MediaWiki:Sitenotice

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="uz">
  <siteinfo>
    <sitename>Vikipediya</sitename>
    <dbname>uzwiki</dbname>
    <base>https://uz.wikipedia.org/wiki/Bosh_Sahifa</base>
    <generator>MediaWiki 1.48.0-wmf.1</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Maxsus</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Munozara</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Foydalanuvchi</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Foydalanuvchi munozarasi</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Vikipediya</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Vikipediya munozarasi</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Fayl</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Fayl munozarasi</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki munozarasi</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Andoza</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Andoza munozarasi</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Yordam</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Yordam munozarasi</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Turkum</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Turkum munozarasi</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Portal</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Portal munozarasi</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Loyiha</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Loyiha munozarasi</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modul</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Modul munozarasi</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>MediaWiki:Sitenotice</title>
    <ns>8</ns>
    <id>915</id>
    <revision>
      <id>6328454</id>
      <parentid>6298801</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T05:34:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kagansky</username>
        <id>41978</id>
      </contributor>
      <origin>6328454</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="881" sha1="t2t1ahq4ma8hrs114tzz8lwtnlpxwm4" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;max-width:1280px; margin:8px auto; padding:12px 18px; border:2px solid #36a3db; border-radius:12px; background:#f2f9ff; box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.08);&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;display:flex; align-items:center; justify-content:center; gap:20px; text-align:center;&quot;&gt;

&lt;div class=&quot;nomobile&quot;&gt;
[[Fayl:Wikipedia Asian Month Logo.svg|50px|link=Vikipediya:Vikipediya Osiyo oyligi/2026]]
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;color:#253858; font-family:Tahoma, 'DejaVu Sans Condensed', sans-serif; font-size:12pt; line-height:1.6;&quot;&gt;
&lt;b&gt;1-noyabrdan 30-noyabrgacha&lt;/b&gt; oʻtkaziladigan „'''[[Vikipediya:Vikipediya Osiyo oyligi/2026|Vikipediya Osiyo oyligi 2026]]'''“ va „'''[[Loyiha:Mavzuli oylik/Hindiston oyligi|Hindiston oyligi]]'''“ marafonlarida ishtirok eting!
&lt;/div&gt;

&lt;div class=&quot;nomobile&quot;&gt;
[[Fayl:Flag of India.svg|50px|link=Loyiha:Mavzuli oylik/Hindiston oyligi]]
&lt;/div&gt;

&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>t2t1ahq4ma8hrs114tzz8lwtnlpxwm4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328458</id>
      <parentid>6328454</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T05:35:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kagansky</username>
        <id>41978</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>„[[MediaWiki:Sitenotice]]“ sahifasi himoyalandi ([Tahrir=Faqat roʻyxatdan oʻtgan foydalanuvchilar] (cheksiz) [Koʻchirish=Faqat roʻyxatdan oʻtgan foydalanuvchilar] (cheksiz))</comment>
      <origin>6328454</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="881" sha1="t2t1ahq4ma8hrs114tzz8lwtnlpxwm4" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;max-width:1280px; margin:8px auto; padding:12px 18px; border:2px solid #36a3db; border-radius:12px; background:#f2f9ff; box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.08);&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;display:flex; align-items:center; justify-content:center; gap:20px; text-align:center;&quot;&gt;

&lt;div class=&quot;nomobile&quot;&gt;
[[Fayl:Wikipedia Asian Month Logo.svg|50px|link=Vikipediya:Vikipediya Osiyo oyligi/2026]]
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;color:#253858; font-family:Tahoma, 'DejaVu Sans Condensed', sans-serif; font-size:12pt; line-height:1.6;&quot;&gt;
&lt;b&gt;1-noyabrdan 30-noyabrgacha&lt;/b&gt; oʻtkaziladigan „'''[[Vikipediya:Vikipediya Osiyo oyligi/2026|Vikipediya Osiyo oyligi 2026]]'''“ va „'''[[Loyiha:Mavzuli oylik/Hindiston oyligi|Hindiston oyligi]]'''“ marafonlarida ishtirok eting!
&lt;/div&gt;

&lt;div class=&quot;nomobile&quot;&gt;
[[Fayl:Flag of India.svg|50px|link=Loyiha:Mavzuli oylik/Hindiston oyligi]]
&lt;/div&gt;

&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>t2t1ahq4ma8hrs114tzz8lwtnlpxwm4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vikipediya:Tahrirlar soniga koʻra vikipediyachilar roʻyxati</title>
    <ns>4</ns>
    <id>2552</id>
    <revision>
      <id>6328110</id>
      <parentid>6327463</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T12:02:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>17813</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Maʼlumotlar yangilandi</comment>
      <origin>6328110</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28296" sha1="216w2amdq8wfgabkoylotm3n5cz0wpw" xml:space="preserve">{{/begin|200}}
|-
| 1 || [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|Abdufattohov Ibrohimjon]] || [[Special:Contributions/Abdufattohov Ibrohimjon|{{formatnum:222978}}]] || {{Permissions|Abdufattohov Ibrohimjon}}
|-
| 2 || [[User:ShohjahonSobirov|ShohjahonSobirov]] || [[Special:Contributions/ShohjahonSobirov|{{formatnum:201174}}]] || {{Permissions|ShohjahonSobirov}}
|-
| 3 || [[User:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] || [[Special:Contributions/Mirzoulugʻbek|{{formatnum:166863}}]] || {{Permissions|Mirzoulugʻbek}}
|-
| 4 || [[User:AnvarxonM|AnvarxonM]] || [[Special:Contributions/AnvarxonM|{{formatnum:83318}}]] || {{Permissions|AnvarxonM}}
|-
| 5 || [[User:Malikxan|Malikxan]] || [[Special:Contributions/Malikxan|{{formatnum:69994}}]] || {{Permissions|Malikxan}}
|-
| 6 || [[User:PlanespotterA320|PlanespotterA320]] || [[Special:Contributions/PlanespotterA320|{{formatnum:66045}}]] || {{Permissions|PlanespotterA320}}
|-
| 7 || [[User:Kagansky|Kagansky]] || [[Special:Contributions/Kagansky|{{formatnum:53603}}]] || {{Permissions|Kagansky}}
|-
| 8 || [[User:Janob Mirzaolim|Janob Mirzaolim]] || [[Special:Contributions/Janob Mirzaolim|{{formatnum:52332}}]] || {{Permissions|Janob Mirzaolim}}
|-
| 9 || [[User:Umarxon III|Umarxon III]] || [[Special:Contributions/Umarxon III|{{formatnum:40854}}]] || {{Permissions|Umarxon III}}
|-
| 10 || [[User:Bekipediya|Bekipediya]] || [[Special:Contributions/Bekipediya|{{formatnum:38195}}]] || {{Permissions|Bekipediya}}
|-
| 11 || [[User:Ahror Akramovich|Ahror Akramovich]] || [[Special:Contributions/Ahror Akramovich|{{formatnum:34240}}]] || {{Permissions|Ahror Akramovich}}
|-
| 12 || [[User:Nataev|Nataev]] || [[Special:Contributions/Nataev|{{formatnum:33825}}]] || {{Permissions|Nataev}}
|-
| 13 || [[User:Panpanchik|Panpanchik]] || [[Special:Contributions/Panpanchik|{{formatnum:32244}}]] || {{Permissions|Panpanchik}}
|-
| 14 || [[User:Muzaffar Murodovich|Muzaffar Murodovich]] || [[Special:Contributions/Muzaffar Murodovich|{{formatnum:25517}}]] || {{Permissions|Muzaffar Murodovich}}
|-
| 15 || [[User:Albatros777|Albatros777]] || [[Special:Contributions/Albatros777|{{formatnum:22562}}]] || {{Permissions|Albatros777}}
|-
| 16 || [[User:Salazarov|Salazarov]] || [[Special:Contributions/Salazarov|{{formatnum:22201}}]] || {{Permissions|Salazarov}}
|-
| 17 || [[User:Diwikiped|Diwikiped]] || [[Special:Contributions/Diwikiped|{{formatnum:20041}}]] || {{Permissions|Diwikiped}}
|-
| 18 || [[User:Laziz Baxtiyorov|Laziz Baxtiyorov]] || [[Special:Contributions/Laziz Baxtiyorov|{{formatnum:19886}}]] || {{Permissions|Laziz Baxtiyorov}}
|-
| 19 || [[User:Mrshaxas|Mrshaxas]] || [[Special:Contributions/Mrshaxas|{{formatnum:19859}}]] || {{Permissions|Mrshaxas}}
|-
| 20 || [[User:Artemev Nikolay|Artemev Nikolay]] || [[Special:Contributions/Artemev Nikolay|{{formatnum:19294}}]] || {{Permissions|Artemev Nikolay}}
|-
| 21 || [[User:Humoyun Qodirov|Humoyun Qodirov]] || [[Special:Contributions/Humoyun Qodirov|{{formatnum:19080}}]] || {{Permissions|Humoyun Qodirov}}
|-
| 22 || [[User:Abdulla|Abdulla]] || [[Special:Contributions/Abdulla|{{formatnum:19014}}]] || {{Permissions|Abdulla}}
|-
| 23 || [[User:Alpasli|Alpasli]] || [[Special:Contributions/Alpasli|{{formatnum:18820}}]] || {{Permissions|Alpasli}}
|-
| 24 || [[User:Vikichizar|Vikichizar]] || [[Special:Contributions/Vikichizar|{{formatnum:18062}}]] || {{Permissions|Vikichizar}}
|-
| 25 || [[User:Sherzod11W|Sherzod11W]] || [[Special:Contributions/Sherzod11W|{{formatnum:17649}}]] || {{Permissions|Sherzod11W}}
|-
| 26 || [[User:Oblakulova|Oblakulova]] || [[Special:Contributions/Oblakulova|{{formatnum:17296}}]] || {{Permissions|Oblakulova}}
|-
| 27 || [[User:Shahriyorxon|Shahriyorxon]] || [[Special:Contributions/Shahriyorxon|{{formatnum:16640}}]] || {{Permissions|Shahriyorxon}}
|-
| 28 || [[User:Husniddin Rasulov|Husniddin Rasulov]] || [[Special:Contributions/Husniddin Rasulov|{{formatnum:15775}}]] || {{Permissions|Husniddin Rasulov}}
|-
| 29 || [[User:Muxriddin Azimov|Muxriddin Azimov]] || [[Special:Contributions/Muxriddin Azimov|{{formatnum:14709}}]] || {{Permissions|Muxriddin Azimov}}
|-
| 30 || [[User:Ikromova Guli|Ikromova Guli]] || [[Special:Contributions/Ikromova Guli|{{formatnum:14521}}]] || {{Permissions|Ikromova Guli}}
|-
| 31 || [[User:Tewayev|Tewayev]] || [[Special:Contributions/Tewayev|{{formatnum:13966}}]] || {{Permissions|Tewayev}}
|-
| 32 || [[User:Mirishkorlik|Mirishkorlik]] || [[Special:Contributions/Mirishkorlik|{{formatnum:13137}}]] || {{Permissions|Mirishkorlik}}
|-
| 33 || [[User:Xumoshox Ismoilova|Xumoshox Ismoilova]] || [[Special:Contributions/Xumoshox Ismoilova|{{formatnum:12998}}]] || {{Permissions|Xumoshox Ismoilova}}
|-
| 34 || [[User:Jamshid Nurkulov|Jamshid Nurkulov]] || [[Special:Contributions/Jamshid Nurkulov|{{formatnum:12540}}]] || {{Permissions|Jamshid Nurkulov}}
|-
| 35 || [[User:Amir.Temur|Amir.Temur]] || [[Special:Contributions/Amir.Temur|{{formatnum:12062}}]] || {{Permissions|Amir.Temur}}
|-
| 36 || [[User:Javoxir Yorqulov|Javoxir Yorqulov]] || [[Special:Contributions/Javoxir Yorqulov|{{formatnum:11841}}]] || {{Permissions|Javoxir Yorqulov}}
|-
| 37 || [[User:ShHamrayev|ShHamrayev]] || [[Special:Contributions/ShHamrayev|{{formatnum:11755}}]] || {{Permissions|ShHamrayev}}
|-
| 38 || [[User:7Devona|7Devona]] || [[Special:Contributions/7Devona|{{formatnum:11205}}]] || {{Permissions|7Devona}}
|-
| 39 || [[User:SemWikipediya|SemWikipediya]] || [[Special:Contributions/SemWikipediya|{{formatnum:11008}}]] || {{Permissions|SemWikipediya}}
|-
| 40 || [[User:Komilkhuja|Komilkhuja]] || [[Special:Contributions/Komilkhuja|{{formatnum:10521}}]] || {{Permissions|Komilkhuja}}
|-
| 41 || [[User:Usmonov Gayrat|Usmonov Gayrat]] || [[Special:Contributions/Usmonov Gayrat|{{formatnum:10331}}]] || {{Permissions|Usmonov Gayrat}}
|-
| 42 || [[User:Finikchik|Finikchik]] || [[Special:Contributions/Finikchik|{{formatnum:10292}}]] || {{Permissions|Finikchik}}
|-
| 43 || [[User:Uzgen|Uzgen]] || [[Special:Contributions/Uzgen|{{formatnum:9648}}]] || {{Permissions|Uzgen}}
|-
| 44 || [[User:Axadjon1|Axadjon1]] || [[Special:Contributions/Axadjon1|{{formatnum:9646}}]] || {{Permissions|Axadjon1}}
|-
| 45 || [[User:Murodovazizmurod|Murodovazizmurod]] || [[Special:Contributions/Murodovazizmurod|{{formatnum:9320}}]] || {{Permissions|Murodovazizmurod}}
|-
| 46 || [[User:Casual|Casual]] || [[Special:Contributions/Casual|{{formatnum:9048}}]] || {{Permissions|Casual}}
|-
| 47 || [[User:Sitora Oblakulova|Sitora Oblakulova]] || [[Special:Contributions/Sitora Oblakulova|{{formatnum:9042}}]] || {{Permissions|Sitora Oblakulova}}
|-
| 48 || [[User:MirfayzbekAbdullayev|MirfayzbekAbdullayev]] || [[Special:Contributions/MirfayzbekAbdullayev|{{formatnum:8878}}]] || {{Permissions|MirfayzbekAbdullayev}}
|-
| 49 || [[User:Creobek|Creobek]] || [[Special:Contributions/Creobek|{{formatnum:8866}}]] || {{Permissions|Creobek}}
|-
| 50 || [[User:Rtfroot|Rtfroot]] || [[Special:Contributions/Rtfroot|{{formatnum:8817}}]] || {{Permissions|Rtfroot}}
|-
| 51 || [[User:Visola Tangirova|Visola Tangirova]] || [[Special:Contributions/Visola Tangirova|{{formatnum:8774}}]] || {{Permissions|Visola Tangirova}}
|-
| 52 || [[User:MrKrasav4ik|MrKrasav4ik]] || [[Special:Contributions/MrKrasav4ik|{{formatnum:8727}}]] || {{Permissions|MrKrasav4ik}}
|-
| 53 || [[User:FreetimeeditorII|FreetimeeditorII]] || [[Special:Contributions/FreetimeeditorII|{{formatnum:8512}}]] || {{Permissions|FreetimeeditorII}}
|-
| 54 || [[User:Xusinboy Bekchanov|Xusinboy Bekchanov]] || [[Special:Contributions/Xusinboy Bekchanov|{{formatnum:8322}}]] || {{Permissions|Xusinboy Bekchanov}}
|-
| 55 || [[User:Azizxon Muzaffarov|Azizxon Muzaffarov]] || [[Special:Contributions/Azizxon Muzaffarov|{{formatnum:8218}}]] || {{Permissions|Azizxon Muzaffarov}}
|-
| 56 || [[User:Hasan Xamidovich|Hasan Xamidovich]] || [[Special:Contributions/Hasan Xamidovich|{{formatnum:8106}}]] || {{Permissions|Hasan Xamidovich}}
|-
| 57 || [[User:KWiki78|KWiki78]] || [[Special:Contributions/KWiki78|{{formatnum:8059}}]] || {{Permissions|KWiki78}}
|-
| 58 || [[User:OneAzimov|OneAzimov]] || [[Special:Contributions/OneAzimov|{{formatnum:7837}}]] || {{Permissions|OneAzimov}}
|-
| 59 || [[User:Akobir Abdimuminov|Akobir Abdimuminov]] || [[Special:Contributions/Akobir Abdimuminov|{{formatnum:7822}}]] || {{Permissions|Akobir Abdimuminov}}
|-
| 60 || [[User:Anjaniy|Anjaniy]] || [[Special:Contributions/Anjaniy|{{formatnum:7763}}]] || {{Permissions|Anjaniy}}
|-
| 61 || [[User:Boboyev1996|Boboyev1996]] || [[Special:Contributions/Boboyev1996|{{formatnum:7737}}]] || {{Permissions|Boboyev1996}}
|-
| 62 || [[User:Nataeva|Nataeva]] || [[Special:Contributions/Nataeva|{{formatnum:7689}}]] || {{Permissions|Nataeva}}
|-
| 63 || [[User:Boburjon Xidirov|Boburjon Xidirov]] || [[Special:Contributions/Boburjon Xidirov|{{formatnum:7548}}]] || {{Permissions|Boburjon Xidirov}}
|-
| 64 || [[User:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] || [[Special:Contributions/TheNomadEditor|{{formatnum:7513}}]] || {{Permissions|TheNomadEditor}}
|-
| 65 || [[User:Olimidono|Olimidono]] || [[Special:Contributions/Olimidono|{{formatnum:7176}}]] || {{Permissions|Olimidono}}
|-
| 66 || [[User:Olaf Studt|Olaf Studt]] || [[Special:Contributions/Olaf Studt|{{formatnum:7028}}]] || {{Permissions|Olaf Studt}}
|-
| 67 || [[User:FarhodShaymanov|FarhodShaymanov]] || [[Special:Contributions/FarhodShaymanov|{{formatnum:6586}}]] || {{Permissions|FarhodShaymanov}}
|-
| 68 || [[User:FaridShavkatullayev|FaridShavkatullayev]] || [[Special:Contributions/FaridShavkatullayev|{{formatnum:6532}}]] || {{Permissions|FaridShavkatullayev}}
|-
| 69 || [[User:Wikivikipediya|Wikivikipediya]] || [[Special:Contributions/Wikivikipediya|{{formatnum:6519}}]] || {{Permissions|Wikivikipediya}}
|-
| 70 || [[User:AnnaDelvey|AnnaDelvey]] || [[Special:Contributions/AnnaDelvey|{{formatnum:6514}}]] || {{Permissions|AnnaDelvey}}
|-
| 71 || [[User:Odilbek Irisqulov|Odilbek Irisqulov]] || [[Special:Contributions/Odilbek Irisqulov|{{formatnum:6505}}]] || {{Permissions|Odilbek Irisqulov}}
|-
| 72 || [[User:Khronos13|Khronos13]] || [[Special:Contributions/Khronos13|{{formatnum:6451}}]] || {{Permissions|Khronos13}}
|-
| 73 || [[User:TimmyvikipediyWiki|TimmyvikipediyWiki]] || [[Special:Contributions/TimmyvikipediyWiki|{{formatnum:6360}}]] || {{Permissions|TimmyvikipediyWiki}}
|-
| 74 || [[User:Miss Kamola|Miss Kamola]] || [[Special:Contributions/Miss Kamola|{{formatnum:6307}}]] || {{Permissions|Miss Kamola}}
|-
| 75 || [[User:MrshaxasBot|MrshaxasBot]] || [[Special:Contributions/MrshaxasBot|{{formatnum:6288}}]] || {{Permissions|MrshaxasBot}}
|-
| 76 || [[User:Omensweans|Omensweans]] || [[Special:Contributions/Omensweans|{{formatnum:6243}}]] || {{Permissions|Omensweans}}
|-
| 77 || [[User:Khasan azim1|Khasan azim1]] || [[Special:Contributions/Khasan azim1|{{formatnum:6138}}]] || {{Permissions|Khasan azim1}}
|-
| 78 || [[User:Muhammadjon1510|Muhammadjon1510]] || [[Special:Contributions/Muhammadjon1510|{{formatnum:6119}}]] || {{Permissions|Muhammadjon1510}}
|-
| 79 || [[User:Farrukh Askaraliev|Farrukh Askaraliev]] || [[Special:Contributions/Farrukh Askaraliev|{{formatnum:6009}}]] || {{Permissions|Farrukh Askaraliev}}
|-
| 80 || [[User:Xoqoni Said|Xoqoni Said]] || [[Special:Contributions/Xoqoni Said|{{formatnum:5962}}]] || {{Permissions|Xoqoni Said}}
|-
| 81 || [[User:Tilkobles|Tilkobles]] || [[Special:Contributions/Tilkobles|{{formatnum:5891}}]] || {{Permissions|Tilkobles}}
|-
| 82 || [[User:Wikisurgery94|Wikisurgery94]] || [[Special:Contributions/Wikisurgery94|{{formatnum:5813}}]] || {{Permissions|Wikisurgery94}}
|-
| 83 || [[User:Umid1108|Umid1108]] || [[Special:Contributions/Umid1108|{{formatnum:5774}}]] || {{Permissions|Umid1108}}
|-
| 84 || [[User:Lazizbek95|Lazizbek95]] || [[Special:Contributions/Lazizbek95|{{formatnum:5627}}]] || {{Permissions|Lazizbek95}}
|-
| 85 || [[User:Xolnazarov Sarvar|Xolnazarov Sarvar]] || [[Special:Contributions/Xolnazarov Sarvar|{{formatnum:5416}}]] || {{Permissions|Xolnazarov Sarvar}}
|-
| 86 || [[User:Dieri007|Dieri007]] || [[Special:Contributions/Dieri007|{{formatnum:5184}}]] || {{Permissions|Dieri007}}
|-
| 87 || [[User:Masofa321|Masofa321]] || [[Special:Contributions/Masofa321|{{formatnum:5113}}]] || {{Permissions|Masofa321}}
|-
| 88 || [[User:Lutfulloh7|Lutfulloh7]] || [[Special:Contributions/Lutfulloh7|{{formatnum:5102}}]] || {{Permissions|Lutfulloh7}}
|-
| 89 || [[User:Yangilik 3|Yangilik 3]] || [[Special:Contributions/Yangilik 3|{{formatnum:5053}}]] || {{Permissions|Yangilik 3}}
|-
| 90 || [[User:MinaUktamova|MinaUktamova]] || [[Special:Contributions/MinaUktamova|{{formatnum:5042}}]] || {{Permissions|MinaUktamova}}
|-
| 91 || [[User:Mahirema|Mahirema]] || [[Special:Contributions/Mahirema|{{formatnum:4959}}]] || {{Permissions|Mahirema}}
|-
| 92 || [[User:Nafosatxon Otabekovna|Nafosatxon Otabekovna]] || [[Special:Contributions/Nafosatxon Otabekovna|{{formatnum:4792}}]] || {{Permissions|Nafosatxon Otabekovna}}
|-
| 93 || [[User:Sakinabonu|Sakinabonu]] || [[Special:Contributions/Sakinabonu|{{formatnum:4747}}]] || {{Permissions|Sakinabonu}}
|-
| 94 || [[User:Gaffarov737|Gaffarov737]] || [[Special:Contributions/Gaffarov737|{{formatnum:4742}}]] || {{Permissions|Gaffarov737}}
|-
| 95 || [[User:Ravshanbek Tohirov|Ravshanbek Tohirov]] || [[Special:Contributions/Ravshanbek Tohirov|{{formatnum:4678}}]] || {{Permissions|Ravshanbek Tohirov}}
|-
| 96 || [[User:Brainbox 8|Brainbox 8]] || [[Special:Contributions/Brainbox 8|{{formatnum:4663}}]] || {{Permissions|Brainbox 8}}
|-
| 97 || [[User:Optima D|Optima D]] || [[Special:Contributions/Optima D|{{formatnum:4659}}]] || {{Permissions|Optima D}}
|-
| 98 || [[User:Bakhrieva 03|Bakhrieva 03]] || [[Special:Contributions/Bakhrieva 03|{{formatnum:4543}}]] || {{Permissions|Bakhrieva 03}}
|-
| 99 || [[User:Divergent08|Divergent08]] || [[Special:Contributions/Divergent08|{{formatnum:4494}}]] || {{Permissions|Divergent08}}
|-
| 100 || [[User:Diloromkhan|Diloromkhan]] || [[Special:Contributions/Diloromkhan|{{formatnum:4478}}]] || {{Permissions|Diloromkhan}}
|-
| 101 || [[User:Wiki7pedia89|Wiki7pedia89]] || [[Special:Contributions/Wiki7pedia89|{{formatnum:4478}}]] || {{Permissions|Wiki7pedia89}}
|-
| 102 || [[User:Asadbek Bekmirzayev1|Asadbek Bekmirzayev1]] || [[Special:Contributions/Asadbek Bekmirzayev1|{{formatnum:4156}}]] || {{Permissions|Asadbek Bekmirzayev1}}
|-
| 103 || [[User:Translate1|Translate1]] || [[Special:Contributions/Translate1|{{formatnum:4091}}]] || {{Permissions|Translate1}}
|-
| 104 || [[User:Ximik1991|Ximik1991]] || [[Special:Contributions/Ximik1991|{{formatnum:4088}}]] || {{Permissions|Ximik1991}}
|-
| 105 || [[User:Furqatlik|Furqatlik]] || [[Special:Contributions/Furqatlik|{{formatnum:4027}}]] || {{Permissions|Furqatlik}}
|-
| 106 || [[User:Melegim0820|Melegim0820]] || [[Special:Contributions/Melegim0820|{{formatnum:3974}}]] || {{Permissions|Melegim0820}}
|-
| 107 || [[User:Gulzoda Abduhalilova|Gulzoda Abduhalilova]] || [[Special:Contributions/Gulzoda Abduhalilova|{{formatnum:3957}}]] || {{Permissions|Gulzoda Abduhalilova}}
|-
| 108 || [[User:DONABDU2003|DONABDU2003]] || [[Special:Contributions/DONABDU2003|{{formatnum:3845}}]] || {{Permissions|DONABDU2003}}
|-
| 109 || [[User:Delecta55|Delecta55]] || [[Special:Contributions/Delecta55|{{formatnum:3811}}]] || {{Permissions|Delecta55}}
|-
| 110 || [[User:XayrinisoJorayeva|XayrinisoJorayeva]] || [[Special:Contributions/XayrinisoJorayeva|{{formatnum:3785}}]] || {{Permissions|XayrinisoJorayeva}}
|-
| 111 || [[User:Sociologist|Sociologist]] || [[Special:Contributions/Sociologist|{{formatnum:3776}}]] || {{Permissions|Sociologist}}
|-
| 112 || [[User:Azizbek Karimov|Azizbek Karimov]] || [[Special:Contributions/Azizbek Karimov|{{formatnum:3764}}]] || {{Permissions|Azizbek Karimov}}
|-
| 113 || [[User:Abilqosimova|Abilqosimova]] || [[Special:Contributions/Abilqosimova|{{formatnum:3742}}]] || {{Permissions|Abilqosimova}}
|-
| 114 || [[User:Lillimor|Lillimor]] || [[Special:Contributions/Lillimor|{{formatnum:3719}}]] || {{Permissions|Lillimor}}
|-
| 115 || [[User:Wknewpages|Wknewpages]] || [[Special:Contributions/Wknewpages|{{formatnum:3652}}]] || {{Permissions|Wknewpages}}
|-
| 116 || [[User:Wentra30|Wentra30]] || [[Special:Contributions/Wentra30|{{formatnum:3609}}]] || {{Permissions|Wentra30}}
|-
| 117 || [[User:Oqsaqol|Oqsaqol]] || [[Special:Contributions/Oqsaqol|{{formatnum:3583}}]] || {{Permissions|Oqsaqol}}
|-
| 118 || [[User:Uzbekistan PFL|Uzbekistan PFL]] || [[Special:Contributions/Uzbekistan PFL|{{formatnum:3558}}]] || {{Permissions|Uzbekistan PFL}}
|-
| 119 || [[User:BilimNuri|BilimNuri]] || [[Special:Contributions/BilimNuri|{{formatnum:3515}}]] || {{Permissions|BilimNuri}}
|-
| 120 || [[User:Akhrarova Ezoza|Akhrarova Ezoza]] || [[Special:Contributions/Akhrarova Ezoza|{{formatnum:3513}}]] || {{Permissions|Akhrarova Ezoza}}
|-
| 121 || [[User:ABDULLOCH A|ABDULLOCH A]] || [[Special:Contributions/ABDULLOCH A|{{formatnum:3510}}]] || {{Permissions|ABDULLOCH A}}
|-
| 122 || [[User:Bakhtiyarovna|Bakhtiyarovna]] || [[Special:Contributions/Bakhtiyarovna|{{formatnum:3498}}]] || {{Permissions|Bakhtiyarovna}}
|-
| 123 || [[User:Bobonorova Hulkar|Bobonorova Hulkar]] || [[Special:Contributions/Bobonorova Hulkar|{{formatnum:3478}}]] || {{Permissions|Bobonorova Hulkar}}
|-
| 124 || [[User:Anvarkhoja|Anvarkhoja]] || [[Special:Contributions/Anvarkhoja|{{formatnum:3352}}]] || {{Permissions|Anvarkhoja}}
|-
| 125 || [[User:Panda D|Panda D]] || [[Special:Contributions/Panda D|{{formatnum:3294}}]] || {{Permissions|Panda D}}
|-
| 126 || [[User:AdAstraUz|AdAstraUz]] || [[Special:Contributions/AdAstraUz|{{formatnum:3245}}]] || {{Permissions|AdAstraUz}}
|-
| 127 || [[User:Hilola Jurakulova|Hilola Jurakulova]] || [[Special:Contributions/Hilola Jurakulova|{{formatnum:3222}}]] || {{Permissions|Hilola Jurakulova}}
|-
| 128 || [[User:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] || [[Special:Contributions/Doniyor Yóldoshev|{{formatnum:3209}}]] || {{Permissions|Doniyor Yóldoshev}}
|-
| 129 || [[User:Muhammad Abul-Futooh|Muhammad Abul-Futooh]] || [[Special:Contributions/Muhammad Abul-Futooh|{{formatnum:3206}}]] || {{Permissions|Muhammad Abul-Futooh}}
|-
| 130 || [[User:Farhodovna 074|Farhodovna 074]] || [[Special:Contributions/Farhodovna 074|{{formatnum:3198}}]] || {{Permissions|Farhodovna 074}}
|-
| 131 || [[User:Konstanta0013|Konstanta0013]] || [[Special:Contributions/Konstanta0013|{{formatnum:3156}}]] || {{Permissions|Konstanta0013}}
|-
| 132 || [[User:Yangilik 2|Yangilik 2]] || [[Special:Contributions/Yangilik 2|{{formatnum:3125}}]] || {{Permissions|Yangilik 2}}
|-
| 133 || [[User:Komronbek Abdulboriyev|Komronbek Abdulboriyev]] || [[Special:Contributions/Komronbek Abdulboriyev|{{formatnum:3075}}]] || {{Permissions|Komronbek Abdulboriyev}}
|-
| 134 || [[User:Ergashev Akobir|Ergashev Akobir]] || [[Special:Contributions/Ergashev Akobir|{{formatnum:3071}}]] || {{Permissions|Ergashev Akobir}}
|-
| 135 || [[User:Maysi tod|Maysi tod]] || [[Special:Contributions/Maysi tod|{{formatnum:3022}}]] || {{Permissions|Maysi tod}}
|-
| 136 || [[User:Akhemen|Akhemen]] || [[Special:Contributions/Akhemen|{{formatnum:3022}}]] || {{Permissions|Akhemen}}
|-
| 137 || [[User:Minor16|Minor16]] || [[Special:Contributions/Minor16|{{formatnum:3006}}]] || {{Permissions|Minor16}}
|-
| 138 || [[User:Rajabova Jasmina|Rajabova Jasmina]] || [[Special:Contributions/Rajabova Jasmina|{{formatnum:2952}}]] || {{Permissions|Rajabova Jasmina}}
|-
| 139 || [[User:BaxtiyJahon|BaxtiyJahon]] || [[Special:Contributions/BaxtiyJahon|{{formatnum:2949}}]] || {{Permissions|BaxtiyJahon}}
|-
| 140 || [[User:SardorAblokulov|SardorAblokulov]] || [[Special:Contributions/SardorAblokulov|{{formatnum:2933}}]] || {{Permissions|SardorAblokulov}}
|-
| 141 || [[User:Alibek Attamonov|Alibek Attamonov]] || [[Special:Contributions/Alibek Attamonov|{{formatnum:2919}}]] || {{Permissions|Alibek Attamonov}}
|-
| 142 || [[User:Akobirolmasov diplomat|Akobirolmasov diplomat]] || [[Special:Contributions/Akobirolmasov diplomat|{{formatnum:2885}}]] || {{Permissions|Akobirolmasov diplomat}}
|-
| 143 || [[User:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]] || [[Special:Contributions/Divandagi ekspert|{{formatnum:2873}}]] || {{Permissions|Divandagi ekspert}}
|-
| 144 || [[User:Husanowar|Husanowar]] || [[Special:Contributions/Husanowar|{{formatnum:2802}}]] || {{Permissions|Husanowar}}
|-
| 145 || [[User:Speedbowl|Speedbowl]] || [[Special:Contributions/Speedbowl|{{formatnum:2779}}]] || {{Permissions|Speedbowl}}
|-
| 146 || [[User:Lochinovamarjona|Lochinovamarjona]] || [[Special:Contributions/Lochinovamarjona|{{formatnum:2754}}]] || {{Permissions|Lochinovamarjona}}
|-
| 147 || [[User:RedaktorWiki|RedaktorWiki]] || [[Special:Contributions/RedaktorWiki|{{formatnum:2716}}]] || {{Permissions|RedaktorWiki}}
|-
| 148 || [[User:Gulyora Jamolova|Gulyora Jamolova]] || [[Special:Contributions/Gulyora Jamolova|{{formatnum:2689}}]] || {{Permissions|Gulyora Jamolova}}
|-
| 149 || [[User:Omonovas|Omonovas]] || [[Special:Contributions/Omonovas|{{formatnum:2685}}]] || {{Permissions|Omonovas}}
|-
| 150 || [[User:Scientific Research Journal1|Scientific Research Journal1]] || [[Special:Contributions/Scientific Research Journal1|{{formatnum:2657}}]] || {{Permissions|Scientific Research Journal1}}
|-
| 151 || [[User:Kunduziy|Kunduziy]] || [[Special:Contributions/Kunduziy|{{formatnum:2618}}]] || {{Permissions|Kunduziy}}
|-
| 152 || [[User:Anakin F|Anakin F]] || [[Special:Contributions/Anakin F|{{formatnum:2618}}]] || {{Permissions|Anakin F}}
|-
| 153 || [[User:Khorazmiy|Khorazmiy]] || [[Special:Contributions/Khorazmiy|{{formatnum:2587}}]] || {{Permissions|Khorazmiy}}
|-
| 154 || [[User:S(uz)ak|S(uz)ak]] || [[Special:Contributions/S(uz)ak|{{formatnum:2552}}]] || {{Permissions|S(uz)ak}}
|-
| 155 || [[User:Xasanboy off|Xasanboy off]] || [[Special:Contributions/Xasanboy off|{{formatnum:2530}}]] || {{Permissions|Xasanboy off}}
|-
| 156 || [[User:Wikitolog|Wikitolog]] || [[Special:Contributions/Wikitolog|{{formatnum:2510}}]] || {{Permissions|Wikitolog}}
|-
| 157 || [[User:Divergent02|Divergent02]] || [[Special:Contributions/Divergent02|{{formatnum:2501}}]] || {{Permissions|Divergent02}}
|-
| 158 || [[User:Zuxra.bmr|Zuxra.bmr]] || [[Special:Contributions/Zuxra.bmr|{{formatnum:2478}}]] || {{Permissions|Zuxra.bmr}}
|-
| 159 || [[User:Gibranist|Gibranist]] || [[Special:Contributions/Gibranist|{{formatnum:2458}}]] || {{Permissions|Gibranist}}
|-
| 160 || [[User:Gulsanam Jahongirovna|Gulsanam Jahongirovna]] || [[Special:Contributions/Gulsanam Jahongirovna|{{formatnum:2448}}]] || {{Permissions|Gulsanam Jahongirovna}}
|-
| 161 || [[User:SIisj|SIisj]] || [[Special:Contributions/SIisj|{{formatnum:2430}}]] || {{Permissions|SIisj}}
|-
| 162 || [[User:Bekzod dentistArzt|Bekzod dentistArzt]] || [[Special:Contributions/Bekzod dentistArzt|{{formatnum:2423}}]] || {{Permissions|Bekzod dentistArzt}}
|-
| 163 || [[User:Just Khumoyun|Just Khumoyun]] || [[Special:Contributions/Just Khumoyun|{{formatnum:2418}}]] || {{Permissions|Just Khumoyun}}
|-
| 164 || [[User:Amefuri2019|Amefuri2019]] || [[Special:Contributions/Amefuri2019|{{formatnum:2411}}]] || {{Permissions|Amefuri2019}}
|-
| 165 || [[User:Mupapap29|Mupapap29]] || [[Special:Contributions/Mupapap29|{{formatnum:2410}}]] || {{Permissions|Mupapap29}}
|-
| 166 || [[User:Ranoxa|Ranoxa]] || [[Special:Contributions/Ranoxa|{{formatnum:2403}}]] || {{Permissions|Ranoxa}}
|-
| 167 || [[User:Behruznurullayevv|Behruznurullayevv]] || [[Special:Contributions/Behruznurullayevv|{{formatnum:2384}}]] || {{Permissions|Behruznurullayevv}}
|-
| 168 || [[User:Dilbar Elamanova (Ismatullayeva)|Dilbar Elamanova (Ismatullayeva)]] || [[Special:Contributions/Dilbar Elamanova (Ismatullayeva)|{{formatnum:2297}}]] || {{Permissions|Dilbar Elamanova (Ismatullayeva)}}
|-
| 169 || [[User:Quwanishbaev Berdiyar|Quwanishbaev Berdiyar]] || [[Special:Contributions/Quwanishbaev Berdiyar|{{formatnum:2297}}]] || {{Permissions|Quwanishbaev Berdiyar}}
|-
| 170 || [[User:ДолбоЯщер|ДолбоЯщер]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:2288}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}}
|-
| 171 || [[User:Dilmurod Rashidov|Dilmurod Rashidov]] || [[Special:Contributions/Dilmurod Rashidov|{{formatnum:2239}}]] || {{Permissions|Dilmurod Rashidov}}
|-
| 172 || [[User:Rabiga Shabatova|Rabiga Shabatova]] || [[Special:Contributions/Rabiga Shabatova|{{formatnum:2234}}]] || {{Permissions|Rabiga Shabatova}}
|-
| 173 || [[User:Mahmud Hamrayev|Mahmud Hamrayev]] || [[Special:Contributions/Mahmud Hamrayev|{{formatnum:2223}}]] || {{Permissions|Mahmud Hamrayev}}
|-
| 174 || [[User:Cekli829|Cekli829]] || [[Special:Contributions/Cekli829|{{formatnum:2202}}]] || {{Permissions|Cekli829}}
|-
| 175 || [[User:Diljahonn|Diljahonn]] || [[Special:Contributions/Diljahonn|{{formatnum:2162}}]] || {{Permissions|Diljahonn}}
|-
| 176 || [[User:Asrorbek|Asrorbek]] || [[Special:Contributions/Asrorbek|{{formatnum:2138}}]] || {{Permissions|Asrorbek}}
|-
| 177 || [[User:Aslzar|Aslzar]] || [[Special:Contributions/Aslzar|{{formatnum:2133}}]] || {{Permissions|Aslzar}}
|-
| 178 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:2124}}]] || {{Permissions|Gliwi}}
|-
| 179 || [[User:M Xasanboy|M Xasanboy]] || [[Special:Contributions/M Xasanboy|{{formatnum:2113}}]] || {{Permissions|M Xasanboy}}
|-
| 180 || [[User:Ro'zimurodov Zuhriddin|Ro'zimurodov Zuhriddin]] || [[Special:Contributions/Ro'zimurodov Zuhriddin|{{formatnum:2076}}]] || {{Permissions|Ro'zimurodov Zuhriddin}}
|-
| 181 || [[User:Sarvarbekabdukarim|Sarvarbekabdukarim]] || [[Special:Contributions/Sarvarbekabdukarim|{{formatnum:2064}}]] || {{Permissions|Sarvarbekabdukarim}}
|-
| 182 || [[User:Yorqulov Husan|Yorqulov Husan]] || [[Special:Contributions/Yorqulov Husan|{{formatnum:2057}}]] || {{Permissions|Yorqulov Husan}}
|-
| 183 || [[User:Vaska46|Vaska46]] || [[Special:Contributions/Vaska46|{{formatnum:2018}}]] || {{Permissions|Vaska46}}
|-
| 184 || [[User:WorldXTX|WorldXTX]] || [[Special:Contributions/WorldXTX|{{formatnum:2004}}]] || {{Permissions|WorldXTX}}
|-
| 185 || [[User:Xabibulla Muxamedov|Xabibulla Muxamedov]] || [[Special:Contributions/Xabibulla Muxamedov|{{formatnum:1971}}]] || {{Permissions|Xabibulla Muxamedov}}
|-
| 186 || [[User:Abdug'opporov Xalilulloh|Abdug'opporov Xalilulloh]] || [[Special:Contributions/Abdug'opporov Xalilulloh|{{formatnum:1964}}]] || {{Permissions|Abdug'opporov Xalilulloh}}
|-
| 187 || [[User:Gulnozaxon 27|Gulnozaxon 27]] || [[Special:Contributions/Gulnozaxon 27|{{formatnum:1964}}]] || {{Permissions|Gulnozaxon 27}}
|-
| 188 || [[User:MrErgashev|MrErgashev]] || [[Special:Contributions/MrErgashev|{{formatnum:1960}}]] || {{Permissions|MrErgashev}}
|-
| 189 || [[User:Agent026|Agent026]] || [[Special:Contributions/Agent026|{{formatnum:1951}}]] || {{Permissions|Agent026}}
|-
| 190 || [[User:111muhammadkarim|111muhammadkarim]] || [[Special:Contributions/111muhammadkarim|{{formatnum:1935}}]] || {{Permissions|111muhammadkarim}}
|-
| 191 || [[User:Mehriddin 01|Mehriddin 01]] || [[Special:Contributions/Mehriddin 01|{{formatnum:1908}}]] || {{Permissions|Mehriddin 01}}
|-
| 192 || [[User:Komrontoy|Komrontoy]] || [[Special:Contributions/Komrontoy|{{formatnum:1902}}]] || {{Permissions|Komrontoy}}
|-
| 193 || [[User:Didosh Jurayeva|Didosh Jurayeva]] || [[Special:Contributions/Didosh Jurayeva|{{formatnum:1860}}]] || {{Permissions|Didosh Jurayeva}}
|-
| 194 || [[User:Akramova Komila|Akramova Komila]] || [[Special:Contributions/Akramova Komila|{{formatnum:1855}}]] || {{Permissions|Akramova Komila}}
|-
| 195 || [[User:Rotlink|Rotlink]] || [[Special:Contributions/Rotlink|{{formatnum:1770}}]] || {{Permissions|Rotlink}}
|-
| 196 || [[User:Sakiy na0926|Sakiy na0926]] || [[Special:Contributions/Sakiy na0926|{{formatnum:1758}}]] || {{Permissions|Sakiy na0926}}
|-
| 197 || [[User:Xatchiman|Xatchiman]] || [[Special:Contributions/Xatchiman|{{formatnum:1734}}]] || {{Permissions|Xatchiman}}
|-
| 198 || [[User:Wikivikipedia|Wikivikipedia]] || [[Special:Contributions/Wikivikipedia|{{formatnum:1717}}]] || {{Permissions|Wikivikipedia}}
|-
| 199 || [[User:MiroJP|MiroJP]] || [[Special:Contributions/MiroJP|{{formatnum:1709}}]] || {{Permissions|MiroJP}}
|-
| 200 || [[User:Young Economist7|Young Economist7]] || [[Special:Contributions/Young Economist7|{{formatnum:1707}}]] || {{Permissions|Young Economist7}}
{{/end}}</text>
      <sha1>216w2amdq8wfgabkoylotm3n5cz0wpw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shavkat Mirziyoyev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4345</id>
    <revision>
      <id>6328207</id>
      <parentid>6322106</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T16:57:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328207</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35241" sha1="6of6fuxgz507lf51t7gn02aaghj7ywv" xml:space="preserve">{{Davlat arbobi
| ismi                      = Shavkat Mirziyoyev
| tasvir                    = Shavkat Mirziyoyev official portrait.jpg
| uzunlik                   = 200px
| izoh                      = Rasmiy portret (2018)
| gerb                      = 
| gerb uzunligi             = 25px
| bayroq                    = Presidential Seal of Uzbekistan.svg
| bayroq uzunligi           = 25px
| bayroq2                   = Flag of the President of Uzbekistan.svg 
| tartib                    = 2
| lavozimi                  = [[Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti]]
| boshlanish davri          = [[2016-yil]] [[14-dekabr]]dan
| tugash davri              = hozirgacha
| oʻtmishdoshi              = [[Islom Karimov]]&lt;br/&gt;[[Nigʻmatilla Yoʻldoshev]] (v.b.)&lt;br/&gt;uning oʻzi v.b.
| premyer                   = [[Abdulla Oripov (siyosatchi)|Abdulla Aripov]]
| vorisi                    = 
| lavozimi_2                = [[Oʻzbekiston Bosh vaziri]]
| tartib_2                  = 3
| boshlanish davri_2        = [[2003-yil]] [[12-dekabr]]dan
| tugash davri_2            = [[2016-yil]] [[14-dekabr]]gacha
| prezident_2               = [[Islom Karimov]]
| oʻtmishdoshi_2            = [[Oʻtkir Sultonov]]
| vorisi_2                  = [[Abdulla Oripov (siyosatchi)|Abdulla Aripov]]
| lavozimi_3                = [[Samarqand viloyati]] [[hokim]]i
| boshlanish davri_3        = [[2001-yil]] [[11-sentyabr]]dan
| tugash davri_3            = [[2003-yil]] [[11-dekabr]]gacha
| prezident_3               = [[Islom Karimov]]
| oʻtmishdoshi_3            = [[Erkin Roʻziyev (siyosatchi)|Erkin Roʻziyev]]
| vorisi_3                  = [[Rustam Xolmurodov]]
| lavozimi_4                = [[Jizzax viloyati]] hokimi
| boshlanish davri_4        = [[1996-yil]] [[11-sentyabr]]dan
| tugash davri_4            = [[2001-yil]] [[11-sentyabr]]gacha
| prezident_4               = [[Islom Karimov]]
| oʻtmishdoshi_4            = [[Alisher Toshkenboyev]]
| vorisi_4                  = [[Ubaydulla Yamanqulov]]
| lavozimi_5                = [[Oʻzbekiston Milliy Olimpiya qoʻmitasi]] raisi
| boshlanish davri_5        = [[2024-yil]] [[25-noyabr]]dan
| tugash davri_5            = hozirgacha
| oʻtmishdoshi_5            = [[Rustam Shoabdurahmonov]]
| vorisi_5                  = 
| tavallud paytidagi ismi   = Shavkat Miromonovich Mirziyoyev
| tavallud sanasi           = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1957|7|24}}
| tavallud joyi = {{TavalludJoyi|Zomin tumani}}, [[Samarqand viloyati]], [[Oʻzbekiston SSR]]
| fuqaroligi = {{UZB}}
| partiyasi = [[Oʻzbekiston Liberal demokratik partiyasi]] {{small|(2016&amp;ndash;hozirgacha)}}
| xotini = [[Ziroatxon Hoshimova]]
| bolalari = 3
| istiqomat joyi = [[Qibray tumani]], [[Toshkent]]
| maʼlumoti = [[Toshkent irrigatsiya va melioratsiya instituti]]
| mukofotlari = {{Fidokorona xizmatlari uchun ordeni}}{{Mehnat shuhrati ordeni}}{{Danaker ordeni}}{{1-darajali Doʻstiq ordeni}}{{Zarrintoj ordeni}} {{Aleksandr Nevskiy ordeni (Rossiya)}}{{Turkiy dunyoning oliy ordeni}}{{Oltin burgut ordeni}}{{1-darajali Manas ordeni}}{{Danaker ordeni}}{{Turkiya ordeni (2013-yildan)}}{{Uygʻonish davri ordeni maxsus sinfining katta yulduzi}}{{Nishoni Pokiston ordeni}}{{Hurmatli legion katta xoch ordeni kavaleri}}{{Oltin moʻyna ordeni}}{{Haydar Aliyev ordeni}}{{Qozogʻiston Prezidentining minnatdorchiligi}}
| ilmiy unvoni = texnika fanlari nomzodi
| vebsayt = {{URL|https://president.uz/en}}
| millati = Oʻzbek
}}
'''Shavkat Miromonovich Mirziyoyev''' ([[24-iyul]], [[1957-yil]], [[Zomin tumani]], [[Jizzax viloyati]], [[OʻzSSR]]da tugʻilgan) – [[Oʻzbekiston]] davlat va siyosat arbobi. Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi prezidenti, 2016-yildan hozirgacha [[Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari|Qurolli kuchlar]] Oliy Bosh qoʻmondoni. Turli yillarda Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri (2003—2016) va [[Jizzax viloyati|Jizzax]], [[Samarqand viloyati|Samarqand]] viloyatlari hokimi (1996—2003) lavozimlarida faoliyat yuritgan.

2024-yildan [[Oʻzbekiston Milliy Olimpiya qoʻmitasi]] raisi.

== Hayoti ==
'''Shavkat Mirziyoyev''' 1957-yil 24-iyulda [[Jizzax viloyati]] [[Zomin tumani|Zomin tumanida]] tavallud topgan.

== Faoliyati ==
Mehnat faoliyatini [[1981-yil]]da Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muhandislari institutida boshlab, kichik ilmiy xodim, katta oʻqituvchi, dotsent, oʻquv ishlari boʻyicha prorektor lavozimlarida ishladi. [[1988-yil]]da „Paxta terish mashinalari sugʻorish agregatlarida ishlayotganda terim uskunalarining texnik barqarorligini taʼminlash“ mavzusida nomzodlik ishini himoya qilgan.

[[1990-yil]]i Respublika Oliy Soveti deputatligiga saylanib, bir vaqtning oʻzida Mandat komissiyasining raisi sifatida ham faoliyat koʻrsatdi.

[[1992-yil]]da [[Toshkent shahri]]ning [[Mirzo Ulugʻbek tumani]] hokimi lavozimiga tayinlandi.

1996-2001-yillarda [[Jizzax viloyati]] hokimi.

2001-2003-yillar mobaynida [[Samarqand viloyati]] hokimi lavozimlarida ishladi.

1995-2003-yillarda [[Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi]]ning deputati sifatida ham faoliyat olib bordi.

[[2003-yil]]da [[Oʻzbekiston Bosh vaziri]] etib tasdiqlandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200628184250/http://www.labyrinth.ru/content/card.asp?cardid=81140 |arxivsana=2020-06-28 |sarlavha=Biografiya |url=http://www.labyrinth.ru/content/card.asp?cardid=81140 |qaralgan sana=2015-10-16}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.eurasianhome.org/xml/t/digest.xml?lang=ru&amp;nic=digest&amp;pid=2321. Biografiya]{{Deadlink|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; va 2005, 2010, 2015-yillarda [[Oliy Majlis]] palatalari tomonidan ushbu lavozimga yana uch marta qayta tasdiqlandi.

[[2016-yil]] [[2-sentabr]]da Prezident [[Islom Karimov]]ning vafot etishi munosabati bilan [[Oliy Majlis]] Mirziyoyevni Birinchi Prezident dafn marosimini oʻtkazish boʻyicha komissiyaga rais etib tayinladi.[[Fayl:Vladimir Putin and Shavkat Mirziyoev (2016-09-06) 01.jpg|thumb|Shavkat Mirziyoyev va Rossiya Federatsiyasi prezidenti [[Vladimir Putin]], 6-sentabr 2016-yil]]
[[Fayl:Visit of the Minister of Defense of the Russian Federation 17.jpg|thumb|Mirziyoyev Rossiya mudofaa vaziri [[Sergey Shoygu]] bilan.]][[2016-yil]] [[8-sentabr]]da Prezident vazifasini bajaruvchi, [[Oliy Majlis]] Senati raisi [[Nigʻmatilla Yoʻldoshev]] mamlakat rahbari vazifasini vaqtincha bajarish mas’uliyatini oʻzidan soqit qilib, oʻrniga Mirziyoyevni tavsiya qildi&lt;ref&gt;[http://kun.uz/99532113 Yoʻldoshev]&lt;/ref&gt;.

[[2016-yil]] [[19-oktabr]] kuni [[Oʻzbekiston Liberal Demokratik Partiyasi]]ning VIII sʼezdi boʻlib oʻtdi. Unda partiya siyosiy kengashi aʼzosi Sh. Mirziyoyev nomzodini Prezidentlikka nomzod sifatida tasdiqlash toʻgʻrisidagi qaror qabul qilindi&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=Shavkat Mirziyoyevning tarjimai holi {{!}} OʻzLiDeP |url=http://www.uzlidep.uz/uzc/content/uzbekiston-respublikasi-prezidentligiga-nomzod-shavkat-miromonovich-mirziyoevning-tarzhimai |access-date=2016-11-18 |archivedate=2016-11-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161119055443/http://www.uzlidep.uz/uzc/content/uzbekiston-respublikasi-prezidentligiga-nomzod-shavkat-miromonovich-mirziyoevning-tarzhimai }}&lt;/ref&gt;.

[[2016-yil]] [[4-dekabr]] kuni boʻlib oʻtgan [[Oʻzbekiston prezidentlik saylovlari (2016)|Prezident saylovi]] yakunlari boʻyicha saylovchilarning 88,61 foiz ovozi bilan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti etib saylandi&lt;ref&gt;[http://kun.uz/news/2016/12/05/savkat-mirzieev-uzbekiston-respublikasining-angi-prezidenti Saylov natijalari]&lt;/ref&gt;.

[[2016-yil]] [[14-dekabr]]da rasman oʻz vazifasini bajarishga kirishdi&lt;ref&gt;[https://daryo.uz/2017/08/22/shavkat-mirziyoyevning-ijtimoiy-tarmoqlardagi-rasmiy-sahifalari-elon-qilindi/ Shavkat Mirziyoyevning ijtimoiy tarmoqlardagi rasmiy sahifalari eʼlon qilindi]&lt;/ref&gt;.

[[2021-yil]] [[24-oktabr]]da 2-muddatga Oʻzbekiston Prezidenti [[Oʻzbekiston prezidentlik saylovlari (2021)|etib saylandi]]. [[6-noyabr]]da [[inauguratsiya]] marosimi boʻldi.

[[2023-yil]] [[9-iyul]]da 3-muddatga Oʻzbekiston Prezidenti [[Oʻzbekiston prezidentlik saylovlari (2023)|etib saylandi]]. [[14-iyul]]da [[inauguratsiya]] [[Oʻzbekiston Prezidentining inauguratsiyasi|marosimi]] boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://president.uz/oz/lists/view/6485 |sarlavha=O‘zbekiston Respublikasining saylangan Prezidenti o‘z lavozimiga kirishdi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230714183803/https://president.uz/oz/lists/view/6485 |arxivsana=2023-07-14 |sana=14.07.2023 |qaralgan sana=14.07.2023 }}&lt;/ref&gt;.

== Prezidentligi ==
{{main|Shavkat Mirziyoyevning prezidentligi}}
Mirziyoyevning prezident sifatidagi vakolati [[2016-yil]] [[14-dekabr]]da, oʻzidan oldingi [[prezident]] [[Islom Karimov]] vafotidan soʻng [[bosh vazir]] va prezident lavozimlariga tayinlanishi bilan boshlangan. [[Oʻzbekiston Konstitutsiyasi]]ga muvofiq, uning vakolati [[Oʻzbekiston prezidentlik saylovi (2023)|2023-yilda qayta saylangani]] sababli [[2030-yil]]gacha davom etadi.

== Xorijiy davlatlarga tashriflari ==
{{asosiy|Prezident Shavkat Mirziyoyevning xalqaro safarlari roʻyxati}}
[[Fayl:President of Uzbekistan Shavkat Mirziyoyev Signs the Department of State Guest Book (41454516094).jpg|thumb|AQSh Davlat kotibi [[Mike Pompeo]] bilan [[Davlat departamenti]]da, 2018-yil 17-mayda.]]
Quyida Prezident Shavkat Mirziyoyevning davlat rahbari sifatida xorijiy davlatlarga qilgan rasmiy tashriflari keltirilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Xorijga tashriflar |url=http://press-service.uz/uz/lists/category/8 |qaralgan sana=2017-08-27 |arxivsana=2017-06-10 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170610145923/http://www.press-service.uz/uz/lists/category/8 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://m.kun.uz/news/2018/04/22/savkat-mirzieevning-halkaro-tasriflari-sarisob-va-kejingi-davlatlar&lt;/ref&gt;:

{|class=&quot;wikitable sortable&quot;
!№
!Davlat
!Tashrif sanasi
!Sabab
|-
|67
|{{TKM}}
|05.08.2025
|[[BMT]]ning „Dengizga chiqishi boʻlmagan rivojlanayotgan davlatlar“ konferensiyasi, ikki va uch tomonlama uchrashuvlar&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://president.uz/uz/lists/view/8359 |sarlavha=Ўзбекистон Президенти &quot;Ҳамкорликни ривожлантиришга қўшган ҳиссаси учун&quot; ордени билан мукофотланди |sana=07.08.2025}}&lt;/ref&gt;
|-
|66
|{{AZE}}
|02-04.07.2025
|[[Iqtisodiy hamkorlik tashkiloti]]ning 17-sammiti&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://qalampir.uz/uz/news/mirziyeev-tashvishda-121132 |sarlavha=Mirziyoyev tashvishda |sana=04.07.2025}}&lt;/ref&gt;
|-
|65
|{{BLR}}
|26-27.06.2025
|ikki tomonlama hamkorlik &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://qalampir.uz/uz/news/mirziyeev-bugun-minskka-boradi-120758 |sarlavha=Mirziyoyev bugun Minskka boradi |sana=26.07.2025 |muallif=}}&lt;/ref&gt;
|-
|64
|{{Bayroq|Mongolia}}
|24-25.06.2025
|ikki tomonlama hamkorlik &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://kun.uz/news/2025/06/24/shavkat-mirziyoyev-mogulistonga-jonab-ketdi |sarlavha=Shavkat Mirziyoyev Mo‘g‘ulistonga jo‘nab ketdi |sana=24.06.2025}}&lt;/ref&gt;
|-
|63
|{{Bayroq|Sloveniya}}
|21-22.05.2025
|ikki tomonlama hamkorlik &lt;ref&gt;https://www.president.uz/oz/lists/view/8145?utm_source=chatgpt.com&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://president.uz/oz/lists/view/8152?utm_source=chatgpt.com&lt;/ref&gt;
|-
|62
|{{HUN}}
|19-20.05.2025
|ikki tomonlama hamkorlik &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/2025/05/16/shavkat-mirziyoyev-19-22-may-kunlari-rasmiy-tashrif-bilan-vengriya-va-sloveniyada-boʻladi |sarlavha=Shavkat Mirziyoyev 19-22-may kunlari rasmiy tashrif bilan Vengriya va Sloveniyada bo‘ladi |sana=16.05.2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://president.uz/en/lists/view/8144?utm_source=chatgpt.com&lt;/ref&gt;
|-
|61
|{{KAZ}}
|17-18.05.2025
|&quot;Markaziy Osiyo – Xitoy&quot; ikkinchi sammiti &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/2025/06/17/shavkat-mirziyoyev-amaliy-tashrif-bilan-qozogistonga-jonab-ketdi |sarlavha=Shavkat Mirziyoyev amaliy tashrif bilan Qozog‘istonga jo‘nab ketdi |sana=17.06.2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://president.uz/en/lists/view/8227?utm_source=chatgpt.com&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://president.uz/en/lists/view/8227?utm_source=chatgpt.com&lt;/ref&gt;
|-
|60
|{{RUS}}
|8-10.05.2025
|Ikkinchi jahon urushidagi gʻalabaning 80 yilligiga bagʻishlangan tantanali tadbirlarda ishtirok etish uchun &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.gazeta.uz/oz/2025/05/08/arrival/ |sarlavha=Shavkat Mirziyoyev Moskvaga yetib bordi |sana=08.05.2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://president.uz/en/lists/view/8116?utm_source=chatgpt.com&lt;/ref&gt;
|-
|59
|{{KAZ}}
|29.03.2025
|ikki tomonlama hamkorlik &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.kun.uz/en/news/2025/03/28/shavkat-mirziyoyev-to-visit-almaty-on-march-29-for-a-working-visit?utm_source=chatgpt.com |sarlavha=Shavkat Mirziyoyev to visit Almaty on March 29 for a working visit |sana=28.03.2025}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;https://president.uz/en/lists/view/7991?utm_source=chatgpt.com&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://president.uz/en/lists/view/7991?utm_source=chatgpt.com&lt;/ref&gt;
|-
|58
|{{Bayroq|Tajikistan}}
|31.03.2025
|ikki tomonlama hamkorlik &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.gazeta.uz/oz/2025/03/30/president/ |sarlavha=Prezident 31-mart kuni amaliy tashrif bilan Tojikistonga boradi |sana=30.03.2025}}&lt;/ref&gt;
|-
|57
|{{FRA}}
|11-13.03.2025
|ikki tomonlama hamkorlik&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://kun.uz/news/2025/03/12/shavkat-mirziyoyev-davlat-tashrifi-bilan-parijga-yetib-bordi?utm_source=chatgpt.com |sarlavha=Shavkat Mirziyoyev davlat tashrifi bilan Parijga yetib bordi |sana=12.03.2025}}&lt;/ref&gt;
|-
|56
|{{Bayroq|Kuvayt}}
|17-18.02.2025
|ikki tomonlama hamkorlik&lt;ref&gt;https://president.uz/en/lists/view/7875?utm_source=chatgpt.com&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://president.uz/en/lists/view/7889?utm_source=chatgpt.com&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://kuwaittimes.com/article/24768/kuwait/politics/uzbekistan-leaders-visit-boosts-economic-diplomatic-relations/?utm_source=chatgpt.com |sarlavha=Uzbekistan leader’s visit boosts economic, diplomatic relations |sana=18.02.2025}}&lt;/ref&gt;
|-
|55
|{{Bayroq|Malayziya}}
|4-5.02.2025
|ikki tomonlama hamkorlik &lt;ref&gt;https://president.uz/en/lists/view/7848?utm_source=chatgpt.com&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.gazeta.uz/oz/2025/02/04/arrival/ |sarlavha=Shavkat Mirziyoyev Malayziyaga yetib bordi |sana=04.02.2025}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;https://president.uz/en/lists/view/7861?utm_source=chatgpt.com&lt;/ref&gt;
|-
|54
|{{Bayroq|Birlashgan Arab Amirliklari}}
|13-16.01.2025
| „Abu Dhabi Sustainability Week“ xalqaro sammit &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.gazeta.uz/oz/2025/01/11/visit/ |sarlavha=Shavkat Mirziyoyev 13−16-yanvar kunlari rasmiy tashrif bilan BAAda bo‘ladi |sana=11.01.2025}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;https://president.uz/en/lists/view/7809?utm_source=chatgpt.com&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://president.uz/en/lists/view/7805?utm_source=chatgpt.com&lt;/ref&gt;
|-
|53
|{{Bayroq|Germany}}
|2-4.05.2023
|ikki tomonlama hamkorlik&lt;ref&gt;https://president.uz/en/lists/view/6239?utm_source=chatgpt.com&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://president.uz/en/lists/view/6261?utm_source=chatgpt.com&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://kun.uz/en/news/2023/05/04/president-mirziyoyev-concludes-his-visit-to-germany?utm_source=chatgpt.com |sarlavha=President Mirziyoyev concludes his visit to Germany |sana=04.05.2025}}&lt;/ref&gt;
|-
|52
|{{Bayroq|Qirgʻiziston}}
|26-27.01.2023
|ikki tomonlama hamkorlik &lt;ref&gt;https://president.uz/en/lists/view/5832?utm_source=chatgpt.com&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://president.uz/en/lists/view/5832?utm_source=chatgpt.com&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://en.archive.kabar.kg/news/state-visit-of-president-of-uzbekistan-to-kyrgyzstan-ended/?utm_source=chatgpt.com |sarlavha=State visit of President of Uzbekistan to Kyrgyzstan ended |sana=27.01.2023}}&lt;/ref&gt;
|-
|51||{{RUS}}||26-27.12.2022||Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligiga aʼzo davlatlarning rahbarlarining norasmiy sammiti&lt;ref&gt;https://president.uz/uz/lists/view/5794&lt;/ref&gt;
|-
|50||{{FRA}}||21-22.11.2022||ikki tomonlama hamkorlik
|-
|49||{{HUN}}||3-4.10.2022||ikki tomonlama hamkorlik&lt;ref&gt;https://president.uz/uz/lists/view/5582&lt;/ref&gt;
|-
|48||{{KOR}}||16-17.12.2021||ikki tomonlama hamkorlik
|-
|47||{{KAZ}}||5-6.12.2021||ikki tomonlama hamkorlik&lt;ref&gt;https://president.uz/uz/lists/view/4801&lt;/ref&gt;
|-
|46||{{TKM}}||27-28.11.2021||[[Iqtisodiy hamkorlik tashkiloti]]ning oʻn beshinchi sammiti&lt;ref&gt;https://president.uz/uz/lists/view/4789&lt;/ref&gt;
|-
|45||{{RUS}}||16-18.11.2021||oʻzaro hamkorlik
|-
|44||{{TUR}}||11-16.11.2021||Turkiy davlatlar sammiti&lt;ref&gt;https://president.uz/uz/lists/view/4759&lt;/ref&gt;
|-
|43||{{TJK}}||16-17.09.2021||[[Dushanbedagi ShHT sammiti (2014)|Shanxay hamkorlik tashkiloti sammiti]]&lt;ref&gt;https://president.uz/uz/lists/view/4616&lt;/ref&gt;
|-
|42||{{TKM}}||5-6.08.2021||Markaziy Osiyo davlatlari rahbarlarining navbatdagi Maslahat uchrashuvi&lt;ref&gt;https://president.uz/uz/lists/view/4528&lt;/ref&gt;
|-
|41||{{TJK}}||10.06.2021||oʻzaro hamkorlik&lt;ref&gt;https://president.uz/uz/lists/view/4411&lt;/ref&gt;
|-
|40||{{TKM}}||29.04.2021||oʻzaro hamkorlik&lt;ref&gt;https://president.uz/uz/lists/view/4316&lt;/ref&gt;
|-
|39||{{RUS}}||23-24.06.2020||Gʻalabaning 75 yilligi&lt;ref&gt;https://m.kun.uz/news/2020/06/22/shavkat-mirziyoyev-amaliy-tashrif-bilan-moskvada-boʻladi{{Oʻlikhavola|date=iyul 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
|38||{{TUR}}||19-22.02.2020||oʻzaro hamkorlik&lt;ref&gt;https://m.kun.uz/news/2020/02/19/shavkat-mirziyoyev-turkiyaga-jonab-ketdi&lt;/ref&gt;
|-
|37||{{JPN}}||16-18.12.2019||oʻzaro hamkorlik&lt;ref&gt;https://m.kun.uz/news/2019/12/16/shavkat-mirziyoyevning-yaponiyaga-tashrifi-doirasida-50ga-yaqin-hujjat-imzolanadi&lt;/ref&gt;
|-
|36||{{AZE}}||13-15.10.2019||turkiyzabon davlat rahbarlari majlisi
|-
|35||{{TKM}}||10-11.10.2019||[[Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligi]] davlat rahbarlari majlisi
|-
|34||{{BLR}}||31.07.2019||oʻzaro hamkorlik&lt;ref&gt;https://m.kun.uz/news/2019/07/31/shavkat-mirziyoyev-minskka-yetib-bordi&lt;/ref&gt;
|-
|33||{{KGZ}}||14-16.06.2019||[[Bishkekdagi ShHT sammiti (2019)]]
|-
|32||{{CHN}}||24-27.04.2019||oʻzaro hamkorlik&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://kun.uz/61309980?q=%2Fuz%2F61309980#! |sarlavha=O‘zbekiston prezidenti Xitoyga jo‘nab ketdi |sana=24.04.2019}}&lt;/ref&gt;
|-
|31||{{UAE}}||24-26.03.2019||oʻzaro hamkorlik
|-
|30||{{Bayroq|Germany}}||21-23.01.2019||oʻzaro hamkorlik
|-
|29||{{IND}}||18.01.2019||[[Xalqaro investitsiya sammiti]]
|-
|28||{{RUS}}||06.12.2018||oʻzaro hamkorlik
|-
|27||{{KAZ}}||26-27.11.2018||[[Shanxay hamkorlik tashkiloti]] majlisi
|-
|26||{{FRA}}||9-10.10.2018||oʻzaro hamkorlik
|-
|25||{{IND}}||02.10.2018||oʻzaro hamkorlik
|-
|24||{{TJK}}||27-28.09.2018||[[MDH]] sammiti
|-
|23||{{KGZ}}||03.09.2018||[[Turkiyzabon davlatlar hamkorlik kengashi]] sammiti&lt;ref&gt;https://m.kun.uz/news/2018/09/02/savkat-mirzieevning-kejingi-ikki-oj-icidagi-tigiz-ucrasuvlar-grafigi-malum-buldi&lt;/ref&gt;
|-
|22||{{TKM}}||24-25.08.2018||[[Orol dengizi]] masalasidagi xalqaro anjuman&lt;ref&gt;https://m.kun.uz/news/2018/08/24/savkat-mirzieev-turkmanistonga-zunab-ketdi&lt;/ref&gt;
|-
|21||{{KAZ}}||5-6.07.2018||oʻzaro hamkorlik&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://m.kun.uz/news/2018/07/04/savkat-mirzieev-kozogistonga-boradi |qaralgan sana=2018-07-04 |arxivsana=2019-04-27 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190427001843/https://m.kun.uz/news/2018/07/04/savkat-mirzieev-kozogistonga-boradi }}&lt;/ref&gt;
|-
|20||{{RUS}}||14.06.2018||[[FIFA Jahon chempionati 2018]] ochilish marosimi&lt;ref&gt;[https://m.kun.uz/news/2018/06/13/savkat-mirzieev-rossiaga-borisi-rasman-tasdiklandi Shavkat Mirziyoev Rossiyaga borishi rasman tasdiqlandi]&lt;/ref&gt;
|-
|19||{{CHN}}||8-9.06.2018||[[Sindaodagi ShHT sammiti (2018)]]
|-
|18||{{USA}}||15-17.05.2018||oʻzaro hamkorlik&lt;ref&gt;https://kun.uz/news/2018/05/10/savkat-mirzieevning-aksga-ilk-rasmij-tasrifi-anik-sanasi-malum-buldi&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://m.kun.uz/news/2018/05/14/prezidentning-aksga-tasrifi-doirasida-85-milliard-dollarlik-sartnomalar-imzolanisi-kutilmokda&lt;/ref&gt;
|-
|17||{{KAZ}}||15-16.03.2018||oʻzaro hamkorlik&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://m.kun.uz/news/2018/03/13/savkat-mirzieevning-navbatdagi-horizij-tasrifi-bujica-rasmij-malumot-berildi |qaralgan sana=2018-03-14 |arxivsana=2020-06-30 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200630021337/https://m.kun.uz/news/2018/03/13/savkat-mirzieevning-navbatdagi-horizij-tasrifi-bujica-rasmij-malumot-berildi }}&lt;/ref&gt;
|-
|16||{{TJK}}||9-10.03.2018||oʻzaro hamkorlik
|-
|15||{{KOR}}||22-25.11.2017||oʻzaro hamkorlik
|-
|14||{{TUR}}||25.10.2017||oʻzaro hamkorlik
|-
|13||{{RUS}}||9.10.2017||[[MDH]] sammiti
|-
|12||{{USA}}||19.09.2017||[[BMT]] sammiti
|-
|11||{{TKM}}||17.9.2017|| V [[Osiyo oʻyinlari]] marosimi
|-
|10||{{KAZ}}||9.9.2017&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=http://m.kun.uz/news/2017/09/09/savkat-mirzieev-ostona-sariga-etib-bordi |qaralgan sana=2017-09-10 |arxivsana=2020-06-30 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200630133531/https://m.kun.uz/news/2017/09/09/savkat-mirzieev-ostona-sariga-etib-bordi }}&lt;/ref&gt;|| oʻzaro hamkorlik, [[Expo 2017]]
|-
|9||{{KGZ}}||5.9.2017||oʻzaro hamkorlik, chegara masalalari
|-
|8||{{KAZ}}|| 9.6.2017|| oʻzaro hamkorlik, [[Ostonadagi ShHT sammiti (2017)]]
|-
|7||{{SAU}}|| 22.05.2017||[[Islom konferensiyasi tashkiloti]] sammiti
|-
|6||{{TKM}}|| 19-20.05.2017||oʻzaro hamkorlik&lt;ref&gt;https://www.president.uz/oz/lists/view/512&lt;/ref&gt;
|-
|5||{{CHN}}|| 13.05.2017||oʻzaro hamkorlik
|-
|4||{{KAZ}}|| 28.04.2017||oʻzaro hamkorlik
|-
|3||{{RUS}}|| 05.04.2017||oʻzaro hamkorlik
|-
|2||{{KAZ}}|| 23.03.2017||oʻzaro hamkorlik
|-
|1||{{TKM}}|| 06.03.2017||oʻzaro hamkorlik&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://kun.uz/29168381#! |sarlavha=Shavkat Mirziyoyev Turkmanistonga jo‘nab ketdi |sana=06.03.2017}}&lt;/ref&gt;
|}
=== Tashriflar soni ===
{| class=&quot;standard sortable&quot; style=&quot;float:center; margin:2ex 0 2ex 2ex;&quot;
|-
! Davlat
! Tashriflar
|-
|{{USA}}
|2
|-
| {{KAZ}}
| 10
|-
| {{RUS}}
| 8
|-
| {{TKM}}
| 8
|-
| {{CHN}}
| 3
|-
| {{KGZ}}
| 4
|-
|{{TJK}}
| 6
|-
| {{USA}}
| 2
|-
| {{IND}}
| 2
|-
| {{TUR}}
| 3
|-
| {{KSA}}
| 1
|-
|{{KOR}}
| 2
|-
|{{FRA}}
| 3
|-
|{{Bayroq|Germany}}
| 2
|-
|{{UAE}}
| 2
|-
|{{BLR}}
| 2
|-
|{{Bayroq|Mongolia}}
|1
|-
|{{HUN}}
|1
|-
|{{Bayroq|Sloveniya}}
|1
|-
|{{Bayroq|Malayziya}}
|1
|-
|{{Bayroq|Kuvayt}}
|1
|-
|{{JPN}}
|1
|-
|{{AZE}}
| 2
|}

== Mukofotlari ==

* [[Mehnat shuhrati ordeni]] (1998)&lt;ref&gt;[http://lex.uz/docs/2390579 PF-2072-son 27.08.1998. Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligining etti yilligi munosabati bilan davlat xizmatchilari hamda ishlab chiqarish va iqtisodiy-ijtimoiy sohalari xodimlaridan bir guruhini mukofotlash toʻgʻrisida]&lt;/ref&gt;
* [[Fidokorona xizmatlari uchun ordeni]] (2007)&lt;ref&gt;[http://lex.uz/docs/2369229 Sh. Mirziyoyevni „Fidokorona xizmatlari uchun“ ordeni bilan mukofotlash toʻgʻrisida]&lt;/ref&gt;
* Danaker ordeni (Qirgʻiziston, 2017)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://kun.uz/32836991?q=%2Fuz%2F32836991#! |sarlavha=Almazbek Atamboyev Shavkat Mirziyoyevni orden bilan mukofotladi |sana=22.11.2017}}&lt;/ref&gt;
* 1-darajali Doʻstiq ordeni (Qozogʻiston, 2018)
* Zarrintoj ordeni (Tojikiston, 2021)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://qalampir.uz/uz/news/ra%D2%B3mon-mirziyeevni-zarrintozh-ordeni-mukofotladi-video-40524 |sarlavha=Rahmon Mirziyoyevni “Zarrintoj” ordeni bilan mukofotladi |sana=10.06.2021}}&lt;/ref&gt;
* [[Aleksandr Nevskiy ordeni (Rossiya)|Aleksandr Nevskiy ordeni]] (Rossiya, 2022)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://zamon.uz/detail/aleksandr-nevskiy-ordeni-qanday-mukofot-va-u-kimlarga-beriladi-eng-dolzarb |sarlavha=&quot;Aleksandr Nevskiy&quot; ordeni qanday mukofot va u kimlarga beriladi? |sana=16.09.2022}}&lt;/ref&gt;
* AQSH-Oʻzbekiston savdo palatasining mukofoti (2017)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://tj.sputniknews.ru/asia/20170202/1021621538/uzbekistan-nagrada-mirzieevy.html |title=Мирзиёев удостоен награды за проведение реформ в Узбекистане |website=Sputnik Таджикистан |date=2017-02-02 |lang=ru |accessdate=2019-02-07}}&lt;/ref&gt;
* [[Yevrosiyo]] oldidagi xizmatlari uchun mukofoti (2018)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://regnum.ru/news/2407785.html |title=Президенту Узбекистана вручили в Турции награду «За заслуги перед Евразией» |website=[[Regnum]] |date=2018-04-23 |lang=ru |accessdate=2019-02-07 |arxivsana=2019-02-07 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190207072347/https://regnum.ru/news/2407785.html }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://eadaily.com/ru/news/2018/04/23/v-turcii-prezidenta-mirziyoeva-nagradili-premiey-za-zaslugi-pered-evraziey |title=В Турции президента Мирзиёева наградили премией «За заслуги перед Евразией» |website=ИА EADaily |date=2018-04-23 |lang=ru |accessdate=2019-02-07}}&lt;/ref&gt;.
* Osiyo jurnalistlar uyushmasining „Yil kishisi“ mukofoti (2018)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.gazeta.uz/ru/2018/12/21/aja/ |title=Шавкат Мирзиёев назван «Человеком года в Азии»|website=«Газета.uz» |date=2018-12-21 |lang=ru |accessdate=2019-02-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2018/12/113_260704.html |title=Koo, Park named 'Asians of the Year' |author=Jung Hae-myoung |website=The Korea Times |date=2018-12-20 |lang=en |accessdate=2019-02-07}}&lt;/ref&gt;
* [[Nagoya universiteti]] faxriy doktori (2019)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://m.kun.uz/news/2019/12/18/shavkat-mirziyoyev-nagoya-universitetining-faxriy-doktori-boldi|title=Шавкат Мирзиёев Нагоя университетининг фахрий доктори бўлди|publisher=[[Kun.uz]]|qaralgan sana=2019-12-18|arxivsana=2020-11-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201123171956/https://m.kun.uz/news/2019/12/18/shavkat-mirziyoyev-nagoya-universitetining-faxriy-doktori-boldi}}&lt;/ref&gt;
* Turk dunyosini tiklashga qoʻshgan ulkan hissasi uchun mukofoti (2020)&lt;ref&gt;https://m.kun.uz/news/2020/01/05/shavkat-mirziyoyev-nufuzli-xalqaro-mukofot-bilan-taqdirlandi&lt;/ref&gt;
* [[Turkiy dunyoning oliy ordeni]] (2023)&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=President of Uzbekistan was awarded Supreme Order of Turkic World |url=https://en.apa.az/foreign-policy/president-of-uzbekistan-was-awarded-supreme-order-of-turkic-world-415509 |access-date=3 November 2023}}&lt;/ref&gt;
* Turkiya Respublikasi ordeni (2024)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.xabar.uz/uz/siyosat/shavkat-mirziyoyev-turkiyaning-oliy-davlat|title=Shavkat Mirziyoyev Turkiyaning oliy davlat mukofoti bilan taqdirlandi}}&lt;/ref&gt;
* Oltin Qiron ordeni (Qozogʻiston, 2024)&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Shavkat Mirziyoyev Qozog‘istonning «Oltin Qiron» ordeni bilan taqdirlandi |url=https://kun.uz/07003958 |website=kun.uz |accessdate=8-avgust 2024-yil}}&lt;/ref&gt;
* [[Faxriy legion ordeni]] (Fransiya, 2025)&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Ўзбекистон Президенти Фахрий легион ордени билан мукофотланди|url=https://president.uz/uz/lists/view/7940|website=president.uz |accessdate=13-mart 2025-yil}}&lt;/ref&gt;
* „[[Hamkorlikni rivojlantirishga qo‘shgan hissasi uchun]]“ ordeni ([[Turkmaniston]], [[2025-yil]] [[5-avgust]])&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://tdh.gov.tm/ru/post/45670/forum-priurochennyj-k-podgotovke-7-j-konsultativnoj-vstrechi-glav-gosudarstv-ca |sarlavha=Определены перспективные направления регионального партнёрства в интересах братских стран и народов |sana=tdh.gov.tm/ru |qaralgan sana=07.08.2025 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250907010342/https://www.tdh.gov.tm/ru/post/45670/forum-priurochennyj-k-podgotovke-7-j-konsultativnoj-vstrechi-glav-gosudarstv-ca |arxivsana=2025-09-07 |til=ru }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:42&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://kun.uz/news/2025/08/06/ozbekistonning-barqarorlik-va-hamkorlikni-taminlashdagi-faol-va-konstruktiv-pozitsiyasi-etirof-etilmoqda |sarlavha=O‘zbekistonning barqarorlik va hamkorlikni ta’minlashdagi faol va konstruktiv pozitsiyasi e’tirof etilmoqda |sana=kun.uz |qaralgan sana=07.08.2025 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250806091723/https://kun.uz/news/2025/08/06/ozbekistonning-barqarorlik-va-hamkorlikni-taminlashdagi-faol-va-konstruktiv-pozitsiyasi-etirof-etilmoqda |arxivsana=2025-08-06 |til=uz }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:43&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://senat.uz/international-cooperation/post-3939 |sarlavha=Davlatimiz rahbari Turkmanistonning &quot;Hamkorlikni rivojlantirishga qo‘shgan hissasi uchun&quot; ordeni bilan taqdirlandi |sana=senat.uz |qaralgan sana=07.08.2025 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250806030905/https://senat.uz/international-cooperation/post-3939 |arxivsana=2025-08-06 }}&lt;/ref&gt;
*“An-Nahda” ordeni ([[Iordaniya]], 26-avgust 2025)&lt;ref&gt;{{Cite web |last=UzDaily |title=O‘zbekiston Prezidenti Iordaniyaning oliy nishoni - &quot;An-Nahda&quot; ordeni bilan mukofotlandi |url=https://www.uzdaily.uz/uz/ozbekiston-prezidenti-iordaniyaning-oliy-nishoni-an-nahda-ordeni-bilan-mukofotlandi/ |access-date=2025-10-07 |website=UzDaily.uz |language=uz}}&lt;/ref&gt;

== Oilasi ==
Otasi – Miromon Mirziyoyev, [[Zomin tumani]]dagi [[sil]] kasalliklari dispanseri bosh shifokori boʻlgan. 2000-yillar boshlarida vafot etgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Zomin tumani |url=https://centre1.com/uzbekistan/kak-shavkat-mirziyoev-blagoustroil-rodnoj-zaamin/ |qaralgan sana=2016-12-16 |arxivsana=2020-06-28 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200628194216/https://centre1.com/uzbekistan/kak-shavkat-mirziyoev-blagoustroil-rodnoj-zaamin/ }}&lt;/ref&gt;.

Turmush oʻrtogʻi – Hoshimova Ziroatxon Mahmudovna, [[Toshkent irrigatsiya va melioratsiya instituti]]ni bitirgan, muhandis-iqtisodchi, ayni paytda uy bekasi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Ziroatxon Hoshimova |url=https://centre1.com/uzbekistan/ziroathon-hoshimova-zhena-shavkata-mirziyoeva-kto-ona/ |qaralgan sana=2016-12-07 |arxivsana=2017-12-01 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20171201041515/https://centre1.com/uzbekistan/ziroathon-hoshimova-zhena-shavkata-mirziyoeva-kto-ona/ }}&lt;/ref&gt;.

Katta Qizi – [[Saida Mirziyoyeva|Saida Shavkatovna Mirziyoyeva]]. Prezident yordamchisi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=https://kun.uz/uz/news/2023/08/25/saida-mirziyoyeva-prezident-yordamchisi-lavozimiga-tayinlandi |website=Kun.uz |sarlavha=Saida Mirziyoyeva prezident yordamchisi lavozimiga tayinlandi |sana=25-avgust 2023-yil |qaralgan sana=7-sentyabr 2023-yil |deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. 2019-yil aprel oyida Oʻzbekiston Prezidenti huzuridagi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi direktorining xorijda Oʻzbekiston imijini targʻib qilish boʻyicha PR-markaz faoliyatini muvofiqlashtirish va davlat organlari matbuot xizmatlari bilan ishlash boʻyicha oʻrinbosari etib tayinlangan. [[Saida Mirziyoyeva]]&lt;nowiki/&gt;ning turmush oʻrtogʻi Tursunov Oybek, Oʻzbekiston Prezidenti Administratsiyasi rahbari oʻrinbosari etib tayinlangan&lt;ref&gt;{{Citation |title=Мирзиёев, Шавкат Миромонович |date=2024-07-15 |url=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B8%D1%80%D0%B7%D0%B8%D1%91%D0%B5%D0%B2,_%D0%A8%D0%B0%D0%B2%D0%BA%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D0%B8%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87 |work=Википедия |access-date=2024-12-22 |language=ru}}&lt;/ref&gt;

Kichkina Qizi – Mirziyoyeva Shahnoza&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=2024-08-13 |title=Shahnoza Mirziyoyeva Milliy paralimpiya qo‘mitasi raisiga birinchi o‘rinbosar bo‘ldi |language=uz-Latn |work=Газета.uz |url=https://www.gazeta.uz/oz/2024/08/13/shahnoza-mirziyoyeva/ |access-date=2024-12-22}}&lt;/ref&gt; Shavkatovna, [[O‘zbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi|Oʻzbekiston maktabgacha taʼlim vazirligi]] boshqarma boshligʻi. [[Shahnoza Mirzayeva|Mirziyoyeva Shahnoza]]&lt;nowiki/&gt;ning turmush oʻrtogʻi [[Otabek Umarov|Umarov Otabek Muhammadaliyevich]], Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti davlat xavfsizlik xizmati boshligʻining oʻrinbosari, [[Oʻzbekiston Milliy Olimpiya qoʻmitasi]] vitse-prezidenti va [[Osiyo Olimpiya Kengashi]] vitse-prezidenti&lt;ref&gt;https://m.kun.uz/news/2020/02/09/otabek-umarov-xalqaro-tashkilot-rahbariga-aylandi&lt;/ref&gt;.

== Asarlari ==
Erkin va farovon, demokratik Oʻzbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti lavozimiga kirishish tantanali marosimiga bagʻishlangan Oliy Majlis palatalarining qoʻshma majlisidagi nutq / Sh. M. Mirziyoyev. – Toshkent : Oʻzbekiston, 2016. – 56 b.

Tanqidiy tahlil, qatʼiy tartib-intizom va shaxsiy javobgarlik – har bir rahbar faoliyatining kundalik qoidasi boʻlishi kerak. Mamlakatimizni 2016-yilda ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning asosiy yakunlari va 2017-yilga moʻljallangan iqtisodiy dasturning eng muhim ustuvor yoʻnalishlariga bagʻishlangan Vazirlar Mahkamasining kengaytirilgan majlisidagi maʼruza, 2017-yil 14-yanvar / Sh. M. Mirziyoyev. – Toshkent : Oʻzbekiston, 2017. – 104 b.

Qonun ustuvorligi va inson manfaatlarini taʼminlash – yurt taraqqiyoti va xalq farovonligining garovi. Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilinganining 24 yilligiga bagʻishlangan tantanali marosimdagi maʼruza. 2016-yil 7-dekabr /Sh. M.Mirziyoev. – Toshkent: „Oʻzbekiston“, 2017. – 48 b.

Buyuk kelajagimizni mard va olijanob xalqimiz bilan birga quramiz. Mazkur kitobdan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoevning 2016-yil 1-noyabrdan 24-noyabrga qadar Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri saylovchilari vakillari bilan oʻtkazilgan saylovoldi uchrashuvlarida soʻzlagan nutqlari oʻrin olgan. /Sh. M.Mirziyoev. – Toshkent: : „Oʻzbekiston“, 2017. – 488 b&lt;ref&gt;[https://zamin.uz/uzbekistan/37332-shavkat-mirzieev-bizda-27-yilda-turizm-bulmagan-davlat-epiq-bulgan.html Shavkat Mirziyoev: „Bizda 27 yilda turizm boʻlmagan. Davlat yopiq boʻlgan“]&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

== Havolalar ==
{{Vikiiqtibos}}
* [https://pm.gov.uz Prezident virtual qabulxonasi]
* [https://president.uz President.uz / Rasmiy sayti]
* [https://t.me/shmirziyoyev Rasmiy sahifasi [[Telegram]]da]
* [https://www.facebook.com/Mirziyoyev/ Rasmiy sahifasi [[Facebook]]da]
* [https://twitter.com/president_uz Rasmiy sahifasi [[Twitter]]da]
* [https://www.instagram.com/mirziyoyev_sh/ Rasmiy sahifasi [[Instagram]]da]
* [https://www.youtube.com/channel/UC61Jnumjuz8NXhSuLoZD2xg Rasmiy videolari [[YouTube]]da]
{{Navboxes|title=Shavkat Mirziyoyevga aloqador mavzular|list=
{{Oʻzbekiston viloyatlari hokimlari}}
{{Oʻzbekiston Bosh vazirlari}}
{{Oʻzbekiston yetakchilari}}
{{MDH davlat rahbarlari}}
{{YeIH davlat boshliqlari}}
{{Oʻzbekiston prezidentligiga nomzodlar}}
{{Jizzax viloyati hokimlari}}
{{Samarqand viloyati hokimlari}}
}}
{{Tashqi havolalar}}

{{DEFAULTSORT:Mirziyoyev, Shavkat}}

[[Turkum:Jizzax viloyati kishilari]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muxandislari instituti bitiruvchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Prezidentlari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Bosh vazirlari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston yetakchilari]]
[[Turkum:Turkiy davlatlar tashkiloti raislari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining deputatlari]]
[[Turkum:Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzolari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Liberal-demokratik partiyasi a’zolari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston musulmonlari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston MOQ Prezidentlari]]
[[Turkum:Shavkat Mirziyoyev| ]]
[[Turkum:Amaldagi davlat rahbarlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha siyosatchilar]]</text>
      <sha1>6of6fuxgz507lf51t7gn02aaghj7ywv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Boku</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14059</id>
    <revision>
      <id>6328539</id>
      <parentid>6291688</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:20:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>204</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;Emin_Sabitoğlu.jpg&quot; yoʻqotildi, uni VikiOmbordan [[c:User:Krd|Krd]] No permission since 26 October 2026 tufayli oʻchirgan edi.</comment>
      <origin>6328539</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="133905" sha1="2p43xe04dr5pmkq5z9zj5gblj9ev6g0" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
 |mavqe                     = poytaxt
 |oʻzbekcha nomi             = Boku
 |asl nomi                  = 
 |qaram                     = 
 |mamlakat                  = Ozarbayjon
 |gerb                      = Coat of arms of Baku.svg
 |bayroq                    = Baku fahne.png
 |gerb tarifi               = 
 |bayroq tarifi             = 
 |gerb eni                  = 
 |bayroq eni                = 
  |lat_dir = N|lat_deg = 40|lat_min = 23|lat_sec = 43
  |lon_dir = E|lon_deg = 49|lon_min = 52|lon_sec = 56
  |CoordAddon               = 
  |CoordScale               = 
 |mamlakat xaritasi oʻlchami = 250
 |mintaqa xaritasi oʻlchami  = 
 |tuman xaritasi oʻlchami    = 
 |mintaqa turi              = 
 |mintaqa                   = 
 |jadvalda mintaqa          = 
 |tuman turi                = 
 |tuman                     = 
 |tuman 2                   = 
 |tuman 3                   = 
 |tuman 4                   = 
 |tuman 5                   = 
 |jadvalda tuman            = 
 |jadvalda tuman 2          = 
 |jadvalda tuman 3          = 
 |jadvalda tuman 4          = 
 |jadvalda tuman 5          = 
 |jamoat turi               = 
 |jamoat                    = 
 |jadvalda jamoat           = 
 |ichki bolinishi           = 12 tuman
 |rahbar turi               = hokim
 |rahbar                    = Hojibala Abutolibov
 |asos solingan             = 
 |ilk eslatilishi           = 
 |avvalgi nomlari           = 
 |qachondan beri            = 
 |maydon                    = 2140
 |balandlik turi            = 
 |AP markazi balandligi     = 
 |iqlim                     = 
 |rasmiy til                = Ozarbayjon tili
  |aholi                    = 2 225 800
  |sanalgan yil             = 2016
  |zichlik                  = 1040
  |aglomeratsiya            = 
  |milliy tarkib            = 
  |konfessiyaviy tarkib     = islom
  |etnoxoronim               = 
 |vaqt mintaqasi            = +4
 |DST                       = 
 |telefon kodi              = +994 12
 |pochta indeksi            = 
 |pochta indekslari         = AZ1000&lt;br&gt;AZ1002&lt;br&gt;AZ1006&lt;br&gt;AZ1044&lt;br&gt;AZ1063&lt;br&gt;AZ1072
 |avtomobil kodi            = 10, 90, 77
 |identifikator turi        = 
 |raqamli identifikator     = 
 |Commons turkumi           = 
 |sayt                      = http://www.baku-ih.gov.az baku-ih.gov.az
 |sayt tili                 = az
}}

'''Boku''' ({{lang-az|Bakı}}) — [[Ozarbayjon|Ozarbayjon Respublikasi]]ning poytaxti. [[Apsheron yarim oroli|Absheron]] yarimorolida[[Kaspiy dengizi|, Kaspiy dengi]]zining gʻarbiy sohilida joylashgan. Maydoni 2130&amp;nbsp;km², taxminan 2,2 mln aholiga ega. Boku shahri tarkibiga 12 tuman, 5 shahar tipidagi posyolka va 32 qishloq kiradi&lt;ref name=&quot;R1&quot; /&gt;.

Shahar markazi qismi Boku buxtasiga zinapoyasimon pasayib tushuvchi amfiteatr shaklida joylashgan. Bokuning dengiz sohili qismi okean sathidan taxminan 28 m quyidadir. Boku viloyati hududida minerallardan neft, gaz va qurilish materiallari qazib olinadi; muolaja uchun muhim mineral suvlar chiqadi. Koʻpgina balchiq vulqoni mavjud. Iqlimi quruq subtropikdir. Oʻrtacha havo darajasi yanvarda 3-4&amp;nbsp;°C, iyulda esa 25-26&amp;nbsp;°C boʻladi. Yiliga 210&amp;nbsp;mm yogʻin yogʻadi. Kuchli shimol shamoli (xazriy) va janub shamoli (gilavar) Bokuga xosdir.

Boku shahrida va [[Apsheron yarim oroli|Absheron yarimorolida]] insonlar qadim zamonlardan beri oʻtroqlashgan va bu yerda aholi punktlari hosil boʻlgan. Bunga sabab Boku shahrining fizik-geografik sharoiti shimoldan janubga, gʻarbdan sharqqa migratsiya va tijorat yoʻllarining kesishgan markazida joylashishi, iqlim sharoiti va eng qadimgi davrdan yer yuziga chiqqan nafta nomli yoqilgʻi va energiya boyligi boʻlgan. Absheron hududida topilgan arxeologik materiallar Bokuda qadimdan insonlar yashaganini isbotlaydi. Pirallahi, Zigʻ koʻli atrofi, Shuvalan, Mardakon, Amirjon va boshqa yerlarda mil.av. III-I mingyilliklarga oid arxeologik ashyolar topilgan. Bokuning paydo boʻlish tarixi nomaʼlum&lt;ref name=&quot;R2&quot; /&gt;.

Boku [[Kavkaz]]dagi eng muhim turistik makonlardan biri hisoblanadi. 2014-yilda Boku [[Forbes|Forbes jurnali]]ning ruslar uchun biznes sohasida eng jalb qiluvchi sobiq [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] shaharlari reytingida top oʻnlikka kirgan. 2015-yilda Boku Lonely Planetning sayohat uchun eng qiziqarli makonlar reytingida yettinchi, New York Times gazetasining „2015-yilda safar qilish uchun dunyoning eng yaxshi joylari“ reytingida esa 51-oʻringa loyiq koʻrildi. 2016-yilda Trip Advisor sayohat saytining yiqqan savol anketasida eʼtiborga molik va rivojlanayotgan turizm mintaqalari roʻyxatida Boku shahri 5-oʻrinni egallagan&lt;ref name=&quot;R3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R4&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R5&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R6&quot; /&gt;.

== Tarixi ==
=== Etimologiya ===
Boku nomining kelib chiqishi haqida turli fikrlar mavjud. Boku toponimining qadimiyligi haqidagi ilk maʼlumotga Ivan Meshaninovning 1927-yilda Bokuda nashr qilingan „Misr va Kavkaz“ nomli maqolasida duch kelish mumkin. Taxminlarga koʻra, mil.av. III mingyillik oxirlariga tegishli „Marhumlar kitobi“ Misr mifologiyasi toʻplamida aks etgan „Bakhav“ toponimining Kavkazda shakllangan formasidir. Soʻz oʻzagi boʻlgan „Baka“ — „Quyosh chiqqan joy“ yoki „Tong shafagʻi“ sifatida talqin qilinadi. Bu toponim Buyuk Kavkaz sharqida joylashgan Boku bilan bir deb taxmin qilinadi&lt;ref name=&quot;R7&quot; /&gt;.

Baʼzi manbalarga koʻra, Boku nomi ilk marta V-VIII asr manbalarida „Bagavan“ yoki „Baguan“, „Atshi Bagavan“ yoki „Atshi Baguan“, yaʼni „Otash Baguan“ koʻrinishida uchraydi. Baga soʻzning oʻzagi, „an“ va „van“ esa makonni bildiradi. Toponim milodiy VII asrda bu hududda yashagan „bakan“ urugʻi bilan aloqador deb hisoblanadi, baʼzilarning fikricha esa, „Bakuya“ soʻzidan olingan&lt;ref name=&quot;R8&quot; /&gt;.

Boku nomlaridan biri esa fors tilidan olingan „Badi Kuba“ soʻzining qoʻshilishidan kelib chiqqan degan taxmin ham mavjud. Fors tilidan tarjima qilinganda „Shamollar shahri“ maʼnosidagi bu soʻz aynan Bokuning haqiqiy tarixi ekanligini bir qancha olimlar taʼkidlaydi&lt;ref name=&quot;R9&quot; /&gt;.

Professor Sara Ashurbeyli Bokuning eng qadimiy nomi „Xunsar“ boʻlganini bildiradi. Bu toponimning tarkibi 3 000 yildan ortiq vaqtdan beri mavjud ekanligini koʻrsatadi. Xunsar maʼnosi „Quyoshga oʻgirilgan“ demakdir&lt;ref name=&quot;R8&quot; /&gt;.

Kavkazshunos Kerop Patkanov shaharning nomi lak soʻzi „Baki“-dan (tepalik) kelib chiqqan deb taʼkidlaydi. Bu gipotezaga koʻra, Boku tepaliklar ustida joylashgani sababli shaharning ham nomi bu soʻzdan olingan. Bu fikrni geografiya fanlari doktori Budak Budakov bildiradi&lt;ref name=&quot;R10&quot; /&gt;.

=== Gerbi ===
[[Tasvir:Baku gub coa n655.png|thumb|Boku gubernatorligi gerbi]]
Boku shahrining ilk ramzi har ikki tomonida olov simvoli boʻlgan quyosh tasvirining oʻrtasidagi buqa surati boʻlgan. Buqa surati avval qalʼa devorining kirish eshigida aks etgan ekan. Tashqi qalʼa devorlari 1886-yilda buzib tashlangan va uning darvozasi ichki qalʼa devorida — Shoh Abbos darvozasida qaytadan qurilgan. Bokuning qadimiy simvoli boʻlgan buqa tasviri hozirgi kunda Icherishaharning Qoʻsha Qalʼa darvozalarining ustida tasvirlangan. Buqaning oʻng va chap tomoni sher tasviri bilan qoplangan. Baʼzi tadqiqotchilar sher surati Safaviylar hokimiyati simvoli boʻlganini taʼkidlaydilar&lt;ref name=&quot;R2&quot; /&gt;.

Boku shahrining ilk rasmiy gerbi 21-may 1843-yilda tasdiqlangan. 4 qismdan iborat qalqonsimon panelning birinchi oltin qismida yoʻlbars, ikkinchi oltin qismida yerdan chiqib yonayotgan gaz gulxanlari tasvirlangan. Panelning bu ikki qismi tasviri Rossiyaning Kaspiy viloyati gerbidan olingan. Gerbning koʻk rang fonidagi 3-qismida yuk ortilgan tuya tasvirlangan. Bu shahar aholisining yuk tashish bilan shugʻullanganliklari timsolidir. Gerbning koʻk rang fonidagi 4-qismidagi yerga sanchilgan langar tasviri esa Bokuning port shahri ekanligidan dalolat beradi&lt;ref name=&quot;R2&quot; /&gt;.

Boku shahrining ikkinchi gerbi 16-mart 1883-yilda tasdiqlandi. Gerbning qora rangli qalqonsimon panelida uch oltin rangli olov tasvirlangan. Qalqon gubernatorlik va shahar gerblarida ishlangan qizil rangli Aleksandr lentasi (Knyaz Aleksandr Nevskiy nomiga taʼsis etilgan ordenga taqilgan lenta) bilan oʻralgan ikki oltin sunbula bilan qoplangan va shaharlarning gerbida foydalanilgan uch burchakli qalʼa tasviri bilan tugaydi&lt;ref name=&quot;R2&quot; /&gt;.

14-aprel 1967-yilda Boku shahrining uchinchi gerbi qabul qilingan. Gerb oʻrtasida moviy toʻlqinlar ustida Ozarbayjonni „Olov yurti“ simvoliga aylantirgan uch oltin rangli mashʼala tasvirlagan. 1975-yilda ushbu gerbga qoʻshimchalar kiritildi. Bokuning bugungi gerbi Asosnomasi Boku shahri Ijro hokimiyati hokimining 2001-yil 29-martdagi farmoni bilan tasdiqlandi. Boku shahrining zamonaviy gerbi uning rasmiy ramzidir&lt;ref name=&quot;R2&quot; /&gt;.

=== Qadimgi davr ===
[[Tasvir:Tunc balıq fiquru, Qız qalası, tunc dövrü.jpg|thumb|right|
1964-yilda Icheri sheher minorasi yaqinida Omar Ismizada tomonidan olib borilgan arxeologik qazishmalarda topilgan&lt;ref name=&quot;R11&quot; /&gt;. Baliq / ajdar, e.o. IV-VII asrlar&lt;ref name=&quot;R12&quot; /&gt;, AMEA Arxeologiya va etnografiya muzeyi.
]]

Boku shahrida va Absheron yarimorolida insonlar juda qadim zamonlardan oʻtroqlashgan va bu yerda aholi punktlarini yaratganlar. Bunga sabab Boku shahrining fizik-geografik sharoiti shimoldan janubga, gʻarbdan sharqqa borgan koʻchmanchilar va tijorat yoʻllarining kesishgan markazida joylashishi, iqlim sharoiti va eng qadimgi davrdan yer yuziga chiqqan nafta nomli yoqilgʻi va energiya boyligi boʻlgan. Absheron hududida topilgan arxeologik materiallar Bokuda qadimdan insonlar yashaganini isbotlaydi. Pirallahi, Zigʻ koʻli atrofi, Shuvalan, Mardakon, Amirjon va boshqa yerlarda mil.av. III-I mingyilliklarga oid arxeologik ashyolar topilgan. Bokuning paydo boʻlish tarixi nomaʼlum&lt;ref name=&quot;R2&quot; /&gt;.

=== Oʻrta asrlar ===
[[Tasvir:Palacio de los Shirvanshah, Baku, Azerbaiyán, 2016-09-26, DD 162-164 HDR.jpg|thumb|Shirvonshohlar maqbarasi, Shirvonshohlar saroyi kompleksinin pastki avlusundaki uchta binolardan biri.]]
[[Tasvir:Baku Multani&amp;Bukharacaravanserais 004 2252.jpg|thumb|right|[[Multani karvonsaroyi|Multani]] va [[Buxoro karvonsaroyi|Buxoro karvonsaroylari]]]]

Ilk oʻrta asrlarda Boku iqtisodiyotining asosini neft va tuz mahsuloti, Boku va Absheron hududida yetishtirilgan roʻyan va zafʼaron tashkil qilar edi. Ularning ham quruqlikdagi karvon yoʻllari, ham dengiz orqali Uzoq Sharq mamlakatlariga eksporti feodallar shahri rivojining muhim omili edi. Shirvon tarkibiga kirgan Absheron tabiiy va iqtisodiy xususiyatlari tufayli undan farqlangan geografik, iqtisodiy va siyosiy boʻlinma edi. Absheronning iqtisodiy va siyosiy markazi boʻlgan Boku shahri iqtisodiy jihatdan uning qishloqlari bilan bogʻliq boʻlib, shirvonshohga vassal qaram boʻlgan parokanda feodal yerlarining yagona doirasini tashkil qilardi&lt;ref name=&quot;R13&quot; /&gt;.

X asr oxirida va XI asrda Abbosiylar xalifaligining tanazzuli sababli bir qator viloyat va mamlakatlar hokimlari, shu jumladan, Shirvonshohlar mustaqil hokimiyat tuza boshladilar. Boku X asr oxirlarida Shirvonning asosiy shaharlaridan biriga aylandi. Aholi hunarmandchilik, tijorat, bogʻdorchilik, polizchilik, uzumchilik, pillachilik, ekinchilik, neft qazish, baliqchilik va boshqa ishlar bilan shugʻullanardilar. Feodal munosabatlarning, tijorat va hunarmandchilikning rivoji shaharning taraqqiy etishiga imkon berardi. Xalqaro tijorat yoʻllari markazida joylashgan Boku Sharq va Gʻarb mamlakatlari orasidagi tijoratda muhim ahamiyatga ega edi&lt;ref name=&quot;R13&quot; /&gt;.

Boku X asrdan port shahri sifatida mashhur edi. XI asr oxiri — XIII asr boshlari Bokuning taraqqiyot davri edi. 1191-yilda Shamaxida kuchli zilzila sodir boʻlgach, shirvonshoh I Axsitan poytaxtni vaqtinchalik Bokuga koʻchirdi&lt;ref name=&quot;R13&quot; /&gt;.

XII asr oxiri — XIII asr boshlari Boku shahrining feodal taraqqiyot davri edi. Shirvonshohlar shaharda bir qator binolar qurdirib, uni yana-da mustahkamladilar. XII asrning birinchi yarmida Boku ikki qatorli qalʼa devori va xandaq bilan oʻralgan edi. Shaharning mudofaa tizimiga Qiz qalʼasi ham kirar edi. 1232-1235-yillarda Bokuni dengiz tomondan qoʻriqlash maqsadida buxta bilan birgalikda mustahka, qalʼa qurildi. Shirvonshohlar Kaspiy dengizida kuchli flot tuzdilar&lt;ref name=&quot;R2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R13&quot; /&gt;.

XIII asr 30-yillarida moʻgʻullar Ozarbayjonga hujum qilib, bir qancha shaharlarni bosib oldilar. Bosqinchilar kelgan yoʻldan chetda joylashgan Boku boshqa shaharlarga nisbatan oz talafot koʻrgandi. Shunga qaramay, moʻgʻullar shahrini ishgʻol qilgan vaqti Qiz qalʼasining yuqori qismi vayron qilingandi. Moʻgʻullar istilosi va mamlakatning vayron qilinishi shahar iqtisodiyotiga putur yetkazdi, Absheron va Bokuning neft ishlab chiqarishini vaqtincha boʻlsa ham toʻxtatdi. XIII asr oxiri, XIV-XV asrlarda Boku Kaspiy dengizidagi asosiy port va Danbandiylar sulolasi boʻlgan Shirvonshohlar davlati poytaxti boʻlganida nafaqat Ozarbayjon, balki butun Yaqin Sharqning muhim shaharlaridan biriga aylandi. Boku xalqaro tranzit ipak tijoratida va Sharq bilan Gʻarb orasida boshqa mollarning tijoratida faol ishtirok etardi. Bu feodal shaharning taraqqiyot davri edi&lt;ref name=&quot;R2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R13&quot; /&gt;.

1501-yilda Shoh Ismoil Xatoiy Shirvonga hujum qilib Bokuni oldi. Safafiy hukmdori I Tahmasp 1538-yilda Boku ham kiruvchi Shirvonni Safaviylar davlatiga birlashtirdi. Safaviylar-Usmoniylar jangi vaqti 1578-yilda Usmoniylar qoʻshini Bokuni bosib oldi. 1607-yilda shahar yana Safaviylar hokimiyatiga oʻtdi. Safaviylar davlati davrida Bokuda mis pullar chiqarila boshlandi. Boku va Absheron aholisining koʻpgina qismi gilamdoʻzlik bilan shugʻullanardi. XVI-XVIII asrlarda hunarmandchilik, xususan, gilamdoʻzlik yana-da takomillashdi. XVI asrdagi ayovsiz urushlarda Safaviylar davlatiga birlashtirilgan Shirvondagi bir qator antifeodal isyonlarga qaramay, Volga-Kaspiy yoʻlining ochilishi bilan bogʻliq Bokuning yirik tijorat markazi va Kaspiy dengizidagi muhim port sifatidagi oʻrni yoʻqolmadi&lt;ref name=&quot;R2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R13&quot; /&gt;.

XVI asr oxiri-XVII asr boshlarida turk ishgʻolidan soʻng Boku qaytadan Safaviylar davlati tarkibiga qoʻshildi. Markaziy hokimiyatning kuchayishi XVII asrning 40-yillaridan eʼtiboran mamlakatning mahsuldor kuchlarni zaiflatgan feodal nizolar va ayovsiz urushlarning toʻxtashi Boku shahri hayotining taraqqiyotiga ijobiy taʼsir koʻrsatdi. Shaharga koʻpgina xorijiy tijoratchilar va sayyohlar kela boshlaydi. Ular shaharning xoʻjalik hayotining jonlanishini, hunarmandchilik mahsulotlarining ortishi, mamlakatdan eksport qilingan neft va tuz hosilotini qayd etadilar. Shaharning ijtimoiy hayotida tijoratchilarning roli orta boshlaydi. Shahar va mamlakatning barcha ichki va tashqi tijorati ularning qoʻlida edi. Boku Kaspiy dengizida muhim port hisoblanardi. Bu yerdan tranzit yoʻli bilan Yevropaga, Rossiyaga va boshqa oʻlkalarga Shamaxi ipagi va boshqa hunarmandchilik mahsulotlari yetkazib berilardi. Bokuning feodal rivoji XVII asr oxirigacha davom etdi. Bundan keyin esa nafaqat Ozarbayjonda, balki butun Old Osiyo mamlakatlarida mavjud boʻlgan shahar hayotining tanazzuli kuzatiladi&lt;ref name=&quot;R13&quot; /&gt;.

=== XVII-XIX asrlar ===
[[Tasvir:Баку. Конец 19-го века - 22.jpg|thumb|XIX asrning oxirida Boku shahrida qora shahar.]]
Bokuning boy tabiiy resurslari, shuningdek, muhim harbiy-strategik ahamiyati XVIII asr boshlaridan boshlab Rossiyaning eʼtiborini torta boshladi. Kaspiyning janubi-gʻarbiy boʻylariga koʻz tikkan [[Pyotr I]] maxsus harbiy dengiz ekspeditsiyasi tuzdi. 1723-yil 26-iyunda Pyotr I qoʻshini Bokuga kirdi. Lekin Rossiya va Eron orasida tuzilgan Ganja bitimiga muvofiq Boku qaytadan Nodirshoh hokimiyati qoʻl ostiga oʻtdi&lt;ref name=&quot;R2&quot; /&gt;.

XVIII asr oʻrtalarida Ozarbayjonda bir qancha xonliklar, shu jumladan, Boku xonligi tuzildi. 1796-yil yozida rus qoʻshinlari Ozarbayjonga yurish qildi. 13-iyunda Boku olindi. Yekaterina II oʻlimidan soʻng chor qoʻshinlari 1797-yil mart oyida Bokuni tark etdi. 1805-yil 12-avgustda chor qoʻshini Bokuni qamal qildi, ammo muvaffaqiyat qozona olmay ortga qaytdi. 1806-yil avvalida general Pavel Sisianov qoʻshinlari qaytadan Bokuga yaqinlashdi. Shaharni topshirish haqidagi Boku xoni Husaynqulixon bilan muzokaralar vaqtida general Sisianov oʻldirildi. Boku xonligi 1806-yil 6-oktyabrda chor hokimiyati tomonidan bosib olingach, Bokuda kapitalistik munosabatlar taraqqiyot davri boshlandi. 1807-yilda Bokuda 500 uy, 3000 nafar aholi yashar edi. 1810-yilda Bokuning Icherishaharida ilk marta namunaviy koʻp qavatli bino qurilishi yuzaga keldi. Icherishaharda ikki va uch qavatli binolar qurildi hamda Ozarbayjonning anʼanaviy feodal shaharlaridan farqli oʻlaroq bu binolarning asosiy derazalari koʻcha tarafga qaratilgan edi. 1813-yilda tuzilgan Guliston shartnomasi bilan Shimoliy Ozarbayjon, shu jumladan, Boku ham Rossiya tarkibiga qoʻshilishi tasdiqlandi&lt;ref name=&quot;R2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R13&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R14&quot; /&gt;.

1810-yilda Bokuning tijorat daromadi 500 ming manat boʻlgan boʻlsa, 1827-yilga kelib bu daromad 5205 ming manatga yetgandi. 1832-yilda Bokuda tijorat bilan 233 nafar, 1849-yilda esa 322 nafar shugʻullanardi. Bularning bir qismi (1852-yilda 67 nafari) fabrika-zavod mahsulotlari savdo-sotigʻi bilan shugʻullanardi&lt;ref name=&quot;R15&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R16&quot; /&gt;.

1840-yil boshlarida Bokuda 360 tijorat markazi bor edi. 1840-yil 10-aprelda tuzilgan Kaspiy viloyati tarkibida markazi Boku shahri boʻlgan Boku uezdi tuzildi. Nikolay Ining 1846-yil 14-dekabrdagi farmoni bilan Shamaxi gubernatorligi yaratilganida, Boku uezdi ham ushbu gubernatorlik tarkibiga kirdi&lt;ref name=&quot;R2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R16&quot; /&gt;.

Shaharning yuksalish davri esa asosan Ozarbayjonda neft sanoatining rivoji bilan bogʻliq. Yaʼni 1848-yilda dunyoda ilk neft koni aynan Boku shahrida qazilgan, 1863-yilda Suraxanida oq neft zavodi qurilib foydalanishga topshirilgan, 1869-yilda esa mexanik usul bilan ilk marta hududda neft-gaz qazib olish boshlangan&lt;ref name=&quot;R13&quot; /&gt;.

1859-yil 29-30-mayda sodir boʻlgan zilzila oqibatida Shamaxi shahri butunlay vayron boʻldi va Aleksandr IIning 1859-yildagi farmoni bilan Shamaxi gubernatorligining markazi Bokuga koʻchirildi, nomi oʻzgartirilib Boku gubernatorligi deb atala boshlandi. Ushbu farmon bilan Boku shahri gubernatorlik markazi maqomini oldi. Bu davrda shahar aholisining soni 13 ming kishini tashkil qilardi&lt;ref name=&quot;R2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R13&quot; /&gt;.

Neft sanoati taraqqiyoti bilan birga Bokuda transport aloqalari ham shakllana boshladi. 1873-yilda bir qancha zavodlarning Bokudan tashqaridagi boʻsh hududlarga chiqarilishi toʻgʻrisida buyruq berilganida Qora Shahar hududida 100 ga yaqin zavod, tijorat muassasalari va aholi punktlari qurildi. 1878-yilda Nobel aka-ukalari tomonidan Rossiya Imperiyasida ilk marta Balaxanidan Qora Shahargacha neft quvurlari tortib kelindi&lt;ref name=&quot;R13&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R17&quot; /&gt;.

1880-yilda shahardan Sabunchi va Suraxani maʼdanlariga 26&amp;nbsp;km uzunlikda va 1883-yilda 520 kn uzunlikda Boku-Tbilisi temir yoʻli liniyasi oʻrnatildi. Transport vositalari bilan birga Bokuda aloqa sohasi ham paydo boʻldi. 1868-yilda Boku-Tbilisi, 1879-yilda Boku-Krasnovodsk (dengiz tubi bilan) telegraf liniyalari, 1886-yilda esa shaharda ilk telefon liniyasi oʻtkazildi&lt;ref name=&quot;R13&quot; /&gt;.

=== XX asr ===
XX asr boshlarida Rossiyadan ishchilar harakatining eng muhim hodisasi Boku proletariatining muhim voqeasi Dekabr ish tashlashi boʻldi. Ish tashlash 1904-yil 13-dekabrda „Kaspiy-Qora dengiz neft sanoati jamiyati“ zavodida boshlandi va qisqa muddat ichida shaharning barcha maʼdan-zavod tumanlariga tarqaldi, umumshahar ish tashlash taʼtiliga aylandi. Ish tashlashda ishtirok etgan ishchilarning soni 50 mingga chiqdi. Ish tashlashning choʻzilishi Boku mulkdorlari choʻntaklariga zarar berish bilan birga butun Rossiya sanoatini tang holda qoldirgandi. Ish tashlashning choʻzilishidan bezovta boʻlgan moliya vaziri qattiq asabiylashardi. Moliya vazirining talabi bilan bosh vazir Vitte Boku gubernatorligini general gubernator bilan almashtirdi va unga joʻnatgan buyrugʻida nima qilib boʻlsa ham ish tashlashni toʻxtatishini va Boku neft maʼdanlarida, shuningdek, neft ajratish zavodlarida ishni tiklashni talab qildi. Bokuda harbiy vaziyat eʼlon qilindi. Shimoliy Kavkaz temir yoʻli stansiyalaridan boshlab Bokugacha barcha temir yoʻllari harbiylashtirildi. Bu yoʻl bilan Bokuga qoʻshin kiritish boshlandi. Bokuda barcha namoyishlar taqiqlandi&lt;ref name=&quot;R18&quot; /&gt;.

Boku proletariatining Dekabr inqilobi Rossiyaning markaziy viloyatlarida keng aks sado berdi. [[Rossiya imperiyasi]]ning boshqa shaharlaridagi ishchilar Boku hodisalarida doir inqilobiy varaqalar tarqatdilar. Ushbu varaqalarda Boku proletariatining Dekabr inqilobidagi gʻalabasining butun Rossiya ishchilar sinfi uchun katta ahamiyati borligini taʼkidlanar edi&lt;ref name=&quot;R18&quot; /&gt;.

1907-yilda esa Boku-Batumi neft quvuri foydalanishga topshirildi va bularning taʼsiri natijasida ortiq 1908-yilda Boku shahri Kavkazorti umumiy sanoat mahsulotining 91,6 %ini berar edi. 1917-yil Rossiya inqiloblaridan soʻng Ozarbayjonda ijtimoiy-siyosiy hayot oʻzgardi va Boku Soveti hokimiyatni qoʻlga olishi bilan yakunlandi&lt;ref name=&quot;R13&quot; /&gt;.

1918-yil 30-mart va 3-aprel orasida Boku shahrida va Boku gubernatorligining turli hududlarida, xususan, Shamaxi, Kuba, Xachmaz, Lankaron, Hojiqobil, Salyan, Zangazoʻr, Qorabog, Naxchivon va boshqa hududlarda Boku Soveti va Dashnaksutyundan boʻlgan arman qurolli armiyasi ozarbayjonlarga qarshi qirgʻin uyushtirdilar. Rasmiy manbalarga asosan ommaviy qirgʻin natijasida 12 mingga yaqin ozarbayjon qatl qilindi, oʻn minglab insonlar bedarak yoʻqoldi. Stepan Shaumyan 1918-yil 25-aprelda Boku Xalq Komissarlari Soveti nomli hukumat yaratdi. Boku XKS oʻzini Boku gubernatorligi va Dogʻistonda Sovet Rossiyasi hukumatining mahalliy hokimiyat organi deb eʼlon qildi&lt;ref name=&quot;R19&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R20&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R21&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R22&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R23&quot; /&gt;.

1918-yilda Nuri poshsho rahbarligidagi Usmoniylar va Ozarbayjon Xalq Respublikasi harbiy kuchlaridan Kavkaz Islom Qoʻshini bilan Boku Komissarlari va Markaziy Kaspiy diktaturasi harbiy kuchlari orasida Boku urushi yuz berdi. Keyinchalik urushga [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniya]], Armaniston va Rossiya armiyasi ham qoʻshildi va bu urush Kavkaz kampaniyasining soʻnggi jangi boʻldi. Lekin Boku jangi bilan keskinlik tugamadi, hodisalar Ozarbayjon-Armaniston urushi bilan davom etdi&lt;ref name=&quot;R24&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R25&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R26&quot; /&gt;.

Ozarbayjon Milliy Kengashining 1918-yilda qabul qilgan Ozarbayjon Istiqlol Bayonnomasida Ozarbayjon Xalq Respublikasining poytaxti haqida modda yoʻq edi. Ozarbayjon SSRning 1921-yilda qabul qilingan Konstitutsiyasida ham poytaxt haqida modda kiritilmagandi. Ozarbayjon SSRning 1937-yil va 1978-yil konstitutsiyalarida esa Boku shahrining respublika poytaxti sifatida eʼlon qilinishi qayd qilingan&lt;ref name=&quot;R2&quot; /&gt;.

1920-yil 28-aprelda Vaqtinchalik Inqilob Qoʻmitasi yangi hukumatning — Ozarbayjon SSR Xalq Komissarlari Soveti tarkibini tasdiqladi. 29-apreldan eʼtiboran E. H. Qarayev boshchiligida Boku Inqilob Qoʻmitasi ham ishlar edi. Bokuda shahar Soveti bilan bir qatorda Boku Uezd Inqilob Qoʻmitasi ham faoliyat koʻrsatardi. Shaharning barcha tumanlarida mahalliy hokimiyat organlari tuzildi. 1920-yil 1-7-sentyabrda Bokuda sharq xalqlari I qurultoyi, 1926-yilda esa I Umumittifoq turkologiya qurultoyi oʻtkazildi. Bokuda taʼqiblar, Ozarbayjon Xalq Respublikasi liderlari, yirik namoyandalari, boshqa partiyalar, siyosiy guruhlar va harakat rahbarlarining, Ozarbayjon qoʻshinlarining, Mudofaa vazirligi xodimlarining hibsga olinishi boshlanadi. Ularning bir qanchasi Nargin orolida qatl qilindi, Rossiyaning turli qamoqxonalari va lagerlariga surgun qilindi&lt;ref name=&quot;R2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R27&quot; /&gt;.

Ikkinchi jahon urushi Ozarbayjondan uzoq shimoli-gʻarbiy mintaqalarida boshlansa ham Adolf Gitler neftga boy boʻlgan Bokuni zabt etishni oldiga maqsad qilib qoʻyadi. 1941-yilda Ozarbayjonda 23,5 mln tonna neft chiqarilgan boʻlib, bu koʻrsatkich butun Sovet Ittifoqida mavjud boʻlgan neftning 71,4 %ini tashkil qilardi. Mana shunday yuksak hosilot SSSRning II jahon urushidagi gʻalabasiga katta hissa qoʻshgan, xalq xoʻjaligi oldida turgan bir qancha masalalarning hal qilinishida neftning maxsus roli yana-da ortgan&lt;ref name=&quot;R28&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R29&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R30&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R31&quot; /&gt;.

Urush sharoiti oʻrtaga yangi-yangi muammolarni tashlardi. 1942-yilda Kavkaz hududida jang davom etgani sababli Bokuda neft quduqlarining faoliyati vaqtinchalik toʻxtatildi. Absheron yarimorolida yangi neft konlari ishga tushmadi. Shu bilan birga Shimoliy Kavkaz va Volga daryosi orqali xom ashyo va neft mahsulotlarini tashishning imkoni yoʻq edi. Chunki transport infrastrukturasi harbiy amaliyotlar oʻtkazilayotgan hududdan oʻtar edi. Lekin tez orada bu muammoga ham yechim topildi. Neft mahsulotlarini „yer omborlari“ga va koʻllarga (Zigʻ, Masazir va b.) toʻldira boshladilar. Soʻngra ularni Kaspiy dengizi bilan joʻnatar edilar. Urushning hal qiluvchi bosqichi boʻlgan 1942-yilda Kaspiy dengizi bilan frontga 505 ming tonna, Hashtarxon vositasi bilan 336 ming tonna neft mahsulotlari tashildi. Fashist harbiy qismlarining 1942-yilavgust oxirlarida Shimoliy Kavkazga yetib borishi va Grozniy neft tumanining fashist qoʻshini tomonidan zabt etilishi Boku neftining urush jarayonidagi ahamiyati va rolini yana-da orttirdi va uni asosiy planga chiqardi&lt;ref name=&quot;R28&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R32&quot; /&gt;.

1945-yildan keyin esa shaharning taraqqiyot jarayoni biroz kuchayib, Boku shahri respublikaning iqtisodiy rivojida va ijtimoiy mehnat sohasida yetarlicha yuksak saviyaga chiqa oldi. Bular natijasida shaharda ishlab chiqarish boʻyicha sanoat sohalari yaratildi va shahar bilan shahar atrofi hududlarning aloqalari kengayardi. Boku shahrining ham intensiv taraqqiyoti shaharning shakllanishida muhim rol oʻynagan. Ikkinchi jahon urushi yillarida Boku gospitallarida 400 ming nafarga yaqin askar va zobit davolandi&lt;ref name=&quot;R13&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R19&quot; /&gt;.

SSSR Vazirlar Mahkamasi tomonidan 1951-yilda Boku suv quvurining ikkinchi qatori qurilishi borasida 1959-yilda esa Boku va uning tumanlari gaz bilan toʻxtovsiz taʼminlanishi, barcha aholi massivlarining 1960-yilgacha toʻliq gaz bilan taʼminlanishi toʻgʻrisida qaror qabul qilindi. 1957-yilda shaharga suv berish birmuncha ortdi. Faqat aholining suv bilan taʼminoti hali ham yetarli emasdi&lt;ref name=&quot;R33&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R34&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R35&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R36&quot; /&gt;.

Bokuda Ozarbayjon televideniye markazi oʻz faoliyatini 1956-yil 14-fevralda ilk havaskor dastur bilan boshladi, soʻngra televideniye markazi dasturlari Bokudan 200 kmgacha masofada muntazam ravishda uzatila boshlandi. 1966-yilda Boku-Shusha, 1969-yilda Shusha-Naxchivon radio liniyasi foydalanishga topshirildi. 1970-yilda radio liniyasi bilan Boku televideniye stansiyasi ilk marta Moskvadan rangli televideniye programmasini koʻrsatish imkonini qoʻlga kiritdi. 1976-yilda Boku telefon aloqasining 90 ming telefon nomerini oʻzida birlashtirgan 36 telefon stansiyasi bor edi. Uy telefonlarining soni 1970-yilda 30,8 ming, 1980-yilda 230,9 ming edi.

1988-yil 17-noyabrda Bokuning Ozodlik maydonida ommaviy eʼtiroz mitinglarining oʻtkazilishi Ozarbayjonda milliy-ozodlik harakatining boshlanishiga sabab boʻldi. Shu yili 5-dekabrda Sovet qoʻshinlari Ozodlik maydoniga yurish qilib, mitingchilarning oldini toʻsib, komendant soatini tatbiq etgandi. 1990-yil 19-yanvardan 20-yanvarga oʻtar kechasi soat 23:30 da Boku shahriga sobiq Sovet Ittifoqining qoʻshin boʻlmalari favqulotda holat eʼlon qilmasdan kirib borgan, tinch aholiga hujum qilib, yuzlab gunohsiz insonlarni qatl qilgan, bu hujumda koʻpchiligi yaralangan, bedarak yoʻqolgandi&lt;ref name=&quot;R2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R37&quot; /&gt;.

1994-yil 19-martda Boku metrosi 20-yanvar metrostansiyasida portlash yuz berdi, 14 kishi halok boʻldi, 49 nafar yaralandi. Shu yili 3-iyulda metroning „28-may“ va „Yoshlik“ stansiyalari orasida poyezdda portlash uyushtirildi, qurbonlar va yaradorlar bor edi. 1997-yil 25-noyabrda Bokuda Gruziya, Ukraina, Ozarbayjon va Moldova respublikalarining orasida hamkorlik toʻgʻrisidagi blok — „GUAM“ blokining tashkilini bayon qilgan protokol imzolandi&lt;ref name=&quot;R14&quot; /&gt;.

2000-yil 25-noyabrda soat 21:30 da Bokuda 6,8 ballik zilzila sodir boʻlgandi&lt;ref name=&quot;R38&quot; /&gt;.

=== XXI asr ===
2001-yilda Bokuda dunyo ozarbayjonlarining birinchi qurultoyi oʻtkazildi. 2002-yilda internet bilan 10 [[provayder]] shugʻullanardi. Internetdan 120 ming foydalanardi va foydalanuvchilarning 90 foizi Bokuda edi. Ularning 80 foizi yoshlardan iborat edi. 2008-yildan boshlagan Boku Shahar Ijro hokimiyatining toʻliq buzish ishlari bilan bogʻliq baʼzi tarixiy obidalarning yoʻq boʻlishi va insonlarning uylari oʻrniga berilgan kichik kompensatsiyalar jamiyat va inson huquqlari tashkilotlari tomonidan keskin tanqid qilindi. Shahardagi mazkur buzish ishlari tufayli vayron boʻlgan tarixiy binolardan Atlanta uyi, Moskva mehmonxonasi va Qorabogʻ mehmonxonasini qayd qilish mumkin. 2009-yilda Ozarbayjon Davlat Neft Akademiyasida sodir boʻlgan terror hodisasida 13 nafar halok boʻldi&lt;ref name=&quot;R2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R39&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R40&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R41&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R42&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R43&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R44&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R45&quot; /&gt;.

2011-yil 24-dekabrda Boku sharqida 100 yildan koʻp Qora Shahar kabi tanilgan, neft ishlab chiqartishi, saqlanishi va yetkazib berilishida katta rol oʻynagan hududda, shaharning eng katta qayta qurish loyihalaridan biri boʻlgan Boku Oq Shahar loyihasining tamali qoʻyildi. Loyihaning asosiy maqsadi neft chiqindilari natijasida ifloslangan tuproqlarning tozalanishi, hududda yangi xalqaro standartlarga mos ijtimoiy infratuzilmaning tuzilishi, poytaxt aholisi va mehmonlari uchun yangi yashash, ish, koʻngilochar va istirohat maskanlarining yaratilishidir&lt;ref name=&quot;R46&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R47&quot; /&gt;.

&lt;center&gt;&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;400&quot;&gt;Fayl:Vista de Baku, Azerbaiyán, 2016-09-26, DD 117.jpg&lt;/gallery&gt;&lt;/center&gt;

== Geografiya ==
=== Relyef və geologiya ===
Boku Kaspiy dengizi gʻarbida, Absheron yarimorolining janubida 40&quot;, 23' eni 49&quot;, 51' uzunlikdagi meredianalar kesishgan nuqtada joylashgan. Absheron yarimorolining janubida sohil atrofi suv akvatoriyasida Boku arxipelagi joylashgan. Arxipelagga Kichik Zira, Katta Zira, Tosh Zira, Xara Zira, Zanbil, Gil orollari, Qorasuv, Kutan orollari, Sangi Mugan, Nomsiz orol, Ignat toshi, Kur toshi, Cigil, Karavansaray orollari, Tava oroli, Dash orollari yoyi, Xonlar oroli va Bobur oroli kiradi&lt;ref name=&quot;R48&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R49&quot; /&gt;.

=== İqlim ===
Boku joylashgan Absheron yarimoroli yuksak oʻrta yillik temperatura va oz yogʻingarchilikka molik hududdir. Bokuda havoning oʻrtacha yillik temperaturasi 14,4 darajani tashkil qiladi. Quyoshli, oz bulutli kunlar hisobiga koʻra Absheron Kavkazda birinchi, yogʻingarchilik miqdoriga koʻra esa oxirgi oʻrinda turadi&lt;ref name=&quot;R50&quot; /&gt;.

Boku iqlimi quruq va subtropikdir. May boshidan boshlab sentyabr oyigacha davom etgan uzun yoz quruq va issiq oʻtadi. Eng issiq vaqtlarda — iyul va avgust oylarida kundalik oʻrta temperatura 26 darajani tashkil qiladi. Kuzda yoz issigʻi chekinib, oʻrniga quruq, mayin havo oʻrnashadi. Bokuda qish ham moʻtadil oʻtadi, yaʼni yanvarda oʻrtacha temperatura 3-5 daraja boʻladi. Qish odatda qorsiz va qahratonsiz oʻtuvchi oz quyoshli kunlardan iborat. Shunga qaramay kuchli shimol shamoli, baʼzan havoda kichik tomchilar kuzatiladi va bu shamollar Bokuning eng muhim elementi hisoblanadi&lt;ref name=&quot;R50&quot; /&gt;.

== Aholisi ==

=== Demografiyası və etnik tarkibi ===
1908-1910-yillarda [[Rossiya]]dan Ozarbayjonga 3 ming qishloq oilalari koʻchirildi. Bokuga koʻchib kelganlarning aksariyat qismini erkaklar tashkil qilardi. Shunday qilib, oilasi bilan birga ish qidirish qiyin boʻlgani uchun migrantlar oʻz oilalarini tashlab kelardilar. Tarixiy manbalarda keltirilishicha, Bokuning neft sanoati muassasalarida ishlagan rus mutaxassislari, ishchi va xizmatchilari baʼzi hollarda oʻz oilalari bilan, armanlarning koʻp qismi boʻydoq va yolgʻiz, ozarbayjonlarning esa hammasi oʻz oilasini uyda qoldirib kelar, yolgʻiz yashar edi. 1913-yilda Boku shahrida aholi soni 3 martaga ortdi, 334 mingga chiqdi. Rossiya Imperiyasining 5 eng katta shahridan biriga aylangan Bokuda joylashgan migrantlarning aksariyatini ruslar tashkil qilardi. Armanlarning soni ham migratsiya hisobiga katta surʼatda ortgan va Boku aholisining milliy tarkibida ularning xususiy miqdori 17,5 % gacha chiqqandi. Ayni vaqtda Bokuda yashagan boshqa millatlarning soni ham bir necha martalab ortgan. Masalan, yahudiylar soni 5,7 marta ortib 10,8 ming nafar boʻlgan, lazlar soni esa mingdan 8 mingga chiqqandi. Bu davrda Bokuda ozarbayjonlar sonining ortishi 74 %ni tashkil qilish bilan umumiy ortishda yetarlicha ortda qolgandi. Buning natijasida Boku aholisining milliy tarkibida ularning miqdori 1897-yildagi 36 %dan, 1913-yilda 21 %ga tushgandi. Bu davrda Janubiy Ozarbayjondan ham oʻn minglab ozarbayjon Bokuga koʻchib oʻtgandi. 1913-yilda Bokuda oʻtkazilgan aholi statistikasi materiallarida Bokuda har 6 nafardan biri Janubiy Ozarbayjondan edi. 1970-yilda faqat Bokuda 207,5 ming nafar arman yashardi, bu esa butun Ozarbayjondagi armanlarning 43 %iga teng degani edi&lt;ref name=&quot;R19&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R51&quot; /&gt;.

1988-yilda arman millatchilarining ozarbayjonlarni Armanistondan deportatsiya qilishi va koʻchirishi natijasida quvilgan ozarbayjonlarning aksariyati Bokuga joylashtirildi. Sumqayit hodisalari va Qora Yanvar Bokuda, Ganjada va boshqa joylarda kamchilik boʻlgan armanlarning Ozarbayjonni tark etishi bilan yakunlandi. Bu davrda Moskvaning anti-Ozarbayjon tashviqotiga aldangan va Ozarbayjon xalqining Rossiyaga qarshi adovatidan tashvishga tushgan Bokulik ruslar va ularga yaqin boʻlgan rusiyzabon etnik guruhlarning namoyandalari orasida ham Ozarbayjonni tark etib, Rossiyaga qaytganlar boʻldi. Qorabogʻ mojarolaridan keyin Bokuda 500 mingga yaqin qochoqlar va majburiy koʻchkinlar joylashdi&lt;ref name=&quot;R13&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R19&quot; /&gt;.

2017-yil boshlaridan Boku shahri aholisi soni 3700 nafar yoki 0,2 % ortib, 1-aprelda 2 mln 249,5 ming nafarga yetdi. Hisobot davrida Bokuda 3556 oʻlim qayd qilinib, aholining har ming nafariga 6,4 dan toʻgʻri keldi. 2017-yilning ilk 3 oyi davomida roʻyxatga olish shoʻbalari tomonidan 2957 nikoh va 1134 ajrashish holati kuzatildi. Aholining har ming nafariga nikoh soni 5,3, ajrashishlar soni esa 2 boʻlgan&lt;ref name=&quot;R52&quot; /&gt;.

[[Tasvir:Refugees sailing from Baku.jpg|thumb|1910-yilda Boku shahridan Samed Aga kemasida Erona koʻchib ketgan qochqinlar.]]

{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;float:center;&quot;
|-
! Yil
! Ozarbayjonlar
! %
! Ruslar
! %
! Armanlar
! %
! Yahudiylar
! %
! Boshqalar
! %
! Jami
|-
|1851&lt;ref name=&quot;R53&quot; /&gt;
|5000-dan kop
|
|
|
|405
|5.5 %
|
|
|
|
|7,431
|-
|1886&lt;ref name=&quot;R54&quot; /&gt;
|37,530
|43.3
|21,390
|24.7
|24,490
|28.3
|391
|0.5
|2,810
|3.2
|86,611
|-
|1897&lt;ref name=&quot;R55&quot; /&gt;
|40,341
|36
|37,399
|33.4
|19,099
|17.1
|3,369
|3
|11,696
|10.5
|111,904
|-
|1903&lt;ref name=&quot;R56&quot; /&gt;
|44,257
|28,4
|59,955
|38,5
|26,151
|16,8
|n.a.
|n.a.
|28,513
|18,3
|155,876
|-
|1913&lt;ref name=&quot;R56&quot; /&gt;
|45,962
|21,4
|76,288
|35,5
|41,680
|19,4
|9,690
|4,5
|41,052
|19,1
|214,672
|-
|1926&lt;ref name=&quot;R57&quot; /&gt;
|118,737
|26.2
|167,373
|36.9
|76,656
|16.9
|19,589
|4.3
|70,978
|15.7
|453,333
|-
|1939&lt;ref name=&quot;R58&quot; /&gt;
|215,482
|27.4
|343,064
|43.6
|118,650
|15.1
|31,050
|3.9
|79,377
|10.1
|787,623
|-
|1959&lt;ref name=&quot;R59&quot; /&gt;
|211,372
|32.9
|223,242
|34.7
|137,111
|21.3
|24,057
|3.7
|56,725
|8.7
|652,507
|-
|1970&lt;ref name=&quot;R60&quot; /&gt;
|586,052
|46.3
|351,090
|27.7
|207,464
|16.4
|29,716
|2.3
|88,193
|6.9
|1,262,515
|-
|1979&lt;ref name=&quot;R61&quot; /&gt;
|530,556
|52.4
|229,873
|22.7
|167,226
|16.5
|22,916
|2.3
|62,865
|6.2
|1,013,436
|-
|1999&lt;ref name=&quot;R62&quot; /&gt;
|1,574,252
|88
|119,371
|6.7
|378
|0.02
|5,164
|0.3
|89,689
|5
|1,788,854
|-
|2009&lt;ref name=&quot;R63&quot; /&gt;
|1,848,107
|90.3
|108,525
|5.3
|104
|0
|6,056
|0.6
|83,023
|4.1
|2,045,815
|}

== Din ==
[[Tasvir:Mezquita del Viernes, Baku, Azerbaiyán, 2016-09-28, DD 36-38 HDR.jpg|thumb|Ichki Sheherdagi Juma masjidining ichki koʻrinishi.]]
2012-yilda Davlat Diniy Tashkilotlar Uyushmasining bergan manbasiga koʻra, Boku hududida 120 [[masjid]] bor. Boku hududidagi mashhur masjidlardan Nardaron masjidi, Tazapir masjidi, Murtuza Muxtorov masjidi, Haydar masjidi, Bibiheybat masjidi, Hoji Sultoniy masjidi, Icherishahardagi Muhammad masjidi, Shah masjidi, Beylar masjidi va Juma masjidini aytib oʻtish mumkin&lt;ref name=&quot;R64&quot; /&gt;.

Boku shahrida 3 pravoslav, 1 katolik, 1 arman Apostol cherkovi, 1 lutheran cherkovi va 2 ta sinagoga mavjud. Bokudagi taniqli cherkovlar va ibodatxonalardan Muqaddas Grigoriy cherkovi, Muqaddas Paygʻambar cherkovi, Maryam cherkovi, Muqaddas Arhangellar cherkovi, Xaloskor cherkovi, Bokuda yahudiylarning sinagogasi va Bokudagi Ashkynitsa yahudiylarining ibodatxonasi bor. Shaharda diniy uylar, xristian va yahudiy diniy muassasalari bilan bir qatorda, pravoslav cherkovlari yonida yakshanba maktablari, protestant jamoalarining Injil kurslari, ibroniy yahudiyligi, yahudiy diniy va sivilizatsiya kurslari va hokazo Faoliyat koʻrsatadi&lt;ref name=&quot;R65&quot; /&gt;.

== Dialekti ==
Boku va unga yaqin hududlarda Ozarbayjon tilining sharq guruhi dialekti va shevalariga oid Boku dialekti mavjud. Dialektning farqlanuvchi xususiyatlariga „chav“oʻzagining „chachi“ formasida sifat sifatida, cho/chov shaklida feʼl sifatida ishlatilishi kiradi&lt;ref name=&quot;R66&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R67&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R68&quot; /&gt;.

== Maʼmuriy boʻlinishi ==
Boku shahri tarkibiga 12 [[tuman]], 5 [[shahar]] tipidagi posyolka va 32 qishloq kiradi&lt;ref name=&quot;R1&quot; /&gt;.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Surat !! Tuman nomi !! Tumanlarning tashkil qilingan sanasi !! Maydoni (min kv.km)&lt;ref name=&quot;R69&quot; /&gt; !! Aholi soni (ming)&lt;ref name=&quot;R69&quot; /&gt;
|-
| [[Tasvir:Park in 8-nd micro-ryon of Binagadi raion of Baku.JPG|150px]] || [[Binəqədi rayonu|Binaqadi tumani]] || 24-noyabr 1931 || 0.17 || 260.6
|-
| [[Tasvir:Futbol meydancasi - panoramio.jpg|150px]] || [[Qaradağ rayonu|Qoradoğ tumani]] || 1931 || 1.08 || 120.5
|-
| [[Tasvir:Narimanov Park in 2024 01.jpg|150px]] || [[Nərimanov rayonu|Narimanov tumani]] || 24-noyabr 1931 || 0.02 || 174.7
|-
| [[Tasvir:Yaşayış evi, 28 May küçəsi, 5 2016.jpg|150px]] || [[Nəsimi rayonu|Nasimiy tumani]] || 13-iyun 1969 || 0.01 || 218.3
|-
||| [[Nizami rayonu (Bakı)|Nizomiy tumani]] || 21-noyabr 1980 || 0.02 || 195.4
|-
| [[Tasvir:Ramana Castle.jpg|150px]] || [[Sabunçu rayonu|Sabunchi tumani]] || 24-noyabr 1931 || 0.24 || 239.1
|-
||| [[Səbail rayonu|Saboil tumani]] || 24-noyabr 1931 || 0.03 || 100.5
|-
| [[Tasvir:Suraxanı RİH.jpg|150px]] || [[Suraxanı rayonu|Suraxani tumani]] || 1934 || 0.12 || 214.4
|-
| [[Tasvir:Oil Rocks Wells.jpg|150px]] || [[Pirallahı rayonu|Pirallahi tumani]] || 21-dekabr 2012 || 0.03 || 20.0
|-
| [[Tasvir:Şah İsmayıl Xətai metrostansiyası.JPG|150px]] || [[Xətai rayonu|Xatoiy tumani]] || 1934 || 0.03 || 275.5
|-
| [[Tasvir:Buzovna bağları.jpg|150px]] || [[Xəzər rayonu|Xazar tumani]] || 3-noyabr 1934 || 0.37 || 161.9
|-
| [[Tasvir:Sabir adına kitabxananın binası.jpg|150px]] || [[Yasamal rayonu|Yasamal tumani]] || 24-noyabr 1931 || 0.01 || 218.3
|-
|}

== Mahalliy hukumat ==
[[Tasvir:Mayoralty of Baku main façade, 2015.jpg|thumb|Baki shahar hokimiyat binosi.]]
1860-yildan Shamaxi gubernatorligining poytaxtiga aylangan Bokuni boshqaradigan qoʻmita 1870-yilda taʼsis etilgan Boku Shahar Dumasi edi. Duma aʼzolari „glasniy“ deb nomlanardi. 1878-yilda Bokuda Duma uchun saylovlar boshlandi. Ilk Dumaga 72 nafar, soʻngra 75 nafar aʼzo saylangandi. Farmonga koʻra ozarbayjonlar soni Duma aʼzolarining umumiy soni yarmidan koʻp boʻlishi kerak emasdi. Dumaga yoshi 25 dan yuqori boʻlgan, koʻchmas mulk egalari yoki 1500 manatlik mablagʻda tijorat va sanoat muassasalariga molik shaxslar saylana olinardi. Shahar hokimiyati idoralari ijrochi, Duma esa qonun chiqaruvchi organ hisoblanardi. Shahar xoʻjaligining ishga tushishi uchun Duma qaror berar, hokimiyat esa bu qarorni amalga oshirar edi&lt;ref name=&quot;R2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R13&quot; /&gt;.

Duma majlislari rus tilida olib borilar edi. Shu sababli rus tilida gaplasha olmaydigan glasniylar majlislarda koʻp vaqtlar mudrab oʻtirardilar. Boku Shahar Dumasining taniqli aʼzolaridan Habib aka Mahmudbeyov, Hoji Zeynalabdin Tagiev, Aga Musa Nagiyev, Shamsi Asadullaev, Ajdar bash Ashurbeyov, Agabala Guliyev, Mammadhasan Hojinski, Hasanbey Agaev, Alimardanbey Topchubashov, Ahmad bey Pepinov, Mashadi Azizboyov va Hasanbey Zardabiyni qayd qilish mumkin&lt;ref name=&quot;R13&quot; /&gt;.

1939-1977-yillar davomida shaharni Boku Shahar Mehnatkashlar Deputatlari Soveti Ijro Qoʻmitasi boshqarar edi. 1977-yilda qoʻmita Boku Shahar Xalq Deputatlari Soveti Ijro Qoʻmitasi deb nomlandi. 1991-yildan bugungacha shaharni Boku Shahar Ijro Hokimiyati boshqarmoqda. Ozarbayjon Yevropa Ittifoqiga aʼzo boʻlgan katta shahar hokimiyati yoʻq yagona davlatdir&lt;ref name=&quot;R2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R70&quot; /&gt;.

Baki shahar hokimiyat binosi Istiqlol koʻchasida joylashgan. Bino 1900-1904-yillarda arxitektor Iosif Goslavskiy loyihasi asosida barokko stilida insho etilgan. Bino devorining bezagi uchun Italiyadan qizil dekorativ gʻisht va rangli marmar keltirilgan. Bino koʻrinishining markazida Boku shahri gerbi tasvirlangan&lt;ref name=&quot;R2&quot; /&gt;.

== Iqtisodiyot ==
[[Tasvir:Баку. Предположительно конец 19-го века, начало 20-го - 28.jpg|thumb|XIX asrda Bokuda neft konlari.]]
Ozarbayjonda XX asr boshlaridan boshlab rivojlangan va Ozarbayjon Respublikasining iqtisodiyotida muhim roʻli boʻlgan neft sanoati asosan Boku atrofida joylashgan. XVI asr boshlarida tarixchi Amin Ahmad ar-Roziyning maʼlumotiga koʻra Boku atrofida 500 ga yaqin neft koni va qudugʻi mavjud boʻlib, ulardan oq va qora neft olindi. 1647-yilda Turk sayyohi Avliyo Chalabiy Bokuda boʻlgan, bu yerdagi neft maʼdanlari, chiqarilgan neftning turli ranglarda boʻlishi, neftning Eronga, Oʻrta Osiyoga, Turkiyaga va Hindistonga olib borilishi va keltirgan yillik daromad haqida maʼlumot bergan, Bokuda faoliyat koʻrsatgan neft shirkatlarini batafsil tasvirlagan. 1729-yilda Rossiyaning Erondagi elchixona xodimi va doktori Ioann Lerkx Bokuga kelgan va Absherondagi neft konlari haqida atrofli maʼlumot berib, bu yerda asrlar davomida neft olinganligi, maishiy hayot va sanoatda yoqilgʻi sifatida keng foydalanilganini tasdiqlagan&lt;ref name=&quot;R71&quot; /&gt;.

1803-yilda dunyoda birinchi marta bokulik Hoji Qosimbey Mansurboyev Bibihaybatda Kavkazorti oʻlkasi Bosh Idorasi aʼzosi boʻlgan Vasiliy Semyonovning taklifi bilan Boku neft maʼdanlarining direktori mayor Alekseyevning rahbarligi ostida sanoat usuli bilan 21 metr chuqurlikda neft qudugʻi qazilgan va ijobiy natija bergan. 1859-yilda Bokuda Dubin aka-ukalarining yirik neft ajratish zavodi foydalanishga berilgan. Zavodda asosan oq neft ishlab chiqarilardi. 1872-1873-yillarda Kaspiy dengizida taxta barajlar bilan neft joʻnatilgan. 1872-yilda Nobel aka-ukalari Bokuda „Branobel“ nomli ilk neft shirkatini taʼsis etdilar&lt;ref name=&quot;R71&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R72&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R73&quot; /&gt;.

1994-yil 20-sentyabrda Bokuda Guliston saroyida Gʻarbning neft shirkatlari bilan tuzilgan neft bitimi mustaqil Ozarbayjon tarixida muhim rol oʻynadi. „Asr shartnomasi“ deb nomlangan bu bitim Kaspiy dengizining Ozarbayjon sektorida „Azeri“, „Chiroq“ „Guneshli“ neft konlarining chuqurlikda joylashgan qismining birgalikda ishlanishi va olingan neftning dunyoning eng yirik 11 neft shirkati bilan ulush shaklida taqsimlanishiga sabab boʻldi. 1997-yilda Boku-Novorossiysk Shimol eksport quvuri, 1999-yilda esa Boku-Supsa Gʻarb eksport kamari foydalanishga topshirilgan. 1999-yil 17-aprel kuni Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti [[Haydar Aliyev]], Gruziya Prezidenti Eduard Shevardnadze va Ukraina Prezidenti Leonid Kuchma ishtirokida Boku-Supsa quvurlari va Gruziyaning Qora dengiz sohilidagi Supsa eksport terminali foydalanishga topshirildi. „Chiroq“ konidan olingan neft Supsa portidan dunyo bozorlariga ekport qilina boshlangan va ilk marta Ozarbayjon nefti shimolga emas, gʻarbga joʻnatilgandi. 1999-yil 18-noyabrda Turkiyaning Istanbul shahrida oʻtkazilgan ATET Sammitida Haydar Aliyev, Eduard Shevardnadze va Sulaymon Demirel tomonidan Boku-Tbilisi-Jayhon (BTJ) „Asosiy eksport neft quvurlari“ oʻtkazilishi toʻgʻrisida davlatlararo Shartnoma imzolandi&lt;ref name=&quot;R30&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R74&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R75&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R76&quot; /&gt;.

2007-yilda Baku-Tbilisi-Erzurum quvuri ishga tushirildi. Ozarbayjon Prezidentining 16-avgust 2001-yildagi farmoniga binoan, 20-sentyabr kunini har yili Ozarbayjonda Neftchilar kuni deb nishonlanishi rasmiylashtirildi. 2017-yilda Bokuda „Azeri-Chiroq-Guneshli“ konlarining 2050-yilgacha ishlatilishiga doir bitim imzolangan&lt;ref name=&quot;R71&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R77&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R78&quot; /&gt;.

Bokuda Akkord STİK, Azercell, Azersu, Azersun Holding, Ozarbayjon Respublikasi Davlat Neft Shirkati, Ozarbayjon havo yoʻllari, Azpetrol, Bakcell, Caspian Telecom, Nar Mobile, Pasha Holding və Synergy Group kabi yirik Ozarbayjon shirkatlari bosh ofislari joylashgan&lt;ref name=&quot;R79&quot; /&gt;.

=== Moliya ===
1874-yil 28-fevralda Bokuda faloiyatini boshlagan Boku kredit jamiyati ilk bank muassasasi sifatida Shimoliy Ozarbayjonda kapitalist kredit tizimining tuzilishiga tamal qoʻydi. 1874-yil 1-iyundan Bokuda ikkinchi bank muassasasi — Davlat banki shoʻbasi faoliyatini boshladi. Bokuda 1881-yilda Boku ijtimoiy shahar banki, 1886-yilda Tbilisi kommersiya banki shoʻbasi, 1890-yilda Volga-Kama kommersiya banki shoʻbasi, 1897-yilda Kiev yoki Janubiy Rossiya sanoat banki shoʻbasi, 1898-yilda Sankt-Peterburg-Azov kommersiya banki shoʻbasi, Rus tijorat-sanoat banki shoʻbasi, 1899-yilda Don tuproq banki, 1900-yilda Boku shahr kredit jamiyati, Eron Hisobot-qarz banki shoʻbasi taʼsis etildi&lt;ref name=&quot;R80&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R81&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R82&quot; /&gt;.

1992-yilda Boku shahrida Ozarbayjon Respublikasi Markaziy Banki, 2000-yilda esa Ozarbayjonning asosiy fond birjasi boʻlgan Boku Fond Birjasi tuzildi. Shaharda aksariyat Ozarbayjon banklari binolari, shu jumladan, AccessBank, Bank of Baku, Bank Respublika, Kapital Bank, Ozarbayjon Sanoat Bankı, Ozarbayjon Xalqaro Banki, Rabitabank, DemirBank, Unibank və Zaminbankning bosh binolari joylashgan. 2010-yil statistikasiga koʻra, Boku shahrida 995 bankomat mavjud&lt;ref name=&quot;R83&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R84&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R85&quot; /&gt;.

=== Turizm va savdo sotiq ===
[[Tasvir:Fountain &quot;Balls&quot; night IMG 2194.jpg|thumb|Sharshara maydoni]]
Boku Kavkazdagi eng muhim tusistik makonlardan biri hisoblanadi. 2015-yilda Boku markazidagi Nizomiy koʻchasi dunyoning eng qimmat koʻchalari roʻyxatiga kirgan. Davlat Statistika Qoʻmitasining 2014-yilda tarqatgan maʼlumotiga koʻra, Ozarbayjonda 30 besh yulduzli mehmonxona bor va ularning aksariyati Bokuda joylashgan. Shaharning mashhur mehmonxonalaridan JW Marriott Absheron, İnturist otel, Hilton Baku, Kempinski Hotel-Badamdar, Four Seasons Hotel Baku, Fairmont Baku, Bulvar Hotel va Jumeirah Bilgah Beach Hotel ni aytib oʻtish mumkin&lt;ref name=&quot;R86&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R87&quot; /&gt;.

2014-yilda Boku Forbes jurnalining ruslar uchun biznes sohasida eng jalb qiluvchi sobiq SSSR shaharlari reytingida top oʻnlikka kirgan. 2015-yilda Boku Lonely Planetning sayohat uchun eng qiziqarli makonlar reytingida yettinchi, New York Times gazetasining „2015-yilda safar qilish uchun dunyoning eng yaxshi joylari“ reytingida esa 51-oʻringa loyiq koʻrildi. 2016-yilda Trip Advisor sayohat saytining yiqqan savol anketasida eʼtiborga molik va rivojlanayotgan turizm mintaqalari roʻyxatida Boku shahri 5-oʻrinni egallagan&lt;ref name=&quot;R3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R4&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R5&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R6&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R88&quot; /&gt;.

Bokuning mashhur turistik maskanlaridan Shirvonshohlar saroyi va Qiz Qalʼasi joylashgan Icherishahar, Boku Bulvari, Davlat bayrogʻi maydoni, Favvoralar maydoni, Otashgoh, Shahidlar xiyoboni va Boku teleminorasini aytib oʻtish mumkin&lt;ref name=&quot;R89&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R90&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R91&quot; /&gt;.

Bokuda 20-dan ortiq savdo markazlari bor. Ulardan Park Bulvar, 28 Mall, Metropark, Nargiz Shopping Center, Ganjlik Mall və Xaqani Savdo markazini keltirish mumkin&lt;ref name=&quot;R92&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R93&quot; /&gt;.

Boku hududida turli plyajlar faoliyat koʻrsatadi. Ulardan Amburan va Şıxov plyajini keltirish mumkin&lt;ref name=&quot;R94&quot; /&gt;.

== Tumanlari ==

=== Binaqadi tumani ===
Sobiq Kirov tumani boʻlgan Binaqadi tumani, 29-aprel 1992-yilda Ozarbayjon Respublikasi Oliy Soveti Milliy Kengashining Qarori bilan „Binaqadi tumani“ deb nomlangan.&lt;ref name=&quot;R95&quot; /&gt;

Tuman hududida Ozarbayjon Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qarori bilan davlat tomonidan himoyaga olingan, Binaqadi polyolkasi hududida joylashgan, 1915-yilda qurilgan hammom, 1908-yilda qurilgan masjid va minora, Xoʻjasan posyolkasi hududida joylashgan XVIII asrga oid hovuz, IX-XVII asrlarga oid aholi turar joyi, XVII asrga oid karvonsaroy, Bilachari posyolkasi hududida joylashgan 1658-yilda qurilgan masjid, arxeologik obidalar qatoriga kiritilgan Binaqadi polyolkasi hududida joylashgan neft maʼdanlari hududida Bronza davri „Nekropol“i, neft maaʼdanlari hududidagi XV-XVIII asrga tegishli turar joy, ayni vaqtda Ozarbayjon SSR Vazirlar Kengashining 16-mart 1982-yil 167-sonli qaroriga binoan „Davlat qoʻriqxonasi“ eʼlon qilingan Binaqadi Chernogoriya faunasi va Flora qabristoni hamda Qayroqi balchiq vulqoni mavjud. Bunga qoʻshimcha sifatida tuman hududidagi soʻnggi yillar va ayni vaqtda avvallar yaratilgan, lekin davlat tomonidan himoyaga olingan obidalar qatoriga kiritilmagan madaniyat obidalardan Binaqadi posyolkasida mavjud boʻlgan ilk neft qudugʻi ham bor.&lt;ref name=&quot;R95&quot; /&gt;

=== Nizomiy tumani ===
[[Tasvir:“Arşın mal alan” filminin rəngli formatda premyerası.jpg|thumb|&quot;Arshin mal olgan&quot; filmining rangli formatida premyerasi boʻlgan Haydar Aliyev markazida Nizomiy tumanida.]]
Ozarbayjon shoiri Nizomiy Ganjaviyning nomi berilgan tuman 1980-yil noyabr oyida tuzilgan. Bokuning qadimiy turarjoylaridan hisoblangan Kashla posyolkasi tumanning maʼmuriy hududiga kiradi. Nizomiy tumani Haydar Aliyev, Qora Qorayev va Babek prospektlari bilan birga „Koroglu“, „Gara Garayev“, „Neftchilar“ va „Xalqlar doʻstligi“ metro bekatlari Boku shahrining yoʻl-transport infratuzilmasida maxsus ahamiyatga molik. Tumanda 22 oʻrta umumtaʼlim maktabi, 9 shifoxona va 13 poliklinika faoliyat koʻrsatadi.&lt;ref name=&quot;R96&quot; /&gt;

=== Narimonov tumani ===
Narimonov tumanining paydo boʻlishiga 1941-yilda qaror qilingan. 1941-yil yanvar oyida Kashla tumani Mehnatkash deputatlari Ijro Qoʻmitasi tuzilib, 1957-yil avgust oyida esa Kashla tumanining nomi oʻzgartirilib, Narimonov tumani Mehnatkash deputatlari Ijro Qoʻmitasi deb nomlangan. 1959-yil dekabrda Dzerjinskiy tumani yoʻq qilindi va uning hududi 1960-yilning yanvarida Narimanov tumaniga qoʻshildi. 1977-yil 27-avgustdan 1977-yil 6-oktyabrgacha Narimonov tumani Mehnatkash deputatlari Ijro Qoʻmitasi, 7-oktyabr 1977-yildan 1991-yil 17-oktyabrgacha Narimonov tumani Xalq deputatlari Ijro Qoʻmitasi sifatida faoliyat koʻrsatgan. Ozarbayjon Respublikasi Prezidentining 1991-yil 18-oktyabrdagi Farmoniga binoan Narimonov tuman Xalq deputatlari kengashi bekor qilindi, uning oʻrniga, Narimonov tumani Ijroiya organi tashkil etilgan, 1991-yil 20-noyabrdan bu nom bilan faoliyat koʻrsatgan.&lt;ref name=&quot;R97&quot; /&gt;

Narimanov tumanida hech qanday aholi punktlari, qishloqlar va boshqa maʼmuriy hududiy birliklar mavjud emas. Bugungi kunda tumanda 22 yirik sanoat korxonasi, 6 ta ilmiy-tadqiqot instituti, 10 ta bank va ularning filiallari, 9 ta aloqa korxonalari va 4 ta mehmonxona mavjud. Tumanda 8 ta oliy maktab, 22 ta umumtaʼlim maktabi, 3 ta oʻrta maktab, 34 ta bolalar bogʻchasi, 27 ta sogʻliqni saqlash muassasasi, 9 ta kasalxona, 4 ta tarixiy yodgorlik joylashgan. Narimanov tumanida joylashgan muhim makonlardan Boku zoologiya parki va Tofiq Bohramov nomidagi Respublika stadionini keltirish mumkin.&lt;ref name=&quot;R97&quot; /&gt;

=== Nasimiy tumani ===
Nasimiy tumani 1969-yil 13-iyunda tuzilgan. Nasimiy tumanida aholi punktlari, qishloqlar va boshqa maʼmuriy hududiy birliklar mavjud emas. Tumanda 8 ta oliy maktab, 33 ta umumtaʼlim maktabi, 4 ta oʻrta va kasb-hunar taʼlimi, 8 ta oʻquv muassasasi, 2 ta musiqa maktabi, 47 ta bolalar bogʻchasi va bolalar bogʻchasi, 11 ta kasalxona, 11 poliklinika va 13 ta meʼmoriy obidalar mavjud. Tumanda 12 ta madaniyat va istirohat bogʻlari, 1 madaniyat markazi, 3 ta kinoteatr va 6 ta kutubxona mavjud. Nasimiy tumanida joylashgan muhim makonlardan Haydar Aliyev saroyi, Baki poezd stansiyasi, Boku davlat sirki va Boku xalqaro dengiz savdo portini aytib oʻtish mumkin. Baki Metrosining „28-may“, „Memar Ajami“, „Jafar Jabborli“ va „20-yanvar“ stansiyalari ham tuman hududida joylashgan.&lt;ref name=&quot;R98&quot; /&gt;

=== Pirallahi tumani ===
[[Tasvir:Oil Rocks near Baku.jpg|thumb|Pirallahi mintaqasida joylashgan Neft Dashlar qishlogʻi.]]
Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti Ilhom Alievning 2012-yil 21-dekabrdagi Farmoni bilan Pirallahi, Chilov va Neft Dashlari aholi punktlarining maʼmuriy hududiy birliklaridan iborat Pirallahi tumani tashkil etildi. Ozarbayjon Respublikasining 2014-yil 3-fevraldagi „Boku shahri Xazar va Pirallahi tumanlari maʼmuriy hududiy boʻlinmalarida qisman oʻzgartirishlar toʻgʻrisida“gi qonunga asosan Gurgen qishlogʻining maʼmuriy hududi Boku shahrining Xazor tumanidan chiqarilib, Bokudagi Pirallahi tumaniga berildi.&lt;ref name=&quot;R99&quot; /&gt; Tumanda 4 madaniyat uyi, 1 musiqa maktabi, 2 ta kutubxona, 1 ta muzey, 1 ta bolalar ijodiyot markazi va 4 ta madaniyat va istirohat bogʻlari mavjud.&lt;ref name=&quot;R100&quot; /&gt;

=== Qoradogʻ tumani ===
Qoradogʻ tumani maʼmuriy-hududiy boʻlinmasi sifatida Puta-Shofani koni sababli tuzildi. 1923-yil 7-mayda Puta aholi punktidagi klubda ilk partiya konferensiyasi oʻtkazildi va tumanning asosi qoʻyildi. Tuman 1937-yilgacha Mikoyan tumani, 1956-yilgacha Molotov tumani, 1956-63-yillarda Qoradogʻ tumani, 1963-66-yillarda Azizboyev tumani, 1966-yildan esa qaytadan Qoradogʻ tumani deb nomlandi. Tumanning nomi Kavkazortida ilk temir yoʻl stansiyalaridan boʻlgan Qoradogʻ stansiyasining nomi bilan bogʻliq. Lokbatan qishlogʻi, Qoradogʻ tumanining markaziy shahridir. Tumanning ikkinchi yirik shahri — Sahil aholi punkti hisoblanadi.&lt;ref name=&quot;R101&quot; /&gt;

=== Sabunchi tumani ===
Sabunchi tumani tamali 1920-yilda qoʻyildi. 1958-yilda tuman nomi Lenin tumani deb oʻzgartirilgan. 1992-yil 29-apreldan Lenin tumani nomi Sabunchi tumani deb oʻzgartirildi. Sabunchi tumani 10 maʼmuriy tumandan iborat. Tumanda 47 ta maktab, 3 ta internat va 24 ta tibbiyot maskani mavjud. Shuningdek, tuman hududida 85 ta sanoat, 51 ta qurilish, 16 ta transport, 6 ta qishloq xoʻjaligi va 359 ta savdo obyektlari va boshqa mulkchilik obyektlari faoliyat koʻrsatadi.&lt;ref name=&quot;R102&quot; /&gt;

=== Suraxani tumani ===
Suraxani tumani 1934-yil 3-noyabrda tashkil etilgan. Tuman 1990-yil 18-aprelgacha Orkonsikidze tumani deb nomlangan. Mintaqada neft sanoatiga oid turli xil korxonalar mavjud. Suraxani tumanida joylashgan muhim makonlardan Otashgoh ibodatxonasini aytish mumkin.&lt;ref name=&quot;R103&quot; /&gt;

=== Saboil tumani ===
[[Tasvir:Ismailiyye palace main façade, Baku, 2015.jpg|thumb|Ismoiliya saroyi, Sabaʼil tumanida joylashgan.]]
Saboil — Boku buxtasida, sohildan taxminan 350 m janubi-gʻarbda joylashgan tarixiy-meʼmorlik obidasining nomidir. Uzunligi 140, eni 35 metrdir. 3 doira va 12 yarimdoira burji boʻlgan tosh devor bilan (eni 1,2–2 m) oʻralgan. Arxeologik tadqiqotlar vaqti Saboildan ustida arab tilida yozilgan yozuvlar, inson, qush va hayvon tasviri tushirilgan 700 ga yaqin tosh, shuningdek, Shirvonshoh Gershasbin I Gushtasp nomidan chiqarilgan mis tanga, bino qoldiqlari, sopol idishlar, tegirmon, pichoq sopi, mix va boshqalar topilgan. Qoʻlyozmalarda Qurʼon oyatlari, 1234-35-yil tarixi, turli shaharlar, hunarmandlar va Shirvonshohlarning nomlari yozilgan.&lt;ref name=&quot;R104&quot; /&gt;

Xalq orasida „Suv ostidagi shahar“, „Bayil toshlari“, „Shahri Yunon“, „Karvonsaroy“, „Bayil qasri“ va boshqacha nomlangan Saboil taxminan XIII asr boshlarida tashkil qilingan, XIV asr boshlarida esa tektonik oʻzgarishlar natijasida Kaspiy suvlari ostida qolgan. Keyinchalik suv sathi pasayib, 1723-yilda obida yangidan quruqlikka chiqdi. Tahminlarga koʻra Saboil mudofaa qalʼasi va bojxona, baʼzi olimlar fikricha, ibodatxona boʻlgan.&lt;ref name=&quot;R104&quot; /&gt;

Saboil tumani hududida antik davrga va oʻrta asrlarga oid obidalar mavjud. Tumanda joylashgan obidalardan Icherishahar, Shirvonshohlar saroy kompleksi va Qiz qalʼasini qayd qilish lozim. Boku shahrining, shu bilan birga respublikaning asos madaniyat markazlari, shu jumladan, 7 ta teatr, filarmoniya, 5 kutubxona, 16 muzey, 4 madaniyat uyi, 3 musiqa maktabi, 47 mehmonxona Saboil tumanida joylashgan. Hududda turli fan, tasviriy sanʼat korifeylari, urush va adabiy qahramonlarning sharafi uchun qoʻyilgan haykallar, 4 park va 18 istirohat bogʻi bor.&lt;ref name=&quot;R105&quot; /&gt;

Saboil tumani Bokudagi eng qadimgi tuman boʻlib, oʻtgan asrning 20-yillaridan beri maʼmuriy hududiy birlik sifatida shakllantirilgan. Tuman avval „Bayil-Bibi-Heybat“, 1931-yildan boshlab „Stalin“, 1960-yildan esa „26-Baki Komissarlari“ nomi berilgan va 1992-yil 29-apreldan Ozarbayjon Respublikasi Oliy Soveti Milliy Kengashining 112-sonli qaroriga asosan Saboil tumani deb nomlandi. Boku mintaqalaridan biri Bodomdor va qadimiy tarixi boʻlgan Bibihaybat aholi punktlari Saboil tumanining maʼmuriy hududidir. Tumanda 3 ijro qoʻmitasi — Saboil, Bodomdor va Bibihaybat qoʻmitalari faoliyat koʻrsatadi.&lt;ref name=&quot;R105&quot; /&gt;

=== Xatoiy tumani ===
[[Tasvir:Villa Petrolea front.jpg|thumb|Xatoy tumanida joylashgan [[Villa Petrolea]].]]
Xatoiy tumani 1904-yilda Zavodskaya, 1920-yildan Fabrika zavodi tumani, 1932-yildan Shaumyan tumani deb nomlangan. 1981-yilda ikkiga boʻlinib, biriga Nizomiy tumani nomi berildi. 1990-yil 5-yanvardan esa tuman Xatoiy deb nomlandi. Xatoiy tumani Boku shahrining Nizomiy, Narimonov, Suraxani, Nasimiy tumanlari bilan chegaradoshdir. Shahar ahamiyatli Nobel, Babek prospektlari, Zigʻ shossesining bir hissasi, Afiyeddin Jalilov koʻchasi, zamonaviy chorrahalar bilan bir qatorda, Shoh Ismoil Xatoiy, Ahmadli, Hazi Aslanov, Boku Metro stansiyalari ham tuman hududida joylashgan.&lt;ref name=&quot;R106&quot; /&gt;

Xatoiy tumani hududidabir qator Respublika ahamiyatiga molik tashkilotining maʼmuriy binolari ham joylashgan. Bulardan Ozarbayjon Respublikasi Oliy sudi, AFFA, Jamshid Naxchivanskiy nomidagi harbiy litsey va Baki shahar ichki ishlar boshqarmasini aytib oʻtish mumkin.&lt;ref name=&quot;R107&quot; /&gt;

=== Xazar tumani ===
Absheron yarimorolining shimoli-sharqida joylashgan Xazar tumanining hududi qadimgi turarjoylardan hisoblanadi. Bugungi kungacha yetib kelgan qoyatosh suratlari, eramizdan avvalgi qabristonlar, tarixiy va arxitektura yodgorliklari, qalʼalar, binolar, maqbaralarlar va masjidlar hududning qadim madaniyatga ega ekanligini koʻrsatadi. Yolgʻiz „Qalʼa“ davlat tarixiy-etnografik jamgʻarmasi hududida taxminan 234 hovli, masjid va vannalar mavjud. Xazar tumani neft tumani sifatida ham tanilgan.&lt;ref name=&quot;R108&quot; /&gt;

2010-yil 24-mayda Ozarbayjon Respublikasi Prezidentining buyrugʻi bilan va aholining koʻp sonli istaklari nazarga olinib, Azizboyev tumani Xazar tumani deb nomlandi.&lt;ref name=&quot;R108&quot; /&gt; Tumanda 7 ta madaniyat uyi, 2 ta klub, 3 ta musiqa maktabi, 7 ta kutubxona, 3 ta muzey va 11 ta madaniyat va istirohat bogʻlari mavjud. Tumanda 4 mehmonxona bor.&lt;ref name=&quot;R109&quot; /&gt;

=== Yasamal tumani ===
[[Tasvir:Russian Orthodox Church, Yasamal district, Baku IMG 2841.jpg|thumb|Koʻchadagi Maykl cherkovi. Cerjarpalan, Yasamal tumani.]]

1932-yilda tashkil qilingan Yasamal tumanining nomi avvallar Oktyabr tumani deb nomlangan. Ozarbayjon oʻz mustaqilligiga erishgach, Ozarbayjon Respublikasi Oliy Kengashining 1992-yil 29-apreldagi qaroriga binoan Oktyabr tumani nomi Yasamal tumani deb oʻzgartirildi. Boku metrosining Nizomiy, Fanlar Akademiyasi, Inshaatchilar va 20-yanvar metro stansiyalari tuman hududida joylashgan.&lt;ref name=&quot;R110&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R111&quot; /&gt;

Yasamal tumanida joylashgan muhim joylardan Ozarbayjon davlat akademik milliy drama teatri, Jalil Mammadquluzo uy muzeyi, Leopold va Mstislav Rostropovichning uy-muzeyi va „Azerfilm“ studiyasini keltirib oʻtish mumkin.&lt;ref name=&quot;R112&quot; /&gt;

== Arxitektura ==
[[Tasvir:Palacio de los Shirvanshah, Baku, Azerbaiyán, 2016-09-26, DD 165-167 HDR.jpg|thumb|2000-yilda Ichki Sheher, Shirvanshahlar saroyi va Qiz minorasi bilan birga YuNESKOning Butunjahon merosi roʻyxatiga kiritilgan.&lt;ref name=&quot;R116&quot;/&gt;]]

2000-yilda Icherishahar, Shirvonshohlar saroy kompleksi va Qiz qalʼasi UNESCOning Umumjahon nomoddiy madaniy merosi roʻyxatiga kiritilgan. Arab xalifaligi yuksalish davrida Bokuda Ozarbayjon arxitekturasining eng qiymatli namunalari yaratilgan. Oʻrta asr arxitektura namunalaridan Nardaran qalʼası, Ramana qalʼası, Muhammad masjidi, Shoh masjidi, Hoji Qayib hammomi va Otashgohni sanab oʻtish mumkin. 2000-yilda Bokuning Bokuning Saboil tumanida Icherishahar, Shirvonshohlar saroy kompleksi va Qiz qalʼasi UNESCOning Umumjahon nomoddiy madaniy merosi roʻyxatiga kiritilgan.&lt;ref name=&quot;R116&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R114&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R115&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R117&quot; /&gt;

XIX asr oxirida Ozarbayjonda neft sanoatining taraqqiyoti mamlakat arxitekturasiga taʼsir qilgan. Bokuning surʼatli iqtisodiy taraqqiyoti boy sanoatchilarning yuqori tabaqasining yaralishiga sabab boʻldi, ular orasida Hoji Zeynalabdin Tagiyev, Aga Musa Nagiyev, Murtuza Muxtorov, Shamsi Asadullaev kabi mulkdorlar Bokuda koʻp sonli ijtimoiy binolar, maktablar va shifoxonalarning tashkil qilinishida katta rol oʻynadi. Ozarbayjon Xalq Respublikasining arxitektura namunalaridan Ozarbayjon davlat akademik opera va balet teatri, Boku shahar hokimiyat binosi, Ismoiliya saroyi va Saodat saroyini aytish mumkin. 1890-yillarda Mardakonda qurilgan Boku sanoatchisi Murtuza Muxtorov villasi Boku boylarining shahar tashqarisidagi bogʻlarni tashkil qilish boshlangʻichi boʻldi.&lt;ref name=&quot;R14&quot; /&gt;

Bokuning yangi kapitalist shahari qismining shakllanishida Ozarbayjon arxitektori Qosimbey Hojiboboyevning katta roli boʻlgan. U icherishahardan tashqaridagi binolarning aspsoy qismidan birini tashkil qilgan „Parapet“ nomli markaziy maydonining qurilishini amalga oshirilgan.

Sovet davri Ozarbayjon arxitekturasining ilk namunasi Boku atrofida ishchi aholi punktlarining qurilishi bilan bogʻliqdir. Absheronda ishchi aholi punktlarining qurilishi ushbu davrda yosh sovet arxitekturasining ilk namunalari edi. Sobiq SSSRda ilk bosh planlardan boʻlgan „Katta Boku“ning bosh plani yangi tashkil qilinadigan tumanlarni ham oʻz ichiga olardi. Joy muammosining hal qilinishi bilan bogʻliq tadbirlar bilan bir qatorda Absheron yarimorolida transport aloqasi ham takomillashdi. 1926-yilda Bokuning neft tumanlarini shaharlar bilan bogʻlagan elektrik temir yoʻli oʻtkazildi. Sobiq SSSRda ilk elektrik temir yoʻli boʻlgan bu liniya yoʻl davomida quriladigan binolar kompleksining arxitektura qarori bilan bogʻliq edi. Bu davrda qurilgan Sabunchi vokzalining binosi bu binolarning eng qiziqarli namunalaridandir. Ilk turarjoy massivlaridan boʻlgan Mammadyorov aholi punktining qurilishi umumittifoqiy ahamiyatli tadbirlardan edi.&lt;ref name=&quot;R118&quot; /&gt;

Dunyoda ilk bora ochiq dengizda, poʻlat tirgaklar ustida qurilgan shaharcha boʻlgan Neft Toshlarining loyihasi va qurilishi urushdan keyingi davr arxitekturasida alohida oʻrin egallaydi. Neft Toshlari 1949-yilda Kaspiy dengizidagi boy neft konining paydo boʻlishiga asos solindi. Boku markaz qismining qaytadan qurilishi 1950-yillardagi Ozarbayjon arxitektorlarining muhim ijodiy faoliyati sifatida davom etardi. 1960-yillar oxiri — 80-yillarda Bokuda bir qator yirik ijtimoiy bino va manzillar qurilgan. Bulardan Boku davlat sirki, Respublika saroyi, „Boku“, „Qorabogʻ“, „Ozarbayjon“, „Moskva“, „Absheron“ mehmonxonalari, Boku temiryoʻl vokzali, Guliston saroyi va boshqa binolar shaharning meʼmorlik koʻrkini yana-da goʻzallashtirdi.&lt;ref name=&quot;R118&quot; /&gt;

Bokuning XXI asr arxitektura namunalaridan SOCAR Tower, Haydar Aliyev markazi, Park Bulvar, JW Marriott Absheron, SOFAZ Tower, Xalqaro Maqom Markazi va Olov maydonlarini keltirib oʻtish mumkin.&lt;ref name=&quot;R119&quot; /&gt;

=== Parklari va bogʻlari ===
[[Tasvir:Fuente en Baku, Azerbaiyán, 2016-09-26, DD 227-229 HDR.jpg|thumb|Filarmoniya bogʻi.]]
Bokuning Eng mashhur va katta parki — Boku bulvaridir. Dengiz qirgʻogʻi bulvar Boku shahr Dumasining 1909-yilda qabul qilgan qaroriga asosan qurilgan. Bulvarning tashkil etilishi oʻsha vaqtda Boku Dumasida ishlaydigan mashhur muhandis Mammadhasan Hojinskiy nomi bilan bogʻliq. 1920-yil boshlarida Bokuda koʻklamzorlashtirish va bogʻ-park arxitekturasi sohasida muhim ishlar koʻrilishi boshlandi. 1930-yillar boshlarida yangi Boku bulvarining qurilishi Boku markaziy qismining umumiy meʼmorlik-reja qurilishining yaxshilanishiga sezilarli taʼsir koʻrsatdi. Bu davrda Bokuning arxitektura taraqqiyoti 1924-1927-yillarning bosh rejasida nazarda tutilgan bir qator yirik ijtimoiy binolarning qurilishining tugatilishi va koʻklamzorlashtirish ishlarining kengaytirilishi bilan natijalanadi. 1970-yillarda bulvar sharq va gʻarb istiqomatlarida kengaytirilib, 3,7 kilometrga yetkazildi. 1998-yildan Boku bulvari milliy park statusini oldi. Bulvarda turli koʻngilochar, tijorat, madaniyat va sport markazlari faoliyat koʻrsatadi. Bulvarning mashhur obyektlaridan Xalqaro Maqom Markazi, Boku Sport Saroyi, Boku Kristal zali, Shayton charxi, Kichik Venetsiya shaharchasi va Tosh solnomasi muzeyini keltirib oʻtish mumkin.&lt;ref name=&quot;R118&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R120&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R121&quot; /&gt;

2010-yilda bulvarda Davlat Bayrogʻi Muzeyi va Davlat Bayrogʻi Maydonining ochilishi boʻldi. 20000 m² hududga ega boʻlgan maydonga oʻrnatilgan ustunning balandligi 162 metr, poydevorining diametri 3,2, ustki qismi esa 1.09 metrdir. Dastgohining umumiy ogʻirligi 220 tonnadir. Bayroqning eni 35 metr, uzunligi 70 metr, umumiy hajmi 2450 kvadratmetr, ogʻirligi esa taxminan 350&amp;nbsp;kg ga teng. Ginnes rekordlari tashkiloti 2010-yil 29-mayda Ozarbayjon davlat bayrogʻi ustuni dunyodagi eng yirik bayroq ustuni deb tan oldi.&lt;ref name=&quot;R122&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R123&quot; /&gt;

Hozir Bokuning turli joylarida joylashgan parklarning har birining oʻz infratuzilmasi, koʻp sonli kafe, restoran, attraksion va bolalar maydonchasi bor. Bokuning eng muhim parklaridan Ofitserlar bogʻi, Filarmoniya bogʻi, Xagani bogʻi, Togʻusti bogʻi, Dada Qoʻrqut bogʻi va Markaziy botanika bogʻini aytish mumkin.&lt;ref name=&quot;R124&quot; /&gt;

== Madaniyati ==
2009-yilda Boku İSESKOning „Islom madaniyati poytaxti“ deb eʼlon qilindi.&lt;ref name=&quot;R125&quot; /&gt;

=== Musiqa sahnasi ===
[[Tasvir:Pht-Vugar Ibadov eurovision (31).jpg|thumb|Bokuda „Eurovision-2012“ tanlovi „Crystal Hall“]]
XIX asr oxirlarida Boku ziyolilarining musiqiy dam olishining asosiy formasi uylarda tashkil qilingan musiqiy kechalar doirasidan chetga chiqqan havaskor musiqa edi. Musiqa havaskorlari mahalliy bastakorlar, harbiy kapelmeysterlarining, musiqa muallimlarining ishtiroki bilan ommaviy konsertlar (koʻpincha xayriya uchun) tashkil qilardilar.&lt;ref name=&quot;R80&quot; /&gt;

Bokuliklarning ilk tinglagan operasi Aleksey Verstovkiyning 1889-yil may oyida D. Agryonov-Slavyanskiy kapellasining konsertida taqdim qilgan „Askold mozori“ operasi boʻlgan. Oʻsha yil 5-dekabrda gastrolga kelgan Tbilisi opera truppasi ijrosida Bokuda ilk havaskor opera spektakli qoʻyildi. Ochilishda Aleksandr Dargomijskiyning „Suv parisi“ spektakli qoʻyildi. Truppada Ioakim Tartakov, Varvara Zarudnaya, Tatyana Lyubatovich kabi mashhur qoʻshiqchilar bor edi. 1894-yil 16-mayda Peterburg truppasi ijrosida Bokuda ilk havaskor balet spektakli qoʻyildi. Ochilishda A.Adaning „Dengiz xizmatchisi“ balet spektakli qoʻyildi. 16-dan 20-maygacha qoʻyilgan besh spektakl orasida Adolf Adamning „Jizel“ va Leo Delibning „Koppeliya“ baletlari ham bor edi.&lt;ref name=&quot;R80&quot; /&gt;

Boku musiqachilari oʻz kuchlarini birlashtirish uchun 1895-yilda teatr va musiqa shoʻbalari, havaskor orkestrlar yaratdilar. Bu oskestr F. Parizek boshchiligida 1897-yilda Bokuda ilk simfonik konsert mavsumini ochdi.&lt;ref name=&quot;R80&quot; /&gt;

1908-yil 12-yanvarda Uzeyir Hojibeyovning „Layli va Majnun“ operasi Bokuda qoʻyildi. Bu Musulmon Sharqining ilk operasi edi. Boku 1950-yillardan boshlab „Jaz shahri“ sifatida ham tanilgan. Shahar 11 martadan koʻp xalqaro jaz festivaliga mezbon boʻldi. 2012-yilda Boku shahrida 57-Yevrovideniye Qoʻshiq musobaqasi tashkil qilindi.&lt;ref name=&quot;R126&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R127&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R128&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R129&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R130&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R131&quot; /&gt;

Bokuda bir qancha musiqa janrlari, shu jumladan, mayxona, 1960-yillarda Jaz-maqom, 1980-yillar oʻrtalarida rus shansonidan yaralgan „Boku shansoni“ yaratildi. Shaharning muhim musiqa sahnalaridan Boku Kristal zali, Haydar Aliyev markazi, Ozarbayjon Davlat Akademik Filarmoniyasi va Xalqaro Maqom Markazini keltirib oʻtish mumkin.&lt;ref name=&quot;R132&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R133&quot; /&gt;

=== Muzey va galereyalari ===
[[Tasvir:Nizami Museum of Azerbaijan Literature main façade, Baku, 2015.jpg|thumb|Nizami Ganjaviy nomidagi Ozarbayjon milliy adabiyot muzeyi.]]
Bokuda 20 dan ortiq muzeylar va sanʼat galereyalari mavjud. Shaharning mashhur muzeylaridan Ozarbayjon Tarix muzeyi, Nizomiy Ganjaviy nomidagi Milliy tarix muzeyi, Ozarbayjon milliy adabiyot muzeyi, Ozarbayjon Gilam muzeyi, Hasanbey Zardabiy nomidagi tabiat tarix muzeyi, Miniatura kitob muzeyi, Ozarbayjon zamonaviy sanʼat muzeyi va Ozarbayjon milliy sanʼat muzeyi, Bulbul uy muzeyi, Narimon Narimanov xotira muzeyi, Niyoziyning uy muzeyi, Vagif Mustafazadeyning uy muzeyi, Tohir Salohovning uy muzeyi, Leopold-Mstislav Rostropovich uy-muzeyi va Jalil Mammadquluzodaning uy muzeyini keltirib oʻtish mumkin.&lt;ref name=&quot;R134&quot; /&gt;

=== Kino sohasi ===
1898-yil 8-yanvarda Bokuda xorijiy filmlar namoyish etildi. 1898-yilda fotograf Aleksandr Mishon Bokuda „Balaxanida neft fontani“ va „Bibihaybat neft maʼdanida yongʻin“ nomli hujjatli syujetlarni lentaga yozib Ozarbayjon kinosi tamalini qoʻydi.&lt;ref name=&quot;R135&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R136&quot; /&gt;

Bokuda 26 kinozali boʻlgan sakkiz davlat va xususiy kinoteatr bor. Shaharning mashhur kinoteatrlaridan biri — Nizami kino markazi, Park Cinema kinoteatri va CinemaPlusni aytish mumkin. Bokuda olingan mashhur kinolardan „Arshin, ol oluvchi“, „Amfibiya odam“, „Dunyo yetarli emas“, „Tugʻilgan kun“, „Bir janub shahrida“, „Olmos qoʻl“, „Kun oʻtdi“, „Qoʻrqma, Men sen bilanman“, „Neft va millionlar saltanatida“, „Oxirgi tepalik“, &quot; Ali va Nino &quot;, „Toʻla“ va boshqalarni keltirib oʻtish mumkin.&lt;ref name=&quot;R137&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R138&quot; /&gt;

=== Kutubxonalari ===
Bokuda ilk rasmiy ijtimoiy kutubxona 1896-yilda ochilgan. Shaharning mashhur kutubxonalaridan Ozarbayjon Milliy kutubxonasi, F.Kocharli nomidagi Respublika bolalar kutubxonasi, J.Jabborli nomidagi Respublika yoshlar kutubxonasi va AMMning Markaziy ilmiy kutubxonasini qayd qilish mumkin. Shuningdek, shaharda Ozarbayjonning eng katta kitob doʻkonlari tarmogʻi „Ali va Nino“ joylashgan.&lt;ref name=&quot;R139&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R140&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R141&quot; /&gt;

=== Teatrlari ===
[[Tasvir:Azerbaijan State Academic Opera and Ballet Theatre main façade, 2015.jpg|thumb|Ozarbayjon davlat akademik opera va balet teatri.]]
1873-yil 10-martda (23-da) Bokuda maktab sahnasida Mirza Fataliy Oxunzodaning „Lankaron xonining vaziri“ pyesasining sahnaga chiqishi Ozarbayjon milliy teatri tamalining qoʻyilishiga turtki boʻldi. 1883-yilda Boku teatr havaskorlari guruhi professional guruhga aylandi. Boku guruhining ilk spektakllari keyinchalik Ozarbayjonda teatr sanʼati taraqqiyotiga kuchli taʼsir oʻtkazdi.&lt;ref name=&quot;R2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R14&quot; /&gt;

Bokuda 15 dan ortiq muzey va sanʼat galereyasi mavjud. Shaharning mashhur teatrlaridan Ozarbayjon davlat akademik milliy drama teatri, Ozarbayjon Davlat qoʻgʻirchoq teatri, Ozarbayjon davlat akademik opera va balet teatri, Ozarbayjon davlat yosh tomoshabinlar teatri, Ozarbayjon davlat musiqali teatri, Boku shahar teatri, Boku bolalar teatri, Ozarbayjon davlat pantomimiya teatri, Ozarbayjon davlat rus drama teatri, „Uns“ teatri va Ozarbayjon davlat musiqiy teatri ham bor.&lt;ref name=&quot;R142&quot; /&gt;

== Taʼlim ==
1865-yilda Ozarbayjonda birinchi gimnaziya Boku shahrida tashkil etilgan. Hoji Zeynalabdin Togʻiyev qizlar maktabi 1901-yil 7-oktyabrda Boku shahrida tashkil etilgan. Bu Kavkazortida yagona qizlar maktabi edi. 1910-yilga qadar Boku shahrida faqat ikki oʻrta maktab bor edi: umumtaʼlim maktabi va gimnaziya.&lt;ref name=&quot;R14&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R143&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R144&quot; /&gt;

2013-yilda Bokudagi shahar taʼlim boʻlimida 311 toʻliq oʻrta maktab, 3 umumiy, 7 maxsus, kechki (yarim vaqtda) va nogiron bolalar uchun 4 ta maktab mavjud edi. Ushbu maktablarda 318 750 nafar oʻquvchini tayyorlash boʻyicha 29949 oʻqituvchi faoliyat koʻrsatmoqda. Shaharning mashhur oliy oʻquv yurtlaridan Ozarbayjon davlat iqtisodiyot universiteti, Xazar universiteti, Boku davlat universiteti, ADA universiteti, Boku oliy neft maktabi, Ozarbayjon davlat rassomlik akademiyasi, Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat boshqaruvi akademiyasi, Ozarbayjon davlat neft va sanoat universiteti va Ozarbayjon tibbiyot universitetini aytish mumkin. Buyuk Britaniyaning „Quacquarelli Symonds“ shirkati 2018-yil uchun jahon universitetlarining reytingida Xazar universiteti 701-750, Boku davlat universiteti esa 801-1000-oʻrinlarni egallab turibdi.&lt;ref name=&quot;R145&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R146&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R147&quot; /&gt;

== Sport ==

=== Futbol ===

Boku futbol klublaridan „Neftchi“, „Inter Boku“, „Sabail“ va „Zira“ sanab oʻtish mumkin. Qarabağ mojarosiga koʻra, Boku ham vaqtincha Qorabogʻ futbol klubiga mezbonlik qiladi. Shaharda Boku Olimpiya stadioni, Tofiq Bohramov nomidagi Respublika stadioni, Dalga Arena, Bayil Arena, Bakcell Arena va Inter Arena stadionlari joylashgan.&lt;ref name=&quot;R148&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R149&quot; /&gt;

2000-yildan keyin Boku shahrida futbol boʻyicha 17 yoshgacha Yevropa Chempionati 2016, FIFA U-17 ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati 2012 kabi xalqaro futbol musobaqalari oʻtkazildi. 2019-yilda UEFA Yevropa Ligasi finali Boku Olimpiya stadionida boʻlib oʻtadi. 2020-yilda UEFA Yevro-2020 guruh bosqichi va 1/4 finaliga mezbonlik qiladi.&lt;ref name=&quot;R150&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R151&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R152&quot; /&gt;

Shuningdek, Bokuda „Araz-Naxchivan“ klubi, „Olimpik“, „Neftchi-Boku“, „Ekol-Baku“ va „Yasamal“ futzal klublari mavjud.&lt;ref name=&quot;R153&quot; /&gt;

=== Boshqa sport turlari ===
Bokuda turli sport markazlari mavjud. Shaharning mashhur sport maydonlaridan Haydar Aliyev Sport Arenasi va Boku Sport saroyini aytish mumkin. 2000-yildan soʻng Bokuda Baku Cup, 17 yoshgacha Yevropa Chempionati 2016, FIFA U-17 ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati 2012, 2010 Kurash boʻyicah Yevropa Chempionati, Badiiy gimnastika boʻyicha 25-Yevropa chempionati kabi xalqaro sport musobaqalari oʻtkazildi. 2016-yilda Bokuda 42-Shaxmat Olimpiadasi, 2017-yilda esa 2017 Islom Hamdoʻstligi Oʻyinlari oʻtkazildi. Hozir Bokuda Tour dʼAzerbaidjan velosiped musobaqalari va Formula-1 chempionatining Ozarbayjon Gran Prisi oʻtkazilmoqda.&lt;ref name=&quot;R154&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R155&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R156&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R157&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R158&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R159&quot; /&gt;

2008-yildan eʼtiboran Bokuda voleybol boʻyicha Ozarbayjon Superligasi oʻtkazilmoqda. Shaharda Azerreyl, Azeryol VK, Lokomotiv Baku və Rabita Baku ayollar voleybol klubi bor.&lt;ref name=&quot;R160&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R161&quot; /&gt;

=== Yevropa oʻyinlari ===
2015-yilda Boku ilk Yevropa Oʻyinlariga mezbonlik qilgan. Musobaqalarda 50 mamlakatning 10000 sportchisi 30 sport turida kurashdilar. Musobaqada Bokuning 11, Mingachevirning esa 1 sport binosidan foydalanildi. Yevropa oʻyinlari natijasida shaharda Boku suv sportlari saroyi, Milliy gimnastika Arenasi va Boku oʻq otish markazi qurildi.&lt;ref name=&quot;R162&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R163&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R164&quot; /&gt;

== Transport ==
=== Ijtimoiy transport ===
[[Tasvir:Vista de Baku, Azerbaiyán, 2016-09-26, DD 138.jpg|thumb|Boku funikulyoru]]
Bokuning ijtimoiy transport koordinatsiyasi va taraqqiyoti Boku Transport Agentligi tomonidan nazorat qilinadi. 2017-yil 25-maydan eʼtiborab Bokuda barcha marshrut yoʻnalishidagi avtobuslarda „Boku Kart“ tizimi xizmat koʻrsatadi.&lt;ref name=&quot;R165&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R166&quot; /&gt;

Boku konkasi ilk bora 7-aprel 1889-yilda harakatga keltirildi. 1923-yil 1-oktyabrda Bokuda elektrik tramvay liniyasining tortilishi boshlandi va 1924-yil fevral boshlarida bu liniya foydalanishga topshirildi. 1941-yil dekabrda trolleybus liniyasi tortildi, 1960-yildan tramvay parki tomonda Boku funikulyori ishga tushirildi. 2002-yilda tramvay transporti, 2004-yilda esa trolleybus transporti olib tashlandi.&lt;ref name=&quot;R167&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R168&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R169&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R170&quot; /&gt;

1967-yil 6-noyabrda ishga tushirilgan Boku Metropoliteni Ozarbayjonda yer osti temir yoʻllarini bogʻlaydigan shahar yoʻlovchi tashish tizimidir. Metropoliten liniyalari 36,63&amp;nbsp;km uzunlikda boʻlib, 3 ta liniyadagi 25 stansiyadan, 1 ta elektr omboridan va boshqaruv apparati joylashgn texnologik blokdan iborat. Barcha metro stansiyalari uchun yoʻl haqi bitta tarif boʻyicha belgilanadi. Metropolitendagi yagona toʻlov vositasi — „Baku Kart“ plastik kartochkasi tizimidir. 2015-yil natijalariga koʻra, metropoliten oʻrtacha kuniga 589,1 mingta, yiliga 215 million nafar yoʻlovchi tashiydi.&lt;ref name=&quot;R171&quot; /&gt;

=== Temiryoʻl transporti ===
Boku temiryoʻl transporti Ozarbayjon Temir yoʻllari tomonidan boshqariladi. Ozarbayjonda temiryoʻl tamali 1878-yilda qoʻyilgan va 1880-yil 20-yanvarda qurilish yakunlangan. Uning uzunligi jami 20&amp;nbsp;km boʻlgan Boku-Sabunchi-Suraxani temir yoʻlidan iborat edi. 1945-yil 6-iyulda SSSR Davlat Mudofaa Qoʻmitasi qarori bilan mustaqil Ozarbayjon temiryoʻli yaratilgan. Yoʻllar vazirining 1945-yil 28-iyuldagi 674-sonli buyrugʻi bilan Ozarbayjon temir yoʻli 1945-yil 1-oktyabrdan tashkil qilingan. 1953-yil 14-may kuni Ozarbayjon va Kavkazorti temir yoʻllari Kavkazorti temir yoʻli nomi ostida birlashdi va uning markaziy ofisi Tbilisiga koʻchirildi.&lt;ref name=&quot;R172&quot; /&gt;

Boku-Tbilisi-Qars temir yoʻlida qurilish ishlari 2018-yilda yakunlanishi kutilmoqda.&lt;ref name=&quot;R173&quot; /&gt;

=== Suv transporti ===
[[Tasvir:Pleasure boat in the bay of Baku, Azerbaijan.jpg|thumb|Uch qavatli kema, Boku koʻrfaziga dengiz safarlari uchun ishlatilgan.&lt;ref name=&quot;R174&quot; /&gt;]]
XIX asrda Bokuda neft hosilotining surʼatli ortishi Kaspiyda kemachilik rivojiga turtki boʻlgan. Kaspiy Dengizi kemachiligining asosi 1858-yil 21-mayda „Kavkaz va Merkuriy“ Aksiyadorlik jamiyatining tashkil etilishi bilan boʻldi. 1881-yilda Bokuda ilk dengizchilik sinflari tashkil etildi. 1902-yilda Boku Xalqaro dengiz savdo porti taʼsis etildi. 1962-yilda Kaspiy dengizi transport loyihasi — qidiruv ilmiy-tadqiqot instituti mutaxassislarining loyihasi asosida Boku-Turkmanboshi kema qatnovi yoʻlga qoʻyildi.&lt;ref name=&quot;R175&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R176&quot; /&gt;

=== Havo transporti ===
Ayni paytda Haydar Aliyev nomidagi xalqaro aeroporti (GYD) Bokuda yagona xalqaro aeroport va Kavkazdagi eng yirik xalqaro aeroportdir.&lt;ref name=&quot;R177&quot; /&gt;

== Mashhur shaxslar ==
Shaharning mashhur shaxslaridan pianist Vagif Mustafazadeh, qoʻshiqchi Muslum Magomaev, skripkachi Mstislav Rostropovich, rassom Tohir Salohov, shoir Mikayil Mushfig, aktrisa Xokima Qurbonova, Prezident [[Ilhom Aliyev|Ilhom Aliev]], kashfiyotchi Mehdi Huseynzoda, haykaltarosh Tokay Mamedov, olim Lutfi Zadeh, futbolchi Anatoliy Banishevski, mesenat Hoji Zeynalabdin Tagiev, shaxmatchimiz Harri Kasparov, balerin Gamar Almaszade va boshqalar.&lt;ref name=&quot;R178&quot; /&gt;
&lt;gallery class=&quot;center&quot; perrow=&quot;10&quot;&gt;
Fayl:Qudsi.jpg|Abbosquli oğa Bakixanov, Ozarbayjon shoiri, yozuvchi, olim, mutafakkir va tarjimon
Fayl:Haji Zeynalabdin Taghiyev.jpg|Hoji Zeynalabdin Tagiyev, Ozarbayjonning mesenati
Fayl:Huseyn Arablinski 2.jpg|Husayn Arablinskiy, Ozarbayjonning aktyori va rejissori
Fayl:Mammad Amin Rasulzade.jpg|Muhammad Amin Rasulzoda, Ozarbayjon Demokratik Respublikasining asoschilaridan biri
Fayl:R Sorge.jpg|Rixard Zorge, Ikkinchi jahon urushidan oldin va urush davrida Germaniyada va Yaponiyada jurnalist sifatida tanilgan agent
Fayl:Aliaga Vahid.jpg|Aliaga Vahid, Ozarbayjon shoiri
Fayl:Afrasiyab Badalbeyli 1930-s.jpg|Afrosiyob Badalbeyli, Ozarbayjon klassik bastakori va dirijyori
Fayl:Landau.jpg|Lev Landau, 1962-yilda Fizika boʻyicha ekstravagans matematikasi nazariyasini kashf qilgani uchun Nobel mukofoti bilan taqdirlangan
Fayl:Qara Qarayev.jpg|Gara Garayev, Ozarbayjon bastakori va pedagogi
Fayl:Mehdi Huseynzade.jpg|Mahdiy Huseynzadeh, Ozarbayjon partizani va razvedka xodimi
Fayl:Zadeh, L. A. 2005.jpg|Lutfi Zoda, sunʼiy intellekt sohasida noaniq mantiq mantiq nazariyasi asoschisi
Fayl:Tofiq Bahramov.jpg|Tofiq Bahramov, Ozarbayjon futbol sudyasi
Fayl:Mədinə Gülgün.jpg|Madina Gulgun, Ozarbayjon shoirasi
Fayl:RIAN archive 23517 US National Symphony Orchestra conductor Mstislav Rostropovich.jpg|Mstislav Rostropovich, skripkachi
Fayl:Tair Salakhov.jpg|Tahir Salahov, Ozarbayjon rassomi
Fayl:Mushfig. JPG|Mikayil Mushfiq, Ozarbayjon shoiri
Fayl:Anatoliy Banishevskiy (1967).png|Anatoliy Banishevskiy, 2004-yilda Ozarbayjonda soʻnggi 50 yil ichida eng yaxshi futbolchi deb topildi
Fayl:Ilham Aliyev par Claude Truong-Ngoc juin 2014.jpg|Ilhom Aliyev, Ozarbayjon prezidenti
Fayl:Aziza BakuJazz2007.jpg|Aziza Mustafazadeh, ozarbayjonlik pianinochi
Fayl:MiriYusif.jpg|Miri Yusif, ozarbayjon xonandasi
Fayl:Rəşad Sadıqov.jpg|Rashod Sodiqov — Ozarbayjon milliy terma jamoasining eng yaxshi futbolchisi
Fayl:Ramil Guliyev London 2017.jpg|Ramil Guliyev, 200 metrlik poygada jahon chempioni
&lt;/gallery&gt;

== Hamdoʻst shaharlar ==
Boku 1978-yildan beri Hamdoʻstlik shaharlari federatsiyasining aʼzosi.&lt;ref name=&quot;R179&quot; /&gt;
{|class=&quot;wikitable&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
* {{Bayroq|SEN}} [[Dakar]], [[Senegal]], &lt;small&gt;(1970)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;R180&quot; /&gt;
* {{Bayroq|ITA}} [[Neapol]], [[İtaliya]], &lt;small&gt;(1972)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;R180&quot; /&gt;
* {{Bayroq|BIH}} [[Sarayevo]], [[Bosniya va Gersegovina]], &lt;small&gt;(1972)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;R180&quot; /&gt;
* {{Bayroq|USA}} [[Hyuston]], [[Texas]], [[AQSh]], &lt;small&gt;(1976)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;R181&quot; /&gt;
* {{Bayroq|IRQ}} [[Basra]], [[Iroq]], &lt;small&gt;(1979)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;R180&quot; /&gt;
* {{Bayroq|FRA}} [[Bordo]], [[Fransa]], &lt;small&gt;(1976)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;R180&quot; /&gt;
* {{Bayroq|GER}} [[Mayns]], [[Germaniya]], &lt;small&gt;(1984)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;R180&quot; /&gt;
||
* [[Tasvir:Flag of Vietnam.svg|25px]] [[Vungtau]], [[Vyetnam]], &lt;small&gt;(1984)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;R180&quot; /&gt;
* {{Bayroq|TUR}} [[Izmir]], [[Turkiya]], &lt;small&gt;(1986)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;R180&quot; /&gt;
* {{Bayroq|IRN}} [[Tabriz]], [[Eron]], &lt;small&gt;(1986)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;R180&quot; /&gt;
* {{Bayroq|USA}} [[Honolulu]], [[Gavayi]], [[AQSh]], &lt;small&gt;(1998)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;R182&quot; /&gt;
* {{Bayroq|BRA}} [[Rio-de-Janeyro]], [[Braziliya]], &lt;small&gt;(2013)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;R183&quot; /&gt;
* {{Bayroq|GEO}} [[Tbilisi]], [[Gruziya]], &lt;small&gt;(2015)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;R184&quot; /&gt;
* {{Bayroq|TUR}} [[Anqara]], [[Turkiya]], &lt;small&gt;(2016)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;R185&quot; /&gt;
|}

== Galereya ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;

Fayl:Templo de fuego, Baku, Azerbaiyán, 2016-09-27, DD 23.jpg|[[Otashgoh]]
Fayl:Salvatore Ferragamo Baku.jpg|Neftchilar xiyobonida butik
|Icherishahar metrostansiyasining tungi koʻrinishi
Fayl:Panorama of night Baku, Azerbaijan IMG 9682.jpg|Azneft maydoni
&lt;/gallery&gt;

== Xorijiy oʻtishlar ==
{{commonscat|Baku}}
* Gasimov, Zaur: The Caucasus, in: Europäische Geschichte Online (EGO), hg. vom Institut für Europäische Geschichte (IEG), Mainz European History Online (EGO), published by the Institute of European History (IEG), Mainz 2011-11-17.
* http://www.bakucity.az/main/index_ru.html {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120331143721/http://bakucity.az/main/index_ru.html |date=2012-03-31 }}
* [http://ingvarr.net.ru/photo/105 Boku shahrining rasmlari] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120730034839/http://ingvarr.net.ru/photo/105 |date=2012-07-30 }}

== Manbalar ==
&lt;span style=&quot;display:none;&quot;&gt;
&lt;ref name=&quot;R1&quot; &gt;{{veb manbasi|title=«Bakı» sözünün izahlı mənası|url=http://azens.az/menu-azerbaydzan/item/551-bak-soezunun-izahl-maenas|publisher=azens.az|accessdate=25 sentyabr 2017|archivedate=2018-03-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180311140839/http://azens.az/menu-azerbaydzan/item/551-bak-soezunun-izahl-maenas}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180311140839/http://azens.az/menu-azerbaydzan/item/551-bak-soezunun-izahl-maenas |date=2018-03-11 }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R2&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Milli ruhumuzu təsdiq edən toponimlərimiz|url=http://www.anl.az/down/meqale/xalqcebhesi/2014/yanvar/346071.htm|publisher=www.anl.az|accessdate=25 sentyabr 2017|arxivsana=2017-10-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171021052419/http://www.anl.az/down/meqale/xalqcebhesi/2014/yanvar/346071.htm}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R3&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Bakı kimi çoxlu &quot;küləklər şəhəri&quot; var|url=https://www.azadliq.org/a/27618940.html|publisher=www.azadliq.org|accessdate=25 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R4&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Bakı sözünün mənası nədir?|url=https://news.milli.az/interest/381414.html|publisher=news.milli.az|accessdate=25 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R5&quot; &gt;{{Kitob manbasi|last=Исмизаде О.Ш.|first=Джидди Г.А.|title=Девичья бвшня в Баку|date=968|location=Баку|pages=9-20}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R6&quot; &gt;{{Kitob manbasi|last=Ашурбейли|first=Сара|title=Очерк истории средневекового Баку (VIII – нач.XIX в.в.)|date=1964|publisher=Издательство АН Азерб.ССР|location=Баку|page=336|pages=29}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R7&quot; &gt;{{Kitob manbasi|title=Bakı şəhəri. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin İşlər İdarəsinin PREZİDENT KİTABXANASI|date=24 sentyabr 2017|location=Bakı|url=http://files.preslib.az/projects/remz/pdf/atr_paytaxt.pdf|accessdate=24 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R8&quot; &gt;{{Kitob manbasi|last1=Rəcəbli|first1=Qəzənfər|title=Azərbaycan tarixi|date=2013|publisher=Elm və təhsil|location=Bakı|pages=544|accessdate=29 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R9&quot; &gt;Ə.S.Sumbatzadə və başqaları. Azərbaycanın Rusiya ilə birləşdirilməsi və onun mütərəqqi iqtisadi və mədəni nəticələri, səh. 63- Obozrenie rossiyskix vladenii za Kavkazom, T. IV, str. 69&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R10&quot; &gt;M.Ə.Musayev. XIX əsrdə Bakı şəhərinin ticarəti, səh. 84-86.&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R11&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Bakının &quot;Qara Şəhər&quot;in tarixi|url=http://azens.az/menu-azerbaydzan/item/1079-bak-n-n-gara-shaehaer-in-tarikhi|publisher=azens.az|accessdate=28 sentyabr 2017|archivedate=2017-09-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170926151411/http://azens.az/menu-azerbaydzan/item/1079-bak-n-n-gara-shaehaer-in-tarikhi}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20170926151411/http://azens.az/menu-azerbaydzan/item/1079-bak-n-n-gara-shaehaer-in-tarikhi |date=2017-09-26 }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R12&quot; &gt;Ə.Quliyev. Bakı proletariatının şanlı qələbəsi, Bakı, 1955.&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R13&quot; &gt;&quot;New Republics in the Caucasus&quot;, ''The New York Times Current History'', v. 11 no. 2 (March 1920), p. 492&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R14&quot; &gt;Michael Smith. „Anatomy of Rumor: Murder Scandal, the Musavat Party and Narrative of the Russian Revolution in Baku, 1917-1920“, ''Journal of Contemporary History'', Vol 36, No. 2, (Aprel 2001), p. 228&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R15&quot; &gt;{{Citation |year= |title=Michael Smith. „Azerbaijan and Russia: Society and State: Traumatic Loss and Azerbaijani National Memory“ |url=http://www.sakharov-center.ru/publications/azrus/az_004.htm |access-date=2018-03-10 |archivedate=2011-03-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110310011358/http://www.sakharov-center.ru/publications/azrus/az_004.htm }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R16&quot; &gt;Azərbaycan tarixi. 7 cild, 5-ci cild, Bakı, 2001, s.268-314&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R17&quot; &gt;{{veb manbasi|last1=Sultanov|first1=Chapay|title=BAKU OIL IN DECISIVE BATTLES OF WORLD WAR II|url=http://www.visions.az/en/news/580/588903a7/|publisher=www.visions.az|accessdate=24 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R18&quot; &gt;Yale, William (1968) ''Near East: A Modern History'' p. 247&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R19&quot; &gt;Dadyan, Khatchatur(2006) ''Armenians and Baku'', p. 118&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R20&quot; &gt;{{Kitob manbasi|title=Azərbaycan tarixi. Yeddi cilddə. VI cild (aprel 1920 - iyun 1941).|date=2008|publisher=Elm|location=Bakı|pages=568|accessdate=30 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R21&quot; &gt;{{veb manbasi|last1=Agayev|first1=Vagif|title=World War II and Azerbaijan|url=http://www.azer.com/aiweb/categories/magazine/32_folder/32_articles/32_ww22.html|website=www.azer.com|publisher=[[Azerbaijan International (jurnal)|Azerbaijan International]]|accessdate=8-dekabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R22&quot; &gt;{{veb manbasi|last1=McLaughlin|first1=Daniel|title=Prized by Hitler, Azerbaijan is back in oil and gas boom|url=http://www.irishtimes.com/news/prized-by-hitler-azerbaijan-is-back-in-oil-and-gas-boom-1.503524|website=www.irishtimes.com|publisher=www.irishtimes.com|accessdate=8-dekabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R23&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Azərbaycanda neft qazçıxarmanın tarixi|url=http://www.socar.az/socar/az/company/about-socar/oil-history-in-azerbaijan|website=www.socar.az|publisher=[[SOCAR]]|accessdate=8-dekabr 2015-yil|arxivsana=2021-08-09|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210809200504/https://socar.az/socar/az/company/about-socar/oil-history-in-azerbaijan}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R24&quot; &gt;{{veb manbasi|last1=Sadiqli|first1=Fikrat|title=Bakı nefti olmasaydı...|url=http://www.anl.az/down/meqale/azerbaycan/2015/aprel/431835.htm|website=www.anl.az|accessdate=8-dekabr 2015-yil|arxivsana=2016-03-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160305022229/http://www.anl.az/down/meqale/azerbaycan/2015/aprel/431835.htm}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R25&quot; &gt;{{veb manbasi|title=BAKI ŞƏHƏRİNİN TARİXİ|url=http://baku-ih.gov.az/page/11.html|publisher=baku-ih.gov.az|accessdate=26 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R26&quot; &gt;ARSPİHDA, f. 1, s. 23, i. 8, v. 172&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R27&quot; &gt;&quot;Bakinskiy rabochiy&quot; qəzeti, 20-fevral 1955-ci il.&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R28&quot; &gt;ARDA, f. 1114, s. 5, i. 914, v. 82.&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R29&quot; &gt;&quot;Bakinskiy rabochiy&quot; qəzeti, 8-noyabr 1967-ci il&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R30&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Twenty Years After 'Black January,' Azerbaijan Still Struggles For Freedom|url=https://www.rferl.org/a/Twenty_Years_After_Black_January_Azerbaijan_Still_Struggles_For_Freedom_/1934366.html|publisher=www.rferl.org|accessdate=24 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R31&quot; &gt;{{citation|title=ISC-GEM Global Instrumental Earthquake Catalogue (1900–2013)|url=http://www.isc.ac.uk/iscgem/index.php|author=ISC|year=2017|publisher=[[International Seismological Centre]]|series=Version 4.0}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R32&quot; &gt;Azərbaycan Respublikası Rabitə Nazirliyinin Arxivi — ARRNA. Kollegiyanın materialları, 2002-ci il, v. 33&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R33&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Azerbaijan: Halt Illegal House Demolitions, Forced Evictions|url=https://www.hrw.org/news/2011/06/13/azerbaijan-halt-illegal-house-demolitions-forced-evictions|publisher=www.hrw.org|accessdate=4 oktabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R34&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Azerbaijan counts human cost of architecture|url=https://www.theguardian.com/world/2014/jul/14/azerbaijan-human-rights-architecture-zaha-hadid|publisher=www.theguardian.com|accessdate=4 oktabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R35&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Tarixi binaları da Bakının tarixindən siləcəklər…|url=https://www.azadliq.info/70754.html|publisher=www.azadliq.info|accessdate=4 oktabr 2017|arxivsana=2018-03-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180311091901/https://www.azadliq.info/70754.html}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R36&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Bakıda XX-ci əsrin əvvəlində inşa edilən bina sökülür|url=https://www.amerikaninsesi.org/a/sosial/3370293.html|publisher=www.amerikaninsesi.org|accessdate=4 oktabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R37&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Bakının divarlardan silinən tarixi|url=http://news.lent.az/news/57258|publisher=news.lent.az|accessdate=4 oktabr 2017|archivedate=2018-03-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180311142401/http://news.lent.az/news/57258}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180311142401/http://news.lent.az/news/57258 |date=2018-03-11 }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R38&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Thirteen die in Azerbaijan university shooting|url=http://www.smh.com.au/world/thirteen-die-in-azerbaijan-university-shooting-20090430-ap58.html|publisher=www.smh.com.au|accessdate=30 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R39&quot; &gt;{{veb manbasi|title=“Bakı Ağ Şəhər” layihəsi 5 illiyini qeyd edir|url=https://azertag.az/xeber/Baki_Ag_Seher_layihesi_5_illiyini_qeyd_edir-1022115|publisher=azertag.az|accessdate=28 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R40&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Bakı Ağ Şəhər layihəsi 3 ildən sonra|url=http://www.bakuwhitecity.com/az/newsd/83-baki-ag-sahar-layihasi-3-ildan-sonra|publisher=www.bakuwhitecity.com|accessdate=28 sentyabr 2017|arxivsana=2017-06-06|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170606101740/http://www.bakuwhitecity.com/az/newsd/83-baki-ag-sahar-layihasi-3-ildan-sonra}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R41&quot; &gt;{{veb manbasi|title=BAKININ ƏRAZİSİ|url=http://baku-ih.gov.az/page/13.html|publisher=baku-ih.gov.az|accessdate=26 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R42&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Bakıya aid olan adalar hansılardır?|url=http://azens.az/component/k2/item/1132-bak-ya-aid-olan-adalar-hanslard-r|publisher=azens.az|accessdate=29 sentyabr 2017}}{{Deadlink|date=July 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R43&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Hava|url=http://wu.edu.az/az/International/ifv/ifvwea/|publisher=wu.edu.az|accessdate=25 sentyabr 2017}}{{Deadlink|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R44&quot; &gt;{{Kitob manbasi|last1=Muradov|first1=Şahbaz|title=Azərbaycan Respublikasında etno-demoqrafik proseslər: tarixi dəyişikliklər və reallıqlar|date=2013|location=Bakı|accessdate=28 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R45&quot; &gt;4 Perepis Baku 1913, chast III, Naselenie, vipusk 1, gor. Baku, Baku — 1916 g. səh. 4-5. Perepis Baku 1913 goda, chast III, Naselenie, vipusk 2, Promislovo-zavodskiy rayonʼ, Baku — 1915 g. səh. 4-5&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R46&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Bakının əhalisinin sayı 2,5 mln. nəfərə yaxınlaşır|url=https://apa.az/sosial_xeberler/bakinin-ehalisinin-sayi-2-5-milyon-nefere-yaxinlasir-9804.html|publisher=apa.az|accessdate=28 sentyabr 2017|archivedate=2017-07-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170729190424/http://apa.az/sosial_xeberler/bakinin-ehalisinin-sayi-2-5-milyon-nefere-yaxinlasir-9804.html}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20170729190424/http://apa.az/sosial_xeberler/bakinin-ehalisinin-sayi-2-5-milyon-nefere-yaxinlasir-9804.html |date=2017-07-29 }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R47&quot; &gt;{{ru icon}} ''Kavkazskii Kalendar na 1852&amp;nbsp;g., pp. 305-307&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R48&quot; &gt;{{ru icon}} Svod statisticheskix dannix o naselenii Zakavkazskogo kraya, izvlechyonnix iz posemeynix spiskov 1886 goda, g. Tiflis, 1893&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R49&quot; &gt;{{ru icon}} [http://demoscope.ru/weekly/ssp/emp_lan_97_uezd.php?reg=323 Pervaya vseobщaya perepis naseleniya Rossiyskoy Imperii 1897 g. — g. Baku] {{webarxiv |url=https://web.archive.org/web/20120119173918/http://demoscope.ru/weekly/ssp/emp_lan_97_uezd.php?reg=323 |date=19-yanvar 2012-yil }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R50&quot; &gt;The Azerbaijani Turks: Power and Identity Under Russian Rule, Audrey L. Altstadt, page 32, Hoover Press, 1992,&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R51&quot; &gt;{{ru icon}} Vsesoyuznaya perepis naseleniya 1926 goda, t. 14, Zakavkazskaya SFSR, g. Moskva, 1929&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R52&quot; &gt;Soviet 1939 census&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R53&quot; &gt;Soviet 1959 census&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R54&quot; &gt;Soviet 1970 census&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R55&quot; &gt;Soviet 1979 census&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R56&quot; &gt;{{veb manbasi|url=http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic1999.htm|title=Ethnic composition of Azerbaijan 1999|publisher=|accessdate=30-iyun 2015-yil|arxivsana=2017-09-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170919205457/http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic1999.htm}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R57&quot; &gt;{{veb manbasi|url=http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic2009.htm|title=Ethnic composition of Azerbaijan 2009|publisher=|accessdate=30-iyun 2015-yil|arxivsana=2012-02-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120207161726/http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic2009.htm}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R58&quot; &gt;{{veb manbasi|title=3 milyonluq Bakıda 120 məscid|url=https://www.azadliq.org/a/24534584.html|publisher=www.azadliq.org|accessdate=28 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R59&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Tolerantlıq|url=http://multiculturalism.preslib.az/az_a4.html|publisher=multiculturalism.preslib.az|accessdate=28 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R60&quot; &gt;{{veb manbasi|title=ANCAQ BAKILILARIN BAŞA DÜŞƏCƏYİ 10 SPESİFİK SÖZ|url=https://pahoo.az/ancaq-bakililarin-basa-duseceyi-10-spesifik-soz/|publisher=pahoo.az|accessdate=28 sentyabr 2017}}{{Deadlink|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R61&quot; &gt;Şirəliev M. Bakı dialekti. Azərbaycan SSR EA nəşriyyatı — Bakı — 1949, 250 s.&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R62&quot; &gt;Şirəliyev M. Ş. Bakı dialekti. II çapı. Azərbaycan SSR EA nəşriyyatı — Bakı — 1957, 224 s.&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R63&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Bakının inzibati rayon və kəndləri|url=https://bakimiz.wordpress.com/2011/05/24/bakinin-inzibati-rayon-v%C9%99-k%C9%99ndl%C9%99ri/|publisher=bakimiz.wordpress.com|accessdate=20 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R64&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Bakı şəhəri və onun rayonları üzrə əhalinin sayı|url=http://www.baku.azstat.org/section/demography/004.xls|publisher=www.baku.azstat.org|accessdate=20 sentyabr 2017|archivedate=2018-03-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180311140825/http://www.baku.azstat.org/section/demography/004.xls}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R65&quot; &gt;{{veb manbasi|last1=Kazımov|first1=Seymur|title=Bakı şəhər Bələdiyyəsi nə üçün yaradılmır?|url=http://www.bbc.com/azeri/azerbaijan-37762070|publisher=[[BBC]]|accessdate=25 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R66&quot; &gt;{{jurnal manbasi|title=Interesting facts from Azerbaijan oil and gas history|date=2012|pages=2-28|url=http://www.socarplus.az/pub/book/spextra_autumn_2012/files/publication.pdf|accessdate=8-dekabr 2015-yil|seperator=|archivedate=2017-12-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171201035250/http://www.socarplus.az/pub/book/spextra_autumn_2012/files/publication.pdf}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20171201035250/http://www.socarplus.az/pub/book/spextra_autumn_2012/files/publication.pdf |date=2017-12-01 }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R67&quot; &gt;[http://www.president.az/articles/23441 İlham Əliyev Bibiheybət mədəninin ərazisində dünyada sənaye üsulu ilə qazılmış ilk quyunun bərpadan sonrakı vəziyyəti ilə tanış olub]&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R68&quot; &gt;{{veb manbasi|title=“Qara qızıl” diyarı Azərbaycan|url=http://www.caspianoilgas.az/2013/?p=azerbaijan_country_of_black_gold&amp;l=az|website=www.caspianoilgas.az|publisher=Caspian Oil &amp; Gas Azerbaijan|accessdate=11-dekabr 2015-yil|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304121920/http://www.caspianoilgas.az/2013/?p=azerbaijan_country_of_black_gold&amp;l=az}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160304121920/http://www.caspianoilgas.az/2013/?p=azerbaijan_country_of_black_gold&amp;l=az |date=2016-03-04 }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R69&quot; &gt;{{veb manbasi|last1=Sagheb|first1=Nasser|last2=Javadi|first2=Masoud|title=Azerbaijan's &quot;Contract of the Century&quot;|url=http://www.azer.com/aiweb/categories/magazine/24_folder/24_articles/24_aioc.html|website=www.azer.com|publisher=[[Azerbaijan International (jurnal)|Azerbaijan International]]|accessdate=8-dekabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R70&quot;&gt;Heydər Əliyev. [[Müstəqilliyimiz əbədidir]]: (Çoxcildliyin I-IX cildlərinin köməkçi aparatı).- Bakı, 2008.- 339 səh.&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R71&quot; &gt;
{{Yangiliklar manbasi
 | url = http://www.azerbaijan.az/_Economy/_OilStrategy/oilStrategy_05_e.html
 | title = Transport routes of Azerbaijani oil (Baku-Novorossiysk, Baku-Supsa)
 | publisher = Azerbaijan Portal
 | accessdate = 2008-06-08
}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R72&quot; &gt;{{veb manbasi|title=AZƏRBAYCAN NEFTİ|url=http://www.azerbaijan.az/portal/Economy/OilStrategy/oilStrategy_a.html|website=www.azerbaijan.az|accessdate=8-dekabr 2015-yil|archivedate=2015-10-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151027060619/http://www.azerbaijan.az/portal/Economy/OilStrategy/oilStrategy_a.html}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R73&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Azerbaijan marks Oil Workers’ Day|url=http://news.az/articles/society/82741|website=news.az|publisher=news.az|accessdate=9-dekabr 2015-yil|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304002531/http://news.az/articles/society/82741}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160304002531/http://news.az/articles/society/82741 |date=2016-03-04 }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R74&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Azərbaycanda neft yatağı ilə bağlı mühüm razılaşmanın imzalanma mərasimi olacaq|url=http://www.bbc.com/azeri/azerbaijan-41253526|publisher=[[BBC]]|accessdate=13 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R75&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Baku to the future|url=https://www.economist.com/news/europe/21699164-post-soviet-autocracy-tries-transmute-black-gold-modernity-baku-future|publisher=www.economist.com|accessdate=24 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R76&quot; &gt;{{Kitob manbasi|title=Azərbaycan tarixi. Yeddi cilddə. IV cild (XIX əsr).|date=2007|publisher=Elm|location=Bakı|pages=504|accessdate=30 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R77&quot; &gt;Istoricheskiy obzor kreditnix ustanovleniy v Rossii. Sosta- vitel I. A. Pechergin. SPb., 1904, str. 121&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R78&quot; &gt;Rusiya MDTA, f. 20, siyahı 6, iş 192, v. 10; f. 583, siyahı 2, iş 1295, v. 125; f. 587, siyahı 44, iş 34, v. 107; f. 595, siy. 6, iş 183, v. 59&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R79&quot; &gt;{{veb manbasi|title=The history of the bank|url=http://www.azerbaijan.az/portal/StatePower/Committee/committeeConcern_e.html?committeeConcern_05|publisher=www.azerbaijan.az|accessdate=24 sentyabr 2017|archivedate=2009-12-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091212051801/http://www.azerbaijan.az/portal/StatePower/Committee/committeeConcern_e.html?committeeConcern_05}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R80&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Tarixcə|url=http://bfb.az/tarixce/|publisher=bfb.az|accessdate=23 sentyabr 2017|archivedate=2017-10-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171020011716/http://bfb.az/tarixce/}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20171020011716/http://bfb.az/tarixce/ |date=2017-10-20 }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R81&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Bakı şəhərində neçə bankomat var?|url=https://news.milli.az/economy/18565.html|publisher=news.milli.az|accessdate=20 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R82&quot; &gt;{{veb manbasi|title=They really ARE paved with gold: From New York's Fifth Avenue to Nizami Street in Baku, these are the world's most expensive shopping streets|url=http://www.dailymail.co.uk/travel/travel_news/article-3144913/They-really-paved-gold-New-York-s-Fifth-Avenue-Nizami-Street-Baku-world-s-expensive-shopping-streets.html|publisher=www.dailymail.co.uk|accessdate=24 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R83&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Bakıda ən yaxşı otellərin bəziləri Əliyevlərindir|url=https://www.amerikaninsesi.org/a/aliyev_hotel/2841232.html|publisher=www.amerikaninsesi.org/|accessdate=22 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R84&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Bakı “Forbes”-in cəlbedici şəhərləri siyahısında|url=http://banker.az/baki-forbes-in-c%C9%99lbedici-s%C9%99h%C9%99rl%C9%99ri-siyahisinda/|publisher=banker.az|accessdate=30 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R85&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Bakı dünyanın ən görməli yerlərinin siyahısında|url=http://oxu.az/economy/58598|publisher=oxu.az|accessdate=30 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R86&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Lonely Planet's best places in Europe 2015|url=https://www.lonelyplanet.com/travel-tips-and-articles/lonely-planets-best-places-in-europe-2015/40625c8c-8a11-5710-a052-1479d2760dd4|website=www.lonelyplanet.com|publisher=[[Lonely Planet]]|accessdate=30 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R87&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Bakı da dünyada məşhur turist şəhərləri siyahısında|url=https://www.azadliq.org/a/turist-baki/28161562.html|publisher=www.azadliq.org|accessdate=30 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R88&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Turizm məntəqələri siyahısında Bakı şəhəri beşinci yeri tutub|url=http://www.trt.net.tr/azerbaycan/turk-dunyasi/2016/12/07/turizm-m-nt-q-l-ri-siyahisinda-baki-s-h-ri-besinci-yeri-tutub-625537|publisher=www.trt.net.tr|accessdate=30 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R89&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Azərbaycanda turizm məkanları|url=https://www.e-gov.az/az/content/read/22|publisher=www.e-gov.az|accessdate=18 sentyabr 2017|archivedate=2018-03-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180311081531/https://www.e-gov.az/az/content/read/22}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R90&quot; &gt;{{veb manbasi|last1=Drescher|first1=Cynthia|title=10 things to do in Baku|url=http://www.independent.co.uk/travel/asia/things-to-do-baku-azerbaijan-eurovision-song-contest-best-zaha-hadid-carpet-museum-cheap-holidays-a7729781.html|publisher=www.independent.co.uk|accessdate=18 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R91&quot; &gt;{{veb manbasi|last1=Gould|first1=Kevin|title=Baku and beyond: a road-trip around Azerbaijan|url=https://www.theguardian.com/travel/2011/may/21/azerbaijan-baku-road-trip-guba|publisher=www.theguardian.com|accessdate=18 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R92&quot; &gt;{{veb manbasi|title=“Lotos” və “Diqlas” təkzib etdi|url=http://pia.az/news.php?id=68337#.WcRqL7KGOUl|publisher=pia.az|accessdate=22 sentyabr 2017|arxivsana=2018-03-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180311140814/http://pia.az/news.php?id=68337#.WcRqL7KGOUl}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R93&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Bakının iri ticarət mərkəzləri terrordan necə qorunur?|url=https://az.trend.az/azerbaijan/society/2460490.html|publisher=az.trend.az|accessdate=22 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R94&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Bakıdakı təmiz və çirkli çimərliklərin siyahısı|url=https://www.azadliq.info/138458.html|publisher=www.azadliq.info|accessdate=28 sentyabr 2017|arxivsana=2018-03-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180311090355/https://www.azadliq.info/138458.html}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R95&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Rayon haqqında|url=http://binegedi-ih.gov.az/page/86.html|publisher=binegedi-ih.gov.az|accessdate=26 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R96&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Nizami rayonu|url=http://nizami-ih.gov.az/page/10.html|publisher=nizami-ih.gov.az|accessdate=27 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R97&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Rayon haqqında|url=http://narimanov-ih.gov.az/page/10.html|publisher=narimanov-ih.gov.az|accessdate=27 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R98&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Rayon haqqında|url=http://nesimi-ih.gov.az/page/10.html|publisher=nesimi-ih.gov.az|accessdate=27 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R99&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Pirallahi rayonu: History|url=http://pirallahi-ih.gov.az/page/11.html|publisher=pirallahi-ih.gov.az|accessdate=27 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R100&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Mədəniyyət|url=http://pirallahi-ih.gov.az/page/16.html|publisher=pirallahi-ih.gov.az|accessdate=27 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R101&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Qaradagh rayonu: History|url=http://qaradagh.gov.az/page/11.html|publisher=qaradagh.gov.az|accessdate=27 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R102&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Tarixi|url=http://sabunchu-ih.gov.az/page/11.html|publisher=sabunchu-ih.gov.az|accessdate=27 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R103&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Tarixi|url=http://surakhani-ih.gov.az/page/11.html|publisher=surakhani-ih.gov.az|accessdate=27 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R104&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Sabail rayonu|url=http://sabail-ih.gov.az/page/11.html|publisher=sabail-ih.gov.az|accessdate=26 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R105&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Sabail rayonu: Mədəniyyət|url=http://sabail-ih.gov.az/page/16.html|publisher=sabail-ih.gov.az|accessdate=26 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R106&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Khatai rayonu: History|url=http://khatai-ih.gov.az/page/11.html|publisher=khatai-ih.gov.az|accessdate=26 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R107&quot; &gt;{{veb manbasi|title=FEDERASİYA, İDMAN KOMPLEKSLƏRİ HAQQINDA MƏLUMAT|url=http://khatai-ih.gov.az/page/18.html|publisher=khatai-ih.gov.az|accessdate=26 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R108&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Khazar rayonu: History|url=http://xazar-ih.gov.az/page/11.html|publisher=xazar-ih.gov.az|accessdate=26 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R109&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Mədəniyyət|url=http://xazar-ih.gov.az/page/16.html|publisher=xazar-ih.gov.az|accessdate=26 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R110&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Yasamal rayonu: History|url=http://yasamal-ih.gov.az/page/11.html|publisher=yasamal-ih.gov.az|accessdate=26 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R111&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Rayon haqqında|url=http://yasamal-ih.gov.az/page/10.html|publisher=yasamal-ih.gov.az|accessdate=26 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R112&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Yasamal rayonu: Culture|url=http://yasamal-ih.gov.az/page/16.html|publisher=yasamal-ih.gov.az|accessdate=26 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R116&quot;&gt;{{veb manbasi|title=Walled City of Baku with the Shirvanshah's Palace and Maiden Tower|url=http://whc.unesco.org/en/list/958|website=whc.unesco.org|publisher=[[UNESCO]]|accessdate=24-iyun 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120405042144/http://whc.unesco.org/en/list/958|archivedate=2012-04-05}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R116&quot;/&gt;

&lt;ref name=&quot;R114&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Tarixi memarlıq binaları|url=http://www.azerbaijans.com/content_1747_az.html|publisher=www.azerbaijans.com|accessdate=21 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R115&quot; &gt;{{veb manbasi|title=ORTA ƏSRLƏRDƏ MEMARLIĞIN İNKİŞAFI|url=http://www.azerbaijan.az/portal/Culture/Architecture/architecture_a.html|publisher=www.azerbaijan.az|accessdate=21 sentyabr 2017|archivedate=2017-09-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170916034651/http://azerbaijan.az/portal/Culture/Architecture/architecture_a.html}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R117&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Azerbaijan UNESCO World Heritage Sites —Heritage|url=http://www.worldheritagesite.info/azerbaijan/|publisher=www.worldheritagesite.info|accessdate=18 sentyabr 2017}}{{Deadlink|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R118&quot; &gt;{{veb manbasi|title=XX ƏSRDƏ AZƏRBAYCAN MEMARLIĞININ İNKİŞAFI|url=http://www.azerbaijan.az/portal/Culture/Architecture/architecture_04_a.html|publisher=www.azerbaijan.az|accessdate=21 sentyabr 2017|archivedate=2017-10-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171006103911/http://www.azerbaijan.az/portal/Culture/Architecture/architecture_04_a.html}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R119&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Baku beyond, a sort of Dubai of the Caucasus|url=http://budapesttimes.hu/2015/04/05/baku-beyond-a-sort-of-dubai-of-the-caucasus/|website=budapesttimes.hu|accessdate=8-dekabr 2015-yil|archivedate=2015-08-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150814000003/http://budapesttimes.hu/2015/04/05/baku-beyond-a-sort-of-dubai-of-the-caucasus/}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150814000003/http://budapesttimes.hu/2015/04/05/baku-beyond-a-sort-of-dubai-of-the-caucasus/ |date=2015-08-14 }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R120&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Bakının əsrarəngiz fasadı|url=http://medeniyyet.az/page/news/21309/Bakinin-esrarengiz-fasadi.html|publisher=medeniyyet.az|accessdate=21 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R121&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Tarixi xronologiya|url=http://bulvar.gov.az/timeline.php|publisher=bulvar.gov.az|accessdate=21 sentyabr 2017|archivedate=2017-09-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170914212309/http://bulvar.gov.az/timeline.php}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20170914212309/http://bulvar.gov.az/timeline.php |date=2017-09-14 }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R122&quot; &gt;{{Citation |year= |title=Mediaforum.az, 2009-10-26 |url=http://www.mediaforum.az/articles.php?lang=az&amp;page=00&amp;article_id=20091026074508283 |access-date=2018-03-10 |archivedate=2014-09-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140904174350/http://www.mediaforum.az/articles.php?lang=az&amp;page=00&amp;article_id=20091026074508283 }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R123&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Tajikistan takes flag pole war to new heights|url=http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/tajikistan/8157189/Tajikistan-takes-flag-pole-war-to-new-heights.html|publisher=www.telegraph.co.uk|accessdate=21 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R124&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Bakının 12 əfsanəvi parkı|url=https://azertag.az/xeber/Bakinin_12_efsanevi_parki-966138|publisher=azertag.az|accessdate=21 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R125&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Bakı İslam mədəniyyətinin paytaxtı kimi öz missiyasını uğurla başa çatdırdı|url=http://www.anl.az/down/meqale/xalqqazeti/xalqqazeti_dekabr2009/100310.htm|publisher=www.anl.az|accessdate=23 sentyabr 2017|arxivsana=2017-12-06|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171206234944/http://www.anl.az/down/meqale/xalqqazeti/xalqqazeti_dekabr2009/100310.htm}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R126&quot; &gt;{{veb manbasi|last1=Rzayev|first1=Azer|title=Opera in Azerbaijan|url=https://www.azer.com/aiweb/categories/magazine/54_folder/54_articles/54_opera.html|publisher=www.azer.com|accessdate=24 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R127&quot; &gt;{{veb manbasi|title=NURU ƏHMƏDOV:Caz - mənim cavanlıq dövrümün musiqisidir.|url=http://jazzdunyasi.jazz.az/content/view/81/55/lang,az/|publisher=jazzdunyasi.jazz.az|accessdate=28 sentyabr 2017|archivedate=2018-03-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180311143959/http://jazzdunyasi.jazz.az/content/view/81/55/lang,az/}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180311143959/http://jazzdunyasi.jazz.az/content/view/81/55/lang,az/ |date=2018-03-11 }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R128&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Bakı necə caz şəhəri oldu?|url=https://www.makroblog.az/a/1510964.html|publisher=www.makroblog.az|accessdate=28 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R129&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Bakı - cazın paytaxtı|url=http://www.anl.az/down/meqale/azerbaycan/2010/oktabr/138049.htm|publisher=www.anl.az|accessdate=28 sentyabr 2017}}{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R130&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Bakı Caz Festivalı məşhur ifaçıları bir araya gətirib|url=http://www.azpress.az/index.php?lang=az&amp;sectionid=news&amp;id=19241|publisher=www.azpress.az|accessdate=28 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R131&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Eurovision ends in Swedish win and humiliation for Engelbert Humperdinck|url=https://www.theguardian.com/tv-and-radio/2012/may/27/eurovision-humiliation-engelbert-humperdinck|publisher=www.theguardian.com|accessdate=23 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R132&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Müğənni Səməd Səmədov: &quot;Bakı şansonu məhv olur&quot;|url=http://az.trend.az/azerbaijan/society/973245.html|website=trend.az|publisher=trend.az|accessdate=12-yanvar 2016-yil|archivedate=2016-03-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160315231127/http://az.trend.az/azerbaijan/society/973245.html}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R133&quot; &gt;{{veb manbasi|title=БОКА: «ЕСЛИ БУДЕТ ПРЕДЛОЖЕНИЕ ИЗ БАКУ, ТО Я ЕГО ПРИМУ»|url=http://vesti.az/news/38773#ad-image-0|website=vesti.az|accessdate=26-iyun 2014-yil|arxivsana=2014-08-10|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140810051129/http://vesti.az/news/38773#ad-image-0}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R134&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Bakının ən yaxşı muzeyləri: ədəbiyyat, Nobel qardaşları və təbiət muzeyləri|url=https://azertag.az/xeber/Bakinin_en_yaxsi_muzeyleri_edebiyyat_Nobel_qardaslari_ve_tebiet_muzeyleri-998102|publisher=azertag.az|accessdate=21 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R135&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Azərbaycanın kino sənəti|url=http://azerinfo.eu/cinema.html|publisher=azerinfo.eu|accessdate=29 sentyabr 2017|archivedate=2017-07-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170712101911/http://azerinfo.eu/cinema.html}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R136&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Azərbaycanın ilk səssiz filmi...|url=https://news.milli.az/interest/370149.html|publisher=news.milli.az|accessdate=29 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R137&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Azərbaycanda kinoteatrlar daha da populyarlaşır|url=https://fins.az/sosium/906662/azerbaycanda-kinoteatrlar-daha-da-populyarlasir-statistika.html|publisher=fins.az|accessdate=21 sentyabr 2017|archivedate=2018-07-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180706090049/http://fins.az/sosium/906662/azerbaycanda-kinoteatrlar-daha-da-populyarlasir-statistika.html}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180706090049/http://fins.az/sosium/906662/azerbaycanda-kinoteatrlar-daha-da-populyarlasir-statistika.html |date=2018-07-06 }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R138&quot; &gt;{{veb manbasi|title=10 фильмов, снятых в Азербайджане и ставших кинохитами|url=http://moscow-baku.ru/news/culture/10_filmov_snyatykh_v_azerbaydzhane_i_stavshikh_kinokhitami/|publisher=moscow-baku.ru|accessdate=29 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R139&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Karvanlardan elektron kitablaradək|url=https://www.gencol.az/az/meqaleler/karvanlardan-elektron-kitablaradek|publisher=www.gencol.az|accessdate=21 sentyabr 2017|archivedate=2017-09-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170918033507/http://www.gencol.az/az/meqaleler/karvanlardan-elektron-kitablaradek}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20170918033507/http://www.gencol.az/az/meqaleler/karvanlardan-elektron-kitablaradek |date=2017-09-18 }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R140&quot; &gt;{{veb manbasi|title=ОСТАЛИСЬ ЛИ В БАКУ БИБЛИОТЕКИ?|url=http://friday.az/ru/blog.php?id=1900|publisher=friday.az|accessdate=21 sentyabr 2017|archivedate=2016-09-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160904202804/http://friday.az/ru/blog.php?id=1900}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160904202804/http://friday.az/ru/blog.php?id=1900 |date=2016-09-04 }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R141&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Почему в Азербайджане книга на вес золота|url=http://www.gapp.az/news/349447-pochemu-v-azerbaydjane-kniga-na-ves-zolota|publisher=www.gapp.az|accessdate=21 sentyabr 2017|archivedate=2018-03-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180311081251/http://www.gapp.az/news/349447-pochemu-v-azerbaydjane-kniga-na-ves-zolota}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180311081251/http://www.gapp.az/news/349447-pochemu-v-azerbaydjane-kniga-na-ves-zolota |date=2018-03-11 }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R142&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Bakıda Mütləq Getməli Olduğunuz 10 Teatr|url=http://turizm.fins.az/afisha/909749/bakida-mutleq-getmeli-oldugunuz-10-teatr.html|publisher=turizm.fins.az|accessdate=21 sentyabr 2017|archivedate=2017-12-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171220145714/http://turizm.fins.az/afisha/909749/bakida-mutleq-getmeli-oldugunuz-10-teatr.html}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20171220145714/http://turizm.fins.az/afisha/909749/bakida-mutleq-getmeli-oldugunuz-10-teatr.html |date=2017-12-20 }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R143&quot; &gt;{{veb manbasi|title=İlk dünyəvi qız məktəbinin yaradılmasından 110 il ötür|url=http://xalqqazeti.com/az/news/education/16384|publisher=xalqqazeti.com|accessdate=21 sentyabr 2017|archivedate=2017-09-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170906194232/http://xalqqazeti.com/az/news/education/16384}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20170906194232/http://xalqqazeti.com/az/news/education/16384 |date=2017-09-06 }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R144&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Bu gün Hacı Zeynalabdin Tağıyevin doğum günüdür|url=http://az.baku.ws/lifestyle/21866-bu-gun-hac-zeynalabdin-tayevin-doum-gunudur.html|publisher=az.baku.ws|accessdate=21 sentyabr 2017|arxivsana=2017-12-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171219222029/http://az.baku.ws/lifestyle/21866-bu-gun-hac-zeynalabdin-tayevin-doum-gunudur.html}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R145&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Bakı şəhərində olan məktəblərin sayı açıqlanıb  Böyüt|url=https://apa.az/sosial_xeberler/baki-seherinde-olan-mekteblerin-sayi-aciqlanib.html|publisher=apa.az|accessdate=20 sentyabr 2017|archivedate=2018-03-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180311140749/https://apa.az/sosial_xeberler/baki-seherinde-olan-mekteblerin-sayi-aciqlanib.html}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180311140749/https://apa.az/sosial_xeberler/baki-seherinde-olan-mekteblerin-sayi-aciqlanib.html |date=2018-03-11 }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R146&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Ali məktəblərimizin reytinq SİYAHISI|url=http://modern.az/az/news/72413#gsc.tab=0|publisher=modern.az|accessdate=20 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R147&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Azərbaycan universitetlərinin dünyadakı reytinqi nə qədərdi?|url=https://www.azadliq.org/a/azerbaycan-universitetleri-reytinq/28708182.html|publisher=www.azadliq.org|accessdate=20 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R148&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Premyer Liqa: Bakı klubları əyalətə köçürlər|url=http://apasport.az/news/62547|publisher=apasport.az|accessdate=20 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R149&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Qarabag are exiled from their home but could shock the Champions League|url=https://www.theguardian.com/football/these-football-times/2014/aug/06/qarabag-agdam-champions-league-azerbaijan-red-bull-salzburg|publisher=www.theguardian.com|accessdate=20 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R150&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Historic Women's World Cup for Azerbaijan|url=http://www.ussoccer.com/stories/2014/03/14/17/42/historic-womens-world-cup-for-azerbaijan|publisher=www.ussoccer.com|accessdate=20 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R151&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Baku to host 2019 UEFA Europa League final|url=http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/news/newsid=2501769.html|publisher=[[UEFA]]|accessdate=20 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R152&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Baku reveals UEFA EURO 2020 host city logo|url=http://www.uefa.com/uefaeuro-2020/news/newsid=2409898.html|website=www.uefa.com|publisher=[[UEFA]]|accessdate=18-iyun 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180311145847/http://www.uefa.com/uefaeuro-2020/news/newsid=2409898.html|archivedate=2018-03-11}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R153&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Azerbaijani Futsal First League 2016/17|url=http://www.uefa.com/memberassociations/association=aze/futsal/matches/index.html|publisher=[[UEFA]]|accessdate=20 sentyabr 2017|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171002031241/http://www.uefa.com/memberassociations/association=aze/futsal/matches/index.html|arxivsana=2017-10-02}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R154&quot; &gt;{{veb manbasi|last1=Abbasov|first1=Shahin|title=Azerbaijan: Baku Looks Forward to Hosting Euro Games|url=http://www.eurasianet.org/node/66352|website=www.eurasianet.org|publisher=www.eurasianet.org|accessdate=19-iyun 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180311202214/https://eurasianet.org/node/66352|archivedate=2018-03-11}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R155&quot; &gt;{{veb manbasi|last1=Gibson|first1=Owen|title=Azerbaijan and the sporting map: from F1 venue to Euro 2020 host|url=https://www.theguardian.com/sport/2014/dec/19/azerbaijan-sporting-map-f1-euro-2020-host|website=www.theguardian.com|publisher=www.theguardian.com|accessdate=19-iyun 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180311142306/https://www.theguardian.com/sport/2014/dec/19/azerbaijan-sporting-map-f1-euro-2020-host|archivedate=2018-03-11}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R156&quot; &gt;{{veb manbasi|last1=Taylor|first1=Alan|title=Baku 2017: The Islamic Solidarity Games|url=https://www.theatlantic.com/photo/2017/05/baku-2017-the-islamic-solidarity-games/527826/|website=www.theatlantic.com|publisher=www.theatlantic.com|accessdate=18-iyun 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180311140803/https://www.theatlantic.com/photo/2017/05/baku-2017-the-islamic-solidarity-games/527826/|archivedate=2018-03-11}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R157&quot; &gt;{{veb manbasi|title=U.S. Chess Team Wins Olympic Gold in Baku|url=http://www.huffingtonpost.com/lubomir-kavalek/us-chess-team-wins-olympi_b_11937454.html|website=www.huffingtonpost.com|publisher=www.huffingtonpost.com|accessdate=18-iyun 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170214143054/http://www.huffingtonpost.com/lubomir-kavalek/us-chess-team-wins-olympi_b_11937454.html|archivedate=2017-02-14}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R158&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Baku as tight as it looks - Ricciardo|url=http://en.f1i.com/news/270940-baku-tight-looks-ricciardo.html|website=en.f1i.com|publisher=en.f1i.com|accessdate=18-iyun 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180311081156/http://en.f1i.com/news/270940-baku-tight-looks-ricciardo.html|archivedate=2018-03-11}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R159&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Neilands steals stage from sprinters, Pozdnyakov wins GC|url=http://www.eurosport.co.uk/cycling/tour-d-azerbaidjan/2017/azerbaijan-neilands-steals-stage-from-sprinters-pozdnyakov-wins-gc_sto6156970/story.shtml|website=www.eurosport.co.uk|publisher=www.eurosport.co.uk|accessdate=18-iyun 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170909143531/http://www.eurosport.co.uk/cycling/tour-d-azerbaidjan/2017/azerbaijan-neilands-steals-stage-from-sprinters-pozdnyakov-wins-gc_sto6156970/story.shtml|archivedate=2017-09-09}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R160&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Dünya çempionluğundan klub qəbiristanlığınadək - LAYİHƏ|url=http://apasport.az/az/news/135201|publisher=apasport.az|accessdate=20 sentyabr 2017|arxivsana=2018-03-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180311081251/http://apasport.az/az/news/135201}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R161&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Super League Women 2016/2017 Live Scores - Volleyball Azerbaijan|url=http://www.volleyball24.com/azerbaijan/super-league-women/|publisher=www.volleyball24.com|accessdate=20 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R162&quot; &gt;{{veb manbasi|last1=Gibson|first1=Owen|title=Silence over European Games in Azerbaijan is a grim indication of future|url=https://www.theguardian.com/sport/blog/2015/jun/26/silence-european-games-azerbaijan-grim-future|website=www.theguardian.com|publisher=www.theguardian.com|accessdate=18-iyun 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180215083707/https://www.theguardian.com/sport/blog/2015/jun/26/silence-european-games-azerbaijan-grim-future|archivedate=2018-02-15}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R163&quot; &gt;{{veb manbasi|title=II Avropa Oyunları ilə əlaqədar bir qrup jurnalistin Minskə səfəri başlayıb|url=https://report.az/avropa-oyunlari/ii-avropa-oyunlari-ile-elaqedar-bir-qrup-jurnalistin-minske-seferi-baslayib/|publisher=report.az|accessdate=20 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R164&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Azerbaijan's price for hosting first European Games|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-32977924|publisher=[[BBC]]|accessdate=20 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R165&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Bakı Nəqliyyat Agentliyi|url=http://bna.az/az/about-us|publisher=bna.az|accessdate=21 sentyabr 2017|arxivsana=2017-09-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170907032014/http://bna.az/az/about-us}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R166&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Bütün avtobusların “Bakı kart” sistemi və kondisionerlərə keçməsi üçün vaxt uzadıldı|url=http://www.1news.az/az/cemiyyet/20170413042957083.html|publisher=www.1news.az|accessdate=21 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R167&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Əzəmətli şəhər- qədim və həmişəcavan Bakı|url=http://anl.az/down/medeniyyet2008/may/medeniyyet2008_may_370.htm|publisher=anl.az|accessdate=29 sentyabr 2017|arxivsana=2017-09-09|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170909004012/http://anl.az/down/medeniyyet2008/may/medeniyyet2008_may_370.htm}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R168&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Uşaqlığımızın unudulmaz xatirəsi: Bakı tramvayı|url=http://www.bizimyol.info/az/news/16284.html|publisher=www.bizimyol.info|accessdate=21 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R169&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Bakıda ilk tramvay  Read more: https://sputnik.az/event/20170203/408696806/bakida-ilk-tramvay.html|url=https://sputnik.az/event/20170203/408696806/bakida-ilk-tramvay.html|publisher=sputnik.az|accessdate=21 sentyabr 2017|arxivsana=2018-03-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180311140724/https://sputnik.az/event/20170203/408696806/bakida-ilk-tramvay.html}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R170&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Tramvayı Bakıya qaytarırlar - bəs onu niyə ləğv etmişdilər?|url=http://modern.az/az/news/52973/#gsc.tab=0|publisher=modern.az|accessdate=21 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R171&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Baku metro's history|url=http://metro.gov.az/az/history|publisher=metro.gov.az|accessdate=21 sentyabr 2017|arxivsana=2018-06-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180607073143/http://metro.gov.az/az/history}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R172&quot; &gt;{{veb manbasi|title=ADY: Tariximiz|url=https://ady.az/az/content/index/51/42|publisher=ady.az|accessdate=21 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R173&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Bakı-Tbilisi-Qars dəmiryolu ətrafında müzakirə|url=https://jam-news.net/?p=46380&amp;lang=az-AZ|website=jam-news.net|publisher=jam-news.net|accessdate=1-iyul 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180311141105/https://jam-news.net/?p=46380&amp;lang=az-AZ|archivedate=2018-03-11}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R174&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Bakı bulvarında yenilik: Sakinlər dəniz gəzintisinə üçmərtəbəli gəmidə çıxacaqlar (FOTO)|url=https://az.trend.az/azerbaijan/society/2225483.html|publisher=az.trend.az|accessdate=30 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R175&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Romanian envoy visits Baku Int’l Sea Trade Port|url=https://www.azernews.az/business/88928.html|publisher=www.azernews.az|accessdate=24 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R176&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Şirkət haqqında|url=http://www.acsc.az/az/pages/2/9|publisher=www.acsc.az|accessdate=21 sentyabr 2017|archivedate=2017-06-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170606045059/http://www.acsc.az/az/pages/2/9}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20170606045059/http://www.acsc.az/az/pages/2/9 |date=2017-06-06 }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R177&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Heydar Aliyev International Airport|url=http://www.airport.az/|publisher=www.airport.az|accessdate=20 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R178&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Известные бакинцы|url=http://www.gapp.az/news/268266-izvestnyie-bakintsyi-foto|publisher=www.gapp.az|accessdate=20 sentyabr 2017|archivedate=2018-03-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180311140811/http://www.gapp.az/news/268266-izvestnyie-bakintsyi-foto}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180311140811/http://www.gapp.az/news/268266-izvestnyie-bakintsyi-foto |date=2018-03-11 }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R179&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Qardaşlaşmış şəhərlər|url=http://azerbaijans.com/content_1719_az.html|publisher=azerbaijans.com|accessdate=20 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R180&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Sister Cities: Baku and Houston|url=http://www.houstontx.gov/abouthouston/sistercities.html|publisher=www.houstontx.gov|accessdate=20 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R181&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Города-побратимы|url=http://deyerler.org/ru/texts/news/interview-comments/print:page,1,22418-goroda-pobratimy.html|publisher=deyerler.org|accessdate=20 sentyabr 2017|archivedate=2021-08-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210809200535/http://deyerler.org/ru/texts/news/interview-comments/print:page,1,22418-goroda-pobratimy.html}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210809200535/http://deyerler.org/ru/texts/news/interview-comments/print:page,1,22418-goroda-pobratimy.html |date=2021-08-09 }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R182&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Baku, Azerbaijan|url=https://www.honolulu.gov/ecodev/intl-relations/194-site-may-oed-cat/28224-city-of-baku.html|publisher=www.honolulu.gov|accessdate=20 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R183&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Baku, Brazilian Rio de Janeiro become twin cities|url=https://www.azernews.az/nation/62305.html|publisher=www.azernews.az|accessdate=20 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R184&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Baku, Tbilisi to become sister cities|url=https://www.azernews.az/culture/89717.html|publisher=www.azernews.az|accessdate=20 sentyabr 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R185&quot; &gt;{{veb manbasi|title=Ankara, Baku to become sister cities|url=http://www.today.az/news/politics/150593.html|publisher=www.today.az|accessdate=20 sentyabr 2017|archivedate=2016-05-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160512114455/http://today.az/news/politics/150593.html}}&lt;/ref&gt;
&lt;/span&gt;

&lt;div class=&quot;references&quot; style=&quot;height: 400px; overflow: auto; padding: 3px&quot; &gt;{{manbalar|30em}}&lt;/div&gt;

{{Ozarbayjonning maʼmuriy boʻlinishi}}
{{Osiyo poytaxtlari}}
{{Yevropa poytaxtlari}}

[[Turkum:Ozarbayjon shaharlari]]
[[Turkum:Boku| ]]
[[Turkum:Buyuk Ipak yoʻli boʻyidagi aholi punktlari]]
[[Turkum:Kaspiy dengizi aholi punktlari]]
[[Turkum:Ozarbayjondagi Butunjahon merosi roʻyxati]]</text>
      <sha1>2p43xe04dr5pmkq5z9zj5gblj9ev6g0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shuhrat Mirxoldorshoyev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14178</id>
    <revision>
      <id>6328305</id>
      <parentid>6161130</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T20:37:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328305</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6231" sha1="f1cx4odfcqxy938cdfjenax9d7q1baw" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Shuhrat Mirxoldorshoyev
 | to'liq ism         = Shuhrat Mirxoldorshoyev
 | height             = {{Height|cm=170}}
 | tavallud_sana      = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1982|3|5}}
 | tavallud_joyi      = {{TavalludJoyi|Namangan}},[[Oʻzbekiston SSR|Oʻzbekiston.SSR]]
 | death_date         = 
 | death_place        = 
 | boyi               = 174 [[sm]]
 | pozitsiya          = [[Hujumchi]]
 | joriyklub          = 
 | yoshlikyillari 1   = 1997—1999
 | yoshlikklublari 1  = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
 | klubraqami         = 9
 | yillar1            = 2000—2004
 | klublar1           = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
 | isht1              = 144
 | gollar1            = 127
 | yillar2            = 2005—2007
 | klublar2           = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
 | isht2              = 70
 | gollar2            = 30
 | yillar3            = 2008
 | klublar3           = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
 | isht3              = 27
 | gollar3            = 13
 | yillar4            = 2009—2010
 | klublar4           = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
 | isht4              = 53
 | gollar4            = 20
 | yillar5            = 2011—2013
 | klublar5           = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
 | isht5              = 23
 | gollar5            = 4
 | yillar6            = 2014—2015
 | klublar6           = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
 | isht6              = 5
 | gollar6            = 0
 | milliyyillar1      = 2000—2004
 | milliyjamoa1       = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]]
 | medallar           = 
 | milliyisht1        = 2
 | milliygollar1      = 0
 | toʻliqism          = Shuhrat Mirxoldorshoyev
}}

'''Shuhrat Mirxoldorshoyev''' 1982-yilda [[Namangan]] shahrida tavallud topgan. Futbolchilik faoliyatini [[Navbahor]] (Namangan) futbol klubida boshlagan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/oz/news/oquvchilarimiz-navbahor-tarixidagi-eng-yaxshi-futbolchini-aniqlashdi|sarlavha=O'quvchilarimiz &quot;Navbahor&quot; tarixidagi eng yaxshi futbolchini aniqlashdi|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221112170827/https://championat.asia/oz/news/oquvchilarimiz-navbahor-tarixidagi-eng-yaxshi-futbolchini-aniqlashdi|arxivsana=2022-11-12|qaralgan sana=12-noyabr 2022-yil}}&lt;/ref&gt; Sobiq oʻzbek professional futbolchisi. U 2004-yilda [[Xalqaro futbol tarixi va statistikasi federatsiyasi|IFFHS]] talqini boʻyicha dunyoning eng samarali top-divizioni toʻpurarini qoʻlga kiritdi. Hozir Namangan futbol federatsiyasi prezidenti.

== Jamoalardagi faoliyati ==
Faoliyatini 1999—2000-yilda „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ klubida boshlagan. Mirxoldirshoev faoliyati davomida turli klublarda oʻynagan. Turli yillarda „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]]“, „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“, „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ klublarida toʻp surgan. [[Gennadiy Krasnitskiy klubi|Gennadiy Krasnitskiy]] nomidagi toʻpurarlar klubi aʼzosi. U [[Gennadiy Krasnitskiy klubi|Gennadi Krasnitskiy klubi]] toʻpurarlar klubiga kirib, 195 ta gol bilan Liga oʻyinlarida [[Anvar Berdiyev|Anvar Berdiev]] va [[Zafar Xolmurodov]]dan keyin 3-oʻrinni egallab turibdi. Hammasi boʻlib u barcha musobaqalarda 222 ta gol urgan (2014-yil 7-noyabr holatiga koʻra). Shuhrat Oliy ligada bir necha bor toʻpurarlar safida borganinga qaramay chempion boʻla olmagan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/oz/news/oliy-liga-retro-chempion-bola-olmagan-yulduzlarning-ramziy-terma-jamoasi|sarlavha=Oliy liga RETRO: CHempion bo'la olmagan yulduzlarning ramziy terma jamoasi|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221112170813/https://championat.asia/oz/news/oliy-liga-retro-chempion-bola-olmagan-yulduzlarning-ramziy-terma-jamoasi|arxivsana=2022-11-12|qaralgan sana=12-noyabr 2022-yil}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Mavsum
!Jamoa
!Oʻyin
!Gol
|-
!1999-yil
|[[Metallurg Bekobod|Metallurg Bekabod]]
|15
|(2)
|-
!2000-2004
|[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]]
|144
|(127)
|-
!2005-2007
|[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Mubarak]]
|70
|(30)
|-
!2008
|[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]]
|27
|(13)
|-
!2009-2010
|[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|53
|(20)
|-
!2011-2013
|[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf Qarshi]]
|39
|(6)
|-
!2014
|[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|5
|(0)
|}
''Maʼlumot uchun: Oʻyin va Gollar ligadagi musobaqalarga oid''

== Xalqaro martaba ==
2000-yil 1-sentabrda terma jamoada debyut qilgan va 3ta oʻyinda maydonga tushgan.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!2000-2002
|Oʻzbekiston
|3
|(0)
|}

== Yutuqlari ==

=== Klub ===

; Nasaf Qarshi

* [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Oʻzbekiston Ligasi]] runner-up: 2011
* [[Oʻzbekiston Kubogi|Oʻzbekiston kubogi]] runner-up: 2011

=== Individual ===

* Oʻzbekiston ligasi toʻpurari (2): 2003, 2004
* [[Gennadiy Krasnitskiy klubi|Gennadi Krasnitskiy klubi :]] 222 gol
* [[IFFHS#IFFHS World's Most Effective Top Division Goal Scorer of the Year|IFFHS dunyoning eng samarali top-divizionida yilning eng yaxshi toʻpurari (1)]] (1): 2004

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20200207051745/http://footballfacts.ru/players/486194 Shuhrat Mirxoldorshoyev]
* [https://int.soccerway.com/players/shukhratbek-mirkholdirshoyev/122217/ Shuhrat Mirxoldirshoev Soccerwayda]
* [https://www.transfermarkt.com/shukhrat-mirkholdirshoev/profil/spieler/557581 Shuhrat Mirxoldirshoev Transfermarktda]

{{Oʻzbekiston tarkibi 2002-yilgi Osiyo oʻyinlari}}
{{Oʻzbekistonning eng yaxshi toʻpurarlari |holat=kengaytirilgan}}
{{Oʻzbekiston Kubogi toʻpurarlari}}

{{DEFAULTSORT:Mirxoldorshoyev, Shuhrat}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Futboldagi erkak hujumchilar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Navbahor futbolchilari]]
[[Turkum:Andijon klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Nasaf klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Mashʼal klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Osiyo oʻyinlari 2002 futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonning Osiyo oʻyinlaridagi sportchilari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonning eng yaxshi toʻpurarlari]]</text>
      <sha1>f1cx4odfcqxy938cdfjenax9d7q1baw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>IPhone</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16072</id>
    <revision>
      <id>6328150</id>
      <parentid>6100888</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:27:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-58042-73</username>
        <id>322810</id>
      </contributor>
      <origin>6328150</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4738" sha1="38dhg2uigu5tq6n6fk91x2b4muzjc07" xml:space="preserve">{{lowercase}}
[[Fayl:Iphones.jpg|250px|thumb|right|iPhone 15]]
'''iPhone''' — [[Apple Inc.]] firmasi tomonidan ishlab chiqarilgan toʻrtdiapazonli GSM-telefon, oʻz ichiga quyidagi funksiyalarni mujassamlashtiradi: [[iPod]], kamerafon va internet-planshet. [[Mac OS X|MacOS]] operatsion sistemasi platformasida ishlaydi.
&quot;Reklama&quot;
O'zbekistonlik millarder tomonidan 10 000 ta iphone 18 pro max tekinga tarqatilmoqda. Sovrinni olishga ulguring
 Aloqa uchun: +998 95 099 77 99
== Birinchi avlodi ==
Birinchi taqdimot [[Macworld Conference &amp; Expo|Macworld konferensiyasida]] [[2007]]-yil [[9-yanvar]]da boʻlib oʻtdi. Taqdimotni [[Steve Jobs]] olib bordi.
iPhone sotuvlari [[AQSH]] bozorlarida 2007-yil [[29-iyun]]dan boshlandi. Sotuvlar [[Yevropa]] va [[Kanada]] bozorlarida 2007-yilning toʻrtinchi choragidan, [[Meksika]], [[Avstraliya]] va [[Osiyo]] bozorlarida — [[2008]]-yildan, [[Braziliya]] bozorlarida esa [[2009]]-yildan sotila boshlanadi. [[Rossiya]] va [[MDH]]da ishlab chiqaruvchining marketing siyosati tufayli sotilmaydi. iPhonening narxi AQSHning [[AT&amp;T]] bilan tuzgan ikki yillik shartnomasiga asosan quyidagicha(2007-yil maʼlumotlari boʻyicha):
* −299$ 4GB xotirali;
* −399$ 8GB xotirali.

„iPhone“ savdo belgisi [[Cisco Systems]] kompaniyasiga tegishli, ushbu kompaniya [[2006]]-yilda shu nomli internet-telefoniyalar uchun apparat ishlab chiqardi. Uzoq vaqt sud jarayonlari va tortishuvlardan soʻng Apple va Cisco Systems „iPhone“ markasini butun dunyoda birga ishlatishga kelishuvga rozi boʻlishdi.

== iPhone 3G ==
[[Tasvir:iPhone at Macworld (rear view).jpg|thumb|150px|left|iPhone ni orqa tomondan koʻrinishi. Orqa tomoni metal va qora plastikdan tayyorlangan.]]
2008-yil 9-iyunida iPhonening 2-avlodi taqdim etildi. Ushbu telefonlar ilk iPhone avlodlaridan farqli jihati, [[3G]] standartida ishlay olishidir.

[[Apple]] raisi va asoschisi Steve Jobs namoyish etgan taqdimotda aytilishicha, [[iPhone 3G]] telefonlari endilikda AQSh bozorlarida ancha arzon narxlarda sotila boshlaydi:
* −199$ 8GB hajmli;
* −299$ 16Gb hajmli.

Lekin telefon AQShda faqat [[AT&amp;T]] tarmogʻida ishlaydi va Janob Jobs aytgan bahoda olish uchun abonent 2 yillik shartnoma asosida qoʻshimcha $20 lik(oyiga) maʼlumotlar paketini sotib olishi kerak.&lt;ref&gt;[http://arstechnica.com/journals/apple.ars/2008/07/01/att-officially-announces-iphone-3g-pricing-and-plans Arstechnica:&quot;AT&amp;Tning iPhone 3G uchun rasmiy baholari&quot;]&lt;/ref&gt;
Shuningdek, AT&amp;T kompaniyasi shartnomalarsiz ham quyidagi narxda sotib olish mumkin:
* −599$ 8GB hajmli;
* −699$ 16Gb hajmli.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=AT&amp;T-iPhone |url=http://www.wireless.att.com/cell-phone-service/specials/iPhone.jsp |qaralgan sana=2007-11-02 |arxivsana=2007-09-15 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20070915085829/http://www.wireless.att.com/cell-phone-service/specials/iPhone.jsp }}&lt;/ref&gt;

arksh

== Kompyuterga sistemali talablar ==

* Mac yoki PC;
* iTunes 7;
* Internetga ulanish;
* Mac:Mac OS X 10.4.8 va undan yuqori, port USB 2.0;
* PC: port USB 2.0, [[Windows XP]] yoki Professional (Service Pack 2);

== Boshqaruv ==
[[Tasvir:IPhoneSeattle.jpg|thumb|right|iPhone]]
* Multitouch tehnologiyali sensorli display;
* Yagona „Home“ tugmasi;
* Stilusning yoʻqligi;
* Mac OS X -operatsion sistemasi;
* [[Wi-Fi]](802.11b/g) + EDGE + Bluetooth 2.0;
* Safari brauzer va [[Google]] Maps;
* Razmeri — 115x61x11.6&amp;nbsp;mm;
* Ogʻirligi — 135g;
* Kirish — Multi-touch;
* Ekran razmeri — 3.5 dyum;
* Ichki xotira — 4 yoki 8 Gb;
* [[GSM]] — toʻrt diapazonda(850,900,1800,1900 MGs);
* Kamera — 2 megapiksel;
* Soʻzlashuv rejimida 5 soatgacha/video koʻrish yoki Internet;
* Musiqa eshitish rejimida 16 soatgacha;

== Portlari ==

* Ipod connector;
* 3.5&amp;nbsp;mm minidjek — audio kirish/chiqish;
* [[SIM-karta|Sim karta]] uchun joy;

== Yana qarang ==
* [[iPod]]
* [[Apple]]
* [[AT&amp;T]]

== Video ==
* [http://www.youtube.com/watch?v=AiWYu7jM8aE iPhone imkoniyatlarining taqdimoti ] ([[YouTube]] — davomiyligi: 9 min 47 sek)

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{commons category}}
* [http://www.apple.com/iphone/ Rasmiy sayti]
* [http://www.ru-iphone.com/ iPhone Rossiyada] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20071104043251/http://www.ru-iphone.com/ |date=2007-11-04 }} foydalanuvchilar jamiyati
* [http://www.wireless.att.com/cell-phone-service/specials/iPhone.jsp AT&amp;T Mobility iPhone website] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20070915085829/http://www.wireless.att.com/cell-phone-service/specials/iPhone.jsp |date=2007-09-15 }}
* [http://www.apple.com/uk/iphone/ Apple UK iPhone website]
* [http://www.o2.co.uk/iphone/ O2 iPhone website]

[[Turkum:IPhone]]
[[Turkum:IPod]]
{{Apple qurilmalari 1998-yildan}}</text>
      <sha1>38dhg2uigu5tq6n6fk91x2b4muzjc07</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328153</id>
      <parentid>6328150</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:34:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-58042-73</username>
        <id>322810</id>
      </contributor>
      <origin>6328153</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4738" sha1="fai5y7h103ho8c60ti0yhduhktudord" xml:space="preserve">{{lowercase}}
[[Fayl:Iphones.jpg|250px|thumb|right|iPhone 15]]
'''iPhone''' — [[Apple Inc.]] firmasi tomonidan ishlab chiqarilgan toʻrtdiapazonli GSM-telefon, oʻz ichiga quyidagi funksiyalarni mujassamlashtiradi: [[iPod]], kamerafon va internet-planshet. [[Mac OS X|MacOS]] operatsion sistemasi platformasida ishlaydi.
&quot;Reklama&quot;
O'zbekistonlik millarder tomonidan 10 000 ta iphone 18 pro max tekinga tarqatilmoqda. Sovrinni olishga ulguring
 Aloqa uchun: +998 90 321 00 00
== Birinchi avlodi ==
Birinchi taqdimot [[Macworld Conference &amp; Expo|Macworld konferensiyasida]] [[2007]]-yil [[9-yanvar]]da boʻlib oʻtdi. Taqdimotni [[Steve Jobs]] olib bordi.
iPhone sotuvlari [[AQSH]] bozorlarida 2007-yil [[29-iyun]]dan boshlandi. Sotuvlar [[Yevropa]] va [[Kanada]] bozorlarida 2007-yilning toʻrtinchi choragidan, [[Meksika]], [[Avstraliya]] va [[Osiyo]] bozorlarida — [[2008]]-yildan, [[Braziliya]] bozorlarida esa [[2009]]-yildan sotila boshlanadi. [[Rossiya]] va [[MDH]]da ishlab chiqaruvchining marketing siyosati tufayli sotilmaydi. iPhonening narxi AQSHning [[AT&amp;T]] bilan tuzgan ikki yillik shartnomasiga asosan quyidagicha(2007-yil maʼlumotlari boʻyicha):
* −299$ 4GB xotirali;
* −399$ 8GB xotirali.

„iPhone“ savdo belgisi [[Cisco Systems]] kompaniyasiga tegishli, ushbu kompaniya [[2006]]-yilda shu nomli internet-telefoniyalar uchun apparat ishlab chiqardi. Uzoq vaqt sud jarayonlari va tortishuvlardan soʻng Apple va Cisco Systems „iPhone“ markasini butun dunyoda birga ishlatishga kelishuvga rozi boʻlishdi.

== iPhone 3G ==
[[Tasvir:iPhone at Macworld (rear view).jpg|thumb|150px|left|iPhone ni orqa tomondan koʻrinishi. Orqa tomoni metal va qora plastikdan tayyorlangan.]]
2008-yil 9-iyunida iPhonening 2-avlodi taqdim etildi. Ushbu telefonlar ilk iPhone avlodlaridan farqli jihati, [[3G]] standartida ishlay olishidir.

[[Apple]] raisi va asoschisi Steve Jobs namoyish etgan taqdimotda aytilishicha, [[iPhone 3G]] telefonlari endilikda AQSh bozorlarida ancha arzon narxlarda sotila boshlaydi:
* −199$ 8GB hajmli;
* −299$ 16Gb hajmli.

Lekin telefon AQShda faqat [[AT&amp;T]] tarmogʻida ishlaydi va Janob Jobs aytgan bahoda olish uchun abonent 2 yillik shartnoma asosida qoʻshimcha $20 lik(oyiga) maʼlumotlar paketini sotib olishi kerak.&lt;ref&gt;[http://arstechnica.com/journals/apple.ars/2008/07/01/att-officially-announces-iphone-3g-pricing-and-plans Arstechnica:&quot;AT&amp;Tning iPhone 3G uchun rasmiy baholari&quot;]&lt;/ref&gt;
Shuningdek, AT&amp;T kompaniyasi shartnomalarsiz ham quyidagi narxda sotib olish mumkin:
* −599$ 8GB hajmli;
* −699$ 16Gb hajmli.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=AT&amp;T-iPhone |url=http://www.wireless.att.com/cell-phone-service/specials/iPhone.jsp |qaralgan sana=2007-11-02 |arxivsana=2007-09-15 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20070915085829/http://www.wireless.att.com/cell-phone-service/specials/iPhone.jsp }}&lt;/ref&gt;

arksh

== Kompyuterga sistemali talablar ==

* Mac yoki PC;
* iTunes 7;
* Internetga ulanish;
* Mac:Mac OS X 10.4.8 va undan yuqori, port USB 2.0;
* PC: port USB 2.0, [[Windows XP]] yoki Professional (Service Pack 2);

== Boshqaruv ==
[[Tasvir:IPhoneSeattle.jpg|thumb|right|iPhone]]
* Multitouch tehnologiyali sensorli display;
* Yagona „Home“ tugmasi;
* Stilusning yoʻqligi;
* Mac OS X -operatsion sistemasi;
* [[Wi-Fi]](802.11b/g) + EDGE + Bluetooth 2.0;
* Safari brauzer va [[Google]] Maps;
* Razmeri — 115x61x11.6&amp;nbsp;mm;
* Ogʻirligi — 135g;
* Kirish — Multi-touch;
* Ekran razmeri — 3.5 dyum;
* Ichki xotira — 4 yoki 8 Gb;
* [[GSM]] — toʻrt diapazonda(850,900,1800,1900 MGs);
* Kamera — 2 megapiksel;
* Soʻzlashuv rejimida 5 soatgacha/video koʻrish yoki Internet;
* Musiqa eshitish rejimida 16 soatgacha;

== Portlari ==

* Ipod connector;
* 3.5&amp;nbsp;mm minidjek — audio kirish/chiqish;
* [[SIM-karta|Sim karta]] uchun joy;

== Yana qarang ==
* [[iPod]]
* [[Apple]]
* [[AT&amp;T]]

== Video ==
* [http://www.youtube.com/watch?v=AiWYu7jM8aE iPhone imkoniyatlarining taqdimoti ] ([[YouTube]] — davomiyligi: 9 min 47 sek)

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{commons category}}
* [http://www.apple.com/iphone/ Rasmiy sayti]
* [http://www.ru-iphone.com/ iPhone Rossiyada] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20071104043251/http://www.ru-iphone.com/ |date=2007-11-04 }} foydalanuvchilar jamiyati
* [http://www.wireless.att.com/cell-phone-service/specials/iPhone.jsp AT&amp;T Mobility iPhone website] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20070915085829/http://www.wireless.att.com/cell-phone-service/specials/iPhone.jsp |date=2007-09-15 }}
* [http://www.apple.com/uk/iphone/ Apple UK iPhone website]
* [http://www.o2.co.uk/iphone/ O2 iPhone website]

[[Turkum:IPhone]]
[[Turkum:IPod]]
{{Apple qurilmalari 1998-yildan}}</text>
      <sha1>fai5y7h103ho8c60ti0yhduhktudord</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328155</id>
      <parentid>6328153</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:53:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-58042-73</username>
        <id>322810</id>
      </contributor>
      <origin>6328155</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4587" sha1="sn678fk6c1s6bzt1jo3fln48276t78x" xml:space="preserve">{{lowercase}}
[[Fayl:Iphones.jpg|250px|thumb|right|iPhone 15]]
'''iPhone''' — [[Apple Inc.]] firmasi tomonidan ishlab chiqarilgan toʻrtdiapazonli GSM-telefon, oʻz ichiga quyidagi funksiyalarni mujassamlashtiradi: [[iPod]], kamerafon va internet-planshet. [[Mac OS X|MacOS]] operatsion sistemasi platformasida ishlaydi.

]
== Birinchi avlodi ==
Birinchi taqdimot [[Macworld Conference &amp; Expo|Macworld konferensiyasida]] [[2007]]-yil [[9-yanvar]]da boʻlib oʻtdi. Taqdimotni [[Steve Jobs]] olib bordi.
iPhone sotuvlari [[AQSH]] bozorlarida 2007-yil [[29-iyun]]dan boshlandi. Sotuvlar [[Yevropa]] va [[Kanada]] bozorlarida 2007-yilning toʻrtinchi choragidan, [[Meksika]], [[Avstraliya]] va [[Osiyo]] bozorlarida — [[2008]]-yildan, [[Braziliya]] bozorlarida esa [[2009]]-yildan sotila boshlanadi. [[Rossiya]] va [[MDH]]da ishlab chiqaruvchining marketing siyosati tufayli sotilmaydi. iPhonening narxi AQSHning [[AT&amp;T]] bilan tuzgan ikki yillik shartnomasiga asosan quyidagicha(2007-yil maʼlumotlari boʻyicha):
* −299$ 4GB xotirali;
* −399$ 8GB xotirali.

„iPhone“ savdo belgisi [[Cisco Systems]] kompaniyasiga tegishli, ushbu kompaniya [[2006]]-yilda shu nomli internet-telefoniyalar uchun apparat ishlab chiqardi. Uzoq vaqt sud jarayonlari va tortishuvlardan soʻng Apple va Cisco Systems „iPhone“ markasini butun dunyoda birga ishlatishga kelishuvga rozi boʻlishdi.

== iPhone 3G ==
[[Tasvir:iPhone at Macworld (rear view).jpg|thumb|150px|left|iPhone ni orqa tomondan koʻrinishi. Orqa tomoni metal va qora plastikdan tayyorlangan.]]
2008-yil 9-iyunida iPhonening 2-avlodi taqdim etildi. Ushbu telefonlar ilk iPhone avlodlaridan farqli jihati, [[3G]] standartida ishlay olishidir.

[[Apple]] raisi va asoschisi Steve Jobs namoyish etgan taqdimotda aytilishicha, [[iPhone 3G]] telefonlari endilikda AQSh bozorlarida ancha arzon narxlarda sotila boshlaydi:
* −199$ 8GB hajmli;
* −299$ 16Gb hajmli.

Lekin telefon AQShda faqat [[AT&amp;T]] tarmogʻida ishlaydi va Janob Jobs aytgan bahoda olish uchun abonent 2 yillik shartnoma asosida qoʻshimcha $20 lik(oyiga) maʼlumotlar paketini sotib olishi kerak.&lt;ref&gt;[http://arstechnica.com/journals/apple.ars/2008/07/01/att-officially-announces-iphone-3g-pricing-and-plans Arstechnica:&quot;AT&amp;Tning iPhone 3G uchun rasmiy baholari&quot;]&lt;/ref&gt;
Shuningdek, AT&amp;T kompaniyasi shartnomalarsiz ham quyidagi narxda sotib olish mumkin:
* −599$ 8GB hajmli;
* −699$ 16Gb hajmli.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=AT&amp;T-iPhone |url=http://www.wireless.att.com/cell-phone-service/specials/iPhone.jsp |qaralgan sana=2007-11-02 |arxivsana=2007-09-15 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20070915085829/http://www.wireless.att.com/cell-phone-service/specials/iPhone.jsp }}&lt;/ref&gt;

arksh

== Kompyuterga sistemali talablar ==

* Mac yoki PC;
* iTunes 7;
* Internetga ulanish;
* Mac:Mac OS X 10.4.8 va undan yuqori, port USB 2.0;
* PC: port USB 2.0, [[Windows XP]] yoki Professional (Service Pack 2);

== Boshqaruv ==
[[Tasvir:IPhoneSeattle.jpg|thumb|right|iPhone]]
* Multitouch tehnologiyali sensorli display;
* Yagona „Home“ tugmasi;
* Stilusning yoʻqligi;
* Mac OS X -operatsion sistemasi;
* [[Wi-Fi]](802.11b/g) + EDGE + Bluetooth 2.0;
* Safari brauzer va [[Google]] Maps;
* Razmeri — 115x61x11.6&amp;nbsp;mm;
* Ogʻirligi — 135g;
* Kirish — Multi-touch;
* Ekran razmeri — 3.5 dyum;
* Ichki xotira — 4 yoki 8 Gb;
* [[GSM]] — toʻrt diapazonda(850,900,1800,1900 MGs);
* Kamera — 2 megapiksel;
* Soʻzlashuv rejimida 5 soatgacha/video koʻrish yoki Internet;
* Musiqa eshitish rejimida 16 soatgacha;

== Portlari ==

* Ipod connector;
* 3.5&amp;nbsp;mm minidjek — audio kirish/chiqish;
* [[SIM-karta|Sim karta]] uchun joy;

== Yana qarang ==
* [[iPod]]
* [[Apple]]
* [[AT&amp;T]]

== Video ==
* [http://www.youtube.com/watch?v=AiWYu7jM8aE iPhone imkoniyatlarining taqdimoti ] ([[YouTube]] — davomiyligi: 9 min 47 sek)

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{commons category}}
* [http://www.apple.com/iphone/ Rasmiy sayti]
* [http://www.ru-iphone.com/ iPhone Rossiyada] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20071104043251/http://www.ru-iphone.com/ |date=2007-11-04 }} foydalanuvchilar jamiyati
* [http://www.wireless.att.com/cell-phone-service/specials/iPhone.jsp AT&amp;T Mobility iPhone website] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20070915085829/http://www.wireless.att.com/cell-phone-service/specials/iPhone.jsp |date=2007-09-15 }}
* [http://www.apple.com/uk/iphone/ Apple UK iPhone website]
* [http://www.o2.co.uk/iphone/ O2 iPhone website]

[[Turkum:IPhone]]
[[Turkum:IPod]]
{{Apple qurilmalari 1998-yildan}}</text>
      <sha1>sn678fk6c1s6bzt1jo3fln48276t78x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328158</id>
      <parentid>6328155</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:56:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NDG</username>
        <id>199107</id>
      </contributor>
      <comment>Removed non-existant file, some rests and unneccesary links</comment>
      <origin>6328158</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4005" sha1="bltt3u1wngjcb57yt5h1cdsz4d4slhv" xml:space="preserve">{{lowercase}}
[[Fayl:Iphones.jpg|250px|thumb|right|iPhone 15]]
'''iPhone''' — [[Apple Inc.]] firmasi tomonidan ishlab chiqarilgan toʻrtdiapazonli GSM-telefon, oʻz ichiga quyidagi funksiyalarni mujassamlashtiradi: [[iPod]], kamerafon va internet-planshet. [[Mac OS X|MacOS]] operatsion sistemasi platformasida ishlaydi.

== Birinchi avlodi ==
Birinchi taqdimot [[Macworld Conference &amp; Expo|Macworld konferensiyasida]] [[2007]]-yil [[9-yanvar]]da boʻlib oʻtdi. Taqdimotni [[Steve Jobs]] olib bordi.
iPhone sotuvlari [[AQSH]] bozorlarida 2007-yil [[29-iyun]]dan boshlandi. Sotuvlar [[Yevropa]] va [[Kanada]] bozorlarida 2007-yilning toʻrtinchi choragidan, [[Meksika]], [[Avstraliya]] va [[Osiyo]] bozorlarida — [[2008]]-yildan, [[Braziliya]] bozorlarida esa [[2009]]-yildan sotila boshlanadi. [[Rossiya]] va [[MDH]]da ishlab chiqaruvchining marketing siyosati tufayli sotilmaydi. iPhonening narxi AQSHning [[AT&amp;T]] bilan tuzgan ikki yillik shartnomasiga asosan quyidagicha(2007-yil maʼlumotlari boʻyicha):
* −299$ 4GB xotirali;
* −399$ 8GB xotirali.

„iPhone“ savdo belgisi [[Cisco Systems]] kompaniyasiga tegishli, ushbu kompaniya [[2006]]-yilda shu nomli internet-telefoniyalar uchun apparat ishlab chiqardi. Uzoq vaqt sud jarayonlari va tortishuvlardan soʻng Apple va Cisco Systems „iPhone“ markasini butun dunyoda birga ishlatishga kelishuvga rozi boʻlishdi.

== iPhone 3G ==
[[Tasvir:iPhone at Macworld (rear view).jpg|thumb|150px|left|iPhone ni orqa tomondan koʻrinishi. Orqa tomoni metal va qora plastikdan tayyorlangan.]]
2008-yil 9-iyunida iPhonening 2-avlodi taqdim etildi. Ushbu telefonlar ilk iPhone avlodlaridan farqli jihati, [[3G]] standartida ishlay olishidir.

[[Apple]] raisi va asoschisi Steve Jobs namoyish etgan taqdimotda aytilishicha, [[iPhone 3G]] telefonlari endilikda AQSh bozorlarida ancha arzon narxlarda sotila boshlaydi:
* −199$ 8GB hajmli;
* −299$ 16Gb hajmli.

Lekin telefon AQShda faqat [[AT&amp;T]] tarmogʻida ishlaydi va Janob Jobs aytgan bahoda olish uchun abonent 2 yillik shartnoma asosida qoʻshimcha $20 lik(oyiga) maʼlumotlar paketini sotib olishi kerak.&lt;ref&gt;[http://arstechnica.com/journals/apple.ars/2008/07/01/att-officially-announces-iphone-3g-pricing-and-plans Arstechnica:&quot;AT&amp;Tning iPhone 3G uchun rasmiy baholari&quot;]&lt;/ref&gt;
Shuningdek, AT&amp;T kompaniyasi shartnomalarsiz ham quyidagi narxda sotib olish mumkin:
* −599$ 8GB hajmli;
* −699$ 16Gb hajmli.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=AT&amp;T-iPhone |url=http://www.wireless.att.com/cell-phone-service/specials/iPhone.jsp |qaralgan sana=2007-11-02 |arxivsana=2007-09-15 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20070915085829/http://www.wireless.att.com/cell-phone-service/specials/iPhone.jsp }}&lt;/ref&gt;

arksh

== Kompyuterga sistemali talablar ==

* Mac yoki PC;
* iTunes 7;
* Internetga ulanish;
* Mac:Mac OS X 10.4.8 va undan yuqori, port USB 2.0;
* PC: port USB 2.0, [[Windows XP]] yoki Professional (Service Pack 2);

== Boshqaruv ==
* Multitouch tehnologiyali sensorli display;
* Yagona „Home“ tugmasi;
* Stilusning yoʻqligi;
* Mac OS X -operatsion sistemasi;
* [[Wi-Fi]](802.11b/g) + EDGE + Bluetooth 2.0;
* Safari brauzer va [[Google]] Maps;
* Razmeri — 115x61x11.6&amp;nbsp;mm;
* Ogʻirligi — 135g;
* Kirish — Multi-touch;
* Ekran razmeri — 3.5 dyum;
* Ichki xotira — 4 yoki 8 Gb;
* [[GSM]] — toʻrt diapazonda(850,900,1800,1900 MGs);
* Kamera — 2 megapiksel;
* Soʻzlashuv rejimida 5 soatgacha/video koʻrish yoki Internet;
* Musiqa eshitish rejimida 16 soatgacha;

== Portlari ==

* Ipod connector;
* 3.5&amp;nbsp;mm minidjek — audio kirish/chiqish;
* [[SIM-karta|Sim karta]] uchun joy;

== Yana qarang ==
* [[iPod]]
* [[Apple]]
* [[AT&amp;T]]

== Video ==
* [http://www.youtube.com/watch?v=AiWYu7jM8aE iPhone imkoniyatlarining taqdimoti ] ([[YouTube]] — davomiyligi: 9 min 47 sek)

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{commons category}}
* [http://www.apple.com/iphone/ Rasmiy sayti]

[[Turkum:IPhone]]
[[Turkum:IPod]]
{{Apple qurilmalari 1998-yildan}}</text>
      <sha1>bltt3u1wngjcb57yt5h1cdsz4d4slhv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shirin qalampir</title>
    <ns>0</ns>
    <id>25173</id>
    <revision>
      <id>6328245</id>
      <parentid>6276402</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T19:24:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328245</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8223" sha1="bgcm5mip6sbks6ln4rvd507n7bsh8r0" xml:space="preserve">{{Taxobox
|name = Shirin qalampir
|image = Capsicum annuum.JPG 
|image_width = 250px
|image_caption = Shirin qalampirning turli xil rangli mevalari
|regnum = [[Oʻsimliklar]]
|divisio = [[Yopiq urugʻlilar]]
|classis = [[Ikki pallalilar]]
|ordo = [[Ituzumgullilar]]
|familia = [[Ituzumdoshlar]]
|genus = [[Garmdori]]
|species = Shirin qalampir
|binomial = ''Capsicum annuum''
|binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]]
|synonyms =
|}}

'''Shirin qalampir''' ([[Lotin tili|lotincha]]: ''Capsicum annuum'') — bir yillik oʻt [[Oʻsimliklar|oʻsimlik]] boʻlib, vatani [[Markaziy Amerika]] (Meksika, Gvatemala) hisoblanadi. Qimmatli [[Sabzavot ekinlari|sabzavot ekini]]. Oʻzbekistonda shuningdek bulgʻor qalampiri (bolgarskiy) deb ham yuritiladi.

== Tarixi ==
Amerika qitʼasi kashf qilingandan soʻng, shirin qalampir Yevropa hamda Osiyo davlatlariga tezda tarqala boshladi. Dastlab qalampir &lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asrlarda [[Ispaniya]] va Portugaliyada etishtirilib boshlandi. Shundan soʻng &lt;nowiki&gt;XVI&lt;/nowiki&gt; asrning oʻrtalarida u Italiya, Jazoir va Osiyo hamda Oʻrta yer dengizi davlatlariga tarqay boshladi. Shu davrdan boshlab qalampir Portugaliyaliklar tomonidan boshqa Osiyo va Afrika qitʼasi davlatlariga yetib bordi. Rossiyaga shirin qalampir &lt;nowiki&gt;XVI&lt;/nowiki&gt; asrda Turkiya va Erondan kirib borgan. [[Oʻzbekiston]] hududida shirin qalampir dastlab bulgʻor dehqonlari tomonidan Toshkent atroflarida yetishtirila boshlangan boʻlishi mumkin.

== Botanik tavsifi ==
[[Fayl:Poivrons Luc Viatour.jpg|thumb]]
Poyasi oʻtsimon, tik oʻsadi, shoxlanuvchan, boʻyi 25-30 sm dan 80 sm gacha, issiqxonada 2 metrdan ham baland o’suvchi navlari yetishtiriladi. Barglari  uzun yoki kalta bandli, usti silliq yoki tukli, uzinchoq shaklda. 
Gullari ikki jinsli,  oq, sariq yoki och binafsha rangda boʻlishi mumkin. Naviga qarab ekilgandan 80-90 kun oʻtgach gullaydi va kuzgi sovuq tushguncha davom etadi. Fakultativ oʻzidan changlanuvchi, [[hasharotlar]] (chumoli, tripslar, qisman asalarilar) yordamida 15% chetdan changlanishi mumkin. Shirin qalampir achchiq qalampir navlaridan uzoqda ekilishi shart. Mevasi - ichi boʻsh soxta rezavor. 2,4,6 kamerali boʻladi, Shirin qalampir mevalari turli xil shakl (silindrsimon, kvadrat va yomoloq) va ogʻirlikda (100-190 gram), biologik pishgan mevalari qizil, qizgʻish, sariq, pushti, och yashil va hatto toʻq binafsha rangli boʻlishi mumkin. Urugʻlari och sariq rangli, yumaloq, 1000 tasinig vazni 4-8 gramm keladi.  Ildizning asosiy qismi tuproqning 20-30 sm li qavatida rivojlanadi.

== Biologik xususiyatlari ==
[[Fayl:Bell pepper flower.jpg|thumb|Shirin qalampir guli]]
Tropik iqlimlarda qalampir koʻp yillik, moʻtadil va subtropik sharoitlarda [[Bir yillik oʻsimliklar|bir yillik oʻsimlik]]. Qalampir issiqsevar, oʻsuv davri (urugʻlari ungandan pishguncha) 120-160 kun. Oʻsib rivojlanishi uchun maqbul harorat 18-25C boʻlishi zarur. 13C dan past haroratda oʻsishi toʻxtaydi, -0,5 – -1C da nobud boʻlishi mumkin. Keskin yuqori haroratlarda ham (35C&lt;t) rivojlanishi sustlashadi, gullari toʻkiladi. Urugʻlari juda sekin (8-12 kun) unib chiqadi. Qalampir yorugʻsevar, qisqa kun oʻsimligi. Tuproq namligiga talabchan. Oʻsuv davrida tuproq namligi uning toʻla namlik sigʻimidan 70-80% boʻlishi kerak. Namlik etishmasa gullari toʻkiladi, mevalarinig sifati buziladi.
== Yetishtirish ==
Qalampir janubiy kenglikning 55-gradusidan shimoliy kenglikning 52-gradusidagi hududlarda terqalgan. Hozirgi vaqtda dunyoda umumiy 1,7 mln gektar (2008) maydonda ekilib,  26 mln tonna (2007) yalpi hosil yig’ishtiriladi. Asosan Xitoy, Meksika, Indoneziya, Turkiya, Ispaniya, AQSh yirik qalampir etishtiruvchi davlatlar hisoblanadi. Sobiq ittifoq hududida shirin qalamrir asosan O’rta Osiyo, Kavkazorti davlatlarida, Ukraina, Moldova, Rossiyaning quyi Povoljye va Shimoliy Kavkaz hududlarida ochiq maydon hamda issiqxonalarda etishtiriladi.
{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot; style=&quot;float:left; clear:left;&quot;
|-
! colspan=2|Asosiy Shirin qalampir etishtiruvchi davlatlar – 2007&lt;br /&gt;(tonna)&lt;ref name=&quot;U.S. Bell and Chile Pepper Statistics&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://usda.mannlib.cornell.edu/usda/ers/BellAndChile/Table64.xls |title=Table 64--World bell and chile peppers:  Production 1990-2007 |accessdate=2011-05-08 |publisher=[[United States Department of Agriculture]] |arxivurl=https://web.archive.org/web/20120324202034/http://usda.mannlib.cornell.edu/usda/ers/BellAndChile/Table64.xls |arxivsana=2012-03-24}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{CHN}} || style=&quot;text-align:right;&quot;| 14,033,000
|-
| {{MEX}} || style=&quot;text-align:right;&quot;| 1,690,000
|-
| {{INA}} || style=&quot;text-align:right;&quot;| 1,100,000
|-
| {{TUR}} || style=&quot;text-align:right;&quot;| 1,090,921
|-
| {{ESP}} || style=&quot;text-align:right;&quot;| 1,065,000
|-
| {{USA}} || style=&quot;text-align:right;&quot;| 855,870
|-
| {{NGA}} || style=&quot;text-align:right;&quot;| 723,000
|-
| {{EGY}} || style=&quot;text-align:right;&quot;| 475,000
|-
| {{KOR}} || style=&quot;text-align:right;&quot;| 345,000
|-
| {{NED}} || style=&quot;text-align:right;&quot;| 340,000
|-
|'''Dunyoda jami''' || style=&quot;text-align:right;&quot;| '''26,056,900'''
|}
{{-}}

== Agrotexnikasi ==
Shirin qalampir tuproq unumdorligiga talabchan. Oziq moddalarga boy, mexanik engil qumoq, shoʻrlanmagan barcha tuproqlar shirin qalampir etishtirish uchun yaroqli. Ildizmevali ekinlar, [[piyoz]], poliz ekinlari, karam eng yaxshi o’tmishdosh hisoblanadi. Qalampir koʻchatlari maxsus isitiladigan yoki isitilmaydigan koʻchatxonalarda tayyorlanadi. Buning uchun urugʻi gektariga 800-1000 gram hisobida fevral oxiri mart oyi boshida sepiladi. Ko’chatlar 4-5 chin [[barg]] chiqargandan soʻng(aprel oyi oxirlarida) ochiq dalaga ekishga tayyor boʻladi.

=== Oʻgʻitlash ===        
Boʻz tuproqlarda gektariga azot 120-200, fosfor 140-150, kaliy 90–100&amp;nbsp;kg hisobidan sof holda solinadi; goʻng gektariga 20-30 tonna, fosfor umumiy normasining 50%, kaliy umumiy normasining 50% shudgor tagiga, fosforning 25% bilan azotning 15-20% egat olishda beriladi. Qolgan azot va kaliy normalari aralashtirilib oʻsuv davrida beriladi.

=== Ekish muddati va usuli === 
4-5 chin bargli ko’chatlar aprel oyi ikkinchi yarmidan may oyi birinchi oʻn kunligigacha ekiladi. Koʻchatlar oldindan olib qoʻyilgan, sugʻorilgan joʻyaklarga ekiladi. Shirin qalampir koʻchatlari qator orasi 60, 70 yoki 90 sm qilib, oʻsimliklar orasi 25-40 sm qilib oʻtqaziladi.

=== Parvarishlash === 
Koʻchatlar dalaga oʻtqazilgandan soʻng, yaxshi tutib olgach, darhol birinchi kultivaciya va chopiq qilinadi. Oradan bir oy oʻtgach, ekin qator oralariga ikkinch marta ishlov berish va chopiq oʻtkaziladi. Oʻsuv davrida tuproq namligi dala nam sigʻimiga nisbatan 75-80% dan kam boʻlmasligi kerak. Oʻzbekiston tuproq sharoitlariga qarab har 7-12 kunda bir marta, jami 14-15 marta, har safar 600–700 m&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;/ga normada sugʻorish zarur.   
 
=== Hosilni yigʻish === 
Shirin qalampir meva tuga boshlagandan soʻng, hosili 35-45 kunda texnik etiladi. Bunda u normal yiriklida va yashil soʻngra qizil rangga kirib, xushboʻy hid va mazzaga ega boʻladi. Hosil har 4-5 kunda teriladi.

=== Navlari === 
Oʻzbekistonda ochiq maydonlarda shirin qalampirning Dar Tashkenta, Zarya Vostoka, Lastochka, Nargiza, Tong, Zumrad kabi navlari etishtiriladi.

== Mevasining kimyoviy tarkibi ==
Mevalarining kimyoviy tarkibi nafaqat navlariga balki ularning pishganlik darajasiga ham qarab o’zgaradi. Savzavot ekinlari orasidan  C vitaminga nihoyatda boyligi bilan ajralib turadi.  Ko’k mevari tarkibida uning miqdori 150–270&amp;nbsp;mg% bo’lsa, qizilining tarkibida 480&amp;nbsp;mg% gacha bo’lishi mumkin. Shirin qalampir mevalari shuningdek A, B1, B2, B6, B9, P, PP, E vitaminlarga boy. Vitaminlardan tashqari o’zining tarkibida temir, kalsiy, kaliy, natriy, magniy, xlor, ftor, marganes, mis, kobalt, ruh, fosfor, xrom kabi elementlarning  birikmalarini tutadi.
100 gram shirin qalampir mevasida tahminan 27 kkal bor.

== Havolalar ==
* [http://www1.agric.gov.ab.ca/$department/deptdocs.nsf/all/opp2873/ Issiqxonada shirin qalampir etishtirish bo'yicha qo'llanma (ingliz tilida)]

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Tashqi havolalar}}

[[Turkum:Biologik turlar]]
[[Turkum:Sabzavotlar]]
[[Turkum:Chili qalampiri]]
[[Turkum:Qalampir]]</text>
      <sha1>bgcm5mip6sbks6ln4rvd507n7bsh8r0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shuhrat Abbosov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>28625</id>
    <revision>
      <id>6328362</id>
      <parentid>6264892</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:54:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CitationAuditor</username>
        <id>145149</id>
      </contributor>
      <comment>/* Unvon va mukofotlari */</comment>
      <origin>6328362</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10104" sha1="a4xf3kqi64hkfkw8la31b9rak5f5zvj" xml:space="preserve">{{Aktyor bilgiqutisi
| Ismi                     = Shuhrat Solihovich Abbosov
| Asl ismi Abbos                = Шуҳрат Солиҳович Аббосов
| tasvir                   = Sh. Abbosov.jpg
| tasvir_eni                      = 320px
| Imzo                     = 
| Tugʻilgan paytidagi ismi = 
| Tavalludi sanasi         = {{tugʻilgan sanasi|1931|1|16|df=y}}
| Tavalludi joyi = {{TavalludJoyi|Qoʻqon}}, [[Fargʻona okrugi]], [[Oʻzbek SSR]]
| Vafoti sanasi = {{vafot sanasi va yoshi|2018|4|25|1931|1|16}}
| Vafoti joyi = {{VafotJoyi|Toshkent}}
| Fuqaroligi = {{UZB}}
| Kasbi = aktyor, rejissor va ssenariynavis
| Faoliyat yillari =
| Yoʻnalish =
| Mukofotlari ={{Buyuk xizmatlari uchun ordeni}}

{{El-yurt hurmati ordeni}} {{Shuhrat medali}} &lt;br&gt;{{Mehnat Qizil Bayroq ordeni}} {{Vladimir Ilich Lenin tavalludining 100 yilligi munosabati bilan ta’sis etilgan medal}} &lt;br&gt; {{SSSR xalq artisti}} {{Oʻzbekiston SSR xalq artisti}} {{Hamza nomidagi Oʻzbekiston SSR Davlat mukofoti}} &lt;!-- {{Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi}}--&gt;
| imdb_id = 0007826
| Sayt =
}}'''Shuhrat Abbosov''' – [[oʻzbeklar|oʻzbek]] [[aktyor]], [[rejissyor]] va ssenariy yozuvchisi. Abbosov oʻzbek kino sanʼatining asoschilaridan biri&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|title=Film koʻrish: [[Sen yetim emassan]] {{ref-en}}|url=http://www.soas.ac.uk/cccac/events/seminars/15nov2007-film-screening-you-are-not-an-orphan-ty-ne-sirota-1962.html|work=London Universiteti qoshidagi Sharq va Afrikani Oʻrganish Instituti|accessdate=28-may 2012-yil|arxivsana=9-avgust 2020-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200809172747/https://www.soas.ac.uk/cccac/events/seminars/15nov2007-film-screening-you-are-not-an-orphan-ty-ne-sirota-1962.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi|last=Iskandar|first=Abdulla|title=Shuhrat Abbosov 80 yoshda|url=http://www.ozodlik.org/content/article/2289203.html|accessdate=28-may 2012-yil|newspaper=Ozodlik Radiosi|date=27-yanvar 2011-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi|title=Bi-Bi-Si mehmoni - Shuhrat Abbosov|url=http://www.bbc.co.uk/uzbek/news/story/2009/05/090511_talkingpoint_shuhratabbasov.shtml|accessdate=28-may 2012-yil|newspaper=[[BBC]]'s Uzbek Service|date=11-may 2009-yil}}&lt;/ref&gt;.[[O‘zbekiston SSR xalq artisti|Oʻzbekiston SSR xalq artisti]], [[SSSR xalq artisti]] va [[Sotsialistik Mehnat Qahramoni|Mehnat qahramoni]] unvonlar bilan mukofotlangan&lt;ref name='&quot;Kino-Teatr&quot;'&gt;{{Veb manbasi
|title=Shuhrat Abbasov biografiyasi {{ref-ru}}|url=http://www.kino-teatr.ru/kino/director/ros/5422/bio/|work=Kino-Teatr|accessdate=28-may 2012-yil}}&lt;/ref&gt;. Shuhrat Abbosovning „[[Mahallada duv-duv gap]]“ (1960) filmi eng yaxshi oʻzbek filmlaridan biri hisoblanadi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi|title=Oʻz milliy anʻanalarimizga asoslanib, milliy xarakterlarni yaratish kerak|url=http://www.bbc.co.uk/uzbek/culture/2011/01/110119_cy_uzbek_abbasov.shtml|accessdate=28-may 2012-yil|newspaper=[[BBC]]ning Oʻzbek xizmati|date=19-yanvar 2011-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|last=Hamroyev|first=Jasur|title=Cinema.uzning xayrli ishi|url=http://shov-shuv.uz/?dll=news&amp;cl=view&amp;id=1497|work=Shov-Shuv|accessdate=28-may 2012-yil|date=17-yanvar 2012-yil|archivedate=30-aprel 2013-yil|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130430145032/http://shov-shuv.uz/?dll=news}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20130430145032/http://shov-shuv.uz/?dll=news |date=30-aprel 2013-yil }}&lt;/ref&gt;.

== Hayoti ==
Shuhrat Abbosov 1931-yil 16-yanvarda [[Qoʻqon]]da tugʻilgan. 1949-yil Toshkent tibbiyot kasb-hunar bilim yurtini bitirgan. 1954-yil Aleksandr Ostrovsky nomidagi Toshkent davlat sanʼat institutini tamomlagan. Shu institutda 1983-yildan professor, 1991-yildan kafedra mudiri boʻlib ishlagan. 1954—1956-yillarda Mannon Uygʻur nomidagi viloyat musiqali drama teatrida ([[Yangiyoʻl]]da) bosh rejissyor boʻlib faoliyat yuritgan. Keyinchalik [[Moskva]]ga borib [[Mosfilm]]da ham tahsil olgan. Abbosov 1958—1991-yillar „[[Oʻzbekfilm]]“da rejissyor, 1982—1986-yillarda direktor sifatida faoliyat yuritdi. Abbosov 1996-yildan boshlab Oʻzbekiston kino arboblari birlashmasining rais oʻrinbosari lavozimida ishlagan. [[2018-yil]] [[25-aprel]]da [[buyrak yetishmovchiligi]] tufayli 87 yoshda vafot etdi&lt;ref&gt;https://m.kun.uz/news/2018/04/26/savkat-mirzieev-surat-abbosovning-akinlariga-tazia-izor-etdi&lt;/ref&gt;.

== Ijodi ==
Shuhrat Abbosov — bir qancha filmning rejissori. U Aleksandr Nayumov (II) bilan 1977-yil chiqqan [[Gʻafur Gʻulom]]ning shu nomli qissasiga asoslanib olingan „[[Shum bola (film)|Shum bola]]“ filmiga ssenariy yozgan. Unga „[[Mahallada duv-duv gap]]“ kinokomediyasi (1960) katta shuhrat keltirdi. Abbosov [[Ikkinchi jahon urushi]] yillari ota-onasiz qolgan turli millatga mansub 14 bolani tarbiyalagan toshkentlik Shomahmudov oilasining jasorati haqidagi „[[Sen yetim emassan]]“ (1963; Xalqaro kinofestival mukofoti, [[Frankfurt am Main]], 1963), odob-axloq haqidagi „[[Qalbingda quyosh]]“ (1965) filmlariga rejissorlik qilgan. [[Toshkent — non shahri (film)|&quot;Toshkent — non shahri&quot;]] (1967; kino-festival sovrindori, [[Olmaota]], 1973), „Sevgi dramasi“ (1971; 5-kinofestival sovrindori, [[Tbilisi]], 1972) filmlari bilan eng yaxshi kinorejissyor sifatida tanildi.

Tarixiy-biografik mavzuda [[Abu Rayhon Beruniy (film)|&quot;Abu Rayhon Beruniy&quot;]] (2 qismli, 1974, 8-kinofestivalning bosh mukofoti, [[Kishinyov]], 1975, Xalqaro kinofestivalning „Oltin Delfin“ sovrindori, [[Tehron]], 1977), „[[Olovli yoʻllar]]“ (Hamza hayotiga bagʻishlangan 17 qismli telefilm, 1975-1984), urush yillari front ortidagi qiyinchiliklar haqida hikoya qiluvchi „[[Katta urushdagi kichik odam]]“ (1989) filmlari ham mashhur.

Mustaqillik Abbosov ijodida burilish yasadi. 14 qismli „Kamolot choʻqqisi sari“ hujjatli (1995) va 2 qismli „&lt;nowiki/&gt;[[Otamdan qolgan dalalar]]&lt;nowiki/&gt;“ badiiy (ssenariysini M. Toʻychiyev bilan hamkorlikda yozgan, 1998) filmlarni yaratdi.

Shuhrat Abbosov teatr uchun bir qancha asarlarni sahnalashtirdi. „Yurak sirlari“ (B. Rahmonov), „Nurxon“ ([[Komil Yashin]]), „Ogʻriq tishlar“ ([[Abdulla Qahhor]]) kabi pyesalar, shular jumlasidan.

== Unvon va mukofotlari ==
Shuhrat Abbosov 1965-yil Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi unvoni, 1975-yilda [[Oʻzbekiston xalq artisti]] unvoni bilan taqdirlandi. 1974-yil unga [[Hamza nomidagi Oʻzbekiston SSR Davlat mukofoti|Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti]] topshirildi. Abbosovga 1981-yil nufuzli SSRI xalq artisti unvoni berilgan. Abbosov 1994-yil [[Shuhrat medali|&quot;Shuhrat&quot; medali]], 1998-yil [[&quot;El-yurt hurmati&quot; ordeni]] bilan taqdirlangan. 2026-yil 28-mayda [[Buyuk xizmatlari uchun ordeni]] bilan taqdirlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://president.uz/oz/lists/view/9258|sarlavha=O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 28-maydagi „Mamlakatimizda madaniyat, san’at va adabiyot sohalarini rivojlantirishga ulkan hissa qo‘shgan bir guruh marhum ijodkorlarni mukofotlash to‘g‘risida“gi farmoni|arxivurl=https://web.archive.org/web/20260528145417/https://president.uz/oz/lists/view/9258|arxivsana=2026-05-28|sana=28.05.2026|qaralgan sana=28.05.2026|ish=president.uz}}&lt;/ref&gt;.

== Filmografiyasi ==
=== Rejissyor sifatida ===
* „[[Vasisualiy Loxankin]]“ ([[Rus tili|Ruscha]]: „Vasisualiy Loxankin“) (1959) (qisqa film)
* Ruscha: „Filippines i pyaniy“ (1958) (qisqa film)
* „[[Mahallada duv-duv gap]]“ (Ruscha: „Ob etom govorit vsya Maxallya“) (1960)
* „[[Sen yetim emassan]]“ (Ruscha: „Ti — ne sirota“) (1962)
* Ruscha: „Prozrenie“ (1965)
* [[Toshkent — non shahri (film)|&quot;Toshkent — non shahri (film)&quot;]] (Ruscha: „Tashkent — gorod xlebniy“) (1967)
* Ruscha: „Drama lyubvi“ (1971)
* [[Abu Rayhon Beruniy (film)|&quot;Abu Rayḥon Beruniy (film)&quot;]] (Ruscha: „Abu Rayxan Beruni“) (1974)
* „[[Olovli yoʻllar]]“ (Ruscha: „Ognennie dorogi“) (1978—1984) (Serial)
** Ruscha: „Serdse poeta“ (1978) (1-4- epizodlar)
** Ruscha: „Peves revolyutsii“ (1982) (9-12- epizodlar)
** Ruscha: „Boryuщiysya Turkestan“ (1984) (13-14- epizodlar)
** Ruscha: „Moya respublika“ (1984) (15-17- epizodlar)
* „Katta urushdagi kichkina odam“ (Ruscha: „Malenkiy chelovek v bolshoy voyne“) (1989)
* [[Otamdan qolgan dalalar (film)|&quot;Otamdan qolgan dalalar&quot;]] (Ruscha: „Otchie dolini“) (1997)

=== Aktyor sifatida ===
* Ruscha: „Ptitsi nashix nadejd“ (1976) (kinoda nomi koʻrsatilmagan)

=== Ssenariynavis sifatida ===
* „Vasisualiy Loxankin“ (Ruscha: „Vasisualiy Loxankin“) (1959) (qisqa film)
* Ruscha: „Drama lyubvi“ (1971))
* [[Abu Rayhon Beruniy (film)|&quot;Abu Rayḥon Beruniy&quot;]] (Ruscha: „Abu Rayxan Beruni“) (1974)
* „[[Shum bola (film)|Shum bola]]“ (Ruscha: „Ozornik“) (1977)
* „[[Olovli yoʻllar]]“ (Ruscha: „Ognennie dorogi“) (1978—1984) (Serial)
** Ruscha: „Serdse poeta“ (1978) (1-4- epizodlar)
** Ruscha: „Peves revolyutsii“ (1982) (9-12- epizodlar)
** Ruscha: „Boryuщiysya Turkestan“ (1984) (13-14- epizodlar)
** Ruscha: „Moya respublika“ (1984) (15-17- epizodlar)
* Ruscha: „Schaste moe, ti oplacheno krovyu“ (1993)
* [[Otamdan qolgan dalalar (film)|&quot;Otamdan qolgan dalalar&quot;]] (Ruscha: „Otchie dolini“) (1997)

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [http://www.imdb.com/name/nm0007826/ Shuhrat Abbosov IMDbda {{ref-en}}]
* [http://www.kinopoisk.ru/level/4/people/182647/ Shuhrat Abbosov oʻynagan, rejissorlik qilgan va ssenariy yozgan filmlar roʻyxati {{ref-ru}}]

{{OʻzME}}
{{Shuhrat Abbosov}}

{{DEFAULTSORT:Abbosov, Shuhrat}}

[[Turkum:Oʻzbekistonlik rejissyorlar]]
[[Turkum:Toshkent sanʼat instituti bitiruvchilari]]
[[Turkum:Minor qabristoniga dafn etilganlar]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Kinematograflar uyushmasi a’zolari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan san’at arboblari]]
[[Turkum:Oʻzbekfilm kishilari]]
[[Turkum:Toshkent sanʼat instituti oʻqituvchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston teatr oʻqituvchilari]]
[[Turkum:O‘zbekiston kinorejissyorlari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik ssenariychilar]]
[[Turkum:Oʻzbekiston teatr rejissyorlari]]</text>
      <sha1>a4xf3kqi64hkfkw8la31b9rak5f5zvj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Weng (Isar)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>71132</id>
    <revision>
      <id>6328915</id>
      <parentid>5670724</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T10:14:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>104477</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>svg</comment>
      <origin>6328915</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2283" sha1="1o53hk2z776tprnwmy1ckck80cb10gy" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Weng (Isar)
| mavqe = [[Kommuna]]
| mamlakat = Germaniya
| mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer
| mintaqa = Bavariya
| jadvalda mintaqa = Bavariya
| tuman turi = tuman
| tuman = Landshut (tuman)
| jadvalda tuman = Landshut (tuman)
| jamoat turi =boshqarma
| jamoat = 
| jadvalda jamoat = 
| qaram = 
| gerb = DEU Weng (Isar) COA.svg
| bayroq = 
 | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 40 | lat_sec = 0
 | lon_dir = E | lon_deg = 12 | lon_min = 23 | lon_sec = 0
| CoordAddon = 
| CoordScale = 
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 
| mintaqa xaritasi oʻlchami = 
| tuman xaritasi oʻlchami = 
| mamlakat xaritasi = 
| mintaqa xaritasi = 
| tuman xaritasi = 
| ichki boʻlinishi = 2 osttuman
| rahbar turi = 
| rahbar = Robert Kiermeier
| asos solingan = 
| ilk eslatilishi = 
| avvalgi nomlari = 
| qachondan beri = 
| maydon = 15,62
| balandlik turi = 
| AP markazi balandligi = 378
| iqlim = 
| rasmiy til = 
| aholi = 1396
| sanalgan yil = 2010
| zichlik = 
| aglomeratsiya = 
| milliy tarkib = 
| konfessiyaviy tarkib = 
| etnoxronim = 
| vaqt mintaqasi = +1
| DST = bor
| telefon kodi = 08702
| pochta indeksi = 84187
| pochta indekslari = 
| avtomobil kodi = LA
| identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi
| raqamli identifikator = 09 2 74 188
| Commons turkumi = Weng (Isar)
| sayt = http://www.gemeinde-weng.de/
| sayt tili = de
}}
'''Weng (Isar)''' — [[Germaniya]]ning [[Bavariya]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan kommuna. Ushbu kommuna [[Landshut (tuman)|Landshut]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 15,62&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Aholisi — 1396 kishi (2010).

== Geografiyasi ==
=== Hududi ===
Wengning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan.

== Demografiyasi ==
{{Wikidata/Population}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Commons turkum|Weng (Isar)}}
* [http://www.gemeinde-weng.de/ Rasmiy sayti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120407081358/http://www.gemeinde-weng.de/ |date=7-aprel 2012-yil }}

{{Germaniya:Landshut tumani shaharlari}}

{{Tashqi havolalar}}

{{DEFAULTSORT:Weng (Isar)}}
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]  [[Turkum:Germaniya shaharlari]]


{{germany-geo-stub}}</text>
      <sha1>1o53hk2z776tprnwmy1ckck80cb10gy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Soboth (Shtiriya)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>149448</id>
    <revision>
      <id>6328352</id>
      <parentid>5157244</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T00:42:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328352</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1914" sha1="pmtn327fu3kmqwpl908fi18bortc9dv" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| oʻzbekcha nomi = Soboth 
| mavqe = [[Kommuna]]
| mamlakat = Avstriya
| mintaqa turi = Avstriya federal yerlari{{!}}Federal yer
| mintaqa = Shtiriya
| jadvalda mintaqa = Shtiriya (yer){{!}}Shtiriya
| tuman turi = Avstriya okruglari{{!}}Okrug
| tuman = Deutschlandsberg (okrug)
| jadvalda tuman = Deutschlandsberg (okrug)
| jamoat turi =
| jamoat = 
| jadvalda jamoat = 
| qaram = 
| gerb = 
| bayroq = 
 | lat_dir = N | lat_deg = 46 | lat_min = 40 | lat_sec = 54
 | lon_dir = E | lon_deg = 15 | lon_min = 4 | lon_sec = 28
| CoordAddon = 
| CoordScale = 
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 
| mintaqa xaritasi oʻlchami = 
| tuman xaritasi oʻlchami = 
| mamlakat xaritasi = 
| mintaqa xaritasi = 
| tuman xaritasi = 
| ichki bolinishi = 
| rahbar turi = Burgomistr
| rahbar = 
| asos solingan = 
| ilk eslatilishi = 
| avvalgi nomlari = 
| qachondan beri = 
| maydon = 42.38
| balandlik turi = 
| AP markazi balandligi = 1070
| iqlim = 
| rasmiy til = olmoncha
| aholi = 410
| sanalgan yil = 2005
| zichlik = 
| aglomeratsiya = 
| milliy tarkib = 
| konfessiyaviy tarkib = 
| etnoxronim = 
| vaqt mintaqasi = +1
| DST = bor
| telefon kodi = 03460
| pochta indeksi = 8554
| pochta indekslari = 
| avtomobil kodi = DL
| identifikator turi = Oʻz-oʻzini boshqarish birligi identifikatsiyasi kodi{{!}}Rasmiy kodi
| raqamli identifikator = 6 03 32
| Commons turkumi = Soboth
| sayt = http://www.soboth.com
| sayt tili = de
}}
'''Soboth ''' [[Avstriya]]ning [[Shtiriya]] [[Avstriya yerlari|yerida]] joylashgan kommunadir. [[Deutschlandsberg (okrug)]] okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 42.38&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. 410 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20071006114050/http://www.soboth.com/ Rasmiy sayti] {{ref-de}}

[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]  [[Turkum:Avstriya shaharlari]]


{{austria-geo-stub}}</text>
      <sha1>pmtn327fu3kmqwpl908fi18bortc9dv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sheridan (Arkansas)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>205827</id>
    <revision>
      <id>6328226</id>
      <parentid>5584257</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T18:07:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328226</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2295" sha1="0g45fxes0n3em6ue4e4n2m38ca453kr" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Sheridan
| mavqe = [[Shahar]]
| mamlakat = AQSh
| mintaqa turi = AQSh maʼmuriy boʻlinishi{{!}}Shtat
| mintaqa = Arkansas
| jadvalda mintaqa = Arkansas
| tuman turi = Okrug (AQSh){{!}}Okrug
| tuman = Grant County, Arkansas{{!}}Grant
| jadvalda tuman = Grant County, Arkansas{{!}}Grant
| jamoat turi =
| jamoat = 
| jadvalda jamoat = 
| qaram = shahar
| gerb = 
| bayroq = 
 | lat_dir = N | lat_deg = 34 | lat_min = 18 | lat_sec = 30
 | lon_dir = W | lon_deg = 92 | lon_min = 24 | lon_sec = 13
| CoordAddon = 
| CoordScale = 
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 300
| mintaqa xaritasi oʻlchami = 
| tuman xaritasi oʻlchami = 
| mamlakat xaritasi = 
| mintaqa xaritasi = 
| tuman xaritasi = 
| ichki bolinishi = 
| rahbar turi = Mer
| rahbar = [http://www.sheridanark.com/administration.php Joe C. Wise, Jr.]
| asos solingan = August 26, 1887
| ilk eslatilishi = 
| avvalgi nomlari = 
| qachondan beri = 
| maydon = 10,2
| balandlik turi = Dengiz sathidan balandligi
| AP markazi balandligi = 84
| iqlim = 
| rasmiy til = 
| aholi = 3872
| sanalgan yil = 2000
| zichlik = 379,6
| aglomeratsiya = 
| milliy tarkib = 
| konfessiyaviy tarkib = 
| etnoxronim = 
| vaqt mintaqasi = -5
| DST = bor
| telefon kodi = [[Telefon kodi 870|870]]
| pochta indeksi = 72150
| pochta indekslari = 
| avtomobil kodi = 
| identifikator turi = Federal Information Processing Standard{{!}}FIPS kodi
| raqamli identifikator = 05-63710
| Commons turkumi = 
| sayt = http://www.sheridanark.com/
| sayt tili = 
}}
'''Sheridan''' — [[AQSh]]ning [[Arkansas]] shtatida joylashgan shahar. [[Grant County, Arkansas|Grant]] okrugi tarkibiga kiradi.

== Aholisi ==
3872 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). [[Aholi zichligi]] – har kvadrat kilometrga 379,6 nafar kishi.

== Geografiyasi ==
Maydoni — 10,2&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Shundan 10,2&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; quruqlik, 0&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 84 m balandlikda joylashgan. 
[[Fayl:ChrisLitherlandSheridan.jpg|thumb|left|200px|Sheridan manzarasi.]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
*  [https://web.archive.org/web/20130614230420/http://sheridanark.com/ Rasmiy sayti]

[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]    [[Turkum:Arkansas shaharlari]]


{{US-geo-stub}}
{{Tashqi havolalar}}</text>
      <sha1>0g45fxes0n3em6ue4e4n2m38ca453kr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pascagoula (Mississippi)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>230098</id>
    <revision>
      <id>6328200</id>
      <parentid>5582239</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T16:33:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <origin>6328200</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2226" sha1="dxn3bycmqfhloy2lxxr04a2opr8l098" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Pascagoula
| mavqe = [[Shahar]]
| mamlakat = AQSh
| mintaqa turi = AQSh maʼmuriy boʻlinishi{{!}}Shtat
| mintaqa = Mississippi
| jadvalda mintaqa = Mississippi
| tuman turi = Okrug (AQSh){{!}}Okrug
| tuman = Jackson County, Mississippi{{!}}Jackson
| jadvalda tuman = Jackson County, Mississippi{{!}}Jackson
| jamoat turi =
| jamoat = 
| jadvalda jamoat = 
| qaram = shahar
| gerb = &lt;!-- Maps --&gt;
| bayroq = 
 | lat_dir = N | lat_deg = 30 | lat_min = 21 | lat_sec = 49
 | lon_dir = W | lon_deg = 88 | lon_min = 32 | lon_sec = 31
| CoordAddon = 
| CoordScale = 
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 300
| mintaqa xaritasi oʻlchami = 
| tuman xaritasi oʻlchami = 
| mamlakat xaritasi = 
| mintaqa xaritasi = 
| tuman xaritasi = 
| ichki bolinishi = 
| rahbar turi = 
| rahbar = 
| asos solingan = 
| ilk eslatilishi = 
| avvalgi nomlari = 
| qachondan beri = 
| maydon = 47,2
| balandlik turi = Dengiz sathidan balandligi
| AP markazi balandligi = 3
| iqlim = 
| rasmiy til = 
| aholi = 23452
| sanalgan yil = 
| zichlik = 597
| aglomeratsiya = 
| milliy tarkib = 
| konfessiyaviy tarkib = 
| etnoxronim = 
| vaqt mintaqasi = &amp;minus;5
| DST = bor
| telefon kodi = [[Telefon kodi 228|228]]
| pochta indeksi = 39567-39581
| pochta indekslari = 
| avtomobil kodi = 
| identifikator turi = Federal Information Processing Standard{{!}}FIPS kodi
| raqamli identifikator = 28-55360
| Commons turkumi = 
| sayt = [http://www.cityofpascagoula.com/ www.CityofPascagoula.com]
| sayt tili = 
}}
'''Pascagoula''' — [[AQSh]]ning [[Mississippi]] shtatida joylashgan shahar. [[Jackson County, Mississippi|Jackson]] okrugi tarkibiga kiradi.

== Aholisi ==
23452 nafar aholi istiqomat qiladi ([[UnitedStates2007estimate). [[Aholi zichligi]] – har kvadrat kilometrga 597 nafar kishi.

== Geografiyasi ==
Maydoni — 47,2&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Shundan 39,3&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; quruqlik, 7,9&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 3 m balandlikda joylashgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [http://www.cityofpascagoula.com/ www.CityofPascagoula.com]

[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]     [[Turkum:Mississippi shaharlari]]


{{US-geo-stub}}
{{Tashqi havolalar}}</text>
      <sha1>dxn3bycmqfhloy2lxxr04a2opr8l098</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Konrad Adenauer</title>
    <ns>0</ns>
    <id>445054</id>
    <revision>
      <id>6328173</id>
      <parentid>6105138</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T15:38:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>204</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;Bundesarchiv_B_145_Bild-F078072-0004,_Konrad_Adenauer.jpg&quot; yoʻqotildi, uni VikiOmbordan [[c:User:Reinhard Kraasch|Reinhard Kraasch]] Copyright violation; see [[:c:Commons:Licensing|]] ([[:c:COM:CSD#F1|F1]]): and [[:c:Ticket:2026102910008077|]] tufayli oʻ</comment>
      <origin>6328173</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21404" sha1="sf3bfb9webbdcpg49mkfc3ushhh7lea" xml:space="preserve">{{ichki havolasiz|sana=2024-06}}

{{Hukmdor|ismi=Konrad Adenauer|portret=|uzunlik=|tavsif=|davlat=[[Germaniya Federativ Respublikasi]]ning|lavozim=Birinchi [[Kansler]]i|faoliyat turi=[[German Federativ Respublikasi]]ning birinchi kansleri|oʻtmishdosh=Adolf Gitler|voris=|tugʻilgan sanasi={{birth date|1876|1|5}}|tugʻilgan joyi=Kyoln, Germaniya|vafot sanasi={{death date and age|1967|4|19|1876|1|5}}|vafot joyi=Bad-Xonnef, Germaniya Federativ Respublikasi|hukmronligining boshlanishi=[[8-mart]] [[1945]]|hukmronligining tugashi=[[15-oktabr]] [[1963]]|sulolasi=|nikohda=|imzo=Konrad Adenauer signature transparent.png|vikiombor=Konrad Adenauer}}'''Konrad Adenauer''' (5-yanvar [[1876]], [[Kyoln]] — 19-aprel [[1967]], [[Bonn]]) — F R ning 1949 — 1963 yillardagi federal kansleri. Konrad Adenauer shahar sudining kotibi oilasida dunyoga kelgan. 1894-yil 5-martda Konrad Kyolndagi Avliyo havoriylari gimnaziyasini bitirgan, keyin esa Frayburg, Myunxen va Bonn universitetlarining yuridik fakultetlarida tahsil olgan (1894 —1897). Davlat imtihonlarini topshirganidan keyin u Kyoln shahar prokuraturasida, soʻngra advokat Kauzening idorasida (1903 — 1905) ishlagan&lt;ref&gt;XX asr: takdirlarda aks etgan tarix / Sh. Ergashev, T. Bobomatov;— Toshkent: „Oʻzbekiston“, 2015. 6-bet&lt;/ref&gt;.

== Hayoti va faoliyati ==
Konrad Adenauerning siyosiy faoliyati muvaffaqiyatli boshlandi. 1906-yilda u Kyoln burgomistrining oʻninchi yordamchisi boʻldi va munisi­pal soliqlar hamda boshqa yigʻimlar xizmatini boshqardi (1910), Kyolnning burgomistri (1917) boʻldi. Kayzer Vilgelm II unga ober-burgomistr unvonini taqdim etdi. Munitsipal maslahatchilar uni tanlab adashmagan edilar. Kyoln tez rivojlanayotgan Reynning yirik sanoat markaziga aylandi. Aynan oʻsha paytlarda oʻzining marhuma turmush oʻrtogini eslab K. Adenauer shunday deb yozgan edi: „Men oʻzimning Emmamni juda ham sogʻindim, menga u yetishmayapti. Yoshlik yillarimda men katta mavqe haqida butun borligʻim bilan orzu qilardim. Hozir men hurmatli odamman, ammo, e xudo, men qanchalar yolgizman…“&lt;ref&gt;XX asr: takdirlarda aks etgan tarix / Sh. Ergashev, T. Bobomatov;— Toshkent: „Oʻzbekiston“, 2015. 7-bet&lt;/ref&gt;.

Lekin yolgʻizlik uzoq choʻzilmadi. 1919-yili K. Adenauer tanish vrachi Avgustin Sinsserning oʻzidan 20 yosh kichik boʻlgan qiziga uylandi. Yana ikki oʻgil va ikki qiz tugʻildi. Ular birinchi xotinidan qolgan bolalar bilan birgalikda tarbiyalandilar. Oila boshligʻi koʻp vaqtini farzandlariga bagʻishlardi. Oilada oʻzaro hurmat va ahillik hukmron edi.

K. Adenauerning Kyoln shahri burgomistri lavozimini egallab turgan dastlabki yillari Germaniyaning Birinchi jahon urushida magʻlubiyatga uchrashi va sharmandali Versal shartnomasi tuzilishi davriga toʻgʻri keldi. U bir necha marta nima uchun tinch va tez rivojlanayotgan Germaniya bunchalar katta va xavfli urushga kirishganligiga hayratlanganini aytgan edi. Yangi sharoitda odamlar hayotini tashkillashtirar ekan, K. Adena­uer bir kecha-kunduzda oʻn sakkiz soatlab ishlardi. U Kyolnni Reyn viloyatining yirik va goʻzal markaziga aylantirishni orzu qilardi va koʻp narsaga erishdi ham. Oberburgomistr K. Adenauer mamlakatdagi mashhur kishilardan biri boʻlib qoldi. Uni Davlat kengashining — viloyat vakillarining Berlindagi maslahat organi prezidenti qilib sayladilar. 1926-yili K. Adenauerga kansler lavozimini taklif kdlishdi. U taklifni rad etdi, chunki natsional-sotsializm gʻoyalarini maʼqullamas edi.

1933-yili 13-noyabrda Gitler hokimiyat tepasiga kelishi bilan K. Adenauer Kyolnning burgomistri vazifasidan ozod qilindi. Qamoqqa olinishidan qoʻrqib u shahardan shaharga koʻchib yurdi. Nihoyat Reyn daryosining qirgʻogʻida joylashgan, Kyolndan uncha uzoq boʻlmagan Rendorf deb atalgan manzilgohda oilasi bilan oʻrnashdi. K. Adenauer ikki marta — 1934 va 1944-yillarda — hukumatning ashaddiy dushmani sifatida gestapo tomonidan qamoqqa olindi. Ikkinchi bor qamoqqa olinganida qamoqxona boshligʻi unga shunday degan edi: „Iltimos, oʻz joningizga qasd qiilishga urinmang. Sizning holatingizda buning endi hojati yoʻq. Siz 68 yoshdasiz va endi sizning hayotingiz har qanaqasiga ham tugallangan“&lt;ref&gt;XX asr: takdirlarda aks etgan tarix / Sh. Ergashev, T. Bobomatov;— Toshkent: „Oʻzbekiston“, 2015. 8-bet

&lt;/ref&gt;.

== Katta siyosiy maydonga kelish ==
[[Fayl:1896 Konrad Adenauer 01.JPG|left|thumb|Konrad Adenauer 1896-yilda.]]K. Adenauerning siyosiy jihatdan mashhurligi Uchinchi reyxning harbiy magʻlubiyatidan keyingina boshlandi. 1945-yilning 8-martida Kyoln­ning amerikalik komendanti K. Adenauerga burgomistr vazifasini bajarishni taklif qildi. U rozi boʻldi. 1945-yilning mayida Germaniyaning taslim boʻlishi haqidagi hujjat imzolanishi bilanoq, ittifoqchilarning okkupatsion maʼmuriyati tomonidan Germaniyaning kelajagi uchun eng muhim boʻlgan siyosatchilar roʻyxati tuzildi. Roʻyxatdagi birinchi oʻrinda Konrad Adenauerning ismi turardi. Ammo ittifoqchilarning ishonchiga sazovor boʻlgan boʻlgʻusi kansler Vashington, London va Parijlik rejisyorlar „boshqaradigan“ itoatkor siyosiy qoʻgʻirchoqqa aylanmoqchi emas edi&lt;ref&gt;XX asr: takdirlarda aks etgan tarix / Sh. Ergashev, T. Bobomatov;— Toshkent: „Oʻzbekiston“, 2015. 9-bet

&lt;/ref&gt;.

== II Jahon urushidan soʻng Germaniya ==
Qatʼiy va mustaqil xarakterga ega boʻlgan K. Adenauer natsizm vayronalari ustida yangi, demokratik, oʻz milliy manfaatlarini himoya qila olishga qodir boʻlgan Germaniya qad koʻtarishiga ishonardi. Aynan oʻsha paytlarda uning „Nemis xalqi egildi, ammo u sindirilgan emas“ degan mashhur iborasi butun mamlakat boʻylab tarqaldi. 1945-yildagi Germaniya achinarli holatda edi. Ittifoqchilar aviatsiyasi oʻz vazifalarini yaxshi bajargandi: Gamburg, Drezden, Berlin, Myun­xen, Nyurnberg, Kassel, Vuppertal va Rur koʻmir-metallurgiya bazasining shaharlari vayron boʻlib yotardi. Bombalar portlashlaridan hosil boʻlgan handaqlar, Gitler davrida qurilgan ulkan avtomagistrallar mamlakatning sharqiy qismini egallagan Qizil Armiya soldatlaridan najot izlayotgan millionlab och qochoqlarga va Polsha, Chexoslovakiya, Yugos­laviya va Vengriyadan quvilganlarga toʻlib ketgandi. „Nahotki hammasi tamom boʻlgan boʻlsa?“ — deya soʻragandi oʻsha kunlari „Gamburger Folkstsaytung“ gazetasi. Uning sahifalarida bosilgan rasmlar hamma narsani oʻz-oʻzidan izohlab turardi: vayronalardan yegulik izlab timirskilanib yurgan, faqat qoq suyaklari qolgan bolalar, bir parcha koʻmir uchun koʻchada mushtlashayotganlar, ochiq zavodda uxlayotgan nemis asirlari. Aqldan ozayozgan nemislar ittifoqchilarning soldatlari saflarini yorib oʻtardilar va oʻq yeyishi mumkinligiga qaramasdan parovozlarning koʻmirxonalariga hujum qilardilar. Oʻsha kunlarda Germaniyaning zamonaviy tarixidagi eng qaygʻuli rekordlardan biri oʻrnatilgan edi: 1947-yilning 1-yanvar kuni koʻchalarda 50 nafar boshpanasiz kishi sovuqdan qotib oʻlgan edi. Halokat yoqasida turgan Germaniyani qutqarib qolishga qodir boʻlgan tez va qatʼiy choralar koʻrish lozim edi. Natsistlar bilan hamkorlik qilib oʻz shaʼnini bulgʻamagan va ayni paytda okkupatsion maʼmuriyatning xam, oddiy nemislarning xam ishonchini qozongan yoʻlboshchi zarur edi. Konrad Adenauer ana shunday kishi edi. 1948-yili amerikaliklar, britaniyaliklar va fransuzlar egallagan Germaniya hududida 11 ta Gʻarbiy Germaniya yerlari tashkil qilindi. Bonnda Parlament kengashi ish boshladi va uning Prezidenti etib Xristian-demokratik itiifoqining (XDI) raisi va asoschilaridan biri sifatida K. Adenauer saylandi. Xristiancha dunyoqarash, Gʻarbning maʼnaviy boyliklari tomon yoʻnaltirilganlik turli xil ijtimoiy qatlamlarni oʻziga jalb qildi&lt;ref&gt;XX asr: takdirlarda aks etgan tarix / Sh. Ergashev, T. Bobomatov;— Toshkent: „Oʻzbekiston“, 2015. 9-bet&lt;/ref&gt;.

== Kansler sifatida ish boshlagan dastlabki yillari ==
[[Fayl:CDU Wahlkampfplakat - kaspl001.JPG|thumb|Saylov plakati, 1949: „Adenauer bilan Germaniyaning tinchligi, erkinligi va birligi uchun, shuning uchun CDU“]]
[[Fayl:Bundesarchiv B 145 Bild-F002449-0027, Bonn, Bundestag, Pariser Verträge, Adenauer.jpg|left|thumb|''Adenauer Bundestagda'' nutq soʻzlamoqda , 1955-yil]]
K. Adenauer bozor iqtisodiyotini maʼqulladi. Bavariyalik iqtisodchi — professor L. Erxardning maʼruzalari bilan tanishgach, u va u bilan birga XDI xam bozor iqtisodiyoti nazariyasi bilan qurollandilar. Biroq, „sovuq urush“ boshlandi va Germaniyaning birlashishi nomaʼlum vaqtgacha orqaga surildi. Siyosiy taraqqiyot mantigʻi Gʻarbiy Germaniya davlatining shakllanishiga olib bordi. 1949-yilning 23-may kuni Germaniya Federativ Respublikasining Konstitutsiyasi qabul qilindi. 1949-yil 15-sentabr kuni Konrad Adenauer endigina tashkil qilingan Germaniya Federativ Respublikasining kansleri etib saylandi. Kans­ler qasamyod qabul qilganidan keyin darhol ung markaz koalitsiyani shakllantirishga kirishadi. Bir paytning oʻzida mamlakat konstitutsiyasini qayta ishlash qizgʻin olib borildi. Biroq Konrad Adenauerning asosiy maqsadi yengilgan, hali yaqindagina, bir necha yil avval aholisining juda katta qismi fashizmni quvvatlagan mamlakatda demokratik hukumat tizimini yaratish edi. Har bir voyaga yetgan nemis „Uchinchi reyx“ davrida nima bilan shugʻullanganligi haqidagi maxsus soʻroq varaqasini toʻldirishi shart boʻlganligiga qaramasdan, bu hali Germaniya natsizm botgʻogʻidan tozalanganligini anglatmasdi. Ittifoqchilar xam, kansler xam juda yaxshi tushunardilarki, agar barcha natsistlarni qamoqxonalarga tashlasalar, mamlakat tez orada boʻm-boʻsh boʻlib qolardi. Aynan anashuning uchun ham Konrad Adenauer natsizmni faol qoralash bilan birga, ayni paytda „kechirish va unutish“ tamoyiliga ham rioya qilardi. Shuning uchun ham yangi Germaniya hukumatida tarjimai hollarini fashistlarga xizmat qilish bilan bulgʻagan siyosatchilar paydo boʻlib qoldilar. Kansler, jamiyatdan ajratib qoʻyilgan, och va chorasiz sobiq fashistlar shak-shubhasiz neonatsistlar lageriga boradilar, deb hisoblardi. Oʻzining butun mantiqsizligi va qarama-qarshiliklariga qaramasdan, dialog yoʻli bilan sobiq „natsistlar“ni „qoʻlga oʻrgatish“ siyosati tubsiz jarlik yoqasida turgan millatni jipslashtirishga erishgan kansler K. Adenauerning, shubhasiz, muvaffaqiyati edi&lt;ref&gt;XX asr: takdirlarda aks etgan tarix / Sh. Ergashev, T. Bobomatov;— Toshkent: „Oʻzbekiston“, 2015. 10-bet&lt;/ref&gt;.

== Konrad Adenauer davrida tashqi siyosat ==
[[Fayl:Bundesarchiv Bild 183-27146-0001, Paris, NATO-Vertrag, Unterzeichnung Adenauer.jpg|left|thumb|Parijda Shimoliy Atlantika shartnomasini imzolash , 1954-yil (chapda Adenauer) ]]
Okkupatsion maʼmuriyat vakillari yangi kansler qiyofasida oʻjar va eʼtiqodli siyosatchiga duch kelganliklarini tezda anglab oldilar. „Biz afrikalik qabila emasmiz, — deya takrorlashni yoqtirardi kansler,—— magʻrur yevropalik millatmiz. Dunyo bilib qoʻyishi kerakki, taslim boʻlgan nemis xalqi emas, german armiyasi edi“. K. Adenauer kanslerlik lavozimini Gitlerdan koʻra ikki yildan koʻprok egallab turdi. 1951-yildan 1955-yilgacha K. Adenauer bir paytning uzida Tashq ishlar vaziri vazifasini ham bajardi. Xalqaro hamjamiyatga qaytish sira ham oson emasdi. German fashizmidan jafo chekkan mamlakatlarning yotsirashlarini yengib oʻtish kerak boʻlardi. Bu GFR birinchi kansleri diplomatiyasining asosiy maqsadi boʻlib qoldi. Mamlakat asta-sekin okkupatsiyadan qutilib, mustaqillikni qoʻlga kirita boshladi. 1951-yil 2-mayda GFR Koʻmir va poʻlat Yevropa birlashmasi — Yevropa Ittifoqi timsolining asoschisi boʻldi. K. Adenauer Parijga, Rimga, Londonga, ikki yildan keyin esa Vashingtonga dastlabki rasmiy tashriflarni amalga oshirdi. 1952-yilning 10-sentabrida Lyuksemburgda u reparatsiya toʻlovlar haqidagi shartnomaga qoʻl qoʻydi. Unda yosh Isroil davlatiga yordam berish koʻzda tutilgandi. Siyosiy raqiblarining qarama-qarshiliklarini yengib, GFR 1955-yil 5-mayda NATOga aʼzo boʻldi. Oʻsha yili 1954-yil 23-oktabrda imzolangan Parij shartnomasining kuchga kirishi tufayli GFR uchun okkupatsiya davri tugadi. Kansler Yevropa kelajagini iqtisodiyotning turli shakllari qoʻshib olib borilishida, maʼnaviy va madaniy qadriyatlarning doimiy almashinib turishida koʻrardi&lt;ref&gt;XX asr: takdirlarda aks etgan tarix / Sh. Ergashev, T. Bobomatov;— Toshkent: „Oʻzbekiston“, 2015. 10-bet&lt;/ref&gt;.

== Konrad Adenauer davrida sovuq urushning GFRga taʼsiri ==
Sovet Ittifoqining qurollarni qisqartirish haqidagi takliflariga oʻz noroziligining sabablarini tushuntirar va Gʻarbiy Germaniyani demilitarizatsiyalashtirish boʻyicha Parij shartnomasida nazarda tutilgan choralarni hayotga tadbiq etishdan voz kechish haqidagi SDPG fraksiyasining taklifini rad etishga daʼvat qilardi. Adenauer Bundestagdagi nutqida shunday degan edi: „Men, GFR kansleri, avvalgidek, mamlakatni demilitarizatsiyalashtirishga qarshiman. Biz sotsial-demokratlar, shu jumladan kommunistlar ham boshqa hech qachon hokimiyat tepasiga kelmasligining choralarini koʻramiz“. Ayni paytda u Bonn hukumati har qanday sharoitda ham Parij ahdnomalaridan kelib chiqadigan harbiy majburiyatlarini bajarishini aytdi. Urushdan keyingi dastlabki vaqtlarda K. Adenauerda Gʻarb mamlakatlari va Sovet Ittifoqi oʻrtasida tinch hamkorlik imkoniyatlari haqida fikrlar paydo boʻldi. Biroq xomhayollar tezda qaytib ketdi. Dunyo turli xil dunyoqarashlarga ega boʻlgan, etnik qadriyatlari va siyosiy vazifalari boshqa-boshqa boʻlgan ikki lagerga boʻlindi. Ikki tuzumning qarama-qarshiligi kuchayib borardi. Uning markazida esa ikkiga boʻlingan Germaniya turardi.
[[Fayl:Bundesarchiv Bild 146-1989-101-01A, Moskau, Besuch Konrad Adenauer.jpg|thumb|Nikita Xrushchev va boshqa sovet rahbarlari 1955-yil sentyabr oyida Moskvada Adenauer bilan salomlashishdi.]]
[[Fayl:Konrad-Adenauer-TIME-1954.jpg|left|thumb|Yil odami: Adenauer ''Time'' muqovasida (1954-yil 4 yanvar)|407x407px]]
K. Adenauer, bunday holatda nemislarning betaraf boʻlishi mumkin emas, degan qarorga keldi. Germaniya Gʻarb bilan boʻladi. U kommunistik mafkura bilan va xoʻjalik yuritishning rejali taqsimlash tizimi bilan har qanday kelishuvlarga qarshi chiqdi. Birlashgan Germaniyani u faqat Gʻarb dunyosi bilan ittfoqda koʻrardi va uni betaraflashtirishning har qanday rejalarini rad qilardi. Sovet Ittifoqining dunyoda tutgan oʻrnini va uning Ger­maniya muammosini hal etishga boʻlgan taʼsirini tan olgan K. Adenauer SSSR bilan diplomatik aloqalarning, keyin esa savdo-iqtisodiy aloqalarning ham oʻrnatalishiga rozi boʻldi. Moskvada boʻlgan muzokaralarda u sovet rahbarlariga nisbatan hurmat bilan munosabatda boʻldi va bunda oʻzaro teng huquqlilik doiralaridan chiqilishiga ham yoʻl qoʻymadi&lt;ref&gt;XX asr: takdirlarda aks etgan tarix / Sh. Ergashev, T. Bobomatov;— Toshkent: „Oʻzbekiston“, 2015. 11-bet&lt;/ref&gt;.

== Konrad Adenauer davrida GFR va Fransiya munosabatlari ==
[[Fayl:Sculpture of Konrad Adenauer and Charles de Gaulle outside the Konrad Adenauer Stiftung.jpg|left|thumb|Adenauer va Sharl de Goll tasvirlangan Germaniya va Fransiya oʻrtasidagi munosabatlar tiklanganiga bagʻishlangan Berlin lavhasi|296x296px]]
Konrad Adenauerning obroʻyi tobora ortib borardi. XDI 一 XSI qatorasiga toʻrt marta parlament saylovlarida gʻolib chiqdi. Gʻarb mamlakatlarining rahbarlari K. Adenauerni teng va hurmatli hamkor sifatida qabul qilardilar. Ayniqsa qizgʻin munosabatlar u bilan Sharl de Goll oʻrtasida oʻrnatildi. K. Adenauerning diplomatiyasi mavqeida 1963-yil 22-yanvar alohida oʻrin tutdi, chunki oʻsha kuni GFR kansleri va Fransiya prezidenti Yelisey maydonida quchoqdashdilar. Ikki millat oʻrtasidagi yuz yillik millatlararo nifoq yoʻqotildi. Konrad Adenauer bilan Sharl de Goll doʻstlik haqida shartnoma imzoladilar. „Mening, — degan edi ushanda K. Adenauer, — eng avvalgi oʻringa Yevropa birligini qoʻyib, faqat shundan keyingina oʻz davlatining manfaatini qoʻyadigan yagona nemis kans­leri ekanligimni unutmang“&lt;ref&gt;XX asr: takdirlarda aks etgan tarix / Sh. Ergashev, T. Bobomatov;— Toshkent: „Oʻzbekiston“, 2015. 11-bet&lt;/ref&gt;.

== Konrad Adenauer davrida iqtisodiy rivojlanish ==
[[Fayl:Bundesarchiv B 145 Bild-F010324-0002, Flughafen Köln-Bonn, Adenauer, de Gaulle.jpg|left|thumb|Adenauer Fransiya prezidenti Sharl de Goll bilan 1961-yilda Köln Bonn aeroportida|299x299px]]
Sharqdan koʻchib kelayotganlar oqimi va kansler K. Adenauerning hamda iqtisod ministri Erxardning qulay iqtisodiy siyosati Germaniya „Mar­shall rejasi“ doirasida olgan salmoqli moliyaviy „darmon“ bilan qoʻshilib shunga olib keldiki, 1955-yildayoq mamlakat misli koʻrilmagan taraqqiyotga erishdi. Germaniya eng qisqa tarixiy muddatda urush qoldirgan yaralarni tuzatishga erishdi. Mamlakat urushga qadar mavjud boʻlgan hududining qaryib yarmini va aholisining yigirma besh foizini sharqiy qismida qoldirganiga qaramasdan, 1950-yildayoq, real oylik ish haqining urushdan oldingi darajasiga yetdi. Gʻarbiy nemislar har yili Italiya, Ispaniya va Portugaliya oromgohlariga borishga odatlanib qoldilar. Qaryib har bir oila oʻz avtomobiliga ega boʻldi, televizorlar, muzlatkichlar va kir yuvish mashinalari singari oddiy narsalar haqida esa gapirmasa ham boʻladi&lt;ref&gt;XX asr: takdirlarda aks etgan tarix / Sh. Ergashev, T. Bobomatov;— Toshkent: „Oʻzbekiston“, 2015. 11-bet&lt;/ref&gt;.

== Konred Adenauer davrida yahudiylarga nisbatan yuritilgan siyosat ==
Ana shunday sharoitlarda kansler K. Adenauer umummilliy qadriyatlarni keskin qayta koʻrib chiqishga olib keluvchi qadam qoʻyadi. Bundes­tagda nutq soʻzlar ekan, kansler birinchi marta millionlab yevropalik yahudiylarning yoʻq qilinishida nemislarning tarixiy masʼuliyatini tan oldi. Adenauerning soʻzlari faqat nemislarnigina emas, balki boshqalarni ham hayratga soldi. Qizgʻin muzokaralardan keyin 1952-yilning 10-sentabr kuni Lyuksemburgda tovon toʻlash (reparatsiya) haqida shart­noma imzolandi. Unda yosh Isroil davlatiga moddiy yordam koʻrsatish ham nazarda tutilgandi. Isroil bilan GFR oʻrtasida diplomatik aloqalar oʻrnatilgunga qadar Isroil fuqarolariga Germaniyaga borish tavsiya qilinmas edi. Vaziyat K. Adenauer bilan Isroil bosh vaziri David Ben Gurion oʻrtasidagi toʻgridan-toʻgri muzokaralar natijasida ikki tomonlama munosabatlar normallashganidan soʻng oʻzgardi. Lekin ana shu voqealardan koʻp yillar keyin ham 1928-yilgacha tugʻilgan nemislar Isroilga borish uchun hujjatlarini berar ekanlar, maxsus anketani toʻldirishga majbur edilar. 1960-yili Nyu-Yorkda kansler K. Adenauer bilan Isroil bosh ministri David Ben Gurionning tarixiy uchrashuvi boʻlib oʻtdi. K. Adenauer yahudiylarning nemis jamiyatiga integratsiyalashuvini soddalashtirish uchun barcha imkoniyatlarni ishga solishga vaʼda berdi. Kansler oʻz vaʼdasini aʼlo darajada bajardi. 1961-yilda K. Ade­nauer shunday degandi: „Bizning maqsadimiz, Yevropa kelajakda barcha yevropaliklar uchun umumiy xonadon boʻlsin, u erkinlik makoni boʻlsin“&lt;ref&gt;XX asr: takdirlarda aks etgan tarix / Sh. Ergashev, T. Bobomatov;— Toshkent: „Oʻzbekiston“, 2015. 11-bet&lt;/ref&gt;.[[Fayl:Bundesarchiv B 145 Bild-P092352, Israel, Konrad Adenauer und Salmann Schasar.jpg|thumb|Adenauer Isroil Prezidenti Zalman Shazar bilan , 1966-yil]]

== Umrining soʻngi yillari ==
German davlatini ajratib turuvchi Berlin devori tiklanishiga qarshilik qilishning iloji boʻlmaganligi K. Adenauerning yagona yirik omadsizligi boʻldi. 1963-yil 15-oktabrda Adenauer federal kansler lavozimidan isteʼfoga chiqdi. U mamlakatni 14 yil boshqardi. 1963-yil 15-oktabrda u oʻzining federal kansler sifatidagi soʻnggi nutqini soʻzladi. Undan keyingi hayotining toʻrt yilini Rendorfda oilasi davrasida oʻtkazdi, ammo yana uch yil XDIga rahbarlik qildi. Adenauer memuarlar yozdi va bogʻiga qarardi— u faqat siyosatchigina emas, qator agronomik yangiliklar muallifi ham edi.[[Fayl:Bundesarchiv B 145 Bild-F024568-0014, Köln, Trauerfeier für Konrad Adenauer.jpg|left|thumb|Köln soborida Adenauerning dafn marosimi]][[Fayl:Adenauer Grab.jpg|thumb|Rondorfdagi Adenauerning qabri]]

U barcha sohada meʼyorni bilishi, oilasiga eʼtiborni va oʻz-oʻzini qatʼiy nazorat qilishi bilan ajralib turardi. Har kuni ertalab soat 9 dan kechgacha oʻzining Shaumburg saroyidagi kabinetida ishlardi. Saylovoldi kampaniyalarida u mamlakat boʻylab yurardi va odamlar uni qiziqish bi­lan tinglardi. Bu siyosatchi murosaga kela olar, baʼzan ayyorlik qilar, aytganini bajartirar va ishontirar, boshqalarga quloq sola olar, qaror qilgandan soʻng esa, uning bajarilishini qatʼiyat bilan talab qilar, ayni paytda uni diktatorlikda, konstitutsiyani va demokratik normalarni buzganlikda ayblashlari uchun sabab boʻladigan ishlarni qilmas edi. Germaniyada „Millat otasi“ yoki oddiy qilib, magʻlub mamlakatning qiyofasini oʻzgartirgan „Der Alte“ („Qariya“) deyishardi.

Konrad Adenauer 1967-yil 19-aprel kuni 91 yoshida vafot etdi&lt;ref&gt;XX asr: takdirlarda aks etgan tarix / Sh. Ergashev, T. Bobomatov;— Toshkent: „Oʻzbekiston“, 2015. 12-bet&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}{{Olmoniya tashqi ishlar vazirlari}}
{{Olmoniya Kanslerlari}}
{{Yil kishisi (Time), 1951-1975}}
{{DEFAULTSORT:Adenauer, Konrad}}

[[Turkum:1876-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:5-yanvarda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1967-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:19-aprelda vafot etganlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha siyosatchilar]]</text>
      <sha1>sf3bfb9webbdcpg49mkfc3ushhh7lea</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Anhor (kanal)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>446820</id>
    <revision>
      <id>6328801</id>
      <parentid>6089604</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:22:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ДолбоЯщер</username>
        <id>39432</id>
      </contributor>
      <comment>page not about canal</comment>
      <origin>6328801</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="694" sha1="q88wwf0w51svxmajao8fx3962x0aat8" xml:space="preserve">{{Maʼnolari|Anhor (maʼnolari)}}
'''Anhor''' ([[arab tili|arab]], nahr — daryo soʻzining koʻpligi) — katta [[kanal (suv yoʻli)|kanal]], ariq. [[Xorazm shevasi]]dagi arna soʻziga toʻgʻri keladi. Anhor atamasi baʼzan mustaqil atoqli ot oʻrnida ham ishlatiladi. Mas, [[Toshkent]]dagi [[Anhor arigʻi]]&lt;ref&gt;&quot;{{PAGENAME}}&quot; ''[[OʻzME]]''. [http://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/Oʻzbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20A%20harfi.pdf A-harfi]{{Oʻlikhavola|date=fevral 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}}
{{hydro-stub}}

[[Turkum:Kanallar| Anhor]]

{{no iwiki}}</text>
      <sha1>q88wwf0w51svxmajao8fx3962x0aat8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Askariy mirzo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>447383</id>
    <revision>
      <id>6328222</id>
      <parentid>6131370</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T17:34:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mupapap29</username>
        <id>201910</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>boshqa tilga ishorat qilindi.</comment>
      <origin>6328222</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="577" sha1="auubq8nyfvdbgelcb6yuixqnfppw0pp" xml:space="preserve">'''Askariy mirzo''' (1512-1558) – Mevat va Qandahor hokimi (1530–1551). Boburiylardan. Boburning uchinchi oʻgʻli. Komron Mirzo qutquvi bilan boburiylar hukmdori Humoyunga qarshi bir necha marta isyon koʻtargan va nihoyat Kobul yaqinida boʻlgan jang (1551)da asir olinib, oʻzining talabiga koʻra hajga joʻnatilgan. 1558-yil yoʻlda olamdan oʻtib, Makkadagi qabristonga dafn etilgan. Askariy mirzo she’riyatga ixlosmand boʻlib, forsiy va turkiy tillarda gʻazallar bitgan.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>auubq8nyfvdbgelcb6yuixqnfppw0pp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vazn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>448111</id>
    <revision>
      <id>6328186</id>
      <parentid>6101616</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T16:26:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KamolaLuqmonova</username>
        <id>319743</id>
      </contributor>
      <origin>6328186</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1513" sha1="cmw5z9nj6vbl1zc0fyqosgqn21hr2hs" xml:space="preserve">'''Vazn''' (arab. — oʻlchov)— sheʼrda tovush tuzilishini uyushtirish usuli. Sillabik sheʼr tuzilishicha boʻgʻin va turoq soni, tonik sheʼr tuzilishi stopalar oʻlchovi va soni bilan aniqlanadi. Sheʼriy ritm, ohangdorlik hamda musiqiylikning hosil boʻlishi Vazn. va uning xususiyatlariga bogʻliq. Vazn sheʼr bandi bilan aloqador boʻlgan ritm unsuri hisoblanadi. Oʻzbek sheʼriyatida koʻp qoʻllaniladigan barmoq tizimida misralardagi boʻgʻinlarning bir miqdorda va mutanosib holda, turoqlarning bir tekis, ham muayyan tartibda takrorlanib kelishiga asoslanadi. Bunda Vazn. lar tuzilishi va musiqiylikni tashkil etishdagi xususiyatlariga koʻra, sodda, qoʻshma va erkin Vazn. larga boʻlinadi. Sodda Vazn. da sheʼr miyeralarining umumiy boʻgʻin soni teng boʻladi. Qoʻshma Vazn. da sheʼrlar bandidagi miyeralarning biri ikkinchisidan biror boʻgʻin ortiq yo kam, biror turok, oz yoki koʻp boʻladi. Qoʻshma Vazn. da yozilgan sheʼrlarda 1-va 2- misralardagi turok, tartibi 3- va 4- misralarda takrorlanadi, shu tarzda ritm vujudga keladi. Erkin Vazn. vazndan vaznga oʻtib turadi. Barmoq tizimida uch boʻgʻinlidan, yaʼni uchlikdan oʻn yettilikkacha Vazn. lar turkumi uchraydi. Aruz Vazn. ida musiqiylik, ritm misralardagi choʻziq va qisqa boʻgʻinlarning , ruknlarning bir tekisda takrorlanishi orqali hosil boʻladi.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt; 

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{writer-stub}}
[[Turkum:Sheʼriyat]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha yozuvchilar]]</text>
      <sha1>cmw5z9nj6vbl1zc0fyqosgqn21hr2hs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328187</id>
      <parentid>6328186</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T16:26:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KamolaLuqmonova</username>
        <id>319743</id>
      </contributor>
      <origin>6328187</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1512" sha1="ngdglejstfr55day9cmawy6re6obhrz" xml:space="preserve">'''Vazn''' (arab. — oʻlchov)— sheʼrda tovush tuzilishini uyushtirish usuli. Sillabik sheʼr tuzilishicha boʻgʻin va turoq soni, tonik sheʼr tuzilishi stopalar oʻlchovi va soni bilan aniqlanadi. Sheʼriy ritm, ohangdorlik hamda musiqiylikning hosil boʻlishi vazn va uning xususiyatlariga bogʻliq. Vazn sheʼr bandi bilan aloqador boʻlgan ritm unsuri hisoblanadi. Oʻzbek sheʼriyatida koʻp qoʻllaniladigan barmoq tizimida misralardagi boʻgʻinlarning bir miqdorda va mutanosib holda, turoqlarning bir tekis, ham muayyan tartibda takrorlanib kelishiga asoslanadi. Bunda Vazn. lar tuzilishi va musiqiylikni tashkil etishdagi xususiyatlariga koʻra, sodda, qoʻshma va erkin Vazn. larga boʻlinadi. Sodda Vazn. da sheʼr miyeralarining umumiy boʻgʻin soni teng boʻladi. Qoʻshma Vazn. da sheʼrlar bandidagi miyeralarning biri ikkinchisidan biror boʻgʻin ortiq yo kam, biror turok, oz yoki koʻp boʻladi. Qoʻshma Vazn. da yozilgan sheʼrlarda 1-va 2- misralardagi turok, tartibi 3- va 4- misralarda takrorlanadi, shu tarzda ritm vujudga keladi. Erkin Vazn. vazndan vaznga oʻtib turadi. Barmoq tizimida uch boʻgʻinlidan, yaʼni uchlikdan oʻn yettilikkacha Vazn. lar turkumi uchraydi. Aruz Vazn. ida musiqiylik, ritm misralardagi choʻziq va qisqa boʻgʻinlarning , ruknlarning bir tekisda takrorlanishi orqali hosil boʻladi.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt; 

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{writer-stub}}
[[Turkum:Sheʼriyat]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha yozuvchilar]]</text>
      <sha1>ngdglejstfr55day9cmawy6re6obhrz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328188</id>
      <parentid>6328187</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T16:27:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KamolaLuqmonova</username>
        <id>319743</id>
      </contributor>
      <origin>6328188</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1510" sha1="dr2oi603ibspq1bcsylblnqgradcgml" xml:space="preserve">'''Vazn''' (arab. — oʻlchov)— sheʼrda tovush tuzilishini uyushtirish usuli. Sillabik sheʼr tuzilishicha boʻgʻin va turoq soni, tonik sheʼr tuzilishi stopalar oʻlchovi va soni bilan aniqlanadi. Sheʼriy ritm, ohangdorlik hamda musiqiylikning hosil boʻlishi vazn va uning xususiyatlariga bogʻliq. Vazn sheʼr bandi bilan aloqador boʻlgan ritm unsuri hisoblanadi. Oʻzbek sheʼriyatida koʻp qoʻllaniladigan barmoq tizimida misralardagi boʻgʻinlarning bir miqdorda va mutanosib holda, turoqlarning bir tekis, ham muayyan tartibda takrorlanib kelishiga asoslanadi. Bunda vaznlar tuzilishi va musiqiylikni tashkil etishdagi xususiyatlariga koʻra, sodda, qoʻshma va erkin Vazn. larga boʻlinadi. Sodda Vazn. da sheʼr miyeralarining umumiy boʻgʻin soni teng boʻladi. Qoʻshma Vazn. da sheʼrlar bandidagi miyeralarning biri ikkinchisidan biror boʻgʻin ortiq yo kam, biror turok, oz yoki koʻp boʻladi. Qoʻshma Vazn. da yozilgan sheʼrlarda 1-va 2- misralardagi turok, tartibi 3- va 4- misralarda takrorlanadi, shu tarzda ritm vujudga keladi. Erkin Vazn. vazndan vaznga oʻtib turadi. Barmoq tizimida uch boʻgʻinlidan, yaʼni uchlikdan oʻn yettilikkacha Vazn. lar turkumi uchraydi. Aruz Vazn. ida musiqiylik, ritm misralardagi choʻziq va qisqa boʻgʻinlarning , ruknlarning bir tekisda takrorlanishi orqali hosil boʻladi.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt; 

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{writer-stub}}
[[Turkum:Sheʼriyat]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha yozuvchilar]]</text>
      <sha1>dr2oi603ibspq1bcsylblnqgradcgml</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328189</id>
      <parentid>6328188</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T16:27:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KamolaLuqmonova</username>
        <id>319743</id>
      </contributor>
      <origin>6328189</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1508" sha1="9cpfd911si7s18oplixqrim7czbrulq" xml:space="preserve">'''Vazn''' (arab. — oʻlchov)— sheʼrda tovush tuzilishini uyushtirish usuli. Sillabik sheʼr tuzilishicha boʻgʻin va turoq soni, tonik sheʼr tuzilishi stopalar oʻlchovi va soni bilan aniqlanadi. Sheʼriy ritm, ohangdorlik hamda musiqiylikning hosil boʻlishi vazn va uning xususiyatlariga bogʻliq. Vazn sheʼr bandi bilan aloqador boʻlgan ritm unsuri hisoblanadi. Oʻzbek sheʼriyatida koʻp qoʻllaniladigan barmoq tizimida misralardagi boʻgʻinlarning bir miqdorda va mutanosib holda, turoqlarning bir tekis, ham muayyan tartibda takrorlanib kelishiga asoslanadi. Bunda vaznlar tuzilishi va musiqiylikni tashkil etishdagi xususiyatlariga koʻra, sodda, qoʻshma va erkin vaznlarga boʻlinadi. Sodda Vazn. da sheʼr miyeralarining umumiy boʻgʻin soni teng boʻladi. Qoʻshma Vazn. da sheʼrlar bandidagi miyeralarning biri ikkinchisidan biror boʻgʻin ortiq yo kam, biror turok, oz yoki koʻp boʻladi. Qoʻshma Vazn. da yozilgan sheʼrlarda 1-va 2- misralardagi turok, tartibi 3- va 4- misralarda takrorlanadi, shu tarzda ritm vujudga keladi. Erkin Vazn. vazndan vaznga oʻtib turadi. Barmoq tizimida uch boʻgʻinlidan, yaʼni uchlikdan oʻn yettilikkacha Vazn. lar turkumi uchraydi. Aruz Vazn. ida musiqiylik, ritm misralardagi choʻziq va qisqa boʻgʻinlarning , ruknlarning bir tekisda takrorlanishi orqali hosil boʻladi.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt; 

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{writer-stub}}
[[Turkum:Sheʼriyat]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha yozuvchilar]]</text>
      <sha1>9cpfd911si7s18oplixqrim7czbrulq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328190</id>
      <parentid>6328189</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T16:28:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KamolaLuqmonova</username>
        <id>319743</id>
      </contributor>
      <origin>6328190</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1506" sha1="3oy28e764ta4z0p1xxrfwtwty2eq9ao" xml:space="preserve">'''Vazn''' (arab. — oʻlchov)— sheʼrda tovush tuzilishini uyushtirish usuli. Sillabik sheʼr tuzilishicha boʻgʻin va turoq soni, tonik sheʼr tuzilishi stopalar oʻlchovi va soni bilan aniqlanadi. Sheʼriy ritm, ohangdorlik hamda musiqiylikning hosil boʻlishi vazn va uning xususiyatlariga bogʻliq. Vazn sheʼr bandi bilan aloqador boʻlgan ritm unsuri hisoblanadi. Oʻzbek sheʼriyatida koʻp qoʻllaniladigan barmoq tizimida misralardagi boʻgʻinlarning bir miqdorda va mutanosib holda, turoqlarning bir tekis, ham muayyan tartibda takrorlanib kelishiga asoslanadi. Bunda vaznlar tuzilishi va musiqiylikni tashkil etishdagi xususiyatlariga koʻra, sodda, qoʻshma va erkin vaznlarga boʻlinadi. Sodda vaznda sheʼr miyeralarining umumiy boʻgʻin soni teng boʻladi. Qoʻshma Vazn. da sheʼrlar bandidagi miyeralarning biri ikkinchisidan biror boʻgʻin ortiq yo kam, biror turok, oz yoki koʻp boʻladi. Qoʻshma Vazn. da yozilgan sheʼrlarda 1-va 2- misralardagi turok, tartibi 3- va 4- misralarda takrorlanadi, shu tarzda ritm vujudga keladi. Erkin Vazn. vazndan vaznga oʻtib turadi. Barmoq tizimida uch boʻgʻinlidan, yaʼni uchlikdan oʻn yettilikkacha Vazn. lar turkumi uchraydi. Aruz Vazn. ida musiqiylik, ritm misralardagi choʻziq va qisqa boʻgʻinlarning , ruknlarning bir tekisda takrorlanishi orqali hosil boʻladi.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt; 

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{writer-stub}}
[[Turkum:Sheʼriyat]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha yozuvchilar]]</text>
      <sha1>3oy28e764ta4z0p1xxrfwtwty2eq9ao</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328191</id>
      <parentid>6328190</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T16:28:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KamolaLuqmonova</username>
        <id>319743</id>
      </contributor>
      <origin>6328191</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1505" sha1="nnl2fw556dv2nnih5xms1u1ark3h6cj" xml:space="preserve">'''Vazn''' (arab. — oʻlchov)— sheʼrda tovush tuzilishini uyushtirish usuli. Sillabik sheʼr tuzilishicha boʻgʻin va turoq soni, tonik sheʼr tuzilishi stopalar oʻlchovi va soni bilan aniqlanadi. Sheʼriy ritm, ohangdorlik hamda musiqiylikning hosil boʻlishi vazn va uning xususiyatlariga bogʻliq. Vazn sheʼr bandi bilan aloqador boʻlgan ritm unsuri hisoblanadi. Oʻzbek sheʼriyatida koʻp qoʻllaniladigan barmoq tizimida misralardagi boʻgʻinlarning bir miqdorda va mutanosib holda, turoqlarning bir tekis, ham muayyan tartibda takrorlanib kelishiga asoslanadi. Bunda vaznlar tuzilishi va musiqiylikni tashkil etishdagi xususiyatlariga koʻra, sodda, qoʻshma va erkin vaznlarga boʻlinadi. Sodda vaznda sheʼr misralarining umumiy boʻgʻin soni teng boʻladi. Qoʻshma Vazn. da sheʼrlar bandidagi miyeralarning biri ikkinchisidan biror boʻgʻin ortiq yo kam, biror turok, oz yoki koʻp boʻladi. Qoʻshma Vazn. da yozilgan sheʼrlarda 1-va 2- misralardagi turok, tartibi 3- va 4- misralarda takrorlanadi, shu tarzda ritm vujudga keladi. Erkin Vazn. vazndan vaznga oʻtib turadi. Barmoq tizimida uch boʻgʻinlidan, yaʼni uchlikdan oʻn yettilikkacha Vazn. lar turkumi uchraydi. Aruz Vazn. ida musiqiylik, ritm misralardagi choʻziq va qisqa boʻgʻinlarning , ruknlarning bir tekisda takrorlanishi orqali hosil boʻladi.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt; 

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{writer-stub}}
[[Turkum:Sheʼriyat]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha yozuvchilar]]</text>
      <sha1>nnl2fw556dv2nnih5xms1u1ark3h6cj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328192</id>
      <parentid>6328191</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T16:28:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KamolaLuqmonova</username>
        <id>319743</id>
      </contributor>
      <origin>6328192</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1503" sha1="d2pkzptap5024bh2zyltov1f32c9dhk" xml:space="preserve">'''Vazn''' (arab. — oʻlchov)— sheʼrda tovush tuzilishini uyushtirish usuli. Sillabik sheʼr tuzilishicha boʻgʻin va turoq soni, tonik sheʼr tuzilishi stopalar oʻlchovi va soni bilan aniqlanadi. Sheʼriy ritm, ohangdorlik hamda musiqiylikning hosil boʻlishi vazn va uning xususiyatlariga bogʻliq. Vazn sheʼr bandi bilan aloqador boʻlgan ritm unsuri hisoblanadi. Oʻzbek sheʼriyatida koʻp qoʻllaniladigan barmoq tizimida misralardagi boʻgʻinlarning bir miqdorda va mutanosib holda, turoqlarning bir tekis, ham muayyan tartibda takrorlanib kelishiga asoslanadi. Bunda vaznlar tuzilishi va musiqiylikni tashkil etishdagi xususiyatlariga koʻra, sodda, qoʻshma va erkin vaznlarga boʻlinadi. Sodda vaznda sheʼr misralarining umumiy boʻgʻin soni teng boʻladi. Qoʻshma vaznda sheʼrlar bandidagi miyeralarning biri ikkinchisidan biror boʻgʻin ortiq yo kam, biror turok, oz yoki koʻp boʻladi. Qoʻshma Vazn. da yozilgan sheʼrlarda 1-va 2- misralardagi turok, tartibi 3- va 4- misralarda takrorlanadi, shu tarzda ritm vujudga keladi. Erkin Vazn. vazndan vaznga oʻtib turadi. Barmoq tizimida uch boʻgʻinlidan, yaʼni uchlikdan oʻn yettilikkacha Vazn. lar turkumi uchraydi. Aruz Vazn. ida musiqiylik, ritm misralardagi choʻziq va qisqa boʻgʻinlarning , ruknlarning bir tekisda takrorlanishi orqali hosil boʻladi.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt; 

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{writer-stub}}
[[Turkum:Sheʼriyat]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha yozuvchilar]]</text>
      <sha1>d2pkzptap5024bh2zyltov1f32c9dhk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328193</id>
      <parentid>6328192</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T16:29:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KamolaLuqmonova</username>
        <id>319743</id>
      </contributor>
      <origin>6328193</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1502" sha1="7qsiazja75453jh8lkh45zxatxnt3ep" xml:space="preserve">'''Vazn''' (arab. — oʻlchov)— sheʼrda tovush tuzilishini uyushtirish usuli. Sillabik sheʼr tuzilishicha boʻgʻin va turoq soni, tonik sheʼr tuzilishi stopalar oʻlchovi va soni bilan aniqlanadi. Sheʼriy ritm, ohangdorlik hamda musiqiylikning hosil boʻlishi vazn va uning xususiyatlariga bogʻliq. Vazn sheʼr bandi bilan aloqador boʻlgan ritm unsuri hisoblanadi. Oʻzbek sheʼriyatida koʻp qoʻllaniladigan barmoq tizimida misralardagi boʻgʻinlarning bir miqdorda va mutanosib holda, turoqlarning bir tekis, ham muayyan tartibda takrorlanib kelishiga asoslanadi. Bunda vaznlar tuzilishi va musiqiylikni tashkil etishdagi xususiyatlariga koʻra, sodda, qoʻshma va erkin vaznlarga boʻlinadi. Sodda vaznda sheʼr misralarining umumiy boʻgʻin soni teng boʻladi. Qoʻshma vaznda sheʼrlar bandidagi misralarning biri ikkinchisidan biror boʻgʻin ortiq yo kam, biror turok, oz yoki koʻp boʻladi. Qoʻshma Vazn. da yozilgan sheʼrlarda 1-va 2- misralardagi turok, tartibi 3- va 4- misralarda takrorlanadi, shu tarzda ritm vujudga keladi. Erkin Vazn. vazndan vaznga oʻtib turadi. Barmoq tizimida uch boʻgʻinlidan, yaʼni uchlikdan oʻn yettilikkacha Vazn. lar turkumi uchraydi. Aruz Vazn. ida musiqiylik, ritm misralardagi choʻziq va qisqa boʻgʻinlarning , ruknlarning bir tekisda takrorlanishi orqali hosil boʻladi.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt; 

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{writer-stub}}
[[Turkum:Sheʼriyat]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha yozuvchilar]]</text>
      <sha1>7qsiazja75453jh8lkh45zxatxnt3ep</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328194</id>
      <parentid>6328193</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T16:29:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KamolaLuqmonova</username>
        <id>319743</id>
      </contributor>
      <origin>6328194</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1499" sha1="18uakw2rytjxbgx3wmka7bsotc5xpr5" xml:space="preserve">'''Vazn''' (arab. — oʻlchov)— sheʼrda tovush tuzilishini uyushtirish usuli. Sillabik sheʼr tuzilishicha boʻgʻin va turoq soni, tonik sheʼr tuzilishi stopalar oʻlchovi va soni bilan aniqlanadi. Sheʼriy ritm, ohangdorlik hamda musiqiylikning hosil boʻlishi vazn va uning xususiyatlariga bogʻliq. Vazn sheʼr bandi bilan aloqador boʻlgan ritm unsuri hisoblanadi. Oʻzbek sheʼriyatida koʻp qoʻllaniladigan barmoq tizimida misralardagi boʻgʻinlarning bir miqdorda va mutanosib holda, turoqlarning bir tekis, ham muayyan tartibda takrorlanib kelishiga asoslanadi. Bunda vaznlar tuzilishi va musiqiylikni tashkil etishdagi xususiyatlariga koʻra, sodda, qoʻshma va erkin vaznlarga boʻlinadi. Sodda vaznda sheʼr misralarining umumiy boʻgʻin soni teng boʻladi. Qoʻshma vaznda sheʼrlar bandidagi misralarning biri ikkinchisidan biror boʻgʻin ortiq yo kam, biror turoq, oz yoki koʻp boʻladi. Qoʻshma vaznda yozilgan sheʼrlarda 1-va 2- misralardagi turok, tartibi 3- va 4- misralarda takrorlanadi, shu tarzda ritm vujudga keladi. Erkin vazn vazndan vaznga oʻtib turadi. Barmoq tizimida uch boʻgʻinlidan, yaʼni uchlikdan oʻn yettilikkacha Vazn. lar turkumi uchraydi. Aruz Vazn. ida musiqiylik, ritm misralardagi choʻziq va qisqa boʻgʻinlarning , ruknlarning bir tekisda takrorlanishi orqali hosil boʻladi.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt; 

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{writer-stub}}
[[Turkum:Sheʼriyat]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha yozuvchilar]]</text>
      <sha1>18uakw2rytjxbgx3wmka7bsotc5xpr5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328195</id>
      <parentid>6328194</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T16:29:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KamolaLuqmonova</username>
        <id>319743</id>
      </contributor>
      <origin>6328195</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1499" sha1="nhwy6rqqa2trjo7rl69xqfjny04lg11" xml:space="preserve">'''Vazn''' (arab. — oʻlchov)— sheʼrda tovush tuzilishini uyushtirish usuli. Sillabik sheʼr tuzilishicha boʻgʻin va turoq soni, tonik sheʼr tuzilishi stopalar oʻlchovi va soni bilan aniqlanadi. Sheʼriy ritm, ohangdorlik hamda musiqiylikning hosil boʻlishi vazn va uning xususiyatlariga bogʻliq. Vazn sheʼr bandi bilan aloqador boʻlgan ritm unsuri hisoblanadi. Oʻzbek sheʼriyatida koʻp qoʻllaniladigan barmoq tizimida misralardagi boʻgʻinlarning bir miqdorda va mutanosib holda, turoqlarning bir tekis, ham muayyan tartibda takrorlanib kelishiga asoslanadi. Bunda vaznlar tuzilishi va musiqiylikni tashkil etishdagi xususiyatlariga koʻra, sodda, qoʻshma va erkin vaznlarga boʻlinadi. Sodda vaznda sheʼr misralarining umumiy boʻgʻin soni teng boʻladi. Qoʻshma vaznda sheʼrlar bandidagi misralarning biri ikkinchisidan biror boʻgʻin ortiq yo kam, biror turoq, oz yoki koʻp boʻladi. Qoʻshma vaznda yozilgan sheʼrlarda 1-va 2- misralardagi turoq, tartibi 3- va 4- misralarda takrorlanadi, shu tarzda ritm vujudga keladi. Erkin vazn vazndan vaznga oʻtib turadi. Barmoq tizimida uch boʻgʻinlidan, yaʼni uchlikdan oʻn yettilikkacha Vazn. lar turkumi uchraydi. Aruz Vazn. ida musiqiylik, ritm misralardagi choʻziq va qisqa boʻgʻinlarning , ruknlarning bir tekisda takrorlanishi orqali hosil boʻladi.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt; 

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{writer-stub}}
[[Turkum:Sheʼriyat]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha yozuvchilar]]</text>
      <sha1>nhwy6rqqa2trjo7rl69xqfjny04lg11</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328197</id>
      <parentid>6328195</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T16:30:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KamolaLuqmonova</username>
        <id>319743</id>
      </contributor>
      <origin>6328197</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1495" sha1="na8vikjbiknlysyo3shmo8ldxdpmzas" xml:space="preserve">'''Vazn''' (arab. — oʻlchov)— sheʼrda tovush tuzilishini uyushtirish usuli. Sillabik sheʼr tuzilishicha boʻgʻin va turoq soni, tonik sheʼr tuzilishi stopalar oʻlchovi va soni bilan aniqlanadi. Sheʼriy ritm, ohangdorlik hamda musiqiylikning hosil boʻlishi vazn va uning xususiyatlariga bogʻliq. Vazn sheʼr bandi bilan aloqador boʻlgan ritm unsuri hisoblanadi. Oʻzbek sheʼriyatida koʻp qoʻllaniladigan barmoq tizimida misralardagi boʻgʻinlarning bir miqdorda va mutanosib holda, turoqlarning bir tekis, ham muayyan tartibda takrorlanib kelishiga asoslanadi. Bunda vaznlar tuzilishi va musiqiylikni tashkil etishdagi xususiyatlariga koʻra, sodda, qoʻshma va erkin vaznlarga boʻlinadi. Sodda vaznda sheʼr misralarining umumiy boʻgʻin soni teng boʻladi. Qoʻshma vaznda sheʼrlar bandidagi misralarning biri ikkinchisidan biror boʻgʻin ortiq yo kam, biror turoq, oz yoki koʻp boʻladi. Qoʻshma vaznda yozilgan sheʼrlarda 1-va 2- misralardagi turoq, tartibi 3- va 4- misralarda takrorlanadi, shu tarzda ritm vujudga keladi. Erkin vazn vazndan vaznga oʻtib turadi. Barmoq tizimida uch boʻgʻinlidan, yaʼni uchlikdan oʻn yettilikkacha vaznlar turkumi uchraydi. Aruz vaznida musiqiylik, ritm misralardagi choʻziq va qisqa boʻgʻinlarning , ruknlarning bir tekisda takrorlanishi orqali hosil boʻladi.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt; 

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{writer-stub}}
[[Turkum:Sheʼriyat]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha yozuvchilar]]</text>
      <sha1>na8vikjbiknlysyo3shmo8ldxdpmzas</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kayfiyat</title>
    <ns>0</ns>
    <id>502871</id>
    <revision>
      <id>6328281</id>
      <parentid>6166656</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T20:12:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xamdamova9</username>
        <id>319734</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6328281</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1828" sha1="kxjobo2ponele88xmsjr2uam3gnlfg8" xml:space="preserve">{{Ichki havolasiz|date=avgust 2024}}
{{multiple issues|
{{turkumsiz|sana=2024-04}}
{{ichki havolasiz|sana=2024-04}}
{{xatolar|sana=2024-04}}
}}

'''Kayfiyat''' — [[shaxs]]ning faoliyati, xulqi, muomalasi va ruhiy jarayonlariga maʼlum vaqt davomida taʼsir qilib turuvchi hissiy holat. Insonning hayoti va faoliyati davomida shodonlik, hazilkashlik, zerikish, qaygʻurish kabi his-tuygʻular uning ruhiy holati tizimiga aylanadi. Insonning butun faoliyatiga kuchli taʼsir koʻrsatadi. Masalan, kishi xursand boʻlib turganida uning koʻziga hamma narsa yaxshi, aks holatda esa yomon boʻlib koʻrinishi mumkin. Yaxshi kayfiyat individ, guruh, jamoada ishchanlik, oʻzaro yordam, hamkorlik, hamdardlik, iliq ruhiy muhitni, samimiy muomala maromini shakllantirishning, jismoniy va aqliy mehnat samaradorligini oshirishning kafolatidir. Ijtimoiy hayotdagi turli voqealar, yaʼni mehnat muvaffaqiyati, taʼlim yutugʻi, rahbar bilan xodim, oʻqituvchi bilan talaba oʻrtasidagi munosabatlar, oiladagi shaxslararo muomala maromi, turmushning quvonch va tashvishlari, shaxsning qiziqishi, nimadandir qoniqish yoki qoniqmaslik hissi kayfiyatning manbalari hisoblanadi. Odamning ruhi tushib, noxush kayfiyatda yurishi — uning turmushida muammolar yuzaga kelganidan, halovati buzilganidan dalolat beradi. Obyektiv va subyektiv vaziyat, sharoit, sababiy bogʻlanish kayfiyat barqarorligini belgilaydi. Kayfiyatning xususiyatlari koʻp jihatdan shaxsning individual-tipologik fazilatlariga bogʻliq. Inson oʻzini oʻzi boshqarish imkoniyatidan kelib chiqqan holda K.ini muvaqqat davr oraligʻida qatʼiyatlikda tutishi, hatto holat oʻzgarishiga yoʻl qoʻymasligi mumkin&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

Redaktiroval Saydaliev Abdullo

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{chala}}

{{Turkumsiz|date=avgust 2024}}</text>
      <sha1>kxjobo2ponele88xmsjr2uam3gnlfg8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mavzu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>521828</id>
    <revision>
      <id>6328177</id>
      <parentid>6137426</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T16:15:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KamolaLuqmonova</username>
        <id>319743</id>
      </contributor>
      <origin>6328177</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2675" sha1="llum2ucchteg523ffs09ijyy6ohs3v3" xml:space="preserve">{{Ichki havolasiz|date=avgust 2024}}

'''Mavzu''' ([[arabcha]] – ''joylashtirilgan'', ''qoʻyilgan''), tema – 1) muhokama, maʼruza, suhbat, dars, ilmiy asar va boshqa ning asosiy mazmuni; 2) adabiyot va sanʼatda – ijodkor tomonidan tanlanib, uning gʻoyasini aks ettiradigan badiiy tasvir obʼyekti, hayotiy material doirasi. Badiiy adabiyotda (roman, qissa, doston, drama, sheʼr va boshqalar), tasviriy sanʼat, meʼmorlik (rasm, haykal, gravyura, naqsh va boshqalar), yirik musiqa asarlari (opera, musiqali drama, simfoniya va boshqalar)da ijtimoiy masalalar, tarixiy voqealar, kishilarning muayyan intilishlari, orzulari va hokazo. M. boʻlishi mumkin. Mavzu gʻoya bilan uzviy bogʻliq. Asarning janri, syujeti va uslubi M. va gʻoyaga qarab tanlanadi. M. tanlashda, ayniqsa, uning talqinida muallifning gʻoyaviy mavqei katta rol oʻynaydi. Asarning konkret mazmunida bosh M. yana mayda M.larga boʻlinadi va bularning har biri gʻoyaviy mazmunning biror tomonini ifodalaydi. Bir M. bir necha muallif tomonidan turlicha yoritilishi, talqin etilishi ham mumkin. Bunda har bir muallif oʻz oldiga qoʻygan gʻoyaviyijodiy vazifalar oʻziga xos uslub va mazmunni belgilaydi; 3) biror musiqa asari yoki uning tarkibiy qismlari asosiy badiiy gʻoyasini ifodalovchi va keyingi rivojiga xizmat qiluvchi tugal musiqa tuzilmasi. Polifoniya asarlari (mas, kanon, fuga)da M. bir ovozli kuy boʻlib, turli ovozlarda navbatma-navbat bayon etiladi. Gomofoniya asarlarining M.lari birmuncha rivoj topgan (odatda, 8—16 taktli) tuzilmalardan iborat boʻladi. Bunda kuy yetakchi ovozda namoyon boʻlib, joʻr boʻluvchi ovozlar esa uning mazmunini teranlashtiradi. Ogʻzaki anʼanadagi musiqa, shuningdek, &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr avangardizm yoʻnalishi (aleatorika, sonoristika va boshqa uslub) dagi kompozitorlik ijodida ohang M.lari bilan birga musika jarayonining faqat ritmik (mas, usul) yoki tembr jihatlariga asoslangan M.lar ham joriy etilgan. Bulardan tashqari, musiqa ijodiyoti (musiqali drama, opera, balet va boshqalar) da muayyan gʻoya va mazmunga ega boʻlib, asarning boshidan oxirigacha oʻzgarmay (leytmotiv, leyttema) yoki qisman oʻzgarib keluvchi M. va, aksincha, tuzilmasi chegaralanmagan M. misollari mavjud. Yirik shakl (mas, sonata, simfoniya)lar bir necha M.larni oʻz ichiga oladi. Ular har xil obrazlarni ifodalash va taqqoslab rivojlantirish uchun xizmat qiladi. Turli obrazlarni ifodalovchi M.lar bosh M.ning tubdan oʻzgartirish yoʻli orqali vujudga kelishi (monotematizm) ham kuzatiladi&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{no iwiki}}

{{OʻzME}}

{{chala}}

{{Turkumsiz|date=avgust 2024}}</text>
      <sha1>llum2ucchteg523ffs09ijyy6ohs3v3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328178</id>
      <parentid>6328177</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T16:16:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KamolaLuqmonova</username>
        <id>319743</id>
      </contributor>
      <origin>6328178</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2681" sha1="7gf6oamk4zkt8of0dcjbl83lll5u7he" xml:space="preserve">{{Ichki havolasiz|date=avgust 2024}}

'''Mavzu''' ([[arabcha]] – ''joylashtirilgan'', ''qoʻyilgan''), tema – 1) muhokama, maʼruza, suhbat, dars, ilmiy asar va boshqa ning asosiy mazmuni; 2) adabiyot va sanʼatda – ijodkor tomonidan tanlanib, uning gʻoyasini aks ettiradigan badiiy tasvir obʼyekti, hayotiy material doirasi. Badiiy adabiyotda (roman, qissa, doston, drama, sheʼr va boshqalar), tasviriy sanʼat, meʼmorlik (rasm, haykal, gravyura, naqsh va boshqalar), yirik musiqa asarlari (opera, musiqali drama, simfoniya va boshqalar)da ijtimoiy masalalar, tarixiy voqealar, kishilarning muayyan intilishlari, orzulari va hokazo. M. boʻlishi mumkin. Mavzu gʻoya bilan uzviy bogʻliq. Asarning janri, syujeti va uslubi mavzu va gʻoyaga qarab tanlanadi. Mavzu tanlashda, ayniqsa, uning talqinida muallifning gʻoyaviy mavqei katta rol oʻynaydi. Asarning konkret mazmunida bosh M. yana mayda M.larga boʻlinadi va bularning har biri gʻoyaviy mazmunning biror tomonini ifodalaydi. Bir M. bir necha muallif tomonidan turlicha yoritilishi, talqin etilishi ham mumkin. Bunda har bir muallif oʻz oldiga qoʻygan gʻoyaviyijodiy vazifalar oʻziga xos uslub va mazmunni belgilaydi; 3) biror musiqa asari yoki uning tarkibiy qismlari asosiy badiiy gʻoyasini ifodalovchi va keyingi rivojiga xizmat qiluvchi tugal musiqa tuzilmasi. Polifoniya asarlari (mas, kanon, fuga)da M. bir ovozli kuy boʻlib, turli ovozlarda navbatma-navbat bayon etiladi. Gomofoniya asarlarining M.lari birmuncha rivoj topgan (odatda, 8—16 taktli) tuzilmalardan iborat boʻladi. Bunda kuy yetakchi ovozda namoyon boʻlib, joʻr boʻluvchi ovozlar esa uning mazmunini teranlashtiradi. Ogʻzaki anʼanadagi musiqa, shuningdek, &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr avangardizm yoʻnalishi (aleatorika, sonoristika va boshqa uslub) dagi kompozitorlik ijodida ohang M.lari bilan birga musika jarayonining faqat ritmik (mas, usul) yoki tembr jihatlariga asoslangan M.lar ham joriy etilgan. Bulardan tashqari, musiqa ijodiyoti (musiqali drama, opera, balet va boshqalar) da muayyan gʻoya va mazmunga ega boʻlib, asarning boshidan oxirigacha oʻzgarmay (leytmotiv, leyttema) yoki qisman oʻzgarib keluvchi M. va, aksincha, tuzilmasi chegaralanmagan M. misollari mavjud. Yirik shakl (mas, sonata, simfoniya)lar bir necha M.larni oʻz ichiga oladi. Ular har xil obrazlarni ifodalash va taqqoslab rivojlantirish uchun xizmat qiladi. Turli obrazlarni ifodalovchi M.lar bosh M.ning tubdan oʻzgartirish yoʻli orqali vujudga kelishi (monotematizm) ham kuzatiladi&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{no iwiki}}

{{OʻzME}}

{{chala}}

{{Turkumsiz|date=avgust 2024}}</text>
      <sha1>7gf6oamk4zkt8of0dcjbl83lll5u7he</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328179</id>
      <parentid>6328178</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T16:17:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KamolaLuqmonova</username>
        <id>319743</id>
      </contributor>
      <origin>6328179</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2690" sha1="3dq5qadrlwbfvnwi9lvxqpmw307qkay" xml:space="preserve">{{Ichki havolasiz|date=avgust 2024}}

'''Mavzu''' ([[arabcha]] – ''joylashtirilgan'', ''qoʻyilgan''), tema – 1) muhokama, maʼruza, suhbat, dars, ilmiy asar va boshqa ning asosiy mazmuni; 2) adabiyot va sanʼatda – ijodkor tomonidan tanlanib, uning gʻoyasini aks ettiradigan badiiy tasvir obʼyekti, hayotiy material doirasi. Badiiy adabiyotda (roman, qissa, doston, drama, sheʼr va boshqalar), tasviriy sanʼat, meʼmorlik (rasm, haykal, gravyura, naqsh va boshqalar), yirik musiqa asarlari (opera, musiqali drama, simfoniya va boshqalar)da ijtimoiy masalalar, tarixiy voqealar, kishilarning muayyan intilishlari, orzulari va hokazo. M. boʻlishi mumkin. Mavzu gʻoya bilan uzviy bogʻliq. Asarning janri, syujeti va uslubi mavzu va gʻoyaga qarab tanlanadi. Mavzu tanlashda, ayniqsa, uning talqinida muallifning gʻoyaviy mavqei katta rol oʻynaydi. Asarning konkret mazmunida bosh mavzu yana mayda mavzularga boʻlinadi va bularning har biri gʻoyaviy mazmunning biror tomonini ifodalaydi. Bir mavzu bir necha muallif tomonidan turlicha yoritilishi, talqin etilishi ham mumkin. Bunda har bir muallif oʻz oldiga qoʻygan gʻoyaviyijodiy vazifalar oʻziga xos uslub va mazmunni belgilaydi; 3) biror musiqa asari yoki uning tarkibiy qismlari asosiy badiiy gʻoyasini ifodalovchi va keyingi rivojiga xizmat qiluvchi tugal musiqa tuzilmasi. Polifoniya asarlari (mas, kanon, fuga)da M. bir ovozli kuy boʻlib, turli ovozlarda navbatma-navbat bayon etiladi. Gomofoniya asarlarining M.lari birmuncha rivoj topgan (odatda, 8—16 taktli) tuzilmalardan iborat boʻladi. Bunda kuy yetakchi ovozda namoyon boʻlib, joʻr boʻluvchi ovozlar esa uning mazmunini teranlashtiradi. Ogʻzaki anʼanadagi musiqa, shuningdek, &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr avangardizm yoʻnalishi (aleatorika, sonoristika va boshqa uslub) dagi kompozitorlik ijodida ohang M.lari bilan birga musika jarayonining faqat ritmik (mas, usul) yoki tembr jihatlariga asoslangan M.lar ham joriy etilgan. Bulardan tashqari, musiqa ijodiyoti (musiqali drama, opera, balet va boshqalar) da muayyan gʻoya va mazmunga ega boʻlib, asarning boshidan oxirigacha oʻzgarmay (leytmotiv, leyttema) yoki qisman oʻzgarib keluvchi M. va, aksincha, tuzilmasi chegaralanmagan M. misollari mavjud. Yirik shakl (mas, sonata, simfoniya)lar bir necha M.larni oʻz ichiga oladi. Ular har xil obrazlarni ifodalash va taqqoslab rivojlantirish uchun xizmat qiladi. Turli obrazlarni ifodalovchi M.lar bosh M.ning tubdan oʻzgartirish yoʻli orqali vujudga kelishi (monotematizm) ham kuzatiladi&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{no iwiki}}

{{OʻzME}}

{{chala}}

{{Turkumsiz|date=avgust 2024}}</text>
      <sha1>3dq5qadrlwbfvnwi9lvxqpmw307qkay</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328180</id>
      <parentid>6328179</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T16:18:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KamolaLuqmonova</username>
        <id>319743</id>
      </contributor>
      <origin>6328180</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2690" sha1="9b5ksx9gt5jsuah1d4kz3bw6y9bv81j" xml:space="preserve">{{Ichki havolasiz|date=avgust 2024}}

'''Mavzu''' ([[arabcha]] – ''joylashtirilgan'', ''qoʻyilgan''), tema – 1) muhokama, maʼruza, suhbat, dars, ilmiy asar va boshqa ning asosiy mazmuni; 2) adabiyot va sanʼatda – ijodkor tomonidan tanlanib, uning gʻoyasini aks ettiradigan badiiy tasvir obʼyekti, hayotiy material doirasi. Badiiy adabiyotda (roman, qissa, doston, drama, sheʼr va boshqalar), tasviriy sanʼat, meʼmorlik (rasm, haykal, gravyura, naqsh va boshqalar), yirik musiqa asarlari (opera, musiqali drama, simfoniya va boshqalar)da ijtimoiy masalalar, tarixiy voqealar, kishilarning muayyan intilishlari, orzulari va hokazo. M. boʻlishi mumkin. Mavzu gʻoya bilan uzviy bogʻliq. Asarning janri, syujeti va uslubi mavzu va gʻoyaga qarab tanlanadi. Mavzu tanlashda, ayniqsa, uning talqinida muallifning gʻoyaviy mavqei katta rol oʻynaydi. Asarning konkret mazmunida bosh mavzu yana mayda mavzularga boʻlinadi va bularning har biri gʻoyaviy mazmunning biror tomonini ifodalaydi. Bir mavzu bir necha muallif tomonidan turlicha yoritilishi, talqin etilishi ham mumkin. Bunda har bir muallif oʻz oldiga qoʻygan gʻoyaviyijodiy vazifalar oʻziga xos uslub va mazmunni belgilaydi; 3) biror musiqa asari yoki uning tarkibiy qismlari asosiy badiiy gʻoyasini ifodalovchi va keyingi rivojiga xizmat qiluvchi tugal musiqa tuzilmasi. Polifoniya asarlari (mas, kanon, fuga)da M. bir ovozli kuy boʻlib, turli ovozlarda navbatma-navbat bayon etiladi. Gomofoniya asarlarining M.lari birmuncha rivoj topgan (odatda, 8—16 taktli) tuzilmalardan iborat boʻladi. Bunda kuy yetakchi ovozda namoyon boʻlib, joʻr boʻluvchi ovozlar esa uning mazmunini teranlashtiradi. Ogʻzaki anʼanadagi musiqa, shuningdek, &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr avangardizm yoʻnalishi (aleatorika, sonoristika va boshqa uslub) dagi kompozitorlik ijodida ohang M.lari bilan birga musiqa jarayonining faqat ritmik (mas, usul) yoki tembr jihatlariga asoslangan M.lar ham joriy etilgan. Bulardan tashqari, musiqa ijodiyoti (musiqali drama, opera, balet va boshqalar) da muayyan gʻoya va mazmunga ega boʻlib, asarning boshidan oxirigacha oʻzgarmay (leytmotiv, leyttema) yoki qisman oʻzgarib keluvchi M. va, aksincha, tuzilmasi chegaralanmagan M. misollari mavjud. Yirik shakl (mas, sonata, simfoniya)lar bir necha M.larni oʻz ichiga oladi. Ular har xil obrazlarni ifodalash va taqqoslab rivojlantirish uchun xizmat qiladi. Turli obrazlarni ifodalovchi M.lar bosh M.ning tubdan oʻzgartirish yoʻli orqali vujudga kelishi (monotematizm) ham kuzatiladi&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{no iwiki}}

{{OʻzME}}

{{chala}}

{{Turkumsiz|date=avgust 2024}}</text>
      <sha1>9b5ksx9gt5jsuah1d4kz3bw6y9bv81j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328181</id>
      <parentid>6328180</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T16:21:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KamolaLuqmonova</username>
        <id>319743</id>
      </contributor>
      <origin>6328181</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2694" sha1="1lxrah1hcnv014k13cxbzdr5z3fckze" xml:space="preserve">{{Ichki havolasiz|date=avgust 2024}}

'''Mavzu''' ([[arabcha]] – ''joylashtirilgan'', ''qoʻyilgan''), tema – 1) muhokama, maʼruza, suhbat, dars, ilmiy asar va boshqa ning asosiy mazmuni; 2) adabiyot va sanʼatda – {{ijodkor}} tomonidan tanlanib, uning gʻoyasini aks ettiradigan badiiy tasvir obʼyekti, hayotiy material doirasi. Badiiy adabiyotda (roman, qissa, doston, drama, sheʼr va boshqalar), tasviriy sanʼat, meʼmorlik (rasm, haykal, gravyura, naqsh va boshqalar), yirik musiqa asarlari (opera, musiqali drama, simfoniya va boshqalar)da ijtimoiy masalalar, tarixiy voqealar, kishilarning muayyan intilishlari, orzulari va hokazo. M. boʻlishi mumkin. Mavzu gʻoya bilan uzviy bogʻliq. Asarning janri, syujeti va uslubi mavzu va gʻoyaga qarab tanlanadi. Mavzu tanlashda, ayniqsa, uning talqinida muallifning gʻoyaviy mavqei katta rol oʻynaydi. Asarning konkret mazmunida bosh mavzu yana mayda mavzularga boʻlinadi va bularning har biri gʻoyaviy mazmunning biror tomonini ifodalaydi. Bir mavzu bir necha muallif tomonidan turlicha yoritilishi, talqin etilishi ham mumkin. Bunda har bir muallif oʻz oldiga qoʻygan gʻoyaviyijodiy vazifalar oʻziga xos uslub va mazmunni belgilaydi; 3) biror musiqa asari yoki uning tarkibiy qismlari asosiy badiiy gʻoyasini ifodalovchi va keyingi rivojiga xizmat qiluvchi tugal musiqa tuzilmasi. Polifoniya asarlari (mas, kanon, fuga)da M. bir ovozli kuy boʻlib, turli ovozlarda navbatma-navbat bayon etiladi. Gomofoniya asarlarining M.lari birmuncha rivoj topgan (odatda, 8—16 taktli) tuzilmalardan iborat boʻladi. Bunda kuy yetakchi ovozda namoyon boʻlib, joʻr boʻluvchi ovozlar esa uning mazmunini teranlashtiradi. Ogʻzaki anʼanadagi musiqa, shuningdek, &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr avangardizm yoʻnalishi (aleatorika, sonoristika va boshqa uslub) dagi kompozitorlik ijodida ohang M.lari bilan birga musiqa jarayonining faqat ritmik (mas, usul) yoki tembr jihatlariga asoslangan M.lar ham joriy etilgan. Bulardan tashqari, musiqa ijodiyoti (musiqali drama, opera, balet va boshqalar) da muayyan gʻoya va mazmunga ega boʻlib, asarning boshidan oxirigacha oʻzgarmay (leytmotiv, leyttema) yoki qisman oʻzgarib keluvchi M. va, aksincha, tuzilmasi chegaralanmagan M. misollari mavjud. Yirik shakl (mas, sonata, simfoniya)lar bir necha M.larni oʻz ichiga oladi. Ular har xil obrazlarni ifodalash va taqqoslab rivojlantirish uchun xizmat qiladi. Turli obrazlarni ifodalovchi M.lar bosh M.ning tubdan oʻzgartirish yoʻli orqali vujudga kelishi (monotematizm) ham kuzatiladi&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{no iwiki}}

{{OʻzME}}

{{chala}}

{{Turkumsiz|date=avgust 2024}}</text>
      <sha1>1lxrah1hcnv014k13cxbzdr5z3fckze</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328182</id>
      <parentid>6328181</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T16:23:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KamolaLuqmonova</username>
        <id>319743</id>
      </contributor>
      <origin>6328182</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2694" sha1="d2uut7txvvupabomyvzya45gdrf29vj" xml:space="preserve">{{Ichki havolasiz|date=avgust 2024}}

'''Mavzu''' ([[arabcha]] – ''joylashtirilgan'', ''qoʻyilgan''), tema – 1) muhokama, maʼruza, suhbat, dars, ilmiy asar va boshqa ning asosiy mazmuni; 2) adabiyot va sanʼatda – ijodkor tomonidan tanlanib, uning {{gʻoya}}sini aks ettiradigan badiiy tasvir obʼyekti, hayotiy material doirasi. Badiiy adabiyotda (roman, qissa, doston, drama, sheʼr va boshqalar), tasviriy sanʼat, meʼmorlik (rasm, haykal, gravyura, naqsh va boshqalar), yirik musiqa asarlari (opera, musiqali drama, simfoniya va boshqalar)da ijtimoiy masalalar, tarixiy voqealar, kishilarning muayyan intilishlari, orzulari va hokazo. M. boʻlishi mumkin. Mavzu gʻoya bilan uzviy bogʻliq. Asarning janri, syujeti va uslubi mavzu va gʻoyaga qarab tanlanadi. Mavzu tanlashda, ayniqsa, uning talqinida muallifning gʻoyaviy mavqei katta rol oʻynaydi. Asarning konkret mazmunida bosh mavzu yana mayda mavzularga boʻlinadi va bularning har biri gʻoyaviy mazmunning biror tomonini ifodalaydi. Bir mavzu bir necha muallif tomonidan turlicha yoritilishi, talqin etilishi ham mumkin. Bunda har bir muallif oʻz oldiga qoʻygan gʻoyaviyijodiy vazifalar oʻziga xos uslub va mazmunni belgilaydi; 3) biror musiqa asari yoki uning tarkibiy qismlari asosiy badiiy gʻoyasini ifodalovchi va keyingi rivojiga xizmat qiluvchi tugal musiqa tuzilmasi. Polifoniya asarlari (mas, kanon, fuga)da M. bir ovozli kuy boʻlib, turli ovozlarda navbatma-navbat bayon etiladi. Gomofoniya asarlarining M.lari birmuncha rivoj topgan (odatda, 8—16 taktli) tuzilmalardan iborat boʻladi. Bunda kuy yetakchi ovozda namoyon boʻlib, joʻr boʻluvchi ovozlar esa uning mazmunini teranlashtiradi. Ogʻzaki anʼanadagi musiqa, shuningdek, &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr avangardizm yoʻnalishi (aleatorika, sonoristika va boshqa uslub) dagi kompozitorlik ijodida ohang M.lari bilan birga musiqa jarayonining faqat ritmik (mas, usul) yoki tembr jihatlariga asoslangan M.lar ham joriy etilgan. Bulardan tashqari, musiqa ijodiyoti (musiqali drama, opera, balet va boshqalar) da muayyan gʻoya va mazmunga ega boʻlib, asarning boshidan oxirigacha oʻzgarmay (leytmotiv, leyttema) yoki qisman oʻzgarib keluvchi M. va, aksincha, tuzilmasi chegaralanmagan M. misollari mavjud. Yirik shakl (mas, sonata, simfoniya)lar bir necha M.larni oʻz ichiga oladi. Ular har xil obrazlarni ifodalash va taqqoslab rivojlantirish uchun xizmat qiladi. Turli obrazlarni ifodalovchi M.lar bosh M.ning tubdan oʻzgartirish yoʻli orqali vujudga kelishi (monotematizm) ham kuzatiladi&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{no iwiki}}

{{OʻzME}}

{{chala}}

{{Turkumsiz|date=avgust 2024}}</text>
      <sha1>d2uut7txvvupabomyvzya45gdrf29vj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Margarita (maʼnolari)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>525620</id>
    <revision>
      <id>6328203</id>
      <parentid>1422300</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T16:36:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <origin>6328203</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="183" sha1="sc8hmdfmuhs7s1wey39afume66qkyiu" xml:space="preserve">'''Margarita''':

* [[Margarita]]— Italiyaning [[Piemont]] mintaqasida joylashgan kommuna.
* [[Margarita (orol)]] — Karib dengizidagi orol, Venesuela xududi.
{{koʻp maʼnolilik}}</text>
      <sha1>sc8hmdfmuhs7s1wey39afume66qkyiu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Maʼmuriy huquq</title>
    <ns>0</ns>
    <id>526994</id>
    <revision>
      <id>6328803</id>
      <parentid>5388781</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:23:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>6328803</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6188" sha1="f7j6318l5s43a00orch9tafj2mokas8" xml:space="preserve">{{Ichki havolasiz|date=avgust 2024}}
{{Orphan|date=avgust 2024}}

'''Maʼmuriy huquq''' –  huquq sohasi. Davlatni idora etish jarayonida, yaʼni ijro va farmoyish faoliyatini amalga oshirishda yuzaga keladigan ijtimoiy munosabatlarni tartibga soluvchi yuridik normalar majmuini oʻz ichiga oladi. Boshqaruv faoliyati turlarining xilma-xilligi Maʼmuriy huquqning keng koʻlamli va koʻp tarmoqliligini taqozo etuvchi asosiy omildir. Maʼmuriy huquq meʼyorlari barcha [[ijro etuvchi hokimiyat]] organlarining vakolatini aniqlaydi hamda davlat boshqaruv organlarini tuzish, ularni qayta tashkil qilish va tugatish tartibini belgilab beradi. Ular fuqarolarning davlat boshqaruv sohasidagi huquq va majburiyatlarini mustahkamlaydi, ijro etuvchi hokimiyat organlarining faoliyati va mansabdor shaxslarning xulq-atvoriga yagona qonun-qoidalarni belgilab beradi, maʼmuriy huquqbuzarliklar uchun javobgarlik va uni qoʻllash tartibini koʻrib chiqadi.

Maʼmuriy huquq meʼyorlari turli maʼmuriy huquqiy munosabatlarning qatnashchilari orasida yuzaga kelayotgan maʼmuriy huquqiy munosabatlar doirasida amalga oshiriladi. Oʻzbekiston Respublikasida respublika prezidenti, barcha darajadagi davlat boshqaruv organlari, davlat xizmatchilari, nodavlat notijorat tashkilotlari, jismoniy shaxslar (UzR fuqarolari, chet mamlakatlarning fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar) maʼmuriy huquqiy munosabatlarning qatnashchilari shu jumlasiga kiradi.

Oʻzbekiston Respublikasi Maʼmuriy huquq tizimi umumiy va maxsus qismlardan iborat. Umumiy qism meʼyorlari davlat boshqaruvining asosiy tomoyillarini, Maʼmuriy huquq subʼyektlarining huquqiy holatini, davlat xizmati asoslarini boshqaruvining huquqiy shakllari va usullarini davlat boshqaruv tizimidagi qonuniylik va intizomni taʼminlash usullari va tartibini mustahkamlaydi. Maxsus qism esa davlat boshqaruvining turli tarmoqlari va sohalaridagi ijtimoiy munosabatlarning oʻziga xos jihatlarini aks ettiruvchi meʼyorlarga bagʻishlangan. Unda iqtisodiy, ijtimoiy-madaniy hamda maʼmuriy-siyosiy faoliyat sohasidagi boshqaruvni yoʻlga solish meʼyorlari yoritib berilgan. Tarmoqlararo davlat boshqaruvini tartibga soluvchi meʼyorlar ham shular jumlasiga kiradi.

Turli davlat organlari tomonidan chiqariladigan meʼyoriy-huquqiy aktlar Maʼmuriy huquqni bayon qilish shakli, uning manbalari boʻlib xizmat qiladi. UzR Konstitutsiyasidagi mavjud meʼyorlarning aksariyat qismi bevosita maʼmuriy-huquqiy yoʻnalishga ega boʻlgan eng muhim meʼyorlar jumlasidandir. Bular, masalan, ijro etuvchi hokimiyat organlarining shakllanish va faoliyat  asoslarini belgilab beruvchi hamda fuqarolarning davlat boshqaruv tizimidagi huquq va erkinliklarini mustahkamlovchi konstituiiyaviy meʼyorlar sanaladi. Maʼmuriy huquq asosiy meʼyorlari [[Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi|Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining]] taʼlim, mudofaa, joylardagi davlat hokimiyati, sanitariya nazorati va boshqa toʻgʻrisidagi qonunlarida oʻz ifodasini topgan.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining davlat boshkaruv organlarini tuzish, ularni qayta tashkil qilish va tugatish toʻgʻrisidagi, shuningdek, boshqaruv tizimlarini iqtisodiy, ijtimoiymadaniy, maʼmuriy-siyosiy qurilish va hokazo sohalaridagi, turli tarmoqlarni takomillashtirish toʻgʻrisidagi koʻplab qarorlari Maʼmuriy huquq manbalari boʻlib xizmat qiladi.

Davlat boshqaruvini tartibga solish ishi OʻzR hukumatining , tarmoq va tarmoqlararo davlat boshqaruv organlarining , shuningdek, joylardagi vakolatli va ijro etuvchi organlarning meʼyoriyhuquqiy aktlari bilan amalga oshiriladi. Vazirlar Mahkamasi davlat boshqaruv organlarining huquqiy maqomini belgilab beruvchi aktlarni qabul qiladi, Maʼmuriy huquq manbalari hisoblanadigan turli xil krnunkridalarni tasdiklaydi. Maʼmuriy huquq manbalari katoriga, jumladan, qarorlar, buyruqlar, tarmoq va tarmoqlararo boshqaruv organlari (vazirliklar, mahkamalar, davlat qoʻmitalari, respublika agentliklari)ning turli xil yoʻriqnomaviy materiallari, shuningdek, joylardagi davlat hokimiyati organlarining qarorlari kiradi.

Mustaqillik yillarida Maʼmuriy huquq meʼyorlari ancha yangilandi. Chunki, davlatning iqtisodiy funksiyalari, barcha darajadagi ijro etuvchi hokimiyat organlari tizimi va ular faoliyatidagi asoslilik, omilkorlik singari jihatlar ham tubdan oʻzgardi. Markazlashmagan tizimga oʻtish va umumdavlat ahamiyatiga ega boʻlmagan qator vakolatlarning markaziy organlardan quyi boʻgʻinlarga oʻtkazilishi jarayoni roʻy bermoqda.

Maʼmuriy huquqning ijro etuvchi hokimiyat tuzilishini tokomillashtirishda, davlat xizmatining huquqiy asoslarini vujudga keltirishda, bozor iqtisodi-yotini tartibga solishda, fuqarolar va tadbirkorlik tizimlari qonuniy huquklari va manfaatlarining qatʼiy himoya ostiga olinishini taʼminlashda ahamiyati katta.

Maʼmuriy huquq meʼyorlarini takomillashtirish jarayoni ijro etuvchi hokimiyat organlarida 2 yoʻnalishda ketmoqda. Vir tomondan, ijro etuvchi hokimiyatning markaziy va mahalliy organlari orasidagi vakolatlarni chegaralash yoʻli bilan, ikkinchi tomondan esa — bajaradigan vazifasiga kura bir xil tipdagi davlat boshqaruv organlarining HUQUQIY maqomini belgilashda bir xillikni taʼminlash hamda davlat va ijtimoiy hayotning turli sohalaridagi boshqaruv darajasini yuksaltirish yoʻli bilan ushbu jarayon amalga oshirilmoqda.

Iqtisodiy munosabatlarni boshqarib borishning bozor mexanizmiga oʻtish sharoitida Maʼmuriy huquq meʼyorlari yangi iqtisodiy boshqaruv omillarining joriy etilishini nazarda tutadi (li-senziyalash, kvota belgilash, soliq solish va undirish). Bozor iqtisodiyotining maʼmuriyhuquqiy taʼminlanishi iqtisodiy va ijtimoiy sohalar rivojini prognozlash va dasturiy rahbarlik qilish, Oʻzbekistonning ilmiytexnikaviy salohiyatini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash hamda davlat mulkini samarali boshqarish va tadbirkorlikni ragʻbatlantirishga doir tadbirlar tizimini ishlab chiqish va amalga oshirishga qaratilgan.

Mirzayusuf Rustamboyev.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{no iwiki}}

{{OʻzME}}

{{chala}}


[[Turkum:Huquqiy atamalar]]
[[Turkum:Huquqshunoslik]]</text>
      <sha1>f7j6318l5s43a00orch9tafj2mokas8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328804</id>
      <parentid>6328803</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:23:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328804</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6192" sha1="28st3ayj6661iswh7b0fccuqgcagrox" xml:space="preserve">{{Ichki havolasiz|date=avgust 2024}}
{{Orphan|date=avgust 2024}}

'''Maʼmuriy huquq''' –  [[huquq]] sohasi. Davlatni idora etish jarayonida, yaʼni ijro va farmoyish faoliyatini amalga oshirishda yuzaga keladigan ijtimoiy munosabatlarni tartibga soluvchi yuridik normalar majmuini oʻz ichiga oladi. Boshqaruv faoliyati turlarining xilma-xilligi Maʼmuriy huquqning keng koʻlamli va koʻp tarmoqliligini taqozo etuvchi asosiy omildir. Maʼmuriy huquq meʼyorlari barcha [[ijro etuvchi hokimiyat]] organlarining vakolatini aniqlaydi hamda davlat boshqaruv organlarini tuzish, ularni qayta tashkil qilish va tugatish tartibini belgilab beradi. Ular fuqarolarning davlat boshqaruv sohasidagi huquq va majburiyatlarini mustahkamlaydi, ijro etuvchi hokimiyat organlarining faoliyati va mansabdor shaxslarning xulq-atvoriga yagona qonun-qoidalarni belgilab beradi, maʼmuriy huquqbuzarliklar uchun javobgarlik va uni qoʻllash tartibini koʻrib chiqadi.

Maʼmuriy huquq meʼyorlari turli maʼmuriy huquqiy munosabatlarning qatnashchilari orasida yuzaga kelayotgan maʼmuriy huquqiy munosabatlar doirasida amalga oshiriladi. Oʻzbekiston Respublikasida respublika prezidenti, barcha darajadagi davlat boshqaruv organlari, davlat xizmatchilari, nodavlat notijorat tashkilotlari, jismoniy shaxslar (UzR fuqarolari, chet mamlakatlarning fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar) maʼmuriy huquqiy munosabatlarning qatnashchilari shu jumlasiga kiradi.

Oʻzbekiston Respublikasi Maʼmuriy huquq tizimi umumiy va maxsus qismlardan iborat. Umumiy qism meʼyorlari davlat boshqaruvining asosiy tomoyillarini, Maʼmuriy huquq subʼyektlarining huquqiy holatini, davlat xizmati asoslarini boshqaruvining huquqiy shakllari va usullarini davlat boshqaruv tizimidagi qonuniylik va intizomni taʼminlash usullari va tartibini mustahkamlaydi. Maxsus qism esa davlat boshqaruvining turli tarmoqlari va sohalaridagi ijtimoiy munosabatlarning oʻziga xos jihatlarini aks ettiruvchi meʼyorlarga bagʻishlangan. Unda iqtisodiy, ijtimoiy-madaniy hamda maʼmuriy-siyosiy faoliyat sohasidagi boshqaruvni yoʻlga solish meʼyorlari yoritib berilgan. Tarmoqlararo davlat boshqaruvini tartibga soluvchi meʼyorlar ham shular jumlasiga kiradi.

Turli davlat organlari tomonidan chiqariladigan meʼyoriy-huquqiy aktlar Maʼmuriy huquqni bayon qilish shakli, uning manbalari boʻlib xizmat qiladi. UzR Konstitutsiyasidagi mavjud meʼyorlarning aksariyat qismi bevosita maʼmuriy-huquqiy yoʻnalishga ega boʻlgan eng muhim meʼyorlar jumlasidandir. Bular, masalan, ijro etuvchi hokimiyat organlarining shakllanish va faoliyat  asoslarini belgilab beruvchi hamda fuqarolarning davlat boshqaruv tizimidagi huquq va erkinliklarini mustahkamlovchi konstituiiyaviy meʼyorlar sanaladi. Maʼmuriy huquq asosiy meʼyorlari [[Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi|Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining]] taʼlim, mudofaa, joylardagi davlat hokimiyati, sanitariya nazorati va boshqa toʻgʻrisidagi qonunlarida oʻz ifodasini topgan.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining davlat boshkaruv organlarini tuzish, ularni qayta tashkil qilish va tugatish toʻgʻrisidagi, shuningdek, boshqaruv tizimlarini iqtisodiy, ijtimoiymadaniy, maʼmuriy-siyosiy qurilish va hokazo sohalaridagi, turli tarmoqlarni takomillashtirish toʻgʻrisidagi koʻplab qarorlari Maʼmuriy huquq manbalari boʻlib xizmat qiladi.

Davlat boshqaruvini tartibga solish ishi OʻzR hukumatining , tarmoq va tarmoqlararo davlat boshqaruv organlarining , shuningdek, joylardagi vakolatli va ijro etuvchi organlarning meʼyoriyhuquqiy aktlari bilan amalga oshiriladi. Vazirlar Mahkamasi davlat boshqaruv organlarining huquqiy maqomini belgilab beruvchi aktlarni qabul qiladi, Maʼmuriy huquq manbalari hisoblanadigan turli xil krnunkridalarni tasdiklaydi. Maʼmuriy huquq manbalari katoriga, jumladan, qarorlar, buyruqlar, tarmoq va tarmoqlararo boshqaruv organlari (vazirliklar, mahkamalar, davlat qoʻmitalari, respublika agentliklari)ning turli xil yoʻriqnomaviy materiallari, shuningdek, joylardagi davlat hokimiyati organlarining qarorlari kiradi.

Mustaqillik yillarida Maʼmuriy huquq meʼyorlari ancha yangilandi. Chunki, davlatning iqtisodiy funksiyalari, barcha darajadagi ijro etuvchi hokimiyat organlari tizimi va ular faoliyatidagi asoslilik, omilkorlik singari jihatlar ham tubdan oʻzgardi. Markazlashmagan tizimga oʻtish va umumdavlat ahamiyatiga ega boʻlmagan qator vakolatlarning markaziy organlardan quyi boʻgʻinlarga oʻtkazilishi jarayoni roʻy bermoqda.

Maʼmuriy huquqning ijro etuvchi hokimiyat tuzilishini tokomillashtirishda, davlat xizmatining huquqiy asoslarini vujudga keltirishda, bozor iqtisodi-yotini tartibga solishda, fuqarolar va tadbirkorlik tizimlari qonuniy huquklari va manfaatlarining qatʼiy himoya ostiga olinishini taʼminlashda ahamiyati katta.

Maʼmuriy huquq meʼyorlarini takomillashtirish jarayoni ijro etuvchi hokimiyat organlarida 2 yoʻnalishda ketmoqda. Vir tomondan, ijro etuvchi hokimiyatning markaziy va mahalliy organlari orasidagi vakolatlarni chegaralash yoʻli bilan, ikkinchi tomondan esa — bajaradigan vazifasiga kura bir xil tipdagi davlat boshqaruv organlarining HUQUQIY maqomini belgilashda bir xillikni taʼminlash hamda davlat va ijtimoiy hayotning turli sohalaridagi boshqaruv darajasini yuksaltirish yoʻli bilan ushbu jarayon amalga oshirilmoqda.

Iqtisodiy munosabatlarni boshqarib borishning bozor mexanizmiga oʻtish sharoitida Maʼmuriy huquq meʼyorlari yangi iqtisodiy boshqaruv omillarining joriy etilishini nazarda tutadi (li-senziyalash, kvota belgilash, soliq solish va undirish). Bozor iqtisodiyotining maʼmuriyhuquqiy taʼminlanishi iqtisodiy va ijtimoiy sohalar rivojini prognozlash va dasturiy rahbarlik qilish, Oʻzbekistonning ilmiytexnikaviy salohiyatini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash hamda davlat mulkini samarali boshqarish va tadbirkorlikni ragʻbatlantirishga doir tadbirlar tizimini ishlab chiqish va amalga oshirishga qaratilgan.

Mirzayusuf Rustamboyev.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{no iwiki}}

{{OʻzME}}

{{chala}}


[[Turkum:Huquqiy atamalar]]
[[Turkum:Huquqshunoslik]]</text>
      <sha1>28st3ayj6661iswh7b0fccuqgcagrox</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328806</id>
      <parentid>6328804</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:23:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6328806</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6191" sha1="ckug4n6vu091gbrtqjoz88dl2ktytqm" xml:space="preserve">{{Ichki havolasiz|date=avgust 2024}}
{{Orphan|date=avgust 2024}}

'''Maʼmuriy huquq''' – [[huquq]] sohasi. Davlatni idora etish jarayonida, yaʼni ijro va farmoyish faoliyatini amalga oshirishda yuzaga keladigan ijtimoiy munosabatlarni tartibga soluvchi yuridik normalar majmuini oʻz ichiga oladi. Boshqaruv faoliyati turlarining xilma-xilligi Maʼmuriy huquqning keng koʻlamli va koʻp tarmoqliligini taqozo etuvchi asosiy omildir. Maʼmuriy huquq meʼyorlari barcha [[ijro etuvchi hokimiyat]] organlarining vakolatini aniqlaydi hamda davlat boshqaruv organlarini tuzish, ularni qayta tashkil qilish va tugatish tartibini belgilab beradi. Ular fuqarolarning davlat boshqaruv sohasidagi huquq va majburiyatlarini mustahkamlaydi, ijro etuvchi hokimiyat organlarining faoliyati va mansabdor shaxslarning xulq-atvoriga yagona qonun-qoidalarni belgilab beradi, maʼmuriy huquqbuzarliklar uchun javobgarlik va uni qoʻllash tartibini koʻrib chiqadi.

Maʼmuriy huquq meʼyorlari turli maʼmuriy huquqiy munosabatlarning qatnashchilari orasida yuzaga kelayotgan maʼmuriy huquqiy munosabatlar doirasida amalga oshiriladi. Oʻzbekiston Respublikasida respublika prezidenti, barcha darajadagi davlat boshqaruv organlari, davlat xizmatchilari, nodavlat notijorat tashkilotlari, jismoniy shaxslar (UzR fuqarolari, chet mamlakatlarning fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar) maʼmuriy huquqiy munosabatlarning qatnashchilari shu jumlasiga kiradi.

Oʻzbekiston Respublikasi Maʼmuriy huquq tizimi umumiy va maxsus qismlardan iborat. Umumiy qism meʼyorlari davlat boshqaruvining asosiy tomoyillarini, Maʼmuriy huquq subʼyektlarining huquqiy holatini, davlat xizmati asoslarini boshqaruvining huquqiy shakllari va usullarini davlat boshqaruv tizimidagi qonuniylik va intizomni taʼminlash usullari va tartibini mustahkamlaydi. Maxsus qism esa davlat boshqaruvining turli tarmoqlari va sohalaridagi ijtimoiy munosabatlarning oʻziga xos jihatlarini aks ettiruvchi meʼyorlarga bagʻishlangan. Unda iqtisodiy, ijtimoiy-madaniy hamda maʼmuriy-siyosiy faoliyat sohasidagi boshqaruvni yoʻlga solish meʼyorlari yoritib berilgan. Tarmoqlararo davlat boshqaruvini tartibga soluvchi meʼyorlar ham shular jumlasiga kiradi.

Turli davlat organlari tomonidan chiqariladigan meʼyoriy-huquqiy aktlar Maʼmuriy huquqni bayon qilish shakli, uning manbalari boʻlib xizmat qiladi. UzR Konstitutsiyasidagi mavjud meʼyorlarning aksariyat qismi bevosita maʼmuriy-huquqiy yoʻnalishga ega boʻlgan eng muhim meʼyorlar jumlasidandir. Bular, masalan, ijro etuvchi hokimiyat organlarining shakllanish va faoliyat  asoslarini belgilab beruvchi hamda fuqarolarning davlat boshqaruv tizimidagi huquq va erkinliklarini mustahkamlovchi konstituiiyaviy meʼyorlar sanaladi. Maʼmuriy huquq asosiy meʼyorlari [[Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi|Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining]] taʼlim, mudofaa, joylardagi davlat hokimiyati, sanitariya nazorati va boshqa toʻgʻrisidagi qonunlarida oʻz ifodasini topgan.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining davlat boshkaruv organlarini tuzish, ularni qayta tashkil qilish va tugatish toʻgʻrisidagi, shuningdek, boshqaruv tizimlarini iqtisodiy, ijtimoiymadaniy, maʼmuriy-siyosiy qurilish va hokazo sohalaridagi, turli tarmoqlarni takomillashtirish toʻgʻrisidagi koʻplab qarorlari Maʼmuriy huquq manbalari boʻlib xizmat qiladi.

Davlat boshqaruvini tartibga solish ishi OʻzR hukumatining , tarmoq va tarmoqlararo davlat boshqaruv organlarining , shuningdek, joylardagi vakolatli va ijro etuvchi organlarning meʼyoriyhuquqiy aktlari bilan amalga oshiriladi. Vazirlar Mahkamasi davlat boshqaruv organlarining huquqiy maqomini belgilab beruvchi aktlarni qabul qiladi, Maʼmuriy huquq manbalari hisoblanadigan turli xil krnunkridalarni tasdiklaydi. Maʼmuriy huquq manbalari katoriga, jumladan, qarorlar, buyruqlar, tarmoq va tarmoqlararo boshqaruv organlari (vazirliklar, mahkamalar, davlat qoʻmitalari, respublika agentliklari)ning turli xil yoʻriqnomaviy materiallari, shuningdek, joylardagi davlat hokimiyati organlarining qarorlari kiradi.

Mustaqillik yillarida Maʼmuriy huquq meʼyorlari ancha yangilandi. Chunki, davlatning iqtisodiy funksiyalari, barcha darajadagi ijro etuvchi hokimiyat organlari tizimi va ular faoliyatidagi asoslilik, omilkorlik singari jihatlar ham tubdan oʻzgardi. Markazlashmagan tizimga oʻtish va umumdavlat ahamiyatiga ega boʻlmagan qator vakolatlarning markaziy organlardan quyi boʻgʻinlarga oʻtkazilishi jarayoni roʻy bermoqda.

Maʼmuriy huquqning ijro etuvchi hokimiyat tuzilishini tokomillashtirishda, davlat xizmatining huquqiy asoslarini vujudga keltirishda, bozor iqtisodi-yotini tartibga solishda, fuqarolar va tadbirkorlik tizimlari qonuniy huquklari va manfaatlarining qatʼiy himoya ostiga olinishini taʼminlashda ahamiyati katta.

Maʼmuriy huquq meʼyorlarini takomillashtirish jarayoni ijro etuvchi hokimiyat organlarida 2 yoʻnalishda ketmoqda. Vir tomondan, ijro etuvchi hokimiyatning markaziy va mahalliy organlari orasidagi vakolatlarni chegaralash yoʻli bilan, ikkinchi tomondan esa — bajaradigan vazifasiga kura bir xil tipdagi davlat boshqaruv organlarining HUQUQIY maqomini belgilashda bir xillikni taʼminlash hamda davlat va ijtimoiy hayotning turli sohalaridagi boshqaruv darajasini yuksaltirish yoʻli bilan ushbu jarayon amalga oshirilmoqda.

Iqtisodiy munosabatlarni boshqarib borishning bozor mexanizmiga oʻtish sharoitida Maʼmuriy huquq meʼyorlari yangi iqtisodiy boshqaruv omillarining joriy etilishini nazarda tutadi (li-senziyalash, kvota belgilash, soliq solish va undirish). Bozor iqtisodiyotining maʼmuriyhuquqiy taʼminlanishi iqtisodiy va ijtimoiy sohalar rivojini prognozlash va dasturiy rahbarlik qilish, Oʻzbekistonning ilmiytexnikaviy salohiyatini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash hamda davlat mulkini samarali boshqarish va tadbirkorlikni ragʻbatlantirishga doir tadbirlar tizimini ishlab chiqish va amalga oshirishga qaratilgan.

Mirzayusuf Rustamboyev.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{no iwiki}}

{{OʻzME}}

{{chala}}


[[Turkum:Huquqiy atamalar]]
[[Turkum:Huquqshunoslik]]</text>
      <sha1>ckug4n6vu091gbrtqjoz88dl2ktytqm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328807</id>
      <parentid>6328806</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:23:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6328807</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6191" sha1="7ezqfijg4dveeea7eyi3do0cu3xbvmg" xml:space="preserve">{{Ichki havolasiz|date=avgust 2024}}
{{Orphan|date=avgust 2024}}

'''Maʼmuriy huquq''' – [[huquq]] sohasi. Davlatni idora etish jarayonida, yaʼni ijro va farmoyish faoliyatini amalga oshirishda yuzaga keladigan ijtimoiy munosabatlarni tartibga soluvchi yuridik normalar majmuini oʻz ichiga oladi. Boshqaruv faoliyati turlarining xilma-xilligi Maʼmuriy huquqning keng koʻlamli va koʻp tarmoqliligini taqozo etuvchi asosiy omildir. Maʼmuriy huquq meʼyorlari barcha [[ijro etuvchi hokimiyat]] organlarining vakolatini aniqlaydi hamda davlat boshqaruv organlarini tuzish, ularni qayta tashkil qilish va tugatish tartibini belgilab beradi. Ular fuqarolarning davlat boshqaruv sohasidagi huquq va majburiyatlarini mustahkamlaydi, ijro etuvchi hokimiyat organlarining faoliyati va mansabdor shaxslarning xulq-atvoriga yagona qonun-qoidalarni belgilab beradi, maʼmuriy huquqbuzarliklar uchun javobgarlik va uni qoʻllash tartibini koʻrib chiqadi.

Maʼmuriy huquq meʼyorlari turli maʼmuriy huquqiy munosabatlarning qatnashchilari orasida yuzaga kelayotgan maʼmuriy huquqiy munosabatlar doirasida amalga oshiriladi. Oʻzbekiston Respublikasida respublika prezidenti, barcha darajadagi davlat boshqaruv organlari, davlat xizmatchilari, nodavlat notijorat tashkilotlari, jismoniy shaxslar (UzR fuqarolari, chet mamlakatlarning fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar) maʼmuriy huquqiy munosabatlarning qatnashchilari shu jumlasiga kiradi.

Oʻzbekiston Respublikasi Maʼmuriy huquq tizimi umumiy va maxsus qismlardan iborat. Umumiy qism meʼyorlari davlat boshqaruvining asosiy tomoyillarini, Maʼmuriy huquq subʼyektlarining huquqiy holatini, davlat xizmati asoslarini boshqaruvining huquqiy shakllari va usullarini davlat boshqaruv tizimidagi qonuniylik va intizomni taʼminlash usullari va tartibini mustahkamlaydi. Maxsus qism esa davlat boshqaruvining turli tarmoqlari va sohalaridagi ijtimoiy munosabatlarning oʻziga xos jihatlarini aks ettiruvchi meʼyorlarga bagʻishlangan. Unda iqtisodiy, ijtimoiy-madaniy hamda maʼmuriy-siyosiy faoliyat sohasidagi boshqaruvni yoʻlga solish meʼyorlari yoritib berilgan. Tarmoqlararo davlat boshqaruvini tartibga soluvchi meʼyorlar ham shular jumlasiga kiradi.

Turli davlat organlari tomonidan chiqariladigan meʼyoriy-huquqiy aktlar Maʼmuriy huquqni bayon qilish shakli, uning manbalari boʻlib xizmat qiladi. UzR Konstitutsiyasidagi mavjud meʼyorlarning aksariyat qismi bevosita maʼmuriy-huquqiy yoʻnalishga ega boʻlgan eng muhim meʼyorlar jumlasidandir. Bular, masalan, ijro etuvchi hokimiyat organlarining shakllanish va faoliyat  asoslarini belgilab beruvchi hamda fuqarolarning davlat boshqaruv tizimidagi huquq va erkinliklarini mustahkamlovchi konstituiiyaviy meʼyorlar sanaladi. Maʼmuriy huquq asosiy meʼyorlari [[Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi|Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining]] taʼlim, mudofaa, joylardagi davlat hokimiyati, sanitariya nazorati va boshqa toʻgʻrisidagi qonunlarida oʻz ifodasini topgan.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining davlat boshkaruv organlarini tuzish, ularni qayta tashkil qilish va tugatish toʻgʻrisidagi, shuningdek, boshqaruv tizimlarini iqtisodiy, ijtimoiymadaniy, maʼmuriy-siyosiy qurilish va hokazo sohalaridagi, turli tarmoqlarni takomillashtirish toʻgʻrisidagi koʻplab qarorlari Maʼmuriy huquq manbalari boʻlib xizmat qiladi.

Davlat boshqaruvini tartibga solish ishi OʻzR hukumatining , tarmoq va tarmoqlararo davlat boshqaruv organlarining , shuningdek, joylardagi vakolatli va ijro etuvchi organlarning meʼyoriyhuquqiy aktlari bilan amalga oshiriladi. Vazirlar Mahkamasi davlat boshqaruv organlarining huquqiy maqomini belgilab beruvchi aktlarni qabul qiladi, Maʼmuriy huquq manbalari hisoblanadigan turli xil krnunkridalarni tasdiklaydi. Maʼmuriy huquq manbalari katoriga, jumladan, qarorlar, buyruqlar, tarmoq va tarmoqlararo boshqaruv organlari (vazirliklar, mahkamalar, davlat qoʻmitalari, respublika agentliklari)ning turli xil yoʻriqnomaviy materiallari, shuningdek, joylardagi davlat hokimiyati organlarining qarorlari kiradi.

Mustaqillik yillarida Maʼmuriy huquq meʼyorlari ancha yangilandi. Chunki, davlatning iqtisodiy funksiyalari, barcha darajadagi ijro etuvchi hokimiyat organlari tizimi va ular faoliyatidagi asoslilik, omilkorlik singari jihatlar ham tubdan oʻzgardi. Markazlashmagan tizimga oʻtish va umumdavlat ahamiyatiga ega boʻlmagan qator vakolatlarning markaziy organlardan quyi boʻgʻinlarga oʻtkazilishi jarayoni roʻy bermoqda.

Maʼmuriy huquqning ijro etuvchi hokimiyat tuzilishini tokomillashtirishda, davlat xizmatining huquqiy asoslarini vujudga keltirishda, bozor iqtisodi-yotini tartibga solishda, fuqarolar va tadbirkorlik tizimlari qonuniy huquklari va manfaatlarining qatʼiy himoya ostiga olinishini taʼminlashda ahamiyati katta.

Maʼmuriy huquq meʼyorlarini takomillashtirish jarayoni ijro etuvchi hokimiyat organlarida 2 yoʻnalishda ketmoqda. Vir tomondan, ijro etuvchi hokimiyatning markaziy va mahalliy organlari orasidagi vakolatlarni chegaralash yoʻli bilan, ikkinchi tomondan esa — bajaradigan vazifasiga kura bir xil tipdagi davlat boshqaruv organlarining HUQUQIY maqomini belgilashda bir xillikni taʼminlash hamda davlat va ijtimoiy hayotning turli sohalaridagi boshqaruv darajasini yuksaltirish yoʻli bilan ushbu jarayon amalga oshirilmoqda.

Iqtisodiy munosabatlarni boshqarib borishning bozor mexanizmiga oʻtish sharoitida Maʼmuriy huquq meʼyorlari yangi iqtisodiy boshqaruv omillarining joriy etilishini nazarda tutadi (li-senziyalash, kvota belgilash, soliq solish va undirish). Bozor iqtisodiyotining maʼmuriyhuquqiy taʼminlanishi iqtisodiy va ijtimoiy sohalar rivojini prognozlash va dasturiy rahbarlik qilish, Oʻzbekistonning ilmiytexnikaviy salohiyatini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash hamda davlat mulkini samarali boshqarish va tadbirkorlikni ragʻbatlantirishga doir tadbirlar tizimini ishlab chiqish va amalga oshirishga qaratilgan.

Mirzayusuf Rustamboyev&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{no iwiki}}

{{OʻzME}}

{{chala}}


[[Turkum:Huquqiy atamalar]]
[[Turkum:Huquqshunoslik]]</text>
      <sha1>7ezqfijg4dveeea7eyi3do0cu3xbvmg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fiziokratizm</title>
    <ns>0</ns>
    <id>538083</id>
    <revision>
      <id>6328894</id>
      <parentid>6137972</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T09:58:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-58440-26</username>
        <id>323079</id>
      </contributor>
      <comment>Fiziokratizm vujudga kelishi</comment>
      <origin>6328894</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3003" sha1="559khz0jixset2r7qbuiiurza59u4vl" xml:space="preserve">Fiziokratlar atamasi faqat XIX asrda qo`llanila boshladi.Kene va uning shogirdlari hayotlari davomida o`zlarini &quot;iqtisodchi&quot; ,ta`limotlarini esa &quot;siyosiy iq`tisod&quot;deb atashgan.Fiziakratiya nomini Dyupont de Nemur -Kene asarlari birinchi noshiri-ushbu maktab yerni,tabiatni ishlab chiqarishning yagona mustaqil omili,deb bilishini hisobga olgan holda bergan.Ular jamiatning iqtisodiy hayotida &quot;tabiiy tartib&quot; (ordre naturel) tarafdori bo`lgan-bu XVIII asr falsafasining ratsionalistik ma`nosida tabiiy huquq yoki tabiiy qonun tushunchalariga o`xshash g`oya. &lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |title=Iqtisodiy ta`limotlar tarixi}}&lt;/ref&gt;[[Fayl:Quesnay Portrait.jpg|thumb|right|[[François Quesnay]], 1758.]]
[[Fayl:Pierre Samuel du Pont de Nemours (1739-1817).jpg|thumb|right|[[Pierre Samuel du Pont de Nemours]]]]

'''Fiziokratizm''' — ({{lang-fr|Physiocratie}}; [[Yunon tili|yunoncha]]dan tarjima qilganda „[[hokimiyat]] tabiati“ maʼnosini beradi), 18-srdagi fransuz iqtisodchilari hamda klassik siyosiy iqtisod vakillaridir. Fiziokratlar maktabi Fransiyada [[feodalizm]]dan [[kapitalizm]]ga oʻtish davrida vujudga keldi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=physiocrat|url=http://www.oxforddictionaries.com/definition/english/physiocrat?q=physiocracy#physiocrat__5|work=Oxford Dictionaries|publisher=Oxford University Press|accessdate=27 October 2013|arxivsana=2014-07-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140704162049/http://www.oxforddictionaries.com/definition/english/physiocrat?q=physiocracy#physiocrat__5}}&lt;/ref&gt; Bu tasodifiy hol emas edi. Oʻsha davrda [[Fransiya]]da manufaktura ancha rivojlangan boʻlsada, ammo mamlakat hali ham agrar holatda edi. Aholining asosiy qismi qishloqlarda yashar, milliy boylikning 2/3 qismi shu sohada yuzaga keltirilar edi. Qishloq xoʻjaligi ahvolini yaxshilash tadbirlari fiziokratlar tadqiqotlarining asosini tashkil etadi. Ular [[qishloq xoʻjaligi]]ni iqtisodiyotning yagona unumli sohasi deb hisobladilar. Ularning fikricha, boylik faqat qishloq xoʻjaligida yaratiladi, [[sanoat]] va [[savdo]]da esa u qayta ishlanadi va qayta taqsimlanadi, xolos.

Ilk fizioktratlar maktabining asoschisi fransuz demokratisti [[François Quesnay]] (1694–1774) hisoblanadi.&lt;ref name=&quot;Steiner 2003 p62&quot;&gt;Steiner (2003), pp. 61–62&lt;/ref&gt; Uning &lt;nowiki&gt;XVII&lt;/nowiki&gt; asrda [[Parij]]ning kichik bir nashriyotida chop etilgan „Tableau économique“ (''Iqtisodiy jadvallar'') kitobi orqali ushbu fiziokrat maqomida atalgan birinchi insonlardan biri sanaladi.&lt;ref name=&quot;Spiegel 1983 p.189&quot;&gt;Henry William Spiegel (1983) ''The Growth of Economic Thought'', Revised and Expanded Edition, Duke University Press. pp. 189, 195–96&lt;/ref&gt; Uning kitobida keltirilishcha xalq boyligining manbasi va [[mamlakat]] [[iqtisodiyot]]ini rivojlanishi bu aholining qishloqxoʻjalik mahsulotlarini ishlab chiqarishiga bogʻliq deb hisoblanilgan.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
== Havolalar ==
* [https://www.bbc.co.uk/programmes/b02x97k6 The Physiocrats] - In Our Time - BBC Radio 4, 2013


{{economy-stub}}</text>
      <sha1>559khz0jixset2r7qbuiiurza59u4vl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paxsa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>551675</id>
    <revision>
      <id>6328265</id>
      <parentid>5231732</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T19:54:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xamdamova9</username>
        <id>319734</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ Xatoni toʻgʻriladim.</comment>
      <origin>6328265</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1608" sha1="7vds00ops190vpn0irbih2gy6m5cvyc" xml:space="preserve">&lt;gallery&gt;
&lt;/gallery&gt;'''Paxsa''' — loy devor yoki uning qavati. Oʻrta Osiyo meʼmorligida qadimdan maʼlum. Qadimda baʼzi shaharlarning devorlari, qalʼa qoʻrgʻonlari P.dan ishlangan. Ular mudofaa ahamiyatiga ega boʻlgani sababli juda mustahkam qurilgan. Shahar devorlarining ikki chekkasi P.dan koʻtarilib, oʻrtasi tuproq bilan toʻldirilgan (Teshik qalʼa, Qoʻyqirilgan qalʼa, Tuproq qalʼa va boshqalar). Dastlab P. qamish yoki yogʻoch poydevor (tirnoq) ustiga urilgan. Hozir P. devorlar beton, pishiq gʻisht yoki tosh poydevor ustiga qoʻyiladi. P. uchun tuproq poydevor atrofidan olinishi yoki boshqa joydan keltirilishi ham mumkin. Odatda, soz tuproqqa suv urilib, loy qoriladi. Loy tepkilab (baʼzan ot bilan bostirilib) pishitiladi. Ketmon yoki bel bilan ikki-uch marta agʻdarib pishitib meʼyoriga yetkaziladi. Loykash pishitilgan loyni maxsus bel—kapcha bilan kesib, peshmon (usta)ga otadi. Peshmon loyni ilib olib kuch bilan boʻlajak devor oʻrniga urib boradi. Oddiy imorat qurishda bir P.ning balandligi 60 sm dan 1 m gacha, qalinligi 40—60 sm boʻladi. Devor selgigach, usta tarash kapcha (yassi bel) bilan devor yuzasini tekislaydi, gultarash bilan unga pardoz beradi, baʼzan naqshlar ham oʻyadi. 1-P. maʼlum darajada qurigach, peshmon uning ustiga chiqib, 2qavat P.ni ura boshlaydi. Shu tariqa devor 3—4 (ayrim hollarda 5— 6) P.dan iborat boʻlgan. Oʻrta Osiyoda xususiy uylar qurishda P.dan hozir ham foydalanilmoqda.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{OʻzME}}    

[[Turkum:Qurilish materiallari]]


{{chala}}</text>
      <sha1>7vds00ops190vpn0irbih2gy6m5cvyc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sava (maʼnolari)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>563563</id>
    <revision>
      <id>6328202</id>
      <parentid>1467072</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T16:34:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <origin>6328202</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="200" sha1="6klpu5kyiusm8w63bq1c24r5ll333od" xml:space="preserve">'''Sava''':

* [[Sava]]— Italiyaning [[Apuliya]] mintaqasida joylashgan kommuna.
* [[Sava (daryo)]] — Gʻarbiy Yevropadagi dare, Dunay daryosining eng sersuv oʻng irmogʻi.

{{koʻp maʼnolilik}}</text>
      <sha1>6klpu5kyiusm8w63bq1c24r5ll333od</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Siderik aylanish davri</title>
    <ns>0</ns>
    <id>571174</id>
    <revision>
      <id>6328317</id>
      <parentid>5263745</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T21:24:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328317</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1859" sha1="tec5kdd4tqjdqeo31kwdmu8f0a57a32" xml:space="preserve">'''Siderik aylanish davri'''—({{lang-la|sidus}} – yulduz, osmon yoritqichi), '''yulduz davri''' - maʼlum bir [[astronomik obyekt]] boshqa [[obyekt]] atrofida bir [[orbita]]ni bajarish uchun ketadigan vaqt miqdori. [[Astronomiya]]da u odatda [[Quyosh]] atrofida aylanadigan [[sayyora]]lar yoki [[asteroid]]larga, sayyoralar orbitasidagi [[yo'ldosh]]larga, boshqa [[yulduz]]lar orbitasidagi [[ekzosayyora]]larga yoki [[qo'shaloq yulduzlar]]ga nisbatan qoʻllanadi. Bu, shuningdek, sunʼiy yo'ldoshning sayyora yoki [[oy]]ni aylanib chiqishi uchun bir orbitani bajarish vaqtini ham anglatishi mumkin. Yerning yulduz davri 365,25636 o'rtacha quyosh kuniga to'g'ri keladi, bu tropik yildan (ketma-ket bahorgi tengkunlik kunlari o'rtasida o'lchanadigan) 365,24219 dan bir oz ko'proqdir. Ko'pgina kalendar tizimlarida yil uzunligi 365 kun deb qabul qilinadi, bu Yerning yulduz davriga yaqin.Kuzatiladigan voqealar sanalari (masalan, kun toʻtilari va tengkunlik kunlari) va ularning kutilayotgan kalendar sanalari oʻrtasidagi kalendar siljishini kamaytirish uchun kabisa yillari qoʻshiladi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250208135510/https://astronomy.swin.edu.au/cosmos/%2A/Sidereal+Period#:~:text=The%20sidereal%20period%20of%20the,to%20the%20Earth's%20sidereal%20period. |arxivsana=2025-02-08 |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://astronomy.swin.edu.au/cosmos/*/Sidereal+Period#:~:text=The%20sidereal%20period%20of%20the,to%20the%20Earth's%20sidereal%20period. |qaralgan sana=2024-10-13}}&lt;/ref&gt;

Umuman samoviy jismlar uchun orbital davr bir jismning birlamchi atrofida 360° aylanishi bilan aniqlanadi, masalan. Quyosh atrofida Yer.

Astronomiyada davrlar vaqt birliklarida, odatda soatlar, kunlar yoki yillar bilan ifodalanadi.

== Yana qarang ==
* [[Sinodik aylanish davri]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}}

{{stub}}</text>
      <sha1>tec5kdd4tqjdqeo31kwdmu8f0a57a32</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tartib</title>
    <ns>0</ns>
    <id>579191</id>
    <revision>
      <id>6328185</id>
      <parentid>2859694</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T16:25:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KamolaLuqmonova</username>
        <id>319743</id>
      </contributor>
      <origin>6328185</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="436" sha1="01gskhirotas4l99sua01kfzfznn42z" xml:space="preserve">{{Maʼnolari|Tartib (maʼnolari)}}
'''Tartib''' (matematikada) — matematik obʼyektlarning sonli xarakteristikasi. Tartib turli obʼyektlar uchun turlicha aniqlanadi: 1) Gʻ(x, u) q 0 algebraik chiziqning tartibi Gʻ(x,u) koʻphad darajasiga teng. Bu tushunchalar cheksiz katta miqdorlar uchun yukrridagiga oʻxshash taʼriflanadi (yana qarang [[Differensial hisob]], [[Differensial tenglamalar]]).

{{chala}}
{{no iwiki}}

{{OʻzME}}</text>
      <sha1>01gskhirotas4l99sua01kfzfznn42z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Uvays Qaraniy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>595687</id>
    <revision>
      <id>6328394</id>
      <parentid>6065909</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:09:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328394</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2108" sha1="mjwx1pg56hzpf2a4y1jkyj724ayfvq3" xml:space="preserve">'''Uvays Qaraniy''' (657) - [[So‘fiylik|soʻfiylik]]&lt;nowiki/&gt;dagi uvaysiya tariqati asoschisi. Muhammad s.a.v davrlarida yashagan boʻlsa ham u zot bilan uchrashmagan. Rivoyatlarga koʻra, Muhammad s.a.v Uhud togʻi etagidagi jangda (625-yil) muborak ikki tishlaridan ajralganlarida (boshqa manbalarga koʻra oldingi pastki jagʻlaridagi bir tishga tosh tegib maydalab yuborgan) bundan xabar topgan Uvays Qaraniy Muhammad s.a.v.ga boʻlgan yuksak hurmati yuzasidan, ul zotga dushmanlar yetkazgan sitamni oʻzida sinash maqsadida avval bir tishini, soʻngra shubhaga oʻrin qolmasligi uchun oʻzining barcha tishlarini sugʻurib olgan. Muhammad s.a.v unga sahobalar qatoriga qoʻshilishini taklif etgan. Muhammad sallallohu alayhi vasallam vafotlari oldidan hazrati Aliga xirqalarini Uvays Qaraniyga topshirishni vasiyat qilgan. Uvays Qaraniy Alining Muoviya bilan boʻlgan Siffin jangida halok boʻlgan. Boshqa maʼlumotlarga koʻra, Uvays Qaraniy Xoʻtanda vafot etib, shu yerga dafn etilgan.

Muhammad s.a.v. goʻyo Uvaysning Umar ibn al-Xattob huzuriga kelishini bashorat qilganlar va Uvays musulmon jamiyatidagi uning doʻsti (xalil) va oʻzidan keyingi avlodning eng yaxshi insoni ekanligini aytganlar. Bu gaplar “Tazkirat ul-avliyo Attora”da (vaf. 1221) batafsil bayon qilingan Uvays haqidagi keyingi rivoyatlarning paydo boʻlishiga sabab boʻlgan. Soʻfiylik an’anasida Muhammad sallallohu alayhi vasallam va Uvays oʻrtasida ruhiy bogʻliqlik qayd etilgan. Shunday qilib, Uvays soʻfiylik va xalq islom dinida juda hurmatga sazovor boʻlib, turli joylarda, xususan, Suriyaning ar-Raqqa shahrida, hozirgi Oʻzbekistonning [[Namangan viloyati]] Chortoq tumanida [2] va  [[Qoraqalpogʻiston]] Respublikasining [[Beruniy tumani]]da (3), shuningdek, Tojikistonning Xovaling-Xovaling viloyatida [3] qabrlari bor. ]...
[[Muhammad|Rasululloh]] s.a.v Uvays Qaraniy madhida   
&quot; Yamandan  menga  [[Alloh]] oshigʻining isi kelur &quot; deb marhamat qilganlar.

== Havolalar ==
{{Vikiiqtibos}}{{OʻzME}}
{{chala}}

[[Turkum:594-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:657-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Soʻfiylar]]</text>
      <sha1>mjwx1pg56hzpf2a4y1jkyj724ayfvq3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328395</id>
      <parentid>6328394</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:09:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6328395</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2099" sha1="mbcqkmys4fcskuosj20w1ilbqww20t1" xml:space="preserve">'''Uvays Qaraniy''' (657) - [[So‘fiylik|soʻfiylik]]dagi uvaysiya tariqati asoschisi. Muhammad s.a.v davrlarida yashagan boʻlsa ham u zot bilan uchrashmagan. Rivoyatlarga koʻra, Muhammad s.a.v Uhud togʻi etagidagi jangda (625-yil) muborak ikki tishlaridan ajralganlarida (boshqa manbalarga koʻra oldingi pastki jagʻlaridagi bir tishga tosh tegib maydalab yuborgan) bundan xabar topgan Uvays Qaraniy Muhammad s.a.v.ga boʻlgan yuksak hurmati yuzasidan, ul zotga dushmanlar yetkazgan sitamni oʻzida sinash maqsadida avval bir tishini, soʻngra shubhaga oʻrin qolmasligi uchun oʻzining barcha tishlarini sugʻurib olgan. Muhammad s.a.v unga sahobalar qatoriga qoʻshilishini taklif etgan. Muhammad sallallohu alayhi vasallam vafotlari oldidan hazrati Aliga xirqalarini Uvays Qaraniyga topshirishni vasiyat qilgan. Uvays Qaraniy Alining Muoviya bilan boʻlgan Siffin jangida halok boʻlgan. Boshqa maʼlumotlarga koʻra, Uvays Qaraniy Xoʻtanda vafot etib, shu yerga dafn etilgan.

Muhammad s.a.v. goʻyo Uvaysning Umar ibn al-Xattob huzuriga kelishini bashorat qilganlar va Uvays musulmon jamiyatidagi uning doʻsti (xalil) va oʻzidan keyingi avlodning eng yaxshi insoni ekanligini aytganlar. Bu gaplar “Tazkirat ul-avliyo Attora”da (vaf. 1221) batafsil bayon qilingan Uvays haqidagi keyingi rivoyatlarning paydo boʻlishiga sabab boʻlgan. Soʻfiylik an’anasida Muhammad sallallohu alayhi vasallam va Uvays oʻrtasida ruhiy bogʻliqlik qayd etilgan. Shunday qilib, Uvays soʻfiylik va xalq islom dinida juda hurmatga sazovor boʻlib, turli joylarda, xususan, Suriyaning ar-Raqqa shahrida, hozirgi Oʻzbekistonning [[Namangan viloyati]] Chortoq tumanida [2] va  [[Qoraqalpogʻiston]] Respublikasining [[Beruniy tumani]]da (3), shuningdek, Tojikistonning Xovaling-Xovaling viloyatida [3] qabrlari bor. ]...
[[Muhammad|Rasululloh]] s.a.v Uvays Qaraniy madhida   
&quot; Yamandan  menga  [[Alloh]] oshigʻining isi kelur &quot; deb marhamat qilganlar.

== Havolalar ==
{{Vikiiqtibos}}{{OʻzME}}
{{chala}}

[[Turkum:594-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:657-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Soʻfiylar]]</text>
      <sha1>mbcqkmys4fcskuosj20w1ilbqww20t1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328396</id>
      <parentid>6328395</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:10:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328396</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2101" sha1="gh0wptg5ozjz97vsi7sl1dryui8akco" xml:space="preserve">'''Uvays Qaraniy''' (657) - [[So‘fiylik|soʻfiylik]]dagi uvaysiya tariqati asoschisi. Muhammad (s.a.v) davrlarida yashagan boʻlsa ham u zot bilan uchrashmagan. Rivoyatlarga koʻra, Muhammad s.a.v Uhud togʻi etagidagi jangda (625-yil) muborak ikki tishlaridan ajralganlarida (boshqa manbalarga koʻra oldingi pastki jagʻlaridagi bir tishga tosh tegib maydalab yuborgan) bundan xabar topgan Uvays Qaraniy Muhammad s.a.v.ga boʻlgan yuksak hurmati yuzasidan, ul zotga dushmanlar yetkazgan sitamni oʻzida sinash maqsadida avval bir tishini, soʻngra shubhaga oʻrin qolmasligi uchun oʻzining barcha tishlarini sugʻurib olgan. Muhammad s.a.v unga sahobalar qatoriga qoʻshilishini taklif etgan. Muhammad sallallohu alayhi vasallam vafotlari oldidan hazrati Aliga xirqalarini Uvays Qaraniyga topshirishni vasiyat qilgan. Uvays Qaraniy Alining Muoviya bilan boʻlgan Siffin jangida halok boʻlgan. Boshqa maʼlumotlarga koʻra, Uvays Qaraniy Xoʻtanda vafot etib, shu yerga dafn etilgan.

Muhammad s.a.v. goʻyo Uvaysning Umar ibn al-Xattob huzuriga kelishini bashorat qilganlar va Uvays musulmon jamiyatidagi uning doʻsti (xalil) va oʻzidan keyingi avlodning eng yaxshi insoni ekanligini aytganlar. Bu gaplar “Tazkirat ul-avliyo Attora”da (vaf. 1221) batafsil bayon qilingan Uvays haqidagi keyingi rivoyatlarning paydo boʻlishiga sabab boʻlgan. Soʻfiylik an’anasida Muhammad sallallohu alayhi vasallam va Uvays oʻrtasida ruhiy bogʻliqlik qayd etilgan. Shunday qilib, Uvays soʻfiylik va xalq islom dinida juda hurmatga sazovor boʻlib, turli joylarda, xususan, Suriyaning ar-Raqqa shahrida, hozirgi Oʻzbekistonning [[Namangan viloyati]] Chortoq tumanida [2] va  [[Qoraqalpogʻiston]] Respublikasining [[Beruniy tumani]]da (3), shuningdek, Tojikistonning Xovaling-Xovaling viloyatida [3] qabrlari bor. ]...
[[Muhammad|Rasululloh]] s.a.v Uvays Qaraniy madhida   
&quot; Yamandan  menga  [[Alloh]] oshigʻining isi kelur &quot; deb marhamat qilganlar.

== Havolalar ==
{{Vikiiqtibos}}{{OʻzME}}
{{chala}}

[[Turkum:594-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:657-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Soʻfiylar]]</text>
      <sha1>gh0wptg5ozjz97vsi7sl1dryui8akco</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328397</id>
      <parentid>6328396</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:10:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328397</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2105" sha1="gxc3zy6aghdubxucvu982ttrrxwutmy" xml:space="preserve">'''Uvays Qaraniy''' (657) - [[So‘fiylik|soʻfiylik]]dagi uvaysiya tariqati asoschisi. [[Muhammad]] (s.a.v) davrlarida yashagan boʻlsa ham u zot bilan uchrashmagan. Rivoyatlarga koʻra, Muhammad s.a.v Uhud togʻi etagidagi jangda (625-yil) muborak ikki tishlaridan ajralganlarida (boshqa manbalarga koʻra oldingi pastki jagʻlaridagi bir tishga tosh tegib maydalab yuborgan) bundan xabar topgan Uvays Qaraniy Muhammad s.a.v.ga boʻlgan yuksak hurmati yuzasidan, ul zotga dushmanlar yetkazgan sitamni oʻzida sinash maqsadida avval bir tishini, soʻngra shubhaga oʻrin qolmasligi uchun oʻzining barcha tishlarini sugʻurib olgan. Muhammad s.a.v unga sahobalar qatoriga qoʻshilishini taklif etgan. Muhammad sallallohu alayhi vasallam vafotlari oldidan hazrati Aliga xirqalarini Uvays Qaraniyga topshirishni vasiyat qilgan. Uvays Qaraniy Alining Muoviya bilan boʻlgan Siffin jangida halok boʻlgan. Boshqa maʼlumotlarga koʻra, Uvays Qaraniy Xoʻtanda vafot etib, shu yerga dafn etilgan.

Muhammad s.a.v. goʻyo Uvaysning Umar ibn al-Xattob huzuriga kelishini bashorat qilganlar va Uvays musulmon jamiyatidagi uning doʻsti (xalil) va oʻzidan keyingi avlodning eng yaxshi insoni ekanligini aytganlar. Bu gaplar “Tazkirat ul-avliyo Attora”da (vaf. 1221) batafsil bayon qilingan Uvays haqidagi keyingi rivoyatlarning paydo boʻlishiga sabab boʻlgan. Soʻfiylik an’anasida Muhammad sallallohu alayhi vasallam va Uvays oʻrtasida ruhiy bogʻliqlik qayd etilgan. Shunday qilib, Uvays soʻfiylik va xalq islom dinida juda hurmatga sazovor boʻlib, turli joylarda, xususan, Suriyaning ar-Raqqa shahrida, hozirgi Oʻzbekistonning [[Namangan viloyati]] Chortoq tumanida [2] va  [[Qoraqalpogʻiston]] Respublikasining [[Beruniy tumani]]da (3), shuningdek, Tojikistonning Xovaling-Xovaling viloyatida [3] qabrlari bor. ]...
[[Muhammad|Rasululloh]] s.a.v Uvays Qaraniy madhida   
&quot; Yamandan  menga  [[Alloh]] oshigʻining isi kelur &quot; deb marhamat qilganlar.

== Havolalar ==
{{Vikiiqtibos}}{{OʻzME}}
{{chala}}

[[Turkum:594-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:657-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Soʻfiylar]]</text>
      <sha1>gxc3zy6aghdubxucvu982ttrrxwutmy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328398</id>
      <parentid>6328397</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:11:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328398</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2106" sha1="7xlqn65f1bmazbiz2wo4pbex9xygc43" xml:space="preserve">'''Uvays Qaraniy''' (657) - [[So‘fiylik|soʻfiylik]]dagi uvaysiya tariqati asoschisi. [[Muhammad]] (s.a.v) davrlarida yashagan boʻlsa ham u zot bilan uchrashmagan. Rivoyatlarga koʻra, Muhammad s.a.v Uhud togʻi etagidagi jangda (625-yil) muborak ikki tishlaridan ajralganlarida (boshqa manbalarga koʻra oldingi pastki jagʻlaridagi bir tishga tosh tegib maydalab yuborgan) bundan xabar topgan Uvays Qaraniy Muhammad s.a.v.ga boʻlgan yuksak hurmati yuzasidan, ul zotga dushmanlar yetkazgan sitamni oʻzida sinash maqsadida avval bir tishini, soʻngra shubhaga oʻrin qolmasligi uchun oʻzining barcha tishlarini sugʻurib olgan. Muhammad s.a.v unga sahobalar qatoriga qoʻshilishini taklif etgan. Muhammad sallallohu alayhi vasallam vafotlari oldidan hazrati Aliga xirqalarini Uvays Qaraniyga topshirishni vasiyat qilgan. Uvays Qaraniy Alining Muoviya bilan boʻlgan Siffin jangida halok boʻlgan. Boshqa maʼlumotlarga koʻra, Uvays Qaraniy Xoʻtanda vafot etib, shu yerga dafn etilgan.

Muhammad s.a.v. goʻyo Uvaysning Umar ibn al-Xattob huzuriga kelishini bashorat qilganlar va Uvays musulmon jamiyatidagi uning doʻsti (xalil) va oʻzidan keyingi avlodning eng yaxshi insoni ekanligini aytganlar. Bu gaplar “Tazkirat ul-avliyo Attora”da (vaf. 1221) batafsil bayon qilingan Uvays haqidagi keyingi rivoyatlarning paydo boʻlishiga sabab boʻlgan. Soʻfiylik an’anasida Muhammad sallallohu alayhi vasallam va Uvays oʻrtasida ruhiy bogʻliqlik qayd etilgan. Shunday qilib, Uvays soʻfiylik va xalq islom dinida juda hurmatga sazovor boʻlib, turli joylarda, xususan, Suriyaning ar-Raqqa shahrida, hozirgi Oʻzbekistonning [[Namangan viloyati]] Chortoq tumanida [2] va  [[Qoraqalpogʻiston]] Respublikasining [[Beruniy tumani]]da (3), shuningdek, Tojikistonning Xovaling-Xovaling viloyatida [3] qabrlari bor. ]...
[[Muhammad|Rasululloh]] s.a.v Uvays Qaraniy madhida   
&quot; Yamandan  menga  [[Alloh]] oshigʻining isi kelur &quot; deb marhamat qilganlar.

== Havolalar ==

{{Vikiiqtibos}}{{OʻzME}}
{{chala}}

[[Turkum:594-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:657-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Soʻfiylar]]</text>
      <sha1>7xlqn65f1bmazbiz2wo4pbex9xygc43</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328399</id>
      <parentid>6328398</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:11:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328399</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2122" sha1="jf68jfw5bpnpozvtduhbdjywump8o61" xml:space="preserve">'''Uvays Qaraniy''' (657) - [[So‘fiylik|soʻfiylik]]dagi uvaysiya tariqati asoschisi. [[Muhammad]] (s.a.v) davrlarida yashagan boʻlsa ham u zot bilan uchrashmagan. Rivoyatlarga koʻra, Muhammad s.a.v Uhud togʻi etagidagi jangda (625-yil) muborak ikki tishlaridan ajralganlarida (boshqa manbalarga koʻra oldingi pastki jagʻlaridagi bir tishga tosh tegib maydalab yuborgan) bundan xabar topgan Uvays Qaraniy Muhammad s.a.v.ga boʻlgan yuksak hurmati yuzasidan, ul zotga dushmanlar yetkazgan sitamni oʻzida sinash maqsadida avval bir tishini, soʻngra shubhaga oʻrin qolmasligi uchun oʻzining barcha tishlarini sugʻurib olgan. Muhammad s.a.v unga sahobalar qatoriga qoʻshilishini taklif etgan. Muhammad sallallohu alayhi vasallam vafotlari oldidan hazrati Aliga xirqalarini Uvays Qaraniyga topshirishni vasiyat qilgan. Uvays Qaraniy Alining Muoviya bilan boʻlgan Siffin jangida halok boʻlgan. Boshqa maʼlumotlarga koʻra, Uvays Qaraniy Xoʻtanda vafot etib, shu yerga dafn etilgan.

Muhammad s.a.v. goʻyo Uvaysning Umar ibn al-Xattob huzuriga kelishini bashorat qilganlar va Uvays musulmon jamiyatidagi uning doʻsti (xalil) va oʻzidan keyingi avlodning eng yaxshi insoni ekanligini aytganlar. Bu gaplar “Tazkirat ul-avliyo Attora”da (vaf. 1221) batafsil bayon qilingan Uvays haqidagi keyingi rivoyatlarning paydo boʻlishiga sabab boʻlgan. Soʻfiylik an’anasida Muhammad sallallohu alayhi vasallam va Uvays oʻrtasida ruhiy bogʻliqlik qayd etilgan. Shunday qilib, Uvays soʻfiylik va xalq islom dinida juda hurmatga sazovor boʻlib, turli joylarda, xususan, Suriyaning ar-Raqqa shahrida, hozirgi Oʻzbekistonning [[Namangan viloyati]] Chortoq tumanida [2] va  [[Qoraqalpogʻiston]] Respublikasining [[Beruniy tumani]]da (3), shuningdek, Tojikistonning Xovaling-Xovaling viloyatida [3] qabrlari bor. ]...
[[Muhammad|Rasululloh]] s.a.v Uvays Qaraniy madhida   
&quot; Yamandan  menga  [[Alloh]] oshigʻining isi kelur &quot; deb marhamat qilganlar.

== Havolalar ==

{{Vikiiqtibos}}

== Manbalar==
{{OʻzME}}
{{chala}}

[[Turkum:594-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:657-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Soʻfiylar]]</text>
      <sha1>jf68jfw5bpnpozvtduhbdjywump8o61</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328400</id>
      <parentid>6328399</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:11:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328400</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2123" sha1="o2l5i1zjfptic8h1q1wb372bd56ojf4" xml:space="preserve">'''Uvays Qaraniy''' (657) - [[So‘fiylik|soʻfiylik]]dagi uvaysiya tariqati asoschisi. [[Muhammad]] (s.a.v) davrlarida yashagan boʻlsa ham u zot bilan uchrashmagan. Rivoyatlarga koʻra, Muhammad s.a.v Uhud togʻi etagidagi jangda (625-yil) muborak ikki tishlaridan ajralganlarida (boshqa manbalarga koʻra oldingi pastki jagʻlaridagi bir tishga tosh tegib maydalab yuborgan) bundan xabar topgan Uvays Qaraniy Muhammad s.a.v.ga boʻlgan yuksak hurmati yuzasidan, ul zotga dushmanlar yetkazgan sitamni oʻzida sinash maqsadida avval bir tishini, soʻngra shubhaga oʻrin qolmasligi uchun oʻzining barcha tishlarini sugʻurib olgan. Muhammad s.a.v unga sahobalar qatoriga qoʻshilishini taklif etgan. Muhammad sallallohu alayhi vasallam vafotlari oldidan hazrati Aliga xirqalarini Uvays Qaraniyga topshirishni vasiyat qilgan. Uvays Qaraniy Alining Muoviya bilan boʻlgan Siffin jangida halok boʻlgan. Boshqa maʼlumotlarga koʻra, Uvays Qaraniy Xoʻtanda vafot etib, shu yerga dafn etilgan.

Muhammad s.a.v. goʻyo Uvaysning Umar ibn al-Xattob huzuriga kelishini bashorat qilganlar va Uvays musulmon jamiyatidagi uning doʻsti (xalil) va oʻzidan keyingi avlodning eng yaxshi insoni ekanligini aytganlar. Bu gaplar “Tazkirat ul-avliyo Attora”da (vaf. 1221) batafsil bayon qilingan Uvays haqidagi keyingi rivoyatlarning paydo boʻlishiga sabab boʻlgan. Soʻfiylik an’anasida Muhammad sallallohu alayhi vasallam va Uvays oʻrtasida ruhiy bogʻliqlik qayd etilgan. Shunday qilib, Uvays soʻfiylik va xalq islom dinida juda hurmatga sazovor boʻlib, turli joylarda, xususan, Suriyaning ar-Raqqa shahrida, hozirgi Oʻzbekistonning [[Namangan viloyati]] Chortoq tumanida [2] va  [[Qoraqalpogʻiston]] Respublikasining [[Beruniy tumani]]da (3), shuningdek, Tojikistonning Xovaling-Xovaling viloyatida [3] qabrlari bor. ]...
[[Muhammad|Rasululloh]] s.a.v Uvays Qaraniy madhida   
&quot; Yamandan  menga  [[Alloh]] oshigʻining isi kelur &quot; deb marhamat qilganlar.

== Havolalar ==

{{Vikiiqtibos}}

== Manbalar ==
{{OʻzME}}
{{chala}}

[[Turkum:594-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:657-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Soʻfiylar]]</text>
      <sha1>o2l5i1zjfptic8h1q1wb372bd56ojf4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328401</id>
      <parentid>6328400</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:11:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328401</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2136" sha1="holybqg0fnmu7d5rwcfe8vjhrupized" xml:space="preserve">'''Uvays Qaraniy''' (657) - [[So‘fiylik|soʻfiylik]]dagi uvaysiya tariqati asoschisi. [[Muhammad]] (s.a.v) davrlarida yashagan boʻlsa ham u zot bilan uchrashmagan. Rivoyatlarga koʻra, Muhammad s.a.v Uhud togʻi etagidagi jangda (625-yil) muborak ikki tishlaridan ajralganlarida (boshqa manbalarga koʻra oldingi pastki jagʻlaridagi bir tishga tosh tegib maydalab yuborgan) bundan xabar topgan Uvays Qaraniy Muhammad s.a.v.ga boʻlgan yuksak hurmati yuzasidan, ul zotga dushmanlar yetkazgan sitamni oʻzida sinash maqsadida avval bir tishini, soʻngra shubhaga oʻrin qolmasligi uchun oʻzining barcha tishlarini sugʻurib olgan. Muhammad s.a.v unga sahobalar qatoriga qoʻshilishini taklif etgan. Muhammad sallallohu alayhi vasallam vafotlari oldidan hazrati Aliga xirqalarini Uvays Qaraniyga topshirishni vasiyat qilgan. Uvays Qaraniy Alining Muoviya bilan boʻlgan Siffin jangida halok boʻlgan. Boshqa maʼlumotlarga koʻra, Uvays Qaraniy Xoʻtanda vafot etib, shu yerga dafn etilgan.

Muhammad s.a.v. goʻyo Uvaysning Umar ibn al-Xattob huzuriga kelishini bashorat qilganlar va Uvays musulmon jamiyatidagi uning doʻsti (xalil) va oʻzidan keyingi avlodning eng yaxshi insoni ekanligini aytganlar. Bu gaplar “Tazkirat ul-avliyo Attora”da (vaf. 1221) batafsil bayon qilingan Uvays haqidagi keyingi rivoyatlarning paydo boʻlishiga sabab boʻlgan. Soʻfiylik an’anasida Muhammad sallallohu alayhi vasallam va Uvays oʻrtasida ruhiy bogʻliqlik qayd etilgan. Shunday qilib, Uvays soʻfiylik va xalq islom dinida juda hurmatga sazovor boʻlib, turli joylarda, xususan, Suriyaning ar-Raqqa shahrida, hozirgi Oʻzbekistonning [[Namangan viloyati]] Chortoq tumanida [2] va  [[Qoraqalpogʻiston]] Respublikasining [[Beruniy tumani]]da (3), shuningdek, Tojikistonning Xovaling-Xovaling viloyatida [3] qabrlari bor. ]...
[[Muhammad|Rasululloh]] s.a.v Uvays Qaraniy madhida   
&quot; Yamandan  menga  [[Alloh]] oshigʻining isi kelur &quot; deb marhamat qilganlar.

== Havolalar ==

{{Vikiiqtibos}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}}
{{chala}}

[[Turkum:594-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:657-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Soʻfiylar]]</text>
      <sha1>holybqg0fnmu7d5rwcfe8vjhrupized</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328402</id>
      <parentid>6328401</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:11:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6328402</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2147" sha1="cpi52m6g8lc180b0qyukht519ukgvz7" xml:space="preserve">{{wikify}}
'''Uvays Qaraniy''' (657) - [[So‘fiylik|soʻfiylik]]dagi uvaysiya tariqati asoschisi. [[Muhammad]] (s.a.v) davrlarida yashagan boʻlsa ham u zot bilan uchrashmagan. Rivoyatlarga koʻra, Muhammad s.a.v Uhud togʻi etagidagi jangda (625-yil) muborak ikki tishlaridan ajralganlarida (boshqa manbalarga koʻra oldingi pastki jagʻlaridagi bir tishga tosh tegib maydalab yuborgan) bundan xabar topgan Uvays Qaraniy Muhammad s.a.v.ga boʻlgan yuksak hurmati yuzasidan, ul zotga dushmanlar yetkazgan sitamni oʻzida sinash maqsadida avval bir tishini, soʻngra shubhaga oʻrin qolmasligi uchun oʻzining barcha tishlarini sugʻurib olgan. Muhammad s.a.v unga sahobalar qatoriga qoʻshilishini taklif etgan. Muhammad sallallohu alayhi vasallam vafotlari oldidan hazrati Aliga xirqalarini Uvays Qaraniyga topshirishni vasiyat qilgan. Uvays Qaraniy Alining Muoviya bilan boʻlgan Siffin jangida halok boʻlgan. Boshqa maʼlumotlarga koʻra, Uvays Qaraniy Xoʻtanda vafot etib, shu yerga dafn etilgan.

Muhammad s.a.v. goʻyo Uvaysning Umar ibn al-Xattob huzuriga kelishini bashorat qilganlar va Uvays musulmon jamiyatidagi uning doʻsti (xalil) va oʻzidan keyingi avlodning eng yaxshi insoni ekanligini aytganlar. Bu gaplar “Tazkirat ul-avliyo Attora”da (vaf. 1221) batafsil bayon qilingan Uvays haqidagi keyingi rivoyatlarning paydo boʻlishiga sabab boʻlgan. Soʻfiylik an’anasida Muhammad sallallohu alayhi vasallam va Uvays oʻrtasida ruhiy bogʻliqlik qayd etilgan. Shunday qilib, Uvays soʻfiylik va xalq islom dinida juda hurmatga sazovor boʻlib, turli joylarda, xususan, Suriyaning ar-Raqqa shahrida, hozirgi Oʻzbekistonning [[Namangan viloyati]] Chortoq tumanida [2] va  [[Qoraqalpogʻiston]] Respublikasining [[Beruniy tumani]]da (3), shuningdek, Tojikistonning Xovaling-Xovaling viloyatida [3] qabrlari bor. ]...
[[Muhammad|Rasululloh]] s.a.v Uvays Qaraniy madhida   
&quot; Yamandan  menga  [[Alloh]] oshigʻining isi kelur &quot; deb marhamat qilganlar.

== Havolalar ==

{{Vikiiqtibos}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}}
{{chala}}

[[Turkum:594-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:657-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Soʻfiylar]]</text>
      <sha1>cpi52m6g8lc180b0qyukht519ukgvz7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328403</id>
      <parentid>6328402</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:12:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6328403</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2148" sha1="a05crgea4hmfp7ifl329w62dd3309r2" xml:space="preserve">{{wikify}}

'''Uvays Qaraniy''' (657) - [[So‘fiylik|soʻfiylik]]dagi uvaysiya tariqati asoschisi. [[Muhammad]] (s.a.v) davrlarida yashagan boʻlsa ham u zot bilan uchrashmagan. Rivoyatlarga koʻra, Muhammad s.a.v Uhud togʻi etagidagi jangda (625-yil) muborak ikki tishlaridan ajralganlarida (boshqa manbalarga koʻra oldingi pastki jagʻlaridagi bir tishga tosh tegib maydalab yuborgan) bundan xabar topgan Uvays Qaraniy Muhammad s.a.v.ga boʻlgan yuksak hurmati yuzasidan, ul zotga dushmanlar yetkazgan sitamni oʻzida sinash maqsadida avval bir tishini, soʻngra shubhaga oʻrin qolmasligi uchun oʻzining barcha tishlarini sugʻurib olgan. Muhammad s.a.v unga sahobalar qatoriga qoʻshilishini taklif etgan. Muhammad sallallohu alayhi vasallam vafotlari oldidan hazrati Aliga xirqalarini Uvays Qaraniyga topshirishni vasiyat qilgan. Uvays Qaraniy Alining Muoviya bilan boʻlgan Siffin jangida halok boʻlgan. Boshqa maʼlumotlarga koʻra, Uvays Qaraniy Xoʻtanda vafot etib, shu yerga dafn etilgan.

Muhammad s.a.v. goʻyo Uvaysning Umar ibn al-Xattob huzuriga kelishini bashorat qilganlar va Uvays musulmon jamiyatidagi uning doʻsti (xalil) va oʻzidan keyingi avlodning eng yaxshi insoni ekanligini aytganlar. Bu gaplar “Tazkirat ul-avliyo Attora”da (vaf. 1221) batafsil bayon qilingan Uvays haqidagi keyingi rivoyatlarning paydo boʻlishiga sabab boʻlgan. Soʻfiylik an’anasida Muhammad sallallohu alayhi vasallam va Uvays oʻrtasida ruhiy bogʻliqlik qayd etilgan. Shunday qilib, Uvays soʻfiylik va xalq islom dinida juda hurmatga sazovor boʻlib, turli joylarda, xususan, Suriyaning ar-Raqqa shahrida, hozirgi Oʻzbekistonning [[Namangan viloyati]] Chortoq tumanida [2] va  [[Qoraqalpogʻiston]] Respublikasining [[Beruniy tumani]]da (3), shuningdek, Tojikistonning Xovaling-Xovaling viloyatida [3] qabrlari bor. ]...
[[Muhammad|Rasululloh]] s.a.v Uvays Qaraniy madhida   
&quot; Yamandan  menga  [[Alloh]] oshigʻining isi kelur &quot; deb marhamat qilganlar.

== Havolalar ==

{{Vikiiqtibos}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}}
{{chala}}

[[Turkum:594-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:657-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Soʻfiylar]]</text>
      <sha1>a05crgea4hmfp7ifl329w62dd3309r2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328404</id>
      <parentid>6328403</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:12:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6328404</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2149" sha1="1x475ykdgqbo6h2rs3bgttewemebg9h" xml:space="preserve">{{wikify}}

'''Uvays Qaraniy''' (657) - [[So‘fiylik|soʻfiylik]]dagi uvaysiya tariqati asoschisi. [[Muhammad]] (s.a.v) davrlarida yashagan boʻlsa ham u zot bilan uchrashmagan. Rivoyatlarga koʻra, Muhammad s.a.v Uhud togʻi etagidagi jangda (625-yil) muborak ikki tishlaridan ajralganlarida (boshqa manbalarga koʻra, oldingi pastki jagʻlaridagi bir tishga tosh tegib maydalab yuborgan) bundan xabar topgan Uvays Qaraniy Muhammad s.a.v.ga boʻlgan yuksak hurmati yuzasidan, ul zotga dushmanlar yetkazgan sitamni oʻzida sinash maqsadida avval bir tishini, soʻngra shubhaga oʻrin qolmasligi uchun oʻzining barcha tishlarini sugʻurib olgan. Muhammad s.a.v unga sahobalar qatoriga qoʻshilishini taklif etgan. Muhammad sallallohu alayhi vasallam vafotlari oldidan hazrati Aliga xirqalarini Uvays Qaraniyga topshirishni vasiyat qilgan. Uvays Qaraniy Alining Muoviya bilan boʻlgan Siffin jangida halok boʻlgan. Boshqa maʼlumotlarga koʻra, Uvays Qaraniy Xoʻtanda vafot etib, shu yerga dafn etilgan.

Muhammad s.a.v. goʻyo Uvaysning Umar ibn al-Xattob huzuriga kelishini bashorat qilganlar va Uvays musulmon jamiyatidagi uning doʻsti (xalil) va oʻzidan keyingi avlodning eng yaxshi insoni ekanligini aytganlar. Bu gaplar “Tazkirat ul-avliyo Attora”da (vaf. 1221) batafsil bayon qilingan Uvays haqidagi keyingi rivoyatlarning paydo boʻlishiga sabab boʻlgan. Soʻfiylik an’anasida Muhammad sallallohu alayhi vasallam va Uvays oʻrtasida ruhiy bogʻliqlik qayd etilgan. Shunday qilib, Uvays soʻfiylik va xalq islom dinida juda hurmatga sazovor boʻlib, turli joylarda, xususan, Suriyaning ar-Raqqa shahrida, hozirgi Oʻzbekistonning [[Namangan viloyati]] Chortoq tumanida [2] va  [[Qoraqalpogʻiston]] Respublikasining [[Beruniy tumani]]da (3), shuningdek, Tojikistonning Xovaling-Xovaling viloyatida [3] qabrlari bor. ]...
[[Muhammad|Rasululloh]] s.a.v Uvays Qaraniy madhida   
&quot; Yamandan  menga  [[Alloh]] oshigʻining isi kelur &quot; deb marhamat qilganlar.

== Havolalar ==

{{Vikiiqtibos}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}}
{{chala}}

[[Turkum:594-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:657-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Soʻfiylar]]</text>
      <sha1>1x475ykdgqbo6h2rs3bgttewemebg9h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shagʻal</title>
    <ns>0</ns>
    <id>609792</id>
    <revision>
      <id>6328276</id>
      <parentid>6297950</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T20:03:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xamdamova9</username>
        <id>319734</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6328276</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7392" sha1="piokt6f40kgy91weuwcpibndp6jdohz" xml:space="preserve">{{manbasiz}}
[[Fayl:Pebbles on beach at Broulee -NSW -Australia-2Jan2009.jpg|thumb]]
'''Shagʻal''' — [[Togʻ jinslari|togʻ jinslarining]] nurashidan hosil boʻladigan qattiq qurilish materiali. Paydo boʻlishiga koʻra, daryo, dengiz, [[koʻl]], togʻ va jar toshlariga boʻlinadi. Shakliga koʻra, qirrador, tuxumsimon, nayzasimon va yassi xillari farqlanadi. Daryo va dengiz Sh.lari toza hamda silliq, togʻ, qoʻl va jar Shlari qirrador, turli aralashmalar bilan ifloslangan boʻladi. Oʻlchamiga qarab, mayda (5—20 mm), oʻrtacha (20—40 mm) va yirik (40—150 mm) toshlarga boʻlinadi. Oʻlchami 150 mm dan katta boʻlgan toshlar harsangtosh deb ataladi. Sh.lar yoʻl qurilishida, beton quyish ishlarida qoʻllanadi. Beton quyish uchun eng maqbul xomashyo qirrali Sh. hisoblanadi.
Bu tosh ezilgan tosh, qazib olingan xomashyolardan yoki toshdan yasalgan tosh bloklarni ezish orqali ishlab chiqariladi. Tabiiy kuchlar tomonidan togʻ jinslari vaqti-vaqti bilan chayqatib yuborilganda shagʻalni yaratishi mumkin. Shagʻal yoki [[Ohaktoshlar|ohaktosh]], sayoz, oʻrta yoki yirik qismlar. Eng koʻp talabga ega boʻlgan shagʻal oʻrta kattalikdagi, kichik va katta boʻlganlar esa kam talabga ega.

== Ishlatilishi ==
Bunday shagʻal tosh quyidagi holatlarda ishlatiladi:

• beton elementlarni yaratishda yordamchi material sifatida (yengil va ogʻir);

• beton buyumlarning chidamlilik xususiyatlarini yaxshilash;

• obodonlashtirish uchun;
• yoʻllarni yaratish, ularni taʼmirlash va rekonstruktsiya qilish;

• turli xil kompozitsiyalarni, shu jumladan akvariumlar, terrariumlar, yashash burchaklar va boshqalarni loyihalash uchun;

• tomni qurish uchun issiqlik izolyatori sifatida;

• quduqlarni tozalash uchun (filtr sifatida);

• temir yoʻllarni qurishda va taʼmirlashda.

Odatda kichik shagʻal kichik sayohlarni jalb qilish uchun ishlatiladi, masalan, kichik hordiq chiqarish markazida yoki mahalla yonida. Shagʻalni ishlatish bilan boqqa solingan kichik yoʻllarni mukammal koʻrinadi.

== Fizik xususiyatlari ==
Sovuqqa chidamliligi:
Sovuqqa chidamlilik — past harorat taʼsirida qurilish materiali orqali uning xususiyatlarini saqlab qolish. Ezilgan toshning sovuqqa nisbatan chidamliligi qanchalik baland boʻlsa, uning sifati past haroratlar taʼsirida saqlanadi. Ayoz sovuqqa chidamliligini sinash uchun namlik bilan toʻyintiriladi, undan keyin bir necha marta muzlatiladi va eritiladi. Ushbu protseduralarni amalga oshirgandan soʻng, qurilish materiallarining haqiqiy xususiyatlarini qanchalik yaxshi saqlab qolganini tekshirib koʻring.

Agar ayoz sovuq haroratni oʻzgartirsa va uning keskin oʻzgarishi bilan bartaraf etilsa, uni qattiq qabul qiladi va uni qattiq sharoitda ishlatish joizdir. Muvaffaqiyatsiz tekshiruvlar natijasida, tosh shikastlanishining mavjudligi, uning xususiyatlarida keskin yomonlashuvi, ayoz sovuqning qarshiligi past darajasiga ega.

Eng mashhur daryo toshi dir, togʻ toshiga ham talab yaxshi. Alohida koʻrinish — bu muzli shagʻal, u dengiz shagʻallari bilan bir xil xususiyatlarga ega, ammo poʻstloq yuzasi va donalarning bir xil birikmasidir. Shagʻal toshlarning narxi past, shuning uchun beton yoki temirbeton konstruktsiyalarini ishlab chiqarishda foydalanish tavsiya etiladi, chunki qimmatbaho qurilish materiallarining narxi kamayadi.

== Zichligi ==
Ushbu koʻrsatkich, ayniqsa, yoʻl qurilishida muhim ahamiyat etadi.
Qum va shagʻalning zichligi ularni hosil qiluvchi zarralar hosil boʻlgan turing zichligi yoki massalik zichlik deb ataladigan ommaviy materialning zichligi sifatida aniqlanishi mumkin. Har qanday holatda, ogʻir toshlardan (masalan, shagʻal) tashkil topgan shagʻal, masalan, [[Kvars|kvarts]] yoki ohaktoshdan olingan shagʻaldan ogʻirroq boʻladi. Zichlik kilogramm bilan oʻlchanadigan bir kubning ogʻirligi (kubometr) sifatida aniqlanishi mumkin. Oʻrtacha shagʻalda har bir kub uchun 1,4 — 1,7 tonna zichlikka ega. Bundan tashqari, massa ogʻirligi yoki oʻziga xos tortishish deb ataladi.
Shu bilan birga, shagʻal bilan qoplangan qurilish ham muhim ahamiyatga ega. Turli shakldagi va oʻlchamdagi zarralar uchun u boshqacha. Ommaviy zichligi, yaʼni Kamazdagi 1 kubometr
Shagʻalning jismoniy xususiyatlari
Shagʻalning vazni odatda uning tarkibiy zarrachalarining kattalashib borishi bilan kamayadi. Katta shagʻal uchun oʻrtacha 1 m3 ga 1500 kg va kichik donalar uchun 1 kub uchun 1700 kg. Tuproq va qumda taxminan bir xil zichlik.
Shagʻalning zichligi namlikka taʼsir qiladi. Juda kuchli namlangan material quruqdan koʻra koʻproq massaga ega boʻladi.
Maʼlum massa va miqdordagi materiallarning zichligini aniqlash qiyin boʻlmaydi
Zarralarning kuchi deyarli butunlay ularning kimyoviy tarkibi va ichki tuzilishiga bogʻliq. Eng barqaror shagʻal, [[Dala shpatlari|dala shpati]], mramor, kvartsdan iborat zarralardir. Ushbu indeksni aniqlash uchun, shagʻal poʻlat silindrga joylashtiriladi va ular qanday mexanik taʼsirga boʻlinganini tekshiradi.
Zarralarning shakli va oʻlchamini saqlab qolishi qobiliyati maxsus oʻrnatishda (baraban) aniqlanadi. Shagʻal bilan birga metalli toʻplar joylashtiriladi. Ushbu qurilma ishlayotganda, ular bir-biriga siljiydilar. Donalarning kattaligi va massasini kamaytirish orqali ajralib chiqish indeksi aniqlanadi. U foiz sifatida ifodalanadi.

== Sovuqqa chidamlilik ==
Molozning sovuqqa chidamliligi muzlatish va eritish davrlarining soni bilan tavsiflanadi. Nozik sulfat eritmasida va fen bilan toʻyinganlik davrlarining soni bilan molozlarga sovuqqa chidamliligini baholash mumkin. Sovuqqa chidamliligiga koʻra, ezilgan tosh quyidagi belgilarga boʻlinadi: F15, F25, F50, F100, F150, F200, F300, F400. Qurilishda F300 dan kam boʻlmagan sovuqqa chidamli (300 ta muzlatish va eritish davrlari) moloz toshlar ishlatiladi.

== Chidamliylik belgisi ==
M1200 rusumli marmar sinfida M400 va undan yuqori betonlar M1000 — M300, M800 — M200 va M600 konstruktsiyalarida — M200 dan pastda foydalanish mumkin. Past sifatli qoldiqlar shuningdek yuqori aniqlikdagi beton ishlab chiqarishda ham qoʻllanadi, lekin tegishli tekshirish va texnik-iqtisodiy asoslashdan soʻng.

== Shagʻalning radioaktivligi ==
Shagʻalning radioaktivligi odatda xaridor bilan qurilish sifatini muhokama qilishning oʻziga xos xususiyatidir. mahsulot har qanday va sertifikatlar va sanitariya-epidemiologiya xulosalar, maxsus tadqiqotlar bilan tasdiqlangan boʻlishi kerak, qurilish ishlari, barcha turlari uchun mos boʻlishi kerak boʻlsa. laboratoriyalari, u butun maydalangan [[granit]] va boshqalar yetkazib, degan maʼnoni anglatadi. yuqori xarobalar turlari (tabiiy radionuklidlar oʻziga xos samarali faoliyat Aeff kam 370 Bq / kg boʻlishi kerak) radioaktivlik I-chi sinfga murojaat qiling. aholi punktlari doirasida avtomobil yoʻllarini qurish munosib sinf II radyoaktivligi shagʻal uchun (Aeff kam 740 Bq / kg boʻlishi kerak).

== Xususiyatlari ==
Tabiiy ezilgan toshning asosiy xususiyatlari — bu kuch, sovuqqa chidamliligi, haqiqiy, oʻrtacha va massaviy zichligi, suvni yutish va suv toʻyinganligi, don tarkiblari va donalarning shakli, fraktsiyalar, qoʻshimcha — porloqlikdir. Bitum bilan yopishqoqlik, ifloslantiruvchi moddalar va kimyoviy zararli moddalar, shuningdek boshqa moddalar ham ushbu guruhga kiradi.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==

[[Turkum: Qurilish materiallari]]

{{wikify}}</text>
      <sha1>piokt6f40kgy91weuwcpibndp6jdohz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sheʼr</title>
    <ns>0</ns>
    <id>610203</id>
    <revision>
      <id>6328199</id>
      <parentid>5467594</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T16:32:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KamolaLuqmonova</username>
        <id>319743</id>
      </contributor>
      <origin>6328199</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3866" sha1="gw5dgx856v712t6lu2r9vqf3t8gl9x2" xml:space="preserve">{{maʼnolari|Sheʼr (maʼnolari)}}
'''Sheʼr''' ({{lang-ar|shuur}} – sezgi) – fikrning his-tuygʻuga qorishiq ifodasi sifatida vujudga kelgan, hayajonli sheʼriy nutq bilan ifoda etilgan, maʼlum ichki ohangga ega badiiy asar. „Sheʼr“ atamasi oʻrniga baʼzan „[[nazm]]“ soʻzi ham qoʻllanadi. U badiiy [[adabiyot]]ning qadimiy turi boʻlib, insoniyat eng birinchi badiiy asarlarni shahrida yaratgan. Rivoyat qilishlaricha, birinchi shahrini bevaqt oʻldirilgan oʻgʻli Hobilning dardida kuygan [[Odam]] alayhissalom yaratgan ekan. Shuning uchun ham unda, hamisha, muallifning oniy kayfiyati, lahzalik porloq kechinmalari ustuvorlik qiladi. Shahrida fikrning kutilmagan va sezimlarga kuchli taʼsir koʻrsatadigan yoʻsinda ifodalanishiga eʼtibor qilinadi. Shu bois ham har bir shahridan oʻta muhim ijtimoiy gʻoya ifodasini kutish maqsadga muvofiq emas. Ularda tuygʻular poʻrtanasi qudratli, sezimlar miqyosi keng va taʼsirchanlik, yuqumlilik darajasi yuqori boʻlishi muhimdir. Shahrining uzoq yashashini taʼminlaydigan asosiy omillar: tuygʻular samimiyati va ifoda tabiiyligidir.

Zamonaviy oʻzbek adabiyotida „Sheʼr“ atamasi maʼnosini erkinroq tushunish, oldingi shakliy qoliplarni oʻzgartirgan holda yangi poetik kashfiyotlar qilishga intilish tamoyili kuchli. Shuning uchun ham oʻzbek nazmida „oq sheʼr“, „sochma sheʼr“, „nasriy sheʼr“, „tasbih“, „uchchanoq“ singari sheʼr shakllari paydo boʻlmoqda. shahrining qofiya, tinish belgilari va grammatik qoidalar iskanjasida qolishini istamayotgan bir qator shoirlar qofiyasiz, grammatik qoidalar va tinish belgilariga rioya etilmay yozilgan sheʼrlar yaratmoqdalar. Sheʼrning eng kichik koʻrinishi mumtoz adabiyotda 1 baytdangina iborat boʻlsa (fard), oʻzbek folklorida 4 qatorni tashkil etadi (toʻrtlik). Bir misradan iborat sheʼr yaratishga ham urinishlar boʻlgan (rus sheʼriyatida „monostix“ – bir sheʼr deb nomlangan).

Oʻzbek xalq ogʻzaki ijodida sheʼrlar asosan, kuylash uchun yaratilganligi uchun „[[qoʻshiq]]“ deb atalgan. Ogʻzaki sheʼr qatʼiy shakliy-mundarijaviy qoliplarga tushmaydi va yoʻnalishiga koʻra mavsum, marosim, sevgi qoʻshiqlari kabi turlarga ajratiladi. Mumtoz sheʼrlar qofiyalanish va banddagi misralarning miqdoriga koʻra maxsus janrlarga boʻlingan. Agar Sh. bandi 2 misradan iborat boʻlsa – [[masnaviy]], 3 misradan iborat boʻlsa – musallas, har bir band 4 misradan tashkil topsa – murabbaʼ, 5 qatorli bandlardan tashkil etilsa – muxammas, bandlari 6 satrdan tashkil topsa – musaddas, 7 misrali bandlardan iborat boʻlsa – musabbaʼ, 8 misrali bandlardan tashkil topsa – musamman, 9 qatorli bandlardan iborati – tasneʼ (mustasneʼ), 10 qatorli bandlardan iborat poetik asarlar muashshar (mashruʼ) deyilgan.

Hozirgi oʻzbek shoirlari turlicha bandlardan tashkil topadigan anʼanaviy barmoq vaznining turli poetik kombinatsiyalaridan tashqari, jahon sheʼriyati tajribasidan oʻzlashtirilgan [[sonet]], [[romans]], [[xoyku]], [[tanka]], [[elegiya]], [[barokko]], [[rondel]] va boshqalar janrlarda sheʼrlar yaratishmoqda va ularda oʻzbeklarga xos milliy tuygʻularni taʼsirli ifodalashga erishmoqdalar.

== Adabiyotlar ==
* Toʻychiyev U., Oʻzbek sovet poeziyasida barmoq vazni, T., 1966;
* Kojinov V., Kak pishut stixi, M., 1970;
* Teoriya stixa, L., 1975;
* Teoriya metaform, M., 1980;
* Lapasov J., Badiiy matn va lisoniy tahdil, T., 1995;
* [[Fitrat]], Adabiyot qoidalari, T., 1996;
* Boboyev T., Sheʼr ilmi taʼlimi, T., 1996;
* Hojiahmedov A., Sheʼriy sanʼat va mumtoz qofiya, T., 1998;
* Quronov D., Adabiyotshunoslikka kirish, Andijon, 2002.
* Qozoqboy Yoʻldoshev. [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000.

== Havolalar ==
{{vikiiqtibos}}


{{OʻzME}}
{{tashqi havolalar}}
[[Turkum:Sheʼriyat]]
[[Turkum:Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi maqolalari]]</text>
      <sha1>gw5dgx856v712t6lu2r9vqf3t8gl9x2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328201</id>
      <parentid>6328199</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T16:33:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KamolaLuqmonova</username>
        <id>319743</id>
      </contributor>
      <origin>6328201</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3868" sha1="iaqw6z7s0a5v0akq8ughnt1gmcbwern" xml:space="preserve">{{maʼnolari|Sheʼr (maʼnolari)}}
'''Sheʼr''' ({{lang-ar|shuur}} – sezgi) – fikrning his-tuygʻuga qorishiq ifodasi sifatida vujudga kelgan, hayajonli sheʼriy nutq bilan ifoda etilgan, maʼlum ichki ohangga ega badiiy asar. „Sheʼr“ atamasi oʻrniga baʼzan „[[nazm]]“ soʻzi ham qoʻllanadi. U badiiy [[adabiyot]]ning qadimiy turi boʻlib, insoniyat eng birinchi badiiy asarlarni shahrida yaratgan. Rivoyat qilishlaricha, birinchi shahrini bevaqt oʻldirilgan oʻgʻli Hobilning dardida kuygan [[Odam]] alayhissalom yaratgan ekan. Shuning uchun ham unda, hamisha, muallifning oniy kayfiyati, lahzalik porloq kechinmalari ustuvorlik qiladi. Shahrida fikrning kutilmagan va sezimlarga kuchli taʼsir koʻrsatadigan yoʻsinda ifodalanishiga eʼtibor qilinadi. Shu bois ham har bir shahridan oʻta muhim ijtimoiy gʻoya ifodasini kutish maqsadga muvofiq emas. Ularda tuygʻular poʻrtanasi qudratli, sezimlar miqyosi keng va taʼsirchanlik, yuqumlilik darajasi yuqori boʻlishi muhimdir. Shahrining uzoq yashashini taʼminlaydigan asosiy omillar: tuygʻular samimiyati va ifoda tabiiyligidir.

Zamonaviy oʻzbek adabiyotida „Sheʼr“ atamasi maʼnosini erkinroq tushunish, oldingi shakliy qoliplarni oʻzgartirgan holda yangi poetik kashfiyotlar qilishga intilish tamoyili kuchli. Shuning uchun ham oʻzbek nazmida „oq sheʼr“, „sochma sheʼr“, „nasriy sheʼr“, „tasbih“, „uchchanoq“ singari sheʼr shakllari paydo boʻlmoqda. shahrining qofiya, tinish belgilari va grammatik qoidalar iskanjasida qolishini istamayotgan bir qator shoirlar qofiyasiz, grammatik qoidalar va tinish belgilariga rioya etilmay yozilgan sheʼrlar yaratmoqdalar. Sheʼrning eng kichik koʻrinishi mumtoz adabiyotda 1 baytdangina iborat boʻlsa (fard), oʻzbek folklorida 4 qatorni tashkil etadi (toʻrtlik). Bir misradan iborat sheʼr yaratishga ham urinishlar boʻlgan (rus sheʼriyatida „monostix“ – bir sheʼr deb nomlangan).

Oʻzbek xalq ogʻzaki ijodida sheʼrlar asosan, kuylash uchun yaratilganligi uchun „[[qoʻshiq]]“ deb atalgan. Ogʻzaki sheʼr qatʼiy shakliy-mundarijaviy qoliplarga tushmaydi va yoʻnalishiga koʻra mavsum, marosim, sevgi qoʻshiqlari kabi turlarga ajratiladi. Mumtoz sheʼrlar qofiyalanish va banddagi misralarning miqdoriga koʻra maxsus janrlarga boʻlingan. Agar she'r bandi 2 misradan iborat boʻlsa – [[masnaviy]], 3 misradan iborat boʻlsa – musallas, har bir band 4 misradan tashkil topsa – murabbaʼ, 5 qatorli bandlardan tashkil etilsa – muxammas, bandlari 6 satrdan tashkil topsa – musaddas, 7 misrali bandlardan iborat boʻlsa – musabbaʼ, 8 misrali bandlardan tashkil topsa – musamman, 9 qatorli bandlardan iborati – tasneʼ (mustasneʼ), 10 qatorli bandlardan iborat poetik asarlar muashshar (mashruʼ) deyilgan.

Hozirgi oʻzbek shoirlari turlicha bandlardan tashkil topadigan anʼanaviy barmoq vaznining turli poetik kombinatsiyalaridan tashqari, jahon sheʼriyati tajribasidan oʻzlashtirilgan [[sonet]], [[romans]], [[xoyku]], [[tanka]], [[elegiya]], [[barokko]], [[rondel]] va boshqalar janrlarda sheʼrlar yaratishmoqda va ularda oʻzbeklarga xos milliy tuygʻularni taʼsirli ifodalashga erishmoqdalar.

== Adabiyotlar ==
* Toʻychiyev U., Oʻzbek sovet poeziyasida barmoq vazni, T., 1966;
* Kojinov V., Kak pishut stixi, M., 1970;
* Teoriya stixa, L., 1975;
* Teoriya metaform, M., 1980;
* Lapasov J., Badiiy matn va lisoniy tahdil, T., 1995;
* [[Fitrat]], Adabiyot qoidalari, T., 1996;
* Boboyev T., Sheʼr ilmi taʼlimi, T., 1996;
* Hojiahmedov A., Sheʼriy sanʼat va mumtoz qofiya, T., 1998;
* Quronov D., Adabiyotshunoslikka kirish, Andijon, 2002.
* Qozoqboy Yoʻldoshev. [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000.

== Havolalar ==
{{vikiiqtibos}}


{{OʻzME}}
{{tashqi havolalar}}
[[Turkum:Sheʼriyat]]
[[Turkum:Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi maqolalari]]</text>
      <sha1>iaqw6z7s0a5v0akq8ughnt1gmcbwern</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shillong platosi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>610310</id>
    <revision>
      <id>6328284</id>
      <parentid>2857843</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T20:21:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>AnvarxonM [[Shillong]] sahifasini [[Shillong platosi]]ga koʻchirdi</comment>
      <origin>2857843</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="805" sha1="1gguklmhs8rkcyzeuxrjfd6m3xuqbvg" xml:space="preserve">'''Shillong''', Assom [[togʻlar]]i — [[Hindiston]]ning shim.sharqiy qismidagi togʻlik. [[Uzunlik|Uz.]] 350&amp;nbsp;km, eni 100&amp;nbsp;km gacha. Eng baland joyi 1961 m. [[Gneys]], [[kristalli slanetslar|kristalli slanets]], [[granit]] [[togʻ jinslari|jinslar]]dan tuzilgan. Togʻni chuqur [[daryo]] [[vodiy]]lari parchalab yuborgan. Sh. yer yuzida eng seryogʻin joy (Cherapunji [[aholi punkti]]da yiliga oʻrtacha 12. 000&amp;nbsp;mm [[yogʻinlar|yogʻin]] yogʻadi). Ayrim joylarda [[tuproq]] qatlami yuvilib ketgan. Asosiy [[oʻsimliklar]]i [[buta]]li [[changal]]&lt;nowiki /&gt;zorlar va sernam [[tropik oʻrmonlar]]dan iborat. Vodiylarda [[sholi]] [[ekinlarni ekish|ekiladi]], [[choy (buta)|choy]] oʻstiriladi. [[Toshkoʻmir]] [[kon]]lari topilgan.

{{OʻzME}}

[[Turkum:Togʻlar]]
[[Turkum:Osiyo]]


{{chala}}</text>
      <sha1>1gguklmhs8rkcyzeuxrjfd6m3xuqbvg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Shillong platosi</title>
    <ns>1</ns>
    <id>610311</id>
    <revision>
      <id>6328286</id>
      <parentid>1525098</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T20:21:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>AnvarxonM [[Munozara:Shillong]] sahifasini [[Munozara:Shillong platosi]]ga koʻchirdi</comment>
      <origin>1525098</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19" sha1="nd7qwtbms1u24nd8i8im7mkegofse9a" xml:space="preserve">{{OʻzME loyihasi}}</text>
      <sha1>nd7qwtbms1u24nd8i8im7mkegofse9a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Assom togʻlari</title>
    <ns>0</ns>
    <id>610312</id>
    <redirect title="Shillong platosi" />
    <revision>
      <id>6328293</id>
      <parentid>1525099</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T20:25:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[Shillong]] to [[Shillong platosi]]</comment>
      <origin>6328293</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68" sha1="m2ngi2q2q95ygir0nwoq3jnhwmnehe3" xml:space="preserve">#YOʻNALTIRISH [[Shillong platosi]] &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;</text>
      <sha1>m2ngi2q2q95ygir0nwoq3jnhwmnehe3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Assom tog‘lari</title>
    <ns>0</ns>
    <id>610316</id>
    <redirect title="Shillong platosi" />
    <revision>
      <id>6328294</id>
      <parentid>1525103</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T20:25:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[Shillong]] to [[Shillong platosi]]</comment>
      <origin>6328294</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68" sha1="m2ngi2q2q95ygir0nwoq3jnhwmnehe3" xml:space="preserve">#YOʻNALTIRISH [[Shillong platosi]] &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;</text>
      <sha1>m2ngi2q2q95ygir0nwoq3jnhwmnehe3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Assom tog`lari</title>
    <ns>0</ns>
    <id>610320</id>
    <redirect title="Shillong platosi" />
    <revision>
      <id>6328295</id>
      <parentid>1525107</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T20:25:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[Shillong]] to [[Shillong platosi]]</comment>
      <origin>6328295</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68" sha1="m2ngi2q2q95ygir0nwoq3jnhwmnehe3" xml:space="preserve">#YOʻNALTIRISH [[Shillong platosi]] &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;</text>
      <sha1>m2ngi2q2q95ygir0nwoq3jnhwmnehe3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Assom tog'lari</title>
    <ns>0</ns>
    <id>610324</id>
    <redirect title="Shillong platosi" />
    <revision>
      <id>6328296</id>
      <parentid>1525111</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T20:25:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[Shillong]] to [[Shillong platosi]]</comment>
      <origin>6328296</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68" sha1="m2ngi2q2q95ygir0nwoq3jnhwmnehe3" xml:space="preserve">#YOʻNALTIRISH [[Shillong platosi]] &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;</text>
      <sha1>m2ngi2q2q95ygir0nwoq3jnhwmnehe3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sharif Ergashev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>614337</id>
    <revision>
      <id>6328184</id>
      <parentid>6044957</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T16:24:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328184</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1578" sha1="ivr34bvkoj5unzma2s4k9ewh6yrgo6o" xml:space="preserve">'''Sharif Ergashev''' (1916-yil, 12-yanvar hozirgi [[Buxoro viloyati]] Peshku tumani Denov qishlogʻi - 1978.15.12) — [[Ikkinchi jahon urushi|Ikkinchi jahon urushi]] qatnashchisi, oddiy askar. Urushgacha kzda yashagan. 1943-yildan frontda. 883oʻqchi polki (Markaziy front, 65armiyaning 193oʻqchi diviziyasi) oʻqchisi. 1943-yilda Dnepr daryosi yaqinidagi jangda jasorat koʻrsatgani uchun [[Sovet Ittifoqi Qahramoni|Qahramon unvoniga]] sazovor boʻlgan (1943). Urushdan soʻng, Yangibozor jamoa xoʻjaligi kengashining raisi boʻlib ishlagan. Yangibozordagi koʻcha va maktab, Buxoro shahridagi koʻcha, Peshku tumanidagi jamoa xoʻjaligiga uning nomi berilgan&lt;ref name=&quot;w1&quot;&gt;{{veb manbasi
 |url=http://war-heroes.uz/bizning-qahramonlarimiz-2/sovet-ittifoqi-qahramonlari/ergashev-sharif/
 |sarlavha=ERGASHEV SHARIF. Oddiy askar, Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi, Sovet Ittifoqi qahramoni (30.10.1943)
 |familiya=
 |ism=
 |sana=
 |vebsayt=
 |nashriyot=
 |qaralgan sana={{sana}}
 |iqtibos=
 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240102150523/http://war-heroes.uz/bizning-qahramonlarimiz-2/sovet-ittifoqi-qahramonlari/ergashev-sharif/
 |arxivsana=2024-01-02}}&lt;/ref&gt;. 

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{OʻzME}}
{{chala}}
[[Turkum:Ikkinchi jahon urushi qatnashchilari]]
[[Turkum:Sovet Ittifoqi Qahramonlari]]
[[Turkum:1916-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1-dekabrda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1978-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:15-dekabrda vafot etganlar]]
{{DEFAULTSORT:Ergashev, Sharif}}
[[Turkum:Surxondaryo viloyatida dafn etilgan]]
[[Turkum:Peshku tumanida tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>ivr34bvkoj5unzma2s4k9ewh6yrgo6o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Murasaki Shikibu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>653569</id>
    <revision>
      <id>6328304</id>
      <parentid>6327409</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T20:37:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xamdamova9</username>
        <id>319734</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Nikoh */</comment>
      <origin>6328304</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15807" sha1="rrpxdllwmacoh7rohnc42ceqp5ixxwb" xml:space="preserve">{{imlo}}{{Adib
| Ism              = Murasaki Shikibu
| Ism (oz tilida) =Murasaki Shikibu 
| Surat            = Murasaki-Shikibu-composing-Genji-Monogatari.png
| izoh = Murasaki Shikibu Portreti &lt;nowiki&gt;XVII&lt;/nowiki&gt; asrda
| Taxallus         = 
| Tavallud sanasi  = [[978]]
| Tavallud joyi    = Kioto
| Vafot sanasi     = [[1025]]
| Vafot joyi       = Kioto
| Kasb             =Yozuvchi 
| Faoliyat         = Yozuvchi
| Yonalish        =  Nasr
| Janr             = 
| Magnum opus      = «Gendzi monogatari» (1008)
}}
'''Murasaki Shikibu''' (紫式部, [[Ingliz tili]]da : „Lady Murasaki“, „Murasaki xonim“; taxminan &lt;abbr&gt;milodiy&lt;/abbr&gt; 973 — &lt;abbr&gt;milodiy&lt;/abbr&gt; [[1014]] yoki [[1025]]) — [[yapon]] [[yozuvchi]]si, [[shoira]]si&lt;ref name=NHK&gt;{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|language=ja}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=meikai&gt;{{cite book|script-title=ja:新明解日本語アクセント辞典|edition=2nd|editor-last=Kindaichi|editor-first=Haruhiko|editor-link=Haruhiko Kindaichi|editor-last2=Akinaga|editor-first2=Kazue|publisher=[[Sanseidō]]|date=10 March 2025|language=ja}}&lt;/ref&gt;. Murasaki Xeyan davrida [[imperator]] saroyida xizmat qilgan. Adiba [[1000]]—[[1012]]-yillarda [[yapon tili]]da yozilgan dunyodagi ilk romanlardan biri hisoblanmish „Genji haqidagi ertak“ning [[muallif]]i hisoblanadi. Murasaki Shikibu &lt;nowiki/&gt;[[taxallus]]i; uning asl ismi nomaʼlum, biroq taxminlarga koʻra, 1007-yili sud kundaligida saroy kanizagi sifatida tilga olingan '''Fujivara no Kaoriko''' (藤原香子) ekanligi taxmin qilinadi.

Xeyan ayollari anʼanaviy ravishda hukumatning yozma tili boʻlgan [[xitoy tili]]ni oʻrganishdan chetlashtirildi, ammo bilimdon otasining tarbiyasi taʼsirida Murasaki xitoy klassikasiga erta moyillik koʻrsatdi va ushbu tilda ravon gaplashishni oʻrganishga muvaffaq boʻldi. Shikubu yigirma yoshlarida turmushga chiqdi va turmush oʻrtogʻi vafotidan oldin, ular turmush qurganlaridan ikki yil oʻtgach, qizli boʻldi. U „Genji haqidagi ertak“ni qachon yozishni boshlagani nomaʼlum, lekin u turmushga chiqqanidan keyin yoki beva qolganidan koʻp oʻtmay sodir boʻlgan. Taxminan 1005-yilda u Fujivara no Michinaga tomonidan saroyda imperator Shoshining kanizagi boʻlib xizmat qilishga taklif qilingan, ehtimol uning yozuvchi sifatidagi obroʻsi tufayli. U xizmat paytida yozishni davom ettirdi va sud hayotidan sahnalarni oʻz ishiga qoʻshdi. Besh-olti yil oʻtgach, u sudni tark etdi va Shoshi bilan Biva koʻli hududiga nafaqaga chiqdi. Olimlar uning vafot etgan yili boʻyicha koʻp munozaraga boradilar. Garchi koʻpchilik 1014-yilda vafot etgan deb aytsa-da, boshqalar u 1031-yilda tirik boʻlgan deb taxmin qilishadi.

Murasaki „Xonim Murasaki kundaligi“ sheʼriy toʻplamini va „Genji haqidagi ertak“ni yozgan. U tugallangandan keyin oʻn yil ichida Genji butun viloyatlarga tarqatildi; bir asr davomida u yapon adabiyotining klassikasi sifatida tan olindi va ilmiy tanqid mavzusiga aylandi. XX asr boshlarida uning tarjima qilingan olti jildli ingliz tarjimasi 1933-yilda yakunlandi. Olimlar uning choʻqqisida Heian saroy jamiyatini aks ettiruvchi ishining ahamiyatini tan olishda davom etmoqda. &lt;nowiki&gt;XIII&lt;/nowiki&gt; asrdan boshlab uning asarlari yapon rassomlari va taniqli ustalar tomonidan ukiyoe yogʻochiga tasvirlangan.

== Yoshligi ==

Murasaki Shikibu milodiy 973-yili [[Yaponiya]]ning Heyan-Kyo shahrida tugʻilgan, &lt;nowiki&gt;IX&lt;/nowiki&gt; asrning birinchi yarmida Fujivara podshohligidagi Fujivara no Yoshifusadan kelib chiqqan shimoliy Fujivara avlodiga mansub&lt;ref name=&quot;ShiraneB293&quot;&gt;Shirane (2008b), 293&lt;/ref&gt;. Fujivara avlodi &lt;nowiki&gt;XI&lt;/nowiki&gt; asr oxirigacha oʻz qizlarini imperator oilasiga strategik nikohlab berish va podshohliklardan foydalanish orqali sud siyosatida hukmronlik qilgan. X asr oxiri va XI asr boshlarida Mido Kampaku deb ataladigan Michinaga oʻzining toʻrt qizini imperatorlarga nikohlashi, unga misli koʻrilmagan kuch berdi. Murasakining katta bobosi Fujivara no Kanesuke aristokratiyaning eng yuqori pogʻonasida edi, lekin uning oilasi asta-sekin kuchini yoʻqotdi va Murasaki tugʻilgan vaqtga kelib, Heyan aristokratiyasining oʻrta va quyi saflari boʻlmish viloyat hokimi lavozimiga tushib qoldi. Dvoryanlarning quyi martabalari odatda suddan uzoqda, viloyatlardagi nomaqbul lavozimlarga tayinlangan, Kyotodagi markazlashgan hokimiyat va suddan surgun qilingan.

Maqomini yoʻqotganiga qaramay, oila Murasakiyning otasi tomonidan bobosi va bobosi orqali adabiyotshunoslar orasida obroʻ-eʼtiborga ega boʻlgan, ularning har ikkisi ham taniqli shoirlar edi. Uning katta bobosi Fujivara no Kanesukening 56 ta sheʼri Yigirma bir imperator antologiyasining 13 tasiga, Oʻttiz oltita shoirlar toʻplamiga va Yamato Monogatari (Yamato haqidagi ertaklar) kiritilgan. Uning bobosi Ki no Tsurayuki bilan doʻstona munosabatda boʻlgan, u yapon tilida yozilgan sheʼrlarni ommalashtirish bilan mashhur boʻlgan. Uning otasi Fujivara no Tametoki Davlat akademiyasida (Daigaku-ryo) tahsil olgan va xitoy klassikasi va sheʼriyati boʻyicha taniqli [[olim]] boʻlgan; oʻz sheʼrini antologiyaga aylantirgan. U 968-yilda kichik amaldor sifatida davlat xizmatiga kirgan va 996-yilda gubernatorlik lavozimiga tayinlangan va taxminan 1018-yilgacha xizmat qilgan. Murasakining onasi Tametoki bilan bir xil shimoliy Fudzivaraning bir tarmogʻidan edi. Er-xotinning uchta farzandi, bir oʻgʻli va ikki qizi bor edi.

Xeyan davrida ismlarning qoʻllanilishi, ular yozib olinganligicha, zamonaviy naqshga amal qilmadi. Sud ayoli, shuningdek, oʻz lavozimi unvoni bilan tanilgan, agar mavjud boʻlsa, erkak qarindoshining unvoniga yoki unvoniga ishora qiluvchi ism oldi. Shunday qilib, „Shikibu“ zamonaviy familiya emas, balki Murasaki otasi amaldor boʻlgan Shikibu-sho, marosimlar vazirligiga ishora qiladi. „Murasaki“, ehtimol visteriya bilan bogʻliq binafsha rangdan olingan qoʻshimcha ism, fuji soʻzining maʼnosi (uning urugʻi nomining elementi), unga oʻzi bergan ismga nisbatan sudda berilgan boʻlishi mumkin. „Genji“ filmidagi bosh ayol qahramon. Michinaga 1007 kunlik yozuvida bir nechta kutayotgan xonimlarning ismlarini eslatib oʻtadi; biri, Fujivara no Takako (Kyoshi), Murasakining shaxsiy ismi boʻlishi mumkin.

Xeyan davridagi [[Yaponiya]]da er va [[Nikoh|xotinlar]] alohida uy xoʻjaliklarini yuritishgan; bolalar onalari bilan tarbiyalangan, garchi patrilineal tizim hali ham amal qilgan. Murasaki gʻayrioddiy edi, chunki u otasining uyida, katta ehtimol bilan Kiotodagi Teramachi koʻchasida, ukasi Nobunori bilan yashagan. Ularning onasi, ehtimol, tugʻish paytida, ular juda yosh boʻlganlarida vafot etgan. Murasakining kamida uchta aka-uka onalari bilan birga tarbiyalangan; u yigirma yoshida vafot etgan bir opa bilan juda yaqin edi&lt;ref name=&quot;Shirane218&quot;&gt;Shirane (1987), 218&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;P50ff&quot;&gt;Puette (1983), 50–51&lt;/ref&gt;&lt;ref name =&quot;NYT&quot;&gt;Green, Michelle. [http://travel.nytimes.com/2009/01/04/travel/04footsteps.html?pagewanted=all &quot;Kyoto Celebrates a 1000-Year Love Affair&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120407121533/http://travel.nytimes.com/2009/01/04/travel/04footsteps.html?pagewanted=all |date=April 7, 2012 }}. (December 31, 2008). ''The New York Times''. Retrieved August 9, 2011&lt;/ref&gt;.

Murasaki Yaponiyaning Xitoydagi missiyalari tugashi va milliy madaniyat kuchayib borayotganidan keyin yakkalanib qolgan davrda dunyoga kelgan. IX-X asrlarda yapon tili xitoycha belgilarning qisqartmalariga asoslangan kana — boʻgʻinning rivojlanishi natijasida asta-sekin yozma tilga aylandi. Murasaki hayoti davomida erkaklar rasmiy ravishda xitoy tilida yozishni davom ettirdilar, ammo kana yapon adabiyotining noyob shakllariga asos solib, zodagon ayollarning yozma tiliga aylandi.

Murasakining akasi hukumatdagi martaba uchun tayyorgarlik sifatida xitoy tilini oʻrgatgan va bolaligida otasining xonadonida yashab, u klassik xitoy tilini oʻrgangan va malakali boʻlgan. U oʻz kundaligida shunday deb yozgan edi: &quot;Mening akam [[Xitoy]] klassikasini oʻrganayotgan yosh bolaligimda men uni tinglash odat tusiga kirgan edim va u tushunish va yodlash juda qiyin boʻlgan parchalarni tushunishda gʻayrioddiy boʻlib qoldim. Oʻta bilimdon odam boʻlgan dadam hamisha afsusda boʻlardi: „Mening omadim keldi“, derdi: „U odam boʻlib tugʻilmagani qanday achinarli!“. Musiqa, xattotlik va yapon sheʼriyati kabi anʼanaviy fanlardan ham taʼlim olgan. Murasakining taʼlimi gʻayrioddiy edi. Lui Peres „Yaponiya tarixi“ asarida „Ayollar haqiqiy aql-zakovatga qodir emas deb hisoblangan va shuning uchun xitoy tilida taʼlim olishmagan“ deb tushuntiradi.

== Nikoh ==

Aristokrat ''Heian ayollari'' cheklangan va tanho hayot kechirishgan, erkaklar bilan faqat yaqin qarindoshlari yoki [[uy]] aʼzolari boʻlganlarida gaplashishga ruxsat berilgan. Murasaki avtobiografik sheʼriyatidan koʻrinib turibdiki, u ayollar bilan muloqotda boʻlgan, lekin otasi va ukasidan boshqa erkaklar bilan cheklangan aloqada boʻlgan. Murasaki tez-tez ayollar bilan sheʼr almashgan, lekin erkaklar bilan bunday qilmagan. Biroq, oʻz maqomidagi koʻpchilik zodagon ayollardan farqli oʻlaroq, u balogʻat yoshiga yetganida turmushga chiqmagan. Buning oʻrniga u yigirma yoshning oʻrtalarigacha yoki hatto oʻttiz yoshga toʻlguniga qadar otasining uyida qolgan.

996-yilda otasi Echizen viloyatida toʻrt yillik gubernatorlikka tayinlanganida, Murasaki u bilan birga ketadi, garchi oʻsha davrning zodagon ayoli besh kungacha choʻzilishi mumkin boʻlgan bunday masofani bosib oʻtishi odatiy hol edi. U Kiotoga, ehtimol, 998-yilda otasining dugonasi Fujivara no Nobutakaga uylanish uchun qaytib keldi. Fujivara qabilasining oʻsha boʻlimidan boʻlib, u tantanali marosimlarda saroy amaldori boʻlib, isteʼdodli raqqosa sifatida nom qozongan. Ular turmush qurganlarida yoshi qirqdan oshgan, xotinlari va avlodlari soni nomaʼlum boʻlgan bir nechta xonadonlari bor edi. Odatdagidek, u otasining xonadonida qolib, eri uni ziyorat qilgan joyda qolar edi. Nobutaka bir nechta gubernatorlikka ega boʻlgan va Murasaki bilan turmush qurganida, u juda boy edi. Ularning nikohi haqidagi maʼlumotlar turlicha: Richard Bouringning yozishicha, nikoh baxtli boʻlgan, lekin yapon adabiyoti olimi Xaruo Shirane Murasaki sheʼrlarida eridan norozi boʻlganini koʻrgan.

Er-xotinning qizi Kenshi (Katayko) 999 yilda tugʻilgan. Ikki yildan soʻng Nobutaka vabo epidemiyasi paytida vafot etgan. Turmushga chiqqan ayol sifatida Murasaki uy xoʻjaligini yuritish va qiziga gʻamxoʻrlik qilish uchun xizmatkorlariga ega boʻlardi va unga boʻsh vaqtini koʻproq oʻtkazardi. U oʻqishni yaxshi koʻrardi va „Bambuk kesuvchi ertak“ va „Ise ertaklari“ kabi romanslarni (monogatari) oʻqish imkoniyatiga ega edi. Olimlarning fikricha, u erining oʻlimidan oldin „Genji haqidagi ertak“ni yozishni boshlagan boʻlishi mumkin. Maʼlumki, u beva qolganidan keyin, ehtimol, qaygʻuli holatda yozgan. U oʻz kundaligida erining oʻlimidan soʻng oʻz his-tuygʻularini shunday tasvirlaydi: „Men tushkunlik va sarosimaga tushdim. Bir necha yillar davomida kundan kunga bemaʼnilik bilan yashadim. Vaqt oʻtishini qayd etishdan boshqa narsa qilmadim. Mening davom etayotgan yolgʻizligim chidab boʻlmas edi“.

Afsonaga koʻra, Murasaki Biva koʻlidagi Ishiyama-deraga chekingan va u yerda avgust oqshomida oyga qarab „Genji haqida ertak“ yozishdan ilhomlangan. Olimlar uning chekinishi haqidagi hikoyaning faktik asosini inkor etishsa-da, yapon rassomlari uni koʻpincha Ishiyama ibodatxonasida ilhom olish uchun oyga tikilib turgan holatida tasvirlashgan. U hikoyani yozish uchun topshirilgan boʻlishi mumkin va oʻzining qahramoni shahzoda Genjiga oʻxshash quvgʻindagi saroy aʼzosini tanigan boʻlishi mumkin. Murasaki Gendjining yangi yozilgan boʻlimlarini doʻstlariga tarqatar edi, ular oʻz navbatida qaytadan nusxa koʻchirar va ularga uzatar edilar. Bu amaliyot orqali hikoya mashhur boʻldi va u muallif sifatida shuhrat qozondi.

Oʻttiz yoshdan oʻtgach esa u sudda kutuvchi xonimga aylandi, buning sababi, ehtimol, muallif sifatidagi obroʻsi. Chieko Mulhern „Yapon ayollar yozuvchilari“ biologik manba kitobida yozadi, olimlar Murasaki hayotining nisbatan kech davrida nima uchun bunday qadam tashlaganiga hayron boʻlishdi. Uning kundaligi uning eri vafotidan keyin Michinaga bilan sheʼr almashganidan dalolat beradi va bu ikkalasi sevishgan boʻlishi mumkinligi haqidagi taxminlarga sabab boʻladi.

== Ishlari ==

Murasaki Sackler muzeyida saqlanadigan Tosa Mitsuokining Garvard Genji albomining old qismidagi XVII asr oxiridagi ipak rasmida Ishiyama-deradagi yozuvi tasvirlangan.

Murasakiga uchta asar nisbat berilgan: „Genji haqida ertak“, „Xonim Murasaki kundaligi“ va „Sheʼriy xotiralar“, 128 ta sheʼrlar toʻplami. Uning ishi yapon tili yozilmagan xalq tilidan yozma tilga oʻtgan davrda yapon yozuvining yaratilishi va rivojlanishini aks ettirishi bilan muhim hisoblanadi. IX asrgacha yapon tilidagi matnlar manʼyogana yozuv tizimidan foydalangan holda xitoy belgilarida yozilgan. IX asrning oʻrtalari va oxirlarida haqiqiy [[yapon yozuvi]] boʻlgan kananing rivojlanishi inqilobiy yutuq boʻldi. Yapon mualliflari oʻz tillarida nasr yozishni boshladilar, bu esa ertaklar (monogatari) va sheʼriy jurnallar (Nikki Bungaku) ​​kabi janrlarning paydo boʻlishiga olib keldi. Tarixchi Edvin Reyshauerning yozishicha, monogatari kabi janrlar yaponcha boʻlgan va kana tilida yozilgan Gendzi „davrning eng zoʻr asari boʻlgan“.

=== Kundalik va sheʼr ===

Murasaki kundaligini Shoshi saroyida xizmatga kirganidan keyin boshlagan. U va uning suddagi tajribasi haqida maʼlum boʻlganlarning koʻpchiligi 1008-yildan 1010-yilgacha boʻlgan davrni oʻz ichiga olgan kundalikdan olingan. Baʼzilari harflar sifatida kelib chiqqan boʻlishi mumkin boʻlgan uzun tavsiflovchi parchalar uning boshqa xonimlar bilan munosabatlarini qamrab oladi. Michinaganing feʼl-atvori, Shoshi oʻgʻillarining tugʻilishi imperator saroyida emas, balki Michinaga saroyida va Gendjini yozish jarayoni, jumladan, transkripsiya uchun xattotlarga yangi yozilgan boblarni oʻtkazish tavsiflari. Murasaki homiylarni sharaflash uchun yoziladigan zamonaviy sud kundaligining yarmini Shoshining oʻgʻli imperator Go-Ichijoning tugʻilishiga bagʻishlaydi, bu Michinaga uchun juda katta ahamiyatga ega boʻlgan voqea: u buni qizining nikohi bilan rejalashtirgan.

„Poetik xotiralar“ 128 sheʼrdan iborat toʻplamdir. Mulhern „biografik ketma-ketlikda tartiblangan“ deb taʼriflaydi. Asl nusxasi yoʻqolgan. Odatga koʻra, misralar odamdan odamga oʻtib, koʻpincha koʻchirilar edi. Baʼzilar sevgilisi uchun yozilgan koʻrinadi — ehtimol eri vafotidan oldin — lekin u shunchaki anʼanaga amal qilgan va oddiy sevgi sheʼrlarini yozgan boʻlishi mumkin. Ular biografik tafsilotlarni oʻz ichiga oladi: u vafot etgan singlisi, otasi bilan Echizen viloyatiga tashrifi va Shoshi uchun sheʼr yozgani haqida gapiradi. Murasaki sheʼrlari 1206-yilda Fujivara no Teika tomonidan nashr etilgan, Mulhernning fikricha, asl shaklga eng yaqin toʻplam. Taxminan bir vaqtning oʻzida Teika Murasaki asarlarini imperator antologiyasiga kiritgan.

== Asarlari ==
* „Genji monogatari“, 1008.
* „Murasaki Shikibu Nikki“, 1010.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
https://en.wikipedia.org/wiki/Murasaki_Shikibu

== Havolalar ==
{{Commons turkum}}
* [https://openlibrary.org/authors/OL365212A/Murasaki_Shikibu Murasaki Shikibu] Open Library

Oʻ

[[Turkum:Kioto tugʻilganlar]]
[[Turkum:Xeyan davri]]
[[Turkum:Tarix]]
[[Turkum:Fan]]
[[Turkum:Yaponiyalik yozuvchilar]]
[[Turkum:Yaponiyalik imperatorlar]]</text>
      <sha1>rrpxdllwmacoh7rohnc42ceqp5ixxwb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328307</id>
      <parentid>6328304</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T20:41:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xamdamova9</username>
        <id>319734</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Ishlari */</comment>
      <origin>6328307</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15805" sha1="n6rnuoc4xeypai58s3uv2vp51hevoy9" xml:space="preserve">{{imlo}}{{Adib
| Ism              = Murasaki Shikibu
| Ism (oz tilida) =Murasaki Shikibu 
| Surat            = Murasaki-Shikibu-composing-Genji-Monogatari.png
| izoh = Murasaki Shikibu Portreti &lt;nowiki&gt;XVII&lt;/nowiki&gt; asrda
| Taxallus         = 
| Tavallud sanasi  = [[978]]
| Tavallud joyi    = Kioto
| Vafot sanasi     = [[1025]]
| Vafot joyi       = Kioto
| Kasb             =Yozuvchi 
| Faoliyat         = Yozuvchi
| Yonalish        =  Nasr
| Janr             = 
| Magnum opus      = «Gendzi monogatari» (1008)
}}
'''Murasaki Shikibu''' (紫式部, [[Ingliz tili]]da : „Lady Murasaki“, „Murasaki xonim“; taxminan &lt;abbr&gt;milodiy&lt;/abbr&gt; 973 — &lt;abbr&gt;milodiy&lt;/abbr&gt; [[1014]] yoki [[1025]]) — [[yapon]] [[yozuvchi]]si, [[shoira]]si&lt;ref name=NHK&gt;{{cite book|script-title=ja:NHK日本語発音アクセント新辞典|publisher=NHK Publishing|editor=NHK Broadcasting Culture Research Institute|date=24 May 2016|language=ja}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=meikai&gt;{{cite book|script-title=ja:新明解日本語アクセント辞典|edition=2nd|editor-last=Kindaichi|editor-first=Haruhiko|editor-link=Haruhiko Kindaichi|editor-last2=Akinaga|editor-first2=Kazue|publisher=[[Sanseidō]]|date=10 March 2025|language=ja}}&lt;/ref&gt;. Murasaki Xeyan davrida [[imperator]] saroyida xizmat qilgan. Adiba [[1000]]—[[1012]]-yillarda [[yapon tili]]da yozilgan dunyodagi ilk romanlardan biri hisoblanmish „Genji haqidagi ertak“ning [[muallif]]i hisoblanadi. Murasaki Shikibu &lt;nowiki/&gt;[[taxallus]]i; uning asl ismi nomaʼlum, biroq taxminlarga koʻra, 1007-yili sud kundaligida saroy kanizagi sifatida tilga olingan '''Fujivara no Kaoriko''' (藤原香子) ekanligi taxmin qilinadi.

Xeyan ayollari anʼanaviy ravishda hukumatning yozma tili boʻlgan [[xitoy tili]]ni oʻrganishdan chetlashtirildi, ammo bilimdon otasining tarbiyasi taʼsirida Murasaki xitoy klassikasiga erta moyillik koʻrsatdi va ushbu tilda ravon gaplashishni oʻrganishga muvaffaq boʻldi. Shikubu yigirma yoshlarida turmushga chiqdi va turmush oʻrtogʻi vafotidan oldin, ular turmush qurganlaridan ikki yil oʻtgach, qizli boʻldi. U „Genji haqidagi ertak“ni qachon yozishni boshlagani nomaʼlum, lekin u turmushga chiqqanidan keyin yoki beva qolganidan koʻp oʻtmay sodir boʻlgan. Taxminan 1005-yilda u Fujivara no Michinaga tomonidan saroyda imperator Shoshining kanizagi boʻlib xizmat qilishga taklif qilingan, ehtimol uning yozuvchi sifatidagi obroʻsi tufayli. U xizmat paytida yozishni davom ettirdi va sud hayotidan sahnalarni oʻz ishiga qoʻshdi. Besh-olti yil oʻtgach, u sudni tark etdi va Shoshi bilan Biva koʻli hududiga nafaqaga chiqdi. Olimlar uning vafot etgan yili boʻyicha koʻp munozaraga boradilar. Garchi koʻpchilik 1014-yilda vafot etgan deb aytsa-da, boshqalar u 1031-yilda tirik boʻlgan deb taxmin qilishadi.

Murasaki „Xonim Murasaki kundaligi“ sheʼriy toʻplamini va „Genji haqidagi ertak“ni yozgan. U tugallangandan keyin oʻn yil ichida Genji butun viloyatlarga tarqatildi; bir asr davomida u yapon adabiyotining klassikasi sifatida tan olindi va ilmiy tanqid mavzusiga aylandi. XX asr boshlarida uning tarjima qilingan olti jildli ingliz tarjimasi 1933-yilda yakunlandi. Olimlar uning choʻqqisida Heian saroy jamiyatini aks ettiruvchi ishining ahamiyatini tan olishda davom etmoqda. &lt;nowiki&gt;XIII&lt;/nowiki&gt; asrdan boshlab uning asarlari yapon rassomlari va taniqli ustalar tomonidan ukiyoe yogʻochiga tasvirlangan.

== Yoshligi ==

Murasaki Shikibu milodiy 973-yili [[Yaponiya]]ning Heyan-Kyo shahrida tugʻilgan, &lt;nowiki&gt;IX&lt;/nowiki&gt; asrning birinchi yarmida Fujivara podshohligidagi Fujivara no Yoshifusadan kelib chiqqan shimoliy Fujivara avlodiga mansub&lt;ref name=&quot;ShiraneB293&quot;&gt;Shirane (2008b), 293&lt;/ref&gt;. Fujivara avlodi &lt;nowiki&gt;XI&lt;/nowiki&gt; asr oxirigacha oʻz qizlarini imperator oilasiga strategik nikohlab berish va podshohliklardan foydalanish orqali sud siyosatida hukmronlik qilgan. X asr oxiri va XI asr boshlarida Mido Kampaku deb ataladigan Michinaga oʻzining toʻrt qizini imperatorlarga nikohlashi, unga misli koʻrilmagan kuch berdi. Murasakining katta bobosi Fujivara no Kanesuke aristokratiyaning eng yuqori pogʻonasida edi, lekin uning oilasi asta-sekin kuchini yoʻqotdi va Murasaki tugʻilgan vaqtga kelib, Heyan aristokratiyasining oʻrta va quyi saflari boʻlmish viloyat hokimi lavozimiga tushib qoldi. Dvoryanlarning quyi martabalari odatda suddan uzoqda, viloyatlardagi nomaqbul lavozimlarga tayinlangan, Kyotodagi markazlashgan hokimiyat va suddan surgun qilingan.

Maqomini yoʻqotganiga qaramay, oila Murasakiyning otasi tomonidan bobosi va bobosi orqali adabiyotshunoslar orasida obroʻ-eʼtiborga ega boʻlgan, ularning har ikkisi ham taniqli shoirlar edi. Uning katta bobosi Fujivara no Kanesukening 56 ta sheʼri Yigirma bir imperator antologiyasining 13 tasiga, Oʻttiz oltita shoirlar toʻplamiga va Yamato Monogatari (Yamato haqidagi ertaklar) kiritilgan. Uning bobosi Ki no Tsurayuki bilan doʻstona munosabatda boʻlgan, u yapon tilida yozilgan sheʼrlarni ommalashtirish bilan mashhur boʻlgan. Uning otasi Fujivara no Tametoki Davlat akademiyasida (Daigaku-ryo) tahsil olgan va xitoy klassikasi va sheʼriyati boʻyicha taniqli [[olim]] boʻlgan; oʻz sheʼrini antologiyaga aylantirgan. U 968-yilda kichik amaldor sifatida davlat xizmatiga kirgan va 996-yilda gubernatorlik lavozimiga tayinlangan va taxminan 1018-yilgacha xizmat qilgan. Murasakining onasi Tametoki bilan bir xil shimoliy Fudzivaraning bir tarmogʻidan edi. Er-xotinning uchta farzandi, bir oʻgʻli va ikki qizi bor edi.

Xeyan davrida ismlarning qoʻllanilishi, ular yozib olinganligicha, zamonaviy naqshga amal qilmadi. Sud ayoli, shuningdek, oʻz lavozimi unvoni bilan tanilgan, agar mavjud boʻlsa, erkak qarindoshining unvoniga yoki unvoniga ishora qiluvchi ism oldi. Shunday qilib, „Shikibu“ zamonaviy familiya emas, balki Murasaki otasi amaldor boʻlgan Shikibu-sho, marosimlar vazirligiga ishora qiladi. „Murasaki“, ehtimol visteriya bilan bogʻliq binafsha rangdan olingan qoʻshimcha ism, fuji soʻzining maʼnosi (uning urugʻi nomining elementi), unga oʻzi bergan ismga nisbatan sudda berilgan boʻlishi mumkin. „Genji“ filmidagi bosh ayol qahramon. Michinaga 1007 kunlik yozuvida bir nechta kutayotgan xonimlarning ismlarini eslatib oʻtadi; biri, Fujivara no Takako (Kyoshi), Murasakining shaxsiy ismi boʻlishi mumkin.

Xeyan davridagi [[Yaponiya]]da er va [[Nikoh|xotinlar]] alohida uy xoʻjaliklarini yuritishgan; bolalar onalari bilan tarbiyalangan, garchi patrilineal tizim hali ham amal qilgan. Murasaki gʻayrioddiy edi, chunki u otasining uyida, katta ehtimol bilan Kiotodagi Teramachi koʻchasida, ukasi Nobunori bilan yashagan. Ularning onasi, ehtimol, tugʻish paytida, ular juda yosh boʻlganlarida vafot etgan. Murasakining kamida uchta aka-uka onalari bilan birga tarbiyalangan; u yigirma yoshida vafot etgan bir opa bilan juda yaqin edi&lt;ref name=&quot;Shirane218&quot;&gt;Shirane (1987), 218&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;P50ff&quot;&gt;Puette (1983), 50–51&lt;/ref&gt;&lt;ref name =&quot;NYT&quot;&gt;Green, Michelle. [http://travel.nytimes.com/2009/01/04/travel/04footsteps.html?pagewanted=all &quot;Kyoto Celebrates a 1000-Year Love Affair&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120407121533/http://travel.nytimes.com/2009/01/04/travel/04footsteps.html?pagewanted=all |date=April 7, 2012 }}. (December 31, 2008). ''The New York Times''. Retrieved August 9, 2011&lt;/ref&gt;.

Murasaki Yaponiyaning Xitoydagi missiyalari tugashi va milliy madaniyat kuchayib borayotganidan keyin yakkalanib qolgan davrda dunyoga kelgan. IX-X asrlarda yapon tili xitoycha belgilarning qisqartmalariga asoslangan kana — boʻgʻinning rivojlanishi natijasida asta-sekin yozma tilga aylandi. Murasaki hayoti davomida erkaklar rasmiy ravishda xitoy tilida yozishni davom ettirdilar, ammo kana yapon adabiyotining noyob shakllariga asos solib, zodagon ayollarning yozma tiliga aylandi.

Murasakining akasi hukumatdagi martaba uchun tayyorgarlik sifatida xitoy tilini oʻrgatgan va bolaligida otasining xonadonida yashab, u klassik xitoy tilini oʻrgangan va malakali boʻlgan. U oʻz kundaligida shunday deb yozgan edi: &quot;Mening akam [[Xitoy]] klassikasini oʻrganayotgan yosh bolaligimda men uni tinglash odat tusiga kirgan edim va u tushunish va yodlash juda qiyin boʻlgan parchalarni tushunishda gʻayrioddiy boʻlib qoldim. Oʻta bilimdon odam boʻlgan dadam hamisha afsusda boʻlardi: „Mening omadim keldi“, derdi: „U odam boʻlib tugʻilmagani qanday achinarli!“. Musiqa, xattotlik va yapon sheʼriyati kabi anʼanaviy fanlardan ham taʼlim olgan. Murasakining taʼlimi gʻayrioddiy edi. Lui Peres „Yaponiya tarixi“ asarida „Ayollar haqiqiy aql-zakovatga qodir emas deb hisoblangan va shuning uchun xitoy tilida taʼlim olishmagan“ deb tushuntiradi.

== Nikoh ==

Aristokrat ''Heian ayollari'' cheklangan va tanho hayot kechirishgan, erkaklar bilan faqat yaqin qarindoshlari yoki [[uy]] aʼzolari boʻlganlarida gaplashishga ruxsat berilgan. Murasaki avtobiografik sheʼriyatidan koʻrinib turibdiki, u ayollar bilan muloqotda boʻlgan, lekin otasi va ukasidan boshqa erkaklar bilan cheklangan aloqada boʻlgan. Murasaki tez-tez ayollar bilan sheʼr almashgan, lekin erkaklar bilan bunday qilmagan. Biroq, oʻz maqomidagi koʻpchilik zodagon ayollardan farqli oʻlaroq, u balogʻat yoshiga yetganida turmushga chiqmagan. Buning oʻrniga u yigirma yoshning oʻrtalarigacha yoki hatto oʻttiz yoshga toʻlguniga qadar otasining uyida qolgan.

996-yilda otasi Echizen viloyatida toʻrt yillik gubernatorlikka tayinlanganida, Murasaki u bilan birga ketadi, garchi oʻsha davrning zodagon ayoli besh kungacha choʻzilishi mumkin boʻlgan bunday masofani bosib oʻtishi odatiy hol edi. U Kiotoga, ehtimol, 998-yilda otasining dugonasi Fujivara no Nobutakaga uylanish uchun qaytib keldi. Fujivara qabilasining oʻsha boʻlimidan boʻlib, u tantanali marosimlarda saroy amaldori boʻlib, isteʼdodli raqqosa sifatida nom qozongan. Ular turmush qurganlarida yoshi qirqdan oshgan, xotinlari va avlodlari soni nomaʼlum boʻlgan bir nechta xonadonlari bor edi. Odatdagidek, u otasining xonadonida qolib, eri uni ziyorat qilgan joyda qolar edi. Nobutaka bir nechta gubernatorlikka ega boʻlgan va Murasaki bilan turmush qurganida, u juda boy edi. Ularning nikohi haqidagi maʼlumotlar turlicha: Richard Bouringning yozishicha, nikoh baxtli boʻlgan, lekin yapon adabiyoti olimi Xaruo Shirane Murasaki sheʼrlarida eridan norozi boʻlganini koʻrgan.

Er-xotinning qizi Kenshi (Katayko) 999 yilda tugʻilgan. Ikki yildan soʻng Nobutaka vabo epidemiyasi paytida vafot etgan. Turmushga chiqqan ayol sifatida Murasaki uy xoʻjaligini yuritish va qiziga gʻamxoʻrlik qilish uchun xizmatkorlariga ega boʻlardi va unga boʻsh vaqtini koʻproq oʻtkazardi. U oʻqishni yaxshi koʻrardi va „Bambuk kesuvchi ertak“ va „Ise ertaklari“ kabi romanslarni (monogatari) oʻqish imkoniyatiga ega edi. Olimlarning fikricha, u erining oʻlimidan oldin „Genji haqidagi ertak“ni yozishni boshlagan boʻlishi mumkin. Maʼlumki, u beva qolganidan keyin, ehtimol, qaygʻuli holatda yozgan. U oʻz kundaligida erining oʻlimidan soʻng oʻz his-tuygʻularini shunday tasvirlaydi: „Men tushkunlik va sarosimaga tushdim. Bir necha yillar davomida kundan kunga bemaʼnilik bilan yashadim. Vaqt oʻtishini qayd etishdan boshqa narsa qilmadim. Mening davom etayotgan yolgʻizligim chidab boʻlmas edi“.

Afsonaga koʻra, Murasaki Biva koʻlidagi Ishiyama-deraga chekingan va u yerda avgust oqshomida oyga qarab „Genji haqida ertak“ yozishdan ilhomlangan. Olimlar uning chekinishi haqidagi hikoyaning faktik asosini inkor etishsa-da, yapon rassomlari uni koʻpincha Ishiyama ibodatxonasida ilhom olish uchun oyga tikilib turgan holatida tasvirlashgan. U hikoyani yozish uchun topshirilgan boʻlishi mumkin va oʻzining qahramoni shahzoda Genjiga oʻxshash quvgʻindagi saroy aʼzosini tanigan boʻlishi mumkin. Murasaki Gendjining yangi yozilgan boʻlimlarini doʻstlariga tarqatar edi, ular oʻz navbatida qaytadan nusxa koʻchirar va ularga uzatar edilar. Bu amaliyot orqali hikoya mashhur boʻldi va u muallif sifatida shuhrat qozondi.

Oʻttiz yoshdan oʻtgach esa u sudda kutuvchi xonimga aylandi, buning sababi, ehtimol, muallif sifatidagi obroʻsi. Chieko Mulhern „Yapon ayollar yozuvchilari“ biologik manba kitobida yozadi, olimlar Murasaki hayotining nisbatan kech davrida nima uchun bunday qadam tashlaganiga hayron boʻlishdi. Uning kundaligi uning eri vafotidan keyin Michinaga bilan sheʼr almashganidan dalolat beradi va bu ikkalasi sevishgan boʻlishi mumkinligi haqidagi taxminlarga sabab boʻladi.

== Ishlari ==

Murasaki Sackler muzeyida saqlanadigan Tosa Mitsuokining Garvard Genji albomining old qismidagi XVII asr oxiridagi ipak rasmida Ishiyama-deradagi yozuvi tasvirlangan.

Murasakiga uchta asar nisbat berilgan: „Genji haqida ertak“, „Xonim Murasaki kundaligi“ va „Sheʼriy xotiralar“, 128 ta sheʼrlar toʻplami. Uning ishi yapon tili yozilmagan xalq tilidan yozma tilga oʻtgan davrda yapon yozuvining yaratilishi va rivojlanishini aks ettirishi bilan muhim hisoblanadi. IX asrgacha yapon tilidagi matnlar manʼyogana yozuv tizimidan foydalangan holda xitoy belgilarida yozilgan. IX asrning oʻrtalari va oxirlarida haqiqiy [[yapon yozuvi]] boʻlgan kananing rivojlanishi inqilobiy yutuq boʻldi. Yapon mualliflari oʻz tillarida nasr yozishni boshladilar, bu esa ertaklar (monogatari) va sheʼriy jurnallar (Nikki Bungaku) ​​kabi janrlarning paydo boʻlishiga olib keldi. Tarixchi Edvin Reyshauerning yozishicha, monogatari kabi janrlar yaponcha boʻlgan va kana tilida yozilgan Gendzi „davrning eng zoʻr asari&quot; boʻlgan.

=== Kundalik va sheʼr ===

Murasaki kundaligini Shoshi saroyida xizmatga kirganidan keyin boshlagan. U va uning suddagi tajribasi haqida maʼlum boʻlganlarning koʻpchiligi 1008-yildan 1010-yilgacha boʻlgan davrni oʻz ichiga olgan kundalikdan olingan. Baʼzilari harflar sifatida kelib chiqqan boʻlishi mumkin boʻlgan uzun tavsiflovchi parchalar uning boshqa xonimlar bilan munosabatlarini qamrab oladi. Michinaganing feʼl-atvori, Shoshi oʻgʻillarining tugʻilishi imperator saroyida emas, balki Michinaga saroyida va Gendjini yozish jarayoni, jumladan, transkripsiya uchun xattotlarga yangi yozilgan boblarni oʻtkazish tavsiflari. Murasaki homiylarni sharaflash uchun yoziladigan zamonaviy sud kundaligining yarmini Shoshining oʻgʻli imperator Go-Ichijoning tugʻilishiga bagʻishlaydi, bu Michinaga uchun juda katta ahamiyatga ega boʻlgan voqea: u buni qizining nikohi bilan rejalashtirgan.

„Poetik xotiralar“ 128 sheʼrdan iborat toʻplamdir. Mulhern „biografik ketma-ketlikda tartiblangan“ deb taʼriflaydi. Asl nusxasi yoʻqolgan. Odatga koʻra, misralar odamdan odamga oʻtib, koʻpincha koʻchirilar edi. Baʼzilar sevgilisi uchun yozilgan koʻrinadi — ehtimol eri vafotidan oldin — lekin u shunchaki anʼanaga amal qilgan va oddiy sevgi sheʼrlarini yozgan boʻlishi mumkin. Ular biografik tafsilotlarni oʻz ichiga oladi: u vafot etgan singlisi, otasi bilan Echizen viloyatiga tashrifi va Shoshi uchun sheʼr yozgani haqida gapiradi. Murasaki sheʼrlari 1206-yilda Fujivara no Teika tomonidan nashr etilgan, Mulhernning fikricha, asl shaklga eng yaqin toʻplam. Taxminan bir vaqtning oʻzida Teika Murasaki asarlarini imperator antologiyasiga kiritgan.

== Asarlari ==
* „Genji monogatari“, 1008.
* „Murasaki Shikibu Nikki“, 1010.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
https://en.wikipedia.org/wiki/Murasaki_Shikibu

== Havolalar ==
{{Commons turkum}}
* [https://openlibrary.org/authors/OL365212A/Murasaki_Shikibu Murasaki Shikibu] Open Library

Oʻ

[[Turkum:Kioto tugʻilganlar]]
[[Turkum:Xeyan davri]]
[[Turkum:Tarix]]
[[Turkum:Fan]]
[[Turkum:Yaponiyalik yozuvchilar]]
[[Turkum:Yaponiyalik imperatorlar]]</text>
      <sha1>n6rnuoc4xeypai58s3uv2vp51hevoy9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>AFC Osiyo Elita Chempionlar Ligasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>653901</id>
    <revision>
      <id>6328171</id>
      <parentid>6327295</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T15:36:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Fair Play mukofoti sovrindorlari */</comment>
      <origin>6328171</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61554" sha1="spdmzx5hyzdy1m2r5ghgoakxzyx9t14" xml:space="preserve">{{Infobox futbol ligasi
|name = Osiyo Chempionlar ligasi
|image = [[Fayl:AFC Champions League Elite logo.svg (1).png|200px]]
|country = [[Osiyo]]
|confed = [[AFC]]  (&lt;small&gt;[[Osiyo]]&lt;/small&gt;)
|founded = [[1967]]
|first = {{Start date and age|df=yes|1967}}&lt;br /&gt;(yangilangan 2002-yil)
|folded = 2002-yil
|divisions =
|teams = 32 ta
|number of teams = 40 (group stage)
|levels =
|promotion =
|relegation =
|domest_cup = [[Futbol boʻyicha ikkinchi Osiyo Chempionlar ligasi]]
|confed_cup = [[Futbol boʻyicha klublar oʻrtasidagi jahon chempionati|Klublar oʻrtasida jahon chempionati]]
|champions = {{flagicon|KSA}} [[Al Hilal SFC|Al Hilal]]
|most_champs = {{flagicon|KSA}} [[Al Hilal SFC|Al Hilal]] (4 karra chempion)
|most_caps =
|top_goalscorer =
|tv =
|website = {{Rasmiy sayt|https://www.the-afc.com/competitions/afc-champions-league/}}
|current = ''[[Futbol boʻyicha 2025–2026-yilgi Elita Osiyo Chempionlar ligasi|2025—2026]]''}}{{Boshqa maʼnolari|Chempionlar Ligasi (maʼnolari)}}

{{Adashtirmang|2=[[AFC Osiyo kubogi]]}}

'''OFK Chempionlar Ligasi''' ({{Lang-en|AFC CHampions League}}''') —''' [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi]] tomonidan tashkil etiladigan va [[Osiyo]]&lt;nowiki/&gt;ning yuqori divizioni futbol klublari tomonidan oʻtkaziladigan har yili qitʼa klublari oʻrtasidagi futbol musobaqasi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/ochl-tugatildi-endi-yangi-musobaqa-koramiz |sarlavha=ОЧЛ тугатилди, энди янги мусобақа кўрамиз}}&lt;/ref&gt;. Bu Osiyo futbolidagi eng nufuzli klub musobaqasi boʻlib, milliy liga chempionlari (va baʼzi davlatlar uchun bir yoki bir nechta ikkinchi oʻrinni egallagan) milliy assotsiatsiyalari oʻynaydi. Mamlakatning rivojlanishi va uning Chempionlar Ligasidagi vakolatxonasi AFC koeffitsientlari jadvali bilan belgilanadi. 2007-yildan beri esa [[Avstraliya (davlat)|Avstraliya]] klublari ham bu turnirda ishtirok etishni boshlagan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=AFC Champions League: The drama, the glory....|url=https://www.the-afc.com/competitions/afc-champions-league/latest/news/afc-champions-league-the-drama-the-glory-22276|access-date=2021-07-12|website=the-AFC.com|language=en-GB|date=17 February 2015}}&lt;/ref&gt;.

1967—1971-yillarda turnir „'''Osiyo klublar chempionati'''“ deb nomlangan. 1972—1985-yillarda turnir oʻtkazilmagan. 1986—2002-yillarda turnir „Osiyo Chempionlar Kubogi“ deb nomlangan. 1967-yilda klublar oʻrtasidagi Osiyo chempioni turniri sifatida joriy etilgan musobaqa 2002-yilda klublar oʻrtasidagi [[Osiyo chempionati]], [[AFC Osiyo kubogi egalari kubogi|Osiyo kubogi egalari kubogi]] va [[AFC Osiyo Superkubogi|Osiyo Superkubogi]] oʻrtasidagi birlashuv natijasida rebrendingni oʻzgartirdi va hozirgi nomini oldi&lt;ref&gt;{{Cite web|title=AFC Champions League: The drama, the glory....|url=https://www.the-afc.com/competitions/afc-champions-league/latest/news/afc-champions-league-the-drama-the-glory-22276|access-date=2021-07-12|website=the-AFC.com|language=en-GB|date=17 February 2015}}&lt;/ref&gt;.

Musobaqaning guruh bosqichida jami 40 ta klub ishtirok etadi. Osiyoning eng kuchli milliy ligalari klublari avtomatik yoʻllanma oladi, quyi oʻrindagi davlatlar klublari saralash pley-off bosqichida qatnashish huquqiga ega, shuningdek, [[OFK kubogi]]&lt;nowiki/&gt;da qatnashish huquqiga ega. Osiyo chempionlar ligasi gʻolibi [[FIFA Klublar oʻrtasidagi jahon chempionati|FIFA klublar oʻrtasidagi jahon chempionati]]&lt;nowiki/&gt;ga yoʻllanmani qoʻlga kiritadi.

Musobaqadagi eng muvaffaqiyatli klub jami toʻrtta unvonga ega „[[Al-Hilol]]“ boʻldi. [[Urava Red Diamonds]] 2022-yilgi finalda [[Al-Hilol]]&lt;nowiki/&gt;ni magʻlub etib, amaldagi chempion hisoblanadi.

== Tarixi ==

=== 1967-1972: Osiyo klublar chempioni turniri ===
Musobaqa [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi|OFK]] davlatlari chempionlari uchun Osiyo chempioni klublar turniri sifatida boshlandi va turli formatlarda boʻlib oʻtdi, dastlabki turnir toʻgʻridan-toʻgʻri nokaut formatida va quyidagi uchta nashr guruh bosqichidan iborat boʻldi.
[[Fayl:People watching 2018 AFC Champions League final at Tehran's Laleh Park 04.jpg|thumb|[[Tehron]]&lt;nowiki/&gt;dagi Laleh Parkda 2018-yilgi OChL finalini tomosha qilayotgan odamlar]]
Musobaqaning dastlabki toʻrtta nashrida Isroil klublari ustunlik qilgan boʻlsa-da, bu qisman arab jamoalarining ularga qarshi oʻynashdan bosh tortgani bilan bogʻliq edi.

* 1970-yilda [[Livan]]&lt;nowiki/&gt;ning „Homenetmen“ jamoasi yarim finalda „Hapoel Tel-Aviv“ga qarshi oʻynashdan bosh tortgan boʻlsa, „Hapoel“ final yoʻllanmasini qoʻlga kiritgan
* 1971-yilda [[Iroq]]&lt;nowiki/&gt;ning „Aliyat Al-Shorta“ jamoasi Tel-Avivning „Makkabi“si bilan uch marta oʻynashdan bosh tortdi: dastlabki bosqichda (qayta tuzilgan), guruh bosqichida va finalda „Makkabi“ chempionlik sovrinini qoʻlga kiritdi. „Makkabi“ jamoasini taqdirlash marosimida „Aliyat Al-Shoʻrta“ futbolchilari maydon atrofida [[Falastin]] bayrogʻini hilpiratdilar&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jpress.nli.org.il/Olive/APA/NLI/get/pdf.ashx?pdf=0%2BHlaC4kUNFvVrR8ITavV2M%3D|title=The Arabs' leg up to Israel in Asian football|last=Amitsur|first=D.|publisher=[[Davar]]|language=he|date=22 August 1971|qaralgan sana=2023-05-14|arxivsana=2020-07-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200725043348/http://www.jpress.nli.org.il/Olive/APA/NLI/get/pdf.ashx?pdf=0%2BHlaC4kUNFvVrR8ITavV2M%3D}}&lt;/ref&gt;, Iroq OAV esa Aliyat Al-Shoʻrtani turnir gʻolibi deb hisobladi, jamo&lt;nowiki/&gt;a [[Bagʻdod|Bagʻdod]]&lt;nowiki/&gt;da ochiq avtobus paradini oʻtkazdi&lt;ref&gt;{{cite web|title=Al-Mal'ab Newspaper - April 1971 - Champions of Asia Return to Baghdad|url=https://www.9ory.com/uploads-05-2020/9ory-com_159036176143791.jpg|website=Kooora|language=ar|date=April 1971|access-date=20 December 2017|arxivsana=2020-07-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200725044347/https://www.9ory.com/uploads-05-2020/9ory-com_159036176143791.jpg}}&lt;/ref&gt;. 1972-yilgi musoboqa [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi|OFK]] tomonidan bekor qilinishiga toʻgʻri kelganidan soʻng, ikki arab jamoasi [[Isroil]]&lt;nowiki/&gt;ning „Makkabi Netanya“ jamoasiga qarshi oʻynashdan bosh tortdi, OFK musobaqani 14 yilga toʻxtatdi va [[Isroil]] Futbol federatsiyasi [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi|AFC]] konfederatsiyadan 1974-yilda chiqarib yuborildi.

=== 1985-2002: Klublar uchun Osiyo chempionati ===
Osiyoning klublar oʻrtasidagi asosiy turniri 1985-yilda klublar oʻrtasidagi '''Osiyo chempionati''' sifatida qaytdi  va 1990-yilda '''[[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi]]''' har bir OFK mamlakati kubogi sohibi uchun '''[[AFC Osiyo kubogi egalari kubogi|Osiyo Kubogi Gʻoliblari Kubogi]]'''ni joriy qildi. 1995-yilgi mavsumda '''[[AFC Osiyo Superkubogi|Osiyo Superkubogi]]''' joriy etildi, unda klublar oʻrtasidagi Osiyo chempionati va '''[[AFC Osiyo kubogi egalari kubogi|Osiyo kubogi egalari kubogi]]''' gʻoliblari oʻzaro bahs olib borishdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=History of the Asian Club Championship|url=http://www.asian-football.com:80/leagues/clubhist.html|website=Asian Football|date=9 April 1997|archive-url=https://web.archive.org/web/19970409161253/http://www.asian-football.com/leagues/clubhist.html|archive-date=9 April 1997|access-date=5 November 2021|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

=== 2002-yildan hozirgacha: OChL ===
[[Fayl:ACL 2009 SAFFC vs Kashima Antlers, 7 April.jpg|left|thumb|[[Yaponiya]]&lt;nowiki/&gt;ning Kashima Antlers va [[Singapur]]&lt;nowiki/&gt;ning Uorriors FC jamoalari 2009-yilgi mavsumda Jalan Besar stadionida guruh bosqichi oʻyinida]]
[[Yaponiya]]&lt;nowiki/&gt;ning Kashima Antlers va [[Singapur]]&lt;nowiki/&gt;ning Warriors FC jamoalari 2009-yilgi mavsumda Jalan Besar stadionida guruh bosqichi oʻyinida. 2002—2003-yilgi mavsumda klublar oʻrtasidagi Osiyo chempionati, [[AFC Osiyo kubogi egalari kubogi|Osiyo Kubogi egalari kubogi]] va [[AFC Osiyo Superkubogi|Osiyo Superkubogi]] birlashtirilib, Osiyo Chempionlar Ligasiga aylandi. Liga chempionlari va kubok gʻoliblari [[Sharqiy Osiyo]]&lt;nowiki/&gt;ning eng yaxshi sakkizta klubi va [[Gʻarbiy Osiyo|Gʻarbiy Osiyo]]&lt;nowiki/&gt;ning sakkizta eng yaxshi klubi guruh bosqichiga oʻtadigan saralash pley-offiga yoʻl olishadi. '''AFC Chempionlar Ligasi''' nomi ostida birinchi gʻolib „[[Al Ain FC|Al-Ayn]]“ boʻldi va [[Tailand]]&lt;nowiki/&gt;ning „BEC Tero Sasana“ klubini umumiy hisobda 2:1 hisobida magʻlub etdi. 2004-yilda 14 mamlakatdan 29 ta klub ishtirok etdi va turnir jadvali mart-noyabr oylariga oʻzgartirildi.

Guruh bosqichida 28 klub mintaqaviy asosda toʻrttadan yettita guruhga boʻlinib, yoʻl xarajatlarini kamaytirish maqsadida [[Sharqiy Osiyo]] va [[Gʻarbiy Osiyo]] klublarini ajratib turdi va guruhlar uy va mehmonda oʻynadi. Etti guruh gʻoliblari amaldagi chempionlar bilan birgalikda chorak finalga yoʻllanma oldi. Chorak final, yarim final va final oʻyinlari ikki oʻyindan iborat boʻlib, safardagi gollar, qoʻshimcha vaqtlar va penaltilar tay-brek sifatida oʻtkazildi.

=== Kengaytirish ===
2005-yilgi mavsumda [[Suriya]] klublari musobaqaga qoʻshildi va shu tariqa ishtirokchi mamlakatlar sonini 15 taga koʻpaytirdi va ikki yildan soʻng, 2006-yilda [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi|OFK]]&lt;nowiki/&gt;ga oʻtgandan soʻng, [[Avstraliya]] klublari ham turnirga qoʻshildi. Biroq, koʻpchilik turnirga qiziqish pastligi sabablarning baʼzilari sifatida oʻsha paytdagi mukofot pulining pastligi va qimmat sayohat xarajatlarini koʻrsatdi. 2009-yilda Chempionlar ligasida islohotlar natijasida jamoalar 32 ta klubga kengaytirildi va toʻgʻridan-toʻgʻri Osiyoning kuchli oʻnta ligasiga kirish huquqiga ega edi. Har bir mamlakat 4 tagacha slotga ega boʻldi, lekin oʻsha mamlakat oliy divizionidagi jamoalar sonining uchdan bir qismidan koʻp boʻlmagan boʻlsa-da, ularning ligasining kuchi, professional liga tuzilishi, sotilishi, moliyaviy ahvoli va boshqalarga qarab pastga yaxlitlangan. OFK Pro-liga qoʻmitasi tomonidan belgilangan mezonlar. Ishtirokchi associaciyalarni baholash mezonlari va reytingi [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi|OFK]] tomonidan har ikki yilda bir marta qayta koʻrib chiqiladi.&lt;ref name=&quot;the-afc.com&quot;&gt;{{veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/uploads/Documents/common/cms/afc/AFC%20PRO-LEAGUE%20AD-HOC%20COMMITTEE%20ASSESSMENT%20CHARTS%201.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20090205100912/http://www.the-afc.com/uploads/Documents/common/cms/afc/AFC%20PRO-LEAGUE%20AD-HOC%20COMMITTEE%20ASSESSMENT%20CHARTS%201.pdf|url-status=dead|archive-date=5 February 2009|access-date=26 May 2008|title=Asian Football Confederation|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/uploads/Documents/regulation/clubcriteria.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20120818173523/http://www.the-afc.com/uploads/Documents/regulation/clubcriteria.pdf|url-status=dead|archive-date=18 August 2012|access-date=5 January 2010|title=Criteria for Participation in AFC Club Competitions}}&lt;/ref&gt;
[[Fayl:Persepolis FC vs Kashima Antlers 10 November 2018 14.jpg|thumb|'''FIFA prezidenti''' [[Gianni Infantino|Janni Infantino]] va 100 000 ga yaqin kishi [[Ozodiy Stadioni]]&lt;nowiki/&gt;da 2018-yilgi '''Osiyo Chempionlar Ligasi''' finalini tomosha qilmoqda.]]
Eski formatda sakkizta guruh gʻoliblari va sakkizta ikkinchi oʻrin sohibi 16-turga yoʻllanma oldi, bunda guruh gʻoliblari ikki oʻyin seriyasida ikkinchi oʻrin egalari bilan oʻynadi, mintaqaviy miqyosda, safarda urilgan gollar, qoʻshimcha vaqtlar va penaltilardan foydalanilgan holda oʻynadi. galstuk buzuvchilar sifatida. Mintaqaviy cheklov finalgacha davom etadi, garchi bir mamlakat klublari chorak finalda uch yoki undan ortiq vakil boʻlmasa, chorak finalda oʻzaro toʻqnash kela olmaydi. 2013-yildan buyon final ham uy va safarda ikki oʻyinli seriya sifatida oʻtkaziladi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.the-afc.com/en/about_afc/cfed/news/acl_base_widened_from_2014.html|title=ACL base widened from 2014|publisher=AFC|url-status=live|access-date=26 January 2022|archive-url=https://archive.today/20130630095202/http://www.the-afc.com/en/about-afc/afc-committees/25444-acl-base-widened-from-2014-120313.html|archive-date=30 June 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/about-afc/afc-committees/1127-executive-committee/27301-afc-exco-slots-261113.html|title=AFC Slots|access-date=4 July 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203143845/http://www.the-afc.com/en/about-afc/afc-committees/1127-executive-committee/27301-afc-exco-slots-261113.html|archive-date=3 December 2013}}&lt;/ref&gt;

2021-yilda guruh bosqichi 32 tadan 40 ta jamoaga kengaytirildi, [[Gʻarbiy Osiyo|Gʻarbiy]] va [[Sharqiy Osiyo|Sharqiy]] mintaqalarda toʻrtta jamoadan iborat beshta guruh mavjud. Har bir mintaqadagi eng yaxshi oltita aʼzo assotsiatsiyalar uchun oʻrinlarni ajratish oʻzgarishsiz qoldi. 10 ta guruh gʻoliblari va har bir mintaqada eng yaxshi 3-oʻrin sohibi endi 16-tur uchun kombinatsiya jadvaliga koʻra saralanadi, oʻyinlar finalgacha mintaqaviy boʻyicha oʻtkaziladi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.the-afc.com/news/afcsection/afc-to-invest-in-new-era-of-national-team-and-club-competitions|title=AFC to invest in new era of national team and club competitions|publisher=AFC|date=26 October 2019}}&lt;/ref&gt;
[[Fayl:Seongnam Ilhwa Chunma AFC Champions League 2010 Champions.jpg|left|thumb|Seongnam Ilhwa Chunma OChL 2010 chempioni]]
2022-yilning 25-fevralida Osiyo Chempionlar Ligasi 2023-24-yilgi mavsumdan boshlab, yillar oraligʻida (kuzdan bahorgacha) taqvimga qaytishi eʼlon qilindi . Bu 2002-03-yildan beri birinchi marta Osiyoning asosiy klublar musobaqasi boʻladi. Bundan tashqari, oʻyinlar vaqtida xorijlik oʻyinchilar uchun (3 nafar xorijlik va 1 nafar osiyolik xorijlik) amaldagi „3+1“ qoidasi „5+1“ (5 nafar xorijlik futbolchi va 1 nafar osiyolik chet ellik) etib kengaytiriladi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=AFC Executive Committee unveils dynamic enhancements to the AFC Club Competitions|access-date=25 February 2022|date=25 February 2022|url=https://www.the-afc.com/en/about_afc/committees/executive_committee/news/afc_executive_committee_unveils_dynamic_enhancements_to_the_afc_club_competitions.html|website=the-AFC.com|publisher=Asian Football Confederation|language=en}}&lt;/ref&gt;.

=== Eron futbolida ayollar huquqlari ===
2021-yilga kelib, [[Eron]] tomonidagi muammolar ommaviy axborot vositalarining eʼtiborini tortdi. Xalqaro [[Arab tili|arab]] va ingliz tilidagi [[Ommaviy axborot vositalari|OAV]] Eron tomonlari stadionlarida ayollar huquqlari poymol etilayotgani haqida xabar berishdi. Buning ustiga, [[Eron]] hukumati tomonidan eronlik ayollarga taxminan 40 yil davomida futbol stadionlariga kirish taqiqlangan edi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|date=18 June 2020|title=ENSPIRE winner Maryam Shojaei on her fight to get Iranian women back in the soccer stadium|url=https://www.espn.com/espys/story/_/id/29324440/iranian-women-were-banned-soccer-stadiums-40-years-maryam-shojaei-fought-fix-that|access-date=2 November 2021|website=ESPN.com|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{veb manbasi|publisher=[[Deutsche Welle]]|title=زنان در آزادی؛ حاشیه‌ای فراتر از فینال {{!}} DW {{!}} 11.11.2018|url=https://www.dw.com/fa-ir/iran/a-46251340|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210615175122/https://www.dw.com/fa-ir/iran/a-46251340|archive-date=2 November 2021|access-date=2 November 2021|website=dw.com|language=fa-IR}}&lt;/ref&gt;. 2019-yilda eronlik ayollarga birinchi marta stadionlarda futbol koʻrishga ruxsat berildi, ammo OChL oʻyinlari paytida emas.  Bundan oldin [[FIFA]] Eronga ayollarni OChL stadionlariga kiritish uchun bosim oʻtkazgan. Eron bunga rozi boʻldi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last=France-Presse|first=Agence|date=9 October 2019|title=Iranian women allowed to watch football at stadium for first time in decades|url=http://www.theguardian.com/football/2019/oct/09/iranian-women-allowed-to-watch-football-at-stadium-for-first-time-in-decades|access-date=2 November 2021|website=the Guardian|language=en}}&lt;/ref&gt;, ammo 2018-yilgi finalni tomosha qilish uchun ayollar sonini cheklab qoʻydi. 2021-yilda OFK bu masalani oʻrganib chiqdi, chunki ular Eron klublari ishtirok etsa, ularga cheklovsiz tashrif buyurishga ruxsat berish umidida&lt;ref&gt;{{veb manbasi|date=31 October 2021|title=استقلال و پرسپولیس از لیگ قهرمانان فوتبال آسیا حذف شدند!|url=https://www.imna.ir/news/532190/استقلال-و-پرسپولیس-از-لیگ-قهرمانان-فوتبال-آسیا-حذف-شدند|access-date=2 November 2021|website=ایمنا|language=fa}}&lt;/ref&gt;.

=== 2021-yildan ===
2021-yildan boshlab ishtirokchi jamoalar soni 32 ta jamoadan 40 tagacha kengaytirildi. OFK tomonidan 2019-yilda har ikki yilda bir marta oʻtkaziladigan liga bahosiga koʻra, yoʻllanmalar Sharqiy Osiyodagi 16 ta jamoaga va Gʻarbiy Osiyodagi 16 ta jamoaga yuqori baholangan. Finalda ishtirok etuvchi mamlakatlar soni har biri kamida 6 tadan 10 tagacha sezilarli darajada oshdi. Chempionlar ligasi finalida [[Sharqiy Osiyo]] va [[Gʻarbiy Osiyo]]&lt;nowiki/&gt;ning har bir final bosqichidan 16 ta toʻgʻridan-toʻgʻri jamoasi va pley-off bosqichidan 4 ta jamoa ishtirok etadi.[[Fayl:AFC Champions League Final 2020, 19 December 2020, Persepolis vs Ulsan Hyundai (1-2) (69).jpg|thumb|Osiyo Chempionlar Ligasi finali-2020, 2020-yil 19-dekabr, „[[Persepolis FK|Persepolis]]“ — „Ulsan Xyunday“ (1:2) (69)]]Dastlabki bosqich avvalgi 3-turdan 2-bosqichga qisqartiriladi va dastlabki bosqich orqali Gʻarbiy Osiyo va Sharqiy Osiyoda 4 ta jamoa guruh bosqichiga yoʻl oladi. Ayni paytda turnir formatiga ham oʻzgartirishlar kiritildi. Final uchun guruh bosqichi har bir guruhdan 4tadan jami 10ta guruhga kengaytirilib, Gʻarbiy Osiyoda 5ta, Sharqda 5ta guruhga oʻzgartiriladi. Osiyo. 10 ta guruhdan 40 ta jamoa 1/8 finalga chiqish uchun kurash olib boradi, bunda har bir guruhdan birinchi oʻrinni egallagan barcha jamoalar va Gʻarbiy Osiyo guruhidan eng yaxshi 3 ta jamoa va ikkinchi oʻrinni egallagan Sharqiy Osiyo guruhidan eng yaxshi 3 ta jamoa ishtirok etadi. har bir guruhdan 1/8 finalga chiqqan jamoalar.

=== Islohot ===
2022-yil 23-dekabrda OFK musobaqalar tuzilmasi belgilangan formatdan o‘zgarishi eʼlon qilindi. Yangi rejalarga koʻra, Osiyo futbolining eng yaxshi klublar musobaqasi faqat Sharqiy va Gʻarbiy mintaqalarga boʻlingan 24 ta jamoadan iborat boʻlib, har bir jamoa oʻz mintaqasidan sakkizta boshqa jamoa bilan oʻynaydi (toʻrtta jamoa uyda va toʻrtta jamoa). Har bir mintaqa boʻyicha eng yaxshi sakkizta jamoa pley-off bosqichiga yoʻl oladi, bunda faqat 1/8 final ikki oʻyindan iborat boʻladi va chorak finaldan boshlab oʻyinlar neytral maydonda oʻtkaziladi. Hozircha bu format qachon kuchga kirishi yoki OFK Chempionlar ligasi taxallusiga ega boʻlishi nomaʼlum.&lt;ref&gt;{{cite web|title=AFC Competitions Committee recommends strategic reforms to elevate Asian club football|url=https://www.the-afc.com/en/more/afc_competitions/news/afc_competitions_committee_recommends_strategic_reforms_to_elevate_asian_club_football.html|website=theAFC.com|access-date=24 December 2022|language=en}}&lt;/ref&gt;

== Formati ==
[[Fayl:AFC_members_Champions_League_participants.svg|thumb|300x300px|Jamoalari OFK Chempionlar ligasi guruh bosqichiga chiqqan OFK mamlakatlari xaritasi{{legend|#67E863|Guruh bosqichida ishtirok etgan OFK ga aʼzo davlatlar}}{{legend|#6085EF|Guruh bosqichida ishtirok etmagan OFKga aʼzo davlatlar}}]]
2009-mavsumida ishtirokchilarning formati va tarkibi sezilarli oʻzgarishlarga duch kelgan. Jamoalar Chempionlar Ligasida ishtirok etish huquqiga ega boʻlgan mamlakatlar sonini kamaytirishda ishtirok etadigan jamoalarning umumiy soni ortgan.

Guruh bosqichida 4 ta jamoa 8 ta guruhga (4 ta Gʻarbiy va Sharqiy Osiyo uchun) boʻlinib 32 ta klub ishtirok etadi; guruhdagi 2 ta eng yaxshi jamoa keyingi bosqichga chiqadi.

Chempionlar Ligasidagi mamlakatlarning vakolatini aniqlash uchun milliy ligalarning yangi reytingi tuzilgan, bu sport natijalari bilan bogʻliq boʻlmagan bir qator mezonlardan iborat boʻlib, masalan: milliy liga chempionatlarini tashkil etish darajasi, matchlarda ishtirok etish, oʻyinlarni tashkil etish darajasi, ommaviy axborot vositalarining ichki musobaqalarini yoritish darajasi, stadionlarning rivojlanish darajasi va boshqalar hisobga olinadi&lt;ref name=&quot;ACL format&quot;&gt;{{veb manbasi|title=AFC ExCo okays ACL slots, format|url=http://www.the-afc.com/en/about-afc/afc-committees/1127-executive-committee/27301-afc-exco-slots-261113.html|website=The-afc.com|access-date=4 July 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203143845/http://www.the-afc.com/en/about-afc/afc-committees/1127-executive-committee/27301-afc-exco-slots-261113.html|archive-date=3 December 2013|df=dmy}}&lt;/ref&gt;.
=== Saralash bosqichi ===
Musobaqaning [[2021-yil]]&lt;nowiki/&gt;gi sonidan boshlab, '''Osiyo Chempionlar Ligasi''' 40 ta jamoadan iborat ikki davrali guruh bosqichi bilan boshlandi, undan oldin musobaqaga toʻgʻridan-toʻgʻri kirish huquqini olmagan jamoalar uchun saralash oʻyinlari oʻtkaziladi. Turnirda alohida oʻtish uchun jamoalar sharqiy va gʻarbiy zonalarga boʻlingan.

Har bir assotsiatsiyaning '''OFK Chempionlar ligasi'''da ishtirok etadigan jamoalar soni har yili OFK musobaqalar qoʻmitasi tomonidan belgilanadigan mezonlar asosida aniqlanadi. '''[[UEFA]] koeffitsienti'''ning oʻzgartirilgan versiyasi boʻlgan mezonlar assotsiatsiya oladigan oʻrindiqlarning aniq sonini aniqlash uchun bozor va stadion kabi narsalarni oʻlchaydi. Assotsiatsiyaning mezonlar boʻyicha aniqlangan reytingi qanchalik baland boʻlsa, Chempionlar Ligasida assotsiatsiyani shunchalik koʻp jamoalar vakillik qiladilar va assotsiatsiya jamoalari shunchalik kamroq saralash bosqichlarida qatnashishi kerak.

=== Turnir ===
Turnir oʻnta guruhga boʻlingan 40 ta jamoadan iborat guruh bosqichidan boshlanadi. Ushbu bosqich uchun qura tashlash paytida urugʻlanish qoʻllanadi, bir mamlakat jamoalari birgalikda guruhlarga ajratilmaydi. Guruh bosqichi ikki zonaga boʻlingan; birinchi zona besh Sharqiy Osiyo guruhi va boshqa zona besh Gʻarbiy Osiyo guruhlari. Har bir jamoa oʻz guruhida boshqalar bilan uyda va safarda davra tizimida uchrashadi. Gʻolib jamoa va har bir guruhdan ikkinchi oʻrinni egallagan jamoa keyingi bosqichga oʻtadi.

Ushbu bosqichda bir guruhdan gʻolib chiqqan jamoa guruh bosqichining oʻz zonasidan boshqa guruhdan ikkinchi oʻrinni olgan jamoaga qarshi oʻynaydi. Turnirda mehmonda gol urish qoidasi qoʻllanadi: agar ikki oʻyinning umumiy hisobi 180 daqiqadan soʻng teng boʻlsa, raqib stadionida koʻproq gol urgan jamoa oldinga chiqadi. Agar klublar hali ham teng boʻlsa, qoʻshimcha vaqt oʻynaydi, bu yerda safarda gol urish qoidasi endi qoʻllanilmaydi. Agar qoʻshimcha vaqtdan keyin ham durang boʻlsa, durang penaltilar seriyasida hal qilinadi. Sharqiy va gʻarbiy zonalar finalgacha davom etadi.

Guruh bosqichi va 16-tur oʻyinlari yilning birinchi yarmida (fevral-may) oʻtkaziladi, keyingi bosqich esa yilning ikkinchi yarmida (avgust-noyabr) oʻtkaziladi. Pley-off bahslari ikki oyoqli, shu jumladan final oʻyinida oʻtkaziladi.

=== Taqsimot ===
{{See|AFC klublar musobaqalari reytingi}}

AFC Elit Chempionlar ligasining guruh bosqichiga AFCning 24 ta mamlakati jamoalari yoʻl oladi. Jamoalarning aʼzo davlatlar boʻyicha taqsimlanishi quyida keltirilgan; yulduzchalar guruh bosqichidan oldin kamida bitta jamoa saralashdan chiqib ketgan holatlarni anglatadi. Osiyo Konfederatsiyasining 32 mamlakati jamoalari saralash bosqichida ishtirok etgan va hech qachon jamoalari guruh bosqichiga chiqmagan mamlakatlar koʻrsatilmagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://sports.uz/news/view/ofk-yangilangan-klublar-musobaqalari-reytingini-va-2024%2F25-mavsum-uchun-kvotalar-taqsimotini-elon-qildi-15-05-2023|sarlavha=OFK янгиланган клублар мусобақалари рейтингини ва 2024/25 мавсум учун квоталар тақсимотини эълон қилди|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230517000631/https://sports.uz/news/view/ofk-yangilangan-klublar-musobaqalari-reytingini-va-2024%2F25-mavsum-uchun-kvotalar-taqsimotini-elon-qildi-15-05-2023|arxivsana=2023-05-17|qaralgan sana=2023-05-16}}&lt;/ref&gt;.
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: Center;&quot;
|-
! rowspan=&quot;2&quot;|Assotsiatsiyalar
! colspan=&quot;24&quot;|Ishtirokchilar
|-
! [[Futbol boʻyicha 2002–03-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2002–03]]
! [[Futbol boʻyicha 2004-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2004]]
! [[Futbol boʻyicha 2005-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2005]]
! [[Futbol boʻyicha 2006-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2006]]
! [[Futbol boʻyicha 2007-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2007]]
! [[Futbol boʻyicha 2008-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2008]]
! [[Futbol boʻyicha 2009-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2009]]
! [[Futbol boʻyicha 2010-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2010]]
! [[Futbol boʻyicha 2011-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2011]]
! [[Futbol boʻyicha 2012-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2012]]
! [[Futbol boʻyicha 2013-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2013]]
! [[Futbol boʻyicha 2014-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2014]]
! [[Futbol boʻyicha 2015-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2015]]
! [[Futbol boʻyicha 2016-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2016]]
! [[Futbol boʻyicha 2017-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2017]]
! [[Futbol boʻyicha 2018-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2018]]
! [[Futbol boʻyicha 2019-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2019]]
! [[Futbol boʻyicha 2020-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2020]]
! [[Futbol boʻyicha 2021-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2021]]
! [[Futbol boʻyicha 2022-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2022]]
! [[Futbol boʻyicha 2023–24-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2023–24]]
! [[Futbol boʻyicha 2024–25-yilgi AFC Elit Chempionlar ligasi|2024–25]]
! [[Futbol boʻyicha 2025–26-yilgi AFC Elit Chempionlar ligasi|2025–26]]
! [[Futbol boʻyicha 2026–27-yilgi AFC Elit Chempionlar ligasi|2026–27]]
|-
! style=&quot;text-align:center;&quot; colspan=&quot;25&quot;|Sharqiy Osiyo
|-
|align=left|'''{{flagicon|AUS}} [[Avstraliya futbol federatsiyasi|Avstraliya]]'''
| colspan=4| ''{{small|[[Okeaniya Futbol Konfederatsiyasi|OFC]] aʼzosi sifatida}}''
|2
|2
|2
|2
|2
|3
|1*
|3
|2*
|2*
|3
|2*
|2*
|3
|0
|2*
|1
|1
|1
|1*
|-
&lt;!--  
|align=left|'''{{flagicon|BRU}} [[Bruney Dorussalom milliy futbol assotsiatsiyasi|Bruney]]'''
|0*
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
--&gt;
|-
|align=left|'''{{flagicon|CHN}} [[Xitoy futbol assotsiatsiyasi|Xitoy Xalq Respublikasi]]'''
|2
|2
|2
|2
|2
|2
|4
|4
|4
|3
|4
|4
|4
|4
|3*
|4
|4
|4
|2*
|2
|3*
|3
|3
|2
|-
|align=left|'''{{flagicon|HKG}} [[Gonkong futbol assotsiatsiyasi|Gonkong]]'''
|0*
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0*
|0*
|0*
|1*
|1*
|0*
|0*
|1
|1
|1*
|0
|0
|0
|-
|align=left|'''{{flagicon|IDN}} [[Indoneziya futbol assotsiatsiyasi|Indoneziya]]'''
|0*
|2
|2
|0
|2
|0
|1*
|1*
|1*
|0*
|0
|0
|0*
|0
|0
|0*
|0*
|0*
|0
|0
|0*
|0
|0
|0
|-
|align=left|'''{{flagicon|JPN}} [[Yaponiya futbol assotsiatsiyasi|Yaponiya]]'''
|2
|2
|2
|2
|2
|3
|4
|4
|4
|4
|4
|4
|4
|4
|4
|4
|4
|3*
|4
|4
|4
|3
|3
|5
|-
|align=left|'''{{flagicon|KOR}} [[Koreya futbol assotsiatsiyasi|Janubiy Koreya]]'''
|2
|2
|2
|2
|3
|2
|4
|4
|4
|4
|4
|4
|4
|4
|4
|4
|4
|4
|4
|4
|4
|3
|3
|3*
|-
&lt;!--  
|align=left|'''{{flagicon|MAC}} [[Makao futbol assotsiatsiyasi|Makao]]'''
|0*
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
--&gt;
|-
|align=left|'''{{flagicon|MAS}} [[Malayziya futbol assotsiatsiyasi|Malayziya]]'''
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0*
|0*
|0*
|0*
|1*
|1*
|1
|1
|1
|1
|1
|1
|-
|align=left|'''{{flagicon|PHI}} [[Filippin futbol federatsiyasi|Filippin]]'''
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0*
|0*
|0*
|0*
|2
|1*
|1
|0
|0
|0
|-
|align=left|'''{{flagicon|SIN}} [[Singapur futbol assotsiatsiyasi|Singapur]]'''
|0*
|0
|0
|0
|0
|0
|1
|1
|0
|0
|0
|0*
|0*
|0*
|0*
|0*
|0*
|0*
|1
|1
|1
|0
|0
|0
|-
|align=left|'''{{flagicon|THA}} [[Tailand Futbol Assotsiatsiyasi|Tailand]]'''
|2
|2
|2
|0
|1
|2
|0*
|0*
|0*
|1*
|2
|1*
|1*
|1*
|1*
|1*
|1*
|1*
|4
|2*
|3*
|1*
|1*
|3
|-
|align=left|'''{{flagicon|VIE}} [[Vyetnam futbol federatsiyasi|Vyetnam]]'''
|0*
|2
|2
|2
|1
|2
|0
|0*
|0
|0
|0
|0*
|1*
|1*
|0*
|0*
|0*
|0*
|1
|1
|1*
|0
|0
|1
|-
|align=left|'''Jami'''
|'''8'''
|'''12'''
|'''12'''
|'''8'''
|'''13'''
|'''13'''
|'''16'''
|'''16'''
|'''15'''
|'''15'''
|'''15'''
|'''16'''
|'''16'''
|'''16'''
|'''16'''
|'''16'''
|'''16'''
|'''16'''
|'''20'''
|'''19'''
|'''20'''
|'''12'''
|'''12'''
|'''16'''
|-
! style=&quot;text-align:center;&quot; colspan=&quot;25&quot;|Gʻarbiy Osiyo
|-
|align=left|'''{{flagicon|BHR}} [[Bahrayn futbol assotsiatsiyasi|Bahrayn]]'''
|0*
|2
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0*
|0*
|0
|0
|0*
|0
|0*
|0*
|0
|0
|0
|0
|0
&lt;!--  
|align=left|'''{{flagicon|BAN}} [[Bangladesh futbol federatsiyasi|Bangladesh]]'''
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0*
|0
|0
|0
--&gt;
|-
|align=left|'''{{flagicon|IND}} [[Butun Hindiston futbol federatsiyasi|Hindiston]]'''
|0*
|0
|0
|0
|0
|0
|0*
|0*
|0*
|0
|0
|0*
|0*
|0*
|0*
|0*
|0*
|0*
|1
|1
|1
|0
|0
|0
|-
|align=left|'''{{flagicon|IRN}} [[Eron Islom Respublikasi futbol federatsiyasi|Eron]]'''
|2
|2
|2
|2
|1
|2
|4
|4
|4
|3*
|3*
|4
|4
|3*
|4
|4
|3*
|4
|4
|2
|3*
|2*
|1*
|2
|-
|align=left|'''{{flagicon|IRQ}} [[Iroq futbol assotsiatsiyasi|Iroq]]'''
|1*
|2
|2
|2
|2
|2
|0
|0
|0
|0
|0
|0*
|0
|0
|0
|0
|1*
|1*
|2*
|1*
|1
|1
|1
|1
|-
|align=left|'''{{flagicon|JOR}} [[Iordaniya futbol assotsiatsiyasi|Iordaniya]]'''
|0*
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0*
|0*
|0*
|0*
|0*
|0*
|0*
|1
|1
|1*
|0
|0
|0*
|-
|align=left|'''{{flagicon|KUW}} [[Quvayt futbol assotsiatsiyasi|Quvayt]]'''
|0*
|1
|2
|2
|2
|2
|0
|0
|0
|0
|0
|0*
|0*
|0
|0
|0
|0*
|0*
|0*
|0
|0
|0
|0
|0
|-
&lt;!--  
|align=left|'''{{flagicon|KGZ}} [[Qirgʻiziston futbol federatsiyasi|Qirgʻiziston]]'''
|0*
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
--&gt;
|-
&lt;!--  
|align=left|'''{{flagicon|LIB}} [[Livan futbol assotsiatsiyasi|Livan]]'''
|0*
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
--&gt;
|-
&lt;!--  
|align=left|'''{{flagicon|MDV}} [[Maldiv orollari futbol assotsiatsiyasi|Maldiv orollari]]'''
|0*
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
--&gt;
|-
&lt;!--  
|align=left|'''{{flagicon|OMN}} [[Ummon futbol assotsiatsiyasi|Ummon]]'''
|0*
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0*
|0*
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0*
|0
|0
|0
--&gt;
|-
&lt;!--  
|align=left|'''{{flagicon|PLE}} [[Falastin futbol assotsiatsiyasi|Falastin]]'''
|0*
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
--&gt;
|-
|align=left|'''{{flagicon|QAT}} [[Qatar futbol assotsiatsiyasi|Qatar]]'''
|1*
|2
|2
|2
|2
|2
|2
|2
|3
|4
|4
|4
|2*
|2*
|2*
|4
|3*
|2*
|3*
|4
|2*
|3
|3
|3
|-
|align=left|'''{{flagicon|KSA}} [[Saudiya Arabistoni futbol federatsiyasi|Saudiya Arabistoni]]'''
|1*
|2
|3
|3
|2
|2
|4
|4
|4
|3*
|4
|4
|4
|4
|4
|2
|4
|4
|3*
|4
|4
|3
|3
|5
|-
&lt;!-- 
|align=left|'''{{flagicon|SRI}} [[Shri-Lanka futbol federatsiyasi|Shri-Lanka]]'''
|0*
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
 --&gt;
|-
|align=left|'''{{flagicon|SYR}} [[Suriya arab futbol federatsiyasi|Suriya]]'''
|0*
|0
|2
|2
|2
|2
|0
|0*
|0*
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0*
|0
|0
|0
|0
|-
|align=left|'''{{flagicon|TJK}} [[Tojikiston futbol federatsiyasi|Tojikiston]]'''
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0*
|0*
|1
|1
|1
|0
|0
|0
|-
|align=left|'''{{flagicon|TKM}} [[Turkmaniston futbol federatsiyasi|Turkmaniston]]'''
|1*
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|1
|1
|0
|0
|0
|-
|align=left|'''{{flagicon|UAE}} [[Birlashgan Arab Amirliklari futbol assotsiatsiyasi|Birlashgan Arab Amirliklari]]'''
|1*
|3
|2
|2
|2
|2
|4
|4
|4
|4
|4
|3*
|2*
|3*
|4
|4
|3*
|4
|3*
|3*
|2*
|2*
|3
|3*
|-
|align=left|'''{{flagicon|UZB}} [[Oʻzbekiston futbol assotsiatsiyasi|Oʻzbekiston]]'''
|1*
|2
|2
|2
|2
|2
|2
|2
|2
|3*
|2*
|1*
|4
|4
|2*
|2*
|2*
|1*
|2
|2
|4
|1
|1
|2
|-
&lt;!--  
|align=left|'''{{flagicon|YEM}} [[Yaman futbol assotsiatsiyasi|Yaman]]'''
|0*
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
--&gt;
|-
|align=left|'''Jami'''
|'''8'''
|'''14'''
|'''17'''
|'''17'''
|'''15'''
|'''16'''
|'''16'''
|'''16'''
|'''17'''
|'''17'''
|'''17'''
|'''16'''
|'''16'''
|'''16'''
|'''16'''
|'''16'''
|'''16'''
|'''16'''
|'''20'''
|'''20'''
|'''20'''
|'''12'''
|'''12'''
|'''16'''
|-
! style=&quot;text-align:center;&quot; colspan=&quot;25&quot;|Umumiy
|-
|Final bosqichi
|'''16'''
|'''26'''
|'''29'''
|'''25'''
|'''28'''
|'''29'''
|'''32'''
|'''32'''
|'''32'''
|'''32'''
|'''32'''
|'''32'''
|'''32'''
|'''32'''
|'''32'''
|'''32'''
|'''32'''
|'''32'''
|'''40'''
|'''39'''
|'''40'''
|'''24'''
|'''24'''
|'''32'''
|-
|Saralash
|53
|26
|29
|25
|28
|29
|35
|37
|36
|37
|35
|47
|49
|45
|47
|46
|51
|52
|45
|46
|53
|27
|26
|36
|}&lt;/div&gt;
&lt;!-- ^ Hindiston 2002-03-yilgi mavsum, 2014, 2015 va 2016-yilgi mavsumlarda Sharqiy Osiyo mintaqasiga joylashtirilgan. --&gt;

== Musobaqa mukofot puli ==
[[Fayl:AFC_Champions_League_trophy.jpg|thumb|Turnir kubogi, 2024-yilgacha foydalanilgan]]

2024–25-yilgi mavsumdan boshlab mukofot pullari quyidagicha taqsimlanishi belgilangan:&lt;ref&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=-ArWIVMsvoI |title=AFC Champions League Elite™ 2024/25 |date=19 June 2024|author=The AFC Hub |access-date=20 June 2024 |via=YouTube}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |Bosqich
! rowspan=&quot;2&quot; |Jamoalar
! colspan=&quot;2&quot; |Miqdor
|-
!Har bir jamoa uchun
!Jami
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Final (chempion)
|1
|colspan=&quot;2&quot;|$10 million
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Final (ikkinchi o'rin)
|1
|colspan=&quot;2&quot;|$4 million
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Yarim finalchilar
|4
|$600,000
|$2.4 million
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Chorak-finalchilar
|8
|$400,000
|$3.2 million
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Nimchorak finalchilar
|16
|$200,000
|$3.2 million
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Liga bosqichi
|24
|$800,000
|$19.2 million
|-
!Umumiy
!24
! colspan=&quot;2&quot; |$42 million
|}

== Marketing ==

=== Homiylik ===
FIFA Jahon kubogi singari, Osiyo Chempionlar Ligasi ham, odatda milliy oliy ligalarda topiladigan yagona asosiy homiydan farqli oʻlaroq, bir guruh transmilliy korporatsiyalar tomonidan homiylik qilinadi.

''Turnirning hozirgi asosiy homiylari:''
* Neom&lt;ref&gt;{{Cite press release |title=AFC and NEOM announce four-year global sponsorship rights deal |url=https://www.the-afc.com/competitions/afc-asian-cup/news/afc-and-neom-announce-four-year-global-sponsorship-rights-deal |access-date=2021-04-08 |publisher=[[Asian Football Confederation]] |language=en-SG}}&lt;/ref&gt;
* [[Konami]]&lt;ref&gt;{{cite press release |url=https://www.the-afc.com/competitions/afc-champions-league/latest/news/afc-and-konami-sign-new-sponsorship-and-licensing-deal |title=AFC and KONAMI sign new sponsorship and licensing deal |publisher=[[Asian Football Confederation]] |access-date=25 January 2021 |language=en-SG}}&lt;/ref&gt;
* Molten&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.the-afc.com/competitions/afc-asian-cup/latest/news/afc-appoints-world-leading-ball-manufacturer-molten-as-official-match-ball-suppl|title=AFC appoints world-leading ball manufacturer Molten as official match ball supplier|website=www.the-afc.com|language=en-GB|access-date=2018-10-24}}&lt;/ref&gt;

== Videooʻyin ==
OFK Chempionlar Ligasi videooʻyinining amaldagi litsenziyasi egasi '''[[Pro Evolution Soccer 2013|Pro Evolution Soccer]]''' seriyali [[Konami]] kompaniyasi hisoblanadi. Litsenziyaga raqobatchi jamoalar ham kiradi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://pes.konami.com/us/pes/exclusive-competitions-in-pes-2016/|title=PES 2016 licenses revealed!|work=Pro Evolution Soccer|access-date=2016-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20150918110143/http://pes.konami.com/us/pes/exclusive-competitions-in-pes-2016/|archive-date=18 September 2015|url-status=dead|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

== Yozuvlar va statistika ==
{{Asosiy maqola|Klublar oʻrtasidagi Osiyo chempionati va AFC Chempionlar ligasi rekordlari va statistikasi}}{{Yana qarang|AFC Elit Chempionlar ligasi klublari faoliyatini taqqoslash}}

=== Klubning umumiy chiqishlari ===
{{Asosiy maqola|Klublar oʻrtasidagi Osiyo chempionati va Osiyo Chempionlar Ligasi finallari roʻyxati}}
{{Osiyo Chempionlar kubogi va Osiyo Elit Chempionlar ligasida klublar natijalari}}

=== Davlatlar boʻyicha umumiy natijalar ===
{{Osiyo Chempionlar kubogi va Osiyo Elit Chempionlar ligasida davlatlar natijalari}}

=== Mintaqalar boʻyicha chiqishlar ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Zona
! Federatsiya (mintaqa)
! Sovrin
! width=&quot;50&quot;|Jami
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |Sharqiy zona
|[[Sharqiy Osiyo futbol federatsiyasi|EAFF]] (Sharqiy Osiyo)
|23
| rowspan=&quot;2&quot; |26
|-
|[[ASEAN futbol federatsiyasi|AFF]] (Janubiy-Sharqiy Osiyo)
|3
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |Gʻarbiy zona
|[[Gʻarbiy Osiyo futbol federatsiyasi|WAFF]] (Gʻarbiy Osiyo)
|12
| rowspan=&quot;3&quot; |15
|-
|[[Markaziy Osiyo futbol assotsiatsiyasi|CAFA]] (Markaziy Osiyo)
|3
|-
|[[Janubiy Osiyo futbol federatsiyasi|SAFF]] (Janubiy Osiyo)
|0
|}
'''Eslatma:''' 1967, 1969 va 1971-yilgi nashrlarning gʻoliblari boʻlgan Isroil klublari kiritilmagan.

== Mukofotlar ==

=== Turnirning eng yaxshi futbolchisi ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Yil!!Oʻyinchi!!Klub!!Man.
|-
|align=&quot;center&quot;|[[Futbol boʻyicha 1996–97-yilgi Osiyo Chempionlar kubogi|1996–97]]||{{flagicon|KOR|1984}} [[An Ik-soo]]||{{flagicon|KOR|1984}} [[Pohang Steelers]]
|&lt;ref name=&quot;96acc&quot;&gt;{{cite news |archive-url=https://web.archive.org/web/19970707233755/http://www.asian-football.com/comp/club/index.club.html |url=http://www.asian-football.com/comp/club/index.club.html |title=1996 ASIAN CLUB CHAMPIONSHIP |publisher=Asian Football Confederation |date=7 July 1997 |archive-date=1997-07-07}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot;|[[Futbol boʻyicha 1997–98-yilgi Osiyo Chempionlar kubogi|1997–98]]||{{flagicon|KSA}} [[Ahmed Al-Dokhi]]||{{flagicon|KSA}} [[Al Hilal SFC|Al-Hilal]]
|&lt;ref&gt;{{cite web|title=الدوخي أفضل لاعب في البطولة|url=http://search.al-jazirah.com.sa/FLASHPDFARCH/1998/APR1998/06-04-1998-9321/9321-01501.jpg|language=ar|website=al-jazirah.com|archive-date=2 September 2021|access-date=2 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210902140749/http://search.al-jazirah.com.sa/FLASHPDFARCH/1998/APR1998/06-04-1998-9321/9321-01501.jpg|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot;|[[Futbol boʻyicha 1998–99-yilgi Osiyo Chempionlar kubogi|1998–99]]||{{flagicon|BFA}} [[Seydou Traoré (futbolchi)|Seydou Traoré]]||align=left|{{flagicon|UAE}} [[Al Ain Club|Al Ain]]
|&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.asian-football.com/competitions/club/club_frame.html|archive-url=https://web.archive.org/web/19990422104622/http://www.asian-football.com/competitions/club/club_frame.html|url-status=dead|archive-date=22 April 1999|title=Asian Club Championship 18th Edition 1998/99|publisher=Asian Football Confederation|date=22 April 1999}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot;|[[Futbol boʻyicha 1999–2000-yilgi Osiyo Chempionlar kubogi|1999–2000]]||{{flagicon|BRA}} [[Sérgio Ricardo Messias Neves|Sérgio Ricardo]]||{{flagicon|KSA}} [[Al Hilal SFC|Al-Hilal]]
|&lt;ref&gt;{{cite web |title=مالي الدنيا وشاغل الناس خطف الكأس |url=https://www.al-jazirah.com/2000/20000424/sp1.htm|archive-date=2 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210902105809/https://www.al-jazirah.com/2000/20000424/sp1.htm|date=24 April 2000|access-date=2 September 2021|language=ar|website=al-jazirah.com}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot;|[[Futbol boʻyicha 2000–01-yilgi Osiyo Chempionlar kubogi|2000–01]]||{{flagicon|FRY}} [[Zoltan Sabo]]||{{Flagicon|KOR|1997}} [[Suwon Samsung Bluewings]]
|&lt;ref&gt;{{cite news |archive-url=https://web.archive.org/web/20210607115059/https://www.chosun.com/site/data/html_dir/2001/05/27/2001052770096.html |url=https://www.chosun.com/site/data/html_dir/2001/05/27/2001052770096.html |title=수원 삼성, 아시아클럽축구 평정 |newspaper=[[The Chosun Ilbo]] |date=27 May 2001 |archive-date=7 June 2021|access-date=14 September 2021|language=ko}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot;|[[Futbol boʻyicha 2001–02-yilgi Osiyo Chempionlar kubogi|2001–02]] ||colspan=&quot;3&quot; align=&quot;center&quot; {{NA}}
|-
|align=&quot;center&quot;|[[Futbol boʻyicha 2002–03-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2002–03]]||{{flagicon|THA}} [[Therdsak Chaiman]]||{{Flagicon|THA}} [[Police Tero F.C.|BEC Tero Sasana]]
|&lt;ref&gt;{{cite web |title=AFC Champions League – MVP Memories: Therdsak Chaiman |url=https://www.the-afc.com/competitions/afc-champions-league/latest/news/afc-champions-league-mvp-memories-therdsak-chaiman |website=the-AFC.com |publisher=Asian Football Confederation |access-date=19 December 2020 |date=11 October 2020 |archive-date=16 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231016115756/https://www.the-afc.com/competitions/afc-champions-league/latest/news/afc-champions-league-mvp-memories-therdsak-chaiman |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot;|[[Futbol boʻyicha 2004-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2004]]||{{Flagicon|KSA}} [[Redha Tukar]]||{{Flagicon|KSA}} [[Al-Ittihad Club (Jeddah)|Al-Ittihad]]
|&lt;ref&gt;{{cite web |title=Shandong Luneng suffer 7–2 blow at Champions League |url=http://www.chinadaily.com.cn/english/doc/2005-09/22/content_479949_2.htm |newspaper=[[China Daily]] |access-date=20 December 2020 |date=22 September 2005 |archive-date=16 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231016120147/http://www.chinadaily.com.cn/english/doc/2005-09/22/content_479949_2.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot;|[[Futbol boʻyicha 2005-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2005]]||{{Flagicon|KSA}} [[Mohammed Noor]]||{{Flagicon|KSA}} [[Al-Ittihad Club (Jeddah)|Al-Ittihad]]
|&lt;ref&gt;{{cite news |archive-url=https://web.archive.org/web/20051107010607/http://www.footballasia.com/acl/en/news/index.asp |url=http://www.footballasia.com/acl/en/news/index.asp |title=Preparation was vital for MVP Noor |publisher=Asian Football Confederation |date=5 November 2005 |archive-date=2005-11-07}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot;|[[Futbol boʻyicha 2006-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2006]]||{{flagicon|KOR|1997}} [[Choi Jin-cheul]]||{{flagicon|KOR}} [[Jeonbuk Hyundai Motors]]
|&lt;ref&gt;{{cite web|title=전북 현대 AFC 챔피언스리그 우승|url=https://n.news.naver.com/sports/general/article/001/0001462555|website=[[Yonhap News Agency]]|language=ko|date=9 November 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20210902105014/https://n.news.naver.com/sports/general/article/001/0001462555|archive-date=2 September 2021|access-date=2 September 2021}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot;|[[Futbol boʻyicha 2007-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2007]]||{{Flagicon|JPN}} [[Yuichiro Nagai]]||{{Flagicon|JPN}} [[Urawa Red Diamonds]]
|
|-
|align=&quot;center&quot;|[[Futbol boʻyicha 2008-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2008]]||{{Flagicon|JPN}} [[Yasuhito Endō]]||{{Flagicon|JPN}} [[Gamba Osaka]]
|
|-
|align=&quot;center&quot;|[[Futbol boʻyicha 2009-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2009]]||{{Flagicon|KOR|1997}} [[No Byung-jun]]||{{Flagicon|KOR|1997}} [[Pohang Steelers]]
|&lt;ref name=&quot;Pohang&quot;&gt;{{cite news |title=Triple treat for Steelers |url=http://www.the-afc.com/en/afc-champions-league-2009/25921-acl-awards |work=AFC |publisher=Asian Football Confederation |date=7 November 2009 |access-date=7 November 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915133546/http://www.the-afc.com/en/afc-champions-league-2009/25921-acl-awards |archive-date=15 September 2018 |url-status = dead|df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot;|[[Futbol boʻyicha 2010-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2010]]||{{Flagicon|AUS}} [[Sasa Ognenovski]]||{{Flagicon|KOR|1997}} [[Seongnam FC|Seongnam Ilhwa Chunma]]
|&lt;ref&gt;{{cite web | url =https://www.fifa.com/worldfootball/clubfootball/news/newsid=1340524.html| archive-url =https://web.archive.org/web/20101207134104/http://www.fifa.com/worldfootball/clubfootball/news/newsid=1340524.html| url-status =dead| archive-date =7 December 2010| title = Ognenovski crowned AFC player of the year| date = 24 November 2010 | access-date = 5 January 2013 | publisher =[[FIFA]]}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot;|[[Futbol boʻyicha 2011-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2011]]||{{Flagicon|KOR}} [[Lee Dong-gook]]||{{Flagicon|KOR}} [[Jeonbuk Hyundai Motors FC|Jeonbuk Hyundai Motors]]
|&lt;ref name=&quot;Lee2011&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.the-afc.com/en/tournaments/clubs/afc-champions-league/834-afc-champions-league-2011/37034-acl-final-awards |title=Double delight for Lee  |work=The-AFC.com |publisher=Asian Football Confederation |date=5 November 2011 |access-date=5 November 2011 }}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot;|[[Futbol boʻyicha 2012-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2012]]||{{Flagicon|KOR}} [[Lee Keun-ho (1985-yilda tugʻilgan futbolchi)|Lee Keun-ho]]||{{Flagicon|KOR}} [[Ulsan HD FC|Ulsan Hyundai]]
|&lt;ref name=&quot;Lee2012&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.the-afc.com/en/tournaments/clubs/afc-champions-league/935-afc-champions-league-2012/40521-livewire-lee-name-mvp |title=Livewire Lee name MVP |publisher=AFC |date=10 November 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121117014522/http://www.the-afc.com/en/tournaments/clubs/afc-champions-league/935-afc-champions-league-2012/40521-livewire-lee-name-mvp |archive-date=17 November 2012 }}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot;|[[Futbol boʻyicha 2013-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2013]]||{{Flagicon|BRA}} [[Muriqui (futbolchi)|Muriqui]]||{{flagicon|CHN}} [[Guangzhou F.C.|Guangzhou Evergrande]]
|&lt;ref name=&quot;Muriqui&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.the-afc.com/en/acl-news/acl-all-news/27183-triple-delight-muriqui.html |title=Triple delight for Muriqui |publisher=AFC |date=10 November 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131109205114/http://www.the-afc.com/en/acl-news/acl-all-news/27183-triple-delight-muriqui.html |archive-date=9 November 2013 |df=dmy }}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot;|[[Futbol boʻyicha 2014-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2014]]||{{Flagicon|AUS}} [[Ante Covic]]||{{Flagicon|AUS}} [[Western Sydney Wanderers FC|Western Sydney Wanderers]]
|&lt;ref name=&quot;Ante&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.the-afc.com/afc-champions-league-2014/custodian-covic-named-most-valuable-player|title=Custodian Covic named Most Valuable Player|publisher=AFC|date=2 November 2014|access-date=30 March 2022|archive-date=18 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211018074358/https://www.the-afc.com/afc-champions-league-2014/custodian-covic-named-most-valuable-player|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot;|[[Futbol boʻyicha 2015-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2015]]||{{Flagicon|BRA}} [[Ricardo Goulart]]||{{flagicon|CHN}} [[Guangzhou F.C.|Guangzhou Evergrande]]
|&lt;ref name=&quot;Ricardo&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.the-afc.com/afc-champions-league-2015/hotshot-goulart-adds-awards-to-acl-title-success|title=Hotshot Goulart adds awards to ACL title success|publisher=AFC|date=22 November 2015|access-date=30 March 2022|archive-date=24 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151124051229/http://www.the-afc.com/afc-champions-league-2015/hotshot-goulart-adds-awards-to-acl-title-success|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot;|[[Futbol boʻyicha 2016-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2016]]||{{Flagicon|UAE}} [[Omar Abdulrahman]]||{{flagicon|UAE}} [[Al Ain FC|Al Ain]]
|&lt;ref name=&quot;Omar&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.the-afc.com/afc-champions-league-2016/omar-abdulrahman-lands-afc-champions-league-2016-mvp-award|title=Omar Abdulrahman lands AFC Champions League 2016 MVP award|publisher=AFC|date=27 November 2016|access-date=6 November 2016|archive-date=3 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161203083626/http://www.the-afc.com/afc-champions-league-2016/omar-abdulrahman-lands-afc-champions-league-2016-mvp-award|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot;|[[Futbol boʻyicha 2017-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2017]]||{{flagicon|JPN}} [[Yōsuke Kashiwagi]]||{{flagicon|JPN}} [[Urawa Red Diamonds]]
|&lt;ref name=&quot;Kashiwagi&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.the-afc.com/afc-champions-league-2017/yosuke-kashiwagi-clinches-afc-champions-league-mvp-award|title=Yosuke Kashiwagi clinches AFC Champions League MVP Award|publisher=AFC|date=25 November 2017|access-date=25 November 2017|archive-date=1 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171201042600/http://www.the-afc.com/afc-champions-league-2017/yosuke-kashiwagi-clinches-afc-champions-league-mvp-award|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot;|[[Futbol boʻyicha 2018-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2018]]||{{flagicon|JPN}} [[Yuma Suzuki]]||{{flagicon|JPN}} [[Kashima Antlers]]
|&lt;ref name=&quot;Yuma&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.the-afc.com/competitions/afc-champions-league/latest/news/yuma-suzuki-of-kashima-named-2018-mvp|title=Yuma Suzuki of Kashima named 2018 MVP|publisher=AFC|date=10 November 2018|access-date=30 March 2022|archive-date=21 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240221151104/https://www.the-afc.com/en/club/afc_champions_league/news/yuma_suzuki_of_kashima_named_2018_mvp.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot;|[[Futbol boʻyicha 2019-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2019]]||{{flagicon|FRA|1974}} [[Bafétimbi Gomis]]||{{flagicon|KSA}} [[Al Hilal SFC|Al-Hilal]]
|&lt;ref name=&quot;Gomis&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.the-afc.com/competitions/afc-champions-league/latest/news/al-hilal-s-gomis-wins-mvp-top-scorer-awards|title=Al Hilal's Gomis wins MVP, Top Scorer awards|publisher=Asian Football Confederation|date=24 November 2019|access-date=24 November 2019|archive-date=8 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200108235151/https://www.the-afc.com/competitions/afc-champions-league/latest/news/al-hilal-s-gomis-wins-mvp-top-scorer-awards|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot;|[[Futbol boʻyicha 2020-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2020]]||{{flagicon|KOR}} [[Yoon Bit-garam]]||{{flagicon|KOR}} [[Ulsan Hyundai FC|Ulsan Hyundai]]
|&lt;ref name=&quot;2020mvp&quot;&gt;{{cite web |title=Ulsan Hyundai's Yoon Bit-garam named 2020 AFC Champions League MVP |url=https://www.the-afc.com/competitions/afc-champions-league/latest/news/ulsan-hyundai-s-yoon-bit-garam-named-2020-afc-champions-league-mvp |website=the-AFC.com |publisher=Asian Football Confederation |access-date=19 December 2020 |date=19 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20210130044726/https://www.the-afc.com/competitions/afc-champions-league/latest/news/ulsan-hyundai-s-yoon-bit-garam-named-2020-afc-champions-league-mvp|archive-date=30 January 2021}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot;|[[Futbol boʻyicha 2021-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2021]]||{{flagicon|KSA}} [[Salem Al-Dawsari]]||{{flagicon|KSA}} [[Al Hilal SFC|Al-Hilal]]
|&lt;ref&gt;{{cite web |title=Al-Hilal reign in Asia after tale of two Al-Dawsaris in AFC Champions League triumph |url=https://www.arabnews.com/node/1974281/sport |website=Arab News |access-date=24 November 2021 |date=24 November 2021 |archive-date=25 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211225162938/https://www.arabnews.com/node/1974281/sport |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot;|[[Futbol boʻyicha 2022-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2022]]||{{flagicon|JPN}} [[Hiroki Sakai]]||{{flagicon|JPN}} [[Urawa Red Diamonds]]
|&lt;ref&gt;{{cite web |title=Urawa's Hiroki Sakai crowned Most Valuable Player |url=https://www.the-afc.com/en/club/afc_champions_league/news/urawa%E2%80%99s_sakai_crowned_most_valuable_player_.html |access-date=6 May 2023 |date=6 May 2023 |website=the-AFC.com |publisher=Asian Football Confederation |archive-date=3 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230603130957/https://www.the-afc.com/en/club/afc_champions_league/news/urawa%E2%80%99s_sakai_crowned_most_valuable_player_.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot;|[[Futbol boʻyicha 2023–24-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2023–24]]||{{flagicon|MAR}} [[Soufiane Rahimi]]||{{flagicon|UAE}} [[Al Ain FC|Al Ain]]
|&lt;ref name=&quot;2024award&quot;&gt;{{Cite web|title=Al Ain's Rahimi wins MVP, Top Scorer awards|url=https://www.the-afc.com/en/club/afc_champions_league/news/al_ains_rahimi_wins_mvp_top_scorer_awards.html|access-date=27 May 2024|date=25 May 2024|website=the-AFC.com|publisher=Asian Football Confederation|archive-date=25 May 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240525191058/https://www.the-afc.com/en/club/afc_champions_league/news/al_ains_rahimi_wins_mvp_top_scorer_awards.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot;|[[Futbol boʻyicha 2024–25-yilgi AFC Elit Chempionlar ligasi|2024–25]]||{{flagicon|BRA}} [[Roberto Firmino]]||{{flagicon|KSA}} [[Al-Ahli Saudi FC|Al-Ahli]]
|&lt;ref name=&quot;2025award&quot;&gt;{{Cite web|title=Al Ahli's Firmino named MVP|url=https://www.the-afc.com/en/club/afc_champions_league_elite.html/news/al-ahli%E2%80%99s-roberto-firmino-named-mvp-1|access-date=3 May 2025|date=3 May 2025|website=the-AFC.com|publisher=Asian Football Confederation}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot;|[[Futbol boʻyicha 2025–26-yilgi AFC Elit Chempionlar ligasi|2025–26]]||{{flagicon|CIV}} [[Franck Kessié]]||{{flagicon|KSA}} [[Al-Ahli Saudi FC|Al-Ahli]]
|&lt;ref name=&quot;2026award&quot;&gt;{{Cite web|title=Al Ahli's Kessie named Most Valuable Player|url=https://www.the-afc.com/en/club/afc_champions_league_elite.html/news/al-ahli%E2%80%99s-kessie-named-most-valuable-player|access-date=25 April 2026|date=25 April 2026|website=the-AFC.com|publisher=Asian Football Confederation}}&lt;/ref&gt;
|}

=== Eng yaxshi toʻpurarlar ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Yil!!Oʻyinchi!!Klub!!Gollar!!Man.
|-
|align=center|[[Futbol boʻyicha 1996–97-yilgi Osiyo Chempionlar kubogi|1996–97]]||{{flagicon|KOR|1984}} [[Park Tae-ha]]||{{flagicon|KOR|1984}} [[Pohang Steelers]]||align=center|3{{efn|Faqat yakuniy turnir gollari.}}
|&lt;ref name=&quot;96acc&quot;/&gt;
|-
|align=center|[[Futbol boʻyicha 2002–03-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2002–03]]||{{flagicon|CHN}} [[Hao Haidong]]||{{flagicon|CHN}} [[Dalian Shide F.C.|Dalian Shide]]||align=center|9
|
|-
|align=center|[[Futbol boʻyicha 2004-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2004]]||{{flagicon|KOR}} [[Kim Do-hoon]]||{{flagicon|KOR}} [[Seongnam FC|Seongnam Ilhwa Chunma]]||align=center|9
|&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.rsssf.org/tablesa/ascup04.html |title=Asian Club Competitions 2004 |date=10 March 2016 |access-date=8 February 2020 |first=Karel |publisher=[[RSSSF]] |last=Stokkermans}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=center|[[Futbol boʻyicha 2005-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2005]]||{{flagicon|SLE}} [[Mohamed Kallon]]||{{flagicon|KSA}} [[Al-Ittihad Club (Jeddah)|Al-Ittihad]]||align=center|6
|
|-
|align=center|[[Futbol boʻyicha 2006-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2006]]||{{flagicon|BRA}} [[Magno Alves]]||{{flagicon|JPN}} [[Gamba Osaka]]||align=center|8
|
|-
|align=center|[[Futbol boʻyicha 2007-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2007]]||{{flagicon|BRA}} [[João Soares da Mota Neto|Mota]]||{{flagicon|KOR}} [[Seongnam FC|Seongnam Ilhwa Chunma]]||align=center|7
|
|-
|align=center|[[Futbol boʻyicha 2008-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2008]]||{{flagicon|THA}} [[Nantawat Tansopa]]||{{flagicon|THA}} [[Krung Thai Bank F.C.|Krung Thai Bank]]||align=center|9
|
|-
|align=center|[[Futbol boʻyicha 2009-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2009]]||{{flagicon|BRA}} [[Leandro Montera da Silva|Leandro]]||{{flagicon|JPN}} [[Gamba Osaka]]||align=center|10
|
|-
|align=center|[[Futbol boʻyicha 2010-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2010]]||{{flagicon|BRA}} [[José Mota (1979-yilda tugʻilgan futbolchi)|Jose Mota]]||{{flagicon|KOR}} [[Suwon Samsung Bluewings]]||align=center|9
|
|-
|align=center|[[Futbol boʻyicha 2011-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2011]]||{{flagicon|KOR}} [[Lee Dong-gook]]||{{flagicon|KOR}} [[Jeonbuk Hyundai Motors FC|Jeonbuk Hyundai Motors]]||align=center|9
|
|-
|align=center|[[Futbol boʻyicha 2012-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2012]]||{{flagicon|BRA}} [[Ricardo Oliveira]]||{{flagicon|UAE}} [[Al Jazira Club|Al-Jazira]]||align=center|12
|
|-
|align=center|[[Futbol boʻyicha 2013-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2013]]||{{flagicon|BRA}} [[Muriqui (futbolchi)|Muriqui]]||{{flagicon|CHN}} [[Guangzhou F.C.|Guangzhou Evergrande]]||align=center|13
|
|-
|align=center|[[Futbol boʻyicha 2014-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2014]]||{{flagicon|GHA}} [[Asamoah Gyan]]||{{flagicon|UAE}} [[Al Ain FC|Al Ain]]||align=center|12
|
|-
|align=center|[[Futbol boʻyicha 2015-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2015]]||{{flagicon|BRA}} [[Ricardo Goulart]]||{{flagicon|CHN}} [[Guangzhou F.C.|Guangzhou Evergrande]]||align=center|8
|
|-
|align=center|[[Futbol boʻyicha 2016-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2016]]||{{flagicon|BRA}} [[Adriano (1987-yil sentyabrda tugʻilgan futbolchi)|Adriano]]||{{flagicon|KOR}} [[FC Seoul]]||align=center|13
|&lt;ref&gt;{{cite web |title=Adriano named AFC Champions League 2016 top scorer |url=https://www.the-afc.com/en/club/afc_champions_league/news/adriano_named_afc_champions_league_2016_top_scorer.html |access-date=23 December 2025 |date=27 November 2016|website=the-AFC.com |publisher=Asian Football Confederation}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=center|[[Futbol boʻyicha 2017-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2017]]||{{flagicon|SYR|1980}} [[Omar Kharbin]]||{{flagicon|KSA}} [[Al Hilal SFC|Al-Hilal]]||align=center|10
|
|-
|align=center|[[Futbol boʻyicha 2018-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2018]]||{{flagicon|ALG}} [[Baghdad Bounedjah]]||{{flagicon|QAT}} [[Al Sadd SC|Al-Sadd]]||align=center|13
|
|-
|align=center|[[Futbol boʻyicha 2019-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2019]]||{{flagicon|FRA|1974}} [[Bafétimbi Gomis]]||{{flagicon|KSA}} [[Al-Hilal FC|Al-Hilal]]||align=center|11
|
|-
|align=center|[[Futbol boʻyicha 2020-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2020]]||{{flagicon|MAR}} [[Abderrazak Hamdallah]]||{{flagicon|KSA}} [[Al Nassr FC|Al-Nassr]]||align=center|7
|&lt;ref&gt;{{cite web |title=Al Nassr's Abderrazak Hamdallah wins 2020 AFC Champions League Top Scorer award |url=https://www.the-afc.com/competitions/afc-champions-league/latest/news/al-nassr-s-abderrazak-hamdallah-wins-2020-afc-champions-league-top-scorer-award |website=the-AFC.com |publisher=Asian Football Confederation |access-date=19 December 2020 |date=19 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20210417225419/https://www.the-afc.com/competitions/afc-champions-league/latest/news/al-nassr-s-abderrazak-hamdallah-wins-2020-afc-champions-league-top-scorer-award|archive-date=17 April 2021}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=center|[[Futbol boʻyicha 2021-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2021]]||{{flagicon|KEN}} [[Michael Olunga]]||{{flagicon|QAT}} [[Al-Duhail SC|Al-Duhail]]||align=center|9
|&lt;ref&gt;{{cite web |title=Kenya's Michael Olunga wins AFC Champions League Golden Boot |url=https://www.theeastafrican.co.ke/tea/sports/kenya-michael-olunga-wins-afc-champions-league-golden-boot-3629418 |website=The East African |access-date=24 November 2021 |language=en |date=24 November 2021 |archive-date=25 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230525070858/https://www.theeastafrican.co.ke/tea/sports/kenya-michael-olunga-wins-afc-champions-league-golden-boot-3629418 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|align=center|[[Futbol boʻyicha 2022-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2022]]||{{flagicon|BEL}} [[Edmilson Junior]]||{{flagicon|QAT}} [[Al-Duhail SC|Al-Duhail]]||align=center|8
|&lt;ref&gt;{{cite web |title=Al Duhail's Edmilson Junior scoops Top Scorer Award |url=https://www.the-afc.com/en/club/afc_champions_league/news/acl_2022_final_-_top_scorer_1.html |access-date=6 May 2023 |date=6 May 2023 |website=the-AFC.com |publisher=Asian Football Confederation |archive-date=3 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230603130947/https://www.the-afc.com/en/club/afc_champions_league/news/acl_2022_final_-_top_scorer_1.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|align=center|[[Futbol boʻyicha 2023–24-yilgi AFC Chempionlar ligasi|2023–24]]||{{flagicon|MAR}} [[Soufiane Rahimi]]||{{flagicon|UAE}} [[Al Ain FC|Al Ain]]||align=center|13
|&lt;ref name=&quot;2024award&quot;/&gt;
|-
|align=center|[[Futbol boʻyicha 2024–25-yilgi AFC Elit Chempionlar ligasi|2024–25]]||{{flagicon|KSA}} [[Salem Al-Dawsari]]||{{flagicon|KSA}} [[Al-Hilal Saudi FC|Al-Hilal]]||align=center|10
|&lt;ref&gt;{{cite web |title=Al Hilal's Al Dawsari wins top goalscorer honour |url=https://www.the-afc.com/en/club/afc_champions_league_elite.html/news/al-hilals-al-dawsari-wins-top-goalscorer-honour |access-date=3 May 2025 |date=3 May 2025 |website=the-AFC.com |publisher=Asian Football Confederation}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=center|[[Futbol boʻyicha 2025–26-yilgi AFC Elit Chempionlar ligasi|2025–26]]||{{flagicon|ESP}} [[Rafa Mújica]]||{{flagicon|QAT}} [[Al Sadd SC|Al-Sadd]]||align=center|8
|&lt;ref&gt;{{cite web |title=Al Sadd's Mujica wins Top Goalscorer |url=https://www.the-afc.com/en/club/afc_champions_league_elite.html/news/al-sadd%E2%80%99s-mujica-wins-top-goalscorer |access-date=25 April 2026 |date=25 April 2026|website=the-AFC.com |publisher=Asian Football Confederation}}&lt;/ref&gt;
|}
;Izohlar
{{notelist}}
== Ishtirok etadigan oʻzbek klublari ==
* [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
* [[Navbahor (futbol klubi)|Namangan ]]
* [[AGMK|AGMK]]
* [[Nasaf Qarshi (futbol klubi)|Nasaf]]

== Yana qarang ==

* [[Osiyo futbol musobaqalari ro'yxati]]
* [[Oʻzbekiston futbol klublari Osiyo kuboklarida]]
* [[Osiyo Chempionlar ligasi]]
* [[OFK kubogi]]
* [[Futbol boʻyicha Osiyo kubogi egalari kubogi]]
* [[AFC Osiyo Superkubogi]]
* [[OFK prezidenti kubogi]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [http://www.the-afc.com/uploads/Documents/common/cms/afc/ACL2009nov08.pdf OFK Professional Ligasi loyihasi]
* [http://www.the-afc.com/ru/inside-afc/676-afc-news/26193-criteria-approved-for-future-afc-club-events Chempionlar ligasi turnir mezonlarini kuchaytirildi]
* [http://www.rsssf.com/tablesa/ascup2015.html OFK musobaqalari 2015]
{{AFC Chempionlar ligasi}}{{FIFA Klublar oʻrtasida jahon chempionati}}
{{AFC Osiyo chempionlar ligasi gʻoliblari}}

[[Turkum:Osiyo Futbol Konfederatsiyasi klublari musobaqalari]]</text>
      <sha1>spdmzx5hyzdy1m2r5ghgoakxzyx9t14</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Soʻgʻdiyona (futbol klubi)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>654043</id>
    <revision>
      <id>6328381</id>
      <parentid>6305581</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:06:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328381</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30383" sha1="8q84fgjesy1zztdtulpd67n7dsnilcn" xml:space="preserve">{{Futbol klubi
 |nomi            = Soʻgʻdiyona PFK
 |amaldagi mavsum = [[Futbol boʻyicha 2022-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Superliga 2022]]
 |logotip         =[[Fayl:ВЫМПЕЛ СОГДИ.PNG|250px]]
 |toʻliq nomi     = Soʻgʻdiyona professional futbol klubi
 |laqabi          = Bo'rilar
 |asos solingan   = 1970-yil
 |tugatilgan      = 
 |stadion         = [[Soʻgʻdiyona (stadion)]]
 |maydon hajmi    = 11,650
 |egasi           = 
 |prezidenti      = [[Oʻktam Mahmudjonov]]
 |direktori       = 
 |bosh direktori  = 
 |murabbiyi       = {{bayroq|UZB}} [[Ivan Bošković]]
 |sardori         = 
 |reytingi        = 
 |byudjeti        = 
 |musobaqasi      = [[Oʻzbekiston Superligasi]]
 |mavsum          = [[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2025]]
 |mavqei          = 11
 |sayti           = http://fcsogdiana.uz/
 |pattern_la1 = 
 |pattern_b1  = _jomainter3wb
 |pattern_ra1 = 
 |pattern_sh1 = 
 |pattern_so1 = 
 |leftarm1    = 000000
 |body1       = FFFFFF
 |rightarm1   = 000000
 |shorts1     = 000000
 |socks1      = FFFFFF
 |pattern_la2= _jomacampus3rb
 |pattern_b2  = _jomacampus3rb
 |pattern_ra2 = _jomacampus3rb
 |pattern_sh2 = 
 |pattern_so2 = 
 |leftarm2    = 0042FF
 |body2       = 0042FF
 |rightarm2   = 0042FF
 |shorts2     = 0042FF
 |socks2      = 0042FF
|bosh direktori={{bayroq|UZB}} Javlon Salohitdinov}}
'''Soʻgʻdiyona professional futbol klubi''' ({{lang-uz|&quot;Сўғдиёна&quot; Жиззах Футбол Клуби}}) [[Jizzax]] viloyati sharafini himoya qiluvchi [[Futbol klubi|futbol klub]], [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Oʻzbekiston Superligasi]] vakili&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.transfermarkt.ru/sogdiana-jizzakh/startseite/verein/35157|title=Согдиана—Transfermarkt|access-date=2021-11-06|archive-date=2021-11-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20211106211513/https://www.transfermarkt.ru/sogdiana-jizzakh/startseite/verein/35157|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

„Soʻgʻdiyona Jizzax“ futbol klubi 1970-yilda tashkil topgan boʻlib, u [[Soʻgʻd]]&lt;nowiki/&gt;ning qadimiy tarixiy hududi sharafiga nomlangan. Sovet davrida klub asosan SSSR chempionatining ikkinchi va birinchi ligalarida ishtirok etgan. 1979-yilda SSSR Ikkinchi ligasining „Markaziy Osiyo“ zonasi gʻolibi boʻldi. 1992-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasining debyut qur’asida „Soʻgʻdiyona“ shov-shuvli tarzda ushbu liganing bronza medalini qoʻlga kiritdi. Bundan tashqari, ular uch marta Oʻzbekiston Birinchi ligasi (hozirgi [[Oʻzbekiston Pro ligasi|Oʻzbekiston Pro-ligasi]]) gʻolibi, bir marta kumush medalni qoʻlga kiritgan. Shuningdek, Oʻzbekiston PFL kubogining ikki karra gʻolibi boʻlgan. Oʻzbekiston Superligasidagi eng yaxshi natijasi ikkinchi oʻrindir (2021).

== Tarixi ==
1970-yilda „'''Jizzax'''“ nomi bilan tashkil etilgan (baʼzi manbalarda — DSK)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://test.pfl.uz/ru/m/news/view/9945 |sarlavha=История узбекских клубов: «Согдиана» |sana=11.01.2019}}&lt;/ref&gt;. Oʻsha yili u SSSR chempionatining „B“ toifasida debyut qildi va 17-oʻrinni egalladi.

1973-yildan jamoa Ikkinchi ligada qatnashadi. 1979-yildan 1985-yilgacha ushbu ligada oʻynab, [[SSSR Birinchi Ligasi|Birinchi liga]]ga yoʻllanmani qoʻlga kiritdi. Ammo, keyinchalik yana tushib ketganidan soʻng, u [[SSSR ikkinchi futbol ligasi|Ikkinchi liga]]da ([[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] parchalanib ketgunga qadar) oʻynaydi.

[[SSSR Kubogi|SSSR kubogi]]&lt;nowiki/&gt;da 1985/86-yilgi mavsumda 1/16 finalga chiqdi. Bundan tashqari, klub ayrim davrlarda Oʻzbekiston SSR chempionatida ishtirok etgan. Jamoa Sovet davrida armiya jamoasi sifatida faoliyat yuritgan.

1992-yilda [[Oʻzbekiston]] mustaqillikka erishgach, 1-mamlakat chempionati oʻtkazildi va „Soʻgʻdiyona“ Oʻzbekiston Oliy ligasida debyut qiladi.

Oʻsha mavsumda Jizzax jamoasi shov-shuvli tarzda bronza medallarini qoʻlga kiritdi (Toshkentning „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ va Fargʻonaning „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ jamoalari bir xil ochkolar toʻplagani uchun chempionlikni boʻlishishdi, shu sababli kumush medallar hech kimga nasib etmadi).

„Soʻgʻdiyona“ [[2002|2002-yil]]gacha Oliy ligada oʻynab, oʻsha mavsum oxirgi, 16-oʻrinni egallab, Oʻzbekiston chempionatining [[Oʻzbekiston Pro ligasi|Birinchi ligasi]]ga tushib ketdi.

2003-yilgi mavsumda Birinchi liga turnirida gʻalaba qozonib, yana Oliy ligaga qaytdi, ammo 2006-yil oxirida  yana yuqori divizionni tark etdi.

Oradan bir mavsum oʻtib „Soʻgʻdiyona“ yana Oliy ligaga chiqishga muvaffaq boʻldi, ammo keyin yana ikki marta quyi ligaga tushib chiqib, mamlakat oliy divizioniga qaytdi va shu tariqa „lift klubi“ga aylandi. Shu bilan birga, 2011 va 2012-yillarda [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston PFL kubogi|Oʻzbekiston PFL kubogi]]ni qoʻlga kiritgan.

2013-yilgi mavsumdan to hozirgacha [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Oliy liga]]da (hozirgi Oʻzbekiston Superligasi) ishtirok etib kelmoqda.

2021-yilda oʻz tarixida ilk bor Oʻzbekiston chempionatining kumush medallarini qoʻlga kiritdi. 2022-yilda Oʻzbekistonning „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ klubi [[Osiyo Chempionlar ligasi|Osiyo Chempionlar Ligasi]] pley-offida gʻalaba qozonganidan soʻng, klub [[OFK kubogi]]ga yoʻllanma oldi. Ushbu musobaqada 1/2 finalgacha yetib borgan.

=== Nomlar tarixi ===
Tarixda Soʻgʻdiyona futbol klubining bir necha bor nomi oʻzgargan.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Muddat
!Ism
|-
|1970—1972
|FC Jizzax (Yana: DSC)
|-
|1973—1975
|Trud Jizzax
|-
|1975—1976
|FC Jizzax
|-
|1976—1977
|Irrigator Jizzax
|-
|1978—1981
|Boʻston Jizzax
|-
|1982—1985
|Zvezda Jizzax
|-
|1986—1989
|Yoshlik Jizzax
|-
|1990—{{H.v.}}
|Soʻgʻdiyona Jizzax
|}

=== Ichki chempionatlardagi ishtiroki ===
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible mw-collapsed&quot; align=center cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;3&quot; style=&quot;border:1px solid #AAAAAA;font-size:90%&quot;
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Mavsum
! colspan=&quot;9&quot; | Liga
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Oʻzbekiston Kubogi]]
! colspan=&quot;2&quot; | Eng koʻp gol urganlar
|-
! Div.
! O'rin
! Oʻ.
! Yu.
! D.
! M.
! G. U.
! G. Q.
! N.
! Ismi
! Liga
|-
|[[:en:1992 Uzbek League|1992]]
|1
|'''3'''
|32
|23
|2
|7
|78
|27
|'''48'''
|Chorak final
|{{Flagicon|UZB}} [[Samad Narziqulov]]
|14
|-
|[[:en:1993 Uzbek League|1993]]
|1
|'''4'''
|30
|16
|8
|6
|47
|31
|'''40'''
|Nimchorak final
|{{Flagicon|UZB}} [[Baxtiyor Gʻofurov]]
|8
|-
|[[:en:1994 Uzbek League|1994]]
|1
|'''6'''
|30
|14
|7
|9
|53
|35
|'''35'''
|Chorak final
| {{Flagicon|UZB}} [[Furqat Esonboyev]]
|18
|-
|[[:en:1995 Uzbek League|1995]]
|1
|'''9'''
|30
|11
|3
|16
|46
|50
|'''36'''
|Yarim final
| {{Flagicon|UZB}} [[Yerbulat Yeraliyev]]
|8
|-
|[[:en:1996 Uzbek League|1996]]
|1
|'''12'''
|30
|9
|3
|18
|32
|61
|'''30'''
|Dastlabki guruh bosqichi
| {{Flagicon|UZB}} [[Zinur Ziganshin]]
{{Flagicon|UZB}} [[Furqat Esonboyev]]
|10
|-
|[[:en:1997 Uzbek League|1997]]
|1
|'''8'''
|34
|15
|7
|12
|51
|46
|'''52'''
|Nimchorak final
| {{Flagicon|UZB}} [[Zinur Ziganshin]]
|18
|-
|[[:en:1998 Uzbek League|1998]]
|1
|'''4'''
|30
|16
|4
|10
|56
|43
|'''52'''
|Chorak final
| {{Flagicon|UZB}} [[Aleksey Jdanov]]
|18
|-
|[[:en:1999 Uzbek League|1999]]
|1
|'''13'''
|30
|8
|8
|14
|43
|52
|'''32'''
|N/A
|{{Flagicon|UZB}} [[Aleksey Jdanov]]
|15
|-
|[[:en:2000 Uzbek League|2000]]
|1
|'''17'''
|38
|9
|5
|24
|46
|96
|'''32'''
|Chorak final
|{{Flagicon|UZB}} [[Aleksandr Mochinov]]
|9
|-
|[[:en:2001 Uzbek League|2001]]
|1
|'''10'''
|34
|14
|5
|15
|45
|51
|'''47'''
|Chorak final
|{{Flagicon|UZB}} [[Qobil Aliqulov]]
|13
|-
|[[:en:2002 Uzbek League|2002]]
|1
|style=&quot;background:#ffdddd&quot;|'''16'''
|30
|8
|5
|17
|33
|55
|'''29'''
|1/16 final
|{{Flagicon|UZB}} [[Qobil Aliqulov]]
|12
|-
|[[:en:2003 Uzbekistan First League|2003]]
|2
|style=&quot;background:gold&quot;|'''1'''
|28
|23
|3
|2
|83
|21
|'''72'''
|Chorak final
|{{Flagicon|UZB}} [[Qobil Aliqulov]]
|23
|-
|[[:en:2004 Uzbek League|2004]]
|1
|'''8'''
|26
|9
|2
|15
|27
|47
|'''29'''
|Chorak final
|{{Flagicon|UZB}} [[Rasul Hayitov]]
|11
|-
|[[:en:2005 Uzbek League|2005]]
|1
|'''14'''
|26
|5
|4
|17
|16
|53
|'''19'''
|Nimchorak final
|{{Flagicon|UZB}} [[Shahboz Erkinov]]
|5
|-
|[[Futbol boʻyicha 2006-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi|2006]]
|1
|style=&quot;background:#ffdddd&quot;|'''15'''
|30
|7
|3
|20
|23
|48
|'''24'''
|Ikkinchi saralash bosqichi
|{{Flagicon|UZB}} [[Saidolim Sharofuddinov]]
|4
|-
|[[Futbol boʻyicha 2007-yilgi Oʻzbekiston Birinchi ligasi|2007]]
|2
|style=&quot;background:gold&quot;|'''1'''
|38
|26
|7
|5
|79
|27
|'''85'''
|Ikkinchi saralash bosqichi
|{{Flagicon|UZB}} [[Bekzod Abdumoʻminov]]
|15
|-
|[[:en:2008 Uzbek League|2008]]
|1
|'''11'''
|30
|8
|9
|13
|32
|48
|'''33'''
|Nimchorak final
|{{Flagicon|UZB}} [[Shahboz Erkinov]]
|13
|-
|[[:en:2009 Uzbek League|2009]]
|1
|style=&quot;background:#ffdddd&quot;|'''16'''
|30
|6
|6
|18
|24
|66
|'''24'''
|Nimchorak final
|{{Flagicon|UZB}} [[Davron Fayziyev]]
|6
|-
|[[Futbol boʻyicha 2010-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi|2010]]
|2
|style=&quot;background:silver&quot;|'''2'''
|30
|21
|3
|6
|57
|21
|'''66'''
|Ikkinchi saralash bosqichi
|{{Flagicon|UZB}} [[Bahodir Pardayev]]
|26
|-
|[[Futbol boʻyicha 2011-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi|2011]]
|1
|style=&quot;background:#ffdddd&quot;|'''16'''
|26
|4
|5
|17
|32
|51
|'''17'''
|Chorak final
|{{Flagicon|UZB}} [[Suhrob Neʼmatov]]
|7
|-
|[[Futbol boʻyicha 2012-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi|2012]]
|2
|style=&quot;background:gold&quot;|'''1'''
|30
|22
|1
|7
|71
|40
|'''67'''
|Nimchorak final
|{{Flagicon|UZB}} [[Hurshid Yoʻldoshev]]
|26
|-
|[[Futbol boʻyicha 2013-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi|2013]]
|1
|'''10'''
|26
|8
|4
|14
|34
|54
|'''28'''
|Ikkinchi saralash bosqichi
|{{Flagicon|UZB}} [[Suhrob Berdiyev]]
|7
|-
|[[Futbol boʻyicha 2014-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi|2014]]
|1
|'''13'''
|26
|7
|3
|16
|32
|49
|'''24'''
|1/32 final bosqichi
|{{Flagicon|UZB}} [[Suhrob Berdiyev]]
|5
|-
|[[Futbol boʻyicha 2015-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi|2015]]
|1
|'''15'''
|30
|8
|2
|20
|31
|60
|'''26'''
|Chorak final
|{{Flagicon|UZB}} [[Jasur Hakimov]]
|6
|-
|[[Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi|2016]]
|1
|'''10'''
|30
|9
|7
|14
|23
|41
|'''34'''
|Nimchorak final
|{{Flagicon|UZB}} [[Ixtiyor Toshpoʻlatov]]
|5
|-
|[[Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2017]]
|1
|'''13'''
|30
|8
|7
|15
|33
|51
|'''31'''
|Nimchorak final
|{{Flagicon|UZB}} [[Sanjar Rashidov]]
|14
|-
|[[Futbol boʻyicha 2018-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2018]]
|1
|'''11'''
|32
|8
|8
|16
|28
|41
|'''32'''
|Nimchorak final
|{{Flagicon|SRB}} [[Nikola Milinković]]&lt;br /&gt;{{Flagicon|UZB}} [[Oybek Nurmatov]]&lt;br /&gt;{{Flagicon|UZB}} [[Shoxruz Norxonov]]
|4
|-
|[[Futbol boʻyicha 2019-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2019]]
|1
|'''4'''
|26
|11
|7
|8
|29
|29
|'''40'''
|Chorak final
|{{Flagicon|UZB}} [[Shoxruz Norxonov]]
|9
|-
|[[Futbol boʻyicha 2020-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2020]]
|1
|'''6'''
|26
|10
|8
|8
|34
|32
|'''38'''
|Nimchorak final
|{{Flagicon|UZB}} [[Shoxruz Norxonov]]
|12
|-
|[[Futbol boʻyicha 2021-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2021]]
|1
|'''2'''
|26
|12
|11
|3
|28
|15
|'''47'''
|Chorak final
|{{Flagicon|UZB}} [[Shoxruz Norxonov]]
|10
|-
|[[Futbol boʻyicha 2022-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2022]]
|1
|'''6'''
|26
|9
|7
|10
|31
|31
|'''34'''
|[[Futbol boʻyicha 2022-yilgi Oʻzbekiston Kubogi#Yarim final|Yarim final]]
|{{Flagicon|UZB}} [[Shoxruz Norxonov]]
|10
|-
|[[Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2023]]
|1
|'''11'''
|26
|7
|6
|13
|29
|38
|'''27'''
|[[Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Kubogi#G guruhi|Guruh bosqichi]]
|{{Flagicon|BEL}} [[Dženan Zajmović]]
|8
|-
|[[Futbol boʻyicha 2024-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2024]]
|1
|'''4'''
|26
|12
|7
|7
|41
|29
|'''43'''
|[[Futbol boʻyicha 2024-yilgi Oʻzbekiston Kubogi#Chorak final|Chorak final]]
|{{Flagicon|MKD}} [[Ljupcho Doriyev]]
|12
|-
|2025
|1
|'''8'''
|30
|10
|7
|13
|37
|37
|'''37'''
|[[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Kubogi#Yarim final|Yarim final]]
|{{Flagicon|MKD}} [[Ljupcho Doriyev]]
|16
|}

=== Xalqaro Musobaqalar ===
{{updated|Ma'lumotlar 2022-yil 5-oktyabrga oid}}&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://sports.uz/news/view/ofk-kubogi-norxonovning-goli-sogdiyonani-hududlararo-final-bosqichiga-olib-chiqdi-06-09-2022|sarlavha=ОФК Кубоги. Норхоновнинг голи &quot;Сўғдиёна&quot;ни ҳудудлараро финал босқичига олиб чиқди|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221005204050/https://sports.uz/news/view/ofk-kubogi-norxonovning-goli-sogdiyonani-hududlararo-final-bosqichiga-olib-chiqdi-06-09-2022|arxivsana=2022-10-05|sana=6 сентябрь 2022|qaralgan sana=6-sentyabr 2022-yil}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Musoboqa
!Oʻyin
!Gʻ
!D
!M
!UG
!OʻG
!+/-
!O
|-
|[[OFK kubogi|AFC Cup]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; |6
| style=&quot;text-align:center;&quot; |5
| style=&quot;text-align:center;&quot; |1
| style=&quot;text-align:center;&quot; |0
| style=&quot;text-align:center;&quot; |13
| style=&quot;text-align:center;&quot; |3
| +10
|15
|-
|'''Umumiy'''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |'''6'''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |'''5'''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |'''1'''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |'''0'''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |'''13'''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |'''3'''
|'''+10'''
|'''15'''
|-
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Mavsum
!Musoboqa
!Bosqich
!Klub
!Uy
!Safar
!Natija
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |2022
| rowspan=&quot;6&quot; |AFC Cup
| rowspan=&quot;3&quot; |E guruhi
|{{flagicon|KGZ}} [[Neftchi (Qoʻchqor-Ota futbol klubi)|Neftchi Qoʻchqor-Ota]]
| colspan=&quot;2&quot; bgcolor=&quot;ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |2-0
| rowspan=&quot;3&quot; align=&quot;center&quot; |1-o'rin
|-
|{{flagicon|TJK}} [[SSKA Pomir (Dushanbe, futbol klubi)|SSKA Pomir]]
| colspan=&quot;2&quot; bgcolor=&quot;ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |3-2
|-
|{{flagicon|TKM}} [[Oltin Asir FK]]
| colspan=&quot;2&quot; bgcolor=&quot;ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |3-1
|-
|Markaziy Osiyi zona finali
|{{flagicon|TJK}} [[Xoʻjand (futbol klubi)|Xoʻjand]] 
| colspan=&quot;3&quot; bgcolor=&quot;ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |4-0
|-
|Inter-zona play-off yarim final
|{{flagicon|HKG}} [[Eastern Sports Club|Eastern Long Lions]]
| colspan=&quot;3&quot; bgcolor=&quot;ddffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |1-0
|-
|Inter-zona play-off final bosqichi
|{{flagicon|MAS}} [[Kuala Lumpur City F.C.|Kuala Lumpur City]]
| colspan=&quot;3&quot; bgcolor=&quot;ffffdd&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |0-0 {{aet}}
{{pso|3–5}}
|}

== Tarkib ==
=== Joriy Tarkib ===

{{updated|[[2026-yil]] [[13-mart]] holatiga koʻra}}&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Neftchi|url=https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/35368a37-d8b4-459d-aecb-1a5a16662376-e91b143e-f807-4a0a-b95d-00356845ae16.pdf|publisher=[[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi]]|access-date=13 March 2026}} {{Oʻlikhavola|date=oktabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
&lt;!----------------------------- TAHRIR QILISHDAN OLDIN AVVAL USHBU XATNI O‘QING ----------------------------------
- Yangi futbolchilarni klub veb-sayti orqali rasman eʻlon qilishdan oldin, jumladan, tibbiy koʻrikdan oʻtish va shartnoma imzolashdan oldin qoʻshmang. Kelishilgan transfer narxi futbolchining imzo chekishini anglatmaydi.
 - Oʻyinchilarni klubdan ketishi rasman eʼlon qilinmaguncha olib tashlamang.
 - Soʻgʻdiyona FKda rasmiy veb-saytida maʼlum boʻlmaguncha, tarkib raqamlarini qoʻshmang yoki oʻzgartirmang.
 - Faqat asosiy jamoaning bir qismi boʻlishi mumkin boʻlgan oʻyinchilarni qoʻshing
 – Bu Vikipediya, futbol gazetasi emas. Tasdiqlanmagan va ishonchsiz, tasdiqlanmagan manbasiz hamma narsa olib tashlanadi
 ----------------------------------------------------------------------------&gt;
{{Fs start}}
{{Fs player|no=1 |nat=UZB|pos=GK|name=[[Shohruh Isoqov]]}}
{{Fs player|no=2 |nat=TJK|pos=DF|name=[[Zoir Joʻraboyev]]}}
{{Fs player|no=3 |nat=UZB|pos=DF|name=[[Islom Qobilov]]}}
{{Fs player|no=4 |nat=UZB|pos=DF|name=[[Otabek Ahadov]]}}
{{Fs player|no=7 |nat=MNE|pos=MF|name=[[Aleksandar Boljević]]}}
{{Fs player|no=8 |nat=UZB|pos=MF|name=[[Suhrob Izzatov]]}}
{{Fs player|no=9 |nat=SRB|pos=FW|name=[[Fejsal Mulić]]}}
{{Fs player|no=10|nat=UZB|pos=MF|name=[[Javohir Qahramonov]]}}
{{Fs player|no=11|nat=UZB|pos=FW|name=[[Otabek Joʻraqoʻziyev]]}}
{{Fs player|no=13|nat=SRB|pos=DF|name=[[Filip Ivanović]]}}
{{Fs player|no=14|nat=MKD|pos=FW|name=[[Ljupcho Doriyev]]}}
{{Fs player|no=15|nat=UZB|pos=MF|name=[[Xondamir Mustafoqulov]]}}
{{Fs player|no=17|nat=UZB|pos=MF|name=[[Ollobergan Karimov]]}}
{{Fs mid}}
{{Fs player|no=18|nat=SRB|pos=GK|name=[[Nikola Mirković]]}}
{{Fs player|no=21|nat=UZB|pos=DF|name=[[Tohir Toʻxtasinov]]}}
{{Fs player|no=22|nat=UZB|pos=DF|name=[[Abdulazizxon Abdurashidov]]}}
{{Fs player|no=23|nat=UZB|pos=FW|name=[[Sardorbek Hoshimov]]}}
{{Fs player|no=29|nat=UZB|pos=FW|name=[[Amirbek Saidov]]}}
{{Fs player|no=32|nat=UZB|pos=MF|name=[[Nodirjon Soyibov]]}}
{{Fs player|no=34|nat=UZB|pos=MF|name=[[Dilshodbek Misraliyev]]}}
{{Fs player|no=47|nat=UZB|pos=MF|name={{abbr|Abduazam Ortiqov}}}}
{{Fs player|no=70|nat=UZB|pos=MF|name=[[Jasurbek Jaloliddinov]]}}
{{Fs player|no=77|nat=UZB|pos=MF|name=[[Oybek Nurmatov]]}}
{{Fs player|no=78|nat=UZB|pos=GK|name={{abbr|Bayram Nadjafaliyev}}}}
{{Fs player|no=90|nat=UZB|pos=FW|name=[[Ulugʻbek Kenjayev]]}}
{{Fs end}}

=== U21 ===
{{see also|Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati (21 yoshgacha)}}
{{Fs start}}
{{Fs player|no=5 |nat=UZB|pos=MF|name=[[Ibrohimjon Toʻraqulov]]}}
{{Fs player|no=12|nat=UZB|pos=GK|name={{Abbr|Elbek Abdunabiyev}}}}
{{Fs player|no=16|nat=UZB|pos=GK|name={{Abbr|Akbar Yoʻldoshev}}}}
{{Fs player|no=20|nat=UZB|pos=MF|name={{Abbr|Fazliddin Omonkeldiyev}}}}
{{Fs player|no=24|nat=UZB|pos=MF|name={{Abbr|Shahriyor Toshmurodov}}}}
{{Fs player|no=25|nat=UZB|pos=MF|name={{Abbr|Kamoliddin Karimov}}}}
{{Fs player|no=26|nat=UZB|pos=FW|name={{Abbr|Farrux Anarboyev}}}}
{{Fs player|no=30|nat=UZB|pos=MF|name={{Abbr|Muhammadayub Omonov}}}}
{{Fs player|no=31|nat=UZB|pos=MF|name={{Abbr|Saidmuhsin Muhsinov}}}}
{{Fs player|no=35|nat=UZB|pos=MF|name={{Abbr|Akmal Ahmatov}}}}
{{Fs player|no=37|nat=UZB|pos=MF|name={{Abbr|Shohruh Anarboyev}}}}
{{Fs player|no=38|nat=UZB|pos=MF|name={{Abbr|Sardorbek Rayimbekov}}}}
{{Fs player|no=39|nat=UZB|pos=FW|name={{Abbr|Ibrohimjon Tursunaliyev}}}}
{{Fs player|no=40|nat=UZB|pos=MF|name={{Abbr|Xondamir Abduvaliyev}}}}
{{Fs mid}}
{{Fs player|no=41|nat=UZB|pos=DF|name={{Abbr|Sardor Abdugʻaniyev}}}}
{{Fs player|no=42|nat=UZB|pos=MF|name={{Abbr|Sardorbek Erkinov}}}}
{{Fs player|no=43|nat=UZB|pos=DF|name={{Abbr|Abdulatif Qudratov}}}}
{{Fs player|no=44|nat=UZB|pos=DF|name={{Abbr|Abdulaziz Abdurahmonov}}}}
{{Fs player|no=45|nat=UZB|pos=DF|name={{Abbr|Ali Joʻramurodov}}}}
{{Fs player|no=46|nat=UZB|pos=FW|name={{Abbr|Ibrohimjon Tursunaliyev}}}}
{{Fs player|no=49|nat=UZB|pos=DF|name={{Abbr|Sardor Jamolov}}}}
{{Fs player|no=50|nat=UZB|pos=FW|name={{Abbr|Shoxruz Kamolov}}}}
{{Fs player|no=52|nat=UZB|pos=FW|name={{Abbr|Jahongir Rasulov}}}}
{{Fs player|no=52|nat=UZB|pos=FW|name={{Abbr|Jahongir Rasulov}}}}
{{Fs player|no=55|nat=UZB|pos=FW|name={{Abbr|Ametxan Ajisaliev}}}}
{{Fs player|no=59|nat=UZB|pos=MF|name={{Abbr|Bilol Usmonov}}}}
{{Fs player|no=69|nat=UZB|pos=MF|name={{Abbr|Umid Sultonov}}}}
{{Fs end}}

=== U19 ===
{{see also|Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati (19 yoshgacha)}}
{{Fs start}}
{{Fs mid}}
{{Fs end}}

== Stadion ==
{{Asosiy maqola|Soʻgʻdiyona (stadion)}}
Klubning uy stadioni [[Soʻgʻdiyona (stadion)|Jizzax markaziy stadioni]] hisoblanadi, stadion 1970-yili qurilgan, sigʻimi 9,000 kishiga moʻljallangan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://allstadiums.ru/aziya/stadiony-uzbekistana/centralnyy-djizak.html |work=allstadiums.ru |title=Центральный (Джизак) |accessdate= |date= |language=ruscha |archivedate=30-mart 2014-yil |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140330171954/http://allstadiums.ru/aziya/stadiony-uzbekistana/centralnyy-djizak.html }}&lt;/ref&gt; 2012-yili stadion taʼmirlash uchun yopildi. 2013, 2014, 2015 va 2023-yilgi mavsumni Soʻgʻdiyona [[Zomin stadioni]]&lt;nowiki/&gt;da oʻtkazdi. Hozir jamoa [[Soʻgʻdiyona (stadion)|Soʻgʻdiyona]] stadionida oʻtkazmoqda. 2015-yilda yangilangan „Markaziy“ stadionining qurilish ishlari nihoyasiga yetdi. Stadion nomi „So‘g‘diyona“ sport majmuasiga o‘zgartirildi va 11 650 tomoshabinga mo‘ljallangan. 2015-yil 26-iyun kuni „So‘g‘diyona“ — „[[Qoʻqon 1912|Qo‘qon-1912]]“ o‘rtasidagi liga o‘yini bilan stadion rasman ochildi, bu o‘yinda „So‘g‘diyona“ 2:1 hisobida g‘alaba qozondi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://sports.uz/ru/football/news/2015/06/1925585/|script-title=ru:Генсек ФФУ принял участие в открытии нового стадиона в Джизаке|publisher=sports.uz|language=ru|date=2015-06-25|access-date=2015-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304043819/http://sports.uz/ru/football/news/2015/06/1925585/|archive-date=2016-03-04|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Texnik xodimlar ==
=== Murabbiylar shtabi ===
{{updated|15 July 2022}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Lavozim
!Ism
|-
|Bosh murabbiy
|{{flagicon|MNE}} [[Ivan Bošković]]
|-
|Yordamchi murabbiy
|{{flagicon|MNE}} [[Rade Petrović]]
|-
|Yordamchi murabbiy
|{{flagicon|UZB}} [[Ulugʻbek Boqiyev]]
|-
|Darvozabonlar murabbiyi
|{{flagicon|UZB}} [[Mixail Naumov]]
|-
|Yordamchi murabbiy
|{{flagicon|MNE}} [[Dane Zegarac]]
|}

== Ayollar futboli ==
'''''Asosiy maqola: [[Soʻgʻdiyona (ayollar futbol klubi)]]'''''

Klub shuningdek, „[[Soʻgʻdiyona (ayollar futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]]“ deb nomlangan ayollar futbol jamoasini ham tashkil etilgan. 2022-yilgi ayollar klublari oʻrtasidagi Osiyo chempionatida ishtirok etmdi. Tarixda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://sports.uz/news/view/ayollar-boyicha-osiyo-chempionati-sogdiyona-w-musobaqa-finaliga-yol-oldi-23-08-2022|sarlavha=Аёллар бўйича Осиё чемпионати. &quot;Сўғдиёна-W&quot; мусобақа финалига йўл олди|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221005205058/https://sports.uz/news/view/ayollar-boyicha-osiyo-chempionati-sogdiyona-w-musobaqa-finaliga-yol-oldi-23-08-2022|arxivsana=2022-10-05|sana=23 август 2022|qaralgan sana=6-sentyabr 2022-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=http://fc-sogdiana.uz/en |qaralgan sana=2023-05-28 |arxivsana=2022-07-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220708100919/http://fc-sogdiana.uz/en }}&lt;/ref&gt; ilk bor Oʻzbekiston nomidan finalda qatnashdi va chempionlikni qoʻlga kiritdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/328997?utm_source=telegram&amp;utm_medium=championatasia|sarlavha=AFC Women's Club Championship. &quot;Сўғдиёна-W&quot; Эрон жамоасини енгиб, Ғарбий минтақа ғолибига айланди|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221005231416/https://championat.asia/uz/news/328997?utm_source=telegram&amp;utm_medium=championatasia|arxivsana=2022-10-05|sana=23 авг 2022|qaralgan sana=6-sentyabr 2022-yil}}&lt;/ref&gt;

== Yutuqlari ==

* [[SSSR ikkinchi futbol ligasi]]
** '''Champions''': 1979
* [[Futbol bo‘yicha O‘zbekiston SSR chempionati|O‘zbekiston SSR chempionati]]
** '''Champions''': 1972
* '''[[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Oʻzbekiston Superligasi]] 2-oʻrin (1)''':
** [[Futbol boʻyicha 2021-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2021]]
* '''[[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston Oliy ligasi|Oʻzbekiston Superligasi]]''' '''3-oʻrin (1)''':
** [[Futbol boʻyicha 1992-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi|1992]]
* '''[[Oʻzbekiston Pro ligasi|Birinchi liga]] (3)''':
** [[Futbol boʻyicha 2003-yilgi Oʻzbekiston Birinchi ligasi|2003]], [[Futbol boʻyicha 2007-yilgi Oʻzbekiston Birinchi ligasi|2007]], [[Futbol boʻyicha 2012-yilgi Oʻzbekiston Birinchi ligasi|2012]]
* '''[[Oʻzbekiston Pro ligasi|Birinchi liga]] 2-oʻrini (1)''':
** [[Futbol boʻyicha 2010-yilgi Oʻzbekiston Birinchi ligasi|2010]]
* [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston PFL kubogi|Oʻzbekiston PFL kubogi]]
** [[Futbol boʻyicha 2011-yilgi Oʻzbekiston PFL kubogi|2011]], [[Futbol boʻyicha 2012-yilgi Oʻzbekiston PFL kubogi|2012]]

== Boshqaruv tarixi ==

=== Bosh murabbiylar ===
&lt;div class=&quot;references-small&quot; style=&quot;-moz-column-count:3; column-count:3; -webkit-column-count:3;&quot;&gt;
* {{bayroq|USSR}} [[Nikolay Mednix]] (1973)''&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://footballfacts.ru/clubs/33791-sogdiana-dzhizak#tab103_33791r|title=Информация о тренерах футбольного клуба «Согдиана» на сайте footballfacts.ru|access-date=2017-02-05|archive-date=2017-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20170205181619/http://footballfacts.ru/clubs/33791-sogdiana-dzhizak#tab103_33791r|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;''
* {{bayroq|USSR}} [[Yevgeniy Valitskiy]] (1974)
* {{bayroq|USSR}} [[Vitaliy Suyunov]] (1974)
* {{bayroq|USSR}} [[Oleg Bugayev]] (1975—1977)
* {{bayroq|USSR}} [[Viktor Borisov]] (1979)
* {{bayroq|USSR}} [[Axrol Inoyatov]] (1980—1981)
* {{bayroq|USSR}} [[Aleksey Mamykin|Aleksey Mamikin]] (1982)
* {{bayroq|USSR}} [[Viktor Tixonov]] (1983)
* {{bayroq|USSR}} [[Gennadiy Krasnitskiy]] (1984—1985)
* {{bayroq|USSR}}/{{bayroq|UZB}} [[Sergey Dotsenko]] (1986)
* {{bayroq|USSR}} [[Yuriy Xristoforidi]] (1987—1989)
* {{bayroq|USSR}} [[Suyun Murtazayev]] (1989)
* {{bayroq|USSR}}/{{bayroq|UZB}} [[Sergey Dotsenko]] (1990)
* {{bayroq|USSR}} [[Yuriy Xristoforidi]] (1991—1992)
* {{bayroq|USSR}} [[Viktor Borisov]] (1992—1994)
* {{bayroq|UZB}} [[Baxtiyor Gʻofurov]] (1995—1996)
* {{bayroq|UZB}} [[Rauf Inileyev]] (1997—2000)
* {{bayroq|UZB}} [[Baxtiyor Gʻofurov]] (2003)
* {{bayroq|UZB}} [[Suyun Murtazayev]] (2004—2006)
* {{bayroq|UZB}} [[Furqat Esonboyev]] (2007—2009)
* {{bayroq|UZB}} [[Oleg Tyulkin]] (2009)
* {{bayroq|UZB}} [[Rauf Inileyev]] (2010—2011)
* {{bayroq|UZB}} [[Murod Otajonov]] (2011)
* {{bayroq|UZB}} [[Davron Fayziyev]] (2012—2017)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/oz/news/fayziev-5-yillik-faoliyatdan-song-sogdiyonani-tark-etdi|sarlavha=Fayziev 5 yillik faoliyatdan so'ng &quot;So'g'diyona&quot;ni tark etdi|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230528142023/https://championat.asia/oz/news/fayziev-5-yillik-faoliyatdan-song-sogdiyonani-tark-etdi|arxivsana=2023-05-28|qaralgan sana=2023-05-28}}&lt;/ref&gt;
* {{bayroq|UZB}} [[Furqat Esonboyev]] (2014)
* {{bayroq|UZB}} [[Igor Shkvirin]] (2017)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/oz/news/rasman-igor-shkvirin-sogdiyona-bosh-murabbiyi|sarlavha=Rasman: Igor SHkvirin “So'g'diyona” bosh murabbiyi|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230528142021/https://championat.asia/oz/news/rasman-igor-shkvirin-sogdiyona-bosh-murabbiyi|arxivsana=2023-05-28|qaralgan sana=2023-05-28}}&lt;/ref&gt;
* {{bayroq|UZB}} [[Aleksandr Mochinov]] (2018)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/oz/news/rasman-aleksandr-mochinov-sogdiyona-bosh-murabbiyi|sarlavha=Rasman! Aleksandr Mochinov &quot;So'g'diyona&quot; bosh murabbiyi|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230528142023/https://championat.asia/oz/news/rasman-aleksandr-mochinov-sogdiyona-bosh-murabbiyi|arxivsana=2023-05-28|qaralgan sana=2023-05-28}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/oz/news/fakt-mochinov-buxoro-bilan-qilgan-ishini-sogdiyona-bilan-ham-takrorladi|sarlavha=FAKT! Mochinov &quot;Buxoro&quot; bilan qilgan ishini &quot;So'g'diyona&quot; bilan ham takrorladi|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230528142022/https://championat.asia/oz/news/fakt-mochinov-buxoro-bilan-qilgan-ishini-sogdiyona-bilan-ham-takrorladi|arxivsana=2023-05-28|qaralgan sana=2023-05-28}}&lt;/ref&gt;
* {{bayroq|UZB}} [[Sergey Lushan]] (2018—2019)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/oz/news/rasman-sergey-lushan-sogdiyona-bosh-murabbiyi|sarlavha=Rasman. Sergey Lushan - &quot;So'g'diyona&quot; bosh murabbiyi|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230528142021/https://championat.asia/oz/news/rasman-sergey-lushan-sogdiyona-bosh-murabbiyi|arxivsana=2023-05-28|qaralgan sana=2023-05-28}}&lt;/ref&gt;
* {{bayroq|UZB}} [[Ulugʻbek Baqoyev|Ulugʻbek Baqoev]] (2019—2022)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/232008?utm_source=telegram&amp;utm_medium=championatasia|sarlavha=Расмий хабар: Улуғбек Бақоев - &quot;Сўғдиёна&quot; бош мураббийи|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220907045621/https://championat.asia/uz/news/232008?utm_source=telegram&amp;utm_medium=championatasia|arxivsana=2022-09-07|sana=21 апр 2019|qaralgan sana=7-sentyabr 2022-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/oz/news/sogdiyonaga-yangi-bosh-murabbiy-tayinlandi|sarlavha=&quot;So'g'diyona&quot;ga yangi bosh murabbiy tayinlandi|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230528142021/https://championat.asia/oz/news/sogdiyonaga-yangi-bosh-murabbiy-tayinlandi|arxivsana=2023-05-28|qaralgan sana=2023-05-28}}&lt;/ref&gt;
* {{bayroq|UZB}} [[Yorqin Nazarov]] (2022—2023)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://tribuna.uz/news/20/20/20/erin-nazarov---sdiena-bosh-murabbiii|sarlavha=Ёрқин Назаров - «Сўғдиёна» бош мураббийи|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221105141523/https://tribuna.uz/news/20/20/20/erin-nazarov---sdiena-bosh-murabbiii|arxivsana=2022-11-05|qaralgan sana=5-noyabr 2022-yil}}&lt;/ref&gt;
* {{bayroq|UZB}} [[Ivan Bošković]] (2023—)
&lt;/div&gt;
== Yana qarang ==

* [[Oʻzbekiston futbol klublari Osiyo kuboklarida]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://pfl.uz/uzb/clubs/6 PFL.uz] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210714125746/https://pfl.uz/uzb/clubs/6 |date=2021-07-14 }} [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi]] saytida jamoa profili
* [http://fc-sogdiana.uz/uz/club Soʻgʻdiyona FK veb-sayti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20141217075158/http://fcsogdiana.uz/ |date=17-dekabr 2014-yil }}
* [https://www.transfermarkt.com/sogdiana-jizzakh/transfers/verein/35157 Transfermarkt.com]
* [https://web.archive.org/web/20230528142123/https://footballfacts.ru/club/4085-sogdianadzhizak Footballfacts.ru]
* https://t.me/SOGDIYONA_RASMIY
{{Soʻgʻdiyona futbol klubi tarkibi}}
{{Soʻgʻdiyona futbol klubi murabbiylari}}
{{Oliy Liga}}
{{Oʻzbekiston futbol klublari Osiyo kuboklarida}}
{{Oʻzbekiston PFL kubogi mavsumlari}}

[[Turkum:Soʻgʻdiyona Jizzax]]
[[Turkum:Oʻzbekiston futbol klublari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston SSR futbol klublari]]
[[Turkum:Jizzax viloyati futbol klublari]]
[[Turkum:Jizzaxda sport]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi jamoalari]]
[[Turkum:1970-yilda Oʻzbekistonda tashkil etilganlar]]
[[Turkum:1970-yilda tashkil etilgan futbol klublari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbol klublari]]</text>
      <sha1>8q84fgjesy1zztdtulpd67n7dsnilcn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shavkat Mullajonov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>654103</id>
    <revision>
      <id>6328208</id>
      <parentid>6316791</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T17:02:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328208</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15434" sha1="0y75dxdp9809z9vkz2gbk8aftofhdub" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Shavkat Mullajonov
 | toʻliqism          = Shavkat Mullajonov
 | image              = 
 | tavallud_sana      = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1986|1|19|df=yes}}
 | tavallud_joyi      = [[Zarafshon (shahar)|Zarafshon]], [[Oʻzbekiston SSR]]
 | vafot_sana         = 
 | vafot_joyi         = 
 | boʻyi              = {{boʻy|m=1.80}}
 | laqab              = 
 | poziciya           = [[Himoyachi (futbol)|Himoyachi]]
 | joriyklub          = 
 | klubraqami         = 
 | yoshlikyillari1    = 
 | yoshlikklublari1   = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
 | yillar1            = 2004—2007
 | klublar1           = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
 | isht1              = 67
 | gollar1            = 2
 | yillar2            = 2008—2010
 | klublar2           = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaiq]]
 | isht2              = 62
 | gollar2            = 3
 | yillar3            = 2009
 | klublar3           = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
 | isht3              = -
 | gollar3            = -
 | yillar4            = 2011—2012
 | klublar4           = [[:en:Al Ahli SC (Doha)|Al Ahli SC (Doha)]]
 | isht4              = 30
 | gollar4            = 0
 | yillar5            = 2012—2013
 | klublar5           = [[Al-Nassr FK|Al-Nassr]]
 | isht5              = 12
 | gollar5            = 0
 | yillar6            = 2013
 | klublar6           = [[:en:Liaoning F.C.|Liaoning F.C.]]
 | isht6              = 20
 | gollar6            = 0
 | yillar7            = 2014
 | klublar7           = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaiq]]
 | isht7              = 13
 | gollar7            = 0
 | yillar8            = 2014—2015
 | klublar8           = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]]
 | isht8              = 23
 | gollar8            = 0
 | yillar9            = 2016
 | klublar9           = [[:en:Al-Shaab CSC|Al-Shaab CSC]]
 | isht9              = 12
 | gollar9            = 0
 | yillar10           = 2016
 | klublar10          = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
 | isht10             = 12
 | gollar10           = 0
 | yillar11           = 2017
 | klublar11          = [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaiq]]
 | isht11             = 22
 | gollar11           = 2
 | yillar12           = 2018
 | klublar12          = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
 | isht12             = 25
 | gollar12           = 0
 | yillar13           = 2019
 | klublar13          = [[Metallurg Bekobod]]
 | isht13             = 24
 | gollar13           = 1
 | yillar14           = 2020
 | klublar14          = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
 | isht14             = 17
 | gollar14           = 0
 | yillar15           = 2021
 | klublar15          = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
 | isht15             = 18
 | gollar15           = 0
 | milliyjamoa1       = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]]
 | milliyyillar1      = 2010—2015
 | milliyisht1        = 39
 | milliygollar1      = 0
 | boshliqyillar1     = 2023—2024
 | boshliqklublar1    = [[Olimpiya (futbol klubi)|Olimpiya]]
}}
'''Shavkat Mullajonov''' (1986-yil 19-yanvarda [[Zarafshon (shahar)|Zarafshon]] shahrida tugʻilgan) – oʻzbekistonlik futbolchi, [[himoyachi]] pozitsiyasida oʻynagan.

2010—2015-yillarda {{nft|Oʻzbekiston}} milliy terma jamoasi aʼzosi boʻlgan. 2022-yildan murabbiylik faoliyatini boshlagan.

== Faoliyati ==
Shavkat Mullajonov professional futboldagi ilk faoliyatini 2004-yili oʻz tugʻilib oʻsgan ona shahri [[Zarafshon (shahar)|Zarafshon]]ning [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] tarkibida boshlagan. Shavkat „konchilar“ tarkibida 2007-yilgacha oʻynaydi. 2007-yilning yozida u [[Olmaliq]]ning [[Olmaliq (futbol klubi)|Olmaliq]] futbol klubiga kelib qoʻshiladi.

U 2009-yili [[Toshkent]]&lt;nowiki/&gt;ning [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] klubi murabbiyining eʼtiboriga tushadi va 2009-yili Paxtakorga keladi. Ammo, u Paxtakor safida zaxirada qolib ketadi va 2010-yili yana Qizilqum klubiga qaytadi. Qizilqum tarkibida bitta oʻyinda maydonga tushib keyin yana Olmaliqqa qaytadi. Oʻsha mavsumda u 25 ta oʻyinda Olamliq tarkibida toʻp suradi.

Shavkat Mullajonov 2011-yilgi [[Qatar]]da boʻlib oʻtgan [[Osiyo kubogi 2011 AFC|Osiyo kubogi]] musobaqasida {{nft|Oʻzbekiston}} terma jamoasi tarkibida oʻynaydi. Osiyo kubogidan soʻng u [[Qatar]]&lt;nowiki/&gt;ning [[Al Ahli SC (Doha)|Al Ahli]] klubining diqqatini oʻziga tortadi. Shavkat Mullajonov Al Ahli klubida jamoaning haqiqiy lideriga aylanadi va jamoaning asosiy tarkibidan maydonga tusha boshlaydi. Bir yarim yil Al Ahli tarkibida toʻp surib 30 ta oʻyinda maydonga tushgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://qsl.com.qa/Users/Players/PlayersDetails.aspx?pregno=18853&amp;clubid=6&amp;p=3&amp;s=-1,-1,-1,-1,-1,-1,-1,-1,-1,-1,-1,-1,-1,-1,|title=QATAR STARS LEAGUE - Shavkat Mullajanov|publisher=Qatar Stars League|accessdate=19-iyul 2012|archivedate=28-mart 2020-yil|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200328193252/https://www.qsl.qa/Users/Players/PlayersDetails.aspx?pregno=18853&amp;clubid=6&amp;p=3&amp;s=-1,-1,-1,-1,-1,-1,-1,-1,-1,-1,-1,-1,-1,-1,}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200328193252/https://www.qsl.qa/Users/Players/PlayersDetails.aspx?pregno=18853&amp;clubid=6&amp;p=3&amp;s=-1,-1,-1,-1,-1,-1,-1,-1,-1,-1,-1,-1,-1,-1, |date=28-mart 2020-yil }}&lt;/ref&gt;.

2012-yil boshidan [[Ar-Riyod]]ning [[Al-Nassr FK|Al-Nassr]] klubi uni safiga qoʻshishni istaydi va tez orada u Al-Nassr tarkibiga qoʻshiladi. [[Al-Nassr FK|Al-Nassr]] tarkibida 12 ta ucrashuvda maydonga tushadi. Shundan keyin, 2013-yilning oʻrtalarida u [[Xitoy]]ga keladi va [[Shenyan]] shahri klubi [[Liaoning Whowin FC|Liaoning Whowin]] bilan shartnoma imzolaydi. Xitoy klubi tarkibida u bir mavsum oʻynab 20 ta uchrashuvda klub sharafini himoya qiladi&lt;ref&gt;[http://www.aljazeerasport.net/news/football/2012/07/201274205515177508.html النصر السعودي يتعاقد مع الأوزبكي ملجنوف] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120707233212/http://www.aljazeerasport.net/news/football/2012/07/201274205515177508.html |date=7-iyul 2012-yil }} Al Jazeera sport, 5-iyul 2012&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://sports.sina.com.cn/j/2013-02-27/18456439844.shtml 辽宁官方宣布签约外援中卫 乌兹别克国脚正式加盟]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/xitoj-superligasi-22-tur-shavkat-mullazhonov-zhamoasi-galaba-qozondi |sarlavha=Xitoy superligasi. 22-tur. SHavkat Mullajonov jamoasi g'alaba qozondi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230801141420/https://championat.asia/oz/news/xitoj-superligasi-22-tur-shavkat-mullazhonov-zhamoasi-galaba-qozondi |arxivsana=2023-08-01 |qaralgan sana=2023-08-01 }}&lt;/ref&gt;.

2014-yili u [[Oʻzbekiston]]&lt;nowiki/&gt;ga qaytadi va Olmaliq klubi safiga qoʻshiladi u yerda yarim mavsum oʻynaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/mullazhonov-olmaliqqa-qajtdi |sarlavha=Mullajonov &quot;Olmaliq&quot;qa qaytdi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230801141406/https://championat.asia/oz/news/mullazhonov-olmaliqqa-qajtdi |arxivsana=2023-08-01 |qaralgan sana=2023-08-01 }}&lt;/ref&gt;. 2014-yilgi yozgi transfer oynasi vaqtida [[Toshkent]]&lt;nowiki/&gt;ning [[Lokomotiv (futbol klubi)|Lokomotiv]] klubiga oʻtdi va 2015-yilgi mavsum yakuniga qadar oʻynaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/rasmij-xabar-filiposyan-mullazhonov-rahmatullaev-va-shogulomov-lokomotivga-otishdi |sarlavha=Rasmiy xabar: Filiposyan, Mullajonov, Rahmatullaev va SHog'ulomov &quot;Lokomotiv&quot;ga o'tishdi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230801141401/https://championat.asia/oz/news/rasmij-xabar-filiposyan-mullazhonov-rahmatullaev-va-shogulomov-lokomotivga-otishdi |arxivsana=2023-08-01 |qaralgan sana=2023-08-01 }}&lt;/ref&gt;. 2016-yilgi mavsum dastlabki qismida [[Birlashgan Arab Amirliklari|BAA]]&lt;nowiki/&gt;ning Al-Shabab jamoasi bilan shartnoma imzoladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/shavkat-mullajonov-al-shaab-klubi-bilan-shartnoma-tuzdi |sarlavha=SHavkat Mullajonov &quot;Al SHaab&quot; klubi bilan shartnoma tuzdi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230801141413/https://championat.asia/oz/news/shavkat-mullajonov-al-shaab-klubi-bilan-shartnoma-tuzdi |arxivsana=2023-08-01 |qaralgan sana=2023-08-01 }}&lt;/ref&gt;. Shu yilning yoz aslida Oʻzbekistongga qaytdi va „[[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]“ jamoasi bilan shartnoam imzoladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/buxoro-mullajonov-bilan-shartnoma-tuzilganini-tasdiqladi |sarlavha=&quot;Buxoro&quot; Mullajonov bilan shartnoma tuzilganini tasdiqladi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230801141400/https://championat.asia/oz/news/buxoro-mullajonov-bilan-shartnoma-tuzilganini-tasdiqladi |arxivsana=2023-08-01 |qaralgan sana=2023-08-01 }}&lt;/ref&gt;. Shavkat 2016-yil va 2018-yilgi mavsumlarni „Buxoro“ jamoasi tarkibida oʻtkazdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/buxoro-shavkat-mullajonov-va-shavkat-salomov-bilan-shartnoma-imzoladi |sarlavha=&quot;Buxoro&quot; SHavkat Mullajonov va SHavkat Salomov bilan shartnoma imzoladi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230801141404/https://championat.asia/oz/news/buxoro-shavkat-mullajonov-va-shavkat-salomov-bilan-shartnoma-imzoladi |arxivsana=2023-08-01 |qaralgan sana=2023-08-01 }}&lt;/ref&gt;. 2017-yilgi mavsumda „[[AGMK]]“ jamoasi tarkibida toʻp surdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/shavkat-mullajonov-va-kamoliddin-murzoev-olmaliq-tarkibiga-qoshilishdi |sarlavha=SHavkat Mullajonov va Kamoliddin Murzoev &quot;Olmaliq&quot; tarkibiga qo'shilishdi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230801141411/https://championat.asia/oz/news/shavkat-mullajonov-va-kamoliddin-murzoev-olmaliq-tarkibiga-qoshilishdi |arxivsana=2023-08-01 |qaralgan sana=2023-08-01 }}&lt;/ref&gt;. 2019-yil Bekobodning [[Metallurg Bekobod|Metallurg]] jamoasi bilan shartnoma imzoladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/kamoliddin-tojiev-va-shavkat-mullajonov-metallurgda-oynaydi |sarlavha=Kamoliddin Tojiev va SHavkat Mullajonov &quot;Metallurg&quot;da o'ynaydi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230801141418/https://championat.asia/oz/news/kamoliddin-tojiev-va-shavkat-mullajonov-metallurgda-oynaydi |arxivsana=2023-08-01 |qaralgan sana=2023-08-01 }}&lt;/ref&gt;. 2020-yil Jizzaxning „[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]“ jamoasi tarkibida toʻp surdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/sogdiyona-yangi-futbolchilarni-tanishtirdi |sarlavha=&quot;So'g'diyona&quot; yangi futbolchilarni tanishtirdi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230801141359/https://championat.asia/oz/news/sogdiyona-yangi-futbolchilarni-tanishtirdi |arxivsana=2023-08-01 |qaralgan sana=2023-08-01 }}&lt;/ref&gt;. 2021-yilgi mavsumda [[Fargʻona|Fargʻona]]&lt;nowiki/&gt;ning „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ jamoasida toʻp surdi va shu yilning soʻnggida faoliyatiga yakunladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/shavkat-mullajonov-neftchi-yiginiga-qoshildi |sarlavha=SHavkat Mullajonov &quot;Neftchi&quot; yig'iniga qo'shildi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230801141409/https://championat.asia/oz/news/shavkat-mullajonov-neftchi-yiginiga-qoshildi |arxivsana=2023-08-01 |qaralgan sana=2023-08-01 }}&lt;/ref&gt;.

=== Murabbiylik faoliyati ===
2022-yildan Toshkentning [[Olimpiya (futbol klubi)|Olimpiya]] jamoasida faoliyat olib bormoqda va 2023-yilda jamoa bosh murabbiyi hisoblanadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/kenja-toraev-magdeev-yuriy-coy-mullajonov-jiyamurodov-va-navrozbek-alimov-birinchi-ligada-ishlayotgan-sobiq-yulduzlar |sarlavha=Kenja To'raev, Magdeev, Yuriy Coy, Mullajonov, Jiyamurodov va Navro'zbek Alimov - Birinchi ligada ishlayotgan sobiq yulduzlar |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230801141402/https://championat.asia/oz/news/kenja-toraev-magdeev-yuriy-coy-mullajonov-jiyamurodov-va-navrozbek-alimov-birinchi-ligada-ishlayotgan-sobiq-yulduzlar |arxivsana=2023-08-01 |qaralgan sana=2023-08-01 }}&lt;/ref&gt;.

== Terma jamoadagi faoliyati ==
[[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Terma jamoa]]dagi ilk debyut uchrashuvini 2010-yil 10-avgustda {{nft|Albaniya}} termasi bilan boʻlgan oʻrtoqlik uchrashuvida oʻtkazgan.

Osiyo kuboklari final bosqichlari oʻyinlarida 2011-yili 3 ta oʻyinda maydonga tushib chorak final ishtirokchisi boʻlgan boʻlsa 2015-yilgi chempionatda 4 ta oʻyinda terma jamoa sharafini himoya qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/shavkat-mullazhonov-toshkentga-etib-keldi |sarlavha=SHavkat Mullajonov Toshkentga etib keldi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230801141358/https://championat.asia/oz/news/shavkat-mullazhonov-toshkentga-etib-keldi |arxivsana=2023-08-01 |qaralgan sana=2023-08-01 }}&lt;/ref&gt;.

== Yutuqlari ==
'''Al-Nassr tarkibida'''
* {{Oltin}} Shahzoda kubogi gʻolibi: 2012

'''Lokomotiv tarkibida'''
* {{Kumush}} Oʻzbekiston vitse-chempioni: 2014
* {{Oltin}} Oʻzbekiston kubogi gʻolibi: 2014
Neftchi

* {{Oltin}} [[Oʻzbekiston Pro ligasi]] gʻolibi: 2021

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [http://www.goal.com/en-india/people/uzbekistan/47905/shavkat-mullajanov Shavkat Mullajonov] Goal.com saytida {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150302031512/http://www.goal.com/en-india/people/uzbekistan/47905/shavkat-mullajanov |date=2-mart 2015-yil }}
* [http://int.soccerway.com/players/shavkat-mulladjanov/122238/ Shavkat Mullajonov] Soccerwy saytida
* [https://web.archive.org/web/20150123150558/http://footballfacts.ru/players/486207-mulladzhanov-shavkat Shavkat Mullajonov] Footballfakts saytida
* [http://www.national-football-teams.com/player/39695/Shavkat_Mullajonov.html Shavkat Mullajonov] NFT saytida

{{Navboxes
| bg = #0099B5
| fg = #FFFFFF
| bordercolor = #CE1126
| title = Oʻzbekiston tarkiblari
| list1 =
{{Oʻzbekiston tarkibi 2011-yilgi Osiyo Kubogi}}
{{Oʻzbekiston tarkibi — AFC Osiyo kubogi 2015}}
}}

{{DEFAULTSORT:Mullajonov, Shavkat}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkaklar futboli himoyachilari]]
[[Turkum:Qizilqum klubi futbolchilari]]
[[Turkum:AGMK futbolchilari]]
[[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:Lokomotiv Toshkent futbol klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Buxoro klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Metallurg Bekobod klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari]]
[[Turkum:Neftchi (Fargʻona) futbolchilari]]
[[Turkum:Al-Nassr FC futbolchilari]]
[[Turkum:Al Ahli SC (Doha) futbolchilari]]
[[Turkum:Liaoning F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Al-Shaab CSC futbolchilari]]
[[Turkum:Saudiya Arabistonidagi Oʻzbekistonlik muhojir sportchilar]]
[[Turkum:Qatardagi Oʻzbekistonlik muhojir sportchilar]]
[[Turkum:Xitoydagi oʻzbekistonlik muhojir sportchilar]]
[[Turkum:Birlashgan Arab Amirliklaridagi oʻzbekistonlik muhojir sportchilar]]
[[Turkum:Qatar Yulduzlar Ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Saudiya Arabistoni Pro-ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Xitoy Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:BAA Pro-ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Qatardagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Saudiya Arabistonidagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Xitoydagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Birlashgan Arab Amirliklaridagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Osiyo Kubogi 2011 futbolchilari]]
[[Turkum:Osiyo Kubogi 2015 futbolchilari]]</text>
      <sha1>0y75dxdp9809z9vkz2gbk8aftofhdub</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>MediaWiki:RefToolbar.js</title>
    <ns>8</ns>
    <id>654289</id>
    <revision>
      <id>6328262</id>
      <parentid>6006026</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T19:51:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maintenance script</username>
        <id>21155</id>
      </contributor>
      <comment>Use thumb.wikimedia.org for thumbnails ([[phab:T427465]], Operator: Ladsgroup)</comment>
      <origin>6328262</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="29506" sha1="pcagybsyh1gumcqhmxs2lot201xiou1" xml:space="preserve">/* jshint smarttabs:true, loopfunc:true, forin:false */
/* global mw, $ */
// TODO: make autodate an option in the CiteTemplate object, not a preference

// Global object
// TODO:
// * Remove this once the page is moved to a module 'ext.gadget.refToolbarDialogs' depending on 'ext.gadget.refToolbarBase'
if (typeof CiteTB === 'undefined') {
	var CiteTB = {
		&quot;Templates&quot;: {}, // All templates
		&quot;Options&quot;: {}, // Global options
		&quot;UserOptions&quot;: {}, // User options
		&quot;DefaultOptions&quot;: {}, // Script defaults
		&quot;ErrorChecks&quot;: {} // Error check functions
	};
}

// TODO: Move this to [[MediaWiki:Gadget-refToolbarDialogs.css]] and add it to the definition of module 'ext.gadget.refToolbarDialogs'
mw.util.addCSS(&quot;.cite-form-td {&quot; +
	&quot;height: 0 !important;&quot; +
	&quot;padding: 0.1em !important;&quot; +
	&quot;}&quot;);

// Default options, these mainly exist so the script won't break if a new option is added
CiteTB.DefaultOptions = {
	&quot;date format&quot;: &quot;&lt;year&gt;-&lt;zmonth&gt;-&lt;zdate&gt;&quot;,
	&quot;autodate fields&quot;: [],
	&quot;months&quot;: ['Jan', 'Feb', 'Mar', 'Apr', 'May', 'Jun', 'Jul', 'Aug', 'Sep', 'Oct', 'Nov', 'Dec'],
	&quot;modal&quot;: true,
	&quot;autoparse&quot;: false,
	&quot;expandtemplates&quot;: false
};

// Get an option - user settings override global which override defaults
CiteTB.getOption = function (opt) {
	if (CiteTB.UserOptions[opt] !== undefined) {
		return CiteTB.UserOptions[opt];
	} else if (CiteTB.Options[opt] !== undefined) {
		return CiteTB.Options[opt];
	}
	return CiteTB.DefaultOptions[opt];
};

CiteTB.init = function () {
	/* Main stuff, build the actual toolbar structure
	 * 1. get the template list, make the dropdown list and set up the template dialog boxes
	 * 2. actually build the toolbar:
	 *    * A section for cites
	 *    ** dropdown for the templates (previously defined)
	 *    ** button for named refs with a dialog box
	 *    ** button for errorcheck
	 * 3. add the whole thing to the main toolbar
	*/

	if (typeof $('div[rel=cites]')[0] !== 'undefined') { // Mystery IE bug workaround
		return;
	}
	$('head').trigger('reftoolbarbase');
	var $target = $('#wpTextbox1');
	var temlist = {};
	for (var t in CiteTB.Templates) {
		var tem = CiteTB.Templates[t];
		var sform = CiteTB.escStr(tem.shortform);
		var actionobj = {
			type: 'dialog',
			module: 'cite-dialog-' + sform
		};
		var dialogobj = {};
		dialogobj['cite-dialog-' + sform] = {
			resizeme: false,
			title: mw.message('cite-dialog-' + sform),
			id: 'citetoolbar-' + sform,
			init: function () {
			},
			html: tem.getInitial(),
			dialog: {
				width: 680,
				open: function () {
					$(this).html(CiteTB.getOpenTemplate().getForm());
					/** @param {jQuery.Event} e */
					$('.cite-prev-parse').on('click', function (e) {
						e.preventDefault();
						CiteTB.prevParseClick();
					});
				},
				buttons: {
					'cite-form-submit': function () {
						var ref = CiteTB.getRef(false, true);
						$(this).dialog('close');
						$.wikiEditor.modules.toolbar.fn.doAction($(this).data('context'), {
							type: 'encapsulate',
							options: {
								post: ref
							}
						}, $(this));
					},
					'cite-form-showhide': CiteTB.showHideExtra,
					'cite-refpreview': function () {
						var ref = CiteTB.getRef(false, false);
						var template = CiteTB.getOpenTemplate();
						var div = $(&quot;#citetoolbar-&quot; + CiteTB.escStr(template.shortform));
						div.find('.cite-preview-label').show();
						div.find('.cite-ref-preview').text(ref).show();
						if (CiteTB.getOption('autoparse')) {
							CiteTB.prevParseClick();
						} else {
							div.find('.cite-prev-parse').show();
							div.find('.cite-prev-parsed-label').hide();
							div.find('.cite-preview-parsed').html('');
						}
					},
					'wikieditor-toolbar-tool-link-cancel': function () {
						$(this).dialog('close');
					},
					'cite-form-reset': function () {
						CiteTB.resetForm();
					}
				}
			}
		};
		try {
			$target.wikiEditor('addDialog', dialogobj);
		} catch (e) {
			// TypeError: range is null
		}
		//if (!CiteTB.getOption('modal')) {
		//$('#citetoolbar-'+sform).dialog('option', 'modal', false);
		//}
		temlist[sform] = {label: tem.templatename, action: actionobj};
	}

	var refsection = {
		'sections': {
			'cites': {
				type: 'toolbar',
				label: mw.msg('cite-section-label'),
				groups: {
					'template': {
						tools: {
							'template': {
								type: 'select',
								label: mw.msg('cite-template-list'),
								list: temlist
							}
						}
					},
					'namedrefs': {
						label: mw.msg('cite-named-refs-label'),
						tools: {
							'nrefs': {
								type: 'button',
								action: {
									type: 'dialog',
									module: 'cite-toolbar-namedrefs'
								},
								icon: '//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/be/Nuvola_clipboard_lined.svg/60px-Nuvola_clipboard_lined.svg.png',
								section: 'cites',
								group: 'namedrefs',
								label: mw.msg('cite-named-refs-button')
							}
						}
					},
					'errorcheck': {
						label: mw.msg('cite-errorcheck-label'),
						tools: {
							'echeck': {
								type: 'button',
								action: {
									type: 'dialog',
									module: 'cite-toolbar-errorcheck'
								},
								icon: '//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a3/Nuvola_apps_korganizer-NO.png/60px-Nuvola_apps_korganizer-NO.png',
								section: 'cites',
								group: 'errorcheck',
								label: mw.msg('cite-errorcheck-button')
							}
						}
					}
				}
			}
		}
	};

	var defaultdialogs = {
		'cite-toolbar-errorcheck': {
			title: mw.message('cite-errorcheck-label'),
			id: 'citetoolbar-errorcheck',
			resizeme: false,
			init: function () {
			},
			html: '&lt;div id=&quot;cite-namedref-loading&quot;&gt;' +
				'&lt;img src=&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/42/Loading.gif&quot; /&gt;' +
				'&amp;nbsp;' + mw.messages.get('cite-loading') + '&lt;/div&gt;',
			dialog: {
				width: 550,
				open: function () {
					CiteTB.loadRefs();
				},
				buttons: {
					'cite-errorcheck-submit': function () {
						var errorchecks = $(&quot;input[name='cite-err-test']:checked&quot;);
						var errors = [];
						for (var i = 0; i &lt; errorchecks.length; i++) {
							errors = errors.concat(CiteTB.ErrorChecks[$(errorchecks[i]).val()].run());
						}
						CiteTB.displayErrors(errors);
						$(this).dialog('close');
					},
					'wikieditor-toolbar-tool-link-cancel': function () {
						$(this).dialog('close');
					}
				}
			}
		},
		'cite-toolbar-namedrefs': {
			title: mw.message('cite-named-refs-title'),
			resizeme: false,
			id: 'citetoolbar-namedrefs',
			html: '&lt;div id=&quot;cite-namedref-loading&quot;&gt;' +
				'&lt;img src=&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/42/Loading.gif&quot; /&gt;' +
				'&amp;nbsp;' + mw.messages.get('cite-loading') + '&lt;/div&gt;',
			init: function () {
			},
			dialog: {
				width: 550,
				open: function () {
					CiteTB.loadRefs();
				},
				buttons: {
					'cite-form-submit': function () {
						var refname = $(&quot;#cite-namedref-select&quot;).val();
						if (refname === '') {
							return;
						}
						$(this).dialog('close');
						$.wikiEditor.modules.toolbar.fn.doAction($(this).data('context'), {
							type: 'encapsulate',
							options: {
								post: CiteTB.getNamedRef(refname, true)
							}
						}, $(this));
					},
					'wikieditor-toolbar-tool-link-cancel': function () {
						$(this).dialog('close');
					}
				}
			}
		}
	};

	try {
		$target.wikiEditor('addDialog', defaultdialogs);
	} catch (e) {
		// error occurred setting up wikieditor.
	}
	$('#citetoolbar-namedrefs').off('dialogopen');
	if (!CiteTB.getOption('modal')) {
		//$('#citetoolbar-namedrefs').dialog('option', 'modal', false);
		//$('#citetoolbar-errorcheck').dialog('option', 'modal', false);
		mw.util.addCSS(&quot;.ui-widget-overlay {&quot; +
			&quot;display:none !important;&quot; +
			&quot;}&quot;);
	}
	try {
		$target.wikiEditor('addToToolbar', refsection);
	} catch (e) {
		// error occurred setting up wikieditor.
	}
};

// Load local data - messages, cite templates, etc.
$(document).ready(function () {
	mw.loader.load('/w/index.php?title=MediaWiki:RefToolbarMessages-uz.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
});

// Setup the main object
CiteTB.mainRefList = [];
CiteTB.refsLoaded = false;

// REF FUNKSIYALARI
// Actually assemble a ref from user input
CiteTB.getRef = function (inneronly, forinsert) {
	var i, j, g, group;
	var template = CiteTB.getOpenTemplate();
	var templatename = template.templatename;
	var res = '';
	var refobj = {'shorttag': false};
	if (!inneronly) {
		group = $('#cite-' + CiteTB.escStr(template.shortform) + '-group').val();
		var refname = $('#cite-' + CiteTB.escStr(template.shortform) + '-name').val();
		res += '&lt;ref';
		if (refname) {
			refname = $.trim(refname);
			res += ' name=' + CiteTB.getQuotedString(refname);
			refobj.refname = refname;
		}
		if (group) {
			group = $.trim(group);
			res += ' group=' + CiteTB.getQuotedString(group);
			refobj.refgroup = group;
		}
		res += '&gt;';
	}
	var content = '{{' + templatename;
	for (g in template.incrementables) {
		group = template.incrementables[g];
		for (i = 1; i &lt;= group.val; i++) {
			for (j = 0; j &lt; group.fields.length; j++) {
				var fieldname = group.fields[j].field;
				var fieldid = fieldname.replace('&lt;N&gt;', i.toString());
				var field = $('#cite-' + CiteTB.escStr(template.shortform) + '-' + fieldid).val();
				if (field) {
					content += ' |' + fieldid + '=';
					content += $.trim(field);
				}
			}
		}
	}
	for (i = 0; i &lt; template.basic.length; i++) {
		if (template.basic[i].increment_group) {
			continue;
		}
		var fieldname = template.basic[i].field;
		var field = $('#cite-' + CiteTB.escStr(template.shortform) + '-' + fieldname).val();
		if (field) {
			content += ' |' + fieldname + '=';
			content += $.trim(field);
		}
	}
	if ($('#cite-form-status').val() !== 'closed') {
		for (i = 0; i &lt; template.extra.length; i++) {
			if (template.extra[i].increment_group) {
				continue;
			}
			var fieldname = template.extra[i].field;
			var field = $('#cite-' + CiteTB.escStr(template.shortform) + '-' + fieldname).val();
			if (field) {
				content += ' |' + fieldname + '=';
				content += $.trim(field);
			}
		}
	}
	content += '}}';
	res += content;
	refobj.content = content;
	if (!inneronly) {
		res += '&lt;/ref&gt;';
	}
	if (forinsert) {
		CiteTB.mainRefList.push(refobj);
	}
	return res;
};

// Make a reference to a named ref
CiteTB.getNamedRef = function (refname, forinsert) {
	if (forinsert) {
		CiteTB.mainRefList.push({'shorttag': true, 'refname': refname});
	}
	return '&lt;ref name=' + CiteTB.getQuotedString(refname) + ' /&gt;';
};

// Function to load the ref list
CiteTB.loadRefs = function () {
	if (CiteTB.refsLoaded) {
		return;
	}
	CiteTB.getPageText(CiteTB.loadRefsInternal);
};

// Function that actually loads the list from the page text
CiteTB.loadRefsInternal = function (text) {
	// What this does:             extract first name/group                                     extract second name/group                                          shorttag   inner content
	var refsregex = /&lt; *ref(?: +(name|group) *= *(?:&quot;([^&quot;]*?)&quot;|'([^']*?)'|([^ '&quot;\/\&gt;]*?)) *)? *(?: +(name|group) *= *(?:&quot;([^&quot;]*?)&quot;|'([^']*?)'|([^ '&quot;\/\&gt;]*?)) *)? *(?:\/ *&gt;|&gt;((?:.|\n)*?)&lt; *\/ *ref *&gt;)/gim;
	// This should work regardless of the quoting used for names/groups and for linebreaks in the inner content
	while (true) {
		var ref = refsregex.exec(text);
		if (ref === null) {
			break;
		}
		var refobj = {};
		if (ref[9]) { // Content + short tag check
			//alert('&quot;'+ref[9]+'&quot;');
			refobj.content = ref[9];
			refobj.shorttag = false;
		} else {
			refobj.shorttag = true;
		}
		if (ref[1] !== '') { // First name/group
			if (ref[2]) {
				refobj['ref' + ref[1]] = ref[2];
			} else if (ref[3]) {
				refobj['ref' + ref[1]] = ref[3];
			} else {
				refobj['ref' + ref[1]] = ref[4];
			}
		}
		if (ref[5] !== '') { // Second name/group
			if (ref[6]) {
				refobj['ref' + ref[5]] = ref[6];
			} else if (ref[7]) {
				refobj['ref' + ref[5]] = ref[7];
			} else {
				refobj['ref' + ref[5]] = ref[8];
			}
		}
		CiteTB.mainRefList.push(refobj);
	}
	CiteTB.refsLoaded = true;
	CiteTB.setupErrorCheck();
	CiteTB.setupNamedRefs();
};

// AJAX FUNCTIONS
// Parse some wikitext and hand it off to a callback function
CiteTB.parse = function (text, callback) {
	$.post(mw.util.wikiScript('api'),
		{action: 'parse', title: mw.config.get('wgPageName'), text: text, prop: 'text', format: 'json'},
		function (data) {
			var html = data.parse.text['*'];
			callback(html);
		},
		'json'
	);
};

// Use the API to expand templates on some text
CiteTB.expandtemplates = function (text, callback) {
	$.post(mw.util.wikiScript('api'),
		{action: 'expandtemplates', title: mw.config.get('wgPageName'), text: text, format: 'json'},
		function (data) {
			var restext = data.expandtemplates['*'];
			callback(restext);
		},
		'json'
	);
};

// Function to get the page text
CiteTB.getPageText = function (callback) {
	var section = $(&quot;input[name='wpSection']&quot;).val();
	if (section !== '') {
		var postdata = {
			action: 'query',
			prop: 'revisions',
			rvprop: 'content',
			pageids: mw.config.get('wgArticleId'),
			format: 'json'
		};
		if (CiteTB.getOption('expandtemplates')) {
			postdata.rvexpandtemplates = '1';
		}
		$.get(mw.util.wikiScript('api'),
			postdata,
			function (data) {
				var pagetext = data.query.pages[mw.config.get('wgArticleId').toString()].revisions[0]['*'];
				callback(pagetext);
			},
			'json'
		);
	} else {
		if (CiteTB.getOption('expandtemplates')) {
			CiteTB.expandtemplates($('#wpTextbox1').wikiEditor('getContents').text(), callback);
		} else {
			callback($('#wpTextbox1').wikiEditor('getContents').text());
		}
	}
};

// Safe version of decodeURIComponent() that doesn't throw exceptions.
// If the native decodeURIComponent() threw an exception, the original string will be returned.
CiteTB.safeDecodeURIComponent = function (s) {
	try {
		s = decodeURIComponent(s);
	} catch (e) {
	}
	return s;
};

// Autofill a template from an ID (ISBN, DOI, PMID, URL)
CiteTB.initAutofill = function () {
	var elemid = $(this).attr('id');
	var res = /^cite\-auto\-(.*?)\-(.*)\-(.*)$/.exec(elemid);
	var tem = res[1];
	var field = res[2];
	var autotype = res[3];
	var id = $('#cite-' + tem + '-' + field).val();
	if (!id) {
		return false;
	}
	var url = '//reftoolbar.toolforge.org/lookup.php?';
	// Citoid expects minimally encoded input, so do some speculative decoding here to avoid
	// 404 fetches. https://phabricator.wikimedia.org/T146539
	id = CiteTB.safeDecodeURIComponent(id);
	url += autotype + '=' + encodeURIComponent(id);
	url += '&amp;template=' + encodeURIComponent(tem);
	var s = document.createElement('script');
	s.setAttribute('src', url);
	s.setAttribute('type', 'text/javascript');
	document.getElementsByTagName('head')[0].appendChild(s);
	return false;
};

// Callback for autofill
// TODO: Autofill the URL, at least for DOI
CiteTB.autoFill = function (data, template, type) {
	var cl = 'cite-' + template + '-';
	var i, j, coauthors;
	$('.' + cl + 'title').val(data.title);
	// Fill in authors
	if (data.authors &amp;&amp; data.authors.length &gt; 0) {
		if ($('.' + cl + 'last-incr-1').length != 0) {
			var classes = $('.' + cl + 'last-incr-1').eq(0).attr('class').split(/\s+/);
			var group = false;
			var patt = /cite-[^-]*?-incr-(.*)/;
			for (var c = 0; c &lt; classes.length; c++) {
				if (patt.exec(classes[c])) {
					group = patt.exec(classes[c])[1];
					break;
				}
			}
			$('.' + cl + 'last-incr-1').val(data.authors[0][0]);
			$('.' + cl + 'first-incr-1').val(data.authors[0][1]);
			elemid = '#cite-incr-' + template + '-' + group;
			for (var i = 2; i &lt; data.authors.length + 1; i++) {
				$(elemid).click();
				$('.' + cl + 'last-incr-' + i.toString()).val(data.authors[i - 1][0]);
				$('.' + cl + 'first-incr-' + i.toString()).val(data.authors[i - 1][1]);
			}
		} else if ($('.' + cl + 'author-incr-1').length != 0) {
			var classes = $('.' + cl + 'author-incr-1').eq(0).attr('class').split(/\s+/);
			var group = false;
			var patt = /cite-[^-]*?-incr-(.*)/
			for (var c = 0; c &lt; classes.length; c++) {
				if (patt.exec(classes[c])) {
					group = patt.exec(classes[c])[1];
					break;
				}
			}
			$('.' + cl + 'author-incr-1').val(data.authors[0].join(', '));
			elemid = '#cite-incr-' + template + '-' + group;
			for (var i = 2; i &lt; data.authors.length + 1; i++) {
				$(elemid).click();
				$('.' + cl + 'author-incr-' + i.toString()).val(data.authors[i - 1].join(', '));
			}
		} else if ($('.' + cl + 'last1').length != 0) {
			for (i = 0; data.authors &amp;&amp; i &lt; data.authors.length; i++) {
				if ($('.' + cl + 'last' + (i + 1)).length) {
					$('.' + cl + 'last' + (i + 1)).val(data.authors[i][0]);
					$('.' + cl + 'first' + (i + 1)).val(data.authors[i][1]);
				} else {
					coauthors = [];
					for (j = i; j &lt; data.authors.length; j++) {
						coauthors.push(data.authors[j].join(', '));
					}
					$('.' + cl + 'coauthors').val(coauthors.join('; '));
					break;
				}
			}
		} else if ($('.' + cl + 'author1').length !== 0) {
			for (i = 0; data.authors &amp;&amp; i &lt; data.authors.length; i++) {
				if ($('.' + cl + 'author' + (i + 1)).length) {
					$('.' + cl + 'author' + (i + 1)).val(data.authors[i].join(', '));
				} else {
					coauthors = [];
					for (j = i; j &lt; data.authors.length; j++) {
						coauthors.push(data.authors[j].join(', '));
					}
					$('.' + cl + 'coauthors').val(coauthors.join('; '));
					break;
				}
			}
		} else {
			var authors = [];
			for (i = 0; data.authors &amp;&amp; i &lt; data.authors.length; i++) {
				authors.push(data.authors[i].join(', '));
			}
			$('.' + cl + 'authors').val(authors.join('; '));
		}
	}

	// Format partial dates of the format YYYY-MM, YYYY-MM-XX, or YYYY-MM-DD correctly
	if (data.date) {
		try {
			var DT = new Date(data.date);
			if (/^\d{4}-\d{2}(-XX)?$/i.test(data.date)) {
				data.date = data.date.replace('-XX', '');
				$('.' + cl + 'date').val(CiteTB.formatDate(DT, false, true));
			} else if (/^\d{4}-\d{2}-\d{2}?/i.test(data.date)) {
				$('.' + cl + 'date').val(CiteTB.formatDate(DT, true, true));
			} else {
				$('.' + cl + 'date').val(data.date);
			}
		} catch (e) {
		}
	} else {
		$('.' + cl + 'date').val(data.date);
	}

	if (type === 'pmid' || type === 'doi') {
		$('.' + cl + 'journal').val(data.journal);
		$('.' + cl + 'volume').val(data.volume);
		$('.' + cl + 'issue').val(data.issue);
		$('.' + cl + 'pages').val(data.pages);
		if (type === 'pmid' &amp;&amp; data.doi) {
			$('.' + cl + 'doi').val(data.doi);
		}
	} else if (type === 'isbn') {
		$('.' + cl + 'publisher').val(data.publisher);
		$('.' + cl + 'location').val(data.location);
		$('.' + cl + 'edition').val(data.edition);
	} else if (type === 'url') {
		$('.' + cl + 'journal').val(data.journal);
		$('.' + cl + 'volume').val(data.volume);
		$('.' + cl + 'issue').val(data.issue);
		$('.' + cl + 'pages').val(data.pages);
		$('.' + cl + 'publisher').val(data.publisher);
		$('.' + cl + 'edition').val(data.edition);
		$('.' + cl + 'isbn').val(data.isbn);
		$('.' + cl + 'issn').val(data.issn);
		$('.' + cl + 'doi').val(data.doi);
		// &quot;en-US&quot; isn't a valid value for the language parameter
		if (data.language &amp;&amp; data.language !== 'en-US' &amp;&amp; data.language !== 'en-GB') {
			$('.' + cl + 'language').val(data.language);
		}
		$('.' + cl + 'chapter').val(data.chapter);
	}
};

// FORM DIALOG FUNCTIONS
// Add new incrementable fields
CiteTB.incrementFields = function () {
	template = CiteTB.getOpenTemplate();
	var currentrow = $(this).parents('tr')[0];
	$(this).prev().css('width', '100%');
	$(this).detach();
	var elemid = $(this).attr('id');
	var res = /^cite\-incr\-(.*?)\-(.*)$/.exec(elemid);
	group = res[2];
	increments = template.incrementables[group];
	fields = increments.fields;
	incrval = increments.val + 1;
	template.incrementables[group].val += 1;
	trs = template.makeFormInner(fields, false);
	trs.reverse();
	for (var i = 0; i &lt; trs.length; i++) {
		$(currentrow).after(trs[i]);
	}
};

// fill the accessdate param with the current date
CiteTB.fillAccessdate = function () {
	var elemid = $(this).attr('id');
	var res = /^cite\-date\-(.*?)\-(.*)$/.exec(elemid);
	var id = res[1];
	var field = res[2];
	var DT = new Date();
	var datestr = CiteTB.formatDate(DT);
	$('#cite-' + id + '-' + field).val(datestr);
	return false;
};

CiteTB.formatDate = function (DT, useday, usemonth) {
	if (typeof useday == &quot;undefined&quot;) {
		useday = true;
	}
	if (typeof usemonth == &quot;undefined&quot;) {
		usemonth = true;
	}
	var datestr = CiteTB.getOption('date format');
	var zmonth = '';
	var month = DT.getUTCMonth() + 1;
	if (month &lt; 10) {
		zmonth = &quot;0&quot; + month.toString();
	} else {
		zmonth = month.toString();
	}
	month = month.toString();
	var zdate = '';
	var date = DT.getUTCDate();
	if (date &lt; 10) {
		zdate = &quot;0&quot; + date.toString();
	} else {
		zdate = date.toString();
	}
	date = date.toString();
	if (useday) {
		datestr = datestr.replace('&lt;date&gt;', date);
		datestr = datestr.replace('&lt;zdate&gt;', zdate);
	} else {
		datestr = datestr.replace('&lt;date&gt;', '');
		datestr = datestr.replace('&lt;zdate&gt;', '');
	}
	if (usemonth) {
		datestr = datestr.replace('&lt;month&gt;', month);
		datestr = datestr.replace('&lt;zmonth&gt;', zmonth);
		datestr = datestr.replace('&lt;monthname&gt;', CiteTB.getOption('months')[DT.getUTCMonth()]);
	} else {
		datestr = datestr.replace('&lt;month&gt;', '');
		datestr = datestr.replace('&lt;zmonth&gt;', '');
		datestr = datestr.replace('&lt;monthname&gt;', '');
	}
	datestr = datestr.replace('&lt;year&gt;', DT.getUTCFullYear().toString());
	return datestr.replace(/^[ \/\-\,\.]*(.*?)[ \/\-\,\.]*$/g, &quot;$1&quot;); // Cleanup any dangling spaces or connectors that might result from omitting date/month
};

// Function called after the ref list is loaded, to actually set the contents of the named ref dialog
// Until the list is loaded, its just a &quot;Loading&quot; placeholder
CiteTB.setupNamedRefs = function () {
	var names = [], i;
	for (i = 0; i &lt; CiteTB.mainRefList.length; i++) {
		if (!CiteTB.mainRefList[i].shorttag &amp;&amp; CiteTB.mainRefList[i].refname) {
			names.push(CiteTB.mainRefList[i]);
		}
	}
	var stuff = $('&lt;div&gt;');
	$('#citetoolbar-namedrefs').html(stuff);
	if (names.length === 0) {
		stuff.html(mw.messages.get('cite-no-namedrefs'));
	} else {
		stuff.html(mw.messages.get('cite-namedrefs-intro'));
		var select = $('&lt;select id=&quot;cite-namedref-select&quot;&gt;');
		select.append($('&lt;option value=&quot;&quot; /&gt;').text(mw.messages.get('cite-named-refs-dropdown')));
		for (i = 0; i &lt; names.length; i++) {
			select.append($('&lt;option /&gt;').text(names[i].refname));
		}
		stuff.after(select);
		select.before('&lt;br /&gt;');
		var prevlabel = $('&lt;div id=&quot;cite-nref-preview-label&quot; style=&quot;display:none;&quot; /&gt;').html(mw.messages.get('cite-raw-preview'));
		select.after(prevlabel);
		prevlabel.before(&quot;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&quot;);
		prevlabel.after('&lt;div id=&quot;cite-namedref-preview&quot; style=&quot;padding:0.5em; font-size:110%&quot; /&gt;');
		var parselabel = $('&lt;span id=&quot;cite-parsed-label&quot; style=&quot;display:none;&quot; /&gt;').html(mw.messages.get('cite-parsed-label'));
		$('#cite-namedref-preview').after(parselabel);
		parselabel.after('&lt;div id=&quot;cite-namedref-parsed&quot; style=&quot;padding-bottom:0.5em; font-size:110%&quot; /&gt;');
		var link = $('&lt;a href=&quot;#&quot; id=&quot;cite-nref-parse&quot; style=&quot;margin:0 1em 0 1em; display:none; color:darkblue&quot; /&gt;');
		link.html(mw.messages.get('cite-form-parse'));
		$('#cite-namedref-parsed').after(link);

		$(&quot;#cite-namedref-select&quot;).on('change', CiteTB.namedRefSelectClick);
		$('#cite-nref-parse').on('click', CiteTB.nrefParseClick);
	}
};

// Function to get the errorcheck form HTML
CiteTB.setupErrorCheck = function () {
	var form = $('&lt;div id=&quot;cite-errorcheck-heading&quot; /&gt;').html(mw.messages.get('cite-errorcheck-heading'));
	var ul = $(&quot;&lt;ul id='cite-errcheck-list' /&gt;&quot;);
	var test;
	for (var t in CiteTB.ErrorChecks) {
		test = CiteTB.ErrorChecks[t];
		ul.append(test.getRow());
	}
	form.append(ul);
	$('#citetoolbar-errorcheck').html(form);
};

// Callback function for parsed preview
CiteTB.fillNrefPreview = function (parsed) {
	$('#cite-parsed-label').show();
	$('#cite-namedref-parsed').html(parsed);
};

// Click handler for the named-ref parsed preview
CiteTB.nrefParseClick = function () {
	var choice = $(&quot;#cite-namedref-select&quot;).val();
	if (choice === '') {
		$('#cite-parsed-label').hide();
		$('#cite-namedref-parsed').text('');
		return false;
	}
	$('#cite-nref-parse').hide();
	for (var i = 0; i &lt; CiteTB.mainRefList.length; i++) {
		if (!CiteTB.mainRefList[i].shorttag &amp;&amp; CiteTB.mainRefList[i].refname == choice) {
			CiteTB.parse(CiteTB.mainRefList[i].content, CiteTB.fillNrefPreview);
			return false;
		}
	}
};

// Click handler for the named-ref dropdown
CiteTB.lastnamedrefchoice = '';
CiteTB.namedRefSelectClick = function () {
	var choice = $(&quot;#cite-namedref-select&quot;).val();
	if (CiteTB.lastnamedrefchoice == choice) {
		return;
	}
	CiteTB.lastnamedrefchoice = choice;
	$('#cite-parsed-label').hide();
	$('#cite-namedref-parsed').text('');
	if (choice === '') {
		$('#cite-nref-preview-label').hide();
		$('#cite-namedref-preview').text('');
		$('#cite-nref-parse').hide();
		return;
	}
	for (var i = 0; i &lt; CiteTB.mainRefList.length; i++) {
		if (!CiteTB.mainRefList[i].shorttag &amp;&amp; CiteTB.mainRefList[i].refname == choice) {
			$('#cite-nref-preview-label').show();
			$('#cite-namedref-preview').text(CiteTB.mainRefList[i].content);
			if (CiteTB.getOption('autoparse')) {
				CiteTB.nrefParseClick();
			} else {
				$('#cite-nref-parse').show();
			}
		}
	}
};

// callback function for parsed preview
CiteTB.fillTemplatePreview = function (text) {
	var template = CiteTB.getOpenTemplate();
	var div = $(&quot;#citetoolbar-&quot; + CiteTB.escStr(template.shortform));
	div.find('.cite-prev-parsed-label').show();
	div.find('.cite-preview-parsed').html(text);
};

// Click handler for template parsed preview
CiteTB.prevParseClick = function () {
	var ref = CiteTB.getRef(true, false);
	var template = CiteTB.getOpenTemplate();
	var div = $(&quot;#citetoolbar-&quot; + CiteTB.escStr(template.shortform));
	div.find('.cite-prev-parse').hide();
	CiteTB.parse(ref, CiteTB.fillTemplatePreview);
};

// Show/hide the extra fields in the dialog box
CiteTB.showHideExtra = function () {
	var template = CiteTB.getOpenTemplate();
	var div = $(&quot;#citetoolbar-&quot; + CiteTB.escStr(template.shortform));
	var setting = div.find(&quot;.cite-form-status&quot;).val();
	if (setting === 'closed') {
		div.find(&quot;.cite-form-status&quot;).val('open');
		div.find('.cite-extra-fields').show(1, function () {
			// jQuery adds &quot;display:block&quot;, which screws things up
			div.find('.cite-extra-fields').attr('style', 'width:100%; background-color:transparent;');
		});
	} else {
		div.find(&quot;.cite-form-status&quot;).val('closed');
		div.find('.cite-extra-fields').hide();
	}
};

// Resets form fields and previews
CiteTB.resetForm = function () {
	var template = CiteTB.getOpenTemplate();
	var div = $(&quot;#citetoolbar-&quot; + CiteTB.escStr(template.shortform));
	div.html(template.getForm());
};

// STRING UTILITY FUNCTIONS
// Returns a string quoted as necessary for name/group attributes
CiteTB.getQuotedString = function (s) {
	var sq = /\'/.test(s); // single quotes
	var dq = /\&quot;/.test(s); // double quotes
	if (!sq &amp;&amp; !dq) { // Always quotes for non-latin alphabet
		return '&quot;' + s + '&quot;';
	} else if (!dq) { // Can use double quotes
		return '&quot;' + s + '&quot;';
	} else if (!sq) { // Can use single quotes
		return &quot;'&quot; + s + &quot;'&quot;;
	} else { // Has double and single quotes
		s = s.replace(/\&quot;/g, '\'');
		return '&quot;' + s + '&quot;';
	}
};

// Fix up strings for output - capitalize first char, replace underscores with spaces
CiteTB.fixStr = function (s) {
	s = s.slice(0, 1).toUpperCase() + s.slice(1);
	s = s.replace('_', ' ');
	return s;
};

// Escape spaces and quotes for use in HTML classes/ids
CiteTB.escStr = function (s) {
	return s.replace(' ', '-').replace(&quot;'&quot;, &quot;\'&quot;).replace('&quot;', '\&quot;');
};

// MISC FUNCTIONS
// Determine which template form is open, and get the template object for it
CiteTB.getOpenTemplate = function () {
	var dialogs = $(&quot;.ui-dialog-content.ui-widget-content:visible&quot;);
	var templatename = $(dialogs[0]).find(&quot;.cite-template&quot;).val();
	return CiteTB.Templates[templatename];
};

// Display the report for the error checks
CiteTB.displayErrors = function (errors) {
	$('#cite-err-report').remove();
	var table = $('&lt;table id=&quot;cite-err-report&quot; style=&quot;width:100%; border:1px solid #A9A9A9; background-color:#FFEFD5; padding:0.25em; margin-top:0.5em&quot; /&gt;');
	$('#editpage-copywarn').before(table);
	var tr;
	var tr1 = $('&lt;tr style=&quot;width:100%&quot; /&gt;');
	var th1 = $('&lt;th style=&quot;width:60%; font-size:110%&quot; /&gt;').html(mw.messages.get('cite-err-report-heading'));
	var th2 = $('&lt;th style=&quot;text-align:right; width:40%&quot; /&gt;');
	var im = $('&lt;img /&gt;').attr('src', '//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/Gtk-stop.svg/20px-Gtk-stop.svg.png');
	im.attr('alt', mw.messages.get('cite-err-report-close')).attr('title', mw.messages.get('cite-err-report-close'));
	var ad = $('&lt;a id=&quot;cite-err-check-close&quot; /&gt;').attr('href', '#');
	ad.append(im);
	th2.append(ad);
	tr1.append(th1).append(th2);
	table.append(tr1);
	$('#cite-err-check-close').on('click', function () {
		$('#cite-err-report').remove();
	});
	if (errors.length === 0) {
		tr = $('&lt;tr style=&quot;width:100%;&quot; /&gt;');
		var td = $('&lt;td style=&quot;text-align:center; margin:1.5px;&quot; /&gt;').html(mw.messages.get('cite-err-report-empty'));
		tr.append(td);
		table.append(tr);

		return;
	}
	for (var e in errors) {
		var err = errors[e];
		tr = $('&lt;tr style=&quot;width:100%;&quot; /&gt;');
		var td1 = $('&lt;td style=&quot;border: 1px solid black; margin:1.5px; width:60%&quot; /&gt;').html(err.err);
		var td2 = $('&lt;td style=&quot;border: 1px solid black; margin:1.5px; width:40%&quot; /&gt;').html(mw.messages.get(err.msg));
		tr.append(td1).append(td2);
		table.append(tr);
	}
};</text>
      <sha1>pcagybsyh1gumcqhmxs2lot201xiou1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shuhrat Muhammadiyev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>655597</id>
    <revision>
      <id>6328306</id>
      <parentid>6316777</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T20:39:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328306</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7801" sha1="r8nsjnhgwxfmb1ig7cqrb398df69jpr" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Shuhrat Muhammadiyev
 | toʻliqism          = Shuhrat Muhammadiyev
 | tasvir             = Shuhrat Muhammadiyev.jpg
 | tavallud_sana      = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|df=yes|1989|6|24}}
 | tavallud_joyi      = {{TavalludJoyi|Shahrisabz}}, [[Oʻzbekiston SSR]] [[SSSR]]
 | boʻyi              = {{boʻy|cm=183}}
 | vazni              = 75 kg
 | laqab              = 
 | pozitsiya          = [[Himoyachi (futbol)|Himoyachi]]
 | joriyklub          = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
 | klubraqami         = 28
 | yoshlikyillari     = —2009
 | yoshlikklublari    = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
 | yillar1            = 2007—2008
 | klublar1           = [[Nasaf Qarshi (futbol klubi)|Nasaf]]
 | isht1              = 2
 | gollar1            = 0
 | yillar2            = 2008—2012
 | klublar2           = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
 | isht2              = 55
 | gollar2            = 3
 | yillar3            = 2013—2016
 | klublar3           = [[Nasaf Qarshi (futbol klubi)|Nasaf]]
 | isht3              = 86
 | gollar3            = 3
 | yillar4            = 2017—2022
 | klublar4           = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
 | isht4              = 93
 | gollar4            = 0
 | yillar5            = 2022
 | klublar5           = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
 | isht5              = 23
 | gollar5            = 0
 | yillar6            = 2023—2025
 | klublar6           = [[Nasaf Qarshi (futbol klubi)|Nasaf]]
 | isht6              = 65
 | gollar6            = 0
 | yillar7            = 2026—
 | klublar7           = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]
 | isht7              = 19
 | gollar7            = 0
 | milliyyillar       = 2014—2019
 | milliyjamoa        = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]]
 | milliyisht1        = 17
 | milliygollar       = 0
 | boshliqyillar1     = 
 | boshliqklublar1    = 
 | pcupdate           = 2024-yil 1-noyabr
}}
'''Shuhrat Muhammadiyev''' 1989-yil 29-iyunda [[Qashqadaryo]]ning [[Shahrisabz]] shahrida tugʻilgan. [[Toshkent]]ning [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] klubi hamda {{nft|Oʻzbekiston}} milliy terma jamoasi [[himoyachi]]si hisoblanadi&lt;ref&gt;[http://www.sports.ru/tribuna/blogs/uzbekfootball/710811.html Itogi sezona 2014. Simvolicheskaya sbornaya 23 — chempionata Uzbekistana. — Uzbekskaya kuxnya — Blogi — Sports.ru]&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==
Shuhrat Muhammadiyev professional [[futbol]]dagi ilk faoliyatini 2007-yili [[Qarshi]]&lt;nowiki/&gt;ning Nasaf klubida boshlagan, ushbu klub tarkibida chempionat davomida atigi 2ta oʻyinda maydonga tushadi.

2009-yili u [[Muborak]]ning „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“ klubiga oʻtadi. Ushbu klub tarkibida 4 mavsum oʻynab, jaʼmi 55 ta uchrashuvda maydonga tushadi, raqiblar darvozasini 3 marta ishgʻol qiladi. 2013-yilning fevralida u Qarshi klubi bilan yana shartnoma tuzadi va to bugungi qadar ushbu klub sharafini himoya qilib kelmoqda. Shu vaqtga qadar u „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ tarkibida 41ta uchrashuvda toʻp surib kelmoqda va urgan gollari 3 ta. 2017-yilgi mavsumda Toshkentning „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ klubi tarkibiga oʻtdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/oz/news/lokomotiv-shuhrat-muhammadiev-va-diyor-turopov-bilan-shartnoma-imzoladi|sarlavha=Lokomotiv SHuhrat Muhammadiev va Diyor Turopov bilan shartnoma imzoladi|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230319192128/https://championat.asia/oz/news/lokomotiv-shuhrat-muhammadiev-va-diyor-turopov-bilan-shartnoma-imzoladi|arxivsana=2023-03-19|qaralgan sana=2023-03-20}}&lt;/ref&gt;. „[[Temir yo‘lchilar madaniyat saroyi (Toshkent)|Temiryoʻlchilar]]“ safida 5 mavsum davomida ajralmas oʻyinchilardan biriga aylandi va klub bilan Oʻzbekiston musoboqalaridagi barcha turnirlarda gʻoliblikka erishdi. 2022-yilgi mavsumda Navoiyning „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“ klubi bilan shartnoma tuzdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/oz/news/rasmiy-xabar-qizilqum-shuhrat-muhammadiev-va-bobur-yoldoshevni-oz-safiga-qoshib-oldi|sarlavha=Rasman: &quot;Qizilqum&quot; SHuhrat Muhammadiev va Bobur Yoʻldoshevni oʻz safiga qoʻshib oldi|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230320120535/https://championat.asia/oz/news/rasmiy-xabar-qizilqum-shuhrat-muhammadiev-va-bobur-yoldoshevni-oz-safiga-qoshib-oldi|arxivsana=2023-03-20|qaralgan sana=2023-03-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/oz/news/eshitdik-da-muhammadiev-va-ilyosov-qizilqumga-otmoqda|sarlavha=Eshitdik-da! Muhammadiev va Ilyosov &quot;Qizilqum&quot;ga oʻtmoqda|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230320120548/https://championat.asia/oz/news/eshitdik-da-muhammadiev-va-ilyosov-qizilqumga-otmoqda|arxivsana=2023-03-20|qaralgan sana=2023-03-20}}&lt;/ref&gt;. 2023-yilgi mavsumda Qarshining „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ klub taklifini qabul qildi va sobiq jamoasi tarkibiga qaytdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/oz/news/rasman-shuhrat-muhammadiev-nasaf-azosiga-aylandi|sarlavha=Rasman: SHuhrat Muhammadiev &quot;Nasaf&quot; azosiga aylandi|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230320120534/https://championat.asia/oz/news/rasman-shuhrat-muhammadiev-nasaf-azosiga-aylandi|arxivsana=2023-03-20|qaralgan sana=2023-03-20}}&lt;/ref&gt;.

== Terma jamoadagi faoliyati ==
[[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Terma jamoadagi]] ilk debyutini 2014-yili 27-mayda {{nft|Ummon}} terma jamoasi bilan boʻlgan oʻyinda oʻtkazgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/oz/news/nasaf-muhammadiev-ilk-bor-mtzhdan-chaqiruv-oldi|sarlavha=&quot;Nasaf&quot;: Muhammadiev ilk bor MTJdan chaqiruv oldi|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230320120537/https://championat.asia/oz/news/nasaf-muhammadiev-ilk-bor-mtzhdan-chaqiruv-oldi|arxivsana=2023-03-20|qaralgan sana=2023-03-20}}&lt;/ref&gt;.

2015-yili [[Avstraliya]]da boʻlib oʻtgan [[AFC Osiyo kubogi 2015|Osiyo kubogida]] [[AFC Osiyo kubogi 2015 jamoalar tarkiblari#Oʻzbekiston|terma jamoa safida]] qatnashadi va usbu chempionatda 2 ta uchrashuvda maydonga tushadi.

== Yutuqlari ==

* {{Oltin1}} [[Oʻzbekiston Superligasi]] oltin medali sohibi: 2017, 2018, 2024
* {{Kumush}} [[Oʻzbekiston Superligasi]] kumush medali sohibi: 2019, 2023

* {{Bronza}} [[Oʻzbekiston Superligasi]] bronza medali sohibi: 2013, 2014, 2015, 2016
* {{Oltin1}} [[Oʻzbekiston Kubogi|Oʻzbekiston kubogi]] gʻolibi: 2015, 2017, 2023
* {{Kumush}} [[Oʻzbekiston Kubogi|Oʻzbekiston kubogi]] finalchisi: 2013, 2016
* {{Oltin1}} [[Oʻzbekiston Superkubogi]] gʻolibi: (5) 2016, 2019, 2023, 2024, 2025

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [http://www.national-football-teams.com/player/55552/Shuhrat_Muhammadiev.html Shuhrat Muhammadiyev] Milliy futbol terma jamoalar saytida
* [https://web.archive.org/web/20150123140952/http://footballfacts.ru/players/486243-muhammadiev-shuhrat Shuhrat Muhammadiyev] Footballfactsru saytida
* [https://www.transfermarkt.com/shukhrat-mukhammadiev/profil/spieler/325617 Shuhrat Muhammadiyev] Transfermarkt saytida

{{Lokomotiv Toshkent futbol klubi tarkibi}}
{{Oʻzbekiston tarkibi — AFC Osiyo kubogi 2015}}

{{DEFAULTSORT:Muhammadiyev, Shuhrat}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkaklar futboli himoyachilari]]
[[Turkum:Mashʼal klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Nasaf klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Lokomotiv Toshkent futbol klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Qizilqum klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston 21 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Osiyo Kubogi 2015 futbolchilari]]</text>
      <sha1>r8nsjnhgwxfmb1ig7cqrb398df69jpr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shahboz Erkinov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>673654</id>
    <revision>
      <id>6328156</id>
      <parentid>6310601</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:53:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328156</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13789" sha1="2cc3szkaufxp3wyhbr2puxycuy79con" xml:space="preserve">{{familiyadoshlar|Erkinov}}
{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Shahboz Erkinov
 | toʻliqism          = Shahboz Furqatovich Erkinov
 | tavallud_sana      = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1986|7|16}}
 | image              = 
 | tavallud_joyi      = {{tavalludJoyi|Toshkent}} [[Oʻzbekiston SSR]] [[SSSR]]
 | boʻyi              = {{boʻy|cm=183}}
 | pozitsiya          = [[Hujumchi (futbol)|Hujumchi]]
 | joriyklub          = 
 | klubraqami         = 
 | yoshlikyillari1    = 2002—2004
 | yoshlikklublari1   = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
 | yillar1            = 2005
 | klublar1           = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
 | yillar2            = 2006
 | klublar2           = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]
 | yillar3            = 2007
 | klublar3           = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
 | yillar4            = 2008
 | klublar4           = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
 | yillar5            = 2008—2010
 | klublar5           = [[PAS Hamedan F.C.]]
 | yillar6            = 2010—2011
 | klublar6           = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]
 | yillar7            = 2012
 | klublar7           = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
 | yillar8            = 2013
 | klublar8           = [[AGMK|Olmaliq]]
 | yillar9            = 2014—2016
 | klublar9           = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
 | yillar10           = 2016
 | klublar10          = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
 | yillar11           = 2016—2017
 | klublar11          = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
 | isht11             = 29
 | gollar11           = 11
 | yillar12           = 2018
 | klublar12          = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
 | isht12             = 24
 | gollar12           = 1
 | yillar13           = 2019
 | klublar13          = [[Qoʻqon 1912]]
 | isht13             = 24
 | gollar13           = 6
 | yillar14           = 2020—2021
 | klublar14          = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
 | isht14             = 43
 | gollar14           = 8
 | yillar15           = 2022—2024
 | klublar15          = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
 | isht15             = 33
 | gollar15           = 15
 | milliyyillar1      = 2004—2007
 | milliyjamoa1       = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Oʻzbekiston U-20]]
 | milliyyillar2      = 2007—2009
 | milliyjamoa2       = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Oʻzbekiston U-23]]
 | milliyyillar3      = 2009—2018
 | milliyjamoa3       = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]]
 | milliyisht3        = 10
 | milliygollar3      = 0
 | isht1              = 18
 | isht2              = 20
 | isht3              = 8
 | isht4              = 23
 | isht5              = 31
 | isht6              = 33
 | isht7              = 15
 | isht8              = 15
 | isht9              = 51
 | isht10             = 14
 | gollar1            = 4
 | gollar2            = 6
 | gollar3            = 1
 | gollar4            = 13
 | gollar5            = 7
 | gollar6            = 18
 | gollar7            = 2
 | gollar8            = 7
 | gollar9            = 27
 | gollar10           = 4 
 | totalcaps          = 384
 | totalgoals         = 128
}}
'''Shahboz Furqatovich Erkinov''' — oʻzbekistonlik futbolchi.
== Faoliyati ==
[[1986-yil]]ning [[16-iyul]] sanasida [[Toshkent]] shahrida tugʻilgan&lt;ref&gt;{{Soccerway|shakhboz-erkinov/71567}}&lt;/ref&gt; Faoliyatini 2005-yilda Jizzaxning „[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]“ klubida boshlagan. 2006-yilda Gʻuzorning „[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]“ jamoasiga oʻtgan. 2008-yildan 2009-yilgacha u '''Eron Pro ligasi'''da '''PAS Xamadon''' jamoasida oʻynagan. U 2009-yilda oʻz klubi bilan Koʻrfaz kubogining yarim finaliga chiqdi va Rah Ahan Sorinetga 0:1 hisobida yutqazdi. '''PAS Xamadon''' jamoasida ikki mavsum toʻp surgandan soʻng, u „[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]“ jamoasiga oʻtdi. 2009-yilgi mavsumda u 9 ta gol urdi va Liga oʻyinlarida eng yaxshi klub toʻpurari boʻldi. U keyingi mavsumda ham 9 ta gol urdi va 10 ta gol bilan Igor Tarandan keyin 2-eng yaxshi toʻpurar boʻldi. Oʻsha yili Oʻzbekistonga qaytib, „[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]“ safiga qoʻshildi. [[Gʻuzor]] klubida bir yarim mavsum toʻp surgan va 2012-yilda „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ga oʻtgan. 2013-yilgi mavsumni „Olmaliq“da oʻtkazgan. 2014-yildan buyon „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ futbolchisi.

2014-yilda Namanganning „Navbahor“ jamoasiga koʻchib oʻtdi. U 14 gol bilan ligada jamoaning eng yaxshi toʻpurarlaridan biriga aylandi va 2014-yilgi Oliy liga mavsumida xet-trik qildi. Erkinov mavsumda ikkita xet-trik qayd etdi. 2014-yil 26-aprel kuni u Liganing 2014-yilgi mavsumdagi ilk xet-trikini amalga oshirdi, „Navbahor“ — „Soʻgʻdiyona“ uchrashuvida 4:2 hisobida yakunlandi. 2014-yilning 12-sentabr kuni „Soʻgʻdiyona“ga qarshi safarda „Soʻgʻdiyona“ning 5:4 hisobidagi gʻalabasi bilan yakunlangan oʻyinda u yana uchta gol urdi. 2014-yilgi mavsum yakuniga koʻra Erkinov Ligada 14 ta gol urdi, bu Liga toʻpurari Artur Gevorkyandan atigi 4 taga kam urga holda ikkinchi boʻldi. 2014-yilgi Oʻzbekiston kubogi bahslarida ham u klub safida 3 ta gol urgan.

2015-yilning 16-may kuni Erkinov „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ klubiga qarshi ligada safarda oʻyinda ajoyib „qaychi“ uslubida golini urdi. Uchrashuvning 76-daqiqasida [[Predrag Vuyovich]]&lt;nowiki/&gt;ning „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ darvozasiga urgan goli 2:1 dan keyin „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ futbolchilari oʻyinni maydon markazidan boshlashlari kerak edi&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://int.soccerway.com/matches/2015/05/16/uzbekistan/pfl/andijon-uz-daewoo-auto-fk/navbahor-namangan/2014591/|title=Andijan vs. Navbahor 3 – 2, 16 May 2015|publisher=soccerway|date=2015-05-16}}&lt;/ref&gt;. Erkinov toʻpni qabul qilib oldi va „Andijon“ darvozaboni Genadie Moșneaga oʻz darvozasidan ancha uzoqda turganini payqab, yarim chiziqdan zarba yoʻlladi va toʻp darvozaga suzib ketdi. Uning bu goli 77-daqiqada 2:2 hisobida kiritildi&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=Mvm-OeyDcFI=55s/|script-title=ru:Шахбоз Эркинов забил гол с центра поля|publisher=YouTube|date=2015-05-16}}&lt;/ref&gt;.

2015-yilgi mavsumda Erkinov yana 13 ta gol bilan Ligada jamoaning eng yaxshi toʻpurarga aylandi. 2016-yilgi mavsumda Muborakning „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“ klubi safiga oʻtdi. Muborakliklar safidagi yaxshi oʻyinlari natijasida Qarshining „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ jamoasi safiga 2016-yilning yozgi transfer oynasida koʻchib oʻtdi. Qarshiliklar safida bir yarim mavsum harakat qildi. 2018-yilgi mavsumda Buxoroning „[[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]]“ klubi safiga oʻtdi. 2019-yil yangi mavsumda Oliy liganing boshqa bir klubi „[[Qoʻqon 1912]]“ jamoasi tomonidan futbolchiga qiziqish bildirildi va yangi mavsumni qoʻqonliklar safida boshladi. 2020-yil mavsum boshida Toshkentning „[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]“ klubi safiga oʻtdi va 2 mavsum davomida qaldirgʻochlar safida toʻp surdi. 2022-yilgi mavsumda „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ klubi bosh murabbiyi [[Viktor Kumikov|Viktor kumikov]] tarafidan fiutbolchiga burgutlar safida toʻp surish taklifi berildi va taklifni qabul qilib 2022-yilgi mavsumni „Andijon“ klubi safida oʻtkazdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/107349|sarlavha=transfermarkt|arxivurl=https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/107349|arxivsana=14.01.2023}}&lt;/ref&gt;.

=== Xalqaro oʻyinlar ===
Shaxboz Erkinov 2004-yilgi yoshlar oʻrtasidagi Osiyo chempionatida 20 yoshgacha boʻlgan Oʻzbekiston milliy terma jamoasi aʼzosi boʻlgan. U 2008-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlariga saralash oʻyinlarida ishtirok etgan 23 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi Oʻzbekiston milliy terma jamoasi safida ham ishtirok etgan.

U 2009-yilning 28-yanvarida futbol boʻyicha BAA milliy terma jamoasiga qarshi [[Futbol boʻyicha 2011-yilgi Osiyo kubogi|2011-yilgi Osiyo Kubogi]] saralash oʻyinida kattalar jamoasi safida debyut qilgan.

== Yutuqlar ==

=== Klub ===

; Shoʻrtan

* Oʻzbekiston kubogi ikkinchi oʻrin;: 2010-yil

=== Individual ===

* „Navbahor“ning Ligadagi eng yaxshi toʻpurari (2): 2014, 2015

== Faoliyat statistikasi ==

: ''2026-yil 5-iyun holatiga koʻra''

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|+Klub, mavsum va musobaqalar boʻyicha koʻrinish va gollar
! rowspan=&quot;2&quot; | Klub
! rowspan=&quot;2&quot; | Mavsum
! colspan=&quot;3&quot; |Liga
! colspan=&quot;2&quot; | Kubok
! colspan=&quot;2&quot; | Boshqa
! colspan=&quot;2&quot; | Osiyo/Yevropa
! colspan=&quot;2&quot; | Natija
|-
!Dvizion
! Oʻyinlar
! Gollar
! Oʻyinlar
! Gollar
! Oʻyinlar
! Gollar
! Oʻyinlar
! Gollar
! Oʻyinlar
! Gollar
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|2003
|Oʻzbekiston Oliy ligasi
|1
|0
|0
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|1
|0
|-
|2004
|Oʻzbekiston Oliy ligasi
|0
|0
|0
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|0
|0
|-
|[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
|2005
|[[Oʻzbekiston Superligasi|Oʻzbekiston Oliy ligasi]]
|18
|5
|4
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|19
|5
|-
|[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]
|2006
|Oʻzbekiston Oliy ligasi
|20
|6
|3
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|23
|6
|-
| rowspan=&quot;1&quot; |[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
|2007
|Oʻzbekiston Oliy ligasi
|8
|1
|2
|3
| colspan=&quot;2&quot; |—
|3
|1
|10
|3
|-
|[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
|2008
|Oʻzbekiston Oliy ligasi
|23
|13
|2
|1
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|25
|13
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |PAS Hamedan
|2008-09
|Eron Pro ligasi
|17
|5
|3
|2
| colspan=&quot;2&quot; | —
| colspan=&quot;2&quot; |—
|20
|7
|-
|2009-10
|Eron Pro ligasi
|14
|2
| 1
| 0
| colspan=&quot;2&quot; | —
| colspan=&quot;2&quot; |—
|14
|2
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Umumiy
!101
!32
!15
!6
! colspan=&quot;2&quot; | —
!3
!1
!119
!39
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |Shoʻrtan
|2010
|Oʻzbekiston Oliy ligasi
|13
|9
|2
|1
| colspan=&quot;2&quot; | —
|
|
|15
|10
|-
|2011
|Oʻzbekiston Oliy ligasi
|20
|9
|4
|2
| colspan=&quot;2&quot; |—
|6
|2
|30
|13
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Umumiy
!33
!18
!6
!3
! colspan=&quot;2&quot; |—
!6
!2
!45
!23
|-
| rowspan=&quot;1&quot; |Paxtakor
|2012
|Oʻzbekiston Oliy ligasi
|15
|2
|4
|1
| colspan=&quot;2&quot; | —
| colspan=&quot;2&quot; |—
|19
|3
|-
| rowspan=&quot;1&quot; |Olmaliq
|2013
|Oʻzbekiston Oliy ligasi
|15
|7
|2
|0
| colspan=&quot;2&quot; | —
| colspan=&quot;2&quot; |—
|17
|7
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |Navbahor
|2014
|Oʻzbekiston Oliy ligasi
|25
|14
|5
|3
| colspan=&quot;2&quot; | —
| colspan=&quot;2&quot; |—
|30
|17
|-
|2015
|Oʻzbekiston Oliy ligasi
|26
|13
|3
|0
| colspan=&quot;2&quot; | —
| colspan=&quot;2&quot; |—
|29
|13
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Umumiy
!81
!36
!14
!4
! colspan=&quot;2&quot; | —
! colspan=&quot;2&quot; |—
!95
!40
|-
|[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
|2016
|Oʻzbekiston Oliy ligasi
|14
|4
|2
|1
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|16
|5
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |Nasaf
|2016
|Oʻzbekiston Oliy ligasi
|12
|7
|4
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|19
|7
|-
|2017
|Oʻzbekiston Oliy ligasi
|17
|4
|5
|5
| colspan=&quot;2&quot; |—
|2
|1
|24
|10
|-
|Buxoro
|2018
|Oʻzbekiston Superligasi
|24
|1
|1
|2
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|25
|3
|-
|[[Qoʻqon 1912]]
|2019
|Oʻzbekiston Superligasi
|24
|6
|1
|1
|5
|2
| colspan=&quot;2&quot; |—
|30
|9
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
|2020
|Oʻzbekiston Superligasi
|23
|6
|1
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|24
|6
|-
|2021
|Oʻzbekiston Superligasi
|22
|2
|5
|1
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|27
|3
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
|2022
|Oʻzbekiston Pro ligasi
|22
|12
|4
|3
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|26
|15
|-
|2023
|Oʻzbekiston Superligasi
|11
|0
|0
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|11
|0
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Umumiy
!169
!42
!23
!13
! colspan=&quot;2&quot; |—
!2
!1
!194
!56
|-
! colspan=&quot;3&quot; |Umumiy faoliyat
!384
!128
!58
!26
!5
!2
!11
!4
!458
!160
|}
== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
&lt;div class=&quot;references-small&quot; style=&quot;-moz-column-count:3; column-count:3; -webkit-column-count:3;&quot;&gt;
* [https://int.soccerway.com/players/shakhboz-erkinov/71567/ Shaxboz Erkinov Soccerwayda]
* [https://www.national-football-teams.com/player/2766.html Shaxboz Erkinov National-Football-Teams.com saytida]
* [https://web.archive.org/web/20230114083009/https://footballfacts.ru/person/118783 FootballFacts.ru]
* [https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/107349 Transfermarkt (oʻyinchi)]
* [https://pfl.uz/ru/players/348 OʻzPFL] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20240223164205/https://pfl.uz/ru/players/348 |date=2024-02-23 }}
* [https://fbref.com/en/players/21cbbff0/ FBref.com]
* [https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/SHahboz-Erkinov-Futbol-16071986 Sportbox.ru]
* [https://www.teams.by/player/info/154394 teams.by]
&lt;/div&gt;

{{Oʻzbekiston Kubogi toʻpurarlari}}

{{DEFAULTSORT:ERkinov, Shahboz}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Toshkentlik futbolchilar]]
[[Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Futboldagi erkak hujumchilar]]
[[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari]]
[[Turkum:Shoʻrtan klubi futbolchilari]]
[[Turkum:AGMK futbolchilari]]
[[Turkum:Navbahor futbolchilari]]
[[Turkum:Mashʼal klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Nasaf klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Buxoro klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Qoʻqon 1912 klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Bunyodkor klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Andijon klubi futbolchilari]]
[[Turkum:PAS Tehran F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erondagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]</text>
      <sha1>2cc3szkaufxp3wyhbr2puxycuy79con</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sleeping Beauty (film, 2011)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>684183</id>
    <revision>
      <id>6328347</id>
      <parentid>5984467</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T00:07:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328347</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5401" sha1="2lv6dh5w0ym99114285qex66rt2bqk7" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| nom                  = Sleeping Beauty
| tasvir               = 
| izoh                 = 
| rejissyor            = [[Julia Leigh]]
| prodyuser            = {{ubl | Jessica Brentnall | Timothy White | Sasha Burrows | Jamie Hilton}}
| ssenariy_muallifi    = [[Julia Leigh]]
| rollarda             = {{Plainlist|
* [[Emily Browning]]
* [[Rachael Blake]]
* [[Ewen Leslie]]
* [[Michael Dorman]]
* [[Mirrah Foulkes]]
* [[Henry Nixon]]
}}
| operator             = [[Geoffrey Simpson]]
| montajyor            = Nick Meyers
| bastakor             = [[Ben Frost]]
| studiya              = {{Plainlist|
* [[Screen Australia]]
* Magic Films
* [[Screen NSW]]
* Deluxe Australia
* Spectrum Films
* Big Ears Productions
}}
| distribyutor         = [[Paramount Pictures]]
| premyera             = {{premyera sanasi|2011|5|12|[[Kann kinofestivali|Kann]]|2011|6|23|Avstraliya|2011|12|2|[[AQSh]]}}
| davomiylik           = 102 daqiqa
| mamlakat             = {{flagicon|AUS}} [[Avstraliya]]
| til                  = [[inglizcha]]
| byudjet              = $3 million&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.imdb.com/title/tt1588398/business?ref_=tt_dt_bus|title=Sleeping Beauty (2011) – Box office / business|work=IMDb.com|accessdate=10-iyun 2016-yil}}&lt;/ref&gt;
| daromad              = {{Plainlist|
* $36&amp;nbsp;578 (AQSh)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://boxofficemojo.com/movies/?id=sleepingbeauty2011ii.htm|title=Sleeping Beauty (2011) (II) (2011) |website=Boxofficemojo.com|accessdate=10-iyun 2016-yil|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;
* $300&amp;nbsp;888 (Avstraliya)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://if.com.au/2011/08/01/article/CONHFJTSAW.html|title=Big Mamma's Boy posts decent opening at the Box Office|website=If.com.au|accessdate=10-iyun 2016-yil|archivedate=24-aprel 2014-yil|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140424230359/http://if.com.au/2011/08/01/article/CONHFJTSAW.html|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;}}
}}

„'''Sleeping Beauty'''“ ({{tarjima|Uyqudagi goʻzal}}) — [[2011-yil]]da chiqarilgan [[Drama (janr)|dramatik]] [[film]]. Filmga [[Julia Leigh]] rejissyorlik qilgan. Bosh rolni [[Emily Browning]] ijro etgan&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/reviews/sleeping-beauty-julia-leigh-101-mins-18-2371150.html |title=Sleeping Beauty, Julia Leigh, 101 daqiqa (18) |publisher=Independent |date=11-iyun 2017 |accessdate=11-iyun 2017|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;.

== Rollarda ==
{{div col}}
* [[Emily Browning]] — Lucy&lt;ref name = AOScottNYT_25Jun11&gt;{{Jurnal manbasi | author = Scott, A.O. | date = 1-dekabr 2011-yil | title = Objectification Is Also in the Eye of the Beheld [''Sleeping Beauty'', Directed by Julia Leigh, Drama, Romance, Not Rated, 1h 41m] | journal = [[The New York Times]] | format = film review | url = https://www.nytimes.com/2011/12/02/movies/julia-leighs-sleeping-beauty-review.html?_r=0  | access-date=10-iyun 2016-yil | quote = &quot;With: Emily Browning (Lucy), Rachael Blake (Clara), Ewen Leslie (Birdmann), Peter Carroll (Man 1) and Chris Haywood (Man 2).&quot; | language = inglizcha }}&lt;/ref&gt;
* [[Rachael Blake]] — Clara&lt;ref name = AOScottNYT_25Jun11/&gt;&lt;ref name = StrattonAustr_25Jun11&gt;{{Jurnal manbasi | author = Stratton, David | date = 25-iyun 2011-yil | title = Sleeping Beauty's naked provocation is no fairytale | journal = The Australian | format = film review | url = http://www.theaustralian.com.au/arts/film/sleeping-beautys-naked-provocation-is-no-fairytale/story-e6frg8pf-1226079807203 | access-date = 10-iyun 2016-yil | quote = &quot;When Lucy apparently decides she needs to augment her income, she answers an ad and finds herself in a large, isolated house being interviewed by elegant Clara (Rachael Blake). Clara, it seems, runs an establishment that, though not exactly a brothel in the accepted sense, does bring together attractive young women and older men.&quot; | language = inglizcha | archive-url = https://web.archive.org/web/20160919134329/http://www.theaustralian.com.au/arts/film/sleeping-beautys-naked-provocation-is-no-fairytale/story-e6frg8pf-1226079807203 | archive-date = 2016-09-19 | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;
* [[Ewen Leslie]] — Birdmann&lt;ref name = AOScottNYT_25Jun11/&gt;
* [[Peter Carroll]] — erkak&lt;ref name = AOScottNYT_25Jun11/&gt;
* [[Chris Haywood]] — erkak&lt;ref name = AOScottNYT_25Jun11/&gt;
* [[Hugh Keays-Byrne]] — erkak
* [[Michael Dorman]] — Cook&lt;ref name=DavisPajiba&gt;{{Jurnal manbasi | author = Davis, Cindy | date = 17-aprel 2011-yil | title = Date Rape for Pay: Sleeping Beauty Trailer | journal = Pajiba | format = movie review | url = http://www.pajiba.com/trailers/date-rape-for-pay-sleeping-beauty-trailer.php | access-date = 10-iyun 2016-yil | quote = &quot;Sleeping Beauty also stars Michael Dorman (''Daybreakers''), Mirrah Foulkes (''Animal Kingdom'')…&quot; | arxiv-sana = 19-may 2018-yil | arxiv-url = https://web.archive.org/web/20180519032730/http://www.pajiba.com/trailers/date-rape-for-pay-sleeping-beauty-trailer.php | url-status = dead | language = inglizcha }}&lt;/ref&gt;
* [[Daniel Webber]] — assistent

{{Div col end}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{IMDbda film|1588398|title=Sleeping Beauty}}
* {{AllMovie title|538551|title=Sleeping Beauty}}


{{film-stub}}

{{Tashqi havolalar}}

[[Turkum:2011-yil filmlari]]
[[Turkum:Avstraliya filmlari]]
[[Turkum:Ingliz tilidagi filmlar]]
[[Turkum:Rejissyorlar debyut filmlari]]
[[Turkum:Paramount Pictures filmlari]]</text>
      <sha1>2lv6dh5w0ym99114285qex66rt2bqk7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Xushnud Xudayberdiyev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>692880</id>
    <revision>
      <id>6328235</id>
      <parentid>6324110</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T18:52:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-58081-43</username>
        <id>322880</id>
      </contributor>
      <comment>/* Havolalar */</comment>
      <origin>6328235</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10678" sha1="3v0ojm1kl1wmq5affybjzhbhd2k2nb4" xml:space="preserve">{{Davlat arbobi
| ismi                      = Xudoyberdiyev Xushnud Gʻayratovich
| tasvir                    = Xushnud xudoyberdiyev.jpg
| lavozimi_2                = [[Oʻzbekiston milliy axborot agentligi]] bosh direktorining birinchi o‘rinbosari
| tasvir_2                  = 
| uzunlik_2                 = 250px
| boshlanish davri_2        = [[2023-yil]] [[7-avgust]]dan
| tugash davri_2            = [[2026-yil]] [[15-oktabrgacha]]
| oʻtmishdoshi_2            = [[Jumanazar Meliqulov]]
| vorisi_2                  = 
| lavozimi_3                = Milliy mass-mediani qoʻllab-quvvatlash va rivojlantirish jamoat fondi direktori
| boshlanish davri_3        = [[2019-yil]] [[10-oktyabr]]dan
| tugash davri_3            = [[2020-yil]] [[30-iyun]]gacha
| oʻtmishdoshi_3            = lavozim taʼsis etilgan
| vorisi_3                  = [[Aleksandra Kolesnichenko]]
| tavallud sanasi           = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1989|6|7}}
| tavallud joyi             = {{TavalludJoyi|Chiroqchi tumani}}, [[Qashqadaryo viloyati]]
| fuqaroligi                = {{UZB}}
| maʼlumoti                 = [[Toshkent davlat yuridik universiteti]]
| millati                   = oʻzbek
| unvoni                    = [[2-darajali yurist]]
| turmush_oʻrtogʻi          = [[Mehrinoz Abbosova]]
| bolalari                  = 1ta
| xizmat qilgan yillari     = 
| mukofotlari               = {{Oʻzbekiston belgisi}} {{Kelajak bunyodkori medali}}
| sayti                     = {{URL|xushnudbek.uz}}
| lavozim                   = O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi Kommunikatsiyalar departamenti rahbari o‘rinbosari
| boshlanish davri          = [[2026-yil]] [[15-oktyabrdan]]
| tugash davri              = hozirgi vaqtgacha
| oʻtmishdoshi              = Farruh Omonov
}}
[[Fayl:Selfie with President of Uzbekistan.jpg|thumb|Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev hamda blogerlar selfisi. Registon maydoni. Samarqand. 26.08.2019 y.]]
[[File:Xushnud Xudoyberdiyev, Diyor Imomxoʻjayev va Muhrim Aʼzamxoʻjayev.jpg|thumb|Xushnud Xudoyberdiyev, [[Diyor Imomxoʻjayev]] va Muhrim Aʼzamxoʻjayev]]
'''Xushnud Gʻayratovich Xudoyberdiyev''' — [[oʻzbekiston]]lik huquqshunos, davlat va jamoat arbobi, bloger. [[Zakovat]] intellektual klubi bilimdonlaridan biri&lt;ref name=&quot;osm&quot;&gt;{{YouTube|WnNWCkWiiBg|Zakovatchi sifatida tanilgan, abituriyent va talabalar ko'makdoshi, huquqshunos, bloger bilan suhbat|logo=1}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |title=Bosh vazir matbuot kotibi {{!}} Bekzod Hidoyatov |url=https://t.me/hidoyatov_bsh/81 |website=Telegram |access-date=2023-08-07}}&lt;/ref&gt;. 2026-yil 15-oktyabrdan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti administratsiyasi Kommunikatsiyalar departamenti rahbari o‘rinbosari.

== Biografiyasi ==
[[1989-yil]] [[7-iyun]]da [[Qashqadaryo viloyati]]ning [[Chiroqchi tumani]]da ziyoli oilada tugʻilgan. Millati — oʻzbek.

5 yoshligida [[Chiroqchi tumani]]dagi [[Habib Abdullayev]] nomidagi 3-oʻrta taʼlim maktabiga 1-sinfga oʻqishga borgan. [[2003-yil]]da Chiroqchi tumanidagi 2-ixtisoslashgan litseyning 9-sinfini tamomlab, [[Toshkent davlat yuridik universiteti]] qoshidagi Akademik litseyda oʻqishni davom ettirgan. [[2006-yil]]da [[Toshkent davlat yuridik universiteti]] [[bakalavr]] bosqichiga shartnoma asosida qabul qilingan.

2010-yilda yuridik institutni imtiyozli diplom bilan tamomlagan. 2010-yili [[Toshkent davlat yuridik universiteti]] magistratura boʻlimi „Jinoyat protsessi; kriminalistika va tezkor qidiruv huquqi; sud ekspertizasi“ yoʻnalishi magistranti boʻlgan. 2012-yilda magistratura boʻlimini muvaffaqiyatli tamomlagan.

2010—2013-yillarda [[Toshkent davlat yuridik universiteti]]da oʻqituvchi boʻlgan.

2013—2017-yillarda [[Oʻzbekiston kasaba uyushmalari federatsiyasi]] kengashi yuridik boʻlimi yuristkonsulti boʻlgan. Bir vaqtning oʻzida [[Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi]]ning matbuot xizmati bosh mutaxassisi lavozimida xizmat qilgan&lt;ref name=&quot;osm&quot;/&gt;.

[[2019-yil]] [[26-dekabr]]da [[Respublika Oliy taʼlim kengashi]] aʼzosi etib tayinlangan&lt;ref&gt;[https://lex.uz/docs/4666572#4668847 Respublika oliy taʼlim kengashini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida]&lt;/ref&gt;.

[[2020-yil]] [[28-yanvar]]dan [[1-iyul]]gacha [[Milliy mass-mediani qoʻllab-quvvatlash va rivojlantirish jamoat fondi]] direktori sifatida faoliyat olib bordi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Bloger Xushnud Xudoyberdiev lavozimga tayinlandi |url=http://darakchi.uz/uz/84352 |kirish sanasi=2020-03-10 |arxivsana=2020-02-05 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200205122831/http://darakchi.uz/uz/84352 }}&lt;/ref&gt;.

[[2020-yil]] [[1-iyul]]da [[Oʻzbekiston milliy axborot agentligi]] direktorining oʻrinbosari etib tayinlangan&lt;ref&gt;[http://uza.uz/oz/society/tayinlov-za-ra-bariyatida-zgarish-b-ldi-01-07-2020 TAYINLOV: OʻzA rahbariyatida oʻzgarish boʻldi]&lt;/ref&gt;.

[[2023-yil]] [[7-avgust]]dan 2026-yil 15-oktyabrgacha Oʻzbekiston milliy axborot agentligi bosh direktorining birinchi oʻrinbosari boʻldi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

[[2026-yil]] [[15-oktyabr]] kuni [[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti administratsiyasi]] Kommunikatsiyalar departamenti boshlig‘i o‘rinbosari etib tayinlandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://t.me/Press_Secretary_Uz/8052 |sarlavha=O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi Rahbarining farmoyishi bilan Xushnud G‘ayratovich Xudayberdiyev O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi Kommunikatsiyalar departamenti boshlig‘i o‘rinbosari lavozimiga tayinlandi. |sana=15-oktabr}}&lt;/ref&gt;

== Loyihalari va ijtimoiy faoliyati ==
2011-yilda [[Muhrim Aʼzamxoʻjayev]], [[Diyor Imomxoʻjayev]] va [[Qahramon Aslanov]] bilan birgalikda [[kun.uz]] internet-nashriga asos solgan.

[[2012-yil]]dan buyon „Xushnudbek.uz“ shaxsiy saytini yuritadi.

[[2018-yil]] may oyida Telegram messenjerida kanal ochgan, ayni paytda obunachilari soni 600 mingdan oshadi&lt;ref&gt;[https://uz.tgstat.com/blogs Huquqshunos Xushnudbek Xudoyberdievning Telegram kanali]&lt;/ref&gt;.

2004-yildan buyon [[Zakovat]] intellektual klubining aʼzosi va muntazam efir oʻyinlarida ishtirok etib keladi. Efir orqali ilk marta 2005-yil iyun oyida oʻyinlarda ishtirok etgan. Faoliyati davomida 9 marta Oliy liga finalida ishtirok etib, ulardan 4 tasida jamoasi bilan chempion boʻlgan.

Toʻrt karra [[Zakovat]] oʻyinlari chempioni (2007, 2009, 2011, 2016-yillar); 2008, 2010, 2012, 2015 va 2018-yillarda Oliy liga oʻyinlari finalchisi; 2008 hamda 2012-yilgi Oliy liga final oʻyinidagi „[[Zakovat]] terma jamoasi“ aʼzosi; 2008-yilda „Yilning eng yaxshi yosh bilimdoni“ nominatsiyasi sohibi; 2011-yilda „Yilning eng faol bilimdoni“ nominatsiyasi sohibi; 2013-yilda „Tomoshabinlar mehrini qozongan bilimdon“ nominatsiyasi sohibi boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://oyina.uz/uz/article/1860 |sarlavha=Huquqshunos Xushnudbek Xudoyberdiyev “Har bir inson hayoti davomida oʻqishi shart boʻlgan 10 kitob” tavsiya qiladi}}&lt;/ref&gt;.

2023-yildan buyon Qobil Xidirov, Otabek Bakirov, Laziz Hamidov va Muhrim Aʼzamxoʻjayev bilan birgalikda „Lolazor“ podkastini yuritadi.

== Mukofotlari ==
[[2014-yil]]i „Oltin qalam“ Milliy mukofotining „Jurnalistikada ijtimoiy masalalarni yoritishda innovatsion yechim va yondashuvlar“ nominatsiyasi sovrindori&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=„Turkiston“ saroyida MIT.uz — milliy internet tanlovi gʻoliblari taqdirlandi |url=https://journalist.uz/n/5428 |kirish sanasi=2020-03-10 |arxivsana=2021-01-18 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210118111800/http://journalist.uz/n/5428 }}&lt;/ref&gt;, „MIT.UZ — Milliy internet festivali“da „Eng yaxshi tahliliy sayt“ nominatsiyasida&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=MIT.UZ |url=https://daryo.uz/2014/09/24/turkiston-saroyida-mit-uz-milliy-internet-tanlovi-goliblari-taqdirlandi/ |kirish sanasi=2020-03-10 |arxivsana=2021-04-30 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210430125233/https://daryo.uz/2014/09/24/turkiston-saroyida-mit-uz-milliy-internet-tanlovi-goliblari-taqdirlandi/ }}&lt;/ref&gt; va „Uz domenlari Internet festivali“da „Eng yaxshi shaxsiy sahifa“ nominatsiyasida sovrindor boʻlgan&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=Itogi Internet-festivalya natsionalnogo domena UZ 2014 |url=https://nasimov.pro/2014/09/itogi-internet-festivalya-nacionalnogo-domena-uz-2014/ |access-date=2020-03-10 |archivedate=2020-03-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200325091653/https://nasimov.pro/2014/09/itogi-internet-festivalya-nacionalnogo-domena-uz-2014/ }}&lt;/ref&gt;.

[[2015-yil]]da „Jamiyat va men“ tanlovining „Eng yaxshi yoritilgan huquqiy mavzular“ nominatsiyasida gʻolib boʻlgan&lt;ref&gt;[http://uza.uz/oz/society/fidoyi-me-nat-etirofi-20-02-2015 Fidoyi mehnat eʼtirofi]&lt;/ref&gt;.

[[2016-yil]]da „[[Oʻzbekiston belgisi]]“ koʻkrak nishoni bilan taqdirlangan&lt;ref&gt;[https://kun.uz/news/2016/12/03/bir-guru-eslar-uzbekiston-belgisi-kukrak-nisoni-bilan-takdirlandilar Bir guruh yoshlar „Oʻzbekiston belgisi“ koʻkrak nishoni bilan taqdirlandilar]&lt;/ref&gt;.

[[2018-yil]]da Oʻzbekiston blogerlari chempionatida 2-oʻrinni olgan&lt;ref&gt;[https://blog.xabar.uz/natijalar Blogerlar chempionati]&lt;/ref&gt;, [[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi]] tomonidan oʻtkazilgan „Eng yaxshi huquq targʻibotchisi“ tanlovida „Huquqiy madaniyatni targʻib qiluvchi eng yaxshi mutaxassis“ nominatsiyasida gʻolibi boʻlgan&lt;ref&gt;[https://teletype.in/@huquqiy_axborot/ByjxBkpD7 „ENG YaXShI HUQUQ TARGʻIBOTChISI“ TANLOVI GʻOLIBLARI ANIQLANDI]&lt;/ref&gt;.

[[2019-yil]]da „Huquqiy targʻibot ishlari aʼlochisi“ koʻkrak nishoni va [[Kelajak bunyodkori medali]] bilan taqdirlangan&lt;ref&gt;[http://uza.uz/oz/documents/matbuot-va-ommaviy-akhborot-vositalari-khodimlari-kuni-munos-27-06-2019 Matbuot va ommaviy axborot vositalari xodimlari kuni munosabati bilan soha xodimlaridan bir guruhini mukofotlash toʻgʻrisida]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://t.me/huquqiyaxborot/6006 „Huquqiy targʻibot ishlari aʼlochisi“ koʻkrak nishonining ilk sohiblari maʼlum boʻldi]&lt;/ref&gt;.

== Oilasi ==
Turmush oʻrtogʻi — [[Mehrinoz Abbosova|Mehrinoz Nosirjon qizi Abbosova]], [[Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki]] raisining maslahatchisi, [[Zulfiya nomidagi davlat mukofoti]] sohibasi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Vikiiqtibos}}
* {{Facebook|xushnudjohn}}
* {{Twitter|xushnudbeck}}
* {{Telegram|xushnudbek}}
* [https://www.instagram.com/xushnudbek/ Xushnud Xudayberdiyev] [[Instagram]] sahifasi
* {{Telegram|xushnudbekuz}}
* {{Telegram|zakovatklubi}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Blogerlar]]
[[Turkum:21-asr Oʻzbekiston siyosatchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston huquqshunoslari]]
[[Turkum:Oltin qalam milliy mukofoti sohiblari]]</text>
      <sha1>3v0ojm1kl1wmq5affybjzhbhd2k2nb4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328576</id>
      <parentid>6328235</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:37:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Umarxon III</username>
        <id>18267</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>+</comment>
      <origin>6328576</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10619" sha1="1ym40o37ptqeuiqgo2igni0knjo7wba" xml:space="preserve">{{Davlat arbobi
| ismi                      = Xudoyberdiyev Xushnud Gʻayratovich
| tasvir                    = Xushnud xudoyberdiyev.jpg
| lavozimi_2                = [[Oʻzbekiston milliy axborot agentligi]] bosh direktorining birinchi o‘rinbosari
| tasvir_2                  = 
| uzunlik_2                 = 250px
| boshlanish davri_2        = [[2023-yil]] [[7-avgust]]dan
| tugash davri_2            = [[2026-yil]] [[15-oktyabr]]gacha
| oʻtmishdoshi_2            = [[Jumanazar Meliqulov]]
| vorisi_2                  = 
| lavozimi_3                = Milliy mass-mediani qoʻllab-quvvatlash va rivojlantirish jamoat fondi direktori
| boshlanish davri_3        = [[2019-yil]] [[10-oktyabr]]dan
| tugash davri_3            = [[2020-yil]] [[30-iyun]]gacha
| oʻtmishdoshi_3            = lavozim taʼsis etilgan
| vorisi_3                  = [[Aleksandra Kolesnichenko]]
| tavallud sanasi           = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1989|6|7}}
| tavallud joyi             = {{TavalludJoyi|Chiroqchi tumani}}, [[Qashqadaryo viloyati]]
| fuqaroligi                = {{UZB}}
| maʼlumoti                 = [[Toshkent davlat yuridik universiteti]]
| millati                   = oʻzbek
| unvoni                    = [[2-darajali yurist]]
| turmush_oʻrtogʻi          = [[Mehrinoz Abbosova]]
| bolalari                  = 1ta
| xizmat qilgan yillari     = 
| mukofotlari               = {{Oʻzbekiston belgisi}} {{Kelajak bunyodkori medali}}
| sayti                     = {{URL|xushnudbek.uz}}
| lavozim                   = O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi Kommunikatsiyalar departamenti rahbari o‘rinbosari
| boshlanish davri          = [[2026-yil]] [[15-oktyabrdan]]
| tugash davri              = hozirgi vaqtgacha
| oʻtmishdoshi              = Farruh Omonov
}}
[[Fayl:Selfie with President of Uzbekistan.jpg|thumb|Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev hamda blogerlar selfisi. Registon maydoni. Samarqand. 26.08.2019 y.]]
[[File:Xushnud Xudoyberdiyev, Diyor Imomxoʻjayev va Muhrim Aʼzamxoʻjayev.jpg|thumb|Xushnud Xudoyberdiyev, [[Diyor Imomxoʻjayev]] va Muhrim Aʼzamxoʻjayev]]
'''Xushnud Gʻayratovich Xudoyberdiyev''' — [[oʻzbekiston]]lik huquqshunos, davlat va jamoat arbobi, bloger. [[Zakovat]] intellektual klubi bilimdonlaridan biri&lt;ref name=&quot;osm&quot;&gt;{{YouTube|WnNWCkWiiBg|Zakovatchi sifatida tanilgan, abituriyent va talabalar ko'makdoshi, huquqshunos, bloger bilan suhbat|logo=1}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |title=Bosh vazir matbuot kotibi {{!}} Bekzod Hidoyatov |url=https://t.me/hidoyatov_bsh/81 |website=Telegram |access-date=2023-08-07}}&lt;/ref&gt;. 2026-yil 15-oktyabrdan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti administratsiyasi Kommunikatsiyalar departamenti rahbari o‘rinbosari.

== Biografiyasi ==
[[1989-yil]] [[7-iyun]]da [[Qashqadaryo viloyati]]ning [[Chiroqchi tumani]]da ziyoli oilada tugʻilgan. Millati — oʻzbek.

5 yoshligida [[Chiroqchi tumani]]dagi [[Habib Abdullayev]] nomidagi 3-oʻrta taʼlim maktabiga 1-sinfga oʻqishga borgan. [[2003-yil]]da Chiroqchi tumanidagi 2-ixtisoslashgan litseyning 9-sinfini tamomlab, [[Toshkent davlat yuridik universiteti]] qoshidagi Akademik litseyda oʻqishni davom ettirgan. [[2006-yil]]da [[Toshkent davlat yuridik universiteti]] [[bakalavr]] bosqichiga shartnoma asosida qabul qilingan.

2010-yilda yuridik institutni imtiyozli diplom bilan tamomlagan. 2010-yili [[Toshkent davlat yuridik universiteti]] magistratura boʻlimi „Jinoyat protsessi; kriminalistika va tezkor qidiruv huquqi; sud ekspertizasi“ yoʻnalishi magistranti boʻlgan. 2012-yilda magistratura boʻlimini muvaffaqiyatli tamomlagan.

2010—2013-yillarda [[Toshkent davlat yuridik universiteti]]da oʻqituvchi boʻlgan.

2013—2017-yillarda [[Oʻzbekiston kasaba uyushmalari federatsiyasi]] kengashi yuridik boʻlimi yuristkonsulti boʻlgan. Bir vaqtning oʻzida [[Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi]]ning matbuot xizmati bosh mutaxassisi lavozimida xizmat qilgan&lt;ref name=&quot;osm&quot;/&gt;.

[[2019-yil]] [[26-dekabr]]da [[Respublika Oliy taʼlim kengashi]] aʼzosi etib tayinlangan&lt;ref&gt;[https://lex.uz/docs/4666572#4668847 Respublika oliy taʼlim kengashini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida]&lt;/ref&gt;.

[[2020-yil]] [[28-yanvar]]dan [[1-iyul]]gacha [[Milliy mass-mediani qoʻllab-quvvatlash va rivojlantirish jamoat fondi]] direktori sifatida faoliyat olib bordi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Bloger Xushnud Xudoyberdiev lavozimga tayinlandi |url=http://darakchi.uz/uz/84352 |kirish sanasi=2020-03-10 |arxivsana=2020-02-05 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200205122831/http://darakchi.uz/uz/84352 }}&lt;/ref&gt;.

[[2020-yil]] [[1-iyul]]da [[Oʻzbekiston milliy axborot agentligi]] direktorining oʻrinbosari etib tayinlangan&lt;ref&gt;[http://uza.uz/oz/society/tayinlov-za-ra-bariyatida-zgarish-b-ldi-01-07-2020 TAYINLOV: OʻzA rahbariyatida oʻzgarish boʻldi]&lt;/ref&gt;.

[[2023-yil]] [[7-avgust]]dan 2026-yil 15-oktyabrgacha Oʻzbekiston milliy axborot agentligi bosh direktorining birinchi oʻrinbosari boʻldi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

[[2026-yil]] [[15-oktyabr]] kuni [[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti administratsiyasi]] Kommunikatsiyalar departamenti boshlig‘i o‘rinbosari etib tayinlandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://t.me/Press_Secretary_Uz/8052 |sarlavha=O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi Rahbarining farmoyishi bilan Xushnud G‘ayratovich Xudayberdiyev O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi Kommunikatsiyalar departamenti boshlig‘i o‘rinbosari lavozimiga tayinlandi. |sana=15-oktabr}}&lt;/ref&gt;

== Loyihalari va ijtimoiy faoliyati ==
2011-yilda [[Muhrim Aʼzamxoʻjayev]], [[Diyor Imomxoʻjayev]] va [[Qahramon Aslanov]] bilan birgalikda [[kun.uz]] internet-nashriga asos solgan.

[[2012-yil]]dan buyon „Xushnudbek.uz“ shaxsiy saytini yuritadi.

[[2018-yil]] may oyida Telegram messenjerida kanal ochgan, ayni paytda obunachilari soni 600 mingdan oshadi&lt;ref&gt;[https://uz.tgstat.com/blogs Huquqshunos Xushnudbek Xudoyberdievning Telegram kanali]&lt;/ref&gt;.

2004-yildan buyon [[Zakovat]] intellektual klubining aʼzosi va muntazam efir oʻyinlarida ishtirok etib keladi. Efir orqali ilk marta 2005-yil iyun oyida oʻyinlarda ishtirok etgan. Faoliyati davomida 9 marta Oliy liga finalida ishtirok etib, ulardan 4 tasida jamoasi bilan chempion boʻlgan.

Toʻrt karra [[Zakovat]] oʻyinlari chempioni (2007, 2009, 2011, 2016-yillar); 2008, 2010, 2012, 2015 va 2018-yillarda Oliy liga oʻyinlari finalchisi; 2008 hamda 2012-yilgi Oliy liga final oʻyinidagi „[[Zakovat]] terma jamoasi“ aʼzosi; 2008-yilda „Yilning eng yaxshi yosh bilimdoni“ nominatsiyasi sohibi; 2011-yilda „Yilning eng faol bilimdoni“ nominatsiyasi sohibi; 2013-yilda „Tomoshabinlar mehrini qozongan bilimdon“ nominatsiyasi sohibi boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://oyina.uz/uz/article/1860 |sarlavha=Huquqshunos Xushnudbek Xudoyberdiyev “Har bir inson hayoti davomida oʻqishi shart boʻlgan 10 kitob” tavsiya qiladi}}&lt;/ref&gt;.

2023-yildan buyon Qobil Xidirov, Otabek Bakirov, Laziz Hamidov va Muhrim Aʼzamxoʻjayev bilan birgalikda „Lolazor“ podkastini yuritadi.

== Mukofotlari ==
[[2014-yil]]i „Oltin qalam“ Milliy mukofotining „Jurnalistikada ijtimoiy masalalarni yoritishda innovatsion yechim va yondashuvlar“ nominatsiyasi sovrindori&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=„Turkiston“ saroyida MIT.uz — milliy internet tanlovi gʻoliblari taqdirlandi |url=https://journalist.uz/n/5428 |kirish sanasi=2020-03-10 |arxivsana=2021-01-18 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210118111800/http://journalist.uz/n/5428 }}&lt;/ref&gt;, „MIT.UZ — Milliy internet festivali“da „Eng yaxshi tahliliy sayt“ nominatsiyasida&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=MIT.UZ |url=https://daryo.uz/2014/09/24/turkiston-saroyida-mit-uz-milliy-internet-tanlovi-goliblari-taqdirlandi/ |kirish sanasi=2020-03-10 |arxivsana=2021-04-30 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210430125233/https://daryo.uz/2014/09/24/turkiston-saroyida-mit-uz-milliy-internet-tanlovi-goliblari-taqdirlandi/ }}&lt;/ref&gt; va „Uz domenlari Internet festivali“da „Eng yaxshi shaxsiy sahifa“ nominatsiyasida sovrindor boʻlgan&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=Itogi Internet-festivalya natsionalnogo domena UZ 2014 |url=https://nasimov.pro/2014/09/itogi-internet-festivalya-nacionalnogo-domena-uz-2014/ |access-date=2020-03-10 |archivedate=2020-03-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200325091653/https://nasimov.pro/2014/09/itogi-internet-festivalya-nacionalnogo-domena-uz-2014/ }}&lt;/ref&gt;.

[[2015-yil]]da „Jamiyat va men“ tanlovining „Eng yaxshi yoritilgan huquqiy mavzular“ nominatsiyasida gʻolib boʻlgan&lt;ref&gt;[http://uza.uz/oz/society/fidoyi-me-nat-etirofi-20-02-2015 Fidoyi mehnat eʼtirofi]&lt;/ref&gt;.

[[2016-yil]]da „[[Oʻzbekiston belgisi]]“ koʻkrak nishoni bilan taqdirlangan&lt;ref&gt;[https://kun.uz/news/2016/12/03/bir-guru-eslar-uzbekiston-belgisi-kukrak-nisoni-bilan-takdirlandilar Bir guruh yoshlar „Oʻzbekiston belgisi“ koʻkrak nishoni bilan taqdirlandilar]&lt;/ref&gt;.

[[2018-yil]]da Oʻzbekiston blogerlari chempionatida 2-oʻrinni olgan&lt;ref&gt;[https://blog.xabar.uz/natijalar Blogerlar chempionati]&lt;/ref&gt;, [[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi]] tomonidan oʻtkazilgan „Eng yaxshi huquq targʻibotchisi“ tanlovida „Huquqiy madaniyatni targʻib qiluvchi eng yaxshi mutaxassis“ nominatsiyasida gʻolibi boʻlgan&lt;ref&gt;[https://teletype.in/@huquqiy_axborot/ByjxBkpD7 „ENG YaXShI HUQUQ TARGʻIBOTChISI“ TANLOVI GʻOLIBLARI ANIQLANDI]&lt;/ref&gt;.

[[2019-yil]]da „Huquqiy targʻibot ishlari aʼlochisi“ koʻkrak nishoni va [[Kelajak bunyodkori medali]] bilan taqdirlangan&lt;ref&gt;[http://uza.uz/oz/documents/matbuot-va-ommaviy-akhborot-vositalari-khodimlari-kuni-munos-27-06-2019 Matbuot va ommaviy axborot vositalari xodimlari kuni munosabati bilan soha xodimlaridan bir guruhini mukofotlash toʻgʻrisida]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://t.me/huquqiyaxborot/6006 „Huquqiy targʻibot ishlari aʼlochisi“ koʻkrak nishonining ilk sohiblari maʼlum boʻldi]&lt;/ref&gt;.

== Oilasi ==
Turmush oʻrtogʻi — [[Mehrinoz Abbosova|Mehrinoz Nosirjon qizi Abbosova]], [[Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki]] raisining maslahatchisi, [[Zulfiya nomidagi davlat mukofoti]] sohibasi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Vikiiqtibos}}
* {{Facebook|xushnudjohn}}
* {{Twitter|xushnudbeck}}
* {{Telegram|xushnudbek}}
* {{Instagram|xushnudbek}}
* {{Telegram|xushnudbekuz}}
* {{Telegram|zakovatklubi}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Blogerlar]]
[[Turkum:21-asr Oʻzbekiston siyosatchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston huquqshunoslari]]
[[Turkum:Oltin qalam milliy mukofoti sohiblari]]</text>
      <sha1>1ym40o37ptqeuiqgo2igni0knjo7wba</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328578</id>
      <parentid>6328576</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:38:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Umarxon III</username>
        <id>18267</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>+</comment>
      <origin>6328578</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10619" sha1="7esvtbk6sis6g247cc1bdyxq63xjvll" xml:space="preserve">{{Davlat arbobi
| ismi                      = Xudoyberdiyev Xushnud Gʻayratovich
| tasvir                    = Xushnud xudoyberdiyev.jpg
| lavozimi_2                = [[Oʻzbekiston milliy axborot agentligi]] bosh direktorining birinchi o‘rinbosari
| tasvir_2                  = 
| uzunlik_2                 = 250px
| boshlanish davri_2        = [[2023-yil]] [[7-avgust]]dan
| tugash davri_2            = [[2026-yil]] [[15-oktyabr]]gacha
| oʻtmishdoshi_2            = [[Jumanazar Meliqulov]]
| vorisi_2                  = 
| lavozimi_3                = Milliy mass-mediani qoʻllab-quvvatlash va rivojlantirish jamoat fondi direktori
| boshlanish davri_3        = [[2019-yil]] [[10-oktyabr]]dan
| tugash davri_3            = [[2020-yil]] [[30-iyun]]gacha
| oʻtmishdoshi_3            = lavozim taʼsis etilgan
| vorisi_3                  = [[Aleksandra Kolesnichenko]]
| tavallud sanasi           = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1989|6|7}}
| tavallud joyi             = {{TavalludJoyi|Chiroqchi tumani}}, [[Qashqadaryo viloyati]]
| fuqaroligi                = {{UZB}}
| maʼlumoti                 = [[Toshkent davlat yuridik universiteti]]
| millati                   = oʻzbek
| unvoni                    = [[2-darajali yurist]]
| turmush_oʻrtogʻi          = [[Mehrinoz Abbosova]]
| bolalari                  = 1ta
| xizmat qilgan yillari     = 
| mukofotlari               = {{Oʻzbekiston belgisi}} {{Kelajak bunyodkori medali}}
| sayti                     = {{URL|xushnudbek.uz}}
| lavozim                   = O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi Kommunikatsiyalar departamenti rahbari o‘rinbosari
| boshlanish davri          = [[2026-yil]] [[15-oktyabr]]dan
| tugash davri              = hozirgi vaqtgacha
| oʻtmishdoshi              = Farruh Omonov
}}
[[Fayl:Selfie with President of Uzbekistan.jpg|thumb|Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev hamda blogerlar selfisi. Registon maydoni. Samarqand. 26.08.2019 y.]]
[[File:Xushnud Xudoyberdiyev, Diyor Imomxoʻjayev va Muhrim Aʼzamxoʻjayev.jpg|thumb|Xushnud Xudoyberdiyev, [[Diyor Imomxoʻjayev]] va Muhrim Aʼzamxoʻjayev]]
'''Xushnud Gʻayratovich Xudoyberdiyev''' — [[oʻzbekiston]]lik huquqshunos, davlat va jamoat arbobi, bloger. [[Zakovat]] intellektual klubi bilimdonlaridan biri&lt;ref name=&quot;osm&quot;&gt;{{YouTube|WnNWCkWiiBg|Zakovatchi sifatida tanilgan, abituriyent va talabalar ko'makdoshi, huquqshunos, bloger bilan suhbat|logo=1}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |title=Bosh vazir matbuot kotibi {{!}} Bekzod Hidoyatov |url=https://t.me/hidoyatov_bsh/81 |website=Telegram |access-date=2023-08-07}}&lt;/ref&gt;. 2026-yil 15-oktyabrdan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti administratsiyasi Kommunikatsiyalar departamenti rahbari o‘rinbosari.

== Biografiyasi ==
[[1989-yil]] [[7-iyun]]da [[Qashqadaryo viloyati]]ning [[Chiroqchi tumani]]da ziyoli oilada tugʻilgan. Millati — oʻzbek.

5 yoshligida [[Chiroqchi tumani]]dagi [[Habib Abdullayev]] nomidagi 3-oʻrta taʼlim maktabiga 1-sinfga oʻqishga borgan. [[2003-yil]]da Chiroqchi tumanidagi 2-ixtisoslashgan litseyning 9-sinfini tamomlab, [[Toshkent davlat yuridik universiteti]] qoshidagi Akademik litseyda oʻqishni davom ettirgan. [[2006-yil]]da [[Toshkent davlat yuridik universiteti]] [[bakalavr]] bosqichiga shartnoma asosida qabul qilingan.

2010-yilda yuridik institutni imtiyozli diplom bilan tamomlagan. 2010-yili [[Toshkent davlat yuridik universiteti]] magistratura boʻlimi „Jinoyat protsessi; kriminalistika va tezkor qidiruv huquqi; sud ekspertizasi“ yoʻnalishi magistranti boʻlgan. 2012-yilda magistratura boʻlimini muvaffaqiyatli tamomlagan.

2010—2013-yillarda [[Toshkent davlat yuridik universiteti]]da oʻqituvchi boʻlgan.

2013—2017-yillarda [[Oʻzbekiston kasaba uyushmalari federatsiyasi]] kengashi yuridik boʻlimi yuristkonsulti boʻlgan. Bir vaqtning oʻzida [[Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi]]ning matbuot xizmati bosh mutaxassisi lavozimida xizmat qilgan&lt;ref name=&quot;osm&quot;/&gt;.

[[2019-yil]] [[26-dekabr]]da [[Respublika Oliy taʼlim kengashi]] aʼzosi etib tayinlangan&lt;ref&gt;[https://lex.uz/docs/4666572#4668847 Respublika oliy taʼlim kengashini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida]&lt;/ref&gt;.

[[2020-yil]] [[28-yanvar]]dan [[1-iyul]]gacha [[Milliy mass-mediani qoʻllab-quvvatlash va rivojlantirish jamoat fondi]] direktori sifatida faoliyat olib bordi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Bloger Xushnud Xudoyberdiev lavozimga tayinlandi |url=http://darakchi.uz/uz/84352 |kirish sanasi=2020-03-10 |arxivsana=2020-02-05 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200205122831/http://darakchi.uz/uz/84352 }}&lt;/ref&gt;.

[[2020-yil]] [[1-iyul]]da [[Oʻzbekiston milliy axborot agentligi]] direktorining oʻrinbosari etib tayinlangan&lt;ref&gt;[http://uza.uz/oz/society/tayinlov-za-ra-bariyatida-zgarish-b-ldi-01-07-2020 TAYINLOV: OʻzA rahbariyatida oʻzgarish boʻldi]&lt;/ref&gt;.

[[2023-yil]] [[7-avgust]]dan 2026-yil 15-oktyabrgacha Oʻzbekiston milliy axborot agentligi bosh direktorining birinchi oʻrinbosari boʻldi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

[[2026-yil]] [[15-oktyabr]] kuni [[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti administratsiyasi]] Kommunikatsiyalar departamenti boshlig‘i o‘rinbosari etib tayinlandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://t.me/Press_Secretary_Uz/8052 |sarlavha=O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi Rahbarining farmoyishi bilan Xushnud G‘ayratovich Xudayberdiyev O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi Kommunikatsiyalar departamenti boshlig‘i o‘rinbosari lavozimiga tayinlandi. |sana=15-oktabr}}&lt;/ref&gt;

== Loyihalari va ijtimoiy faoliyati ==
2011-yilda [[Muhrim Aʼzamxoʻjayev]], [[Diyor Imomxoʻjayev]] va [[Qahramon Aslanov]] bilan birgalikda [[kun.uz]] internet-nashriga asos solgan.

[[2012-yil]]dan buyon „Xushnudbek.uz“ shaxsiy saytini yuritadi.

[[2018-yil]] may oyida Telegram messenjerida kanal ochgan, ayni paytda obunachilari soni 600 mingdan oshadi&lt;ref&gt;[https://uz.tgstat.com/blogs Huquqshunos Xushnudbek Xudoyberdievning Telegram kanali]&lt;/ref&gt;.

2004-yildan buyon [[Zakovat]] intellektual klubining aʼzosi va muntazam efir oʻyinlarida ishtirok etib keladi. Efir orqali ilk marta 2005-yil iyun oyida oʻyinlarda ishtirok etgan. Faoliyati davomida 9 marta Oliy liga finalida ishtirok etib, ulardan 4 tasida jamoasi bilan chempion boʻlgan.

Toʻrt karra [[Zakovat]] oʻyinlari chempioni (2007, 2009, 2011, 2016-yillar); 2008, 2010, 2012, 2015 va 2018-yillarda Oliy liga oʻyinlari finalchisi; 2008 hamda 2012-yilgi Oliy liga final oʻyinidagi „[[Zakovat]] terma jamoasi“ aʼzosi; 2008-yilda „Yilning eng yaxshi yosh bilimdoni“ nominatsiyasi sohibi; 2011-yilda „Yilning eng faol bilimdoni“ nominatsiyasi sohibi; 2013-yilda „Tomoshabinlar mehrini qozongan bilimdon“ nominatsiyasi sohibi boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://oyina.uz/uz/article/1860 |sarlavha=Huquqshunos Xushnudbek Xudoyberdiyev “Har bir inson hayoti davomida oʻqishi shart boʻlgan 10 kitob” tavsiya qiladi}}&lt;/ref&gt;.

2023-yildan buyon Qobil Xidirov, Otabek Bakirov, Laziz Hamidov va Muhrim Aʼzamxoʻjayev bilan birgalikda „Lolazor“ podkastini yuritadi.

== Mukofotlari ==
[[2014-yil]]i „Oltin qalam“ Milliy mukofotining „Jurnalistikada ijtimoiy masalalarni yoritishda innovatsion yechim va yondashuvlar“ nominatsiyasi sovrindori&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=„Turkiston“ saroyida MIT.uz — milliy internet tanlovi gʻoliblari taqdirlandi |url=https://journalist.uz/n/5428 |kirish sanasi=2020-03-10 |arxivsana=2021-01-18 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210118111800/http://journalist.uz/n/5428 }}&lt;/ref&gt;, „MIT.UZ — Milliy internet festivali“da „Eng yaxshi tahliliy sayt“ nominatsiyasida&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=MIT.UZ |url=https://daryo.uz/2014/09/24/turkiston-saroyida-mit-uz-milliy-internet-tanlovi-goliblari-taqdirlandi/ |kirish sanasi=2020-03-10 |arxivsana=2021-04-30 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210430125233/https://daryo.uz/2014/09/24/turkiston-saroyida-mit-uz-milliy-internet-tanlovi-goliblari-taqdirlandi/ }}&lt;/ref&gt; va „Uz domenlari Internet festivali“da „Eng yaxshi shaxsiy sahifa“ nominatsiyasida sovrindor boʻlgan&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=Itogi Internet-festivalya natsionalnogo domena UZ 2014 |url=https://nasimov.pro/2014/09/itogi-internet-festivalya-nacionalnogo-domena-uz-2014/ |access-date=2020-03-10 |archivedate=2020-03-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200325091653/https://nasimov.pro/2014/09/itogi-internet-festivalya-nacionalnogo-domena-uz-2014/ }}&lt;/ref&gt;.

[[2015-yil]]da „Jamiyat va men“ tanlovining „Eng yaxshi yoritilgan huquqiy mavzular“ nominatsiyasida gʻolib boʻlgan&lt;ref&gt;[http://uza.uz/oz/society/fidoyi-me-nat-etirofi-20-02-2015 Fidoyi mehnat eʼtirofi]&lt;/ref&gt;.

[[2016-yil]]da „[[Oʻzbekiston belgisi]]“ koʻkrak nishoni bilan taqdirlangan&lt;ref&gt;[https://kun.uz/news/2016/12/03/bir-guru-eslar-uzbekiston-belgisi-kukrak-nisoni-bilan-takdirlandilar Bir guruh yoshlar „Oʻzbekiston belgisi“ koʻkrak nishoni bilan taqdirlandilar]&lt;/ref&gt;.

[[2018-yil]]da Oʻzbekiston blogerlari chempionatida 2-oʻrinni olgan&lt;ref&gt;[https://blog.xabar.uz/natijalar Blogerlar chempionati]&lt;/ref&gt;, [[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi]] tomonidan oʻtkazilgan „Eng yaxshi huquq targʻibotchisi“ tanlovida „Huquqiy madaniyatni targʻib qiluvchi eng yaxshi mutaxassis“ nominatsiyasida gʻolibi boʻlgan&lt;ref&gt;[https://teletype.in/@huquqiy_axborot/ByjxBkpD7 „ENG YaXShI HUQUQ TARGʻIBOTChISI“ TANLOVI GʻOLIBLARI ANIQLANDI]&lt;/ref&gt;.

[[2019-yil]]da „Huquqiy targʻibot ishlari aʼlochisi“ koʻkrak nishoni va [[Kelajak bunyodkori medali]] bilan taqdirlangan&lt;ref&gt;[http://uza.uz/oz/documents/matbuot-va-ommaviy-akhborot-vositalari-khodimlari-kuni-munos-27-06-2019 Matbuot va ommaviy axborot vositalari xodimlari kuni munosabati bilan soha xodimlaridan bir guruhini mukofotlash toʻgʻrisida]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://t.me/huquqiyaxborot/6006 „Huquqiy targʻibot ishlari aʼlochisi“ koʻkrak nishonining ilk sohiblari maʼlum boʻldi]&lt;/ref&gt;.

== Oilasi ==
Turmush oʻrtogʻi — [[Mehrinoz Abbosova|Mehrinoz Nosirjon qizi Abbosova]], [[Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki]] raisining maslahatchisi, [[Zulfiya nomidagi davlat mukofoti]] sohibasi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Vikiiqtibos}}
* {{Facebook|xushnudjohn}}
* {{Twitter|xushnudbeck}}
* {{Telegram|xushnudbek}}
* {{Instagram|xushnudbek}}
* {{Telegram|xushnudbekuz}}
* {{Telegram|zakovatklubi}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Blogerlar]]
[[Turkum:21-asr Oʻzbekiston siyosatchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston huquqshunoslari]]
[[Turkum:Oltin qalam milliy mukofoti sohiblari]]</text>
      <sha1>7esvtbk6sis6g247cc1bdyxq63xjvll</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sidney metropoliteni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>693316</id>
    <revision>
      <id>6328318</id>
      <parentid>3177386</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T21:29:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328318</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4801" sha1="p33xyp5piy8y1xerrz1wwdubvpzxjsd" xml:space="preserve">{{Metro
  | Nomi = Sidney metropoliteni
  | Logotipi = [[Fayl:TfNSW M.svg|150px]]
  [[Tasvir:0402 Chatswood, 2019 (01).jpg|350px]]
  | Davlat = [[Avstraliya]]
  | Shahar = [[Sidney]]
  | Ochilgan vaqti = [[2019-yil]] [[26-may]]
  | Shirkat =  Metro Trains Sydney
  | Uzunligi = 36 km
  | Stantsiyalari = 13 ta
  | Yo`llari = 1 ta
  | Yo`lovchilari = 62,570&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.transport.nsw.gov.au/data-and-research/passenger-travel/metro-patronage/metro-patronage-top-level-chart|title=Metro patronage|website=Transport for NSW|accessdate=3-noyabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;
  |annual_ridership= 	22.8 million 
  | Yo`lovchilariY = 22.8 million
  | Sxemasi = [[Fayl:Map of Sydney Metro.svg|250px|Sidney metropoliteni]]
  | Sayt  = 
 }}
'''Sidney metropoliteni''' &amp;mdash; toʻliq avtomatlashtirilgan tezkor tranzit tizimi, Sidney, Yangi Janubiy Uels, Avstraliya. Hozirgi vaqtda [[2019-yil]] [[26-may]]da ochilgan bitta tarmoqdan iborat boʻlib, Tallawongdan Chatsvudgacha boʻlgan 13 ta stantsiyadan va 36 km (22,4 milya) egizak yoʻllardan iborat. Ushbu liniyani Chatsvuddan Bankstaungacha, Sidney Harbori va CBD tomonidan [[2024-yil]]gacha rejalashtirilgan tugatish bilan kengaytirish boʻyicha ishlar davom etmoqda. Qurib bitkazilgandan soʻng, ushbu liniya 66 km (41.0 milya) egizak yoʻllarni va 31 ta stansiyani oʻz ichiga oladi.

Sidney Metro West loyihasi ham eʼlon qilindi va CBDdan Vestmeadgacha 24 km (14.9 milya) yer osti egizak yoʻllari va yettita stantsiyani oʻz ichiga oladi. Ushbu liniyani  Gʻarbiy Sidney aeroportiga, shuningdek Sent-Mersi, Liverpul va Maksur oʻrtasidagi aeroport orqali qoʻshimcha liniyalarni kengaytirish uchun dastlabki loyihalash ishlari olib borilmoqda.

Sidney toʻliq avtomatlashtirilgan metro tizimini qurgan Avstraliyaning birinchi shahri.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://sydneymetro.info/home/documents/23011/download|title=Sydney Metro: Info|date=13-iyul 2015-yil|work=sydneymetro.info|accessdate=30-mart 2020-yil|archivedate=4-mart 2016-yil|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304091651/http://sydneymetro.info/home/documents/23011/download}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160304091651/http://sydneymetro.info/home/documents/23011/download |date=4-mart 2016-yil }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.mondaq.com/australia/x/90564/Sydneys+Metro+an+Australian+first|title=Sydney Metro an Australian first|date=8-dekabr 2009-yil|work=mondaq.com|accessdate=13-iyul 2015-yil}}&lt;/ref&gt; Sidneyda tezyurar, tezkor tranzit metro temir yoʻlini qurish rejalari va loyihalari [[2008-yil]]ga&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.smh.com.au/news/opinion/dont-worry-about-debt-sydney-needs-this-metro/2008/09/28/1222540244993.html|title=Don't worry about debt, Sydney needs this metro|work=[[The Sydney Morning Herald]]|date=29-sentabr 2008-yil|accessdate=13-iyul 2015-yil}}&lt;/ref&gt; toʻgʻri keladi, ammo dastlabki taklif [[2001-yil]]da paydo boʻlgan edi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.catalyst.com.au/Public_files/Long-Term_Strategic_Plan_for_Rail_Overview_13_June_2001.pdf|title=Long Term Strategic Plan for Rail|work=catalyst.com.au|date=2001-yil iyun|accessdate=13-iyun 2015-yil|archivedate=30-iyul 2018-yil|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180730140557/http://www.catalyst.com.au/Public_files/Long-Term_Strategic_Plan_for_Rail_Overview_13_June_2001.pdf}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180730140557/http://www.catalyst.com.au/Public_files/Long-Term_Strategic_Plan_for_Rail_Overview_13_June_2001.pdf |date=30-iyul 2018-yil }}&lt;/ref&gt; Ilgari yer osti tarmogʻini qurish boʻyicha katta rejalarga qaramay, xususiylashtirish va moliyalashtirish boʻyicha tortishuvlar hukumat tomonidan maʼqullanishiga toʻsqinlik qildi va bu uning boshlanishini keyinga qoldirdi. Loyihani amalga oshirish qiyin boʻlganiga qaramay, [[2013-yil]]da Sidneyning birinchi metrosi deb nomlanuvchi Shimoliy Gʻarbiy temir yoʻl liniyasini qurish hukumat tomonidan maʼqullangan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.theaustralian.com.au/business/nsw-tests-the-market-over-sydney-metro-construction/story-e6frg8zx-1227410122521|title=NSW tests the market over Sydney Metro construction|work=[[The Australian]]|date=23-iyun 2015-yil|accessdate=13-iyul 2015-yil}} {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== Yana qarang ==
* [[Metropolitenlar roʻyxati]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [https://www.sydneymetro.info/ NSW Government Sydney Metro Website]
* [https://transportnsw.info/travel-info/ways-to-get-around/metro#/ Transport NSW Metro Page]
* [https://www.ourmetro.com.au/ MTS Home Page] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20211228150324/https://www.ourmetro.com.au/ |date=28-dekabr 2021-yil }}


[[Turkum:Metro]]
[[Turkum:2019-yilda ochilgan metropolitenlar roʻyxati]]</text>
      <sha1>p33xyp5piy8y1xerrz1wwdubvpzxjsd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vikipediya:Interfeys administratorligiga soʻrovlar</title>
    <ns>4</ns>
    <id>696760</id>
    <revision>
      <id>6328443</id>
      <parentid>5456286</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T05:18:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* {{subst:REVISIONUSER}} */ yangi mavzu</comment>
      <origin>6328443</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19957" sha1="72lw12nrjblmrs5wssn93rkiyu5wscr" xml:space="preserve">{{/Shapka}}&lt;onlyinclude&gt;&lt;/onlyinclude&gt;

== {{U|Xusinboy Bekchanov}} ==
{{munozara tepasi}}
* {{userlinks-rights|Xusinboy Bekchanov}}.
:MediaWiki nomfazosiga oʻzgartirishlar kiritish uchun Interfeys administratorligi statusi berishingizni soʻrayman.
==== Rozilar ====
# {{Roziman}}--[[Foydalanuvchi:Asadbek Botirqulov|Asadbek Botirqulov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Asadbek Botirqulov|munozara]]) 13:54, 30-Iyun 2020 (UTC)
# {{Roziman}}--[[Foydalanuvchi:Umarxon III|Umarxon III]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Umarxon III|munozara]]) 14:01, 30-Iyun 2020 (UTC).
# {{Roziman}}. [[Foydalanuvchi:Malikxan|&lt;font color=&quot;green&quot;&gt;Malikxan&lt;/font&gt;]] '''&lt;sup&gt;&lt;small&gt;&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Malikxan|munozara]]&lt;/span&gt;&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;''' 14:35, 30-Iyun 2020 (UTC)
# {{Roziman}} --[[Foydalanuvchi:Kagansky|Kagansky]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Kagansky|munozara]]) 15:15, 30-Iyun 2020 (UTC)
#{{Roziman}} [[Foydalanuvchi: Komilkhuja]]
==== Qarshilar ====
==== Betaraflar ====
==== Natija ====
{{bajarildi}}. [[Foydalanuvchi:Nataev|&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;N&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;ataev&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataev|munozara]]&lt;/sup&gt; 09:05, 1-Iyul 2020 (UTC)
{{munozara osti}}

== {{U|Malikxan}} ==
{{munozara tepasi}}
* {{userlinks-rights|Malikxan}}
:Barchaga salom! Mem [[CSS]], [[JavaScript|JS]] sahifalari hamda MediaWiki nomfazosiga oʻzgartirishlar kiritmoqchiman. Bu esa interfeys administratori statusini talab qiladi. Shu maqsadda, men interfeys administratoriga nomzodimni qoʻydim. Sizlardan ovoz berishda ishtirok etishingizni soʻrab qolaman. [[Foydalanuvchi:Malikxan|&lt;font color=&quot;green&quot;&gt;Malikxan&lt;/font&gt;]] &lt;b&gt;&lt;sup&gt;&lt;small&gt;&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Malikxan|munozara]]&lt;/span&gt;&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;&lt;/b&gt;  10:18, 28-Sentabr 2020 (UTC)
==== Rozilar ====
# {{Roziman}} - [[Foydalanuvchi:Xusinboy Bekchanov|Xusinboy Bekchanov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Xusinboy Bekchanov|munozara]]) 10:20, 28-Sentabr 2020 (UTC).
# {{Roziman}} &lt;b&gt;[[Foydalanuvchi:Vikichizar|&lt;font color=&quot;blue&quot;&gt;Viki&lt;/font&gt;&lt;font color=&quot;orange&quot;&gt;chi&lt;/font&gt;&lt;font color=&quot;red&quot;&gt;zar&lt;/font&gt;]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;&lt;big&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Vikichizar|&lt;span style=&quot;color:orange&quot;&gt;munozara&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 10:53, 28-Sentabr 2020 (UTC) .
# {{Roziman}} – [[Foydalanuvchi:Kagansky|Kagansky]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Kagansky|munozara]]) 12:05, 28-Sentabr 2020 (UTC)
# {{Roziman}} - '''[[Foydalanuvchi:Asadbek Botirqulov|Asadbek Botirqulov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Asadbek Botirqulov|munozara]]) 12:11, 28-Sentabr 2020 (UTC)'''
# {{Roziman}} - '''[[Foydalanuvchi:Muxriddin Azimov|Muxriddin Azimov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Muxriddin Azimov|munozara]]) 13:15, 28-Sentabr 2020 (UTC)'''

==== Qarshilar ====

==== Betaraflar ====

==== Natija ====
{{Bajarildi}}. [[Foydalanuvchi:Nataev|&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;N&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;ataev&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataev|munozara]]&lt;/sup&gt; 03:24, 1-Oktabr 2020 (UTC)
{{munozara osti}}

== {{U|Evrifaessa}} ==
{{Munozara tepasi}}
* {{userlinks-rights|Evrifaessa}}
:Hi everyone! A week ago, I wanted to create a [[VP:TWINK|Twinkle gadget]] on the Uzbek Wikipedia. During the creation, however, I encountered several problems.  I think Evrifaessa can help with that. If Evrifaessa agrees, after the request, I will give this user the status of interface administrator. [[Foydalanuvchi:Malikxan|&lt;font color=&quot;green&quot;&gt;Malikxan&lt;/font&gt;]] &lt;b&gt;&lt;sup&gt;&lt;small&gt;&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Malikxan|munozara]]&lt;/span&gt;&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;&lt;/b&gt;  18:00, 19-Oktabr 2020 (UTC)
* Hello everyone, as per Malikxan's kind invite, I can agree to nominate for a '''''temporary''''' interface administration to get your wiki ready to use Twinkle. After I'm done with my work, I'll ask to resign, and you'll take my temporary interface administration right back. Thanks.--&lt;span style=&quot;background:#444;padding:3px 12px;font-size:12px&quot;&gt;[[User:Evrifaessa|&lt;span style=&quot;color:#fff&quot;&gt;evrifaessa&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;&lt;span style=&quot;color:#FC0&quot;&gt;❯❯❯&lt;/span&gt;&amp;nbsp;[[User talk:Evrifaessa|&lt;span style=&quot;color:#fff&quot;&gt;talk&lt;/span&gt;]]&lt;/span&gt; 18:07, 19-Oktabr 2020 (UTC)
::OK. You can be a ''temporary'' interface administrator if you want, but I'd rather be a permanent admin. Of course it's your wish and I support you! ) [[Foydalanuvchi:Malikxan|&lt;font color=&quot;green&quot;&gt;Malikxan&lt;/font&gt;]] &lt;b&gt;&lt;sup&gt;&lt;small&gt;&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Malikxan|munozara]]&lt;/span&gt;&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;&lt;/b&gt;  18:17, 19-Oktabr 2020 (UTC)
==== Rozilar ====
# Tabiiyki, {{roziman}}. [[Foydalanuvchi:Malikxan|&lt;font color=&quot;green&quot;&gt;Malikxan&lt;/font&gt;]] &lt;b&gt;&lt;sup&gt;&lt;small&gt;&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Malikxan|munozara]]&lt;/span&gt;&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;&lt;/b&gt;  08:50, 20-Oktabr 2020 (UTC)
# {{roziman}}. — [[Foydalanuvchi:Kagansky|Kagansky]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Kagansky|munozara]]) 08:59, 20-Oktabr 2020 (UTC)
# {{Roziman}} - '''[[Foydalanuvchi:Muxriddin Azimov|Muxriddin Azimov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Muxriddin Azimov|munozara]]) 09:01, 20-Oktabr 2020 (UTC)'''
# {{Roziman}} -- &lt;b&gt;[[Foydalanuvchi:Vikichizar|&lt;font color=&quot;blue&quot;&gt;Viki&lt;/font&gt;&lt;font color=&quot;orange&quot;&gt;chi&lt;/font&gt;&lt;font color=&quot;red&quot;&gt;zar&lt;/font&gt;]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;&lt;big&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Vikichizar|&lt;span style=&quot;color:orange&quot;&gt;munozara&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 09:31, 20-Oktabr 2020 (UTC)
# Ajoyib fikr. {{Roziman}} — '''[[Foydalanuvchi:Asadbek Botirqulov|Asadbek Botirqulov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Asadbek Botirqulov|munozara]]) 16:01, 20-Oktabr 2020 (UTC)'''

==== Qarshilar ====

==== Betaraflar ====

==== Natija ====
{{Bajarildi}}. Interface administrator rights was given for a period of 1 month. [[Foydalanuvchi:Malikxan|&lt;font color=&quot;green&quot;&gt;Malikxan&lt;/font&gt;]] &lt;b&gt;&lt;sup&gt;&lt;small&gt;&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Malikxan|munozara]]&lt;/span&gt;&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;&lt;/b&gt;  09:51, 20-Oktabr 2020 (UTC)
{{munozara osti}}

== {{U|Nataev}} ==
{{munozara tepasi}}
* {{userlinks-rights|Nataev}}.
:MediaWiki nomfazosida asosan tarjima qilish uchun interfeys administratori statusini olsam, yaxshi boʻlardi.
==== Rozilar ====
# {{Roziman}}. [[Foydalanuvchi:Malikxan|&lt;span style=&quot;color:green&quot;&gt;Malikxan&lt;/span&gt;]] &lt;b&gt;&lt;sup&gt;&lt;small&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Malikxan#top|munozara]]&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;&lt;/b&gt; 10:53, 4-May 2022 (UTC)
# {{Roziman}}. [[Foydalanuvchi:Jamshid Nurkulov|Jamshid Nurqul]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Jamshid Nurkulov|munozara]]) 11:30, 4-May 2022 (UTC)
# {{Roziman}}. [[Foydalanuvchi:Gayrat98|Gayrat98]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Gayrat98|munozara]]) 11:54, 4-May 2022 (UTC)
# {{Roziman}} - '''[[Foydalanuvchi:Muxriddin Azimov|Muxriddin Azimov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Muxriddin Azimov|munozara]]) 12:41, 4-May 2022 (UTC)'''
# {{Roziman}}. — [[Foydalanuvchi:Kagansky|Kagansky]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Kagansky|munozara]]) 17:43, 4-May 2022 (UTC)
# {{Roziman}}. — [[Foydalanuvchi:Xusinboy Bekchanov|Xusinboy Bekchanov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Xusinboy Bekchanov|munozara]]) 03:32, 5-May 2022 (UTC).

==== Qarshilar ====
==== Betaraflar ====
==== Natija ====
{{Bajarildi}}. [[Foydalanuvchi:Malikxan|&lt;span style=&quot;color:green&quot;&gt;Malikxan&lt;/span&gt;]] &lt;b&gt;&lt;sup&gt;&lt;small&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Malikxan#top|munozara]]&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;&lt;/b&gt; 06:06, 5-May 2022 (UTC)
{{munozara osti}}

== {{U|ShohjahonSobirov}} ==
{{munozara tepasi}}
* {{userlinks-rights|ShohjahonSobirov}}
: Assalomu alaykum! Qadrli Vikidoshlar. WikiStipendiya marafoni tufayli o‘zbekcha Vikipediyada ham foydalanuvchilar soni keskin ortib bormoqda. Shularni hisobga olgan holda men EnWikidagi juda koʻplab foydali gadjetlar va skriptlarni UzWikiga olib oʻtmoqchiman. Bu harakatlarimni qo‘llab-quvvatlaysizlar degan umiddaman. — [[Foydalanuvchi:ShohjahonSobirov|&lt;span style=&quot;font-family:Old English Text MT;color:#000000;background-color:#fafafa;text-align:center;&quot;&gt;Programmer&lt;/span&gt;]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:ShohjahonSobirov|munozara]]) 15:55, 23-Dekabr 2022 (UTC)
==== Rozilar ====
# {{Roziman}} — [[Foydalanuvchi:Xusinboy Bekchanov|Xusinboy Bekchanov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Xusinboy Bekchanov|munozara]]) 07:01, 24-Dekabr 2022 (UTC).
# {{Roziman}}. — [[Foydalanuvchi:Kagansky|'''''Kagansky''''']] '''''([[Foydalanuvchi munozarasi:Kagansky|munozarasi]])''''' 07:05, 24-Dekabr 2022 (UTC)
# {{Roziman}}. — --''&lt;span style=&quot;font-family:Old English Text MT;&quot;&gt;[[Foydalanuvchi:Mirzoulug'bek |Mirzo&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;Ulugʻ&lt;/font&gt;]][[Foydalanuvchi munozarasi:Mirzoulug'bek|B&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;ek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;'' 08:23, 24-Dekabr 2022 (UTC)
# {{Roziman}}. — [[Foydalanuvchi:Muxriddin Azimov|Muxriddin Azimov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Muxriddin Azimov|munozara]]) 14:20, 24-Dekabr 2022 (UTC)
# {{Roziman}}. — [[Foydalanuvchi:Abdufattohov Ibrohimjon|Abdufattohov Ibrohimjon]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Abdufattohov Ibrohimjon|munozara]]) 17:34, 24-Dekabr 2022 (UTC)

==== Qarshilar ====

==== Betaraflar ====


==== Natija ====
{{Bajarildi}}. [[Foydalanuvchi:Malikxan|&lt;span style=&quot;color:green&quot;&gt;Malikxan&lt;/span&gt;]] '''&lt;sup&gt;&lt;small&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Malikxan#top|munozara]]&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;''' 03:21, 25-Dekabr 2022 (UTC)
{{munozara osti}}

== {{U|Panpanchik}} ==
{{munozara tepasi}}
* {{userlinks-rights|Panpanchik}}
: Assalomu alaykum! Hurmatli vikipediya foydalanuvchilari va adminstratorlari. VikiStipendiya marafonidan soʻng ham uzwikida bir qator yangi modullar va andozalar yaratishga ehtiyoj sezilmoqda. Shularni erkin yaratish, enwikidagi gadjetlar va css kodlarini olib oʻtish hamda MediaWiki nomfazosiga oʻzgartirishlar kiritish (asosan tarjima qilinmay qoladigan qismlarni tarjima qilish) uchun Interfeys administratorligi statusi berishingizni soʻrayman. [[User:Panpanchik|&lt;span style=&quot;color:pink;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Pristina;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#A76BCF&quot;&gt;Pan&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#FF69B4&quot;&gt;Pan&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#6495ED&quot;&gt;Chik&lt;/span&gt;]] [[User talk:Panpanchik|&lt;sup&gt;#yozish&lt;/sup&gt;]] 14:26, 27-Aprel 2023 (UTC)
==== Rozilar ====
# {{Roziman}}. — [[Foydalanuvchi:Abdufattohov Ibrohimjon|Abdufattohov Ibrohimjon]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Abdufattohov Ibrohimjon|&lt;sup&gt;munozara&lt;/sup&gt;]]) 14:29, 27-Aprel 2023 (UTC)
# {{Roziman}} — [[User:Husniddin Rasulov|&lt;font face=&quot;Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#00008B&quot;&gt;Husniddin&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#800000&quot;&gt;Rasulov&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]][[User talk:Husniddin Rasulov|&lt;sup&gt;(munozara)&lt;/sup&gt;]] 14:58, 27-Aprel 2023 (UTC)
# {{Roziman}} — Uddalay olishingizga ishonaman! [[Foydalanuvchi:Kamol Azzam|Kamol Azzam]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Kamol Azzam|munozara]]) 14:26, 28-Aprel 2023 (UTC)
# {{Roziman}}. — ''&lt;span style=&quot;font-family:Old English Text MT;&quot;&gt;[[Foydalanuvchi:Mirzoulug'bek |Mirzo&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;Ulug'&lt;/font&gt;]][[Foydalanuvchi munozarasi:Mirzoulug'bek|B&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;ek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;'' 06:16, 3-May 2023 (UTC)
# {{Roziman}}. — Nomzod qobiliyatli, ishonchli va juda faol. [[Foydalanuvchi:Umarxon III|Umarjon Rahimov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Umarxon III|munozara]]) 22:57, 5-May 2023 (UTC).

==== Qarshilar ====

==== Betaraflar ====
Assalomu alaykum. Avvalambor interfeys adminstratori oʻlaroq hissa qoʻshmoqchiligingiz tahsinga loyiq. Qariyb 5 oydan beri interfeys admini sifatida faoliyat olib bormoqdaman. 10 dan ortiq script va gadjetlarni oʻzbekcha vikipediyaga ham olib oʻtdim. Script yoki gadjetlarni oʻz shaxsiy maxsus sahifangizga kodini yuklab olib ham ishlashingiz ham mumkin. Bunga aynan interfeys admini statusi shart emas. Keyin Web dasturlash boʻyicha koʻnikmalaringiz ancha yaxshi boʻlishi va kodlarni oʻqiy olishingiz kerak boʻladi. Sizni eski holiga qaytaruvchi va xulosa chiqaruvchi maqomida aʼlo faoliyat olib borayotganingizni koʻrmoqdaman. Asosiy va media nomfazosidagi fayllarga qaltis oʻzgartirish kiritish yaxshina boshogʻriq boʻlishi tabiiy holat. Lekin men aytgan yuqoridagi koʻnikmalar sizda boʻlmasa bu statusni olishingizdan maʼno yoʻq deb hisoblayman. — [[Foydalanuvchi:ShohjahonSobirov|&lt;span style=&quot;font-family:Old English Text MT;color:#000000;background-color:#fafafa;text-align:center;&quot;&gt;Programmer&lt;/span&gt;]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:ShohjahonSobirov|munozara]]) 18:07, 2-May 2023 (UTC)

: Kodlar bilan ishlash u qadar muammo boʻlmaydi nasib qilsa. Chunki dasturlashdan saboq olganman. Siz aytgan ikkinchi holat esa, buni bilaman bu status olmasdan-da qilish mumkin ekanligini, lekin menda yana boshqa bir maqsad ham bor. Shu sababli ham nomzodlikka qoʻydim. Oʻylaymanki, bu bosh ogʻriqlarni keltirib chiqarmaydi. Ammo aytilgan fikrlaringiz uchun tashakkur. Agarda statusga loyiq koʻrilsam siz aytganingizdek ehtiyotkor boʻlib harakat qilaman{{smiley|:)}} [[User:Panpanchik|&lt;span style=&quot;color:pink;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Pristina;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#A76BCF&quot;&gt;Pan&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#FF69B4&quot;&gt;Pan&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#6495ED&quot;&gt;Chik&lt;/span&gt;]] [[User talk:Panpanchik|&lt;sup&gt;#yozish&lt;/sup&gt;]] 15:03, 15-May 2023 (UTC)

==== Natija ====
{{Bajarildi}}. [[Foydalanuvchi:Malikxan|&lt;span style=&quot;color:green&quot;&gt;Malikxan&lt;/span&gt;]] &lt;b&gt;&lt;sup&gt;&lt;small&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Malikxan#top|munozara]]&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;&lt;/b&gt; 16:30, 15-May 2023 (UTC)
{{munozara osti}}

== [[Foydalanuvchi:Laziz Baxtiyorov|Laziz Baxtiyorov]] ==
{{munozara tepasi}}
* {{userlinks-rights|Laziz Baxtiyorov}}
:Assalomu alaykum, hurmatli foydalanuvchilar va administratorlar. MediaWiki nomfazosidagi sahifalarni tarjima qilish hamda boshqa tillardagi wikipedialarda mavjud skriptlar hamda toollarni UzWikiga olib oʻtish uchun menga ushbu status berilsa yaxshi boʻlardi. 

Hurmatli [[Foydalanuvchi:Kagansky|Kagansky]], [[Foydalanuvchi:Nataev|Nataev]], [[Foydalanuvchi:Nataeva|Nataeva]], [[Foydalanuvchi:Malikxan|Malikxan]], [[Foydalanuvchi:Mirzoulug'bek|Mirzoulugʻbek]], [[Foydalanuvchi:Umarxon III|Umarxon III]], [[Foydalanuvchi:Artemev Nikolay|Artemev Nikolay]], [[Foydalanuvchi:Muxriddin Azimov|Muxriddin Azimov]], [[Foydalanuvchi:Gayrat98|Gayrat98]], [[Foydalanuvchi:Alpasli|Alpasli]], [[Foydalanuvchi:Jamshid Nurkulov|Jamshid Nurqulov]], [[Foydalanuvchi:ITPRO.UZ|ITPRO.UZ]], [[Foydalanuvchi:Panpanchik|Panpanchik]], [[Foydalanuvchi:Muzaffar Murodovich|Muzaffar Murodovich]], [[Foydalanuvchi:Salazarov|Salazarov]], [[Foydalanuvchi:Husniddin Rasulov|Husniddin Rasulov]] va boshqalar, iltimos, ovoz bering. [[Foydalanuvchi:Laziz Baxtiyorov|Laziz Baxtiyorov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Laziz Baxtiyorov|munozara]]) 13:38, 25-may 2023 (UTC)
:Yuqorida aytib oʻtganlarizdan tashqari oʻzbekcha Vikipediya uchun foydasi tegadigan yana qanday yangi vazifalarni bajarishingizga koʻzingiz yetyapti? — [[Foydalanuvchi:Kagansky|'''''Kagansky''''']] '''''[[User talk:Kagansky|&lt;sup&gt;munozara&lt;/sup&gt;]]''''' 20:04, 5-Aprel 2024 (UTC)
::Assalomu alaykum. Hozirgi kunda Oʻzbekcha VIkipediyada yangi statuslar joriy qilish, jumladan [[VP:FT]] statusiga doir kodlarni joriy qilish uchun, shuningdek, inglizcha vikipediyadan olib oʻtilgan [[VP:Choyxona|Choyxona]] sahifasini ishga tushirish uchun baʼzi botlarni ham joriy qilish kabi ehtiyojlarni qondirishni niyat qilganman. [[Foydalanuvchi:Laziz Baxtiyorov|Laziz Baxtiyorov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Laziz Baxtiyorov|munozara]]) 05:02, 6-Aprel 2024 (UTC)

==== Rozilar ====
# {{Roziman}} [[User:Muzaffar Murodovich|Muzaffar Murodovich]]&lt;span style=&quot;color:#ba0000;&quot;&gt;&lt;sup&gt;[[User_talk:Muzaffar Murodovich|munozara]]&lt;/sup&gt;&lt;/span&gt; 19:24, 3-Iyun 2023 (UTC)
# {{Roziman}}. [[User:Panpanchik|&lt;span style=&quot;color:pink;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Pristina;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#A76BCF&quot;&gt;Pan&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#FF69B4&quot;&gt;Pan&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#6495ED&quot;&gt;Chik&lt;/span&gt;]] [[User talk:Panpanchik|&lt;sup&gt;#yozish&lt;/sup&gt;]] 15:33, 5-Iyun 2023 (UTC)
# {{Roziman}} – [[Foydalanuvchi:ShohjahonSobirov|&lt;span style=&quot;font-family:Old English Text MT;color:#000000;background-color:#fafafa;text-align:center;&quot;&gt;Programmer&lt;/span&gt;]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:ShohjahonSobirov|munozara]]) 15:51, 8-Iyun 2023 (UTC)
# {{Roziman}} – [[Foydalanuvchi:Abdufattohov Ibrohimjon|Ibrohimjon ]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Abdufattohov Ibrohimjon|munozara]]) 06:03, 18-Iyul 2023 (UTC)
# {{roziman}} – munosib nomzod [[Foydalanuvchi:Axadjon1|Axadjon1]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Axadjon1|munozara]]) 19:43, 16-Yanvar 2024 (UTC)
# {{roziman}} - interfeys ishlarida faol vikipediyachi. [[Foydalanuvchi:Mirishkorlik|Mirishkorlik]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mirishkorlik|munozara]]) 02:44, 18-Mart 2024 (UTC)
# {{Roziman}} [[Foydalanuvchi:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Doniyor Yóldoshev|munozara]]) 06:33, 18-Mart 2024 (UTC)
==== Qarshilar ====
&lt;!-- # {{Qarshiman}}. ~~~~ --&gt;
==== Betaraflar ====
&lt;!-- # {{Betarafman}}. ~~~~ --&gt;
==== Natija ====
{{Bajarildi}}. [[VP:FT]] ajoyib fikr. — [[Foydalanuvchi:Kagansky|'''''Kagansky''''']] '''''[[User talk:Kagansky|&lt;sup&gt;munozara&lt;/sup&gt;]]''''' 11:58, 8-Aprel 2024 (UTC)
{{munozara osti}}

[[Turkum:Vikipediya:Statuslar uchun soʻrovlar]]

== [[Foydalanuvchi:Umarxon III|Umarxon III]] ==
{{munozara tepasi}}
* {{userlinks-rights|Umarxon III}}
:Hammaga salom. [[MediaWiki]] nomfazosidagi sahifalarni tarjima qilish, enwikida mavjud skriptlar va gadjetlarni uzwikiga olib oʻtish uchun menga interfeys administratorligi kerak boʻlmoqda. Fikr bildirib, ovoz berishingizni soʻrayman. Hurmat bilan, [[Foydalanuvchi:Umarxon III|Umarxon III]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Umarxon III|munozara]]) 10:44, 2024-yil 5-dekabr (UTC).
==== Rozilar ====
# Ushbu maqom uchun munosib foydalanuvchi ekanligi uchun {{Roziman|rizoligimni bildiraman}}. [[User:Bekipediya|&lt;span style=&quot;font-family:Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;BEKIPEDIYA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;[[User talk:Bekipediya|&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;&lt;sup&gt;''&lt;small&gt;#yozishma&lt;/small&gt;''&lt;/sup&gt;&lt;/span&gt;]] 10:24, 2024-yil 18-dekabr (UTC)
# {{Roziman}} — [[Foydalanuvchi:AnvarxonM|AnvarxonM]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:AnvarxonM|munozara]]) 20:13, 2024-yil 22-dekabr (UTC)
# {{Roziman}}. [[Foydalanuvchi:Mirishkorlik|Mirishkorlik]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mirishkorlik|munozara]]) 19:20, 2025-yil 25-mart (UTC)
# {{Roziman}} — [[Foydalanuvchi:Jaloliddin Madaminov|Jaloliddin Madaminov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Jaloliddin Madaminov|munozara]]) 08:08, 2025-yil 14-may (UTC).
# {{Roziman}} — [[Foydalanuvchi:Oqsaqol|Oqsaqol]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Oqsaqol|munozara]]) 08:45, 2025-yil 14-may (UTC)

==== Qarshilar ====
&lt;!-- # {{Qarshiman}}. ~~~~ --&gt;
&lt;!-- # {{Qarshiman}}. ~~~~ --&gt;
&lt;!-- # {{Qarshiman}}. ~~~~ --&gt;
&lt;!-- # {{Qarshiman}}. ~~~~ --&gt;


==== Betaraflar ====
&lt;!-- # {{Betarafman}}. ~~~~ --&gt;
&lt;!-- # {{Betarafman}}. ~~~~ --&gt;
&lt;!-- # {{Betarafman}}. ~~~~ --&gt;
&lt;!-- # {{Betarafman}}. ~~~~ --&gt;


==== Natija ====
{{Bajarildi}}. — [[Foydalanuvchi:Kagansky|'''''Kagansky''''']] '''''[[User talk:Kagansky|&lt;sup&gt;munozara&lt;/sup&gt;]]''''' 13:14, 2025-yil 16-may (UTC)
{{munozara osti}}
&lt;!-- 
--&gt;

== [[Foydalanuvchi:Abdufattohov Ibrohimjon|Abdufattohov Ibrohimjon]] ==
* {{userlinks-rights|Abdufattohov Ibrohimjon}}
Xususan, MediaWiki:Sitenotice sahifasidagi bannerlarni tahrirlash, Vikipediyada oʻtkaziladigan marafonlar, tanlovlar va boshqa muhim tadbirlar haqidagi eʼlonlarni oʻz vaqtida joylashtirish hamda yangilab borishni rejalashtirganman.

Bundan tashqari, Inglizcha Vikipediyada mavjud boʻlgan foydali gadjetlarni oʻrganish, ularni Oʻzbekcha Vikipediyaning texnik va til xususiyatlariga moslashtirish hamda hamjamiyat bilan kelishilgan holda joriy etish niyatidaman. [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|&lt;font face=&quot;Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;'''''Ibrohimjon'''''&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]] 05:18, 2026-yil 3-noyabr (UTC) --&gt;

==== Rozilar ====
&lt;!-- # {{Roziman}}. ~~~~ --&gt;
&lt;!-- # {{Roziman}}. ~~~~ --&gt;
&lt;!-- # {{Roziman}}. ~~~~ --&gt;
&lt;!-- # {{Roziman}}. ~~~~ --&gt;


==== Qarshilar ====
&lt;!-- # {{Qarshiman}}. ~~~~ --&gt;
&lt;!-- # {{Qarshiman}}. ~~~~ --&gt;
&lt;!-- # {{Qarshiman}}. ~~~~ --&gt;
&lt;!-- # {{Qarshiman}}. ~~~~ --&gt;


==== Betaraflar ====
&lt;!-- # {{Betarafman}}. ~~~~ --&gt;
&lt;!-- # {{Betarafman}}. ~~~~ --&gt;
&lt;!-- # {{Betarafman}}. ~~~~ --&gt;
&lt;!-- # {{Betarafman}}. ~~~~ --&gt;


&lt;!-- 
==== Natija ====

--&gt;</text>
      <sha1>72lw12nrjblmrs5wssn93rkiyu5wscr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328447</id>
      <parentid>6328443</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T05:31:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* Abdufattohov Ibrohimjon */</comment>
      <origin>6328447</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19953" sha1="cpqpxflc3swhrjonv50ce6x51129x5d" xml:space="preserve">{{/Shapka}}&lt;onlyinclude&gt;&lt;/onlyinclude&gt;

== {{U|Xusinboy Bekchanov}} ==
{{munozara tepasi}}
* {{userlinks-rights|Xusinboy Bekchanov}}.
:MediaWiki nomfazosiga oʻzgartirishlar kiritish uchun Interfeys administratorligi statusi berishingizni soʻrayman.
==== Rozilar ====
# {{Roziman}}--[[Foydalanuvchi:Asadbek Botirqulov|Asadbek Botirqulov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Asadbek Botirqulov|munozara]]) 13:54, 30-Iyun 2020 (UTC)
# {{Roziman}}--[[Foydalanuvchi:Umarxon III|Umarxon III]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Umarxon III|munozara]]) 14:01, 30-Iyun 2020 (UTC).
# {{Roziman}}. [[Foydalanuvchi:Malikxan|&lt;font color=&quot;green&quot;&gt;Malikxan&lt;/font&gt;]] '''&lt;sup&gt;&lt;small&gt;&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Malikxan|munozara]]&lt;/span&gt;&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;''' 14:35, 30-Iyun 2020 (UTC)
# {{Roziman}} --[[Foydalanuvchi:Kagansky|Kagansky]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Kagansky|munozara]]) 15:15, 30-Iyun 2020 (UTC)
#{{Roziman}} [[Foydalanuvchi: Komilkhuja]]
==== Qarshilar ====
==== Betaraflar ====
==== Natija ====
{{bajarildi}}. [[Foydalanuvchi:Nataev|&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;N&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;ataev&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataev|munozara]]&lt;/sup&gt; 09:05, 1-Iyul 2020 (UTC)
{{munozara osti}}

== {{U|Malikxan}} ==
{{munozara tepasi}}
* {{userlinks-rights|Malikxan}}
:Barchaga salom! Mem [[CSS]], [[JavaScript|JS]] sahifalari hamda MediaWiki nomfazosiga oʻzgartirishlar kiritmoqchiman. Bu esa interfeys administratori statusini talab qiladi. Shu maqsadda, men interfeys administratoriga nomzodimni qoʻydim. Sizlardan ovoz berishda ishtirok etishingizni soʻrab qolaman. [[Foydalanuvchi:Malikxan|&lt;font color=&quot;green&quot;&gt;Malikxan&lt;/font&gt;]] &lt;b&gt;&lt;sup&gt;&lt;small&gt;&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Malikxan|munozara]]&lt;/span&gt;&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;&lt;/b&gt;  10:18, 28-Sentabr 2020 (UTC)
==== Rozilar ====
# {{Roziman}} - [[Foydalanuvchi:Xusinboy Bekchanov|Xusinboy Bekchanov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Xusinboy Bekchanov|munozara]]) 10:20, 28-Sentabr 2020 (UTC).
# {{Roziman}} &lt;b&gt;[[Foydalanuvchi:Vikichizar|&lt;font color=&quot;blue&quot;&gt;Viki&lt;/font&gt;&lt;font color=&quot;orange&quot;&gt;chi&lt;/font&gt;&lt;font color=&quot;red&quot;&gt;zar&lt;/font&gt;]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;&lt;big&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Vikichizar|&lt;span style=&quot;color:orange&quot;&gt;munozara&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 10:53, 28-Sentabr 2020 (UTC) .
# {{Roziman}} – [[Foydalanuvchi:Kagansky|Kagansky]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Kagansky|munozara]]) 12:05, 28-Sentabr 2020 (UTC)
# {{Roziman}} - '''[[Foydalanuvchi:Asadbek Botirqulov|Asadbek Botirqulov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Asadbek Botirqulov|munozara]]) 12:11, 28-Sentabr 2020 (UTC)'''
# {{Roziman}} - '''[[Foydalanuvchi:Muxriddin Azimov|Muxriddin Azimov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Muxriddin Azimov|munozara]]) 13:15, 28-Sentabr 2020 (UTC)'''

==== Qarshilar ====

==== Betaraflar ====

==== Natija ====
{{Bajarildi}}. [[Foydalanuvchi:Nataev|&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;N&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;ataev&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataev|munozara]]&lt;/sup&gt; 03:24, 1-Oktabr 2020 (UTC)
{{munozara osti}}

== {{U|Evrifaessa}} ==
{{Munozara tepasi}}
* {{userlinks-rights|Evrifaessa}}
:Hi everyone! A week ago, I wanted to create a [[VP:TWINK|Twinkle gadget]] on the Uzbek Wikipedia. During the creation, however, I encountered several problems.  I think Evrifaessa can help with that. If Evrifaessa agrees, after the request, I will give this user the status of interface administrator. [[Foydalanuvchi:Malikxan|&lt;font color=&quot;green&quot;&gt;Malikxan&lt;/font&gt;]] &lt;b&gt;&lt;sup&gt;&lt;small&gt;&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Malikxan|munozara]]&lt;/span&gt;&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;&lt;/b&gt;  18:00, 19-Oktabr 2020 (UTC)
* Hello everyone, as per Malikxan's kind invite, I can agree to nominate for a '''''temporary''''' interface administration to get your wiki ready to use Twinkle. After I'm done with my work, I'll ask to resign, and you'll take my temporary interface administration right back. Thanks.--&lt;span style=&quot;background:#444;padding:3px 12px;font-size:12px&quot;&gt;[[User:Evrifaessa|&lt;span style=&quot;color:#fff&quot;&gt;evrifaessa&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;&lt;span style=&quot;color:#FC0&quot;&gt;❯❯❯&lt;/span&gt;&amp;nbsp;[[User talk:Evrifaessa|&lt;span style=&quot;color:#fff&quot;&gt;talk&lt;/span&gt;]]&lt;/span&gt; 18:07, 19-Oktabr 2020 (UTC)
::OK. You can be a ''temporary'' interface administrator if you want, but I'd rather be a permanent admin. Of course it's your wish and I support you! ) [[Foydalanuvchi:Malikxan|&lt;font color=&quot;green&quot;&gt;Malikxan&lt;/font&gt;]] &lt;b&gt;&lt;sup&gt;&lt;small&gt;&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Malikxan|munozara]]&lt;/span&gt;&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;&lt;/b&gt;  18:17, 19-Oktabr 2020 (UTC)
==== Rozilar ====
# Tabiiyki, {{roziman}}. [[Foydalanuvchi:Malikxan|&lt;font color=&quot;green&quot;&gt;Malikxan&lt;/font&gt;]] &lt;b&gt;&lt;sup&gt;&lt;small&gt;&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Malikxan|munozara]]&lt;/span&gt;&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;&lt;/b&gt;  08:50, 20-Oktabr 2020 (UTC)
# {{roziman}}. — [[Foydalanuvchi:Kagansky|Kagansky]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Kagansky|munozara]]) 08:59, 20-Oktabr 2020 (UTC)
# {{Roziman}} - '''[[Foydalanuvchi:Muxriddin Azimov|Muxriddin Azimov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Muxriddin Azimov|munozara]]) 09:01, 20-Oktabr 2020 (UTC)'''
# {{Roziman}} -- &lt;b&gt;[[Foydalanuvchi:Vikichizar|&lt;font color=&quot;blue&quot;&gt;Viki&lt;/font&gt;&lt;font color=&quot;orange&quot;&gt;chi&lt;/font&gt;&lt;font color=&quot;red&quot;&gt;zar&lt;/font&gt;]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;&lt;big&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Vikichizar|&lt;span style=&quot;color:orange&quot;&gt;munozara&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 09:31, 20-Oktabr 2020 (UTC)
# Ajoyib fikr. {{Roziman}} — '''[[Foydalanuvchi:Asadbek Botirqulov|Asadbek Botirqulov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Asadbek Botirqulov|munozara]]) 16:01, 20-Oktabr 2020 (UTC)'''

==== Qarshilar ====

==== Betaraflar ====

==== Natija ====
{{Bajarildi}}. Interface administrator rights was given for a period of 1 month. [[Foydalanuvchi:Malikxan|&lt;font color=&quot;green&quot;&gt;Malikxan&lt;/font&gt;]] &lt;b&gt;&lt;sup&gt;&lt;small&gt;&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Malikxan|munozara]]&lt;/span&gt;&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;&lt;/b&gt;  09:51, 20-Oktabr 2020 (UTC)
{{munozara osti}}

== {{U|Nataev}} ==
{{munozara tepasi}}
* {{userlinks-rights|Nataev}}.
:MediaWiki nomfazosida asosan tarjima qilish uchun interfeys administratori statusini olsam, yaxshi boʻlardi.
==== Rozilar ====
# {{Roziman}}. [[Foydalanuvchi:Malikxan|&lt;span style=&quot;color:green&quot;&gt;Malikxan&lt;/span&gt;]] &lt;b&gt;&lt;sup&gt;&lt;small&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Malikxan#top|munozara]]&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;&lt;/b&gt; 10:53, 4-May 2022 (UTC)
# {{Roziman}}. [[Foydalanuvchi:Jamshid Nurkulov|Jamshid Nurqul]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Jamshid Nurkulov|munozara]]) 11:30, 4-May 2022 (UTC)
# {{Roziman}}. [[Foydalanuvchi:Gayrat98|Gayrat98]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Gayrat98|munozara]]) 11:54, 4-May 2022 (UTC)
# {{Roziman}} - '''[[Foydalanuvchi:Muxriddin Azimov|Muxriddin Azimov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Muxriddin Azimov|munozara]]) 12:41, 4-May 2022 (UTC)'''
# {{Roziman}}. — [[Foydalanuvchi:Kagansky|Kagansky]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Kagansky|munozara]]) 17:43, 4-May 2022 (UTC)
# {{Roziman}}. — [[Foydalanuvchi:Xusinboy Bekchanov|Xusinboy Bekchanov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Xusinboy Bekchanov|munozara]]) 03:32, 5-May 2022 (UTC).

==== Qarshilar ====
==== Betaraflar ====
==== Natija ====
{{Bajarildi}}. [[Foydalanuvchi:Malikxan|&lt;span style=&quot;color:green&quot;&gt;Malikxan&lt;/span&gt;]] &lt;b&gt;&lt;sup&gt;&lt;small&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Malikxan#top|munozara]]&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;&lt;/b&gt; 06:06, 5-May 2022 (UTC)
{{munozara osti}}

== {{U|ShohjahonSobirov}} ==
{{munozara tepasi}}
* {{userlinks-rights|ShohjahonSobirov}}
: Assalomu alaykum! Qadrli Vikidoshlar. WikiStipendiya marafoni tufayli o‘zbekcha Vikipediyada ham foydalanuvchilar soni keskin ortib bormoqda. Shularni hisobga olgan holda men EnWikidagi juda koʻplab foydali gadjetlar va skriptlarni UzWikiga olib oʻtmoqchiman. Bu harakatlarimni qo‘llab-quvvatlaysizlar degan umiddaman. — [[Foydalanuvchi:ShohjahonSobirov|&lt;span style=&quot;font-family:Old English Text MT;color:#000000;background-color:#fafafa;text-align:center;&quot;&gt;Programmer&lt;/span&gt;]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:ShohjahonSobirov|munozara]]) 15:55, 23-Dekabr 2022 (UTC)
==== Rozilar ====
# {{Roziman}} — [[Foydalanuvchi:Xusinboy Bekchanov|Xusinboy Bekchanov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Xusinboy Bekchanov|munozara]]) 07:01, 24-Dekabr 2022 (UTC).
# {{Roziman}}. — [[Foydalanuvchi:Kagansky|'''''Kagansky''''']] '''''([[Foydalanuvchi munozarasi:Kagansky|munozarasi]])''''' 07:05, 24-Dekabr 2022 (UTC)
# {{Roziman}}. — --''&lt;span style=&quot;font-family:Old English Text MT;&quot;&gt;[[Foydalanuvchi:Mirzoulug'bek |Mirzo&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;Ulugʻ&lt;/font&gt;]][[Foydalanuvchi munozarasi:Mirzoulug'bek|B&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;ek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;'' 08:23, 24-Dekabr 2022 (UTC)
# {{Roziman}}. — [[Foydalanuvchi:Muxriddin Azimov|Muxriddin Azimov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Muxriddin Azimov|munozara]]) 14:20, 24-Dekabr 2022 (UTC)
# {{Roziman}}. — [[Foydalanuvchi:Abdufattohov Ibrohimjon|Abdufattohov Ibrohimjon]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Abdufattohov Ibrohimjon|munozara]]) 17:34, 24-Dekabr 2022 (UTC)

==== Qarshilar ====

==== Betaraflar ====


==== Natija ====
{{Bajarildi}}. [[Foydalanuvchi:Malikxan|&lt;span style=&quot;color:green&quot;&gt;Malikxan&lt;/span&gt;]] '''&lt;sup&gt;&lt;small&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Malikxan#top|munozara]]&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;''' 03:21, 25-Dekabr 2022 (UTC)
{{munozara osti}}

== {{U|Panpanchik}} ==
{{munozara tepasi}}
* {{userlinks-rights|Panpanchik}}
: Assalomu alaykum! Hurmatli vikipediya foydalanuvchilari va adminstratorlari. VikiStipendiya marafonidan soʻng ham uzwikida bir qator yangi modullar va andozalar yaratishga ehtiyoj sezilmoqda. Shularni erkin yaratish, enwikidagi gadjetlar va css kodlarini olib oʻtish hamda MediaWiki nomfazosiga oʻzgartirishlar kiritish (asosan tarjima qilinmay qoladigan qismlarni tarjima qilish) uchun Interfeys administratorligi statusi berishingizni soʻrayman. [[User:Panpanchik|&lt;span style=&quot;color:pink;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Pristina;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#A76BCF&quot;&gt;Pan&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#FF69B4&quot;&gt;Pan&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#6495ED&quot;&gt;Chik&lt;/span&gt;]] [[User talk:Panpanchik|&lt;sup&gt;#yozish&lt;/sup&gt;]] 14:26, 27-Aprel 2023 (UTC)
==== Rozilar ====
# {{Roziman}}. — [[Foydalanuvchi:Abdufattohov Ibrohimjon|Abdufattohov Ibrohimjon]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Abdufattohov Ibrohimjon|&lt;sup&gt;munozara&lt;/sup&gt;]]) 14:29, 27-Aprel 2023 (UTC)
# {{Roziman}} — [[User:Husniddin Rasulov|&lt;font face=&quot;Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#00008B&quot;&gt;Husniddin&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#800000&quot;&gt;Rasulov&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]][[User talk:Husniddin Rasulov|&lt;sup&gt;(munozara)&lt;/sup&gt;]] 14:58, 27-Aprel 2023 (UTC)
# {{Roziman}} — Uddalay olishingizga ishonaman! [[Foydalanuvchi:Kamol Azzam|Kamol Azzam]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Kamol Azzam|munozara]]) 14:26, 28-Aprel 2023 (UTC)
# {{Roziman}}. — ''&lt;span style=&quot;font-family:Old English Text MT;&quot;&gt;[[Foydalanuvchi:Mirzoulug'bek |Mirzo&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;Ulug'&lt;/font&gt;]][[Foydalanuvchi munozarasi:Mirzoulug'bek|B&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;ek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;'' 06:16, 3-May 2023 (UTC)
# {{Roziman}}. — Nomzod qobiliyatli, ishonchli va juda faol. [[Foydalanuvchi:Umarxon III|Umarjon Rahimov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Umarxon III|munozara]]) 22:57, 5-May 2023 (UTC).

==== Qarshilar ====

==== Betaraflar ====
Assalomu alaykum. Avvalambor interfeys adminstratori oʻlaroq hissa qoʻshmoqchiligingiz tahsinga loyiq. Qariyb 5 oydan beri interfeys admini sifatida faoliyat olib bormoqdaman. 10 dan ortiq script va gadjetlarni oʻzbekcha vikipediyaga ham olib oʻtdim. Script yoki gadjetlarni oʻz shaxsiy maxsus sahifangizga kodini yuklab olib ham ishlashingiz ham mumkin. Bunga aynan interfeys admini statusi shart emas. Keyin Web dasturlash boʻyicha koʻnikmalaringiz ancha yaxshi boʻlishi va kodlarni oʻqiy olishingiz kerak boʻladi. Sizni eski holiga qaytaruvchi va xulosa chiqaruvchi maqomida aʼlo faoliyat olib borayotganingizni koʻrmoqdaman. Asosiy va media nomfazosidagi fayllarga qaltis oʻzgartirish kiritish yaxshina boshogʻriq boʻlishi tabiiy holat. Lekin men aytgan yuqoridagi koʻnikmalar sizda boʻlmasa bu statusni olishingizdan maʼno yoʻq deb hisoblayman. — [[Foydalanuvchi:ShohjahonSobirov|&lt;span style=&quot;font-family:Old English Text MT;color:#000000;background-color:#fafafa;text-align:center;&quot;&gt;Programmer&lt;/span&gt;]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:ShohjahonSobirov|munozara]]) 18:07, 2-May 2023 (UTC)

: Kodlar bilan ishlash u qadar muammo boʻlmaydi nasib qilsa. Chunki dasturlashdan saboq olganman. Siz aytgan ikkinchi holat esa, buni bilaman bu status olmasdan-da qilish mumkin ekanligini, lekin menda yana boshqa bir maqsad ham bor. Shu sababli ham nomzodlikka qoʻydim. Oʻylaymanki, bu bosh ogʻriqlarni keltirib chiqarmaydi. Ammo aytilgan fikrlaringiz uchun tashakkur. Agarda statusga loyiq koʻrilsam siz aytganingizdek ehtiyotkor boʻlib harakat qilaman{{smiley|:)}} [[User:Panpanchik|&lt;span style=&quot;color:pink;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Pristina;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#A76BCF&quot;&gt;Pan&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#FF69B4&quot;&gt;Pan&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#6495ED&quot;&gt;Chik&lt;/span&gt;]] [[User talk:Panpanchik|&lt;sup&gt;#yozish&lt;/sup&gt;]] 15:03, 15-May 2023 (UTC)

==== Natija ====
{{Bajarildi}}. [[Foydalanuvchi:Malikxan|&lt;span style=&quot;color:green&quot;&gt;Malikxan&lt;/span&gt;]] &lt;b&gt;&lt;sup&gt;&lt;small&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Malikxan#top|munozara]]&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;&lt;/b&gt; 16:30, 15-May 2023 (UTC)
{{munozara osti}}

== [[Foydalanuvchi:Laziz Baxtiyorov|Laziz Baxtiyorov]] ==
{{munozara tepasi}}
* {{userlinks-rights|Laziz Baxtiyorov}}
:Assalomu alaykum, hurmatli foydalanuvchilar va administratorlar. MediaWiki nomfazosidagi sahifalarni tarjima qilish hamda boshqa tillardagi wikipedialarda mavjud skriptlar hamda toollarni UzWikiga olib oʻtish uchun menga ushbu status berilsa yaxshi boʻlardi. 

Hurmatli [[Foydalanuvchi:Kagansky|Kagansky]], [[Foydalanuvchi:Nataev|Nataev]], [[Foydalanuvchi:Nataeva|Nataeva]], [[Foydalanuvchi:Malikxan|Malikxan]], [[Foydalanuvchi:Mirzoulug'bek|Mirzoulugʻbek]], [[Foydalanuvchi:Umarxon III|Umarxon III]], [[Foydalanuvchi:Artemev Nikolay|Artemev Nikolay]], [[Foydalanuvchi:Muxriddin Azimov|Muxriddin Azimov]], [[Foydalanuvchi:Gayrat98|Gayrat98]], [[Foydalanuvchi:Alpasli|Alpasli]], [[Foydalanuvchi:Jamshid Nurkulov|Jamshid Nurqulov]], [[Foydalanuvchi:ITPRO.UZ|ITPRO.UZ]], [[Foydalanuvchi:Panpanchik|Panpanchik]], [[Foydalanuvchi:Muzaffar Murodovich|Muzaffar Murodovich]], [[Foydalanuvchi:Salazarov|Salazarov]], [[Foydalanuvchi:Husniddin Rasulov|Husniddin Rasulov]] va boshqalar, iltimos, ovoz bering. [[Foydalanuvchi:Laziz Baxtiyorov|Laziz Baxtiyorov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Laziz Baxtiyorov|munozara]]) 13:38, 25-may 2023 (UTC)
:Yuqorida aytib oʻtganlarizdan tashqari oʻzbekcha Vikipediya uchun foydasi tegadigan yana qanday yangi vazifalarni bajarishingizga koʻzingiz yetyapti? — [[Foydalanuvchi:Kagansky|'''''Kagansky''''']] '''''[[User talk:Kagansky|&lt;sup&gt;munozara&lt;/sup&gt;]]''''' 20:04, 5-Aprel 2024 (UTC)
::Assalomu alaykum. Hozirgi kunda Oʻzbekcha VIkipediyada yangi statuslar joriy qilish, jumladan [[VP:FT]] statusiga doir kodlarni joriy qilish uchun, shuningdek, inglizcha vikipediyadan olib oʻtilgan [[VP:Choyxona|Choyxona]] sahifasini ishga tushirish uchun baʼzi botlarni ham joriy qilish kabi ehtiyojlarni qondirishni niyat qilganman. [[Foydalanuvchi:Laziz Baxtiyorov|Laziz Baxtiyorov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Laziz Baxtiyorov|munozara]]) 05:02, 6-Aprel 2024 (UTC)

==== Rozilar ====
# {{Roziman}} [[User:Muzaffar Murodovich|Muzaffar Murodovich]]&lt;span style=&quot;color:#ba0000;&quot;&gt;&lt;sup&gt;[[User_talk:Muzaffar Murodovich|munozara]]&lt;/sup&gt;&lt;/span&gt; 19:24, 3-Iyun 2023 (UTC)
# {{Roziman}}. [[User:Panpanchik|&lt;span style=&quot;color:pink;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Pristina;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#A76BCF&quot;&gt;Pan&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#FF69B4&quot;&gt;Pan&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#6495ED&quot;&gt;Chik&lt;/span&gt;]] [[User talk:Panpanchik|&lt;sup&gt;#yozish&lt;/sup&gt;]] 15:33, 5-Iyun 2023 (UTC)
# {{Roziman}} – [[Foydalanuvchi:ShohjahonSobirov|&lt;span style=&quot;font-family:Old English Text MT;color:#000000;background-color:#fafafa;text-align:center;&quot;&gt;Programmer&lt;/span&gt;]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:ShohjahonSobirov|munozara]]) 15:51, 8-Iyun 2023 (UTC)
# {{Roziman}} – [[Foydalanuvchi:Abdufattohov Ibrohimjon|Ibrohimjon ]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Abdufattohov Ibrohimjon|munozara]]) 06:03, 18-Iyul 2023 (UTC)
# {{roziman}} – munosib nomzod [[Foydalanuvchi:Axadjon1|Axadjon1]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Axadjon1|munozara]]) 19:43, 16-Yanvar 2024 (UTC)
# {{roziman}} - interfeys ishlarida faol vikipediyachi. [[Foydalanuvchi:Mirishkorlik|Mirishkorlik]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mirishkorlik|munozara]]) 02:44, 18-Mart 2024 (UTC)
# {{Roziman}} [[Foydalanuvchi:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Doniyor Yóldoshev|munozara]]) 06:33, 18-Mart 2024 (UTC)
==== Qarshilar ====
&lt;!-- # {{Qarshiman}}. ~~~~ --&gt;
==== Betaraflar ====
&lt;!-- # {{Betarafman}}. ~~~~ --&gt;
==== Natija ====
{{Bajarildi}}. [[VP:FT]] ajoyib fikr. — [[Foydalanuvchi:Kagansky|'''''Kagansky''''']] '''''[[User talk:Kagansky|&lt;sup&gt;munozara&lt;/sup&gt;]]''''' 11:58, 8-Aprel 2024 (UTC)
{{munozara osti}}

[[Turkum:Vikipediya:Statuslar uchun soʻrovlar]]

== [[Foydalanuvchi:Umarxon III|Umarxon III]] ==
{{munozara tepasi}}
* {{userlinks-rights|Umarxon III}}
:Hammaga salom. [[MediaWiki]] nomfazosidagi sahifalarni tarjima qilish, enwikida mavjud skriptlar va gadjetlarni uzwikiga olib oʻtish uchun menga interfeys administratorligi kerak boʻlmoqda. Fikr bildirib, ovoz berishingizni soʻrayman. Hurmat bilan, [[Foydalanuvchi:Umarxon III|Umarxon III]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Umarxon III|munozara]]) 10:44, 2024-yil 5-dekabr (UTC).
==== Rozilar ====
# Ushbu maqom uchun munosib foydalanuvchi ekanligi uchun {{Roziman|rizoligimni bildiraman}}. [[User:Bekipediya|&lt;span style=&quot;font-family:Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;BEKIPEDIYA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;[[User talk:Bekipediya|&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;&lt;sup&gt;''&lt;small&gt;#yozishma&lt;/small&gt;''&lt;/sup&gt;&lt;/span&gt;]] 10:24, 2024-yil 18-dekabr (UTC)
# {{Roziman}} — [[Foydalanuvchi:AnvarxonM|AnvarxonM]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:AnvarxonM|munozara]]) 20:13, 2024-yil 22-dekabr (UTC)
# {{Roziman}}. [[Foydalanuvchi:Mirishkorlik|Mirishkorlik]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mirishkorlik|munozara]]) 19:20, 2025-yil 25-mart (UTC)
# {{Roziman}} — [[Foydalanuvchi:Jaloliddin Madaminov|Jaloliddin Madaminov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Jaloliddin Madaminov|munozara]]) 08:08, 2025-yil 14-may (UTC).
# {{Roziman}} — [[Foydalanuvchi:Oqsaqol|Oqsaqol]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Oqsaqol|munozara]]) 08:45, 2025-yil 14-may (UTC)

==== Qarshilar ====
&lt;!-- # {{Qarshiman}}. ~~~~ --&gt;
&lt;!-- # {{Qarshiman}}. ~~~~ --&gt;
&lt;!-- # {{Qarshiman}}. ~~~~ --&gt;
&lt;!-- # {{Qarshiman}}. ~~~~ --&gt;


==== Betaraflar ====
&lt;!-- # {{Betarafman}}. ~~~~ --&gt;
&lt;!-- # {{Betarafman}}. ~~~~ --&gt;
&lt;!-- # {{Betarafman}}. ~~~~ --&gt;
&lt;!-- # {{Betarafman}}. ~~~~ --&gt;


==== Natija ====
{{Bajarildi}}. — [[Foydalanuvchi:Kagansky|'''''Kagansky''''']] '''''[[User talk:Kagansky|&lt;sup&gt;munozara&lt;/sup&gt;]]''''' 13:14, 2025-yil 16-may (UTC)
{{munozara osti}}
&lt;!-- 
--&gt;

== [[Foydalanuvchi:Abdufattohov Ibrohimjon|Abdufattohov Ibrohimjon]] ==
* {{userlinks-rights|Abdufattohov Ibrohimjon}}
Xususan, MediaWiki:Sitenotice sahifasidagi bannerlarni tahrirlash, Vikipediyada oʻtkaziladigan marafonlar, tanlovlar va boshqa muhim tadbirlar haqidagi eʼlonlarni oʻz vaqtida joylashtirish hamda yangilab borishni rejalashtirganman.

Bundan tashqari, Inglizcha Vikipediyada mavjud boʻlgan foydali gadjetlarni oʻrganish, ularni Oʻzbekcha Vikipediyaning texnik va til xususiyatlariga moslashtirish hamda hamjamiyat bilan kelishilgan holda joriy etish niyatidaman. [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|&lt;font face=&quot;Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;'''''Ibrohimjon'''''&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]] 05:18, 2026-yil 3-noyabr (UTC)

==== Rozilar ====
&lt;!-- # {{Roziman}}. ~~~~ --&gt;
&lt;!-- # {{Roziman}}. ~~~~ --&gt;
&lt;!-- # {{Roziman}}. ~~~~ --&gt;
&lt;!-- # {{Roziman}}. ~~~~ --&gt;


==== Qarshilar ====
&lt;!-- # {{Qarshiman}}. ~~~~ --&gt;
&lt;!-- # {{Qarshiman}}. ~~~~ --&gt;
&lt;!-- # {{Qarshiman}}. ~~~~ --&gt;
&lt;!-- # {{Qarshiman}}. ~~~~ --&gt;


==== Betaraflar ====
&lt;!-- # {{Betarafman}}. ~~~~ --&gt;
&lt;!-- # {{Betarafman}}. ~~~~ --&gt;
&lt;!-- # {{Betarafman}}. ~~~~ --&gt;
&lt;!-- # {{Betarafman}}. ~~~~ --&gt;


&lt;!-- 
==== Natija ====

--&gt;</text>
      <sha1>cpqpxflc3swhrjonv50ce6x51129x5d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>MediaWiki:Gadget-refToolbarBase.js</title>
    <ns>8</ns>
    <id>696794</id>
    <revision>
      <id>6328261</id>
      <parentid>2523742</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T19:51:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maintenance script</username>
        <id>21155</id>
      </contributor>
      <comment>Use thumb.wikimedia.org for thumbnails ([[phab:T427465]], Operator: Ladsgroup)</comment>
      <origin>6328261</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="11375" sha1="6sov2xrbhq66jt4mesgm1o9wq9262wq" xml:space="preserve">if ( window.CiteTB === undefined ) {
  window.CiteTB = {
    &quot;Templates&quot; : {},  
    &quot;Options&quot; : {},  
    &quot;UserOptions&quot; : {},  
    &quot;DefaultOptions&quot; : {},  
    &quot;ErrorChecks&quot; : {}  
  };
}

if (typeof mw.usability == 'undefined') {
  mw.usability = {};
  mw.usability.getMsg = function(m) { return mw.messages.get(m); }
  mw.usability.addMessages = function(msgs) { mw.messages.set(msgs); };
}

//  
window.citeTemplate = function (templatename, shortform, basicfields, expandedfields) {
  // Properties
  this.templatename = templatename; // The template name - &quot;cite web&quot;, &quot;cite book&quot;, etc.
  this.shortform = shortform; // A short form, used for the dropdown box
  this.basic = basicfields; // Basic fields - author, title, publisher...
  // Less common - quote, archiveurl - should be everything the template supports minus the basic ones
  this.extra = expandedfields;

  this.incrementables = {};

  //  
  CiteTB.Templates[this.templatename] = this;
  // Methods
  this.makeFormInner = function(fields, incrsetup) {
    var i=0;
    var trs = [];
    var autofills = []
    for (i=0; i&lt;fields.length; i++) {
      var fieldobj = fields[i];
      var field = labelfield = fieldobj.field;
      var ad = false;
      if (incrsetup &amp;&amp; fieldobj.increment_group) {
      		field = fieldobj.field.replace('&lt;N&gt;', '1');
      		labelfield = fieldobj.field.replace('&lt;N&gt;', '');
      		if (this.incrementables[fieldobj.increment_group] &amp;&amp; !this.incrementables[fieldobj.increment_group].setup) {
      			// The object has been created, but not fully initialized
      			this.incrementables[fieldobj.increment_group]['fields'].push(fieldobj)
      		} else if (!this.incrementables[fieldobj.increment_group]) {
      			// Object not yet created
      			this.incrementables[fieldobj.increment_group] = {
      				'fields': [fieldobj],
      				'val':1,
      				'setup': false
      			};
      		} else if (this.incrementables[fieldobj.increment_group] &amp;&amp; this.incrementables[fieldobj.increment_group].setup) {
      			// Fully initialized from a previous invocation of this function, just resetting the number
      			this.incrementables[fieldobj.increment_group].val = 1
      		}
      } else if (fieldobj.increment_group) {
      	// Adding a new row
      	incrval = this.incrementables[fieldobj.increment_group].val;
      	field = fieldobj.field.replace('&lt;N&gt;', incrval.toString());
      	labelfield = fieldobj.field.replace('&lt;N&gt;', '');
      }
      if ($.inArray(field, CiteTB.getOption('autodate fields')) != -1 ) {
        im = $('&lt;img /&gt;').attr('src', '//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7b/Nuvola_apps_date.svg/20px-Nuvola_apps_date.svg.png');
        im.attr('alt', mw.usability.getMsg('cite-insert-date')).attr('title', mw.usability.getMsg('cite-insert-date'));
        var ad = $('&lt;a /&gt;').attr('href', '#');
        ad.append(im);
        ad.attr('id', 'cite-date-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-'+field);
        $( document ).on( 'click', '#cite-date-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-'+field, CiteTB.fillAccessdate );
      }
	  
      if (fieldobj.autofillid) {
        var autotype = fieldobj.autofillid;
        im = $('&lt;img /&gt;').attr('src', '//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/17/System-search.svg/20px-System-search.svg.png');
        im.attr('alt', mw.usability.getMsg('cite-autofill-alt')).attr('title', mw.usability.getMsg('cite-autofill-alt'));
        var ad = $('&lt;a /&gt;').attr('href', '#');
        ad.append(im);
        ad.attr('id', 'cite-auto-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-'+field+'-'+autotype);
        autofills.push('#cite-auto-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-'+field+'-'+autotype);
      }
      
      if (fieldobj.increment_button) {
        var incrtype = fieldobj.increment_group;
        im = $('&lt;img /&gt;').attr('src', '//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Nuvola_action_edit_add.svg/20px-Nuvola_action_edit_add.svg.png');
        im.attr('alt', mw.usability.getMsg('cite-increment-alt')).attr('title', mw.usability.getMsg('cite-increment-alt'));
        var ad = $('&lt;a /&gt;').attr('href', '#');
        ad.append(im);
        ad.attr('id', 'cite-incr-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-'+incrtype);
      }
	  
      var display = mw.usability.getMsg('cite-'+labelfield+'-label');
      if (typeof display !== 'string') {
      	if (fieldobj.label) {
      		display = CiteTB.fixStr(fieldobj.label);
      	} else {
      		display = CiteTB.fixStr(labelfield)
      	}
      }
      var tooltip = fieldobj.tooltip ? $('&lt;abbr /&gt;').attr('title', mw.usability.getMsg(fieldobj.tooltip)).html('&lt;sup&gt;?&lt;/sup&gt;') : false;
      
      var input = '';
      if (ad) {
        input = $('&lt;input tabindex=&quot;1&quot; style=&quot;width:85%&quot; type=&quot;text&quot; /&gt;');
      } else {
        input = $('&lt;input tabindex=&quot;1&quot; style=&quot;width:100%&quot; type=&quot;text&quot; /&gt;');
      }
      input.attr('id', 'cite-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-'+field);
	  if (fieldobj.autofillprop) {
	  	classname = 'cite-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-'+fieldobj.autofillprop
	    if (fieldobj.increment_group) {
	    	input.addClass('cite-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-incr-'+fieldobj.increment_group);
	    	classname+='-'+this.incrementables[fieldobj.increment_group].val.toString();
	    }
	    input.addClass(classname);
	  }
      var label = $('&lt;label /&gt;');
      label.attr('for', 'cite-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-'+field).text(display);
      if (tooltip) {
        label.append(tooltip);
      }
      var style = 'text-align:right; width:20%;';
      if (i%2 == 1) {
        style += ' padding-left:1em;';
      } else {
        var tr = $('&lt;tr /&gt;');
      }
      var td1 = $('&lt;td class=&quot;cite-form-td&quot; /&gt;').attr('style', style);
      td1.append(label);
      tr.append(td1);
      var td2 = $('&lt;td class=&quot;cite-form-td&quot; style=&quot;width:30%&quot; /&gt;');
      td2.append(input);
      if (ad) {
        td2.append(ad);
      }
      tr.append(td2);
      if (i%2 == 0) {
        trs.push(tr);
      }
    }
    var needsetup = false;
    for (g in this.incrementables) {
    	if (!this.incrementables[g].setup) {
    		needsetup = true;
    		$( document ).on( 'click', '#cite-incr-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-'+g, CiteTB.incrementFields );
        	this.incrementables[g].setup = true;
    	}
    }
    if (needsetup || $.isEmptyObject(this.incrementables)) {
    	for(i=0; i&lt;autofills.length; i++) {
    		$( document ).on( 'click', autofills[i], CiteTB.initAutofill );
    	}	
    }
    return trs;
  
  }
  
  //  
  this.getInitial = function() {
    var hidden = '&lt;input type=&quot;hidden&quot; class=&quot;cite-template&quot; value=&quot;' + this.templatename + '&quot;/&gt;';
    return hidden;
  }
  
  // 
  this.getForm = function() {
    var main = $(&quot;&lt;div class='cite-form-container' /&gt;&quot;);
    var form1 = $('&lt;table style=&quot;width:100%; background-color:transparent;&quot; class=&quot;cite-basic-fields&quot; /&gt;');
    var i=0;
    var trs = this.makeFormInner(this.basic, true);
    for (var i=0; i&lt;trs.length; i++) {
      form1.append(trs[i]);
    }
    
    var form2 = $('&lt;table style=&quot;width:100%; background-color:transparent; display:none&quot; class=&quot;cite-extra-fields&quot;&gt;');
    trs = this.makeFormInner(this.extra, true);
    for (var i=0; i&lt;trs.length; i++) {
      form2.append(trs[i]);
    }    
    main.append(form1).append(form2);
    
    var form3 = $('&lt;table style=&quot;width:100%; background-color:transparent;padding-top:1em&quot; class=&quot;cite-other-fields&quot;&gt;');
    var tr = $('&lt;tr /&gt;');
    var td1 = $('&lt;td class=&quot;cite-form-td&quot; style=&quot;text-align:right; width:20%&quot; /&gt;');
    var label1 = $('&lt;label /&gt;');
    label1.attr('for', &quot;cite-&quot;+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-name').text(mw.usability.getMsg('cite-name-label'));
    td1.append(label1);
    var td2 = $('&lt;td class=&quot;cite-form-td&quot; style=&quot;width:30%&quot; /&gt;');
    var input1 = $('&lt;input tabindex=&quot;1&quot; style=&quot;width:100%&quot; type=&quot;text&quot; /&gt;');
    input1.attr('id', 'cite-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-name');
    td2.append(input1);
    var td3 = $('&lt;td class=&quot;cite-form-td&quot; style=&quot;text-align:right; padding-left:1em; width:20%&quot;&gt;');
    var label2 = $('&lt;label /&gt;');
    label2.attr('for', 'cite-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-group').text(mw.usability.getMsg('cite-group-label'));
    td3.append(label2);
    var td4 = $('&lt;td class=&quot;cite-form-td&quot; style=&quot;width:30%&quot; /&gt;');
    var input2 = $('&lt;input tabindex=&quot;1&quot; style=&quot;width:100%&quot; type=&quot;text&quot; /&gt;');
    input2.attr('id', 'cite-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-group');
    td4.append(input2);
    tr.append(td1).append(td2).append(td3).append(td4);
    form3.append(tr);
    main.append(form3);
    var extras = $('&lt;div /&gt;');
    extras.append('&lt;input type=&quot;hidden&quot; class=&quot;cite-form-status&quot; value=&quot;closed&quot; /&gt;');
    var hidden = $('&lt;input type=&quot;hidden&quot; class=&quot;cite-template&quot; /&gt;');
    hidden.val(this.templatename);
    extras.append(hidden);
    var span1 = $('&lt;span class=&quot;cite-preview-label&quot; style=&quot;display:none;&quot; /&gt;');
    span1.text(mw.usability.getMsg('cite-raw-preview'));
    extras.append(span1).append('&lt;div class=&quot;cite-ref-preview&quot; style=&quot;padding:0.5em; font-size:110%&quot; /&gt;');
    var span2 = $('&lt;span class=&quot;cite-prev-parsed-label&quot; style=&quot;display:none;&quot; /&gt;');
    span2.text(mw.usability.getMsg('cite-parsed-label'));
    extras.append(span2).append('&lt;div class=&quot;cite-preview-parsed&quot; style=&quot;padding-bottom:0.5em; font-size:110%&quot; /&gt;');
    var link = $('&lt;a href=&quot;#&quot; class=&quot;cite-prev-parse&quot; style=&quot;margin:0 1em 0 1em; display:none; color:darkblue&quot; /&gt;');
    link.text(mw.usability.getMsg('cite-form-parse'));
    extras.append(link);    
    main.append(extras);
    
    return main;
  }
}

/* Class for error checks
    FIXME: DOCS OUT OF DATE
   type - type of error check - current options:
    * 'refcheck' - apply a function on each ref individually
      * function should accept a ref object, return a string
    * 'reflist' - apply a function on the entire ref list
      * function should accept an array of ref objects, return an array of strings
    * 'search' - apply a function ro the page text
      * function should accept the page text as a string, return an array of strings
   The strings returned by the function should be valid HTML
   
   func - The function described above
   testname - Name of the error check, must not contain spaces
   desc - A short description of the test
*/

window.citeErrorCheck = function (obj) {
  this.obj = obj
  CiteTB.ErrorChecks[this.obj.testname] = this;
  
  this.run = function() {
    var errors = [];
    switch(this.obj['type']) {
      case &quot;refcheck&quot;:
        CiteTB.loadRefs();
        for(var i=0; i&lt;CiteTB.mainRefList.length; i++) {
          var e = this.obj.func(CiteTB.mainRefList[i]);
          if (e) {
            errors.push(e);
          }
        }
        break;
      case &quot;reflist&quot;:
        CiteTB.loadRefs();
        errors = this.obj.func(CiteTB.mainRefList);
        break;
      case &quot;search&quot;:
        var func = this.obj.func
        CiteTB.getPageText(function(text) {
          errors = func(text);
        });
        break;
    }
    return errors;
  }
  
  this.getRow = function() {
    var row = $(&quot;&lt;li /&gt;&quot;);
    var check = $(&quot;&lt;input type='checkbox' name='cite-err-test' /&gt;&quot;);
    check.attr('value', this.obj.testname);
    var label = $(&quot;&lt;label /&gt;&quot;).html(mw.usability.getMsg(this.obj.desc));
    label.attr('for', this.obj.testname); 
    row.append(check).append(' &amp;ndash; ').append(label);
    return row;
  }
}
$('head').trigger('reftoolbarbase');</text>
      <sha1>6sov2xrbhq66jt4mesgm1o9wq9262wq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Baliqlikoʻl ziyoratgohi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>709992</id>
    <revision>
      <id>6328388</id>
      <parentid>5230859</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:08:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>6328388</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6579" sha1="b9gb6whu2h6oxz5a99m9r2ialfk6i6v" xml:space="preserve">'''Baliqlikoʻl ziyoratgohi''' — [[Oʻzbekiston]]ning [[Namangan viloyati]] [[Chortoq tumani]]da joylashgan diqqatga sazovor joylaridan biri. 2019-yilda tasdiqlangan [[Oʻzbekiston moddiy va madaniy merosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxati]]ga kiritilgan. Obyekt davri — 1863-yil. Bogʻiston MFYda joylashgan&lt;ref name=&quot;Lex&quot;&gt;{{veb manbasi|url=https://lex.uz/ru/docs/4543266|title=Моддий маданий мероснинг кўчмас мулк объектлари миллий рўйхатини тасдиқлаш тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 846-сон 04.10.2019 й. қарори|website=Lex.uz|accessdate=2021-04-26|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;180&quot;&gt;
Baliqlikoʻl ziyoratgohi 2021.jpg|
Sulton Uvays Qaroniy masjidi kompleks.jpg|
Baliqlikoʻl ziyoratgohi Sulton Uvays maqbarasi 2021.jpg|
Baliqlikoʻl ziyoratgohi gumbaz.jpg|
&lt;/gallery&gt;
Tarixiy manbalar va ayrim rivoyatlarga koʻra, Sulton Uvays Qaroniy &quot;Yamandagi [[Qaran qishlog’i]]da Murodiy qabilasining chorvador oilasida tugʻilib voyaga yetgan.
[[Chortoq tuman]]i Baliqkoʻl qishlogʻidagi mazkur ziyoratgoh XII-XIII asrlarga tegishli boʻlib, turli davrlarda taʼmirlash ishlari olib borilgan. Umumiy yer maydoni 225 kv.m.ni tashkil etadi. „Baliq koʻl“ ziyoratgohi atrofida „Sulton Uvays Qaroniy“ maqbarasidan tashqari „Bibi Naima ona“ maqbarasi va haftaning har juma kuni tongda sut rangiga kiruvchi „Sutli buloq“(„Sirli buloq“ deb ham yuritiladi) ziyoratgohlari ham mavjud.
„Baliq koʻl“ baliqlar yashaydigan musaffo maskan. Zilol suvga ega ushbu koʻl hech qachon muzlamaydigan suv manbaidan paydo boʻlgan. Uning suvini bemalol ichish mumkin. Aytishlaricha, har juma, [[juma namozi]] vaqtida suvdagi barcha yirik baliqlar gʻoyib boʻladi. Baliqlarni nobud qilish mumkin emas-unga qoʻl koʻtargan insonning oʻzi oʻlim topadi, deyishadi.
Ushbu koʻl Sulton Hazrati Uvays Qaroniy ziyoratgohi majmuasiga kiradi. Uning yonida 1500 nafar odamga moʻljallangan masjid bor. Shuningdek, soʻfiylik taʼlimotida alohida oʻrin tutgan Uvays Qaroniy qabri ham joylashgan.
U Paygʻambar (sallallohu alayhi vasallam) bilan shaxsan uchrashmagan tobeinlardan boʻlgan. Shunga qaramay, ular orasida gʻoyibona aloqa boʻlgani taʼkidlanadi. „Darhaqiqat, tobeinlarning eng yaxshisi Uvays ismli inson boʻladi. U onasiga hurmat va tavoze bilan munosabatda boʻladi. Olloh nomi bilan qasam ichganda, Olloh albatta uning qasamini ijobat qiladi“ (2064 [[hadis]]).
Kunlardan bir kuni Uvays Qaroniy onasidan [[duo]] olib, [[Madina shahri]]ga joʻnab ketadi. Onasi unga : „Bor va Paygʻambar s.a.v bilan gaplashib kel. Agar uyda boʻlmasa, ortingga qayt“ deya tayinlaydi. Uvays Qaroniy Paygʻambar s.a.v uyiga borganida, u zotni topa olmaydi. Eshikni ochgan kichik rafiqasi u zotning bir oz muddatga chiqib ketganliklarini aytadi. Onasiga bergan vaʼdasini sedan chiqarmagan Uvays Qaroniy uyiga qaytib ketadi. Kechqurun rafiqasi Paygʻambar s.a.v ni ziyoratchining tashrifidan xabardor qiladi. Uvays Qaroniydek buyuk zodni tanigan [[Muhammad]] s.a.v rafiqasining koʻzlarini oʻpishga izn soʻraydilar:&quot;Chunki ular ushbu ajoyib insonni koʻrishga muvoffaq boʻlgan edi&quot;.
Paygʻambar s.a.v oʻlimidan oldin oʻz hirqalarini Uvaysga vasiyat qilib ketganlar, ammo ikki buyuk sahobiy Hazrati Ali va Umar r.a ushbu hirqaning aslini emas, aynan nusxasini topshirishga axd qilgan. Lekin Uvays undan voz kechgan, sababi buyumdan Paygʻambarning hidi kelmayotgan edi. Shunda sahobalar hayratda qolib, bu insaon Paygʻambar s.a.v bilan uchrashmagan boʻlsa, qanday qilib hidini bilsin, deb ajablanishgan. Uvays esa quyidagicha hikmat bilan javob bergan:
-Sizning Paygʻambar s.a.v ga boʻlgan muhabbatingiz zaif ekan. Ogʻzingizni oching.
Ular ogʻizlarini ochib, Uvaysga tishlarini koʻrsatishgan. Tobein ham ogʻzini ochgan. Ne koʻz bilan koʻrishsinki, uning bironta tishi yoʻq ekan. Uvays buning sababini aytib bergan. Paygʻambar (S.A.V) janglardan birida, tishiga tosh tegib, uning bir boʻlagini yoʻqotgan damda, Uvays ham ogʻzida ogʻriq his etgan ekan. Lekin aynan qaysi tishi azob berayotganini tushunmay, barcha tishlarini sugʻurib olgan. Buning hikmati shuki, Paygʻambar (S.A.V)ning bir dona boʻlsa ham tishi singan paytda, Uvays butun tishlari bilan yashashga istihola qilgan. Bu hikoyat shunchalik sahobai kiromlarni taʼsirlantirganidan, Uvaysga haqiqiy hirqani sovgʻa qilib yuborishgan ekan.
[[Namangan viloyati]]ning [[Chortoq tumani]] aholisi Uvays Qaroniyning asl qabrini Oʻzbekistonda, aynan Baliq koʻlida deb hisoblashadi. Chunki yurak amriga quloq tutgan Hazrati Uvays dunyo tashvishidan voz kechib, Fargʻona vodiysiga kelgan va oʻz taʼlimotini davom ettirgan. Hayotlik chogʻida Uvays onasining oyoq tomonida dafn etilishini vasiyat qilgan. Bu mushfiq onaning qabri, yaʼni Bibi Naima ziyoratgohi shu yaqindagi doʻngliklardan birida joylashgan. Demak, Uvays xoki u vasiyat qilganiday, aynan volidasining oyoq tomonidan qoʻnim topgan.
Sulton Uvays Qaroniy va Bibi Naima Ona maqbarasi majmui dunyoning turli chekkalaridan ziyoratchilarni jalb etadi. Ayniqsa, soʻfiylik tariqati izdoshlari bu manzilni alohida qadrlaydilar, chunki Uvays Qaroniy ushbu yoʻnalishning asoschilaridan biri hisoblanadi. Kelgan ziyoratchilar tashvishlarini soʻzlab, niyatlariga ijobat soʻrashadi. Chin dildan ibodat qilib, koʻngildagi eng maxfiy istaklariga yoʻl izlashadi. Ushbu majmuaning alohida diqqatga sazovor joyi-bu noyob suv resurslaridir. Ulardan biri „Chortoq“ mineral suvidir.
Balki tabiat inʼomi balki Yaratganning inoyati bilan Chortoq suvi noyob xususiyatga ega: u chanqovbosdi boʻlib, xastaliklarga davo, uni ichgan odam esa oʻzini yaxshi xis qiladi. Chortoq tumanining koʻp buloqlari mana shunday xususiyatga ega.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar == 
*{{veb manbasi|url=https://chortoqhistory.com/vodniy-legendy-balyk-kul_uz.html|title=Oʻzbekistonning dongʻi chiqmagan maskanlari: Namangan viloyatining „Koʻzgu ortidagi olami“|website=Chortoqhistory.com|accessdate=2021-04-26|deadlink=no|archivedate=2021-04-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210425025505/https://chortoqhistory.com/vodniy-legendy-balyk-kul_uz.html}} *{{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210425025505/https://chortoqhistory.com/vodniy-legendy-balyk-kul_uz.html |date=2021-04-25 }}

[[Turkum:Oʻzbekistondagi diqqatga sazovor joylar]]
[[Turkum:Namangan viloyatidagi ziyoratgohlar]]
[[Turkum:Chortoq tumanidagi ziyoratgohlar]]

{{no iwiki}}</text>
      <sha1>b9gb6whu2h6oxz5a99m9r2ialfk6i6v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328389</id>
      <parentid>6328388</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:08:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328389</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6580" sha1="cshkvvuan8lgki7w9r7ul2wbyi5bphc" xml:space="preserve">'''Baliqlikoʻl ziyoratgohi''' — [[Oʻzbekiston]]ning [[Namangan viloyati]] [[Chortoq tumani]]da joylashgan diqqatga sazovor joylaridan biri. 2019-yilda tasdiqlangan [[Oʻzbekiston moddiy va madaniy merosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxati]]ga kiritilgan. Obyekt davri — 1863-yil. Bogʻiston MFYda joylashgan&lt;ref name=&quot;Lex&quot;&gt;{{veb manbasi|url=https://lex.uz/ru/docs/4543266|title=Моддий маданий мероснинг кўчмас мулк объектлари миллий рўйхатини тасдиқлаш тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 846-сон 04.10.2019 й. қарори|website=Lex.uz|accessdate=2021-04-26|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;180&quot;&gt;
Baliqlikoʻl ziyoratgohi 2021.jpg|
Sulton Uvays Qaroniy masjidi kompleks.jpg|
Baliqlikoʻl ziyoratgohi Sulton Uvays maqbarasi 2021.jpg|
Baliqlikoʻl ziyoratgohi gumbaz.jpg|
&lt;/gallery&gt;
Tarixiy manbalar va ayrim rivoyatlarga koʻra, Sulton Uvays Qaroniy &quot;Yamandagi [[Qaran qishlog’i]]da Murodiy qabilasining chorvador oilasida tugʻilib voyaga yetgan.
[[Chortoq tuman]]i Baliqkoʻl qishlogʻidagi mazkur ziyoratgoh XII-XIII asrlarga tegishli boʻlib, turli davrlarda taʼmirlash ishlari olib borilgan. Umumiy yer maydoni 225 kv.m.ni tashkil etadi. „Baliq koʻl“ ziyoratgohi atrofida „Sulton Uvays Qaroniy“ maqbarasidan tashqari „Bibi Naima ona“ maqbarasi va haftaning har juma kuni tongda sut rangiga kiruvchi „Sutli buloq“(„Sirli buloq“ deb ham yuritiladi) ziyoratgohlari ham mavjud.
„Baliq koʻl“ baliqlar yashaydigan musaffo maskan. Zilol suvga ega ushbu koʻl hech qachon muzlamaydigan suv manbaidan paydo boʻlgan. Uning suvini bemalol ichish mumkin. Aytishlaricha, har juma, [[juma namozi]] vaqtida suvdagi barcha yirik baliqlar gʻoyib boʻladi. Baliqlarni nobud qilish mumkin emas-unga qoʻl koʻtargan insonning oʻzi oʻlim topadi, deyishadi.
Ushbu koʻl Sulton Hazrati Uvays Qaroniy ziyoratgohi majmuasiga kiradi. Uning yonida 1500 nafar odamga moʻljallangan masjid bor. Shuningdek, soʻfiylik taʼlimotida alohida oʻrin tutgan Uvays Qaroniy qabri ham joylashgan.
U Paygʻambar (sallallohu alayhi vasallam) bilan shaxsan uchrashmagan tobeinlardan boʻlgan. Shunga qaramay, ular orasida gʻoyibona aloqa boʻlgani taʼkidlanadi. „Darhaqiqat, tobeinlarning eng yaxshisi Uvays ismli inson boʻladi. U onasiga hurmat va tavoze bilan munosabatda boʻladi. Olloh nomi bilan qasam ichganda, Olloh albatta uning qasamini ijobat qiladi“ (2064 [[hadis]]).
Kunlardan bir kuni Uvays Qaroniy onasidan [[duo]] olib, [[Madina shahri]]ga joʻnab ketadi. Onasi unga : „Bor va Paygʻambar s.a.v bilan gaplashib kel. Agar uyda boʻlmasa, ortingga qayt“ deya tayinlaydi. Uvays Qaroniy Paygʻambar s.a.v uyiga borganida, u zotni topa olmaydi. Eshikni ochgan kichik rafiqasi u zotning bir oz muddatga chiqib ketganliklarini aytadi. Onasiga bergan vaʼdasini sedan chiqarmagan Uvays Qaroniy uyiga qaytib ketadi. Kechqurun rafiqasi Paygʻambar s.a.v ni ziyoratchining tashrifidan xabardor qiladi. Uvays Qaroniydek buyuk zodni tanigan [[Muhammad]] s.a.v rafiqasining koʻzlarini oʻpishga izn soʻraydilar:&quot;Chunki ular ushbu ajoyib insonni koʻrishga muvoffaq boʻlgan edi&quot;.
Paygʻambar s.a.v oʻlimidan oldin oʻz hirqalarini Uvaysga vasiyat qilib ketganlar, ammo ikki buyuk sahobiy Hazrati Ali va Umar r.a ushbu hirqaning aslini emas, aynan nusxasini topshirishga axd qilgan. Lekin Uvays undan voz kechgan, sababi buyumdan Paygʻambarning hidi kelmayotgan edi. Shunda sahobalar hayratda qolib, bu insaon Paygʻambar s.a.v bilan uchrashmagan boʻlsa, qanday qilib hidini bilsin, deb ajablanishgan. Uvays esa quyidagicha hikmat bilan javob bergan:
-Sizning Paygʻambar s.a.v ga boʻlgan muhabbatingiz zaif ekan. Ogʻzingizni oching.
Ular ogʻizlarini ochib, Uvaysga tishlarini koʻrsatishgan. Tobein ham ogʻzini ochgan. Ne koʻz bilan koʻrishsinki, uning bironta tishi yoʻq ekan. Uvays buning sababini aytib bergan. Paygʻambar (S.A.V) janglardan birida, tishiga tosh tegib, uning bir boʻlagini yoʻqotgan damda, Uvays ham ogʻzida ogʻriq his etgan ekan. Lekin aynan qaysi tishi azob berayotganini tushunmay, barcha tishlarini sugʻurib olgan. Buning hikmati shuki, Paygʻambar (S.A.V)ning bir dona boʻlsa ham tishi singan paytda, Uvays butun tishlari bilan yashashga istihola qilgan. Bu hikoyat shunchalik sahobai kiromlarni taʼsirlantirganidan, Uvaysga haqiqiy hirqani sovgʻa qilib yuborishgan ekan.
[[Namangan viloyati]]ning [[Chortoq tumani]] aholisi Uvays Qaroniyning asl qabrini Oʻzbekistonda, aynan Baliq koʻlida deb hisoblashadi. Chunki yurak amriga quloq tutgan Hazrati Uvays dunyo tashvishidan voz kechib, Fargʻona vodiysiga kelgan va oʻz taʼlimotini davom ettirgan. Hayotlik chogʻida Uvays onasining oyoq tomonida dafn etilishini vasiyat qilgan. Bu mushfiq onaning qabri, yaʼni Bibi Naima ziyoratgohi shu yaqindagi doʻngliklardan birida joylashgan. Demak, Uvays xoki u vasiyat qilganiday, aynan volidasining oyoq tomonidan qoʻnim topgan.
Sulton Uvays Qaroniy va Bibi Naima Ona maqbarasi majmui dunyoning turli chekkalaridan ziyoratchilarni jalb etadi. Ayniqsa, soʻfiylik tariqati izdoshlari bu manzilni alohida qadrlaydilar, chunki Uvays Qaroniy ushbu yoʻnalishning asoschilaridan biri hisoblanadi. Kelgan ziyoratchilar tashvishlarini soʻzlab, niyatlariga ijobat soʻrashadi. Chin dildan ibodat qilib, koʻngildagi eng maxfiy istaklariga yoʻl izlashadi. Ushbu majmuaning alohida diqqatga sazovor joyi-bu noyob suv resurslaridir. Ulardan biri „Chortoq“ mineral suvidir.
Balki tabiat inʼomi balki Yaratganning inoyati bilan Chortoq suvi noyob xususiyatga ega: u chanqovbosdi boʻlib, xastaliklarga davo, uni ichgan odam esa oʻzini yaxshi xis qiladi. Chortoq tumanining koʻp buloqlari mana shunday xususiyatga ega.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar == 

*{{veb manbasi|url=https://chortoqhistory.com/vodniy-legendy-balyk-kul_uz.html|title=Oʻzbekistonning dongʻi chiqmagan maskanlari: Namangan viloyatining „Koʻzgu ortidagi olami“|website=Chortoqhistory.com|accessdate=2021-04-26|deadlink=no|archivedate=2021-04-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210425025505/https://chortoqhistory.com/vodniy-legendy-balyk-kul_uz.html}} *{{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210425025505/https://chortoqhistory.com/vodniy-legendy-balyk-kul_uz.html |date=2021-04-25 }}

[[Turkum:Oʻzbekistondagi diqqatga sazovor joylar]]
[[Turkum:Namangan viloyatidagi ziyoratgohlar]]
[[Turkum:Chortoq tumanidagi ziyoratgohlar]]

{{no iwiki}}</text>
      <sha1>cshkvvuan8lgki7w9r7ul2wbyi5bphc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328390</id>
      <parentid>6328389</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:08:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328390</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6581" sha1="jecbqtqpma0c9slt2do5e1gbky0ocb4" xml:space="preserve">'''Baliqlikoʻl ziyoratgohi''' — [[Oʻzbekiston]]ning [[Namangan viloyati]] [[Chortoq tumani]]da joylashgan diqqatga sazovor joylaridan biri. 2019-yilda tasdiqlangan [[Oʻzbekiston moddiy va madaniy merosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxati]]ga kiritilgan. Obyekt davri — 1863-yil. Bogʻiston MFYda joylashgan&lt;ref name=&quot;Lex&quot;&gt;{{veb manbasi|url=https://lex.uz/ru/docs/4543266|title=Моддий маданий мероснинг кўчмас мулк объектлари миллий рўйхатини тасдиқлаш тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 846-сон 04.10.2019 й. қарори|website=Lex.uz|accessdate=2021-04-26|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;180&quot;&gt;
Baliqlikoʻl ziyoratgohi 2021.jpg|
Sulton Uvays Qaroniy masjidi kompleks.jpg|
Baliqlikoʻl ziyoratgohi Sulton Uvays maqbarasi 2021.jpg|
Baliqlikoʻl ziyoratgohi gumbaz.jpg|
&lt;/gallery&gt;
Tarixiy manbalar va ayrim rivoyatlarga koʻra, Sulton Uvays Qaroniy &quot;Yamandagi [[Qaran qishlog’i]]da Murodiy qabilasining chorvador oilasida tugʻilib voyaga yetgan.
[[Chortoq tuman]]i Baliqkoʻl qishlogʻidagi mazkur ziyoratgoh XII-XIII asrlarga tegishli boʻlib, turli davrlarda taʼmirlash ishlari olib borilgan. Umumiy yer maydoni 225 kv.m.ni tashkil etadi. „Baliq koʻl“ ziyoratgohi atrofida „Sulton Uvays Qaroniy“ maqbarasidan tashqari „Bibi Naima ona“ maqbarasi va haftaning har juma kuni tongda sut rangiga kiruvchi „Sutli buloq“(„Sirli buloq“ deb ham yuritiladi) ziyoratgohlari ham mavjud.
„Baliq koʻl“ baliqlar yashaydigan musaffo maskan. Zilol suvga ega ushbu koʻl hech qachon muzlamaydigan suv manbaidan paydo boʻlgan. Uning suvini bemalol ichish mumkin. Aytishlaricha, har juma, [[juma namozi]] vaqtida suvdagi barcha yirik baliqlar gʻoyib boʻladi. Baliqlarni nobud qilish mumkin emas-unga qoʻl koʻtargan insonning oʻzi oʻlim topadi, deyishadi.
Ushbu koʻl Sulton Hazrati Uvays Qaroniy ziyoratgohi majmuasiga kiradi. Uning yonida 1500 nafar odamga moʻljallangan masjid bor. Shuningdek, soʻfiylik taʼlimotida alohida oʻrin tutgan Uvays Qaroniy qabri ham joylashgan.
U Paygʻambar (sallallohu alayhi vasallam) bilan shaxsan uchrashmagan tobeinlardan boʻlgan. Shunga qaramay, ular orasida gʻoyibona aloqa boʻlgani taʼkidlanadi. „Darhaqiqat, tobeinlarning eng yaxshisi Uvays ismli inson boʻladi. U onasiga hurmat va tavoze bilan munosabatda boʻladi. Olloh nomi bilan qasam ichganda, Olloh albatta uning qasamini ijobat qiladi“ (2064 [[hadis]]).
Kunlardan bir kuni Uvays Qaroniy onasidan [[duo]] olib, [[Madina shahri]]ga joʻnab ketadi. Onasi unga : „Bor va Paygʻambar s.a.v bilan gaplashib kel. Agar uyda boʻlmasa, ortingga qayt“ deya tayinlaydi. Uvays Qaroniy Paygʻambar s.a.v uyiga borganida, u zotni topa olmaydi. Eshikni ochgan kichik rafiqasi u zotning bir oz muddatga chiqib ketganliklarini aytadi. Onasiga bergan vaʼdasini sedan chiqarmagan Uvays Qaroniy uyiga qaytib ketadi. Kechqurun rafiqasi Paygʻambar s.a.v ni ziyoratchining tashrifidan xabardor qiladi. Uvays Qaroniydek buyuk zodni tanigan [[Muhammad]] s.a.v rafiqasining koʻzlarini oʻpishga izn soʻraydilar:&quot;Chunki ular ushbu ajoyib insonni koʻrishga muvoffaq boʻlgan edi&quot;.
Paygʻambar s.a.v oʻlimidan oldin oʻz hirqalarini Uvaysga vasiyat qilib ketganlar, ammo ikki buyuk sahobiy Hazrati Ali va Umar r.a ushbu hirqaning aslini emas, aynan nusxasini topshirishga axd qilgan. Lekin Uvays undan voz kechgan, sababi buyumdan Paygʻambarning hidi kelmayotgan edi. Shunda sahobalar hayratda qolib, bu insaon Paygʻambar s.a.v bilan uchrashmagan boʻlsa, qanday qilib hidini bilsin, deb ajablanishgan. Uvays esa quyidagicha hikmat bilan javob bergan:
-Sizning Paygʻambar s.a.v ga boʻlgan muhabbatingiz zaif ekan. Ogʻzingizni oching.
Ular ogʻizlarini ochib, Uvaysga tishlarini koʻrsatishgan. Tobein ham ogʻzini ochgan. Ne koʻz bilan koʻrishsinki, uning bironta tishi yoʻq ekan. Uvays buning sababini aytib bergan. Paygʻambar (S.A.V) janglardan birida, tishiga tosh tegib, uning bir boʻlagini yoʻqotgan damda, Uvays ham ogʻzida ogʻriq his etgan ekan. Lekin aynan qaysi tishi azob berayotganini tushunmay, barcha tishlarini sugʻurib olgan. Buning hikmati shuki, Paygʻambar (S.A.V)ning bir dona boʻlsa ham tishi singan paytda, Uvays butun tishlari bilan yashashga istihola qilgan. Bu hikoyat shunchalik sahobai kiromlarni taʼsirlantirganidan, Uvaysga haqiqiy hirqani sovgʻa qilib yuborishgan ekan.
[[Namangan viloyati]]ning [[Chortoq tumani]] aholisi Uvays Qaroniyning asl qabrini Oʻzbekistonda, aynan Baliq koʻlida deb hisoblashadi. Chunki yurak amriga quloq tutgan Hazrati Uvays dunyo tashvishidan voz kechib, Fargʻona vodiysiga kelgan va oʻz taʼlimotini davom ettirgan. Hayotlik chogʻida Uvays onasining oyoq tomonida dafn etilishini vasiyat qilgan. Bu mushfiq onaning qabri, yaʼni Bibi Naima ziyoratgohi shu yaqindagi doʻngliklardan birida joylashgan. Demak, Uvays xoki u vasiyat qilganiday, aynan volidasining oyoq tomonidan qoʻnim topgan.
Sulton Uvays Qaroniy va Bibi Naima Ona maqbarasi majmui dunyoning turli chekkalaridan ziyoratchilarni jalb etadi. Ayniqsa, soʻfiylik tariqati izdoshlari bu manzilni alohida qadrlaydilar, chunki Uvays Qaroniy ushbu yoʻnalishning asoschilaridan biri hisoblanadi. Kelgan ziyoratchilar tashvishlarini soʻzlab, niyatlariga ijobat soʻrashadi. Chin dildan ibodat qilib, koʻngildagi eng maxfiy istaklariga yoʻl izlashadi. Ushbu majmuaning alohida diqqatga sazovor joyi-bu noyob suv resurslaridir. Ulardan biri „Chortoq“ mineral suvidir.
Balki tabiat inʼomi balki Yaratganning inoyati bilan Chortoq suvi noyob xususiyatga ega: u chanqovbosdi boʻlib, xastaliklarga davo, uni ichgan odam esa oʻzini yaxshi xis qiladi. Chortoq tumanining koʻp buloqlari mana shunday xususiyatga ega.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar == 

* {{veb manbasi|url=https://chortoqhistory.com/vodniy-legendy-balyk-kul_uz.html|title=Oʻzbekistonning dongʻi chiqmagan maskanlari: Namangan viloyatining „Koʻzgu ortidagi olami“|website=Chortoqhistory.com|accessdate=2021-04-26|deadlink=no|archivedate=2021-04-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210425025505/https://chortoqhistory.com/vodniy-legendy-balyk-kul_uz.html}} *{{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210425025505/https://chortoqhistory.com/vodniy-legendy-balyk-kul_uz.html |date=2021-04-25 }}

[[Turkum:Oʻzbekistondagi diqqatga sazovor joylar]]
[[Turkum:Namangan viloyatidagi ziyoratgohlar]]
[[Turkum:Chortoq tumanidagi ziyoratgohlar]]

{{no iwiki}}</text>
      <sha1>jecbqtqpma0c9slt2do5e1gbky0ocb4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328391</id>
      <parentid>6328390</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:08:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328391</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6583" sha1="3yswlboqrn2wds3fqlt1kuda1egbq14" xml:space="preserve">'''Baliqlikoʻl ziyoratgohi''' — [[Oʻzbekiston]]ning [[Namangan viloyati]] [[Chortoq tumani]]da joylashgan diqqatga sazovor joylaridan biri. 2019-yilda tasdiqlangan [[Oʻzbekiston moddiy va madaniy merosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxati]]ga kiritilgan. Obyekt davri — 1863-yil. Bogʻiston MFYda joylashgan&lt;ref name=&quot;Lex&quot;&gt;{{veb manbasi|url=https://lex.uz/ru/docs/4543266|title=Моддий маданий мероснинг кўчмас мулк объектлари миллий рўйхатини тасдиқлаш тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 846-сон 04.10.2019 й. қарори|website=Lex.uz|accessdate=2021-04-26|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;180&quot;&gt;
Baliqlikoʻl ziyoratgohi 2021.jpg|
Sulton Uvays Qaroniy masjidi kompleks.jpg|
Baliqlikoʻl ziyoratgohi Sulton Uvays maqbarasi 2021.jpg|
Baliqlikoʻl ziyoratgohi gumbaz.jpg|
&lt;/gallery&gt;
Tarixiy manbalar va ayrim rivoyatlarga koʻra, Sulton Uvays Qaroniy &quot;Yamandagi [[Qaran qishlog’i]]da Murodiy qabilasining chorvador oilasida tugʻilib voyaga yetgan.
[[Chortoq tuman]]i Baliqkoʻl qishlogʻidagi mazkur ziyoratgoh XII-XIII asrlarga tegishli boʻlib, turli davrlarda taʼmirlash ishlari olib borilgan. Umumiy yer maydoni 225 kv.m.ni tashkil etadi. „Baliq koʻl“ ziyoratgohi atrofida „Sulton Uvays Qaroniy“ maqbarasidan tashqari „Bibi Naima ona“ maqbarasi va haftaning har juma kuni tongda sut rangiga kiruvchi „Sutli buloq“(„Sirli buloq“ deb ham yuritiladi) ziyoratgohlari ham mavjud.
„Baliq koʻl“ baliqlar yashaydigan musaffo maskan. Zilol suvga ega ushbu koʻl hech qachon muzlamaydigan suv manbaidan paydo boʻlgan. Uning suvini bemalol ichish mumkin. Aytishlaricha, har juma, [[juma namozi]] vaqtida suvdagi barcha yirik baliqlar gʻoyib boʻladi. Baliqlarni nobud qilish mumkin emas-unga qoʻl koʻtargan insonning oʻzi oʻlim topadi, deyishadi.
Ushbu koʻl Sulton Hazrati Uvays Qaroniy ziyoratgohi majmuasiga kiradi. Uning yonida 1500 nafar odamga moʻljallangan masjid bor. Shuningdek, soʻfiylik taʼlimotida alohida oʻrin tutgan Uvays Qaroniy qabri ham joylashgan.
U Paygʻambar (sallallohu alayhi vasallam) bilan shaxsan uchrashmagan tobeinlardan boʻlgan. Shunga qaramay, ular orasida gʻoyibona aloqa boʻlgani taʼkidlanadi. „Darhaqiqat, tobeinlarning eng yaxshisi Uvays ismli inson boʻladi. U onasiga hurmat va tavoze bilan munosabatda boʻladi. Olloh nomi bilan qasam ichganda, Olloh albatta uning qasamini ijobat qiladi“ (2064 [[hadis]]).
Kunlardan bir kuni Uvays Qaroniy onasidan [[duo]] olib, [[Madina shahri]]ga joʻnab ketadi. Onasi unga : „Bor va Paygʻambar s.a.v bilan gaplashib kel. Agar uyda boʻlmasa, ortingga qayt“ deya tayinlaydi. Uvays Qaroniy Paygʻambar s.a.v uyiga borganida, u zotni topa olmaydi. Eshikni ochgan kichik rafiqasi u zotning bir oz muddatga chiqib ketganliklarini aytadi. Onasiga bergan vaʼdasini sedan chiqarmagan Uvays Qaroniy uyiga qaytib ketadi. Kechqurun rafiqasi Paygʻambar s.a.v ni ziyoratchining tashrifidan xabardor qiladi. Uvays Qaroniydek buyuk zodni tanigan [[Muhammad]] s.a.v rafiqasining koʻzlarini oʻpishga izn soʻraydilar:&quot;Chunki ular ushbu ajoyib insonni koʻrishga muvoffaq boʻlgan edi&quot;.
Paygʻambar s.a.v oʻlimidan oldin oʻz hirqalarini Uvaysga vasiyat qilib ketganlar, ammo ikki buyuk sahobiy Hazrati Ali va Umar r.a ushbu hirqaning aslini emas, aynan nusxasini topshirishga axd qilgan. Lekin Uvays undan voz kechgan, sababi buyumdan Paygʻambarning hidi kelmayotgan edi. Shunda sahobalar hayratda qolib, bu insaon Paygʻambar s.a.v bilan uchrashmagan boʻlsa, qanday qilib hidini bilsin, deb ajablanishgan. Uvays esa quyidagicha hikmat bilan javob bergan:
-Sizning Paygʻambar s.a.v ga boʻlgan muhabbatingiz zaif ekan. Ogʻzingizni oching.
Ular ogʻizlarini ochib, Uvaysga tishlarini koʻrsatishgan. Tobein ham ogʻzini ochgan. Ne koʻz bilan koʻrishsinki, uning bironta tishi yoʻq ekan. Uvays buning sababini aytib bergan. Paygʻambar (S.A.V) janglardan birida, tishiga tosh tegib, uning bir boʻlagini yoʻqotgan damda, Uvays ham ogʻzida ogʻriq his etgan ekan. Lekin aynan qaysi tishi azob berayotganini tushunmay, barcha tishlarini sugʻurib olgan. Buning hikmati shuki, Paygʻambar (S.A.V)ning bir dona boʻlsa ham tishi singan paytda, Uvays butun tishlari bilan yashashga istihola qilgan. Bu hikoyat shunchalik sahobai kiromlarni taʼsirlantirganidan, Uvaysga haqiqiy hirqani sovgʻa qilib yuborishgan ekan.
[[Namangan viloyati]]ning [[Chortoq tumani]] aholisi Uvays Qaroniyning asl qabrini Oʻzbekistonda, aynan Baliq koʻlida deb hisoblashadi. Chunki yurak amriga quloq tutgan Hazrati Uvays dunyo tashvishidan voz kechib, Fargʻona vodiysiga kelgan va oʻz taʼlimotini davom ettirgan. Hayotlik chogʻida Uvays onasining oyoq tomonida dafn etilishini vasiyat qilgan. Bu mushfiq onaning qabri, yaʼni Bibi Naima ziyoratgohi shu yaqindagi doʻngliklardan birida joylashgan. Demak, Uvays xoki u vasiyat qilganiday, aynan volidasining oyoq tomonidan qoʻnim topgan.
Sulton Uvays Qaroniy va Bibi Naima Ona maqbarasi majmui dunyoning turli chekkalaridan ziyoratchilarni jalb etadi. Ayniqsa, soʻfiylik tariqati izdoshlari bu manzilni alohida qadrlaydilar, chunki Uvays Qaroniy ushbu yoʻnalishning asoschilaridan biri hisoblanadi. Kelgan ziyoratchilar tashvishlarini soʻzlab, niyatlariga ijobat soʻrashadi. Chin dildan ibodat qilib, koʻngildagi eng maxfiy istaklariga yoʻl izlashadi. Ushbu majmuaning alohida diqqatga sazovor joyi-bu noyob suv resurslaridir. Ulardan biri „Chortoq“ mineral suvidir.
Balki tabiat inʼomi balki Yaratganning inoyati bilan Chortoq suvi noyob xususiyatga ega: u chanqovbosdi boʻlib, xastaliklarga davo, uni ichgan odam esa oʻzini yaxshi xis qiladi. Chortoq tumanining koʻp buloqlari mana shunday xususiyatga ega.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar == 

* {{veb manbasi|url=https://chortoqhistory.com/vodniy-legendy-balyk-kul_uz.html|title=Oʻzbekistonning dongʻi chiqmagan maskanlari: Namangan viloyatining „Koʻzgu ortidagi olami“|website=Chortoqhistory.com|accessdate=2021-04-26|deadlink=no|archivedate=2021-04-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210425025505/https://chortoqhistory.com/vodniy-legendy-balyk-kul_uz.html}} *{{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210425025505/https://chortoqhistory.com/vodniy-legendy-balyk-kul_uz.html |date=2021-04-25 }} .

[[Turkum:Oʻzbekistondagi diqqatga sazovor joylar]]
[[Turkum:Namangan viloyatidagi ziyoratgohlar]]
[[Turkum:Chortoq tumanidagi ziyoratgohlar]]

{{no iwiki}}</text>
      <sha1>3yswlboqrn2wds3fqlt1kuda1egbq14</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328392</id>
      <parentid>6328391</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:09:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328392</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6585" sha1="9c7qpuaq2km049uij9a33lhg5axkkcq" xml:space="preserve">'''Baliqlikoʻl ziyoratgohi''' — [[Oʻzbekiston]]ning [[Namangan viloyati]] [[Chortoq tumani]]da joylashgan diqqatga sazovor joylaridan biri. 2019-yilda tasdiqlangan [[Oʻzbekiston moddiy va madaniy merosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxati]]ga kiritilgan. Obyekt davri — 1863-yil. Bogʻiston MFYda joylashgan&lt;ref name=&quot;Lex&quot;&gt;{{veb manbasi|url=https://lex.uz/ru/docs/4543266|title=Моддий маданий мероснинг кўчмас мулк объектлари миллий рўйхатини тасдиқлаш тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 846-сон 04.10.2019 й. қарори|website=Lex.uz|accessdate=2021-04-26|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;180&quot;&gt;
Baliqlikoʻl ziyoratgohi 2021.jpg|
Sulton Uvays Qaroniy masjidi kompleks.jpg|
Baliqlikoʻl ziyoratgohi Sulton Uvays maqbarasi 2021.jpg|
Baliqlikoʻl ziyoratgohi gumbaz.jpg|
&lt;/gallery&gt;
Tarixiy manbalar va ayrim rivoyatlarga koʻra, Sulton Uvays Qaroniy &quot;Yamandagi [[Qaran qishlog’i]]da Murodiy qabilasining chorvador oilasida tugʻilib voyaga yetgan.
[[Chortoq tuman]]i Baliqkoʻl qishlogʻidagi mazkur ziyoratgoh XII-XIII asrlarga tegishli boʻlib, turli davrlarda taʼmirlash ishlari olib borilgan. Umumiy yer maydoni 225 kv.m.ni tashkil etadi. „Baliq koʻl“ ziyoratgohi atrofida „Sulton Uvays Qaroniy“ maqbarasidan tashqari „Bibi Naima ona“ maqbarasi va haftaning har juma kuni tongda sut rangiga kiruvchi „Sutli buloq“(„Sirli buloq“ deb ham yuritiladi) ziyoratgohlari ham mavjud.
„Baliq koʻl“ baliqlar yashaydigan musaffo maskan. Zilol suvga ega ushbu koʻl hech qachon muzlamaydigan suv manbaidan paydo boʻlgan. Uning suvini bemalol ichish mumkin. Aytishlaricha, har juma, [[juma namozi]] vaqtida suvdagi barcha yirik baliqlar gʻoyib boʻladi. Baliqlarni nobud qilish mumkin emas-unga qoʻl koʻtargan insonning oʻzi oʻlim topadi, deyishadi.
Ushbu koʻl Sulton Hazrati Uvays Qaroniy ziyoratgohi majmuasiga kiradi. Uning yonida 1500 nafar odamga moʻljallangan masjid bor. Shuningdek, soʻfiylik taʼlimotida alohida oʻrin tutgan Uvays Qaroniy qabri ham joylashgan.
U Paygʻambar (sallallohu alayhi vasallam) bilan shaxsan uchrashmagan tobeinlardan boʻlgan. Shunga qaramay, ular orasida gʻoyibona aloqa boʻlgani taʼkidlanadi. „Darhaqiqat, tobeinlarning eng yaxshisi Uvays ismli inson boʻladi. U onasiga hurmat va tavoze bilan munosabatda boʻladi. Olloh nomi bilan qasam ichganda, Olloh albatta uning qasamini ijobat qiladi“ (2064 [[hadis]]).
Kunlardan bir kuni Uvays Qaroniy onasidan [[duo]] olib, [[Madina shahri]]ga joʻnab ketadi. Onasi unga : „Bor va Paygʻambar s.a.v bilan gaplashib kel. Agar uyda boʻlmasa, ortingga qayt“ deya tayinlaydi. Uvays Qaroniy Paygʻambar s.a.v uyiga borganida, u zotni topa olmaydi. Eshikni ochgan kichik rafiqasi u zotning bir oz muddatga chiqib ketganliklarini aytadi. Onasiga bergan vaʼdasini sedan chiqarmagan Uvays Qaroniy uyiga qaytib ketadi. Kechqurun rafiqasi Paygʻambar s.a.v ni ziyoratchining tashrifidan xabardor qiladi. Uvays Qaroniydek buyuk zodni tanigan [[Muhammad]] s.a.v rafiqasining koʻzlarini oʻpishga izn soʻraydilar:&quot;Chunki ular ushbu ajoyib insonni koʻrishga muvoffaq boʻlgan edi&quot;.
Paygʻambar s.a.v oʻlimidan oldin oʻz hirqalarini Uvaysga vasiyat qilib ketganlar, ammo ikki buyuk sahobiy Hazrati Ali va Umar r.a ushbu hirqaning aslini emas, aynan nusxasini topshirishga axd qilgan. Lekin Uvays undan voz kechgan, sababi buyumdan Paygʻambarning hidi kelmayotgan edi. Shunda sahobalar hayratda qolib, bu insaon Paygʻambar s.a.v bilan uchrashmagan boʻlsa, qanday qilib hidini bilsin, deb ajablanishgan. Uvays esa quyidagicha hikmat bilan javob bergan:
-Sizning Paygʻambar s.a.v ga boʻlgan muhabbatingiz zaif ekan. Ogʻzingizni oching.
Ular ogʻizlarini ochib, Uvaysga tishlarini koʻrsatishgan. Tobein ham ogʻzini ochgan. Ne koʻz bilan koʻrishsinki, uning bironta tishi yoʻq ekan. Uvays buning sababini aytib bergan. Paygʻambar (S.A.V) janglardan birida, tishiga tosh tegib, uning bir boʻlagini yoʻqotgan damda, Uvays ham ogʻzida ogʻriq his etgan ekan. Lekin aynan qaysi tishi azob berayotganini tushunmay, barcha tishlarini sugʻurib olgan. Buning hikmati shuki, Paygʻambar (S.A.V)ning bir dona boʻlsa ham tishi singan paytda, Uvays butun tishlari bilan yashashga istihola qilgan. Bu hikoyat shunchalik sahobai kiromlarni taʼsirlantirganidan, Uvaysga haqiqiy hirqani sovgʻa qilib yuborishgan ekan.
[[Namangan viloyati]]ning [[Chortoq tumani]] aholisi Uvays Qaroniyning asl qabrini Oʻzbekistonda, aynan Baliq koʻlida deb hisoblashadi. Chunki yurak amriga quloq tutgan Hazrati Uvays dunyo tashvishidan voz kechib, Fargʻona vodiysiga kelgan va oʻz taʼlimotini davom ettirgan. Hayotlik chogʻida Uvays onasining oyoq tomonida dafn etilishini vasiyat qilgan. Bu mushfiq onaning qabri, yaʼni Bibi Naima ziyoratgohi shu yaqindagi doʻngliklardan birida joylashgan. Demak, Uvays xoki u vasiyat qilganiday, aynan volidasining oyoq tomonidan qoʻnim topgan.
Sulton Uvays Qaroniy va Bibi Naima Ona maqbarasi majmui dunyoning turli chekkalaridan ziyoratchilarni jalb etadi. Ayniqsa, soʻfiylik tariqati izdoshlari bu manzilni alohida qadrlaydilar, chunki Uvays Qaroniy ushbu yoʻnalishning asoschilaridan biri hisoblanadi. Kelgan ziyoratchilar tashvishlarini soʻzlab, niyatlariga ijobat soʻrashadi. Chin dildan ibodat qilib, koʻngildagi eng maxfiy istaklariga yoʻl izlashadi. Ushbu majmuaning alohida diqqatga sazovor joyi-bu noyob suv resurslaridir. Ulardan biri „Chortoq“ mineral suvidir.
Balki tabiat inʼomi balki Yaratganning inoyati bilan Chortoq suvi noyob xususiyatga ega: u chanqovbosdi boʻlib, xastaliklarga davo, uni ichgan odam esa oʻzini yaxshi xis qiladi. Chortoq tumanining koʻp buloqlari mana shunday xususiyatga ega.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar == 

* {{veb manbasi|url=https://chortoqhistory.com/vodniy-legendy-balyk-kul_uz.html|title=Oʻzbekistonning dongʻi chiqmagan maskanlari: Namangan viloyatining „Koʻzgu ortidagi olami“|website=Chortoqhistory.com|accessdate=2021-04-26|deadlink=no|archivedate=2021-04-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210425025505/https://chortoqhistory.com/vodniy-legendy-balyk-kul_uz.html}}

 *{{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210425025505/https://chortoqhistory.com/vodniy-legendy-balyk-kul_uz.html |date=2021-04-25 }} .

[[Turkum:Oʻzbekistondagi diqqatga sazovor joylar]]
[[Turkum:Namangan viloyatidagi ziyoratgohlar]]
[[Turkum:Chortoq tumanidagi ziyoratgohlar]]

{{no iwiki}}</text>
      <sha1>9c7qpuaq2km049uij9a33lhg5axkkcq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328393</id>
      <parentid>6328392</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:09:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328393</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6584" sha1="7ghzb69xn8erontp5lrprsh01b0e94u" xml:space="preserve">'''Baliqlikoʻl ziyoratgohi''' — [[Oʻzbekiston]]ning [[Namangan viloyati]] [[Chortoq tumani]]da joylashgan diqqatga sazovor joylaridan biri. 2019-yilda tasdiqlangan [[Oʻzbekiston moddiy va madaniy merosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxati]]ga kiritilgan. Obyekt davri — 1863-yil. Bogʻiston MFYda joylashgan&lt;ref name=&quot;Lex&quot;&gt;{{veb manbasi|url=https://lex.uz/ru/docs/4543266|title=Моддий маданий мероснинг кўчмас мулк объектлари миллий рўйхатини тасдиқлаш тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 846-сон 04.10.2019 й. қарори|website=Lex.uz|accessdate=2021-04-26|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;180&quot;&gt;
Baliqlikoʻl ziyoratgohi 2021.jpg|
Sulton Uvays Qaroniy masjidi kompleks.jpg|
Baliqlikoʻl ziyoratgohi Sulton Uvays maqbarasi 2021.jpg|
Baliqlikoʻl ziyoratgohi gumbaz.jpg|
&lt;/gallery&gt;
Tarixiy manbalar va ayrim rivoyatlarga koʻra, Sulton Uvays Qaroniy &quot;Yamandagi [[Qaran qishlog’i]]da Murodiy qabilasining chorvador oilasida tugʻilib voyaga yetgan.
[[Chortoq tuman]]i Baliqkoʻl qishlogʻidagi mazkur ziyoratgoh XII-XIII asrlarga tegishli boʻlib, turli davrlarda taʼmirlash ishlari olib borilgan. Umumiy yer maydoni 225 kv.m.ni tashkil etadi. „Baliq koʻl“ ziyoratgohi atrofida „Sulton Uvays Qaroniy“ maqbarasidan tashqari „Bibi Naima ona“ maqbarasi va haftaning har juma kuni tongda sut rangiga kiruvchi „Sutli buloq“(„Sirli buloq“ deb ham yuritiladi) ziyoratgohlari ham mavjud.
„Baliq koʻl“ baliqlar yashaydigan musaffo maskan. Zilol suvga ega ushbu koʻl hech qachon muzlamaydigan suv manbaidan paydo boʻlgan. Uning suvini bemalol ichish mumkin. Aytishlaricha, har juma, [[juma namozi]] vaqtida suvdagi barcha yirik baliqlar gʻoyib boʻladi. Baliqlarni nobud qilish mumkin emas-unga qoʻl koʻtargan insonning oʻzi oʻlim topadi, deyishadi.
Ushbu koʻl Sulton Hazrati Uvays Qaroniy ziyoratgohi majmuasiga kiradi. Uning yonida 1500 nafar odamga moʻljallangan masjid bor. Shuningdek, soʻfiylik taʼlimotida alohida oʻrin tutgan Uvays Qaroniy qabri ham joylashgan.
U Paygʻambar (sallallohu alayhi vasallam) bilan shaxsan uchrashmagan tobeinlardan boʻlgan. Shunga qaramay, ular orasida gʻoyibona aloqa boʻlgani taʼkidlanadi. „Darhaqiqat, tobeinlarning eng yaxshisi Uvays ismli inson boʻladi. U onasiga hurmat va tavoze bilan munosabatda boʻladi. Olloh nomi bilan qasam ichganda, Olloh albatta uning qasamini ijobat qiladi“ (2064 [[hadis]]).
Kunlardan bir kuni Uvays Qaroniy onasidan [[duo]] olib, [[Madina shahri]]ga joʻnab ketadi. Onasi unga : „Bor va Paygʻambar s.a.v bilan gaplashib kel. Agar uyda boʻlmasa, ortingga qayt“ deya tayinlaydi. Uvays Qaroniy Paygʻambar s.a.v uyiga borganida, u zotni topa olmaydi. Eshikni ochgan kichik rafiqasi u zotning bir oz muddatga chiqib ketganliklarini aytadi. Onasiga bergan vaʼdasini sedan chiqarmagan Uvays Qaroniy uyiga qaytib ketadi. Kechqurun rafiqasi Paygʻambar s.a.v ni ziyoratchining tashrifidan xabardor qiladi. Uvays Qaroniydek buyuk zodni tanigan [[Muhammad]] s.a.v rafiqasining koʻzlarini oʻpishga izn soʻraydilar:&quot;Chunki ular ushbu ajoyib insonni koʻrishga muvoffaq boʻlgan edi&quot;.
Paygʻambar s.a.v oʻlimidan oldin oʻz hirqalarini Uvaysga vasiyat qilib ketganlar, ammo ikki buyuk sahobiy Hazrati Ali va Umar r.a ushbu hirqaning aslini emas, aynan nusxasini topshirishga axd qilgan. Lekin Uvays undan voz kechgan, sababi buyumdan Paygʻambarning hidi kelmayotgan edi. Shunda sahobalar hayratda qolib, bu insaon Paygʻambar s.a.v bilan uchrashmagan boʻlsa, qanday qilib hidini bilsin, deb ajablanishgan. Uvays esa quyidagicha hikmat bilan javob bergan:
-Sizning Paygʻambar s.a.v ga boʻlgan muhabbatingiz zaif ekan. Ogʻzingizni oching.
Ular ogʻizlarini ochib, Uvaysga tishlarini koʻrsatishgan. Tobein ham ogʻzini ochgan. Ne koʻz bilan koʻrishsinki, uning bironta tishi yoʻq ekan. Uvays buning sababini aytib bergan. Paygʻambar (S.A.V) janglardan birida, tishiga tosh tegib, uning bir boʻlagini yoʻqotgan damda, Uvays ham ogʻzida ogʻriq his etgan ekan. Lekin aynan qaysi tishi azob berayotganini tushunmay, barcha tishlarini sugʻurib olgan. Buning hikmati shuki, Paygʻambar (S.A.V)ning bir dona boʻlsa ham tishi singan paytda, Uvays butun tishlari bilan yashashga istihola qilgan. Bu hikoyat shunchalik sahobai kiromlarni taʼsirlantirganidan, Uvaysga haqiqiy hirqani sovgʻa qilib yuborishgan ekan.
[[Namangan viloyati]]ning [[Chortoq tumani]] aholisi Uvays Qaroniyning asl qabrini Oʻzbekistonda, aynan Baliq koʻlida deb hisoblashadi. Chunki yurak amriga quloq tutgan Hazrati Uvays dunyo tashvishidan voz kechib, Fargʻona vodiysiga kelgan va oʻz taʼlimotini davom ettirgan. Hayotlik chogʻida Uvays onasining oyoq tomonida dafn etilishini vasiyat qilgan. Bu mushfiq onaning qabri, yaʼni Bibi Naima ziyoratgohi shu yaqindagi doʻngliklardan birida joylashgan. Demak, Uvays xoki u vasiyat qilganiday, aynan volidasining oyoq tomonidan qoʻnim topgan.
Sulton Uvays Qaroniy va Bibi Naima Ona maqbarasi majmui dunyoning turli chekkalaridan ziyoratchilarni jalb etadi. Ayniqsa, soʻfiylik tariqati izdoshlari bu manzilni alohida qadrlaydilar, chunki Uvays Qaroniy ushbu yoʻnalishning asoschilaridan biri hisoblanadi. Kelgan ziyoratchilar tashvishlarini soʻzlab, niyatlariga ijobat soʻrashadi. Chin dildan ibodat qilib, koʻngildagi eng maxfiy istaklariga yoʻl izlashadi. Ushbu majmuaning alohida diqqatga sazovor joyi-bu noyob suv resurslaridir. Ulardan biri „Chortoq“ mineral suvidir.
Balki tabiat inʼomi balki Yaratganning inoyati bilan Chortoq suvi noyob xususiyatga ega: u chanqovbosdi boʻlib, xastaliklarga davo, uni ichgan odam esa oʻzini yaxshi xis qiladi. Chortoq tumanining koʻp buloqlari mana shunday xususiyatga ega.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar == 

* {{veb manbasi|url=https://chortoqhistory.com/vodniy-legendy-balyk-kul_uz.html|title=Oʻzbekistonning dongʻi chiqmagan maskanlari: Namangan viloyatining „Koʻzgu ortidagi olami“|website=Chortoqhistory.com|accessdate=2021-04-26|deadlink=no|archivedate=2021-04-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210425025505/https://chortoqhistory.com/vodniy-legendy-balyk-kul_uz.html}}

*{{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210425025505/https://chortoqhistory.com/vodniy-legendy-balyk-kul_uz.html |date=2021-04-25 }} .

[[Turkum:Oʻzbekistondagi diqqatga sazovor joylar]]
[[Turkum:Namangan viloyatidagi ziyoratgohlar]]
[[Turkum:Chortoq tumanidagi ziyoratgohlar]]

{{no iwiki}}</text>
      <sha1>7ghzb69xn8erontp5lrprsh01b0e94u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Susuzlug qishlogʻi yaqinida portlash</title>
    <ns>0</ns>
    <id>710939</id>
    <revision>
      <id>6328861</id>
      <parentid>6261409</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T09:20:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328861</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49395" sha1="hkgltum7w2y704x2nwmowsfozbi1r8g" xml:space="preserve">{{Terroristik hujum bilgiqutisi
|nomi = Susuzlug qishlogʻi yaqinida portlash
|qismi = Portlash vaqtida məhv olan &quot;KamAZ&quot; avtomobili.
|tasvir =
|tagyozuv = 
|xarita = 
|xarita_tagyozuvi =
|ostsarlavha = 
|asl_nomi = 
|asl_nomi_tilida = 
|joylashgan = 
|koordinatlar = Susuzlug, [[Kalbajar tumani|Kalbajar]], [[Ozarbayjon]]
|sana        = 
|vaqt        = 4 iyun 2021 soat 11:00 atroflarida 
|vaqt_mintaqasi =
|nishon = 
|turi = 
|qurol = tankka qarishi mina
|halok_boʻlganlar = 
|jarohat_olganlar = 4
|qurbonlar = 3
|jinoyatchilar = 
|tajovuzkorlar = 
|gumon_qilingan_jinoyatchilar = 
|qatnashganlar_soni = 
|himoyachilar = 
|maqsadi = 
|qidiruvlar = 
|koronerlar = 
|ayblanuvchi = 
|hukm_qilingan = 
|hukm = 
|hujumlar =
|sud_jarayoni = 
|vebsayt = 
}}

'''Susuzlug qishlogʻi yaqinida portlash''' — [[4 iyun]] [[2021]] yil kuni [[Ozarbayjon]]ning [[Kalbajar tumani]] hududida joylashgan Susuzluq qishlogʻi yaqinida yuz bergan mina portlashi. Portlash natijasida Ozarbayjon televideniyesi operatori Siroj Abishov, Ozarbayjon Davlat axborot agentligi muxbiri Muharram Ibrohimov va Kalbajar tumani Ijroiya hokimiyati boshligʻining Susuzlugʻ qishlogʻi maʼmuriy-hududiy okrug boʻyicha vakili muovini Orif Aliyev halok boʻldi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.bbc.com/russian/news-57358484 |title=В Азербайджане на мине подорвались два журналиста и чиновник |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |work=BBC Russian Service |language=ru }}&lt;/ref&gt; Bundan tashqari, 4 kishi turli tan jarohatlarini oldi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.reuters.com/business/media-telecom/two-azeri-journalists-an-official-killed-landmine-blast-near-karabakh-prosecutor-2021-06-04/ |title=Two Azeri journalists and an official killed in landmine blast near Karabakh - prosecutor |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |work=Reuters |language=en }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://oc-media.org/two-azerbaijani-journalists-and-one-official-die-in-landmine-explosion-in-kalbajar/ |title=Two Azerbaijani journalists and one official die in landmine explosion in Kalbajar |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |work=OC Media |language=en }}&lt;/ref&gt; Bu ikkinchi [[Qorabogʻ]] urushi davrida harbiy amaliyotlar hududida jurnalist oʻlimi bilan bogʻliq birinchi holat edi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.turan.az/ext/news/2021/6/free/Social/az/4703.htm/001 |title=Kəlbəcər rayonunda iki jurnalist minaya düşərək həlak olub (YENİLƏNİB) |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |work=Turan İnformasiya Agentliyi |arxivsana=2021-06-04 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210604120223/https://www.turan.az/ext/news/2021/6/free/Social/az/4703.htm/001 }}&lt;/ref&gt;

Ozarbayjon tomoni [[Armaniston]]ni hodisada aybdor deb topib, Qorabogʻda koʻmilgan minalar xaritasi Ozarbayjonga topshirilmasa, bunday fojiali holatlar takrorlanishini qoʻshimcha qildi. Ozarbayjon rasmiylari, shuningdek, Kalbajardagi minalarning ikkinchi Qorabogʻ urushi tugaganidan keyin qoʻshinlarni hududdan olib chiqish paytida arman harbiylari tomonidan koʻmilgan, degan fikrni ilgari surgandi. Armaniston bunga javob bermadi. Ozarbayjonda turli mamlakatlarning elchilari va elchixonalari, jumladan, „[[Human Rights Watch]]“, [[Yevropa Kengashi]], [[Yevropa xavfsizlik va hamkorlik tashkiloti|YXHT]] va Xalqaro jurnalistlar Federatsiyasi voqea yuzasidan xavotir bildirib, jabrlanganlarga hamdardlik bildirdi.

== Asos ==

[[Kalbajar tumani]] hududi [[1993]] yilda, birinchi Qorabogʻ urushi davrida [[Armaniston|Armaniston qurolli kuchlari]] tomonidan bosib olingan. Bosqinchilik natijasida tumanda yashovchi 60,000 nafar [[ozarbayjon]] va kurd qochqin boʻlgan&lt;ref name=&quot;HRW14&quot;&gt;{{Kitob manbasi | title= Azerbaijan: Seven years of conflict in Nagorno-Karabakh | publisher=[[Human Rights Watch]] |year=1994 | pages = [https://archive.org/details/bub_gb_eDTuxhmqzSkC/page/n31/mode/2up?q=60%2C000 14] | location = Nyu-York| url=https://archive.org/details/bub_gb_eDTuxhmqzSkC| quote=An estimated 60,000 individuals — equally divided among Kurds and Azeris — lived in Kelbajar province before the offensive.''&quot; In the space of a week, 60,000 people were forced to flee their homes. Today all are displaced, and Kelbajar stands empty and looted. |isbn = 1-56432-142-8}}&lt;/ref&gt; va 150 dan ortiq ozarbayjon garovga olingan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1993/04/05/armenians-capture-key-azerbaijani-town/2fc6e393-cbd3-455a-a6ca-ef708bb62141/ |title=ARMENIANS CAPTURE KEY AZERBAIJANI TOWN |author=&lt;!--Not stated--&gt; |date=23 aprel 1993 |work=washingtonpost.com |publisher=The Washington Post |access-date=4 iyun S2021 |quote=}}&lt;/ref&gt;

Ozarbayjon Qurolli kuchlarining 2020-yil 27 sentabrda boshlangan ikkinchi Qorabogʻ urushi paytida [[Kalbajar tumani]]ida joylashgan strategik muhim Murovdag tepaligini ishgʻoldan ozod qilishi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.meydan.tv/az/article/mudafie-nazirliyi-isgal-altindaki-bezi-kendler-azad-olunub/?ref=search |title=Müdafiə Nazirliyi: Murov zirvəsi azad olundu (yenilənir) |date=27 sentyabr 2020 |archive-url=https://archive.today/20210207162016/https://www.meydan.tv/az/article/mudafie-nazirliyi-isgal-altindaki-bezi-kendler-azad-olunub/?ref=search |archive-date=7 fevral 2021 |access-date=4 iyun 2021 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |first=Turkan |last=Bashir |url=https://www.amerikaninsesi.org/a/bakıda-zəfər-paradı-keçirildi/5694375.html |title=Bakıda &quot;Zəfər Paradı&quot; keçirildi |date=10 dekabr 2020 |archive-url=https://archive.today/20210207162543/https://www.amerikaninsesi.org/a/bak%C4%B1da-z%C9%99f%C9%99r-parad%C4%B1-ke%C3%A7irildi/5694375.html |archive-date=7 fevral 2021 |work=Amerikanın Səsi |access-date=4 iyun 2021 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; [[1992]] yildan beri Ozarbayjon erishgan eng katta harbiy yutuqlaridan biri hisoblangan.[9] Kalbajar viloyati Qorabogʻda oʻt ochishni toʻxtatishni taʼminlash boʻyicha uch tomonlama deklaratsiyaning bir qismi oʻlaroq 2020-yil 25 noyabrda Ozarbayjon nazoratiga qaytarildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.azadliq.org/a/30868129.html |title=Münaqişənin həllində ən böyük ümid |archive-url=https://archive.today/20210207162133/https://www.azadliq.org/a/30868129.html |archive-date=7-fevral 2021-yil |work=Azadlıq Radiosu |access-date=4 iyun 2021 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

[[Qorabogʻ mojarosi]]dan zarar koʻrgan hududlarni minalardan tozalash Ozarbayjon va Armaniston oʻrtasidagi ikkinchi Qorabogʻ urushidan keyingi asosiy masalalardan biri boʻlib qolmoqda. Qorabogʻ dunyodagi eng koʻp minalashtirilgan hududlardan biri hisoblanadi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |first=İrina |last=Tsukerman |url=https://www.thetribune.com/azerbaijan-won-war-with-armenia-but-faces-deadly-foe-in-left-over-landmines/ |title=Azerbaijan won war with Armenia, but confronts deadly foe in left-behind landmines |date=2 iyun 2021 |access-date=5 iyun 2021 |work=The Tribune |language=en }}&lt;/ref&gt; ikkinchi Qorabogʻ urushi tugaganidan keyin Ozarbayjonda harbiy va tinch aholi minalarga duch kelgani haqida bir necha bor xabar tarqaldi. Rasmiy maʼlumotlarga koʻra, uch tomonlama bayonot imzolanganidan beri Ozarbayjon tomonida bunday voqealar oqibatida 120 dan ortiq kishi halok boʻlgan yoki jarohatlangan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/11564709 |title=Генпрокуратура Азербайджана сообщила о третьем погибшем при подрыве на мине в Карабахе |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |work= SİTA|TASS |language=ru }}&lt;/ref&gt; Ozarbayjon tomoni Armanistondan minalar xaritasini talab qildi,&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.almasryalyoum.com/news/details/2346434 |title=أذربيجان: مقتل صحفيين اثنين إثر انفجار لغم.. ومطالب لأرمينيا بتسليم خرائط |date=6 iyun 2021 |access-date=6 iyun 2021 |work=Əl Mısr Əl Yom |language=ar |archive-date=2021-06-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210606203444/https://www.almasryalyoum.com/news/details/2346434 }}&lt;/ref&gt; biroq Armaniston tomoni bu talabga ijobiy javob bermadi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.azadliq.org/a/31265150.html |title=Avropalı komissardan əsirlər, mina xəritəsi çağırışı |date=20 may 2021 |access-date=4 iyun 2021 |work=Azadlıq Radiosu }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.irna.ir/news/84355170/%D8%AF%D9%88%D8%AE%D8%A8%D8%B1%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%A2%D8%B0%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%AB%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%81%D8%AC%D8%A7%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%BA-%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%86%D8%AF |title=دوخبرنگار آذری بر اثر انفجار مین در قره باغ جان باختند |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |work=İslam Respublikası Xəbər Agentliyi |language=fa }}&lt;/ref&gt; Ozarbayjon ikki marta Armanistonning Qorabogʻdagi minalashtirilgan hududlar xaritasini taqdim etishdan bosh tortgani yuzasidan inson huquqlari boʻyicha Yevropa sudiga shikoyat bilan murojaat qilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://podrobnosti.ua/2405479-azerbajdzhanskie-zhurnalisty-podorvalis-na-mine-v-kelbadzhare-troe-pogibli.html |title=Азербайджанские журналисты подорвались на мине в Кельбаджаре, трое погибли |date=5 iyun 2021 |access-date=5 iyun 2021 |language=uk |work=Podrobnosti }}&lt;/ref&gt; Ozarbayjon tomoni bunday fojiali voqealar yuz berish xavfi tegishli hujjatlar boʻlmasa doimo davom etishini taʼkidladi.[17] BMT xavfsizlik Kengashining yigʻilishida Ozarbayjonning BMTdagi doimiy vakili Yashar Aliyev mojaro davomida Ozarbayjonning bosib olingan hududlarining aksariyati, jumladan, qabristonlar, tarixiy joylar va boshqa fuqarolik obyektlari Armaniston tomonidan minalashtirilganini qayd etdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://jam-news.net/four-people-including-two-journalists-killed-in-mine-explosion-in-azerbaijan/ |title=Four people including two journalists killed in mine explosion in Azerbaijan |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |language=en |work=JAMNews }}&lt;/ref&gt; Qorabogʻni minalardan tozalash jarayoni yana 5-7 yil davom etishi taxmin qilinmoqda.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.ukrinform.ua/rubric-world/3258976-v-azerbajdzani-avto-z-zurnalistami-pidirvalosa-na-mini-e-zagibli.html |title=В Азербайджані авто з журналістами підірвалося на міні, є загиблі |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |language=uk |work=Ukinform }}&lt;/ref&gt;

Voqeadan avval ikki mamlakat oʻrtasidagi chegara boʻylab yuz bergan, Ozarbayjon va Armaniston askarlari ishtirok etgan bir qator voqealar Armanistondagi saylovlardan avval Rossiya vositachiligi bilan vaqtincha sulhga tazʼyiq yaratilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |first=Emil |last=Quliyev |url=https://www.barrons.com/news/two-azerbaijani-journalists-killed-in-landmine-blast-near-karabakh-01622800813?tesla=y |title=Azerbaijani Reporters, Official Killed In Mine Blast |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |language=en |work=Barrons }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://magyarnemzet.hu/kulfold/ket-azeri-ujsagiro-meghalt-mikor-aknara-futott-video-9893420/ |title=Két azeri újságíró meghalt, mikor aknára futottak + videó |date=4 iyun 2021 |access-date=6 iyun 2021 |language=hy |work=Magyar Nemzet }}&lt;/ref&gt; May oxirida Ozarbayjon Kalbajar hududini minalashga urinayotgan 6 nafar arman askarini qoʻlga oldi. Armaniston rahbariyatining bildirishicha, uning kuchlari faqat oʻz mamlakati hududida chegara zonasining mudofaasini mustahkamlamoqda.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.rferl.org/a/mine-azerbaijani-journalists/31290815.html |title=Mine Kills Two Azerbaijani Journalists, Village Official In Areas Recaptured From Armenian Forces |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |language=en |work=Azadlıq Radiosu }}&lt;/ref&gt;

== Hodisa ==

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;210px&quot; widths=&quot;60px&quot;&gt;
Fayl:Siroj Abishov (jurnalist).jpg|Siroj Abishov
&lt;/gallery&gt;

Ozarbayjon davlat axborot agentligi (AZERTAC) va Ozarbayjon televideniyesi (AzTV) xodimlari ikkinchi Qorabogʻ urushi natijasida Ozarbayjonning ishgʻldan ozod qilingan hududlarida tasvirga olish ishlarini olib borish uchun yuborilgan edi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.heraldsun.com.au/news/breaking-news/two-azerbaijani-journalists-killed-in-landmine-blast-near-karabakh/news-story/d3bd908143f231fecc567ee4f0c935b9 |title=Two Azerbaijani journalists killed in landmine blast near Karabakh |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |language=en |work=Herald Sun }}&lt;/ref&gt; [[2021]]-yil 4-iyunda, soat taxminan 11 da &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://australiannewsreview.com/freedomroo-azerbaijani-journalists-official-killed-in-landmine-explosion-conflict-news/ |title=Freedomroo – Azerbaijani journalists, official killed in landmine explosion |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |language=en |work=news.com.au |archive-date=2021-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210604194117/https://australiannewsreview.com/freedomroo-azerbaijani-journalists-official-killed-in-landmine-explosion-conflict-news/ }}&lt;/ref&gt; Kalbajar tumani hududida joylashgan Susuzlug qishlogʻiga ketayotib, ular oʻtirgan Kamaz markasidagi yoʻlovchi mashinasi tankka qarshi minaga duch keldi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://report.az/hadise/azerbaycanin-iki-media-iscisi-minaya-duserek-helak-olub/ |title=Azərbaycanın iki media işçisi minaya düşərək həlak olub, üç nəfər yaralanıb - VİDEO |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |work=Report İnformasiya Agentliyi }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;azertag&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://azertag.az/xeber/Bas_Prokurorluq_ve_DIN_media_numayendelerinin_Kelbecer_rayonunda_minaya_duserek_helak_olmalari_ile_bagli_birge_melumat_yayib-1798419 |title=Baş Prokurorluq və DİN media nümayəndələrinin Kəlbəcər rayonunda minaya düşərək həlak olmaları ilə bağlı birgə məlumat yayıb |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |work=Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi }}&lt;/ref&gt; Mina hududni armani ishgʻoli paytida koʻmilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://australiannewsreview.com/armenian-mine-kills-2-azerbaijani-journalists-in-karabakh/ |title=Armenian mine kills 2 Azerbaijani journalists in Karabakh |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |work=Australian News Review |language=en |archive-date=2021-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210604145709/https://australiannewsreview.com/armenian-mine-kills-2-azerbaijani-journalists-in-karabakh/ }}&lt;/ref&gt;

Voqeadan bir kun oʻtib, tankka qarshi minaga duch kelgan avtomobilning minaga duch kelish oni video sifatida tarqatildi. 2 daqiqalik videoning dastlabki 26- soniyasida mashina minaga uchrab portlaydi. &lt;ref name=&quot;azertag2&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://report.az/media-xeber/kelbecerde-jurnalistlerin-minaya-dusme-aninin-goruntuleri/|title=Kəlbəcərdə jurnalistlərin minaya düşmə anı - VİDEO|date=5 iyun 2021|access-date=5 iyun 2021|work=Report İnformasiya Agentliyi}}&lt;/ref&gt;

=== Jabrlanganlar ===
Portlash natijasida 3 kishi halok boʻlgan, yana 4 kishi turli darajadagi ogʻirlikda jarohatlangan..&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.trt.net.tr/azerbaycan/turk-dunyasi/2021/06/04/k-lb-c-rd-az-rbaycanli-jurnalistl-r-minaya-dus-r-k-h-yatlarini-itirdil-r-1651779 |title=Kəlbəcərdə azərbaycanlı jurnalistlər minaya düşərək həyatlarını itirdilər |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |work=TRT Azərbaycan }}&lt;/ref&gt;

* Siraj Abyshov - Ozarbayjon televideniesi operatori.&lt;ref name=&quot;axar&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://axar.az/news/toplum/563486.html |title=AzTV və Azərtac-ın əməkdaşları Kəlbəcərdə həlak oldular - Video |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |work=Axar.az }}&lt;/ref&gt; [[1989]]-yil [[29-avgust]]da [[Ozarbayjon SSR]] Gubadli shahrida tugʻilgan Abyshov birinchi Qorabogʻ urushi davrida oilasi bilan uydan haydaldi va [[Sumgait]] shahrida yashay boshladi. U 2019-yilda AzTVda ish boshladi. Bir farzand koʻrgan Abyshov hodisa natijasida halok boʻlgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://modern.az/az/news/292925/ |title=Minaya düşən operator: &quot;Cəbrayılda çəkiliş aparanda hisslərimə hakim  ola bilmədim&quot; - VİDEO |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |work=Modern.az }}&lt;/ref&gt; „Sud-tibbiy ekspertiza va patologik anatomiya“ uyushmasining [[Ganja]] shahar filialida oʻtkazilgan tekshiruvdan soʻng uning jasadi [[Boku]]ga olib ketildi.&lt;ref name=&quot;ganja&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://oxu.az/society/500518 |title=Kəlbəcərdə həlak olan jurnalistlərin nəşi Gəncəyə gətirilib – YENİLƏNİB + FOTO |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |work=Oxu.az }}&lt;/ref&gt; Abyshov 5 iyun kuni Sumgait Shahidlar xiyoboniga dafn etildi.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |first=Səid |last=Qərib |url=https://report.az/daxili-siyaset/kelbecerde-minaya-duserek-helak-olan-operatorla-vida-merasimi-kecirilir/ |title=Kəlbəcərdə şəhid olan operator dəfn edilib - YENİLƏNİB |work=Report İnformasiya Agentliyi|date=5 iyun 2021 |access-date=5 iyun 2021 |archive-url= |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

* Muharram Ibrohimov (Alioʻgʻli) - Ozarbayjon Davlat axborot agentligi muxbiri. [[1982]] yil [[16 aprel]]da [[SSSR]] respublikalaridan biri boʻlgan [[Armaniston SSR]]ning Krasnoselo tumani Ardanish qishlogʻida tugʻilgan. [[1989]] yilda Ibrohimov [[Ozarbayjon SSR]] Banogʻatiy tumani Rasulzoda qishlogʻidagi 100-sonli oʻrta maktabning birinchi sinfiga borgan, 1999-yilda oʻrta maktabni tamomlab, oliy ijtimoiy-siyosiy kollejning jurnalistika fakultetiga oʻqishga kirgan va uni [[2003]] yilda tamomlagan. [[2004]] yil [[15 iyul]]gacha [[Ozarbayjon Respublikasi]] ichki ishlar vazirligining ichki qoʻshinlarida harbiy xizmatda boʻlgan. Shu yilning sentyabr oyida AZERTAJDA muxbir boʻlib ishlagan Ibrohimov 2007-yildan buyon u yerda yetakchi muxbir boʻlib ishlagan. U ikkinchi Qorabogʻ urushi davrida jang maydonida yangiliklarni yoritardi. Hodisa natijasida ikki farzandning otasi boʻlgan Ibragimov halok boʻlgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://report.az/media-xeber/meherremin-boyuk-planlari-arzulari-vardi/ |title=Məhərrəmin böyük planları, arzuları vardı... |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |work=Report İnformasiya Agentliyi }}&lt;/ref&gt;  „Sud-tibbiy ekspertiza va patologik anatomiya“ uyushmasining Ganja shahar filialida oʻtkazilgan tekshiruvdan soʻng uning jasadi Bokuga olib ketildi.&lt;ref name=&quot;ganja&quot; /&gt;  Ibragimov 5 iyun kuni Absheron tumani Mushfiqobod qishlogʻidagi qabristonga, ota-onasi yoniga dafn etildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |first=Səid |last=Qərib |url=https://report.az/media-xeber/sehid-jurnalistle-vida-merasimi-baslayib/ |title=Şəhid jurnalist Məhərrəm İbrahimov torpağa tapşırılıb - YENİLƏNİB-2 |date=5 iyun 2021 |access-date=5 iyun 2021 |work=Report İnformasiya Agentliyi }}&lt;/ref&gt;

* Orif Ogʻalar oʻgʻli Aliyev - Kalbajar tumani Ijroiya hokimiyati boshligʻining Susuzlug qishlogʻi maʼmuriy-hududiy okrugi boʻyicha vakili muovini. 1983-yilda Susuzlug qishlogʻida tugʻilgan Aliev birinchi Qorabogʻ urushida qochin boʻlib, Goʻygoʻl tumanidagi Xasabogʻ qishlogʻiga joylashadi. U 2012-yildan beri shu lavozimda shlar edi. Uch farzandi bor Aliev hodisa oqibatida halok boʻlgan. 2021-yil 5 iyunda uning jasadi Goʻygol tumanidagi uyiga olib ketildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |first=Sami |last=Süleymanlı |url=https://report.az/daxili-siyaset/kelbecerde-minaya-duserek-sehid-olan-vezifeli-sexs-sabah-defn-edilecek/ |title=Kəlbəcərdə minaya düşərək şəhid olan vəzifəli şəxs sabah dəfn ediləcək |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |work=Report İnformasiya Agentliyi }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://baku.ws/karabakh/120885 |title=Media işçilərinin nəşi müayinə üçün Gəncəyə aparıldı - FOTO |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |work=Baku.WS }}&lt;/ref&gt; va u yerdagi Kalbajar Shahidlar xiyoboniga dafn etildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://report.az/hadise/kelbecerde-minaya-duserek-helak-olan-memurla-vida-merasimi-kecirilir/ |title=Kəlbəcərdə minaya düşərək həlak olan məmur dəfn olunub - YENİLƏNİB |date=5 iyun 2021 |access-date=5 iyun 2021 |work=Report İnformasiya Agentliyi }}&lt;/ref&gt;

* Emin Mamadov - Ozarbayjon televideniyesi rejissori. U hodisada jarohatlangan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.rbc.ua/rus/news/nagornom-karabahe-podryva-mine-pogibli-dva-1622807954.html |title=В Нагорном Карабахе от подрыва на мине погибли два журналиста |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |work=RBK Ukrayna |language=ru }}&lt;/ref&gt; Emin Mamadov AzTV „Asosiy masal“&quot; koʻrsatuvi bilan aloqaga chiqqan va ahvoli barqaror ekanini aytib oʻtgan.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |first=Səid |last=Qərib |url=https://report.az/media-xeber/kelbecerde-minaya-duserek-xesaret-alanlardan-ikisinin-veziyyeti-aciqlanib/ |title=Kəlbəcərdə minaya düşərək xəsarət alanlardan ikisinin vəziyyəti açıqlanıb - VİDEO |work=Report İnformasiya Agentliyi |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |archive-url= |url-status=live }}&lt;/ref&gt; U ertasi kuni shifoxonadan chiqarilgan.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |first=Tural |last=İbadlı |url=https://report.az/media-xeber/mina-partlayisinda-yaralanan-aztv-emekdasi-xestexanadan-eve-buraxilib/ |title=Mina partlayışında yaralanan AzTV əməkdaşı xəstəxanadan evə buraxılıb - VİDEO |work=Report İnformasiya Agentliyi |date=5 iyun 2021 |access-date=5 iyun 2021 |archive-url= |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

* Shuhrat Jafarov-Kalbajar tumani Ijroiya qo'mitasining Yanshagr qishloq maʼmuriy okrugidagi vakolatxonasi xodimi. Asli Kalbajardan boʻlgan Jafarov 13 yoshida uyidan judo boʻlgan. Hodisa natijasida jarohatlangan. &lt;ref name=&quot;suleymanli&quot;&gt;{{Veb manbasi |first=Sami |last=Süleymanlı |url=https://report.az/qarabag/kelbecerde-minaya-dusen-sexs-ele-bildim-ayaqlarim-yoxdur/ |title=Kəlbəcərdə minaya düşən şəxs: &quot;Elə bildim ayaqlarım yoxdur&quot; - VİDEO |date=11 iyun 2021 |access-date=13 iyun 2021 |work=[[Report İnformasiya Agentliyi]] }}&lt;/ref&gt;

* Komil Abdullayev - Susuzlug qishloq maʼmuriy hududiy doirasi ijro hokimiyati vakili. Hodisa natijasida jarohatlangan. &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |first=Sami |last=Süleymanlı |url=https://report.az/qarabag/kelbecerde-jurnalistlerle-birlikde-minaya-dusen-memur-hadisenin-nece-bas-verdiyini-danisib/ |title=Kəlbəcərdə jurnalistlərlə birlikdə minaya düşən məmur hadisədən danışdı |date=12 iyun 2021 |access-date=13 iyun 2021 |work=[[Report İnformasiya Agentliyi]] }}&lt;/ref&gt;


Boshqa uch shaxsning nomlari haligacha ochiq aytilmagan. Qurbonlarning biri avtobus haydovchisi, ikkinchisi esa qishloq aholisidan boʻlgan.&lt;ref name=&quot;milli&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://news.milli.az/country/953996.html |title=Kəlbəcərdə AzTV-nin rejissoru, avtobusun sürücüsü və bir kənd sakini də yaralanıb |date=4 iyun 2021 |access-date= iyun 2021 |work=Day.az|Milli.az }}&lt;/ref&gt;

== Natija ==
Ommaviy axborot vositalari xabarlaridan soʻng darhol Ozarbayjon Respublikasi Bosh prokuraturasi va Ozarbayjon Respublikasi ichki ishlar vazirligi voqeani tasdiqladi. Qoʻshimcha qilishlaricha, prokuratura va polisiya xodimlari voqea joyini koʻzdan kechirib, sud-tibbiy ekspertizasini tayinlagan va boshqa protsessual harakatlarni amalga oshirgan. Ozarbayjon Respublikasi harbiy prokuraturasi tomonidan 100.2 (agressiv urushni rejalashtirish, tayyorlash, uchirish yoki olib borish), 116.0.6 (qurolli mojaro paytida xalqaro gumanitar qonunni buzish) va Jinoyat kodeksining boshqa moddalari boʻyicha ushbu holat yuzasidan jinoiy ish ochilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://ria.ru/20210604/mina-1735585376.html |title=В Карабахе погибли двое азербайджанских журналистов, подорвавшись на мине |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |work=RİA Novosti |language=ru }}&lt;/ref&gt;  Hozirda hodisaga boqʼliq  jadal tergov-tezkor harakatlar olib borilmoqda.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/11568515 |title=Глава МИД Азербайджана призвал Армению передать карты минных полей в Карабахе |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |work=SİTA|TASS |language=ru }}&lt;/ref&gt;

Voqeadan soʻng „Tigran Mets“ maxsus harbiy oʻquv markazining taʼsis direktori, Armaniston Qurolli kuchlari podpolkovnigi Koryun Gumashyan arman matbuotiga bergan intervyusida [[Lochin]] va [[Kalbajar tumani|Kalbajar]] tumanlarida 17 ta yuk mashinasi toʻla mina joylashtirilganini aytdi. Uning qoʻshimcha qilishicha, Ozarbayjon minalashtirilgan hududlar xaritalarini „Ozarbayjonda arman mahbuslari“ evaziga taqdim etishga tayyor.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.turan.az/ext/news/2021/6/free/politics_news/en/4773.htm/001 |title=A certain Koryun Gumashyan offers Azerbaijan maps of minefields in exchange for prisoners of war |date=7 iyun 2021 |access-date=8 iyun 2021 |work=Turan İnformasiya Agentliyi |arxivsana=2021-06-07 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210607113813/https://www.turan.az/ext/news/2021/6/free/politics_news/en/4773.htm/001 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.auroranews.am/news/2021-06-07-tesanyo%D6%82t-hay-gndapety-patrast-e-bolor-gerineri-dimats-adrbejanin-tramadrel-akanapat-dashteri-qarteznery?fbclid=IwAR1vvk4pnsSuGM-8ky4Oxs7NpTIRRyFo03T440yVI-YImyUpgoV0k4QgtkY |title=ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ. Հայ գնդապետը պատրաստ է բոլոր գերիների դիմաց Ադրբեջանին տրամադրել ականապատ դաշտերի քարտեզները |date=7 iyun 2021 |access-date=8 iyun 2021 |work=Aurora News |language=hy |arxivsana=2021-06-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210608113905/https://www.auroranews.am/news/2021-06-07-tesanyo%D6%82t-hay-gndapety-patrast-e-bolor-gerineri-dimats-adrbejanin-tramadrel-akanapat-dashteri-qarteznery?fbclid=IwAR1vvk4pnsSuGM-8ky4Oxs7NpTIRRyFo03T440yVI-YImyUpgoV0k4QgtkY }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.365news.am/2021/06/07/%D5%A1%D5%A4%D6%80%D5%A2%D5%A5%D5%BB%D5%A1%D5%B6%D5%AB-%D5%A3%D5%AC%D5%AD%D5%A1%D5%BE%D5%B8%D6%80-%D5%A4%D5%A1%D5%BF%D5%A1%D5%AD%D5%A1%D5%A6%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%A8-%D5%B0/ |title=Ադրբեջանի գլխավոր դատախազությունը հերքում է «հայ դիվերսանտների» վարկածը |date=7 iyun 2021 |access-date=8 iyun 2021 |work=365 |language=hy |arxivsana=2021-06-10 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210610062331/https://www.365news.am/2021/06/07/%D5%A1%D5%A4%D6%80%D5%A2%D5%A5%D5%BB%D5%A1%D5%B6%D5%AB-%D5%A3%D5%AC%D5%AD%D5%A1%D5%BE%D5%B8%D6%80-%D5%A4%D5%A1%D5%BF%D5%A1%D5%AD%D5%A1%D5%A6%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%A8-%D5%B0/ }}&lt;/ref&gt;  8 iyunda Ozarbayjon Mudofaa vazirligi Armaniston qurolli kuchlarining razvedkachi va qoʻporuvchi guruhi lachin tumanida minalarni joylashtirish uchun chegarani kesib tgani, natijada guruhning bir aʼzosi Artur Kartanyan Ozarbayjon harbiylari tomonidan qoʻlga olingani va guruhning boshqa aʼzolari orqaga chekinib, hududni tark etgani haqida bayonot berdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://apa.az/az/xeber/herbi/mn-lacin-istiqametinde-dusmenin-diversiya-qrupunun-bir-uzvu-saxlanilib-video-yenilenib-646947 |title=MN: Laçın istiqamətində düşmənin diversiya qrupunun bir üzvü saxlanılıb - VİDEO - YENİLƏNİB |date=8 iyun 2021 |access-date=8 iyun 2021 |work=Azeri Press Agency }}&lt;/ref&gt; Armaniston Mudofaa vazirligi minalarni joylashtirish haqidagi iddaolarni rad etdi, qoʻlga olingan askar tumanli ob-havo tufayli yoʻlini yoʻqotgan, deya maʼlum qildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://news.am/arm/news/647748.html |title=Պայմանագրային զինծայառողը մառախուղի պատճառով հայտնվել է Ադրբեջանի ԶՈւ վերահսկողության տակ գտնվող տարածքում. ՊՆ |date=8 iyun 2021 |access-date=8 iyun 2021 |work=News.am |language=hy }}&lt;/ref&gt; Ozarbayjon tomoni ertasi kuni Kartanyanni ozod qildi. Ozarbayjon Mudofaa vazirligining maʼlum qilishicha, taxmin qilingan provokatsiyaga urinish iddaosi tasdiqlanmagan va askar tasodifan chegarani kesib oʻtib, tuman ichida yoʻlini yoʻqotgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://jam-news.net/category/geography/azerbaijan/ |title=Azerbaijan detains and later releases another Armenian soldier for crossing the border |date=8 iyun 2021 |access-date=8 iyun 2021 |work=JAM News |language=en }}&lt;/ref&gt;

Hodisada halok bo'lganlar xotirasi Ozarbayjon televideniyesi binosi yaqinida yod etildi.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Kəlbəcərdə minaya düşərək həlak olan jurnalistlərin anım mərasimi keçirilir (FOTO/VİDEO) |work=Trend İnformasiya Agentliyi |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |url=https://az.trend.az/azerbaijan/gundem/3434689.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Ibrohimov va Abyshov nomlari 9 iyun kuni Ozarbayjon teleradioeshittirish YOAJ hududida ularning xotirasiga yaratilgan yodgorlik majmuasining memorial lavhasiga o'yib yozildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://oxu.az/society/501786 |title=Şəhid jurnalistlərin xatirəsi əbədiləşdirildi - FOTO |date=9 iyun 2021 |access-date=9 iyun 2021 |work=Oxu.az }}&lt;/ref&gt; 

Voqea sodir boʻlgan kuni Ozarbayjon Respublikasi mehnat va aholini ijtimoiy [[Suriya hududiy boʻlinishi|muhofaza]] qilish vazirligi matbuot kotibi Fozil Tolibovning aytishicha, marhum Muharram Ibrohimov, Siroj Abyshov va Orif Alievlarga shahid maqomi beriladi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://report.az/media-xeber/kelbecerde-helak-olmus-media-iscilerine-sehid-statusu-verilecek/ |title=Kəlbəcərdə həlak olmuş media işçilərinə şəhid statusu veriləcək |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |work=Report İnformasiya Agentliyi}}&lt;/ref&gt;

== Reaksiyalar ==
=== Ichki ===

Voqeani birinchilardan boʻlib tasdiqlagan AzTV raisi Ravshan Mamadov Facebook sahifasida voqeani „armani vandalizmi va dushman tomonidan tinch aholiga qarshi sodir etilgan jinoyatlarning yana bir namunasi“ deb atadi va halok boʻlgan ikkala  jurnalistning oilalariga taʼziya bildirdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://qafqazinfo.az/news/detail/aztv-ve-azertacin-emekdaslari-kelbecerde-minaya-duserek-vefat-etdi-325699 |title=AzTV və &quot;Azərtac&quot;ın əməkdaşları Kəlbəcərdə minaya düşərək vəfat etdi |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |work=Qafqazinfo }}&lt;/ref&gt; [[Ozarbayjon Prezidenti]] [[Ilhom Aliyev]] qurbonlarning oilalariga hamdardlik bildirdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://report.az/daxili-siyaset/ilham-eliyev-ve-mehriban-eliyeva-media-numayendelerinin-helak-olmasi-ile-bagli-bassagligi-verib/ |title=İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva media nümayəndələrinin həlak olması ilə bağlı başsağlığı verib |work= Report İnformasiya Agentliyi |date=5 iyun 2021 |access-date=5 iyun 2021 }}&lt;/ref&gt; Ozarbayjon Respublikasi birinchi vitse-Prezidenti [[Mehribon Aliyeva]] voqeadan chuqur afsusda ekanligini bildirdi, „begunoh odamlarning oʻlimi uchun butun masʼuliyat Armanistonning harbiy-siyosiy rahbariyati zimmasiga tushadi“ deya qayd etdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://report.az/daxili-siyaset/mehriban-eliyeva-kelbecerde-media-iscilerinin-minaya-duserek-helak-olmasi-ile-bagli-paylasim-edib/ |title=Mehriban Əliyeva Kəlbəcərdə media işçilərinin minaya düşərək həlak olması ilə bağlı paylaşım edib |work=Report İnformasiya Agentliyi |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 }}&lt;/ref&gt; Ozarbayjon Respublikasi Prezidentining yordamchisi - Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti maʼmuriyatining tashqi siyosat boʻlimi boshligʻi Hikmat Hojiyev xalqaro tashkilotlarni hamjihatlik koʻrsatishga va bu voqeani qoralashga chaqirib, jurnalistlar „Kalbajardan chiqishda arman qoʻshinlari tomonidan ataylab koʻmilgan mina qurbonlari“ ekanini taʼkidladi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |first=Emin |last=Əliyev |url=https://report.az/qarabag/prezidentin-komekcisi-jurnalistler-ermenistan-qosunlarinin-kelbecerde-qesden-yerlesdirdiyi-minanin-qurbani-olub/ |title=Prezidentin köməkçisi beynəlxalq təşkilatları Kəlbəcərdəki hadisəni pisləməyə çağırdı |work=Report İnformasiya Agentliyi |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 }}&lt;/ref&gt;

Ozarbayjon rasmiylari Kalbajardagi minalarni ikkinchi Qorabogʻ urushi tugaganidan keyin qoʻshinlarni hududdan olib chiqish paytida arman harbiylari tomonidan koʻmilganini ilgari surmoqdalar.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://gordonua.com/news/worldnews/v-azerbaydzhane-na-mine-podorvalis-dva-zhurnalista-1556382.html |title=В Азербайджане на мине подорвались два журналиста |work=Ggordonua |date=5 iyun 2021 |access-date=5 iyun 2021 |language=ru }}&lt;/ref&gt; [[Ozarbayjon Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi|Ozarbayjon Respublikasi tashqi ishlar vazirligi]] matbuot xizmati rahbari Leyla Abdullayeva,&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi|title=Leyla Abdullayeva azərbaycanlı jurnalistlərin ölümü ilə bağlı başsağlığı verib |work=Trend İnformasiya Agentliyi |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |url=https://az.trend.az/azerbaijan/politics/3434816.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Ozarbayjon tashqi ishlar vaziri Jeyhun Bayramov,&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi|title=Ceyhun Bayramov Ermənistanı minalanmış ərazilərin xəritələrini verməyə çağırıb |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |url=https://az.trend.az/azerbaijan/politics/3434766.html |url-status=live |work=Trend İnformasiya Agentliyi}}&lt;/ref&gt; respublika Media taraqqiyot agentligi (MTA) &lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=MEDİA Kəlbəcərdə minaya düşərək şəhid olan jurnalistlərlə bağlı bəyanat yayıb |work=Trend İnformasiya Agentliyi |url=https://az.trend.az/azerbaijan/politics/3434840.html |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;  mina portlashi natijasida halok boʻlgan jurnalistlarning oilalariga taʼziya bildirdi. Ozarbayjon tashqi ishlar vazirligi Armanistonni minalardan foydalanib, [[Jeneva konvensiyalari|Jeneva Konvensiyalari]]ni buzganlikda ayblamoqda.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.bignewsnetwork.com/news/269759915/land-mine-blast-kills-2-azerbaijani-journalists |title=Land Mine Blast Kills 2 Azerbaijani Journalists |work=Big News Network |language=en |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |url-status=live |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210604202408/https://www.bignewsnetwork.com/news/269759915/land-mine-blast-kills-2-azerbaijani-journalists |arxivsana=2021-06-04 }}&lt;/ref&gt; Ozarbayjon Respublikasi madaniyat vaziri Anar Kerimov „[[UNESCO]] inson hayotini saqlab qolish uchun minalar xaritasini talab qilishi kerak“ dedi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |first=Emin |last=Əliyev |url=https://report.az/qarabag/anar-kerimov-unesco-ermenistandan-minalarin-xeritesini-teleb-etmelidir/ |title=Anar Kərimov: &quot;UNESCO Ermənistandan minaların xəritəsini tələb etməlidir&quot; |date=5 iyun 2021 |access-date=5 iyun 2021 |work=Report İnformasiya Agentliyi }}&lt;/ref&gt; Ozarbayjon Respublikasi adliya vaziri Fikret Mamadov YEXHT Minsk guruhiining hamraisi va boshqa barcha aʼzo davlatlar adliya vazirlari, BMT va Yevropa Kengashining inson huquqlari boʻyicha  mansabdor shaxslariga, Xalqaro Qizil Xoch qoʻmitasi prezidentiga murojaatlarni yoʻlladi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |first=Şəfiqə |last=Nazimqızı |url=https://report.az/hadise/edliyye-naziri-kelbecerde-helak-olanlarla-ve-yaralananlarla-bagli-beynelxalq-teskilatlara-muraciet-etdi/ |title=Ədliyyə naziri Kəlbəcərdə şəhid olanlarla bağlı beynəlxalq təşkilatlara müraciət etdi |date=5 iyun 2021 |access-date=5 iyun 2021 |work=Report İnformasiya Agentliyi }}&lt;/ref&gt; Ozarbayjon Respublikasi inson huquqlari boʻyicha komissari Sabina Aliyeva Ibrohimov va Abishovning oilalarida boʻlib, qurbon boʻllanganlarning yaqinlariga hamdardlik bildirdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://report.az/hadise/ombudsman-meherrem-ibrahimovun-ve-sirac-abisovun-ailelerini-ziyaret-edib/ |title=Ombudsman Məhərrəm İbrahimovun və Sirac Abışovun ailələrini ziyarət edib |date=5 iyun 2021 |access-date=5 iyun 2021 |work=Report İnformasiya Agentliyi }}&lt;/ref&gt; Ozarbayjon jurnalistlar Ittifoqi rahbari Elchin Shixli Armanistonni „xalqaro huquqni buzganlikda“ aybladi va minalar Kalbajarga shoshilinch koʻmilganini taʼkidladi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.aljazeera.com/news/2021/6/4/azerbaijani-journalists-official-killed-in-kalbajar-blast |title=Azerbaijani journalists, official killed in landmine explosion  |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |url-status=live |work=Əl-Cəzirə|Al Jazeera }}&lt;/ref&gt; Nizomiy Ganjaviy xalqaro Markazi OAV mutaxassislariga qilingan hujumlarni qoralab, ikki tomonni ham &quot;bunday amaliyotlarga chek qoʻyish&quot;ga chaqirdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://news.milli.az/politics/954442.html |title=Nizami Gəncəvi Beynəlxalq Mərkəzi azərbaycanlı jurnalistlərin minaya düşərək həlak olmaları ilə bağlı bəyanat yayıb |date=6 iyun 2021 |access-date=6 iyun 2021 |work=Day.az|Milli.az }}&lt;/ref&gt;

Hodisada halok boʻlganlar xotirasi Ozarbayjon televideniyesi binosi yonida yod etildi.[60] Ozarbayjon Respublikasi Oila, ayollar va  bolalar masalalari Davlat qoʻmitasi tomonidan berilgan bayonotda, bu voqea natijasida, uch oilaning kichik yoshdagi bolalari yetim goldi, deb qayd etildi, arman Qurolli kuchlarining „shafqatsiz va tajovuzkor munosabati shu kungacha davom etmoqda, odamlar hayoti va salomatligi jiddiy tahdid ostida, umuman inson huquqlariga zid“ ekanligi qoʻshib qoʻyildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |first=Emin |last=Əliyev |url=https://report.az/qarabag/dovlet-komitesi-kelbecerdeki-hadise-ile-bagli-beyanat-yayib/ |title=Dövlət Komitəsi Kəlbəcərdəki hadisə ilə bağlı bəyanat yayıb |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |work=Report İnformasiya Agentliyi }}&lt;/ref&gt;

=== Xalqaro ===
Fransiyaning Ozarbayjondagi elchisi Zakary Gros,&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.azerbaycan24.com/fransa-sefiri-kelbecerde-helak-olan-media-iscileri-ile-bagli-bassagligi-verib/ |title=Fransa səfiri Kəlbəcərdə həlak olan media işçiləri ilə bağlı başsağlığı verib |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |work=Azərbaycan24 }}&lt;/ref&gt; Ozarbayjondagi Italiya elchixonasi,&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi|title=İtaliya səfirliyi Kəlbəcərdə media işçilərinin həlak olması ilə bağlı başsağlığı verib |work=Report İnformasiya Agentliyi |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |url=https://report.az/qarabag/italiya-sefirliyi-kelbecerde-media-iscilerinin-helak-olmasi-ile-bagli-bassagligi-verib/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Isroilning Ozarbayjondagi elchisi Jorj Dik,&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |first=Emin |last=Əliyev |url=https://report.az/xarici-siyaset/israil-sefiri-kelbecerdeki-hadise-ile-bagli-bassagligi-verib/ |title=İsrail səfiri Kəlbəcərdəki hadisə ilə bağlı başsağlığı verib |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |work=Report İnformasiya Agentliyi}}&lt;/ref&gt;] Rossiyaning Ozarbayjondagi elchixonasi,&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://tass.ru/obschestvo/11573067 |title=Посольство России в Азербайджане соболезнует родным подорвавшихся на мине в Карабахе |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |work=SİTA|TASS |language=ru }}&lt;/ref&gt; Ozarbayjondagi Eron elchixonasi,&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://oxu.az/politics/500544 |title=İran Səfirliyi Azərbaycana başsağlığı verdi - FOTO |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |work=Oxu.az }}&lt;/ref&gt; Ozarbayjondagi Gruziya elchixonasi,&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://az.trend.az/azerbaijan/gundem/3434943.html |title=Gürcüstan səfirliyi Kəlbəcərdə jurnalistlərin ölümü ilə əlaqədar başsağlığı verib |date=5 iyun 2021 |access-date=5 iyun 2021 |work=Trend İnformasiya Agentliyi }}&lt;/ref&gt; Ozarbayjondagi Turkiya elchixonasi,&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://apa.az/az/xeber/xarici-siyaset/Turkiy-sfiri-Minalarla-bagli-msld-d-Azrbaycana-hr-cur-dstk-veririk-636639 |title=Türkiyə səfiri: &quot;Minalarla bağlı məsələdə də Azərbaycana hər cür dəstək veririk&quot; |date=5 iyun 2021 |access-date=5 iyun 2021 |work=Azəri Press  Agentliyi}}&lt;/ref&gt; va Ozarbayjondagi Ukraina elchixonasi ikki jurnalistning oʻlimiga taʼziya bildirdi. Turkiyaning „Haber Global“kanali voqeaga koʻra Armanistonni qoraladi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |first=Emin |last=Əliyev |url=https://report.az/qarabag/ukrayna-sefirliyi-kiv-iscilerinin-helak-olmasi-barede-xeber-bizi-son-derece-sarsitdi/ |title=Ukrayna səfirliyi: &quot;KİV işçilərinin həlak olması barədə xəbər bizi son dərəcə sarsıtdı&quot; |date=5 iyun 2021 |access-date=5 iyun 2021 |work=Report İnformasiya Agentliyi }}&lt;/ref&gt; 

„[[Human Rights Watch]]“ Tashkilotining Yevropa va Markaziy Osiyo boʻyicha direktori muovini Georgi Gogiyaning aytishicha, voqea xavotirli, ayniqsa, agar minalar &quot;yangi koʻmilgan yoki toʻgʻridan-toʻgʻri tinch aholiga qaratilgan&quot; boʻlsa.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://apa.az/en/xeber/foreign-news/human-rights-watch-landmines-pose-ongoing-threat-to-civilians-350968 |title=Human Rights Watch: Landmines pose ongoing threat to civilians |language=en |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |work=Azeri Press Agency }}&lt;/ref&gt; [[Yevropa Kengashi]]ning inson huquqlari boʻyicha komissari Dunya Mijatovich &quot;minalar mojarosidan zarar koʻrgan hududlarni zudlik bilan tozalash&quot; zarurligini aytib oʻtdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |first=Emin |last=Əliyev |url=https://report.az/qarabag/dunya-miyatovic-azerbaycanin-azad-edilmis-erazilerini-minalardan-temizlemeye-cagirib/ |title=Dunya Miyatoviç Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərinin minalardan təmizlənməsi ilə bağlı çağırış edib |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |work=Report İnformasiya Agentliyi }}&lt;/ref&gt; YeXHTning ommaviy axborot vositalari ozodligi boʻyicha vakili Tereza Ribeyro voqea yuzasidan chuqur xavotir bildirdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://en.unesco.org/news/unesco-director-general-deplores-death-journalists-siraj-abishov-and-maharram-ibrahimov |title=UNESCO Director-General deplores the death of journalists Siraj Abishov and Maharram Ibrahimov |date=7 iyun 2021 |access-date=8 iyun 2021 |work=[[UNESCO|YUNESKO]] |language=en }}&lt;/ref&gt;  Xalqaro jurnalistlar Federatsiyasi Bosh kotibi Entoni Bellanker va Yevropa jurnalistlar Federatsiyasi Bosh kotibi Rikardo Guterres jabrlanganlar va ularning oilalariga hamdardlik bildirdi, Armaniston hokimiyatini minalashtirilgan hududlar xaritalarini topshirishga chaqirdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.ifj.org/media-centre/news/detail/category/press-releases/article/azerbaijan-two-journalists-killed-in-landmine-explosion.html |title=Azerbaijan: Two journalists killed in landmine explosion |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |work=Beynəlxalq Jurnalistlər Federasiyası |language=en }}&lt;/ref&gt; Xalqaro matbuot instituti ikki jurnalistning oʻlimidan „chuqur qaygʻuda“ ekanligini ma]lum qilgan.&lt;ref&gt;{{cite tweet |author=Beynəlxalq Mətbuat İnstitutu |authorlink=Beynəlxalq Mətbuat İnstitutu |user=globalfreemedia |number=1400857689773719556 |date=4 iyun 2021 |title=#Azerbaijan: IPI is deeply saddened to hear of the death of two journalists - @AZERTAC correspondent Maharram Ibrahimov &amp; @aztvresmi operator Siraj Abyshev - who were killed this morning in a landmine explosion in Kalbajar region west of #NagornoKarabakh |language=en |access-date=4 iyun 2021 |archiveurl=https://archive.today/20210604180847/https://twitter.com/globalfreemedia/status/1400857689773719556 |archivedate=4 iyun 2021 }}&lt;/ref&gt; Mudofaa Komitetining Yevropa va Markaziy Osiyo dasturi muvofiqlashtiruvchisi Gulnuza Said Ibrohimov va Abyshov „oʻlimlarini nokerak fojia“ deb atadi. Said arman rasmiylarini „boshqa jurnalistlar mojaro qurboniga aylanmasligi uchun xaritalarini matbuot bilan boʻlishishga chaqirdi“.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://cpj.org/2021/06/landmine-kills-2-azerbaijani-journalists-in-nagorno-karabakh/ |title=Landmine kills 2 Azerbaijani journalists near Nagorno-Karabakh |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |work=Jurnalistləri Müdafiə Komitəsi |language=en }}&lt;/ref&gt;  Minalarni taqiqlash boʻyicha Xalqaro Kampaniya voqea haqida oʻz Twitterida eʼlon qildi, chegara bilmas muxbirlar esa har ikki mamlakatni jurnalistlarni himoya qilishga chaqirdi.&lt;ref&gt;{{cite tweet |author=Minaların Qadağan Edilməsi üzrə Beynəlxalq Kampaniya |user=minefreeworld |number=1400847599498936324 |date=4 iyun 2021 |title=Terrible news of #civilian #mine casualties in #azerbaijan today, as deadly legacy of the #NagornoKarabakh conflict continues to claim lives. @AzerbaijanMFA #NotATarget @MineMonitor |language=en |access-date=5 iyun 2021 |archiveurl=https://archive.today/20210605170510/https://twitter.com/minefreeworld/status/1400894827382906880 |archivedate=5 iyun 2021 |deadurl= }}&lt;/ref&gt; Global jurnalistika Kengashi voqea haqidagi bayonotida uni „dunyodagi barcha jurnalistlarga qarshi terror“ deb atadi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.gjc.org.tr/the-global-journalism-council-has-issued-a-statement-regarding-the-deaths-of-two-azerbaijani-journalists/ |title=The Global Journalism Council has issued a statement regarding the deaths of two Azerbaijani journalists |date=4 iyun 2021 |access-date=5 iyun 2021 |work=The Global Journalism Council |language=en |arxivsana=2021-06-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210606104029/https://www.gjc.org.tr/the-global-journalism-council-has-issued-a-statement-regarding-the-deaths-of-two-azerbaijani-journalists/ }}&lt;/ref&gt;  Rossiya jurnalistlar Ittifoqi ikki jurnalistning oʻlimi munosabati bilan taʼziya bildirdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://apa.az/ru/xeber/sotsium/soyuz-zurnalistov-rossii-vyrazil-soboleznovaniya-v-svyazi-s-gibelyu-azerbaidzanskix-zurnalistov-v-kelbadzarskom-raione-448255 |title=Союз журналистов России выразил соболезнования в связи с гибелью азербайджанских журналистов в Кельбаджарском районе |date=6 iyun 2021 |access-date=6 iyun 2021 |work=Azeri Press Agency |language=ru }}&lt;/ref&gt;

[[Ukraina]]ning Oliy Radasi deputatlari Lyudmila Marchenko va Marian Zablotskiy Armanistondan minalashtirilgan hududlar xaritasini taqdim etishni talab qilishdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |first=Mübariz |last=Aslanov |url=https://report.az/qarabag/ukraynali-deputatlar-kelbecerde-media-iscilerinin-helak-olmasi-ile-bagli-cagiris-edibler/ |title=Ukraynalı deputatlar Kəlbəcərdə şəhid olan media işçiləri ilə bağlı çağırış ediblər - EKSKLÜZİV |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |work=Report İnformasiya Agentliyi }}&lt;/ref&gt; [[Fransiya]] senatori va Nizomiy Ganjaviy xalqaro markazi aʼzosi Natali Gule Ibrohimov va Abyshovning oilalariga hamdardlik bildirdi, U Armanistondan mina xaritalarini topshirishni talab qildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |first=Anar |last=Tağıyev |url=https://report.az/qarabag/fransa-senatoru-azerbaycanin-media-iscilerinin-helak-olmasi-ile-bagli-bassagligi-verib/ |title=Fransa senatoru Azərbaycanın media işçilərinin həlak olması ilə bağlı başsağlığı verib |date=5 iyun 2021 |access-date=5 iyun 2021 |work=Report İnformasiya Agentliyi}}&lt;/ref&gt; Fransiya Milliy Assambleyasi deputati Frederik Dumas Fransiya va xalqaro hamjamiyatni &quot;Armanistondan minalashtirilgan hududlar xaritasini taqdim etishni talab qilishga&quot; chaqirdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://azvision.az/news/263289/--paris-ermenistandan-mina-xeritelerini-teleb-etmelidir--fransiz-deputat---.html |title=“Paris Ermənistandan mina xəritələrini tələb etməlidir” - Fransız deputat |date=6 iyun 2021 |access-date=6 iyun 2021 |work=AzVision }}&lt;/ref&gt;. [[Moldova]] parlamentining milliy xavfsizlik va mudofaa komissiyasi rahbari Sergey Sirbu va parlamentdagi demokratik fraksiya rahbari Dumets Diajov Armanistondan minalar xaritasini talab qildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |first=Mübariz |last=Aslanov |url=https://report.az/media-xeber/ukrayna-ve-moldovanin-taninmis-kiv-leri-ve-siyasi-xadimleri-azerbaycanli-jurnalistlerin-helak-olmasindan-yazdi/ |title=Ukrayna və Moldovanın tanınmış KİV-ləri və siyasi xadimləri azərbaycanlı jurnalistlərin həlak olmasından yazdı |date=5 iyun 2021 |access-date=5 iyun 2021 |work=Report İnformasiya Agentliyi}}&lt;/ref&gt; [[Rossiya]]lik jurnalist va harbiy ekspert, Rossiya Federatsiyasi Mudofaa vazirligi huzuridagi jamoatchilik Kengashining sobiq raisi Igor Korotchenko ham voqeaga oʻz munosabatini bildirib, barcha, jumladan, Yevropa tashkilotlari, xalqaro jurnalistik tuzilmalarga murojaat qilish muhim ekanini taʼkidladi.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Jurnalistlərin erməni siyasətinin qurbanı olması yalnız təəssüf doğurur - İqor Korotçenko |work=Trend İnformasiya Agentliyi |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |url=https://az.trend.az/azerbaijan/politics/3434623.html |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Armaniston tomoni voqea yuzasidan hech qanday fikr bildirmadi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.voanews.com/south-central-asia/land-mine-blast-kills-2-azerbaijani-journalists |title=Land Mine Blast Kills 2 Azerbaijani Journalists |date=4 iyun 2021 |access-date=4 iyun 2021 |work=Amerikanın səsi |language=en }}&lt;/ref&gt;

== Havolalar ==
{{Manbalar|3}}</text>
      <sha1>hkgltum7w2y704x2nwmowsfozbi1r8g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari</title>
    <ns>0</ns>
    <id>711648</id>
    <revision>
      <id>6328729</id>
      <parentid>5903652</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T07:42:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artemev Nikolay</username>
        <id>46453</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Yozgi Olimpiada oʻyinlari]] olib tashlandi; [[Turkum:2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6328729</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="475" sha1="1j1yehfxakzrpuxw0c9matxfgeifmbj" xml:space="preserve">'''2020-yilgí Yozgí Olimpiáda oʻyinlarí''' ({{lang-fr|Jeux Olympiques d'été de 2020}}, {{lang-en|2020 Summer Olympics}}, {{lang-jp|2020年夏季オリンピック}}) — [[2020-yil]]da [[Yaponiya]] poytaxti [[Tokio]]da oʻtkazilishi rejalashtirilgan, ammo [[COVID-19 pandemiyasi]] tufayli bir yil keyinga surilgan XXXII [[yozgi Olimpiada oʻyinlari]].

==Manbalar==
{{Manbalar}}
{{Olimpiada oʻyinlari}}
{{Sport-stub}}

[[Turkum:2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari]]</text>
      <sha1>1j1yehfxakzrpuxw0c9matxfgeifmbj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>711806</id>
    <revision>
      <id>6328377</id>
      <parentid>6248620</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:00:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>6328377</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12122" sha1="odndnou7l4jeyjfzkv74mtcew8vfs8h" xml:space="preserve">{{Shirkat bilgiqutisi
|nomi = Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi
|turi = Davlat boshqaruv organi
|maqomi = Tugatilgan
|joylashuvi = [[Toshkent]], [[Oʻzbekiston]]
|founded = 2019-yil 14-yanvar
|defunct = 2023-yil
|successor = [[Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi]]
|direktori = Shohrux Shorahmedov (soʻnggi rais, 2021—2023)
}}

'''Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi''' (norasmiy ravishda '''Antimonopoliya qoʻmitasi''') — 2019—2023-yillarda [[Oʻzbekiston|Oʻzbekistonda]] tovar va moliya bozorlarida raqobat muhitini taʼminlash, monopoliyaga qarshi kurashishni tartibga solish hamda isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish sohasida yagona davlat siyosatini amalga oshirgan vakolatli davlat organi.

Qoʻmita 2019-yil yanvarda tugatilgan Davlat raqobat qoʻmitasi negizida tashkil etilgan. U oʻz vakolatlarini boshqa davlat organlari va tashkilotlaridan mustaqil ravishda amalga oshirgan, faoliyatida [[Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri|Bosh vazirga]], qonun hujjatlarida nazarda tutilgan alohida masalalar boʻyicha esa bevosita [[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti|Prezidentga]] boʻysungan va hisobdor boʻlgan.&lt;ref name=&quot;:pq4126&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/docs/-4178984|sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisida. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 24-yanvardagi PQ-4126-son qarori|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

2022-yil dekabr — 2023-yil yanvar oylaridagi maʼmuriy islohotlar doirasida qoʻmita, uning huzuridagi [[Iste'molchilar huquqlarini himoya qilish agentligi|Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish agentligi]] bilan birga qayta tashkil etilib, ularning negizida [[Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi]] (qisqacha — Raqobat qoʻmitasi) tuzildi.

== Tarixi ==

=== Tashkil etilishi ===
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 14-yanvardagi &quot;Davlat aktivlarini boshqarish, monopoliyaga qarshi kurashishni tartibga solish tizimini va kapital bozorini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida&quot;gi PF-5630-son Farmoniga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Xususiylashtirilgan korxonalarga koʻmaklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasi (qisqacha — Davlat raqobat qoʻmitasi) tugatildi. Uning negizida uchta yangi organ — [[Davlat aktivlarini boshqarish agentligi]], Kapital bozorini rivojlantirish agentligi hamda Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi tashkil etildi.&lt;ref name=&quot;:pf5630&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.lex.uz/docs/-4160392|sarlavha=Davlat aktivlarini boshqarish, monopoliyaga qarshi kurashishni tartibga solish tizimini va kapital bozorini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 14-yanvardagi PF-5630-son Farmoni|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://kun.uz/news/2019/01/15/davlat-raqobat-qomitasi-tugatildi|sarlavha=Davlat raqobat qoʻmitasi tugatildi|nashriyot=Kun.uz|sana=2019-01-15|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

Prezidentning 2019-yil 24-yanvardagi PQ-4126-son &quot;Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisida&quot;gi qarori bilan qoʻmitaning maqomi, vazifalari va tuzilmasi belgilandi. Unga koʻra, Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi Davlat raqobat qoʻmitasining monopoliyaga qarshi kurashishni tartibga solish, raqobat muhitini rivojlantirish, tabiiy monopoliyalar subyektlari faoliyatini nazorat qilish va tovar-xom ashyo birjalarini litsenziyalash borasidagi barcha huquqlari, majburiyatlari va shartnomalari boʻyicha huquqiy vorisi hisoblandi. Shu qaror bilan byudjetdan tashqari Raqobatni rivojlantirishga koʻmaklashish jamgʻarmasi ham tashkil etildi.&lt;ref name=&quot;:pq4126&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.gazeta.uz/oz/2019/01/25/monopol-qomita/|sarlavha=Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisidagi qaror qabul qilindi|nashriyot=Gazeta.uz|sana=2019-01-25|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 15-maydagi 402-son qarori bilan qoʻmita toʻgʻrisidagi nizom, uning hayʼati va boshqa maslahat organlari, hududiy boshqarmalari faoliyati tartibi, samaradorlikni baholash mezonlari hamda hisobot berish tartibi tasdiqlandi.&lt;ref name=&quot;:vm402&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/docs/-4342729|sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 15-maydagi 402-son qarori|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

=== Faoliyati ===
Qoʻmita zimmasiga 2019—2023-yillarda tovar va moliya bozorlarida raqobatni rivojlantirish strategiyasini ishlab chiqish, qonun hujjatlarining raqobatga taʼsirini baholash metodikasini yaratish hamda [[Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti]] (OECD) metodikasi asosida faoliyat samaradorligining eng muhim koʻrsatkichlarini (KPI) joriy etish vazifalari yuklatildi.&lt;ref name=&quot;:pq4126&quot; /&gt;

2019-yil 11-sentabrda Prezidentning PF-5817-son Farmoniga muvofiq qoʻmita huzurida [[Iste'molchilar huquqlarini himoya qilish agentligi|Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish agentligi]] tashkil etildi. Shu tariqa isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish va reklama bozorini tartibga solish yoʻnalishi ham qoʻmita tizimiga kirdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/docs/-4508444|sarlavha=Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilishning huquqiy va institutsional tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 11-sentabrdagi PF-5817-son Farmoni|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

Qoʻmita faoliyati davrida yirik xoʻjalik yurituvchi subyektlarga nisbatan monopoliyaga qarshi ishlar qoʻzgʻatdi. Ular orasida avtomobilsozlik korxonasi &quot;UzAuto Motors&quot;ga qarshi sud ishlari matbuotda keng yoritildi.&lt;ref name=&quot;:daryo&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://daryo.uz/2021/12/31/ozbekiston-hukumati-tarkibida-2021-yil-davomida-qanday-ozgarishlar-boldi-kimlar-keldi-yu-kimlar-ketdi/|sarlavha=Oʻzbekiston hukumati tarkibida 2021-yil davomida qanday oʻzgarishlar boʻldi? Kimlar keldi-yu, kimlar ketdi?|nashriyot=Daryo.uz|sana=2021-12-31|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

2021-yilning kuzida ommaviy axborot vositalarida qoʻmita markaziy apparatidan xodimlarning koʻplab ishdan boʻshashi haqida xabarlar eʼlon qilindi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://kun.uz/uz/news/2021/10/30/monopoliyaga-qarshi-kurashish-qomitasi-xodimlari-oz-lavozimlarini-ommaviy-ravishda-tark-etmoqda-nega|sarlavha=Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi xodimlari oʻz lavozimlarini ommaviy ravishda tark etmoqda: nega?|nashriyot=Kun.uz|sana=2021-10-30|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

=== Tugatilishi va vorislik ===
Maʼmuriy islohotlar doirasida Prezidentning 2022-yil 21-dekabrdagi &quot;Maʼmuriy islohotlar doirasida raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish sohasida davlat boshqaruvini samarali tashkil qilish chora-tadbirlari toʻgʻrisida&quot;gi PF-269-son Farmoniga muvofiq Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi hamda uning huzuridagi Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish agentligi negizida Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi tashkil etildi.

Prezidentning 2023-yil 25-yanvardagi PF-14-son Farmoni bilan respublika [[ijro etuvchi hokimiyat]] organlari tizimi qayta koʻrib chiqilib, yangi qoʻmitaning maqomi mustahkamlandi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/docs/-6369997|sarlavha=Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari faoliyatini samarali yoʻlga qoʻyishga doir birinchi navbatdagi tashkiliy chora-tadbirlar toʻgʻrisida. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 25-yanvardagi PF-14-son Farmoni|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

Shu tariqa qoʻmita oʻz nomi ostida faoliyatini toʻxtatdi; uning vakolatlari, markaziy apparati va hududiy boshqarmalari huquqiy voris — Raqobat qoʻmitasi tarkibiga oʻtkazildi.

== Asosiy vazifalari ==
Vazirlar Mahkamasining 402-son qarori bilan tasdiqlangan nizomga koʻra, qoʻmitaning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat boʻlgan:

* tovar va moliya bozorlarida raqobat muhitini taʼminlash sohasida yagona davlat siyosatini amalga oshirish;
* tovar va moliya bozorlarida raqobat muhiti holatini tizimli tahlil qilish, xoʻjalik yurituvchi subyektlarning ustun mavqeni suiisteʼmol qilishi, kartel kelishuvlari va til biriktirish hamda insofsiz raqobatni aniqlash va ularga chek qoʻyish;
* savdolar, iqtisodiy konsentratsiya va davlat koʻmagini monopoliyaga qarshi tartibga solish;
* bozor ishtirokchilariga yuqori likvidli, shu jumladan tabiiy monopoliya subyektlari tomonidan ishlab chiqariladigan tovarlardan (ishlar, xizmatlardan) foydalanishda teng shart-sharoitlarni taʼminlash.&lt;ref name=&quot;:vm402&quot; /&gt;

== Tuzilmasi ==
Qoʻmita tuzilmasi [[Toshkent|Toshkent shahridagi]] markaziy apparat hamda [[Qoraqalpogʻiston|Qoraqalpogʻiston Respublikasi]], viloyatlar va Toshkent shahridagi hududiy boshqarmalardan iborat boʻlgan.&lt;ref name=&quot;:pq4126&quot; /&gt;

Qoʻmita raisiga markaziy apparat tuzilmasiga oʻzgartirishlar kiritish, hududiy boshqarmalar tuzilmasi va xodimlari sonini tasdiqlash, byudjetdan tashqari mablagʻlar hisobidan qoʻshimcha shtat birliklarini joriy etish, shuningdek malakali mahalliy va xorijiy mutaxassislarni xodim va maslahatchi sifatida jalb qilish vakolatlari berilgan edi.&lt;ref name=&quot;:pq4126&quot; /&gt;

Qoʻmita huzurida byudjetdan tashqari Raqobatni rivojlantirishga koʻmaklashish jamgʻarmasi, 2019-yil sentabridan esa Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish agentligi faoliyat yuritgan.

== Raislar ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Rais !! Faoliyat davri
|-
| Najmiddinxoʻja Sharipov || 2019-yil yanvar — 2021-yil mart
|-
| Shohrux Shorahmedov || 2021-yil mart — 2023-yil
|}

'''Najmiddinxoʻja Sharipov''' 1983-yilda tugʻilgan, 2005-yilda Toshkent moliya institutini tamomlagan. 2013-yilgacha Monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasida, 2016—2018-yillarda Vazirlar Mahkamasida ishlagan, 2018-yil maydan Davlat raqobat qoʻmitasi raisining birinchi oʻrinbosari boʻlgan. Prezidentning 2019-yil 24-yanvardagi qaroriga muvofiq qoʻmita raisi etib tayinlangan, 2021-yil martda Toshkent viloyati hokimining oʻrinbosari lavozimiga oʻtkazilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://kun.uz/uz/news/2021/03/25/monopoliyaga-qarshi-kurashish-qomitasi-raisi-toshkent-viloyati-hokimiga-orinbosar-boldi|sarlavha=Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi raisi Toshkent viloyati hokimiga oʻrinbosar boʻldi|nashriyot=Kun.uz|sana=2021-03-25|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

'''Shohrux Shorahmedov''' mehnat faoliyatini Davlat mulki qoʻmitasi huzuridagi Qimmatli qogʻozlar bozori faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish markazi yetakchi mutaxassisi lavozimidan boshlagan. Turli yillarda Iqtisodiyot vazirligi, Turizmni rivojlantirish davlat qoʻmitasi va Prezident Administratsiyasida masʼul lavozimlarda ishlagan, shuningdek moliya vaziri oʻrinbosari va sogʻliqni saqlash vaziri oʻrinbosari boʻlgan. 2021-yil martda qoʻmita raisi etib tayinlangan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi
|url = https://bugun.uz/2021/03/30/monopoliyaga-qarshi-kurashish-qomitasiga-rais-tajinlandi
|sarlavha = Монополияга қарши курашиш қўмитасига раис тайинланди
|nashriyot = Bugun.uz
|sana = 2021-03-30
|qaralgan sana = 2026-08-25
|arxivsana = 2021-08-18
|arxivurl = https://web.archive.org/web/20210818092950/https://bugun.uz/2021/03/30/monopoliyaga-qarshi-kurashish-qomitasiga-rais-tajinlandi
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:daryo&quot; /&gt;

== Yana qarang ==
* [[Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi]]
* [[Iste'molchilar huquqlarini himoya qilish agentligi|Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish agentligi]]

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

[[Turkum:Oʻzbekiston tashkilotlari]]
[[Turkum:2019-yilda tashkil etilgan tashkilotlar]]</text>
      <sha1>odndnou7l4jeyjfzkv74mtcew8vfs8h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328379</id>
      <parentid>6328377</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:01:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328379</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12126" sha1="jlgf4b17y8kjyx3co1cjl23d7voxg8u" xml:space="preserve">{{Shirkat bilgiqutisi
|nomi = Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi
|turi = Davlat boshqaruv organi
|maqomi = Tugatilgan
|joylashuvi = [[Toshkent]], [[Oʻzbekiston]]
|founded = 2019-yil 14-yanvar
|defunct = 2023-yil
|successor = [[Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi]]
|direktori = Shohrux Shorahmedov (soʻnggi rais, 2021—2023)
}}

'''Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi''' (norasmiy ravishda '''''Antimonopoliya qoʻmitasi''''') — 2019—2023-yillarda [[Oʻzbekiston|Oʻzbekistonda]] tovar va moliya bozorlarida raqobat muhitini taʼminlash, monopoliyaga qarshi kurashishni tartibga solish hamda isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish sohasida yagona davlat siyosatini amalga oshirgan vakolatli davlat organi.

Qoʻmita 2019-yil yanvarda tugatilgan Davlat raqobat qoʻmitasi negizida tashkil etilgan. U oʻz vakolatlarini boshqa davlat organlari va tashkilotlaridan mustaqil ravishda amalga oshirgan, faoliyatida [[Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri|Bosh vazirga]], qonun hujjatlarida nazarda tutilgan alohida masalalar boʻyicha esa bevosita [[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti|Prezidentga]] boʻysungan va hisobdor boʻlgan.&lt;ref name=&quot;:pq4126&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/docs/-4178984|sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisida. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 24-yanvardagi PQ-4126-son qarori|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

2022-yil dekabr — 2023-yil yanvar oylaridagi maʼmuriy islohotlar doirasida qoʻmita, uning huzuridagi [[Iste'molchilar huquqlarini himoya qilish agentligi|Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish agentligi]] bilan birga qayta tashkil etilib, ularning negizida [[Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi]] (qisqacha — Raqobat qoʻmitasi) tuzildi.

== Tarixi ==

=== Tashkil etilishi ===
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 14-yanvardagi &quot;Davlat aktivlarini boshqarish, monopoliyaga qarshi kurashishni tartibga solish tizimini va kapital bozorini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida&quot;gi PF-5630-son Farmoniga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Xususiylashtirilgan korxonalarga koʻmaklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasi (qisqacha — Davlat raqobat qoʻmitasi) tugatildi. Uning negizida uchta yangi organ — [[Davlat aktivlarini boshqarish agentligi]], Kapital bozorini rivojlantirish agentligi hamda Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi tashkil etildi.&lt;ref name=&quot;:pf5630&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.lex.uz/docs/-4160392|sarlavha=Davlat aktivlarini boshqarish, monopoliyaga qarshi kurashishni tartibga solish tizimini va kapital bozorini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 14-yanvardagi PF-5630-son Farmoni|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://kun.uz/news/2019/01/15/davlat-raqobat-qomitasi-tugatildi|sarlavha=Davlat raqobat qoʻmitasi tugatildi|nashriyot=Kun.uz|sana=2019-01-15|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

Prezidentning 2019-yil 24-yanvardagi PQ-4126-son &quot;Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisida&quot;gi qarori bilan qoʻmitaning maqomi, vazifalari va tuzilmasi belgilandi. Unga koʻra, Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi Davlat raqobat qoʻmitasining monopoliyaga qarshi kurashishni tartibga solish, raqobat muhitini rivojlantirish, tabiiy monopoliyalar subyektlari faoliyatini nazorat qilish va tovar-xom ashyo birjalarini litsenziyalash borasidagi barcha huquqlari, majburiyatlari va shartnomalari boʻyicha huquqiy vorisi hisoblandi. Shu qaror bilan byudjetdan tashqari Raqobatni rivojlantirishga koʻmaklashish jamgʻarmasi ham tashkil etildi.&lt;ref name=&quot;:pq4126&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.gazeta.uz/oz/2019/01/25/monopol-qomita/|sarlavha=Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisidagi qaror qabul qilindi|nashriyot=Gazeta.uz|sana=2019-01-25|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 15-maydagi 402-son qarori bilan qoʻmita toʻgʻrisidagi nizom, uning hayʼati va boshqa maslahat organlari, hududiy boshqarmalari faoliyati tartibi, samaradorlikni baholash mezonlari hamda hisobot berish tartibi tasdiqlandi.&lt;ref name=&quot;:vm402&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/docs/-4342729|sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 15-maydagi 402-son qarori|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

=== Faoliyati ===
Qoʻmita zimmasiga 2019—2023-yillarda tovar va moliya bozorlarida raqobatni rivojlantirish strategiyasini ishlab chiqish, qonun hujjatlarining raqobatga taʼsirini baholash metodikasini yaratish hamda [[Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti]] (OECD) metodikasi asosida faoliyat samaradorligining eng muhim koʻrsatkichlarini (KPI) joriy etish vazifalari yuklatildi.&lt;ref name=&quot;:pq4126&quot; /&gt;

2019-yil 11-sentabrda Prezidentning PF-5817-son Farmoniga muvofiq qoʻmita huzurida [[Iste'molchilar huquqlarini himoya qilish agentligi|Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish agentligi]] tashkil etildi. Shu tariqa isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish va reklama bozorini tartibga solish yoʻnalishi ham qoʻmita tizimiga kirdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/docs/-4508444|sarlavha=Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilishning huquqiy va institutsional tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 11-sentabrdagi PF-5817-son Farmoni|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

Qoʻmita faoliyati davrida yirik xoʻjalik yurituvchi subyektlarga nisbatan monopoliyaga qarshi ishlar qoʻzgʻatdi. Ular orasida avtomobilsozlik korxonasi &quot;UzAuto Motors&quot;ga qarshi sud ishlari matbuotda keng yoritildi.&lt;ref name=&quot;:daryo&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://daryo.uz/2021/12/31/ozbekiston-hukumati-tarkibida-2021-yil-davomida-qanday-ozgarishlar-boldi-kimlar-keldi-yu-kimlar-ketdi/|sarlavha=Oʻzbekiston hukumati tarkibida 2021-yil davomida qanday oʻzgarishlar boʻldi? Kimlar keldi-yu, kimlar ketdi?|nashriyot=Daryo.uz|sana=2021-12-31|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

2021-yilning kuzida ommaviy axborot vositalarida qoʻmita markaziy apparatidan xodimlarning koʻplab ishdan boʻshashi haqida xabarlar eʼlon qilindi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://kun.uz/uz/news/2021/10/30/monopoliyaga-qarshi-kurashish-qomitasi-xodimlari-oz-lavozimlarini-ommaviy-ravishda-tark-etmoqda-nega|sarlavha=Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi xodimlari oʻz lavozimlarini ommaviy ravishda tark etmoqda: nega?|nashriyot=Kun.uz|sana=2021-10-30|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

=== Tugatilishi va vorislik ===
Maʼmuriy islohotlar doirasida Prezidentning 2022-yil 21-dekabrdagi &quot;Maʼmuriy islohotlar doirasida raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish sohasida davlat boshqaruvini samarali tashkil qilish chora-tadbirlari toʻgʻrisida&quot;gi PF-269-son Farmoniga muvofiq Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi hamda uning huzuridagi Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish agentligi negizida Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi tashkil etildi.

Prezidentning 2023-yil 25-yanvardagi PF-14-son Farmoni bilan respublika [[ijro etuvchi hokimiyat]] organlari tizimi qayta koʻrib chiqilib, yangi qoʻmitaning maqomi mustahkamlandi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/docs/-6369997|sarlavha=Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari faoliyatini samarali yoʻlga qoʻyishga doir birinchi navbatdagi tashkiliy chora-tadbirlar toʻgʻrisida. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 25-yanvardagi PF-14-son Farmoni|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

Shu tariqa qoʻmita oʻz nomi ostida faoliyatini toʻxtatdi; uning vakolatlari, markaziy apparati va hududiy boshqarmalari huquqiy voris — Raqobat qoʻmitasi tarkibiga oʻtkazildi.

== Asosiy vazifalari ==
Vazirlar Mahkamasining 402-son qarori bilan tasdiqlangan nizomga koʻra, qoʻmitaning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat boʻlgan:

* tovar va moliya bozorlarida raqobat muhitini taʼminlash sohasida yagona davlat siyosatini amalga oshirish;
* tovar va moliya bozorlarida raqobat muhiti holatini tizimli tahlil qilish, xoʻjalik yurituvchi subyektlarning ustun mavqeni suiisteʼmol qilishi, kartel kelishuvlari va til biriktirish hamda insofsiz raqobatni aniqlash va ularga chek qoʻyish;
* savdolar, iqtisodiy konsentratsiya va davlat koʻmagini monopoliyaga qarshi tartibga solish;
* bozor ishtirokchilariga yuqori likvidli, shu jumladan tabiiy monopoliya subyektlari tomonidan ishlab chiqariladigan tovarlardan (ishlar, xizmatlardan) foydalanishda teng shart-sharoitlarni taʼminlash.&lt;ref name=&quot;:vm402&quot; /&gt;

== Tuzilmasi ==
Qoʻmita tuzilmasi [[Toshkent|Toshkent shahridagi]] markaziy apparat hamda [[Qoraqalpogʻiston|Qoraqalpogʻiston Respublikasi]], viloyatlar va Toshkent shahridagi hududiy boshqarmalardan iborat boʻlgan.&lt;ref name=&quot;:pq4126&quot; /&gt;

Qoʻmita raisiga markaziy apparat tuzilmasiga oʻzgartirishlar kiritish, hududiy boshqarmalar tuzilmasi va xodimlari sonini tasdiqlash, byudjetdan tashqari mablagʻlar hisobidan qoʻshimcha shtat birliklarini joriy etish, shuningdek malakali mahalliy va xorijiy mutaxassislarni xodim va maslahatchi sifatida jalb qilish vakolatlari berilgan edi.&lt;ref name=&quot;:pq4126&quot; /&gt;

Qoʻmita huzurida byudjetdan tashqari Raqobatni rivojlantirishga koʻmaklashish jamgʻarmasi, 2019-yil sentabridan esa Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish agentligi faoliyat yuritgan.

== Raislar ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Rais !! Faoliyat davri
|-
| Najmiddinxoʻja Sharipov || 2019-yil yanvar — 2021-yil mart
|-
| Shohrux Shorahmedov || 2021-yil mart — 2023-yil
|}

'''Najmiddinxoʻja Sharipov''' 1983-yilda tugʻilgan, 2005-yilda Toshkent moliya institutini tamomlagan. 2013-yilgacha Monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasida, 2016—2018-yillarda Vazirlar Mahkamasida ishlagan, 2018-yil maydan Davlat raqobat qoʻmitasi raisining birinchi oʻrinbosari boʻlgan. Prezidentning 2019-yil 24-yanvardagi qaroriga muvofiq qoʻmita raisi etib tayinlangan, 2021-yil martda Toshkent viloyati hokimining oʻrinbosari lavozimiga oʻtkazilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://kun.uz/uz/news/2021/03/25/monopoliyaga-qarshi-kurashish-qomitasi-raisi-toshkent-viloyati-hokimiga-orinbosar-boldi|sarlavha=Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi raisi Toshkent viloyati hokimiga oʻrinbosar boʻldi|nashriyot=Kun.uz|sana=2021-03-25|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

'''Shohrux Shorahmedov''' mehnat faoliyatini Davlat mulki qoʻmitasi huzuridagi Qimmatli qogʻozlar bozori faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish markazi yetakchi mutaxassisi lavozimidan boshlagan. Turli yillarda Iqtisodiyot vazirligi, Turizmni rivojlantirish davlat qoʻmitasi va Prezident Administratsiyasida masʼul lavozimlarda ishlagan, shuningdek moliya vaziri oʻrinbosari va sogʻliqni saqlash vaziri oʻrinbosari boʻlgan. 2021-yil martda qoʻmita raisi etib tayinlangan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi
|url = https://bugun.uz/2021/03/30/monopoliyaga-qarshi-kurashish-qomitasiga-rais-tajinlandi
|sarlavha = Монополияга қарши курашиш қўмитасига раис тайинланди
|nashriyot = Bugun.uz
|sana = 2021-03-30
|qaralgan sana = 2026-08-25
|arxivsana = 2021-08-18
|arxivurl = https://web.archive.org/web/20210818092950/https://bugun.uz/2021/03/30/monopoliyaga-qarshi-kurashish-qomitasiga-rais-tajinlandi
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:daryo&quot; /&gt;

== Yana qarang ==
* [[Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi]]
* [[Iste'molchilar huquqlarini himoya qilish agentligi|Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish agentligi]]

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

[[Turkum:Oʻzbekiston tashkilotlari]]
[[Turkum:2019-yilda tashkil etilgan tashkilotlar]]</text>
      <sha1>jlgf4b17y8kjyx3co1cjl23d7voxg8u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328382</id>
      <parentid>6328379</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:06:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328382</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12126" sha1="97skwxhtbtsoloeq0c5s3faye7olcth" xml:space="preserve">{{Shirkat bilgiqutisi
|nomi = Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi
|turi = Davlat boshqaruv organi
|maqomi = Tugatilgan
|joylashuvi = [[Toshkent]], [[Oʻzbekiston]]
|founded = 2019-yil 14-yanvar
|defunct = 2023-yil
|successor = [[Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi]]
|direktori = Shohrux Shorahmedov (soʻnggi rais, 2021—2023)
}}

'''Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi''' (norasmiy ravishda '''''Antimonopoliya qoʻmitasi''''') — 2019—2023-yillarda [[Oʻzbekiston|Oʻzbekistonda]] tovar va moliya bozorlarida raqobat muhitini taʼminlash, monopoliyaga qarshi kurashishni tartibga solish hamda isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish sohasida yagona davlat siyosatini amalga oshirgan vakolatli davlat organi.

Qoʻmita 2019-yil yanvarda tugatilgan Davlat raqobat qoʻmitasi negizida tashkil etilgan. U oʻz vakolatlarini boshqa davlat organlari va tashkilotlaridan mustaqil ravishda amalga oshirgan, faoliyatida [[Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri|Bosh vazirga]], qonun hujjatlarida nazarda tutilgan alohida masalalar boʻyicha esa bevosita [[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti|Prezidentga]] boʻysungan va hisobdor boʻlgan.&lt;ref name=&quot;:pq4126&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/docs/-4178984|sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisida. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 24-yanvardagi PQ-4126-son qarori|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

2022-yil dekabr — 2023-yil yanvar oylaridagi maʼmuriy islohotlar doirasida qoʻmita, uning huzuridagi [[Iste'molchilar huquqlarini himoya qilish agentligi|Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish agentligi]] bilan birga qayta tashkil etilib, ularning negizida [[Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi]] (qisqacha — Raqobat qoʻmitasi) tuzildi.

== Tarixi ==

=== Tashkil etilishi ===
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 14-yanvardagi &quot;Davlat aktivlarini boshqarish, monopoliyaga qarshi kurashishni tartibga solish tizimini va kapital bozorini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida&quot;gi PF-5630-son Farmoniga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Xususiylashtirilgan korxonalarga koʻmaklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasi (qisqacha — Davlat raqobat qoʻmitasi) tugatildi. Uning negizida uchta yangi organ — [[Davlat aktivlarini boshqarish agentligi]], Kapital bozorini rivojlantirish agentligi hamda Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi tashkil etildi.&lt;ref name=&quot;:pf5630&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.lex.uz/docs/-4160392|sarlavha=Davlat aktivlarini boshqarish, monopoliyaga qarshi kurashishni tartibga solish tizimini va kapital bozorini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 14-yanvardagi PF-5630-son Farmoni|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://kun.uz/news/2019/01/15/davlat-raqobat-qomitasi-tugatildi|sarlavha=Davlat raqobat qoʻmitasi tugatildi|nashriyot=Kun.uz|sana=2019-01-15|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

Prezidentning 2019-yil 24-yanvardagi PQ-4126-son &quot;Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisida&quot;gi qarori bilan qoʻmitaning maqomi, vazifalari va tuzilmasi belgilandi. Unga koʻra, Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi Davlat raqobat qoʻmitasining monopoliyaga qarshi kurashishni tartibga solish, raqobat muhitini rivojlantirish, tabiiy monopoliyalar subyektlari faoliyatini nazorat qilish va tovar-xom ashyo birjalarini litsenziyalash borasidagi barcha huquqlari, majburiyatlari va shartnomalari boʻyicha huquqiy vorisi hisoblandi. Shu qaror bilan byudjetdan tashqari Raqobatni rivojlantirishga koʻmaklashish jamgʻarmasi ham tashkil etildi.&lt;ref name=&quot;:pq4126&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.gazeta.uz/oz/2019/01/25/monopol-qomita/|sarlavha=Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisidagi qaror qabul qilindi|nashriyot=Gazeta.uz|sana=2019-01-25|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 15-maydagi 402-son qarori bilan qoʻmita toʻgʻrisidagi nizom, uning hayʼati va boshqa maslahat organlari, hududiy boshqarmalari faoliyati tartibi, samaradorlikni baholash mezonlari hamda hisobot berish tartibi tasdiqlandi.&lt;ref name=&quot;:vm402&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/docs/-4342729|sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 15-maydagi 402-son qarori|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

=== Faoliyati ===
Qoʻmita zimmasiga 2019—2023-yillarda tovar va moliya bozorlarida raqobatni rivojlantirish strategiyasini ishlab chiqish, qonun hujjatlarining raqobatga taʼsirini baholash metodikasini yaratish hamda [[Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti]] (OECD) metodikasi asosida faoliyat samaradorligining eng muhim koʻrsatkichlarini (KPI) joriy etish vazifalari yuklatildi.&lt;ref name=&quot;:pq4126&quot; /&gt;

2019-yil 11-sentabrda Prezidentning PF-5817-son Farmoniga muvofiq qoʻmita huzurida [[Iste'molchilar huquqlarini himoya qilish agentligi|Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish agentligi]] tashkil etildi. Shu tariqa isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish va reklama bozorini tartibga solish yoʻnalishi ham qoʻmita tizimiga kirdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/docs/-4508444|sarlavha=Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilishning huquqiy va institutsional tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 11-sentabrdagi PF-5817-son Farmoni|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

Qoʻmita faoliyati davrida yirik xoʻjalik yurituvchi subyektlarga nisbatan monopoliyaga qarshi ishlar qoʻzgʻatdi. Ular orasida avtomobilsozlik korxonasi &quot;UzAuto Motors&quot;ga qarshi sud ishlari matbuotda keng yoritildi.&lt;ref name=&quot;:daryo&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://daryo.uz/2021/12/31/ozbekiston-hukumati-tarkibida-2021-yil-davomida-qanday-ozgarishlar-boldi-kimlar-keldi-yu-kimlar-ketdi/|sarlavha=Oʻzbekiston hukumati tarkibida 2021-yil davomida qanday oʻzgarishlar boʻldi? Kimlar keldi-yu, kimlar ketdi?|nashriyot=Daryo.uz|sana=2021-12-31|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

2021-yilning kuzida ommaviy axborot vositalarida qoʻmita markaziy apparatidan xodimlarning koʻplab ishdan boʻshashi haqida xabarlar eʼlon qilindi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://kun.uz/uz/news/2021/10/30/monopoliyaga-qarshi-kurashish-qomitasi-xodimlari-oz-lavozimlarini-ommaviy-ravishda-tark-etmoqda-nega|sarlavha=Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi xodimlari oʻz lavozimlarini ommaviy ravishda tark etmoqda: nega?|nashriyot=Kun.uz|sana=2021-10-30|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

=== Tugatilishi va vorislik ===
Maʼmuriy islohotlar doirasida Prezidentning 2022-yil 21-dekabrdagi &quot;Maʼmuriy islohotlar doirasida raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish sohasida davlat boshqaruvini samarali tashkil qilish chora-tadbirlari toʻgʻrisida&quot;gi PF-269-son Farmoniga muvofiq Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi hamda uning huzuridagi Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish agentligi negizida Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi tashkil etildi.

Prezidentning 2023-yil 25-yanvardagi PF-14-son Farmoni bilan respublika [[ijro etuvchi hokimiyat]] organlari tizimi qayta koʻrib chiqilib, yangi qoʻmitaning maqomi mustahkamlandi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/docs/-6369997|sarlavha=Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari faoliyatini samarali yoʻlga qoʻyishga doir birinchi navbatdagi tashkiliy chora-tadbirlar toʻgʻrisida. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 25-yanvardagi PF-14-son Farmoni|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

Shu tariqa qoʻmita oʻz nomi ostida faoliyatini toʻxtatdi; uning vakolatlari, markaziy apparati va hududiy boshqarmalari huquqiy voris — Raqobat qoʻmitasi tarkibiga oʻtkazildi.

== Asosiy vazifalari ==
Vazirlar Mahkamasining 402-son qarori bilan tasdiqlangan nizomga koʻra, qoʻmitaning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat boʻlgan:

* tovar va moliya bozorlarida raqobat muhitini taʼminlash sohasida yagona davlat siyosatini amalga oshirish;
* tovar va moliya bozorlarida raqobat muhiti holatini tizimli tahlil qilish, xoʻjalik yurituvchi subyektlarning ustun mavqeni suiisteʼmol qilishi, kartel kelishuvlari va til biriktirish hamda insofsiz raqobatni aniqlash va ularga chek qoʻyish;
* savdolar, iqtisodiy konsentratsiya va davlat koʻmagini monopoliyaga qarshi tartibga solish;
* bozor ishtirokchilariga yuqori likvidli, shu jumladan tabiiy monopoliya subyektlari tomonidan ishlab chiqariladigan tovarlardan (ishlar, xizmatlardan) foydalanishda teng shart-sharoitlarni taʼminlash.&lt;ref name=&quot;:vm402&quot; /&gt;

== Tuzilmasi ==
Qoʻmita tuzilmasi [[Toshkent|Toshkent shahridagi]] markaziy apparat hamda [[Qoraqalpogʻiston|Qoraqalpogʻiston Respublikasi]], viloyatlar va Toshkent shahridagi hududiy boshqarmalardan iborat boʻlgan.&lt;ref name=&quot;:pq4126&quot; /&gt;

Qoʻmita raisiga markaziy apparat tuzilmasiga oʻzgartirishlar kiritish, hududiy boshqarmalar tuzilmasi va xodimlari sonini tasdiqlash, byudjetdan tashqari mablagʻlar hisobidan qoʻshimcha shtat birliklarini joriy etish, shuningdek malakali mahalliy va xorijiy mutaxassislarni xodim va maslahatchi sifatida jalb qilish vakolatlari berilgan edi.&lt;ref name=&quot;:pq4126&quot; /&gt;

Qoʻmita huzurida byudjetdan tashqari Raqobatni rivojlantirishga koʻmaklashish jamgʻarmasi, 2019-yil sentabridan esa Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish agentligi faoliyat yuritgan.

== Raislar ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Rais !! Faoliyat davri
|-
| Najmiddinxoʻja Sharipov || 2019-yil yanvar — 2021-yil mart
|-
| Shohrux Shorahmedov || 2021-yil mart — 2023-yil
|}

'''Najmiddinxoʻja Sharipov''' 1983-yilda tugʻilgan, 2005-yilda Toshkent moliya institutini tamomlagan. 2013-yilgacha Monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasida, 2016—2018-yillarda Vazirlar Mahkamasida ishlagan, 2018-yil maydan Davlat raqobat qoʻmitasi raisining birinchi oʻrinbosari boʻlgan. Prezidentning 2019-yil 24-yanvardagi qaroriga muvofiq qoʻmita raisi etib tayinlangan, 2021-yil martda Toshkent viloyati hokimining oʻrinbosari lavozimiga oʻtkazilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://kun.uz/uz/news/2021/03/25/monopoliyaga-qarshi-kurashish-qomitasi-raisi-toshkent-viloyati-hokimiga-orinbosar-boldi|sarlavha=Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi raisi Toshkent viloyati hokimiga oʻrinbosar boʻldi|nashriyot=Kun.uz|sana=2021-03-25|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

'''Shohrux Shorahmedov''' mehnat faoliyatini Davlat mulki qoʻmitasi huzuridagi Qimmatli qogʻozlar bozori faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish markazi yetakchi mutaxassisi lavozimidan boshlagan. Turli yillarda Iqtisodiyot vazirligi, Turizmni rivojlantirish davlat qoʻmitasi va Prezident Administratsiyasida masʼul lavozimlarda ishlagan, shuningdek moliya vaziri oʻrinbosari va sogʻliqni saqlash vaziri oʻrinbosari boʻlgan. 2021-yil martda qoʻmita raisi etib tayinlangan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi
|url = https://bugun.uz/2021/03/30/monopoliyaga-qarshi-kurashish-qomitasiga-rais-tajinlandi
|sarlavha = Монополияга қарши курашиш қўмитасига раис тайинланди
|nashriyot = Bugun.uz
|sana = 2021-03-30
|qaralgan sana = 2026-08-25
|arxivsana = 2021-08-18
|arxivurl = https://web.archive.org/web/20210818092950/https://bugun.uz/2021/03/30/monopoliyaga-qarshi-kurashish-qomitasiga-rais-tajinlandi
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:daryo&quot; /&gt;

== Yana qarang ==
* [[Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi]]
* [[Iste'molchilar huquqlarini himoya qilish agentligi|Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish agentligi]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Oʻzbekiston tashkilotlari]]
[[Turkum:2019-yilda tashkil etilgan tashkilotlar]]</text>
      <sha1>97skwxhtbtsoloeq0c5s3faye7olcth</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vikipediya:Tahrirlar soniga koʻra botlar roʻyxati</title>
    <ns>4</ns>
    <id>712592</id>
    <revision>
      <id>6328109</id>
      <parentid>6327462</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T12:02:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>17813</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Maʼlumotlar yangilandi</comment>
      <origin>6328109</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11157" sha1="cggs20dyr5h1bayht7h1q1lbj5m8dp8" xml:space="preserve">{{/begin|200}}
|-
| 1 || [[User:MalikxanBot|MalikxanBot]] || [[Special:Contributions/MalikxanBot|{{formatnum:799782}}]]
|-
| 2 || [[User:ProgrammerBot|ProgrammerBot]] || [[Special:Contributions/ProgrammerBot|{{formatnum:680582}}]]
|-
| 3 || [[User:DastyorBot|DastyorBot]] || [[Special:Contributions/DastyorBot|{{formatnum:516159}}]]
|-
| 4 || [[User:Ximik1991Bot|Ximik1991Bot]] || [[Special:Contributions/Ximik1991Bot|{{formatnum:197605}}]]
|-
| 5 || [[User:CoderSIBot|CoderSIBot]] || [[Special:Contributions/CoderSIBot|{{formatnum:187765}}]]
|-
| 6 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:176506}}]]
|-
| 7 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:110577}}]]
|-
| 8 || [[User:MerlIwBot|MerlIwBot]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:91745}}]]
|-
| 9 || [[User:TXiKiBoT|TXiKiBoT]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:80410}}]]
|-
| 10 || [[User:Escarbot|Escarbot]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:69842}}]]
|-
| 11 || [[User:Legobot|Legobot]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:67152}}]]
|-
| 12 || [[User:Xqbot|Xqbot]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:44804}}]]
|-
| 13 || [[User:Addbot|Addbot]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:28914}}]]
|-
| 14 || [[User:SieBot|SieBot]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:28363}}]]
|-
| 15 || [[User:YFdyh-bot|YFdyh-bot]] || [[Special:Contributions/YFdyh-bot|{{formatnum:27350}}]]
|-
| 16 || [[User:OchilovBot|OchilovBot]] || [[Special:Contributions/OchilovBot|{{formatnum:23928}}]]
|-
| 17 || [[User:VolkovBot|VolkovBot]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:19249}}]]
|-
| 18 || [[User:ArthurBot|ArthurBot]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:18710}}]]
|-
| 19 || [[User:Luckas-bot|Luckas-bot]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:16696}}]]
|-
| 20 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:11787}}]]
|-
| 21 || [[User:Uzgen bot|Uzgen bot]] || [[Special:Contributions/Uzgen bot|{{formatnum:10709}}]]
|-
| 22 || [[User:ZéroBot|ZéroBot]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:10554}}]]
|-
| 23 || [[User:WikitanvirBot|WikitanvirBot]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:10294}}]]
|-
| 24 || [[User:JAnDbot|JAnDbot]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:10206}}]]
|-
| 25 || [[User:Thijs!bot|Thijs!bot]] || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:9691}}]]
|-
| 26 || [[User:MelancholieBot|MelancholieBot]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:8873}}]]
|-
| 27 || [[User:RedBot|RedBot]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:8357}}]]
|-
| 28 || [[User:タチコマ robot|タチコマ robot]] || [[Special:Contributions/タチコマ robot|{{formatnum:8161}}]]
|-
| 29 || [[User:Acebot|Acebot]] || [[Special:Contributions/Acebot|{{formatnum:6989}}]]
|-
| 30 || [[User:EdgarsBot|EdgarsBot]] || [[Special:Contributions/EdgarsBot|{{formatnum:6807}}]]
|-
| 31 || [[User:KLBot2|KLBot2]] || [[Special:Contributions/KLBot2|{{formatnum:6601}}]]
|-
| 32 || [[User:Makecat-bot|Makecat-bot]] || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:6542}}]]
|-
| 33 || [[User:AlleborgoBot|AlleborgoBot]] || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:5802}}]]
|-
| 34 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:5610}}]]
|-
| 35 || [[User:MBHbot|MBHbot]] || [[Special:Contributions/MBHbot|{{formatnum:5359}}]]
|-
| 36 || [[User:LaaknorBot|LaaknorBot]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:4667}}]]
|-
| 37 || [[User:Vagobot|Vagobot]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:4451}}]]
|-
| 38 || [[User:IluvatarBot|IluvatarBot]] || [[Special:Contributions/IluvatarBot|{{formatnum:4449}}]]
|-
| 39 || [[User:Loveless|Loveless]] || [[Special:Contributions/Loveless|{{formatnum:4445}}]]
|-
| 40 || [[User:Zorrobot|Zorrobot]] || [[Special:Contributions/Zorrobot|{{formatnum:4173}}]]
|-
| 41 || [[User:JackieBot|JackieBot]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:4132}}]]
|-
| 42 || [[User:KamikazeBot|KamikazeBot]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:3687}}]]
|-
| 43 || [[User:FoxBot|FoxBot]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:3658}}]]
|-
| 44 || [[User:CarsracBot|CarsracBot]] || [[Special:Contributions/CarsracBot|{{formatnum:3570}}]]
|-
| 45 || [[User:Ptbotgourou|Ptbotgourou]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:3390}}]]
|-
| 46 || [[User:BotMultichill|BotMultichill]] || [[Special:Contributions/BotMultichill|{{formatnum:3244}}]]
|-
| 47 || [[User:Alexbot|Alexbot]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:3100}}]]
|-
| 48 || [[User:HRoestBot|HRoestBot]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:2983}}]]
|-
| 49 || [[User:TjBot|TjBot]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:2650}}]]
|-
| 50 || [[User:Purbo T|Purbo T]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:2576}}]]
|-
| 51 || [[User:PipepBot|PipepBot]] || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:2201}}]]
|-
| 52 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:2192}}]]
|-
| 53 || [[User:JYBot|JYBot]] || [[Special:Contributions/JYBot|{{formatnum:2189}}]]
|-
| 54 || [[User:DragonBot|DragonBot]] || [[Special:Contributions/DragonBot|{{formatnum:2081}}]]
|-
| 55 || [[User:Darkicebot|Darkicebot]] || [[Special:Contributions/Darkicebot|{{formatnum:1852}}]]
|-
| 56 || [[User:Idioma-bot|Idioma-bot]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:1848}}]]
|-
| 57 || [[User:MastiBot|MastiBot]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:1725}}]]
|-
| 58 || [[User:Dinamik-bot|Dinamik-bot]] || [[Special:Contributions/Dinamik-bot|{{formatnum:1716}}]]
|-
| 59 || [[User:Rubinbot|Rubinbot]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:1590}}]]
|-
| 60 || [[User:Ripchip Bot|Ripchip Bot]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:1537}}]]
|-
| 61 || [[User:Mjbmrbot|Mjbmrbot]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:1451}}]]
|-
| 62 || [[User:Amirobot|Amirobot]] || [[Special:Contributions/Amirobot|{{formatnum:1434}}]]
|-
| 63 || [[User:IanraBot|IanraBot]] || [[Special:Contributions/IanraBot|{{formatnum:1365}}]]
|-
| 64 || [[User:Rezabot|Rezabot]] || [[Special:Contributions/Rezabot|{{formatnum:1358}}]]
|-
| 65 || [[User:Synthebot|Synthebot]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:1316}}]]
|-
| 66 || [[User:AvicBot|AvicBot]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:1257}}]]
|-
| 67 || [[User:GhalyBot|GhalyBot]] || [[Special:Contributions/GhalyBot|{{formatnum:1239}}]]
|-
| 68 || [[User:Movses-bot|Movses-bot]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:1187}}]]
|-
| 69 || [[User:HerculeBot|HerculeBot]] || [[Special:Contributions/HerculeBot|{{formatnum:1068}}]]
|-
| 70 || [[User:Robbot|Robbot]] || [[Special:Contributions/Robbot|{{formatnum:1022}}]]
|-
| 71 || [[User:D'ohBot|D'ohBot]] || [[Special:Contributions/D'ohBot|{{formatnum:1005}}]]
|-
| 72 || [[User:YiFeiBot|YiFeiBot]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:998}}]]
|-
| 73 || [[User:SilvonenBot|SilvonenBot]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:977}}]]
|-
| 74 || [[User:MystBot|MystBot]] || [[Special:Contributions/MystBot|{{formatnum:972}}]]
|-
| 75 || [[User:TinucherianBot II|TinucherianBot II]] || [[Special:Contributions/TinucherianBot II|{{formatnum:953}}]]
|-
| 76 || [[User:Jotterbot|Jotterbot]] || [[Special:Contributions/Jotterbot|{{formatnum:892}}]]
|-
| 77 || [[User:AvocatoBot|AvocatoBot]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:881}}]]
|-
| 78 || [[User:StigBot|StigBot]] || [[Special:Contributions/StigBot|{{formatnum:804}}]]
|-
| 79 || [[User:Almabot|Almabot]] || [[Special:Contributions/Almabot|{{formatnum:801}}]]
|-
| 80 || [[User:SassoBot|SassoBot]] || [[Special:Contributions/SassoBot|{{formatnum:790}}]]
|-
| 81 || [[User:Justincheng12345-bot|Justincheng12345-bot]] || [[Special:Contributions/Justincheng12345-bot|{{formatnum:761}}]]
|-
| 82 || [[User:HiW-Bot|HiW-Bot]] || [[Special:Contributions/HiW-Bot|{{formatnum:722}}]]
|-
| 83 || [[User:Gerakibot|Gerakibot]] || [[Special:Contributions/Gerakibot|{{formatnum:587}}]]
|-
| 84 || [[User:YaxshiBot|YaxshiBot]] || [[Special:Contributions/YaxshiBot|{{formatnum:577}}]]
|-
| 85 || [[User:SpBot|SpBot]] || [[Special:Contributions/SpBot|{{formatnum:542}}]]
|-
| 86 || [[User:TechBot|TechBot]] || [[Special:Contributions/TechBot|{{formatnum:541}}]]
|-
| 87 || [[User:DarafshBot|DarafshBot]] || [[Special:Contributions/DarafshBot|{{formatnum:541}}]]
|-
| 88 || [[User:Byrialbot|Byrialbot]] || [[Special:Contributions/Byrialbot|{{formatnum:488}}]]
|-
| 89 || [[User:PixelBot|PixelBot]] || [[Special:Contributions/PixelBot|{{formatnum:433}}]]
|-
| 90 || [[User:DSisyphBot|DSisyphBot]] || [[Special:Contributions/DSisyphBot|{{formatnum:406}}]]
|-
| 91 || [[User:CasualBot|CasualBot]] || [[Special:Contributions/CasualBot|{{formatnum:403}}]]
|-
| 92 || [[User:Chobot|Chobot]] || [[Special:Contributions/Chobot|{{formatnum:366}}]]
|-
| 93 || [[User:CocuBot|CocuBot]] || [[Special:Contributions/CocuBot|{{formatnum:364}}]]
|-
| 94 || [[User:JhsBot|JhsBot]] || [[Special:Contributions/JhsBot|{{formatnum:335}}]]
|-
| 95 || [[User:Memty Bot|Memty Bot]] || [[Special:Contributions/Memty Bot|{{formatnum:327}}]]
|-
| 96 || [[User:AlnoktaBOT|AlnoktaBOT]] || [[Special:Contributions/AlnoktaBOT|{{formatnum:316}}]]
|-
| 97 || [[User:Louperibot|Louperibot]] || [[Special:Contributions/Louperibot|{{formatnum:297}}]]
|-
| 98 || [[User:Nallimbot|Nallimbot]] || [[Special:Contributions/Nallimbot|{{formatnum:291}}]]
|-
| 99 || [[User:AZatBot~uzwiki|AZatBot~uzwiki]] || [[Special:Contributions/AZatBot~uzwiki|{{formatnum:285}}]]
|-
| 100 || [[User:DixonDBot|DixonDBot]] || [[Special:Contributions/DixonDBot|{{formatnum:201}}]]
|-
| 101 || [[User:MahdiBot|MahdiBot]] || [[Special:Contributions/MahdiBot|{{formatnum:199}}]]
|-
| 102 || [[User:Sz-iwbot|Sz-iwbot]] || [[Special:Contributions/Sz-iwbot|{{formatnum:169}}]]
|-
| 103 || [[User:DirlBot|DirlBot]] || [[Special:Contributions/DirlBot|{{formatnum:116}}]]
|-
| 104 || [[User:Obersachsebot|Obersachsebot]] || [[Special:Contributions/Obersachsebot|{{formatnum:114}}]]
|-
| 105 || [[User:NobelBot|NobelBot]] || [[Special:Contributions/NobelBot|{{formatnum:96}}]]
|-
| 106 || [[User:SantoshBot|SantoshBot]] || [[Special:Contributions/SantoshBot|{{formatnum:92}}]]
|-
| 107 || [[User:AmphBot|AmphBot]] || [[Special:Contributions/AmphBot|{{formatnum:79}}]]
|-
| 108 || [[User:Muro Bot|Muro Bot]] || [[Special:Contributions/Muro Bot|{{formatnum:75}}]]
|-
| 109 || [[User:DennyBot|DennyBot]] || [[Special:Contributions/DennyBot|{{formatnum:74}}]]
|-
| 110 || [[User:Dexbot|Dexbot]] || [[Special:Contributions/Dexbot|{{formatnum:74}}]]
|-
| 111 || [[User:WikimediaNotifier|WikimediaNotifier]] || [[Special:Contributions/WikimediaNotifier|{{formatnum:73}}]]
|-
| 112 || [[User:Zwobot|Zwobot]] || [[Special:Contributions/Zwobot|{{formatnum:61}}]]
|-
| 113 || [[User:TohaomgBot|TohaomgBot]] || [[Special:Contributions/TohaomgBot|{{formatnum:58}}]]
{{/end}}</text>
      <sha1>cggs20dyr5h1bayht7h1q1lbj5m8dp8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vikipediya:Faol foydalanuvchilar reytingi</title>
    <ns>4</ns>
    <id>712595</id>
    <revision>
      <id>6328108</id>
      <parentid>6327461</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T12:01:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>17813</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Maʼlumotlar yangilandi</comment>
      <origin>6328108</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19754" sha1="1s8pdqjooxwi40bli32v9hjnod1mn2e" xml:space="preserve">{{/begin|200}}
|-
| 1 || [[User:Sherzod11W|Sherzod11W]] || [[Special:Contributions/Sherzod11W|{{formatnum:1364}}]] || {{Permissions|Sherzod11W}}
|-
| 2 || [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|Abdufattohov Ibrohimjon]] || [[Special:Contributions/Abdufattohov Ibrohimjon|{{formatnum:875}}]] || {{Permissions|Abdufattohov Ibrohimjon}}
|-
| 3 || [[User:Javoxir Yorqulov|Javoxir Yorqulov]] || [[Special:Contributions/Javoxir Yorqulov|{{formatnum:758}}]] || {{Permissions|Javoxir Yorqulov}}
|-
| 4 || [[User:AnvarxonM|AnvarxonM]] || [[Special:Contributions/AnvarxonM|{{formatnum:538}}]] || {{Permissions|AnvarxonM}}
|-
| 5 || [[User:Ahror Akramovich|Ahror Akramovich]] || [[Special:Contributions/Ahror Akramovich|{{formatnum:250}}]] || {{Permissions|Ahror Akramovich}}
|-
| 6 || [[User:MrKrasav4ik|MrKrasav4ik]] || [[Special:Contributions/MrKrasav4ik|{{formatnum:101}}]] || {{Permissions|MrKrasav4ik}}
|-
| 7 || [[User:Gulzoda Abduhalilova|Gulzoda Abduhalilova]] || [[Special:Contributions/Gulzoda Abduhalilova|{{formatnum:97}}]] || {{Permissions|Gulzoda Abduhalilova}}
|-
| 8 || [[User:Xumoshox Ismoilova|Xumoshox Ismoilova]] || [[Special:Contributions/Xumoshox Ismoilova|{{formatnum:82}}]] || {{Permissions|Xumoshox Ismoilova}}
|-
| 9 || [[User:Oqsaqol|Oqsaqol]] || [[Special:Contributions/Oqsaqol|{{formatnum:73}}]] || {{Permissions|Oqsaqol}}
|-
| 10 || [[User:Janob Mirzaolim|Janob Mirzaolim]] || [[Special:Contributions/Janob Mirzaolim|{{formatnum:70}}]] || {{Permissions|Janob Mirzaolim}}
|-
| 11 || [[User:Asena Asna|Asena Asna]] || [[Special:Contributions/Asena Asna|{{formatnum:68}}]] || {{Permissions|Asena Asna}}
|-
| 12 || [[User:Oblakulova|Oblakulova]] || [[Special:Contributions/Oblakulova|{{formatnum:60}}]] || {{Permissions|Oblakulova}}
|-
| 13 || [[User:Mirishkorlik|Mirishkorlik]] || [[Special:Contributions/Mirishkorlik|{{formatnum:60}}]] || {{Permissions|Mirishkorlik}}
|-
| 14 || [[User:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]] || [[Special:Contributions/Divandagi ekspert|{{formatnum:55}}]] || {{Permissions|Divandagi ekspert}}
|-
| 15 || [[User:KamolaLuqmonova|KamolaLuqmonova]] || [[Special:Contributions/KamolaLuqmonova|{{formatnum:48}}]] || {{Permissions|KamolaLuqmonova}}
|-
| 16 || [[User:Husanowar|Husanowar]] || [[Special:Contributions/Husanowar|{{formatnum:42}}]] || {{Permissions|Husanowar}}
|-
| 17 || [[User:Bekipediya|Bekipediya]] || [[Special:Contributions/Bekipediya|{{formatnum:34}}]] || {{Permissions|Bekipediya}}
|-
| 18 || [[User:Jizzakhlik|Jizzakhlik]] || [[Special:Contributions/Jizzakhlik|{{formatnum:28}}]] || {{Permissions|Jizzakhlik}}
|-
| 19 || [[User:Muhcmmad|Muhcmmad]] || [[Special:Contributions/Muhcmmad|{{formatnum:23}}]] || {{Permissions|Muhcmmad}}
|-
| 20 || [[User:BilimNuri|BilimNuri]] || [[Special:Contributions/BilimNuri|{{formatnum:21}}]] || {{Permissions|BilimNuri}}
|-
| 21 || [[User:Artemev Nikolay|Artemev Nikolay]] || [[Special:Contributions/Artemev Nikolay|{{formatnum:21}}]] || {{Permissions|Artemev Nikolay}}
|-
| 22 || [[User:Mupapap29|Mupapap29]] || [[Special:Contributions/Mupapap29|{{formatnum:20}}]] || {{Permissions|Mupapap29}}
|-
| 23 || [[User:Umarxon III|Umarxon III]] || [[Special:Contributions/Umarxon III|{{formatnum:15}}]] || {{Permissions|Umarxon III}}
|-
| 24 || [[User:Normuratov7|Normuratov7]] || [[Special:Contributions/Normuratov7|{{formatnum:11}}]] || {{Permissions|Normuratov7}}
|-
| 25 || [[User:~2026-57353-65|~2026-57353-65]] || [[Special:Contributions/~2026-57353-65|{{formatnum:11}}]] || {{Permissions|~2026-57353-65}}
|-
| 26 || [[User:Robiya08|Robiya08]] || [[Special:Contributions/Robiya08|{{formatnum:9}}]] || {{Permissions|Robiya08}}
|-
| 27 || [[User:Nigina Tukhtanazarova|Nigina Tukhtanazarova]] || [[Special:Contributions/Nigina Tukhtanazarova|{{formatnum:9}}]] || {{Permissions|Nigina Tukhtanazarova}}
|-
| 28 || [[User:Tilkobles|Tilkobles]] || [[Special:Contributions/Tilkobles|{{formatnum:8}}]] || {{Permissions|Tilkobles}}
|-
| 29 || [[User:Sulton4ik|Sulton4ik]] || [[Special:Contributions/Sulton4ik|{{formatnum:6}}]] || {{Permissions|Sulton4ik}}
|-
| 30 || [[User:Kontributor 2K|Kontributor 2K]] || [[Special:Contributions/Kontributor 2K|{{formatnum:6}}]] || {{Permissions|Kontributor 2K}}
|-
| 31 || [[User:Disembodied Soul|Disembodied Soul]] || [[Special:Contributions/Disembodied Soul|{{formatnum:6}}]] || {{Permissions|Disembodied Soul}}
|-
| 32 || [[User:~2026-58153-42|~2026-58153-42]] || [[Special:Contributions/~2026-58153-42|{{formatnum:6}}]] || {{Permissions|~2026-58153-42}}
|-
| 33 || [[User:Stephan1000000|Stephan1000000]] || [[Special:Contributions/Stephan1000000|{{formatnum:6}}]] || {{Permissions|Stephan1000000}}
|-
| 34 || [[User:~2026-57321-76|~2026-57321-76]] || [[Special:Contributions/~2026-57321-76|{{formatnum:5}}]] || {{Permissions|~2026-57321-76}}
|-
| 35 || [[User:Qareken Balasi|Qareken Balasi]] || [[Special:Contributions/Qareken Balasi|{{formatnum:5}}]] || {{Permissions|Qareken Balasi}}
|-
| 36 || [[User:Magician2969|Magician2969]] || [[Special:Contributions/Magician2969|{{formatnum:5}}]] || {{Permissions|Magician2969}}
|-
| 37 || [[User:Momooq|Momooq]] || [[Special:Contributions/Momooq|{{formatnum:5}}]] || {{Permissions|Momooq}}
|-
| 38 || [[User:Mukhammadrasul Isakov|Mukhammadrasul Isakov]] || [[Special:Contributions/Mukhammadrasul Isakov|{{formatnum:5}}]] || {{Permissions|Mukhammadrasul Isakov}}
|-
| 39 || [[User:Malikxan|Malikxan]] || [[Special:Contributions/Malikxan|{{formatnum:5}}]] || {{Permissions|Malikxan}}
|-
| 40 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:5}}]] || {{Permissions|Gliwi}}
|-
| 41 || [[User:~2026-57855-92|~2026-57855-92]] || [[Special:Contributions/~2026-57855-92|{{formatnum:5}}]] || {{Permissions|~2026-57855-92}}
|-
| 42 || [[User:TursunovMuhammadsolih|TursunovMuhammadsolih]] || [[Special:Contributions/TursunovMuhammadsolih|{{formatnum:4}}]] || {{Permissions|TursunovMuhammadsolih}}
|-
| 43 || [[User:Pntov|Pntov]] || [[Special:Contributions/Pntov|{{formatnum:4}}]] || {{Permissions|Pntov}}
|-
| 44 || [[User:Xasan Rixsiboyev|Xasan Rixsiboyev]] || [[Special:Contributions/Xasan Rixsiboyev|{{formatnum:4}}]] || {{Permissions|Xasan Rixsiboyev}}
|-
| 45 || [[User:Uzsport|Uzsport]] || [[Special:Contributions/Uzsport|{{formatnum:4}}]] || {{Permissions|Uzsport}}
|-
| 46 || [[User:Boonaaa|Boonaaa]] || [[Special:Contributions/Boonaaa|{{formatnum:4}}]] || {{Permissions|Boonaaa}}
|-
| 47 || [[User:Kamoliddin Aka|Kamoliddin Aka]] || [[Special:Contributions/Kamoliddin Aka|{{formatnum:4}}]] || {{Permissions|Kamoliddin Aka}}
|-
| 48 || [[User:JavohirSaydinov|JavohirSaydinov]] || [[Special:Contributions/JavohirSaydinov|{{formatnum:4}}]] || {{Permissions|JavohirSaydinov}}
|-
| 49 || [[User:Vikiklubozmu|Vikiklubozmu]] || [[Special:Contributions/Vikiklubozmu|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Vikiklubozmu}}
|-
| 50 || [[User:~2026-57841-63|~2026-57841-63]] || [[Special:Contributions/~2026-57841-63|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|~2026-57841-63}}
|-
| 51 || [[User:Uzexneo|Uzexneo]] || [[Special:Contributions/Uzexneo|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Uzexneo}}
|-
| 52 || [[User:Abbosbek Mo'minov|Abbosbek Mo'minov]] || [[Special:Contributions/Abbosbek Mo'minov|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Abbosbek Mo'minov}}
|-
| 53 || [[User:Ummul Soliha|Ummul Soliha]] || [[Special:Contributions/Ummul Soliha|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Ummul Soliha}}
|-
| 54 || [[User:Zafer|Zafer]] || [[Special:Contributions/Zafer|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Zafer}}
|-
| 55 || [[User:Miran251|Miran251]] || [[Special:Contributions/Miran251|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Miran251}}
|-
| 56 || [[User:Kurgantepauz|Kurgantepauz]] || [[Special:Contributions/Kurgantepauz|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Kurgantepauz}}
|-
| 57 || [[User:Azizxon Muzaffarov|Azizxon Muzaffarov]] || [[Special:Contributions/Azizxon Muzaffarov|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Azizxon Muzaffarov}}
|-
| 58 || [[User:NguoiDungKhongDinhDanh|NguoiDungKhongDinhDanh]] || [[Special:Contributions/NguoiDungKhongDinhDanh|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|NguoiDungKhongDinhDanh}}
|-
| 59 || [[User:David Akhmedov|David Akhmedov]] || [[Special:Contributions/David Akhmedov|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|David Akhmedov}}
|-
| 60 || [[User:~2026-58135-42|~2026-58135-42]] || [[Special:Contributions/~2026-58135-42|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-58135-42}}
|-
| 61 || [[User:~2026-45530-39|~2026-45530-39]] || [[Special:Contributions/~2026-45530-39|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-45530-39}}
|-
| 62 || [[User:Akmaljon67|Akmaljon67]] || [[Special:Contributions/Akmaljon67|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Akmaljon67}}
|-
| 63 || [[User:Avuko|Avuko]] || [[Special:Contributions/Avuko|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Avuko}}
|-
| 64 || [[User:Veritfy|Veritfy]] || [[Special:Contributions/Veritfy|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Veritfy}}
|-
| 65 || [[User:Oliymaktab|Oliymaktab]] || [[Special:Contributions/Oliymaktab|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Oliymaktab}}
|-
| 66 || [[User:Firatlal|Firatlal]] || [[Special:Contributions/Firatlal|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Firatlal}}
|-
| 67 || [[User:LCont5|LCont5]] || [[Special:Contributions/LCont5|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|LCont5}}
|-
| 68 || [[User:Derrien56|Derrien56]] || [[Special:Contributions/Derrien56|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Derrien56}}
|-
| 69 || [[User:Atcovi|Atcovi]] || [[Special:Contributions/Atcovi|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Atcovi}}
|-
| 70 || [[User:KiranBOT|KiranBOT]] || [[Special:Contributions/KiranBOT|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|KiranBOT}}
|-
| 71 || [[User:~2026-57573-59|~2026-57573-59]] || [[Special:Contributions/~2026-57573-59|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-57573-59}}
|-
| 72 || [[User:Vol71193|Vol71193]] || [[Special:Contributions/Vol71193|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Vol71193}}
|-
| 73 || [[User:Andre Engels|Andre Engels]] || [[Special:Contributions/Andre Engels|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Andre Engels}}
|-
| 74 || [[User:Tasmachi|Tasmachi]] || [[Special:Contributions/Tasmachi|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Tasmachi}}
|-
| 75 || [[User:~2026-57891-12|~2026-57891-12]] || [[Special:Contributions/~2026-57891-12|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57891-12}}
|-
| 76 || [[User:~2026-58160-34|~2026-58160-34]] || [[Special:Contributions/~2026-58160-34|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-58160-34}}
|-
| 77 || [[User:Jadashboyev123|Jadashboyev123]] || [[Special:Contributions/Jadashboyev123|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Jadashboyev123}}
|-
| 78 || [[User:Usaymin1071|Usaymin1071]] || [[Special:Contributions/Usaymin1071|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Usaymin1071}}
|-
| 79 || [[User:~2026-57837-20|~2026-57837-20]] || [[Special:Contributions/~2026-57837-20|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57837-20}}
|-
| 80 || [[User:~2026-58170-85|~2026-58170-85]] || [[Special:Contributions/~2026-58170-85|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-58170-85}}
|-
| 81 || [[User:Kent Wang|Kent Wang]] || [[Special:Contributions/Kent Wang|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Kent Wang}}
|-
| 82 || [[User:Rosiestep|Rosiestep]] || [[Special:Contributions/Rosiestep|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Rosiestep}}
|-
| 83 || [[User:Javlonbekvikkiuz|Javlonbekvikkiuz]] || [[Special:Contributions/Javlonbekvikkiuz|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Javlonbekvikkiuz}}
|-
| 84 || [[User:Sokinadilshodovna|Sokinadilshodovna]] || [[Special:Contributions/Sokinadilshodovna|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Sokinadilshodovna}}
|-
| 85 || [[User:~2026-58180-15|~2026-58180-15]] || [[Special:Contributions/~2026-58180-15|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-58180-15}}
|-
| 86 || [[User:~2026-58117-57|~2026-58117-57]] || [[Special:Contributions/~2026-58117-57|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-58117-57}}
|-
| 87 || [[User:MOHAMMED0707|MOHAMMED0707]] || [[Special:Contributions/MOHAMMED0707|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|MOHAMMED0707}}
|-
| 88 || [[User:~2026-58241-69|~2026-58241-69]] || [[Special:Contributions/~2026-58241-69|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-58241-69}}
|-
| 89 || [[User:Javohir Coder0|Javohir Coder0]] || [[Special:Contributions/Javohir Coder0|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Javohir Coder0}}
|-
| 90 || [[User:Nurmuhammadxon|Nurmuhammadxon]] || [[Special:Contributions/Nurmuhammadxon|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Nurmuhammadxon}}
|-
| 91 || [[User:Kokdalatumanihokimligi|Kokdalatumanihokimligi]] || [[Special:Contributions/Kokdalatumanihokimligi|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Kokdalatumanihokimligi}}
|-
| 92 || [[User:~2026-57765-76|~2026-57765-76]] || [[Special:Contributions/~2026-57765-76|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57765-76}}
|-
| 93 || [[User:Cocu15|Cocu15]] || [[Special:Contributions/Cocu15|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Cocu15}}
|-
| 94 || [[User:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] || [[Special:Contributions/Шухрат Саъдиев|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Шухрат Саъдиев}}
|-
| 95 || [[User:Linxedits28|Linxedits28]] || [[Special:Contributions/Linxedits28|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Linxedits28}}
|-
| 96 || [[User:Olaf Studt|Olaf Studt]] || [[Special:Contributions/Olaf Studt|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Olaf Studt}}
|-
| 97 || [[User:~2026-57345-83|~2026-57345-83]] || [[Special:Contributions/~2026-57345-83|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57345-83}}
|-
| 98 || [[User:Rijikk|Rijikk]] || [[Special:Contributions/Rijikk|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Rijikk}}
|-
| 99 || [[User:Komron3004|Komron3004]] || [[Special:Contributions/Komron3004|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Komron3004}}
|-
| 100 || [[User:~2026-57398-66|~2026-57398-66]] || [[Special:Contributions/~2026-57398-66|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57398-66}}
|-
| 101 || [[User:~2026-57558-55|~2026-57558-55]] || [[Special:Contributions/~2026-57558-55|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57558-55}}
|-
| 102 || [[User:PetarM|PetarM]] || [[Special:Contributions/PetarM|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|PetarM}}
|-
| 103 || [[User:NDG|NDG]] || [[Special:Contributions/NDG|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|NDG}}
|-
| 104 || [[User:Muxriddin Azimov|Muxriddin Azimov]] || [[Special:Contributions/Muxriddin Azimov|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Muxriddin Azimov}}
|-
| 105 || [[User:Xushvaqtova Fayoza|Xushvaqtova Fayoza]] || [[Special:Contributions/Xushvaqtova Fayoza|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Xushvaqtova Fayoza}}
|-
| 106 || [[User:~2026-57303-16|~2026-57303-16]] || [[Special:Contributions/~2026-57303-16|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57303-16}}
|-
| 107 || [[User:Mr. Marat|Mr. Marat]] || [[Special:Contributions/Mr. Marat|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Mr. Marat}}
|-
| 108 || [[User:~2026-57453-63|~2026-57453-63]] || [[Special:Contributions/~2026-57453-63|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57453-63}}
|-
| 109 || [[User:~2026-57405-24|~2026-57405-24]] || [[Special:Contributions/~2026-57405-24|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57405-24}}
|-
| 110 || [[User:Doniyor Makhmarajaboff|Doniyor Makhmarajaboff]] || [[Special:Contributions/Doniyor Makhmarajaboff|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Doniyor Makhmarajaboff}}
|-
| 111 || [[User:~2026-57322-85|~2026-57322-85]] || [[Special:Contributions/~2026-57322-85|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57322-85}}
|-
| 112 || [[User:~2026-57336-94|~2026-57336-94]] || [[Special:Contributions/~2026-57336-94|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57336-94}}
|-
| 113 || [[User:~2026-57351-11|~2026-57351-11]] || [[Special:Contributions/~2026-57351-11|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57351-11}}
|-
| 114 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 115 || [[User:Quinlan83|Quinlan83]] || [[Special:Contributions/Quinlan83|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Quinlan83}}
|-
| 116 || [[User:~2026-57109-81|~2026-57109-81]] || [[Special:Contributions/~2026-57109-81|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57109-81}}
|-
| 117 || [[User:Abbos0116|Abbos0116]] || [[Special:Contributions/Abbos0116|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Abbos0116}}
|-
| 118 || [[User:Buloqboshi 1-son Texnikumi|Buloqboshi 1-son Texnikumi]] || [[Special:Contributions/Buloqboshi 1-son Texnikumi|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Buloqboshi 1-son Texnikumi}}
|-
| 119 || [[User:Yousiphh|Yousiphh]] || [[Special:Contributions/Yousiphh|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Yousiphh}}
|-
| 120 || [[User:Adabiy|Adabiy]] || [[Special:Contributions/Adabiy|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Adabiy}}
|-
| 121 || [[User:~2026-57760-66|~2026-57760-66]] || [[Special:Contributions/~2026-57760-66|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57760-66}}
|-
| 122 || [[User:Zolfeqar Fatihzadeh|Zolfeqar Fatihzadeh]] || [[Special:Contributions/Zolfeqar Fatihzadeh|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Zolfeqar Fatihzadeh}}
|-
| 123 || [[User:~2026-57735-81|~2026-57735-81]] || [[Special:Contributions/~2026-57735-81|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57735-81}}
|-
| 124 || [[User:Kamol Azzam|Kamol Azzam]] || [[Special:Contributions/Kamol Azzam|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Kamol Azzam}}
|-
| 125 || [[User:~2026-57697-65|~2026-57697-65]] || [[Special:Contributions/~2026-57697-65|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57697-65}}
|-
| 126 || [[User:Ewan2|Ewan2]] || [[Special:Contributions/Ewan2|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Ewan2}}
|-
| 127 || [[User:~2026-57741-19|~2026-57741-19]] || [[Special:Contributions/~2026-57741-19|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57741-19}}
|-
| 128 || [[User:BEKJON Turk tili|BEKJON Turk tili]] || [[Special:Contributions/BEKJON Turk tili|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|BEKJON Turk tili}}
|-
| 129 || [[User:~2026-57737-08|~2026-57737-08]] || [[Special:Contributions/~2026-57737-08|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57737-08}}
|-
| 130 || [[User:Umid1108|Umid1108]] || [[Special:Contributions/Umid1108|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Umid1108}}
|-
| 131 || [[User:Arealalto|Arealalto]] || [[Special:Contributions/Arealalto|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Arealalto}}
|-
| 132 || [[User:~2026-57595-06|~2026-57595-06]] || [[Special:Contributions/~2026-57595-06|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57595-06}}
|-
| 133 || [[User:~2026-57659-97|~2026-57659-97]] || [[Special:Contributions/~2026-57659-97|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57659-97}}
|-
| 134 || [[User:~2026-57658-76|~2026-57658-76]] || [[Special:Contributions/~2026-57658-76|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57658-76}}
|-
| 135 || [[User:~2026-57758-43|~2026-57758-43]] || [[Special:Contributions/~2026-57758-43|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-57758-43}}
|-
| 136 || [[User:Juppi lantteineen|Juppi lantteineen]] || [[Special:Contributions/Juppi lantteineen|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Juppi lantteineen}}
|-
| 137 || [[User:Voceta|Voceta]] || [[Special:Contributions/Voceta|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Voceta}}
|-
| 138 || [[User:Dvlatbek Muhammadiyev|Dvlatbek Muhammadiyev]] || [[Special:Contributions/Dvlatbek Muhammadiyev|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Dvlatbek Muhammadiyev}}
|-
| 139 || [[User:Murodjon2006|Murodjon2006]] || [[Special:Contributions/Murodjon2006|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Murodjon2006}}
|-
| 140 || [[User:Giyosova Sarvinoz|Giyosova Sarvinoz]] || [[Special:Contributions/Giyosova Sarvinoz|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Giyosova Sarvinoz}}
|-
| 141 || [[User:Bahrom04|Bahrom04]] || [[Special:Contributions/Bahrom04|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Bahrom04}}
|-
| 142 || [[User:D.18th|D.18th]] || [[Special:Contributions/D.18th|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|D.18th}}
|-
| 143 || [[User:Zedcentury|Zedcentury]] || [[Special:Contributions/Zedcentury|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Zedcentury}}
{{/end}}</text>
      <sha1>1s8pdqjooxwi40bli32v9hjnod1mn2e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vikipediya:Xulosa chiqaruvchi</title>
    <ns>4</ns>
    <id>712627</id>
    <revision>
      <id>6328161</id>
      <parentid>6309807</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T15:02:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirishkorlik</username>
        <id>75661</id>
      </contributor>
      <comment>/* Hozirgi xulosa chiqaruvchilar */</comment>
      <origin>6328161</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11343" sha1="rbmhzpddknyafq2h7s3h4yr85xyn5yt" xml:space="preserve">{{Qoidalar|[[VP:XCH]]}}
[[Fayl:Edit-find-replace.svg|right|150px]]

'''Xulosa chiqaruvchi''' – sahifalarni oʻchirishga imkon beruvchi texnik bayroq. Xulosa chiqaruvchilar [[VP:TOʻM]]ning deyarli barcha mezonlari asosida sahifalarni oʻchirishlari va [[VP:OʻCH]]ning oddiy nominatsiyalarida xulosa chiqarishlari mumkin.

== Statusni tayinlash qoidalari ==
Xulosa chiqaruvchi statusi [[VP:SOʻQ|maqolalarni oʻchirish]] talablarini biladigan, tushunadigan va Vikipediya qoidalari bilan tanish boʻlgan roʻyxatdan oʻtgan foydalanuvchilarga berilishi mumkin.

Xulosa chiqaruvchi statusini olish uchun nomzodlik munozara qilinadigan '''[[Vikipediya:Soʻrovlar/Xulosa chiqaruvchi]]''' sahifasida soʻrov qoldirish kerak.

Nomzod quyidagi talablarga javob berishi shart:
* Vikipediyaning oʻzbek tilidagi boʻlimida kamida 6 oy oldin roʻyxatdan oʻtgan boʻlishi kerak;
* Kamida 1000 ta tahrir qilgan boʻlishi kerak;

Munozara bir hafta davom etadi. Xulosa chiqaruvchi statusi administratorlardan biri tomonidan foydalanuvchiga beriladi.

Status berilmagan taqdirda, munozara yopilganidan 3 oy oʻtganidan soʻng qayta murojaat qilish tavsiya etiladi. Bunday holda, foydalanuvchi oldingi soʻroviga havola berishi kerak.

== Xulosa chiqaruvchi uchun asosiy huquqlar va tavsiyalar toʻplami ==
Xulosa chiqaruvchilar quyidagi turdagi sahifalarni oʻchirish boʻyicha munozaralar xulosasini chiqarishi mumkin:
* Quyidagi asoslarga koʻra oʻchirishga qoʻyilgan maqolalar:
** [[Vikipediya:Minimal talablar|Minimal talablarga]] mos kelmasligi.
** [[Vikipediya:Ensiklopedik ahamiyat|Ahamiyatsizligi]].
** [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari|Mualliflik huquqining]] buzilishi.
** Roʻyxatlar uchun: roʻyxatlarga [[Vikipediya:Roʻyxatlar|qoʻyilgan talablarning]] buzilishi.

Bunda xulosa chiqaruvchilarning vakolatlari doirasidan tashqariga chiqadigan eʼtirozlar bildirilmasligi talab etiladi.
* Vikipediyadagi andozalar, turkumlar, fayllar, portallar, loyihalar va sahifalar.
* [[Vikipediya:Inkubator|Inkubator sahifalari]] – uning nizomiga muvofiq.
* Boshqa nom maydonlaridagi sahifalar, shuningdek, yuqorida koʻrsatilmagan boshqa eʼtirozlar mavjud boʻlgan maqolalar, agar ularni oʻchirish boʻyicha konsensus mavjud boʻlsa yoki nomzodlik muddati davomida (kamida bir hafta) muhokamalarda eʼtirozlar boʻlmasa.

Xulosa chiqaruvchi xulosa chiqarishda oʻz maqomini koʻrsatishi shart.

Shuningdek, yuqorida keltirilgan roʻyxatga kirmagan „Oʻchirish uchun“ sahifalaridagi boshqa har qanday nomzodlar boʻyicha dastlabki xulosalarni chiqarishlari mumkin. Agar bir hafta davomida bunday xulosaga nisbatan asosli eʼtirozlar bildirilmasa, ushbu xulosa boshqa har qanday xulosa chiqaruvchi (muallifdan tashqari) tomonidan tasdiqlanishi va yakuniy deb tan olinishi mumkin. Bundan tashqari, dastlabki xulosa istalgan vaqtda administrator tomonidan ham tasdiqlanishi mumkin. Boshqa yakunlovchi boshqacha natija bilan yana bir dastlabki xulosa chiqarishi mumkin, bunday holda yakuniy xulosani '''administrator chiqarishi''' lozim boʻladi.

== Xulosaga eʼtiroz bildirish tartibi ==
Xulosa chiqaruvchilar tomonidan chiqarilgan xulosalarga ikki hafta ichida soddalashtirilgan tartibda eʼtiroz bildirish mumkin. Buning uchun boʻlim sarlavhasini „Xulosa“dan „Eʼtirozli xulosa“ga oʻzgartirish va xulosani qayta koʻrib chiqish uchun asosli dalillar keltirish lozim.

Agar shu kungi [[Vikipediya:Oʻchirishga]] sahifasi yopilgan boʻlsa, uni {{tl|Vikipediya:Oʻchirishga/Navigatsiya}} andozasidan tegishli parametrni olib tashlash orqali qayta ochish kerak. Agar saqlash toʻgʻrisidagi yakuniy qarorga eʼtiroz bildirilsa, oʻchirishga taklif etilayotgan sahifaga avvalgi sanasi koʻrsatilgan {{tl|oʻchirishga}} andozasi qaytarilishi kerak. Bunda tahrir izohidan [[Vikipediya:Oʻchirishga]] sahifasidagi yakuniy qarorga eʼtiroz bildirilayotgani aniq koʻrinishi lozim.

Eʼtiroz bildirish jarayoni boshlangani haqida yakuniy qaror muallifini xabardor etish maqsadga muvofiq. Buning uchun ogohlantirish tizimidan (uning taxallusini teglash yoki {{tl|ping}} andozasidan foydalanish) yoki foydalanuvchi munozara sahifasiga yozish orqali xabar berish mumkin.

Soddalashtirilgan tartibda eʼtiroz bildirilgan xulosani munozarada ishtirok etmagan administrator qayta koʻrib chiqishi lozim. Xulosa chiqarilgandan soʻng ikki hafta ichida eʼtiroz bildirilmagan xulosaga odatdagi tartibda eʼtiroz bildirish mumkin.

Xulosalarni chiqarishning soddalashtirilgan tartibi vakolatli xulosa chiqaruvchilar va administratorlar tomonidan chiqarilgan xulosalarga nisbatan qoʻllanilmaydi. Vakolatli xulosa chiqaruvchilar va administratorlar tomonidan chiqarilgan xulosalarga eʼtiroz bildirish [[Vikipediya:Administrator harakatlariga eʼtiroz]] sahifasida amalga oshiriladi.

== Sahifalarni tezda oʻchirish ==
Xulosalar tezda oʻchirish mezonlariga aniq mos kelgan taqdirda, sahifalarni tezda oʻchirish huquqiga va texnik imkoniyatiga ega boʻladi. Xulosa chiqaruvchilar uchun quyidagi cheklovlar amal qiladi:

* '''U4''' ''(avval oʻchirilgan va qayta yaratish taqiqlangan sahifa)'' – ushbu mezondan faqat oʻchirilgan versiyalarni koʻrmasdan natijani asoslash mumkin boʻlganda foydalanish kerak.
* '''U5''' ''(yagona muallif xohishiga koʻra)'' – yakuniy natijalar ushbu mezondan foydalanish huquqiga ega emas.

== Bayroqni olib tashlash ==
Xulosa chiqaruvchi bayrogʻi quyidagi asoslarga koʻra olib tashlanishi mumkin.

'''Kam faollik'''

Xulosa chiqaruvchi sifatida kam faollik koʻrsatgan foydalanuvchilardan olib qoʻyilishi mumkin. Xulosa chiqaruvchilar faolligiga qoʻyiladigan minimal talablar – yarim yil ichida kamida 10 ta harakat (tezda oʻchirish amalini bajarish va oʻchirishga sahifasida kamida ikkita mazmunli xulosa chiqarish, uni yopish).

Kam faol xulosa chiqaruvchilar roʻyxati (qizil bilan ajratilgan) har oyning boshida yangilanadigan [[Vikipediya:Administratorlar/Faollik]] sahifasida keltiriladi. Kam faol foydalanuvchiga faollikni oshirish taklifi bilan tegishli bildirishnoma yuborilishi mumkin. Agar bildirishnoma yuborilganidan soʻng ikki hafta oʻtgach, foydalanuvchi kerakli miqdordagi harakatlarni amalga oshirmasa, unga bayroqni olib qoʻyish uchun [[Vikipediya:Bayroqlarni olish|soʻrov berilishi mumkin]].

Faollik talabi [[Vikipediya:Arbitraj qoʻmitasi|Arbitraj qoʻmitasining]] amaldagi tarkibiga kiruvchi xulosa chiqaruvchilarga tegishli emas, 6 oylik muddat esa vakolat tugaganidan keyin hisoblanadi.

'''Bayroqdan foydalanish qoidalarini buzish'''
# Yakunlash bilan bogʻliq boshqa qoidalarni qoʻpol ravishda buzish (bloklash mumkin boʻlgan holatlar): yakunlovchilar oʻrtasidagi ziddiyat; yakunga oid iltimos va mulohazalarga javoban [[Vikipediya:Shaxsiy adovatdan saqlaning|adovatdan saqlanish]] va [[Vikipediya:Odob-axloq qoidalari|odob-axloq]] qoidalarini buzish kabi – bir martalik qoidabuzarlik kifoya, maqom munozara bilan bekor qilinishi mumkin.
# Natijaga taʼsir koʻrsatgan qoʻpol qoidabuzarliklar: barcha foydalanuvchilar muhokamada maqolaning ahamiyatsizligini taʼkidlagani uchun u oʻchirildi, biroq yakunlovchi maqolaning ahamiyati aniq koʻrsatilgan holda toʻldirilganini eʼtiborga olmadi; maqola Vikipediyaning aniq nusxasiga havola qilingan holda koʻchirma sifatida oʻchirildi va shu kabi – birinchi marta ogohlantirish beriladi, ikkinchi marta maqomni bekor qilish masalasi koʻtariladi.
# Unchalik jiddiy boʻlmagan qoidabuzarliklar: muhokamada ortiqcha va behuda bahslarni keltirib chiqaradigan xulosa chiqarvuchining vakolati doirasidan chetga chiqishi; xulosalarda asoslarning yetishmasligi va hokazo – avvalo ogohlantirish beriladi, muntazam takrorlanishi holda statusni bekor qilish masalasi koʻtariladi (muntazamlikni aniqlashda koʻp narsa ushbu foydalanuvchining xulosa chiqarish tezligiga, qoidabuzarlik jiddiyligiga bogʻliq).

Ushbu asos boʻyicha bayroqni olib tashlash masalasi bayroqlarni olib tashlash uchun soʻrovlar sahifasida munozara qilinadi. Bunday soʻrov berilgan Xulosa chiqaruvchiga, soʻrov munozarasi davrida bahsli xulosalar chiqarishdan oʻzini tiyishi tavsiya etiladi.

== Uzoq muddatli blok ==
Qoidabuzarlik uchun uch oydan ortiq muddatga cheklanib qoʻyilgan foydalanuvchining bayrogʻi muhokama qilinmasdan olib tashlanishi mumkin (oʻz xohishiga koʻra emas).

== Roʻyxat ==
=== Hozirgi xulosa chiqaruvchilar ===
{|align=center style=&quot;background:transparent; width:90%;&quot;
|
{|class=&quot;wikitable sortable plainlinks&quot; style=&quot;font-size:0.85em;&quot;
! Foydalanuvchi !! Qachondan beri xulosa chiqaruvchi !! Faollik&lt;!--Faollik ustuni soʻnggi 30 kun ichida amalga oshirilgan harakatlar soniga qarab faollik holatini koʻrsatadi. 0—4 ta harakat „faol emas“, 5 va undan ortiq harakat esa „faol“ sifatida koʻrsatiladi.--&gt;
|-
|{{Foydalanuvchi|Umarxon III}} || [[Vikipediya:Soʻrovlar/Patrullovchi/Arxiv_23#Umarxon_III|2023-yil 21-iyul]] || {{Faol}}
|-
|{{Foydalanuvchi|Hasan Xamidovich}} || [[Vikipediya:Soʻrovlar/Xulosa_chiqaruvchi/Arxiv_24#Foydalanuvchi:Hasan_Xamidovich|2025-yil 5-yanvar]] || {{Faol}}
|}
|}

=== Sobiq xulosa chiqaruvchilar ===
{|align=center style=&quot;background:transparent; width:90%;&quot;
|
{| class=&quot;wikitable sortable plainlinks&quot; style=&quot;font-size:0.85em;&quot;
|-
! Foydalanuvchi !! Xulosa chiqaruvchilik davri !! Xulosa chiqaruvchilikdan ketish sababi
|-
| {{Foydalanuvchi|Optima D}} || 27.12.2022—03.07.2023 || [https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=Foydalanuvchi_munozarasi:Malikxan&amp;oldid=3787851#Foydalanuvchi_guruhlari Oʻz xohishi bilan]
|-
| {{Foydalanuvchi|Muzaffar Murodovich}} || 06.03.2023—14.06.2023 || [[Vikipediya:Soʻrovlar/Xulosa_chiqaruvchi/Arxiv_23#Foydalanuvchi:Muzaffar_Murodovich_2|Oʻz xohishi bilan]]
|-
| {{Foydalanuvchi|Panpanchik}} || 23.03.2023—11.09.2024 || [https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=Special%3ALog&amp;logid=1445878 Administrator boʻlganligi sababli]
|-
| {{Foydalanuvchi|Axadjon1}} || 01.04.2024—17.12.2024 || [[Vikipediya:Administratorlar_forumi/Arxiv/2024#Axadjon1ni_unga_berilgan_statusdan_mahrum_qilish|Qoidalarni buzganligi uchun]]
|-
| {{Foydalanuvchi|Mrshaxas}} || 01.04.2024—17.12.2024 || [https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=Special%3ALog&amp;logid=1454414 Chetlashtirilganligi uchun]
|-
| {{Foydalanuvchi|Abdufattohov Ibrohimjon}} || 05.04.2024—17.12.2024 || [[Vikipediya:Administratorlar_forumi/Arxiv/2024#Abdufattohov_Ibrohimjon|Qoidalarni buzganligi uchun]]
|-
| {{Foydalanuvchi|ShohjahonSobirov}} || 10.05.2024—08.08.2024 || [https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=Vikipediya:Administratorlar_forumi&amp;diff=prev&amp;oldid=4619538 Qoidalarni buzganligi uchun]
|-
|{{Foydalanuvchi|Hilola Jurakulova}} || 08.04.2023—28.03.2025 || [[Vikipediya:Administratorlar_forumi#Nofaol_status_egalarini_statuslarini_olish_toʻgʻrisida|Nofaollik]]
|-
|{{Foydalanuvchi|Husniddin Rasulov}} || 08.04.2023—28.03.2025 || [[Vikipediya:Administratorlar_forumi#Nofaol_status_egalarini_statuslarini_olish_toʻgʻrisida|Nofaollik]] 
|-
|{{Foydalanuvchi|Kamol Azzam}} || 04.10.2023—28.03.2025 || [[Vikipediya:Administratorlar_forumi#Nofaol_status_egalarini_statuslarini_olish_toʻgʻrisida|Nofaollik]] 
|}
|}
[[Turkum:Vikipediya:Xulosa chiqaruvchilar]]

== Yana qarang ==
* [[Vikipediya:Soʻrovlar/Xulosa chiqaruvchi]]
* [[Vikipediya:Sahifalarni oʻchirish qoidalari]]
* [[Vikipediya:Tezda oʻchirish mezonlari]]

[[Turkum:Vikipediya:Qoidalar]]</text>
      <sha1>rbmhzpddknyafq2h7s3h4yr85xyn5yt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328162</id>
      <parentid>6328161</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T15:04:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirishkorlik</username>
        <id>75661</id>
      </contributor>
      <comment>/* Sobiq xulosa chiqaruvchilar */</comment>
      <origin>6328162</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11418" sha1="g9wd1ud2xkdsr0kgwl4pw6xljifgvjx" xml:space="preserve">{{Qoidalar|[[VP:XCH]]}}
[[Fayl:Edit-find-replace.svg|right|150px]]

'''Xulosa chiqaruvchi''' – sahifalarni oʻchirishga imkon beruvchi texnik bayroq. Xulosa chiqaruvchilar [[VP:TOʻM]]ning deyarli barcha mezonlari asosida sahifalarni oʻchirishlari va [[VP:OʻCH]]ning oddiy nominatsiyalarida xulosa chiqarishlari mumkin.

== Statusni tayinlash qoidalari ==
Xulosa chiqaruvchi statusi [[VP:SOʻQ|maqolalarni oʻchirish]] talablarini biladigan, tushunadigan va Vikipediya qoidalari bilan tanish boʻlgan roʻyxatdan oʻtgan foydalanuvchilarga berilishi mumkin.

Xulosa chiqaruvchi statusini olish uchun nomzodlik munozara qilinadigan '''[[Vikipediya:Soʻrovlar/Xulosa chiqaruvchi]]''' sahifasida soʻrov qoldirish kerak.

Nomzod quyidagi talablarga javob berishi shart:
* Vikipediyaning oʻzbek tilidagi boʻlimida kamida 6 oy oldin roʻyxatdan oʻtgan boʻlishi kerak;
* Kamida 1000 ta tahrir qilgan boʻlishi kerak;

Munozara bir hafta davom etadi. Xulosa chiqaruvchi statusi administratorlardan biri tomonidan foydalanuvchiga beriladi.

Status berilmagan taqdirda, munozara yopilganidan 3 oy oʻtganidan soʻng qayta murojaat qilish tavsiya etiladi. Bunday holda, foydalanuvchi oldingi soʻroviga havola berishi kerak.

== Xulosa chiqaruvchi uchun asosiy huquqlar va tavsiyalar toʻplami ==
Xulosa chiqaruvchilar quyidagi turdagi sahifalarni oʻchirish boʻyicha munozaralar xulosasini chiqarishi mumkin:
* Quyidagi asoslarga koʻra oʻchirishga qoʻyilgan maqolalar:
** [[Vikipediya:Minimal talablar|Minimal talablarga]] mos kelmasligi.
** [[Vikipediya:Ensiklopedik ahamiyat|Ahamiyatsizligi]].
** [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari|Mualliflik huquqining]] buzilishi.
** Roʻyxatlar uchun: roʻyxatlarga [[Vikipediya:Roʻyxatlar|qoʻyilgan talablarning]] buzilishi.

Bunda xulosa chiqaruvchilarning vakolatlari doirasidan tashqariga chiqadigan eʼtirozlar bildirilmasligi talab etiladi.
* Vikipediyadagi andozalar, turkumlar, fayllar, portallar, loyihalar va sahifalar.
* [[Vikipediya:Inkubator|Inkubator sahifalari]] – uning nizomiga muvofiq.
* Boshqa nom maydonlaridagi sahifalar, shuningdek, yuqorida koʻrsatilmagan boshqa eʼtirozlar mavjud boʻlgan maqolalar, agar ularni oʻchirish boʻyicha konsensus mavjud boʻlsa yoki nomzodlik muddati davomida (kamida bir hafta) muhokamalarda eʼtirozlar boʻlmasa.

Xulosa chiqaruvchi xulosa chiqarishda oʻz maqomini koʻrsatishi shart.

Shuningdek, yuqorida keltirilgan roʻyxatga kirmagan „Oʻchirish uchun“ sahifalaridagi boshqa har qanday nomzodlar boʻyicha dastlabki xulosalarni chiqarishlari mumkin. Agar bir hafta davomida bunday xulosaga nisbatan asosli eʼtirozlar bildirilmasa, ushbu xulosa boshqa har qanday xulosa chiqaruvchi (muallifdan tashqari) tomonidan tasdiqlanishi va yakuniy deb tan olinishi mumkin. Bundan tashqari, dastlabki xulosa istalgan vaqtda administrator tomonidan ham tasdiqlanishi mumkin. Boshqa yakunlovchi boshqacha natija bilan yana bir dastlabki xulosa chiqarishi mumkin, bunday holda yakuniy xulosani '''administrator chiqarishi''' lozim boʻladi.

== Xulosaga eʼtiroz bildirish tartibi ==
Xulosa chiqaruvchilar tomonidan chiqarilgan xulosalarga ikki hafta ichida soddalashtirilgan tartibda eʼtiroz bildirish mumkin. Buning uchun boʻlim sarlavhasini „Xulosa“dan „Eʼtirozli xulosa“ga oʻzgartirish va xulosani qayta koʻrib chiqish uchun asosli dalillar keltirish lozim.

Agar shu kungi [[Vikipediya:Oʻchirishga]] sahifasi yopilgan boʻlsa, uni {{tl|Vikipediya:Oʻchirishga/Navigatsiya}} andozasidan tegishli parametrni olib tashlash orqali qayta ochish kerak. Agar saqlash toʻgʻrisidagi yakuniy qarorga eʼtiroz bildirilsa, oʻchirishga taklif etilayotgan sahifaga avvalgi sanasi koʻrsatilgan {{tl|oʻchirishga}} andozasi qaytarilishi kerak. Bunda tahrir izohidan [[Vikipediya:Oʻchirishga]] sahifasidagi yakuniy qarorga eʼtiroz bildirilayotgani aniq koʻrinishi lozim.

Eʼtiroz bildirish jarayoni boshlangani haqida yakuniy qaror muallifini xabardor etish maqsadga muvofiq. Buning uchun ogohlantirish tizimidan (uning taxallusini teglash yoki {{tl|ping}} andozasidan foydalanish) yoki foydalanuvchi munozara sahifasiga yozish orqali xabar berish mumkin.

Soddalashtirilgan tartibda eʼtiroz bildirilgan xulosani munozarada ishtirok etmagan administrator qayta koʻrib chiqishi lozim. Xulosa chiqarilgandan soʻng ikki hafta ichida eʼtiroz bildirilmagan xulosaga odatdagi tartibda eʼtiroz bildirish mumkin.

Xulosalarni chiqarishning soddalashtirilgan tartibi vakolatli xulosa chiqaruvchilar va administratorlar tomonidan chiqarilgan xulosalarga nisbatan qoʻllanilmaydi. Vakolatli xulosa chiqaruvchilar va administratorlar tomonidan chiqarilgan xulosalarga eʼtiroz bildirish [[Vikipediya:Administrator harakatlariga eʼtiroz]] sahifasida amalga oshiriladi.

== Sahifalarni tezda oʻchirish ==
Xulosalar tezda oʻchirish mezonlariga aniq mos kelgan taqdirda, sahifalarni tezda oʻchirish huquqiga va texnik imkoniyatiga ega boʻladi. Xulosa chiqaruvchilar uchun quyidagi cheklovlar amal qiladi:

* '''U4''' ''(avval oʻchirilgan va qayta yaratish taqiqlangan sahifa)'' – ushbu mezondan faqat oʻchirilgan versiyalarni koʻrmasdan natijani asoslash mumkin boʻlganda foydalanish kerak.
* '''U5''' ''(yagona muallif xohishiga koʻra)'' – yakuniy natijalar ushbu mezondan foydalanish huquqiga ega emas.

== Bayroqni olib tashlash ==
Xulosa chiqaruvchi bayrogʻi quyidagi asoslarga koʻra olib tashlanishi mumkin.

'''Kam faollik'''

Xulosa chiqaruvchi sifatida kam faollik koʻrsatgan foydalanuvchilardan olib qoʻyilishi mumkin. Xulosa chiqaruvchilar faolligiga qoʻyiladigan minimal talablar – yarim yil ichida kamida 10 ta harakat (tezda oʻchirish amalini bajarish va oʻchirishga sahifasida kamida ikkita mazmunli xulosa chiqarish, uni yopish).

Kam faol xulosa chiqaruvchilar roʻyxati (qizil bilan ajratilgan) har oyning boshida yangilanadigan [[Vikipediya:Administratorlar/Faollik]] sahifasida keltiriladi. Kam faol foydalanuvchiga faollikni oshirish taklifi bilan tegishli bildirishnoma yuborilishi mumkin. Agar bildirishnoma yuborilganidan soʻng ikki hafta oʻtgach, foydalanuvchi kerakli miqdordagi harakatlarni amalga oshirmasa, unga bayroqni olib qoʻyish uchun [[Vikipediya:Bayroqlarni olish|soʻrov berilishi mumkin]].

Faollik talabi [[Vikipediya:Arbitraj qoʻmitasi|Arbitraj qoʻmitasining]] amaldagi tarkibiga kiruvchi xulosa chiqaruvchilarga tegishli emas, 6 oylik muddat esa vakolat tugaganidan keyin hisoblanadi.

'''Bayroqdan foydalanish qoidalarini buzish'''
# Yakunlash bilan bogʻliq boshqa qoidalarni qoʻpol ravishda buzish (bloklash mumkin boʻlgan holatlar): yakunlovchilar oʻrtasidagi ziddiyat; yakunga oid iltimos va mulohazalarga javoban [[Vikipediya:Shaxsiy adovatdan saqlaning|adovatdan saqlanish]] va [[Vikipediya:Odob-axloq qoidalari|odob-axloq]] qoidalarini buzish kabi – bir martalik qoidabuzarlik kifoya, maqom munozara bilan bekor qilinishi mumkin.
# Natijaga taʼsir koʻrsatgan qoʻpol qoidabuzarliklar: barcha foydalanuvchilar muhokamada maqolaning ahamiyatsizligini taʼkidlagani uchun u oʻchirildi, biroq yakunlovchi maqolaning ahamiyati aniq koʻrsatilgan holda toʻldirilganini eʼtiborga olmadi; maqola Vikipediyaning aniq nusxasiga havola qilingan holda koʻchirma sifatida oʻchirildi va shu kabi – birinchi marta ogohlantirish beriladi, ikkinchi marta maqomni bekor qilish masalasi koʻtariladi.
# Unchalik jiddiy boʻlmagan qoidabuzarliklar: muhokamada ortiqcha va behuda bahslarni keltirib chiqaradigan xulosa chiqarvuchining vakolati doirasidan chetga chiqishi; xulosalarda asoslarning yetishmasligi va hokazo – avvalo ogohlantirish beriladi, muntazam takrorlanishi holda statusni bekor qilish masalasi koʻtariladi (muntazamlikni aniqlashda koʻp narsa ushbu foydalanuvchining xulosa chiqarish tezligiga, qoidabuzarlik jiddiyligiga bogʻliq).

Ushbu asos boʻyicha bayroqni olib tashlash masalasi bayroqlarni olib tashlash uchun soʻrovlar sahifasida munozara qilinadi. Bunday soʻrov berilgan Xulosa chiqaruvchiga, soʻrov munozarasi davrida bahsli xulosalar chiqarishdan oʻzini tiyishi tavsiya etiladi.

== Uzoq muddatli blok ==
Qoidabuzarlik uchun uch oydan ortiq muddatga cheklanib qoʻyilgan foydalanuvchining bayrogʻi muhokama qilinmasdan olib tashlanishi mumkin (oʻz xohishiga koʻra emas).

== Roʻyxat ==
=== Hozirgi xulosa chiqaruvchilar ===
{|align=center style=&quot;background:transparent; width:90%;&quot;
|
{|class=&quot;wikitable sortable plainlinks&quot; style=&quot;font-size:0.85em;&quot;
! Foydalanuvchi !! Qachondan beri xulosa chiqaruvchi !! Faollik&lt;!--Faollik ustuni soʻnggi 30 kun ichida amalga oshirilgan harakatlar soniga qarab faollik holatini koʻrsatadi. 0—4 ta harakat „faol emas“, 5 va undan ortiq harakat esa „faol“ sifatida koʻrsatiladi.--&gt;
|-
|{{Foydalanuvchi|Umarxon III}} || [[Vikipediya:Soʻrovlar/Patrullovchi/Arxiv_23#Umarxon_III|2023-yil 21-iyul]] || {{Faol}}
|-
|{{Foydalanuvchi|Hasan Xamidovich}} || [[Vikipediya:Soʻrovlar/Xulosa_chiqaruvchi/Arxiv_24#Foydalanuvchi:Hasan_Xamidovich|2025-yil 5-yanvar]] || {{Faol}}
|}
|}

=== Sobiq xulosa chiqaruvchilar ===
{|align=center style=&quot;background:transparent; width:90%;&quot;
|
{| class=&quot;wikitable sortable plainlinks&quot; style=&quot;font-size:0.85em;&quot;
|-
! Foydalanuvchi !! Xulosa chiqaruvchilik davri !! Xulosa chiqaruvchilikdan ketish sababi
|-
| {{Foydalanuvchi|Optima D}} || 27.12.2022—03.07.2023 || [https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=Foydalanuvchi_munozarasi:Malikxan&amp;oldid=3787851#Foydalanuvchi_guruhlari Oʻz xohishi bilan]
|-
| {{Foydalanuvchi|Muzaffar Murodovich}} || 06.03.2023—14.06.2023 || [[Vikipediya:Soʻrovlar/Xulosa_chiqaruvchi/Arxiv_23#Foydalanuvchi:Muzaffar_Murodovich_2|Oʻz xohishi bilan]]
|-
| {{Foydalanuvchi|Panpanchik}} || 23.03.2023—11.09.2024 || [https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=Special%3ALog&amp;logid=1445878 Administrator boʻlganligi sababli]
|-
| {{Foydalanuvchi|Axadjon1}} || 01.04.2024—17.12.2024 || [[Vikipediya:Administratorlar_forumi/Arxiv/2024#Axadjon1ni_unga_berilgan_statusdan_mahrum_qilish|Qoidalarni buzganligi uchun]]
|-
| {{Foydalanuvchi|Mrshaxas}} || 01.04.2024—17.12.2024 || [https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=Special%3ALog&amp;logid=1454414 Chetlashtirilganligi uchun]
|-
| {{Foydalanuvchi|Abdufattohov Ibrohimjon}} || 05.04.2024—17.12.2024 || [[Vikipediya:Administratorlar_forumi/Arxiv/2024#Abdufattohov_Ibrohimjon|Qoidalarni buzganligi uchun]]
|-
| {{Foydalanuvchi|ShohjahonSobirov}} || 10.05.2024—08.08.2024 || [https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=Vikipediya:Administratorlar_forumi&amp;diff=prev&amp;oldid=4619538 Qoidalarni buzganligi uchun]
|-
|{{Foydalanuvchi|Hilola Jurakulova}} || 08.04.2023—28.03.2025 || [[Vikipediya:Administratorlar_forumi#Nofaol_status_egalarini_statuslarini_olish_toʻgʻrisida|Nofaollik]]
|-
|{{Foydalanuvchi|Husniddin Rasulov}} || 08.04.2023—28.03.2025 || [[Vikipediya:Administratorlar_forumi#Nofaol_status_egalarini_statuslarini_olish_toʻgʻrisida|Nofaollik]] 
|-
|{{Foydalanuvchi|Kamol Azzam}} || 04.10.2023—28.03.2025 || [[Vikipediya:Administratorlar_forumi#Nofaol_status_egalarini_statuslarini_olish_toʻgʻrisida|Nofaollik]] 
|-
|{{Foydalanuvchi|ITPRO.UZ}} || 04.10.2023—1.11.2026 || [|Nofaollik]] 
|}
|}
[[Turkum:Vikipediya:Xulosa chiqaruvchilar]]

== Yana qarang ==
* [[Vikipediya:Soʻrovlar/Xulosa chiqaruvchi]]
* [[Vikipediya:Sahifalarni oʻchirish qoidalari]]
* [[Vikipediya:Tezda oʻchirish mezonlari]]

[[Turkum:Vikipediya:Qoidalar]]</text>
      <sha1>g9wd1ud2xkdsr0kgwl4pw6xljifgvjx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328163</id>
      <parentid>6328162</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T15:07:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirishkorlik</username>
        <id>75661</id>
      </contributor>
      <comment>/* Roʻyxat */</comment>
      <origin>6328163</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11467" sha1="kx2lp9s9j6awaie2fncnmxdyz2kh5vq" xml:space="preserve">{{Qoidalar|[[VP:XCH]]}}
[[Fayl:Edit-find-replace.svg|right|150px]]

'''Xulosa chiqaruvchi''' – sahifalarni oʻchirishga imkon beruvchi texnik bayroq. Xulosa chiqaruvchilar [[VP:TOʻM]]ning deyarli barcha mezonlari asosida sahifalarni oʻchirishlari va [[VP:OʻCH]]ning oddiy nominatsiyalarida xulosa chiqarishlari mumkin.

== Statusni tayinlash qoidalari ==
Xulosa chiqaruvchi statusi [[VP:SOʻQ|maqolalarni oʻchirish]] talablarini biladigan, tushunadigan va Vikipediya qoidalari bilan tanish boʻlgan roʻyxatdan oʻtgan foydalanuvchilarga berilishi mumkin.

Xulosa chiqaruvchi statusini olish uchun nomzodlik munozara qilinadigan '''[[Vikipediya:Soʻrovlar/Xulosa chiqaruvchi]]''' sahifasida soʻrov qoldirish kerak.

Nomzod quyidagi talablarga javob berishi shart:
* Vikipediyaning oʻzbek tilidagi boʻlimida kamida 6 oy oldin roʻyxatdan oʻtgan boʻlishi kerak;
* Kamida 1000 ta tahrir qilgan boʻlishi kerak;

Munozara bir hafta davom etadi. Xulosa chiqaruvchi statusi administratorlardan biri tomonidan foydalanuvchiga beriladi.

Status berilmagan taqdirda, munozara yopilganidan 3 oy oʻtganidan soʻng qayta murojaat qilish tavsiya etiladi. Bunday holda, foydalanuvchi oldingi soʻroviga havola berishi kerak.

== Xulosa chiqaruvchi uchun asosiy huquqlar va tavsiyalar toʻplami ==
Xulosa chiqaruvchilar quyidagi turdagi sahifalarni oʻchirish boʻyicha munozaralar xulosasini chiqarishi mumkin:
* Quyidagi asoslarga koʻra oʻchirishga qoʻyilgan maqolalar:
** [[Vikipediya:Minimal talablar|Minimal talablarga]] mos kelmasligi.
** [[Vikipediya:Ensiklopedik ahamiyat|Ahamiyatsizligi]].
** [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari|Mualliflik huquqining]] buzilishi.
** Roʻyxatlar uchun: roʻyxatlarga [[Vikipediya:Roʻyxatlar|qoʻyilgan talablarning]] buzilishi.

Bunda xulosa chiqaruvchilarning vakolatlari doirasidan tashqariga chiqadigan eʼtirozlar bildirilmasligi talab etiladi.
* Vikipediyadagi andozalar, turkumlar, fayllar, portallar, loyihalar va sahifalar.
* [[Vikipediya:Inkubator|Inkubator sahifalari]] – uning nizomiga muvofiq.
* Boshqa nom maydonlaridagi sahifalar, shuningdek, yuqorida koʻrsatilmagan boshqa eʼtirozlar mavjud boʻlgan maqolalar, agar ularni oʻchirish boʻyicha konsensus mavjud boʻlsa yoki nomzodlik muddati davomida (kamida bir hafta) muhokamalarda eʼtirozlar boʻlmasa.

Xulosa chiqaruvchi xulosa chiqarishda oʻz maqomini koʻrsatishi shart.

Shuningdek, yuqorida keltirilgan roʻyxatga kirmagan „Oʻchirish uchun“ sahifalaridagi boshqa har qanday nomzodlar boʻyicha dastlabki xulosalarni chiqarishlari mumkin. Agar bir hafta davomida bunday xulosaga nisbatan asosli eʼtirozlar bildirilmasa, ushbu xulosa boshqa har qanday xulosa chiqaruvchi (muallifdan tashqari) tomonidan tasdiqlanishi va yakuniy deb tan olinishi mumkin. Bundan tashqari, dastlabki xulosa istalgan vaqtda administrator tomonidan ham tasdiqlanishi mumkin. Boshqa yakunlovchi boshqacha natija bilan yana bir dastlabki xulosa chiqarishi mumkin, bunday holda yakuniy xulosani '''administrator chiqarishi''' lozim boʻladi.

== Xulosaga eʼtiroz bildirish tartibi ==
Xulosa chiqaruvchilar tomonidan chiqarilgan xulosalarga ikki hafta ichida soddalashtirilgan tartibda eʼtiroz bildirish mumkin. Buning uchun boʻlim sarlavhasini „Xulosa“dan „Eʼtirozli xulosa“ga oʻzgartirish va xulosani qayta koʻrib chiqish uchun asosli dalillar keltirish lozim.

Agar shu kungi [[Vikipediya:Oʻchirishga]] sahifasi yopilgan boʻlsa, uni {{tl|Vikipediya:Oʻchirishga/Navigatsiya}} andozasidan tegishli parametrni olib tashlash orqali qayta ochish kerak. Agar saqlash toʻgʻrisidagi yakuniy qarorga eʼtiroz bildirilsa, oʻchirishga taklif etilayotgan sahifaga avvalgi sanasi koʻrsatilgan {{tl|oʻchirishga}} andozasi qaytarilishi kerak. Bunda tahrir izohidan [[Vikipediya:Oʻchirishga]] sahifasidagi yakuniy qarorga eʼtiroz bildirilayotgani aniq koʻrinishi lozim.

Eʼtiroz bildirish jarayoni boshlangani haqida yakuniy qaror muallifini xabardor etish maqsadga muvofiq. Buning uchun ogohlantirish tizimidan (uning taxallusini teglash yoki {{tl|ping}} andozasidan foydalanish) yoki foydalanuvchi munozara sahifasiga yozish orqali xabar berish mumkin.

Soddalashtirilgan tartibda eʼtiroz bildirilgan xulosani munozarada ishtirok etmagan administrator qayta koʻrib chiqishi lozim. Xulosa chiqarilgandan soʻng ikki hafta ichida eʼtiroz bildirilmagan xulosaga odatdagi tartibda eʼtiroz bildirish mumkin.

Xulosalarni chiqarishning soddalashtirilgan tartibi vakolatli xulosa chiqaruvchilar va administratorlar tomonidan chiqarilgan xulosalarga nisbatan qoʻllanilmaydi. Vakolatli xulosa chiqaruvchilar va administratorlar tomonidan chiqarilgan xulosalarga eʼtiroz bildirish [[Vikipediya:Administrator harakatlariga eʼtiroz]] sahifasida amalga oshiriladi.

== Sahifalarni tezda oʻchirish ==
Xulosalar tezda oʻchirish mezonlariga aniq mos kelgan taqdirda, sahifalarni tezda oʻchirish huquqiga va texnik imkoniyatiga ega boʻladi. Xulosa chiqaruvchilar uchun quyidagi cheklovlar amal qiladi:

* '''U4''' ''(avval oʻchirilgan va qayta yaratish taqiqlangan sahifa)'' – ushbu mezondan faqat oʻchirilgan versiyalarni koʻrmasdan natijani asoslash mumkin boʻlganda foydalanish kerak.
* '''U5''' ''(yagona muallif xohishiga koʻra)'' – yakuniy natijalar ushbu mezondan foydalanish huquqiga ega emas.

== Bayroqni olib tashlash ==
Xulosa chiqaruvchi bayrogʻi quyidagi asoslarga koʻra olib tashlanishi mumkin.

'''Kam faollik'''

Xulosa chiqaruvchi sifatida kam faollik koʻrsatgan foydalanuvchilardan olib qoʻyilishi mumkin. Xulosa chiqaruvchilar faolligiga qoʻyiladigan minimal talablar – yarim yil ichida kamida 10 ta harakat (tezda oʻchirish amalini bajarish va oʻchirishga sahifasida kamida ikkita mazmunli xulosa chiqarish, uni yopish).

Kam faol xulosa chiqaruvchilar roʻyxati (qizil bilan ajratilgan) har oyning boshida yangilanadigan [[Vikipediya:Administratorlar/Faollik]] sahifasida keltiriladi. Kam faol foydalanuvchiga faollikni oshirish taklifi bilan tegishli bildirishnoma yuborilishi mumkin. Agar bildirishnoma yuborilganidan soʻng ikki hafta oʻtgach, foydalanuvchi kerakli miqdordagi harakatlarni amalga oshirmasa, unga bayroqni olib qoʻyish uchun [[Vikipediya:Bayroqlarni olish|soʻrov berilishi mumkin]].

Faollik talabi [[Vikipediya:Arbitraj qoʻmitasi|Arbitraj qoʻmitasining]] amaldagi tarkibiga kiruvchi xulosa chiqaruvchilarga tegishli emas, 6 oylik muddat esa vakolat tugaganidan keyin hisoblanadi.

'''Bayroqdan foydalanish qoidalarini buzish'''
# Yakunlash bilan bogʻliq boshqa qoidalarni qoʻpol ravishda buzish (bloklash mumkin boʻlgan holatlar): yakunlovchilar oʻrtasidagi ziddiyat; yakunga oid iltimos va mulohazalarga javoban [[Vikipediya:Shaxsiy adovatdan saqlaning|adovatdan saqlanish]] va [[Vikipediya:Odob-axloq qoidalari|odob-axloq]] qoidalarini buzish kabi – bir martalik qoidabuzarlik kifoya, maqom munozara bilan bekor qilinishi mumkin.
# Natijaga taʼsir koʻrsatgan qoʻpol qoidabuzarliklar: barcha foydalanuvchilar muhokamada maqolaning ahamiyatsizligini taʼkidlagani uchun u oʻchirildi, biroq yakunlovchi maqolaning ahamiyati aniq koʻrsatilgan holda toʻldirilganini eʼtiborga olmadi; maqola Vikipediyaning aniq nusxasiga havola qilingan holda koʻchirma sifatida oʻchirildi va shu kabi – birinchi marta ogohlantirish beriladi, ikkinchi marta maqomni bekor qilish masalasi koʻtariladi.
# Unchalik jiddiy boʻlmagan qoidabuzarliklar: muhokamada ortiqcha va behuda bahslarni keltirib chiqaradigan xulosa chiqarvuchining vakolati doirasidan chetga chiqishi; xulosalarda asoslarning yetishmasligi va hokazo – avvalo ogohlantirish beriladi, muntazam takrorlanishi holda statusni bekor qilish masalasi koʻtariladi (muntazamlikni aniqlashda koʻp narsa ushbu foydalanuvchining xulosa chiqarish tezligiga, qoidabuzarlik jiddiyligiga bogʻliq).

Ushbu asos boʻyicha bayroqni olib tashlash masalasi bayroqlarni olib tashlash uchun soʻrovlar sahifasida munozara qilinadi. Bunday soʻrov berilgan Xulosa chiqaruvchiga, soʻrov munozarasi davrida bahsli xulosalar chiqarishdan oʻzini tiyishi tavsiya etiladi.

== Uzoq muddatli blok ==
Qoidabuzarlik uchun uch oydan ortiq muddatga cheklanib qoʻyilgan foydalanuvchining bayrogʻi muhokama qilinmasdan olib tashlanishi mumkin (oʻz xohishiga koʻra emas).

== Roʻyxat ==
=== Hozirgi xulosa chiqaruvchilar ===
{|align=center style=&quot;background:transparent; width:90%;&quot;
|
{|class=&quot;wikitable sortable plainlinks&quot; style=&quot;font-size:0.85em;&quot;
! Foydalanuvchi !! Qachondan beri xulosa chiqaruvchi !! Faollik&lt;!--Faollik ustuni soʻnggi 30 kun ichida amalga oshirilgan harakatlar soniga qarab faollik holatini koʻrsatadi. 0—4 ta harakat „faol emas“, 5 va undan ortiq harakat esa „faol“ sifatida koʻrsatiladi.--&gt;
|-
|{{Foydalanuvchi|Umarxon III}} || [[Vikipediya:Soʻrovlar/Patrullovchi/Arxiv_23#Umarxon_III|2023-yil 21-iyul]] || {{Faol}}
|-
|{{Foydalanuvchi|Hasan Xamidovich}} || [[Vikipediya:Soʻrovlar/Xulosa_chiqaruvchi/Arxiv_24#Foydalanuvchi:Hasan_Xamidovich|2025-yil 5-yanvar]] || {{Faol}}
|}
|}

=== Sobiq xulosa chiqaruvchilar ===
{|align=center style=&quot;background:transparent; width:90%;&quot;
|
{| class=&quot;wikitable sortable plainlinks&quot; style=&quot;font-size:0.85em;&quot;
|-
! Foydalanuvchi !! Xulosa chiqaruvchilik davri !! Xulosa chiqaruvchilikdan ketish sababi
|-
| {{Foydalanuvchi|Optima D}} || 27.12.2022—03.07.2023 || [https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=Foydalanuvchi_munozarasi:Malikxan&amp;oldid=3787851#Foydalanuvchi_guruhlari Oʻz xohishi bilan]
|-
| {{Foydalanuvchi|Muzaffar Murodovich}} || 06.03.2023—14.06.2023 || [[Vikipediya:Soʻrovlar/Xulosa_chiqaruvchi/Arxiv_23#Foydalanuvchi:Muzaffar_Murodovich_2|Oʻz xohishi bilan]]
|-
| {{Foydalanuvchi|Panpanchik}} || 23.03.2023—11.09.2024 || [https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=Special%3ALog&amp;logid=1445878 Administrator boʻlganligi sababli]
|-
| {{Foydalanuvchi|Axadjon1}} || 01.04.2024—17.12.2024 || [[Vikipediya:Administratorlar_forumi/Arxiv/2024#Axadjon1ni_unga_berilgan_statusdan_mahrum_qilish|Qoidalarni buzganligi uchun]]
|-
| {{Foydalanuvchi|Mrshaxas}} || 01.04.2024—17.12.2024 || [https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=Special%3ALog&amp;logid=1454414 Chetlashtirilganligi uchun]
|-
| {{Foydalanuvchi|Abdufattohov Ibrohimjon}} || 05.04.2024—17.12.2024 || [[Vikipediya:Administratorlar_forumi/Arxiv/2024#Abdufattohov_Ibrohimjon|Qoidalarni buzganligi uchun]]
|-
| {{Foydalanuvchi|ShohjahonSobirov}} || 10.05.2024—08.08.2024 || [https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=Vikipediya:Administratorlar_forumi&amp;diff=prev&amp;oldid=4619538 Qoidalarni buzganligi uchun]
|-
|{{Foydalanuvchi|Hilola Jurakulova}} || 08.04.2023—28.03.2025 || [[Vikipediya:Administratorlar_forumi#Nofaol_status_egalarini_statuslarini_olish_toʻgʻrisida|Nofaollik]]
|-
|{{Foydalanuvchi|Husniddin Rasulov}} || 08.04.2023—28.03.2025 || [[Vikipediya:Administratorlar_forumi#Nofaol_status_egalarini_statuslarini_olish_toʻgʻrisida|Nofaollik]] 
|-
|{{Foydalanuvchi|Kamol Azzam}} || 04.10.2023—28.03.2025 || [[Vikipediya:Administratorlar_forumi#Nofaol_status_egalarini_statuslarini_olish_toʻgʻrisida|Nofaollik]] 
|-
|{{Foydalanuvchi|ITPRO.UZ}} || 04.10.2023—1.11.2026 || [[Foydalanuvchi munozarasi:ITPRO.UZ#Ogohlantirish!|Nofaollik]] 
|}
|}
[[Turkum:Vikipediya:Xulosa chiqaruvchilar]]

== Yana qarang ==
* [[Vikipediya:Soʻrovlar/Xulosa chiqaruvchi]]
* [[Vikipediya:Sahifalarni oʻchirish qoidalari]]
* [[Vikipediya:Tezda oʻchirish mezonlari]]

[[Turkum:Vikipediya:Qoidalar]]</text>
      <sha1>kx2lp9s9j6awaie2fncnmxdyz2kh5vq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328165</id>
      <parentid>6328163</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T15:11:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirishkorlik</username>
        <id>75661</id>
      </contributor>
      <comment>/* Sobiq xulosa chiqaruvchilar */</comment>
      <origin>6328165</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11467" sha1="4tqcmra6ooyqxx50z873pcc2fbbdqt6" xml:space="preserve">{{Qoidalar|[[VP:XCH]]}}
[[Fayl:Edit-find-replace.svg|right|150px]]

'''Xulosa chiqaruvchi''' – sahifalarni oʻchirishga imkon beruvchi texnik bayroq. Xulosa chiqaruvchilar [[VP:TOʻM]]ning deyarli barcha mezonlari asosida sahifalarni oʻchirishlari va [[VP:OʻCH]]ning oddiy nominatsiyalarida xulosa chiqarishlari mumkin.

== Statusni tayinlash qoidalari ==
Xulosa chiqaruvchi statusi [[VP:SOʻQ|maqolalarni oʻchirish]] talablarini biladigan, tushunadigan va Vikipediya qoidalari bilan tanish boʻlgan roʻyxatdan oʻtgan foydalanuvchilarga berilishi mumkin.

Xulosa chiqaruvchi statusini olish uchun nomzodlik munozara qilinadigan '''[[Vikipediya:Soʻrovlar/Xulosa chiqaruvchi]]''' sahifasida soʻrov qoldirish kerak.

Nomzod quyidagi talablarga javob berishi shart:
* Vikipediyaning oʻzbek tilidagi boʻlimida kamida 6 oy oldin roʻyxatdan oʻtgan boʻlishi kerak;
* Kamida 1000 ta tahrir qilgan boʻlishi kerak;

Munozara bir hafta davom etadi. Xulosa chiqaruvchi statusi administratorlardan biri tomonidan foydalanuvchiga beriladi.

Status berilmagan taqdirda, munozara yopilganidan 3 oy oʻtganidan soʻng qayta murojaat qilish tavsiya etiladi. Bunday holda, foydalanuvchi oldingi soʻroviga havola berishi kerak.

== Xulosa chiqaruvchi uchun asosiy huquqlar va tavsiyalar toʻplami ==
Xulosa chiqaruvchilar quyidagi turdagi sahifalarni oʻchirish boʻyicha munozaralar xulosasini chiqarishi mumkin:
* Quyidagi asoslarga koʻra oʻchirishga qoʻyilgan maqolalar:
** [[Vikipediya:Minimal talablar|Minimal talablarga]] mos kelmasligi.
** [[Vikipediya:Ensiklopedik ahamiyat|Ahamiyatsizligi]].
** [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari|Mualliflik huquqining]] buzilishi.
** Roʻyxatlar uchun: roʻyxatlarga [[Vikipediya:Roʻyxatlar|qoʻyilgan talablarning]] buzilishi.

Bunda xulosa chiqaruvchilarning vakolatlari doirasidan tashqariga chiqadigan eʼtirozlar bildirilmasligi talab etiladi.
* Vikipediyadagi andozalar, turkumlar, fayllar, portallar, loyihalar va sahifalar.
* [[Vikipediya:Inkubator|Inkubator sahifalari]] – uning nizomiga muvofiq.
* Boshqa nom maydonlaridagi sahifalar, shuningdek, yuqorida koʻrsatilmagan boshqa eʼtirozlar mavjud boʻlgan maqolalar, agar ularni oʻchirish boʻyicha konsensus mavjud boʻlsa yoki nomzodlik muddati davomida (kamida bir hafta) muhokamalarda eʼtirozlar boʻlmasa.

Xulosa chiqaruvchi xulosa chiqarishda oʻz maqomini koʻrsatishi shart.

Shuningdek, yuqorida keltirilgan roʻyxatga kirmagan „Oʻchirish uchun“ sahifalaridagi boshqa har qanday nomzodlar boʻyicha dastlabki xulosalarni chiqarishlari mumkin. Agar bir hafta davomida bunday xulosaga nisbatan asosli eʼtirozlar bildirilmasa, ushbu xulosa boshqa har qanday xulosa chiqaruvchi (muallifdan tashqari) tomonidan tasdiqlanishi va yakuniy deb tan olinishi mumkin. Bundan tashqari, dastlabki xulosa istalgan vaqtda administrator tomonidan ham tasdiqlanishi mumkin. Boshqa yakunlovchi boshqacha natija bilan yana bir dastlabki xulosa chiqarishi mumkin, bunday holda yakuniy xulosani '''administrator chiqarishi''' lozim boʻladi.

== Xulosaga eʼtiroz bildirish tartibi ==
Xulosa chiqaruvchilar tomonidan chiqarilgan xulosalarga ikki hafta ichida soddalashtirilgan tartibda eʼtiroz bildirish mumkin. Buning uchun boʻlim sarlavhasini „Xulosa“dan „Eʼtirozli xulosa“ga oʻzgartirish va xulosani qayta koʻrib chiqish uchun asosli dalillar keltirish lozim.

Agar shu kungi [[Vikipediya:Oʻchirishga]] sahifasi yopilgan boʻlsa, uni {{tl|Vikipediya:Oʻchirishga/Navigatsiya}} andozasidan tegishli parametrni olib tashlash orqali qayta ochish kerak. Agar saqlash toʻgʻrisidagi yakuniy qarorga eʼtiroz bildirilsa, oʻchirishga taklif etilayotgan sahifaga avvalgi sanasi koʻrsatilgan {{tl|oʻchirishga}} andozasi qaytarilishi kerak. Bunda tahrir izohidan [[Vikipediya:Oʻchirishga]] sahifasidagi yakuniy qarorga eʼtiroz bildirilayotgani aniq koʻrinishi lozim.

Eʼtiroz bildirish jarayoni boshlangani haqida yakuniy qaror muallifini xabardor etish maqsadga muvofiq. Buning uchun ogohlantirish tizimidan (uning taxallusini teglash yoki {{tl|ping}} andozasidan foydalanish) yoki foydalanuvchi munozara sahifasiga yozish orqali xabar berish mumkin.

Soddalashtirilgan tartibda eʼtiroz bildirilgan xulosani munozarada ishtirok etmagan administrator qayta koʻrib chiqishi lozim. Xulosa chiqarilgandan soʻng ikki hafta ichida eʼtiroz bildirilmagan xulosaga odatdagi tartibda eʼtiroz bildirish mumkin.

Xulosalarni chiqarishning soddalashtirilgan tartibi vakolatli xulosa chiqaruvchilar va administratorlar tomonidan chiqarilgan xulosalarga nisbatan qoʻllanilmaydi. Vakolatli xulosa chiqaruvchilar va administratorlar tomonidan chiqarilgan xulosalarga eʼtiroz bildirish [[Vikipediya:Administrator harakatlariga eʼtiroz]] sahifasida amalga oshiriladi.

== Sahifalarni tezda oʻchirish ==
Xulosalar tezda oʻchirish mezonlariga aniq mos kelgan taqdirda, sahifalarni tezda oʻchirish huquqiga va texnik imkoniyatiga ega boʻladi. Xulosa chiqaruvchilar uchun quyidagi cheklovlar amal qiladi:

* '''U4''' ''(avval oʻchirilgan va qayta yaratish taqiqlangan sahifa)'' – ushbu mezondan faqat oʻchirilgan versiyalarni koʻrmasdan natijani asoslash mumkin boʻlganda foydalanish kerak.
* '''U5''' ''(yagona muallif xohishiga koʻra)'' – yakuniy natijalar ushbu mezondan foydalanish huquqiga ega emas.

== Bayroqni olib tashlash ==
Xulosa chiqaruvchi bayrogʻi quyidagi asoslarga koʻra olib tashlanishi mumkin.

'''Kam faollik'''

Xulosa chiqaruvchi sifatida kam faollik koʻrsatgan foydalanuvchilardan olib qoʻyilishi mumkin. Xulosa chiqaruvchilar faolligiga qoʻyiladigan minimal talablar – yarim yil ichida kamida 10 ta harakat (tezda oʻchirish amalini bajarish va oʻchirishga sahifasida kamida ikkita mazmunli xulosa chiqarish, uni yopish).

Kam faol xulosa chiqaruvchilar roʻyxati (qizil bilan ajratilgan) har oyning boshida yangilanadigan [[Vikipediya:Administratorlar/Faollik]] sahifasida keltiriladi. Kam faol foydalanuvchiga faollikni oshirish taklifi bilan tegishli bildirishnoma yuborilishi mumkin. Agar bildirishnoma yuborilganidan soʻng ikki hafta oʻtgach, foydalanuvchi kerakli miqdordagi harakatlarni amalga oshirmasa, unga bayroqni olib qoʻyish uchun [[Vikipediya:Bayroqlarni olish|soʻrov berilishi mumkin]].

Faollik talabi [[Vikipediya:Arbitraj qoʻmitasi|Arbitraj qoʻmitasining]] amaldagi tarkibiga kiruvchi xulosa chiqaruvchilarga tegishli emas, 6 oylik muddat esa vakolat tugaganidan keyin hisoblanadi.

'''Bayroqdan foydalanish qoidalarini buzish'''
# Yakunlash bilan bogʻliq boshqa qoidalarni qoʻpol ravishda buzish (bloklash mumkin boʻlgan holatlar): yakunlovchilar oʻrtasidagi ziddiyat; yakunga oid iltimos va mulohazalarga javoban [[Vikipediya:Shaxsiy adovatdan saqlaning|adovatdan saqlanish]] va [[Vikipediya:Odob-axloq qoidalari|odob-axloq]] qoidalarini buzish kabi – bir martalik qoidabuzarlik kifoya, maqom munozara bilan bekor qilinishi mumkin.
# Natijaga taʼsir koʻrsatgan qoʻpol qoidabuzarliklar: barcha foydalanuvchilar muhokamada maqolaning ahamiyatsizligini taʼkidlagani uchun u oʻchirildi, biroq yakunlovchi maqolaning ahamiyati aniq koʻrsatilgan holda toʻldirilganini eʼtiborga olmadi; maqola Vikipediyaning aniq nusxasiga havola qilingan holda koʻchirma sifatida oʻchirildi va shu kabi – birinchi marta ogohlantirish beriladi, ikkinchi marta maqomni bekor qilish masalasi koʻtariladi.
# Unchalik jiddiy boʻlmagan qoidabuzarliklar: muhokamada ortiqcha va behuda bahslarni keltirib chiqaradigan xulosa chiqarvuchining vakolati doirasidan chetga chiqishi; xulosalarda asoslarning yetishmasligi va hokazo – avvalo ogohlantirish beriladi, muntazam takrorlanishi holda statusni bekor qilish masalasi koʻtariladi (muntazamlikni aniqlashda koʻp narsa ushbu foydalanuvchining xulosa chiqarish tezligiga, qoidabuzarlik jiddiyligiga bogʻliq).

Ushbu asos boʻyicha bayroqni olib tashlash masalasi bayroqlarni olib tashlash uchun soʻrovlar sahifasida munozara qilinadi. Bunday soʻrov berilgan Xulosa chiqaruvchiga, soʻrov munozarasi davrida bahsli xulosalar chiqarishdan oʻzini tiyishi tavsiya etiladi.

== Uzoq muddatli blok ==
Qoidabuzarlik uchun uch oydan ortiq muddatga cheklanib qoʻyilgan foydalanuvchining bayrogʻi muhokama qilinmasdan olib tashlanishi mumkin (oʻz xohishiga koʻra emas).

== Roʻyxat ==
=== Hozirgi xulosa chiqaruvchilar ===
{|align=center style=&quot;background:transparent; width:90%;&quot;
|
{|class=&quot;wikitable sortable plainlinks&quot; style=&quot;font-size:0.85em;&quot;
! Foydalanuvchi !! Qachondan beri xulosa chiqaruvchi !! Faollik&lt;!--Faollik ustuni soʻnggi 30 kun ichida amalga oshirilgan harakatlar soniga qarab faollik holatini koʻrsatadi. 0—4 ta harakat „faol emas“, 5 va undan ortiq harakat esa „faol“ sifatida koʻrsatiladi.--&gt;
|-
|{{Foydalanuvchi|Umarxon III}} || [[Vikipediya:Soʻrovlar/Patrullovchi/Arxiv_23#Umarxon_III|2023-yil 21-iyul]] || {{Faol}}
|-
|{{Foydalanuvchi|Hasan Xamidovich}} || [[Vikipediya:Soʻrovlar/Xulosa_chiqaruvchi/Arxiv_24#Foydalanuvchi:Hasan_Xamidovich|2025-yil 5-yanvar]] || {{Faol}}
|}
|}

=== Sobiq xulosa chiqaruvchilar ===
{|align=center style=&quot;background:transparent; width:90%;&quot;
|
{| class=&quot;wikitable sortable plainlinks&quot; style=&quot;font-size:0.85em;&quot;
|-
! Foydalanuvchi !! Xulosa chiqaruvchilik davri !! Xulosa chiqaruvchilikdan ketish sababi
|-
| {{Foydalanuvchi|Optima D}} || 27.12.2022—03.07.2023 || [https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=Foydalanuvchi_munozarasi:Malikxan&amp;oldid=3787851#Foydalanuvchi_guruhlari Oʻz xohishi bilan]
|-
| {{Foydalanuvchi|Muzaffar Murodovich}} || 06.03.2023—14.06.2023 || [[Vikipediya:Soʻrovlar/Xulosa_chiqaruvchi/Arxiv_23#Foydalanuvchi:Muzaffar_Murodovich_2|Oʻz xohishi bilan]]
|-
| {{Foydalanuvchi|Panpanchik}} || 23.03.2023—11.09.2024 || [https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=Special%3ALog&amp;logid=1445878 Administrator boʻlganligi sababli]
|-
| {{Foydalanuvchi|Axadjon1}} || 01.04.2024—17.12.2024 || [[Vikipediya:Administratorlar_forumi/Arxiv/2024#Axadjon1ni_unga_berilgan_statusdan_mahrum_qilish|Qoidalarni buzganligi uchun]]
|-
| {{Foydalanuvchi|Mrshaxas}} || 01.04.2024—17.12.2024 || [https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=Special%3ALog&amp;logid=1454414 Chetlashtirilganligi uchun]
|-
| {{Foydalanuvchi|Abdufattohov Ibrohimjon}} || 05.04.2024—17.12.2024 || [[Vikipediya:Administratorlar_forumi/Arxiv/2024#Abdufattohov_Ibrohimjon|Qoidalarni buzganligi uchun]]
|-
| {{Foydalanuvchi|ShohjahonSobirov}} || 10.05.2024—08.08.2024 || [https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=Vikipediya:Administratorlar_forumi&amp;diff=prev&amp;oldid=4619538 Qoidalarni buzganligi uchun]
|-
|{{Foydalanuvchi|Hilola Jurakulova}} || 08.04.2023—28.03.2025 || [[Vikipediya:Administratorlar_forumi#Nofaol_status_egalarini_statuslarini_olish_toʻgʻrisida|Nofaollik]]
|-
|{{Foydalanuvchi|Husniddin Rasulov}} || 08.04.2023—28.03.2025 || [[Vikipediya:Administratorlar_forumi#Nofaol_status_egalarini_statuslarini_olish_toʻgʻrisida|Nofaollik]] 
|-
|{{Foydalanuvchi|Kamol Azzam}} || 04.10.2023—28.03.2025 || [[Vikipediya:Administratorlar_forumi#Nofaol_status_egalarini_statuslarini_olish_toʻgʻrisida|Nofaollik]] 
|-
|{{Foydalanuvchi|ITPRO.UZ}} || 11.08.2022—1.11.2026 || [[Foydalanuvchi munozarasi:ITPRO.UZ#Ogohlantirish!|Nofaollik]] 
|}
|}
[[Turkum:Vikipediya:Xulosa chiqaruvchilar]]

== Yana qarang ==
* [[Vikipediya:Soʻrovlar/Xulosa chiqaruvchi]]
* [[Vikipediya:Sahifalarni oʻchirish qoidalari]]
* [[Vikipediya:Tezda oʻchirish mezonlari]]

[[Turkum:Vikipediya:Qoidalar]]</text>
      <sha1>4tqcmra6ooyqxx50z873pcc2fbbdqt6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sherzod Karimov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>714632</id>
    <revision>
      <id>6328229</id>
      <parentid>6121126</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T18:15:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328229</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8555" sha1="2693wsl1pt0r6xkxjjy9n7jsu9sv4sb" xml:space="preserve">{{Futbolchi
 | ism                = Sherzod Karimov
 | tavallud_sana      = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1989|01|26}}
 | tavallud_joyi      = {{Flagicon|Oʻzbekiston SSR}} {{TavalludJoyi|Fargʻona}} [[Fargʻona viloyati]] &lt;br/&gt; [[Oʻzbekiston SSR]]
 | boʻyi              = {{height|cm=174}}
 | laqab              = 
 | pozitsiya          = [[Yarim himoyachi]]
 | joriyklub          = ''Faoliyatini yakunlagan''
 | klubraqami         = 
 | yoshlikyillari1    = 
 | yoshlikklublari1   = {{Flagicon|Uzbekistan}} [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
 | yoshlikyillari2    = 
 | yoshlikklublari2   = {{Flagicon|UZB}} [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
 | klublar            = 
 | boshliqyillar      = 
 | boshliqklublar     = 
 | yillar1            = 2006—2007
 | klublar1           = {{Flagicon|UZB}} [[Shayxontohur (futbol klubi)|Shayxontohur Toshkent]]
 | isht1              = 18
 | gollar1            = 4
 | yillar2            = 2007—2008
 | klublar2           = {{Flagicon|UZB}} [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
 | isht2              = 12
 | gollar2            = 0
 | yillar3            = 2009—2018
 | klublar3           = {{Flagicon|UZB}} [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
 | isht3              = 160
 | gollar3            = 25
 | yillar4            = 2013
 | klublar4           = {{ijara}} {{Flagicon|Xitoy}} [[Qingdao Hainiu F.C. (1990)|Qingdao Hainiu F. C.]]
 | isht4              = 6
 | gollar4            = 0
 | yillar5            = 2018
 | klublar5           = {{Flagicon|UZB}} [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkeny]]
 | isht5              = 1
 | gollar5            = 0
 | yillar6            = 2018
 | klublar6           = {{Flagicon|UZB}} [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
 | isht6              = 14
 | gollar6            = 0
 | yillar7            = 2019
 | klublar7           = {{Flagicon|UZB}} [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkeny]]
 | isht7              = 12
 | gollar7            = 2
 | yillar8            = 2020
 | klublar8           = {{Flagicon|UZB}} [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]
 | isht8              = 32
 | gollar8            = 2
 | yillar9            = 2021—2022
 | klublar9           = {{Flagicon|UZB}} [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
 | isht9              = 25
 | gollar9            = 2
 | milliyyillar1      = 2008—2009
 | milliyjamoa1       = {{Flagicon|UZB}} [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Oʻzbekiston U 20]]
 | milliyisht1        = 23
 | milliygollar1      = 9
 | milliyyillar2      = 2010
 | milliyjamoa2       = {{Flagicon|UZB}} [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Oʻzbekiston U 23]]
 | milliyisht2        = 5
 | milliygollar2      = 2
 | milliyyillar3      = 2009—2017
 | milliyjamoa3       = {{Flagicon|UZB}} [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]]
 | milliyisht3        = 5
 | milliygollar3      = 0
}}
'''Sherzod Karimov''' (1989-yil 26-yanvarda tugʻilgan; [[Fargʻona]], [[Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Oʻzbekiston SSR]]) – [[Oʻzbekiston|oʻzbek]] [[Futbol|futbolchisi]]&lt;ref&gt;[http://www.footballtop.ru/players/sherzod-karimov Sherzod Karimov – biografiya, reyting, statistika, profil futbolista | Futbol Top.ru]&lt;/ref&gt;, [[Yarimhimoyachi|yarim himoyachi]] pozitsisyasida oʻynagan.

== Futbolchilik faoliyati ==
Sherzod Karimov professional faoliyatini 2006-yilda „[[Shayxontohur (futbol klubi)|Shayxontohur]]“ kluibda [[Oʻzbekiston Pro ligasi|Birinchi liga]] musoboqasida boshlagan&lt;ref&gt;http://www.footballtop.ru/players/sherzod-karimov&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://sports.sohu.com/20130619/n379255222.shtml|title=卡里莫夫与青岛中能完成解约 回老东家继续效力|access-date=3-yanvar 2015-yil|archive-date=4-iyul 2019-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20190704181320/http://sports.sohu.com/20130619/n379255222.shtml|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. 2008-yilda esa Oliy liganing „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“ klubiga oʻtdi. Karimov „Qizilqum“ tarkibida 2009-yil boshiga qadar toʻp urgan va shu vaqt ichida jamoa tarkibida oʻn ikkita oʻyin oʻtkazgan&lt;ref&gt;http://www.footballtop.ru/players/sherzod-karimov&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.pakhtakor.uz/index.php?act=news&amp;section=18&amp;subsec=66&amp;news_id=316|title=Karimov will play at Quingdao Jonoon in loan|access-date=3-yanvar 2015-yil|archive-date=8-iyul 2018-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20180708104029/http://www.pakhtakor.uz/index.php?act=news&amp;section=18&amp;subsec=66&amp;news_id=316|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

2009-yil boshida Sherzod Karimov Toshkentning [[Paxtakor (futbol klubi)|&quot;Paxtakor]]&quot; klubi bilan shartnoma imzoladi. 2013-yilning fevral oyida „Paxtakor“ Sherzod Karimovni Xitoyning „Qingdao Zhongnen“ klubiga ijaraga bergan edi&lt;ref&gt;[http://www.pakhtakor.uz/index.php?act=news&amp;section=18&amp;subsec=66&amp;news_id=316 Karimov will play at Quingdao Jonoon in loan]&lt;/ref&gt;. Xitoy terma jamoasi tarkibida Sherzod Karimov asosiy tarkibda joy ololmadi va oʻsha yilning iyun oyida „Paxtakor“ga qaytdi&lt;ref&gt;[http://sports.sohu.com/20130619/n379255222.shtml 卡里莫夫与青岛中能完成解约 回老东家继续效力]&lt;/ref&gt;. U shu vaqtga qadar „Paxtakor“ safida 124 ta oʻyinda maydonga tushib, 19 ta gol urgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/en/component/joomleague/?view=report&amp;compID=410&amp;matchId=3488|title=Pakhtakor v Al-Nassr|date=1-mart 2011-yil|publisher=The AFC|accessdate=3-mart 2011-yil|archiveurl=https://archive.today/20120915104352/http://www.the-afc.com/en/component/joomleague/?view=report&amp;compID=410&amp;matchId=3488|archivedate=2012-09-15}}&lt;/ref&gt;.

2022-yil mavsum yakunida futbolchilik faoliyatini yakunlagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/372188?utm_source=telegram&amp;utm_medium=championatasia |sarlavha=&quot;Жаҳон чемпиони дарвозасига урган голимни ҳеч қачон унутмайман&quot; — бутсаларини &quot;Нефтчи&quot;да михга илган Шерзод Каримов бугун нима билан банд? |sana=2024/08/28}}&lt;/ref&gt;.

=== Milliy terma jamoa ===
Karimov U-19, [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|U-20]], [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|U-23]] va kattalar terma jamoasida [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]]ni toʻrtta xalqaro toifada himoya qilgan.

== Yutuqlar ==
* {{Oltin}} Oʻzbekiston chempioni: 2012, 2014, 2015, 2018
* {{Kumush}} Oʻzbekiston vitse-chempioni: 2009, 2010, 2019
* {{Bronza}} Oʻzbekiston chempionati bronza medali sovrindori: 2011
* {{Oltin}} Oʻzbekiston kubogi sohibi: 2009, 2011
* {{Oltin}} Oʻzbekiston Pro ligasi: 2021

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://web.archive.org/web/20190704200326/http://footballfacts.ru/players/485947 Sherzod Karimov] Footballfactsru saytida

* [https://int.soccerway.com/players/sherzod-karimov/75391/ Sherzod Karimov] [[Soccerway]] saytida
* [https://www.national-football-teams.com/player/29882.html Sherzod Karimov] National-Football-Teams.com saytida
* [https://www.transfermarkt.world/sherzod-karimov/profil/spieler/127743 Sherzod Karimov] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230314140209/https://www.transfermarkt.world/sherzod-karimov/profil/spieler/127743 |date=2023-03-14 }} [[Transfermarkt]] saytida
{{Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha) 2009-yilgi jahon chempionati tarkibi}}
{{Oʻzbekiston tarkibi 2010-yilgi Osiyo oʻyinlari}}

{{DEFAULTSORT:Karimov, Sherzod}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1989-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:26-yanvarda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:Qizilqum klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:Navbahor futbolchilari]]
[[Turkum:Lokomotiv Toshkent futbol klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Surxon klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Qingdao Hainiu F.C. (1990) futbolchilari]]
[[Turkum:Neftchi (Fargʻona) futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Xitoy Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Xitoydagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Oʻzbekiston 20 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Osiyo oʻyinlari 2010 futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonning Osiyo oʻyinlaridagi sportchilari]]</text>
      <sha1>2693wsl1pt0r6xkxjjy9n7jsu9sv4sb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sony Pictures Motion Picture Group</title>
    <ns>0</ns>
    <id>716834</id>
    <revision>
      <id>6328365</id>
      <parentid>5855060</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:11:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328365</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3251" sha1="1d16s5ojgcq12g367wgwxnr9jwovxg6" xml:space="preserve">{{Infobox company
| name             = Sony Pictures Motion Picture Group
| tasvir            = Sony Pictures Inc. logo.svg
| logo_size        = 100px
| sobiq_nomi    = Columbia TriStar Motion Picture Group (1998–2013)
| type             = Boʻlinma
| foundation       = {{start date and age|1998}}&lt;br /&gt;[[Hollywood]], [[Los Angeles]], [[California]], AQSh
| location         = {{AQSh bayrogʻi}} 10202 West Washington Boulevard, Culver City, [[Kaliforniya]], AQSh
| location_city    = &lt;!--modifies &quot;Headquarters&quot; entry--&gt;
| location_country = &lt;!--modifies &quot;Headquarters&quot; entry--&gt;
| locations        = &lt;!--# of locations--&gt;
| area_served      = Umumjahon
| key_people       = Tom Rothman&lt;br /&gt;{{small|(bosh direktor)}}&lt;br/&gt;Josh Greenstein&lt;br/&gt;{{small|(hamprezident)}}&lt;br/&gt;Sanford Panitch&lt;br/&gt;{{small|(hamprezident)}}
| industry         = Koʻngilochar
| products         = [[Film]]lar
| services         = Filmlarni tarqatish
| revenue          = 
| owner            = 
| num_employees    = 
| parent           = [[Sony Pictures|Sony Pictures Entertainment]]
| divisions        = 
| homepage         = {{Url|https://www.sonypictures.com/}}
}}'''Sony Pictures Entertainment Motion Picture Group''' ('''Sony Pictures Motion Picture Group''' nomi ostida tanilgan; qisqartmasi '''SPMPG''') [[Sony Pictures|Sony Pictures Entertainment]] kompaniyasining [[kinofilm]]lar biznesi bilan shugʻullanuvchi boʻlimidir. Bu shirkat 1998-yilda Columbia Pictures Industries, Inc. va TriStar Pictures, Inc. shirkatlarini birlashtirgan holda tashkil etilgan.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20080701202512/http://www.variety.com/article/VR1117469309.html?categoryid=18&amp;cs=1 &quot;Sony Hitches TriStar to Col&quot;], ''Variety'', 31-mart 1998-yil.&lt;/ref&gt; [[2013-yil]]ga qadar boʻlinma nomi '''Columbia TriStar Motion Picture Group''' boʻlgan.

== [[Sony Pictures Releasing]] ==
{{Infobox company
| name = Sony Pictures Releasing
| tasvir = [[Fayl:Sony Pictures Releasing logo.svg|100px]]
| logo_padding = 
| former_names = Triumph Releasing Corporation (1982–1994)&lt;br&gt;Columbia TriStar Pictures (1999-2005)
| type = Boʻlinma
| industry = [[Kinofilm]]lar
| foundation = {{start date and age|23-noyabr 1994-yil}}
| location_city = {{AQSh bayrogʻi}} 10202 West Washington Boulevard, Culver City, [[Kaliforniya]], AQSh
| key_people = 
| services = Filmlarni tarqatish va marketing
| revenue = 
| operating_income = 
| owner = [[Sony]]
| parent = {{Plainlist|
* [[Sony Pictures|Sony Pictures Entertainment]]
}}
| divisions = 
| website = {{URL|https://www.sonypictures.com/}}
}}
'''Sony Pictures Releasing''' [[Sony]] shirkatiga tegishli boʻlgan Amerika film distributor kompaniyasidir. [[1994-yil]]da asos solingan.&lt;ref name=&quot;BusinessProfiles&quot;&gt;[https://businessprofiles.com/details/sony-pictures-releasing/NY-1358802 SONY PICTURES RELEASING CORPORATION] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20211122055731/https://businessprofiles.com/details/sony-pictures-releasing/NY-1358802 |date=2021-11-22 }} businessprofiles.com, Retrieved on 20-yanvar 2014-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar == 
* [https://www.sonypictures.com/movies Sony Pictures filmlari]

{{Tashqi havolalar}}

[[Turkum:AQSh shirkatlari]]
[[Turkum:Sony Pictures Entertainment]]


{{chala}}</text>
      <sha1>1d16s5ojgcq12g367wgwxnr9jwovxg6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stomatologik protezlash</title>
    <ns>0</ns>
    <id>720566</id>
    <revision>
      <id>6328564</id>
      <parentid>4354067</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:32:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328564</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3245" sha1="90pahd5ycm0dhbo0mxly99bm06bslld" xml:space="preserve">'''Stomatologik protezlash''' - stomatologiyaning [[tish]] toʻqimalarini tiklash, yoʻqotilgan tishlarni almashtirish, chaynash apparati tuzilishini va funktsiyasini tiklash bilan shugʻullanadigan boʻlimi.
 
== Tarix ==
Tishni protezlashni XVII-asr oxirida fransuz jarrohi Pyer Foshar ixtiro qilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|title=Pierre Fauchard and Obturators|url=https://www.fauchard.org/publications/32-pierre-fauchard-and-obturators|access-date=2022-01-24|website=fauchard.org|arxivsana=2022-01-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220124165954/https://www.fauchard.org/publications/32-pierre-fauchard-and-obturators}}&lt;/ref&gt; Foshar yoʻqolgan tishlarni almashtirishning koʻplab usullarini kashf etdi. U fil suyagidan protezlar yasagan. Foshar, shuningdek, tishlarning holatini toʻgʻrilash uchun breketlarni ixtiro qildi, ularni oltin sim va ipak iplardan yasagan.
Fransuz farmasevti Aleksis Dyushato fransuz stomatologi Nikolya Dyubua de Sheman bilan birgalikda 1774-yilda birinchi chinni tishlarini yasagan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|title=The Henry J. McKellops Collection in Dental Medicine|url=http://beckerexhibits.wustl.edu/rare/collections/mckellops.html|access-date=2022-01-24|website=beckerexhibits.wustl.edu|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131017122840/http://beckerexhibits.wustl.edu/rare/collections/mckellops.html|arxivsana=2013-10-17}}&lt;/ref&gt;
 
== Protezlash turlari ==
 
Tish protezlari uch turga boʻlinadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|title=What is the prevalence of various types of prosthetic dental restorations in Europe?|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0501.2007.01435.x|access-date=2022-01-24|website=onlinelibrary.wiley.com}}&lt;/ref&gt;:
* Olinmaydigan protezlar. Olinmaydigan protezlarga tojlar, implantlar, koʻpriksimon protezlar  va vinirlar kiradi. Olinmaydigan protezlar koʻpincha mavjud tishlarga biriktiriladi. Empirik qoida shundaki, har bir tish boshqa tishning chaynash bosimini oʻzlashtirishi mumkin. Ikki tishni almashtirish uchun ikkita tayanch tish kerak boʻladi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|title=Crowns|url=https://www.tetrismile.com/crowns|access-date=2022-01-24|website=tetrismile.com}}&lt;/ref&gt; Individual tish tojlari tish protezi boʻlib hisoblanmaydi, balki tishlarni saqlab qolish uchun xizmat qiladi, ammo tibbiy tizimda ular odatda moliyaviy nuqtai-nazarga koʻra tish protezlari safiga kiritiladi. 
* Olinadigan protezlar. Tishsiz jagʻlarni protezlash uchun ishlatiladi.
* Kombinatsiyalashgan protezlash.
 
== To'qimalarni tiklash ==
2015-yilda Yaponiya fizika-kimy tadqiqotlari instituti tadqiqotchilari Tokio tibbiyot va stomatologiya universitetidagi hamkasblari bilan birgalikda sichqon toʻqimasidan bir nechta yangi tishlarni oʻstirishga, soʻngra hosil boʻlgan tishlarni sichqonchaning jagʻiga implantatsiya qilishga muvaffaq boʻlishdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|title=Multiplying teeth|url=https://www.riken.jp/en/news_pubs/research_news/pr/2015/20151218_4/|access-date=2022-01-24|website=triken.jp}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|title=Functional tooth restoration utilising split germs through re-regionalisation of the tooth-forming field|url=https://www.nature.com/articles/srep18393|access-date=2022-01-24|website=nature.com}}&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Tibbiyot]]</text>
      <sha1>90pahd5ycm0dhbo0mxly99bm06bslld</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sonic 2</title>
    <ns>0</ns>
    <id>721208</id>
    <revision>
      <id>6328363</id>
      <parentid>5991520</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:01:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328363</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13733" sha1="2owcuhs3dpbeemzbvck9jb1bdlh2ora" xml:space="preserve">{{rasmiy tarjima}}
{{Film bilgiqutisi
| nom                  = Sonic 2
| asl_nom              = Sonic the Hedgehog 2
| tasvir               = Sonic the Hedgehog 2 filmi posteri.jpg
| izoh                 = Film posteri
| rejissyor            = [[Jeff Fowler]]
| prodyuser            = {{Plainlist|
* Neal H. Moritz
* Toby Ascher
* Toru Nakahara
* Hitoshi Okuno
}}
| ssenariy_muallifi    = {{Plainlist|
* Patrick Casey
* Josh Miller
* John Whittington
}}
| hikoya               = {{Plainlist|
* Pat Casey
* Josh Miller
}}
| rollarda             = {{Plainlist| 
* [[James Marsden]]
* [[Ben Schwartz]]
* [[Tika Sumpter]]
* [[Natasha Rothwell]]
* [[Adam Pally]]
* [[Shemar Moore]]
* [[Idris Elba]]
* [[Jim Carrey]]
}}
| operator             = Brandon Trost
| montajyor            = Jim May
| bastakor             = Tom Holkenborg
| studiya              = {{Plainlist|
* Sega Sammy Group
* Original Film
* Marza Animation Planet
* Blur Studio
}}
| distribyutor         = [[Paramount Pictures]]
| premyera             = {{premyera sanasi|2022|4|8|AQSh}}
| davomiylik           = 122 daqiqa&lt;ref name=BBFC&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.bbfc.co.uk/release/sonic-the-hedgehog-2-q29sbgvjdglvbjpwwc0xmdaxmzq5 |title=Sonic the Hedgehog 2 (PG) |date=24-mart 2022-yil |website=[[British Board of Film Classification]] |access-date=24-mart 2022-yil |url-status=live |archive-date=25-mart 2022-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20220325061117/https://www.bbfc.co.uk/release/sonic-the-hedgehog-2-q29sbgvjdglvbjpwwc0xmdaxmzq5 }}&lt;/ref&gt;
| mamlakat             = {{AQSh}}&lt;br /&gt;{{JPN}}
| til                  = inglizcha
| byudjet              = $90–110 million&lt;ref name=&quot;BOPreview&quot;&gt;Multiple sources:
* {{veb manbasi|url=https://deadline.com/2022/04/sonic-the-hedgehog-2-ambulance-weekend-box-office-1234995965/|title=''Sonic The Hedgehog 2'' To Keep Spring Thing Going With $50M+ Start – Box Office Preview|date=6-aprel 2022-yil|first=Anthony|last=D'Alessandro|website=[[Deadline Hollywood]]|access-date=6-aprel 2022-yil|archive-date=6-aprel 2022-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20220406215828/https://deadline.com/2022/04/sonic-the-hedgehog-2-ambulance-weekend-box-office-1234995965/|url-status=live}}
* {{veb manbasi|url=https://www.boxofficepro.com/weekend-box-office-forecast-sonic-the-hedgehog-2-may-break-out-as-ambulance-and-everything-everywhere-all-at-once-counter-program/|title=Weekend Box Office Forecast: ''Sonic the Hedgehog 2'' May Break Out as ''Ambulance'' and ''Everything Everywhere All at Once'' Counter-Program|date=6-aprel 2022-yil|first=Shawn|last=Robbins|website=Boxoffice Pro|access-date=6-aprel 2022-yil|archive-date=6-aprel 2022-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20220406235320/https://www.boxofficepro.com/weekend-box-office-forecast-sonic-the-hedgehog-2-may-break-out-as-ambulance-and-everything-everywhere-all-at-once-counter-program/|url-status=live}}
* {{veb manbasi|url=https://variety.com/2022/film/news/sonic-2-box-office-opening-weekend-ambulance-1235225701/|title=Box Office: ''Sonic the Hedgehog 2'' Looks to Speed Past Jake Gyllenhaal's ''Ambulance'' and ''Morbius''|date=6-aprel 2022-yil|first=Rebecca|last=Rubin|website=[[Variety]]|access-date=6-aprel 2022-yil|archive-date=6-aprel 2022-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20220406160041/https://variety.com/2022/film/news/sonic-2-box-office-opening-weekend-ambulance-1235225701/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi |last1=Scott |first1=Mendelson |title=Weekend Box Office: 'Sonic 2' Races To Record $71 Million Debut |url=https://www.forbes.com/sites/scottmendelson/2022/04/10/weekend-box-office-sonic-2-races-to-record-71-million-debut/?sh=ed4b84e4bf18 |website=Forbes |access-date=11-aprel 2022-yil |archive-date=11-aprel 2022-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20220411074832/https://www.forbes.com/sites/scottmendelson/2022/04/10/weekend-box-office-sonic-2-races-to-record-71-million-debut/?sh=ed4b84e4bf18 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| daromad              = $401.9 million&lt;ref name=&quot;BOM&quot;&gt;{{Cite Box Office Mojo |title=Sonic the Hedgehog 2 |id=12412888 |access-date=4-iyul 2022-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NUM&quot;&gt;{{Cite The Numbers |title=Sonic the Hedgehog 2 |id=Sonic-the-Hedgehog-2-(2022)|access-date=4-iyul 2022-yil}}&lt;/ref&gt;
}}'''''Sonic 2'''''{{efn|Yaponiyada {{nihongo|'''''Sonic the Movie / Sonic VS Knuckles'''''|ソニック・ザ・ムービー／ソニック VS ナックルズ|Sonikku za Mūbī / Sonikku VS Nakkuruzu|lead=yes|group=lower-alpha}} („Sonic filmi / Sonic Knucklesga qarshi“) oʻlaroq maʼlum&lt;ref&gt;{{tweet manbasi|nome=『ソニック・ザ・ムービー／ソニック VS ナックルズ』公式|user=Sonic_MovieJP|number=1469124713762856969|title=『ソニック・ザ・ムービー／ソニック VS ナックルズ』 ＼＼⭐2022年夏 全国公開❗／／ 🎙吹替キャストも続投決定✨ 🦔#ソニック：#中川大志 さん 🕶#ドクター・ロボトニック：#山寺宏一 さん #ソニックVSナックルズ #映画ソニック #テイルス #ナックルズ 🌎世界一斉解禁💥予告映像も到着💫|date=9-dekabr 2021-yil|access-date=9-dekabr 2021-yil|language=yaponcha}}&lt;/ref&gt;}} ({{lang-en|'''Sonic the Hedgehog 2'''}}; asl tarjimasi — ''Tipratikan Sonic 2'') [[2022-yil]]da katta ekranlarga chiqarilgan [[sarguzasht]] va [[komedik]] janrdagi [[film]] boʻlib, Sega Sammy Group, Original Film, Marza Animation Planet va Blur Studio studiyalari tomonidan ishlangan hamda [[Paramount Pictures]] tomonidan tarqatilgandir. Film rejissori — [[Jeff Fowler]], ssenariy mualliflari — Patrick Casey, Josh Miller va John Whittington. Film gʻoyasi Sega shirkati tomonidan yaratilmish [[Sonic the Hedgehog|shu nomli]] [[videooʻyin]] franshizasiga asoslangandir. Film ''Sonic the Hedgehog'' filmlar seriyasining ikkinchisi boʻlib, bundan avval ''[[Sonic the Hedgehog (film)|Sonic the Hedgehog]]'' (2020) ishlangan edi. Filmda bosh qahramonlarga [[Ben Schwartz]], [[Colleen O'Shaughnessey]], [[Idris Elba]], [[James Marsden]], [[Tika Sumpter]], [[Natasha Rothwell]], [[Adam Pally]], [[Shemar Moore]] va [[Jim Carrey]] ovoz bergan.

''Sonic 2'' premyerasi AQShda 2022-yil 8-aprelda boʻldi. Film umumjahon boʻylab $402 million jamgʻardi va [[2022-yil filmlari#Eng kassabop film|2022-yilning 9&lt;sup&gt;chi&lt;/sup&gt; eng kassabop filmi]]ga aylandi.

== Syujeti ==
[[Tipratikan Sonic (film)|Birinchi film]] voqealaridan soʻng, Tom va Maddie Green Hillsdagi uyini [[Tipratikan Sonic|Sonic]]ga omonat qoldirib, taʼtilga chiqishadi. Doktor Eggman Echidna Knuckles ({{talaffuz|Ekidna Naklz}}) bilan birgalikda zumradni topish ilinjida oʻrtaga chiqadi. Boshqa tarafdan, Sonic yangi oʻrtogʻi boʻlmish Miles „Tails“ Prower ({{talaffuz|Maylz &quot;Teyls&quot; Prauer}}) bilan birgalikda zumradni yomon qoʻllarga tushishidan avval topish uchun yoʻlga chiqishadi.&lt;ref name=&quot;USCopyrightOffice&quot;&gt;{{veb manbasi |sana=9-aprel 2021-yil |sarlavha=Sonic the Hedgehog 2 |url=https://cocatalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?v1=1&amp;ti=1,1&amp;Search_Arg=Sonic%20the%20Hedgehog%202&amp;Search_Code=TALL&amp;CNT=25&amp;PID=1Zo8h7U3gcHh8yeJ6ZLq1ynEk&amp;SEQ=20210524182649&amp;SID=1 |url-status=live |arxiv-url=https://web.archive.org/web/20210524223354/https://cocatalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?v1=1&amp;ti=1%2C1&amp;Search_Arg=Sonic+the+Hedgehog+2&amp;Search_Code=TALL&amp;CNT=25&amp;PID=1Zo8h7U3gcHh8yeJ6ZLq1ynEk&amp;SEQ=20210524182649&amp;SID=1 |arxiv-sana=24-may 2021-yil |qaralgan sana=24-may 2021-yil |nashriyot=United States Copyright Office |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210524223354/https://cocatalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?v1=1&amp;ti=1%2C1&amp;Search_Arg=Sonic+the+Hedgehog+2&amp;Search_Code=TALL&amp;CNT=25&amp;PID=1Zo8h7U3gcHh8yeJ6ZLq1ynEk&amp;SEQ=20210524182649&amp;SID=1 |arxivsana=2021-05-24}}&lt;/ref&gt;

== Rollarda ==
* [[Ben Schwartz]] — tipratikan Sonic&lt;ref name=&quot;USCopyrightOffice&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;IdrisKnuckles&quot;&gt;{{veb manbasi |familiya=Vary |ism=Adam |sana=10-avgust 2021-yil |sarlavha=Idris Elba Joins 'Sonic the Hedgehog 2' as Knuckles |url=https://variety.com/2021/film/news/idris-elba-knuckles-sonic-the-hedgehog-2-1235038654/ |url-status=live |arxiv-url=https://web.archive.org/web/20210811181518/https://variety.com/2021/film/news/idris-elba-knuckles-sonic-the-hedgehog-2-1235038654/ |arxiv-sana=11-avgust 2021-yil |qaralgan sana=11-avgust 2021-yil |vebsayt=Variety}}&lt;/ref&gt;
* [[Colleen O'Shaughnessey]] — Tails&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Radulovic |first=Petrana |date=7-dekabr 2021-yil |title=Sonic the Hedgehog 2 movie casts Tails classic voice actor |work=Polygon |url=https://www.polygon.com/22822889/sonic-the-hedgehog-movie-2-tails-voice-cast |url-status=live |access-date=7-dekabr 2021-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207223132/https://www.polygon.com/22822889/sonic-the-hedgehog-movie-2-tails-voice-cast |archive-date=7-dekabr 2021-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ColleenTwitter&quot;&gt;{{tweet manbasi |number=1468305802687483911 |user=VOColleen |title=Taking my old pal Tails for another adventure. Thrilled to announce I'm the voice of Miles &quot;Tails&quot; Prower in #SonicMovie2! Can't wait for y'all to see him on the big screen. |date=7-dekabr 2021-yil |access-date=8-dekabr 2021-yil |language=inglizcha |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207200116/https://twitter.com/vocolleen/status/1468305802687483911 |archive-date=7-dekabr 2021-yil |url-status=live |last=O'Shaughnessey |first=Colleen}}&lt;/ref&gt;
* [[Idris Elba]] — Knuckles&lt;ref name=&quot;USCopyrightOffice&quot; /&gt;
* [[James Marsden]] — Tom Wachowski
* [[Jim Carrey]] — Doktor Eggman&lt;ref name=&quot;Collider&quot;&gt;{{veb manbasi |familiya=Hutchinson |ism=Chase |sana=15-mart 2021-yil |sarlavha='Sonic the Hedgehog 2' Begins Production&amp;nbsp;— See the Official Announcement |url=https://collider.com/sonic-the-hedgehog-2-filming-details/ |url-status=live |arxiv-url=https://web.archive.org/web/20210521191906/https://collider.com/sonic-the-hedgehog-2-filming-details/ |arxiv-sana=21-may 2021-yil |qaralgan sana=29-mart 2021-yil |vebsayt=Collider}}&lt;/ref&gt;
* [[Tika Sumpter]] — Maddie Wachowski
* [[Adam Pally]] — Wade Whipple
* [[Natasha Rothwell]] — Rachel
* [[Lee Majdoub]] — Agent Stone&lt;ref&gt;{{veb manbasi |familiya=Treese |ism=Tyler |sana=29-sentabr 2021-yil |sarlavha=Lee Majdoub Confirms Return in Sonic the Hedgehog 2 via Coffee Art |url=https://www.comingsoon.net/movies/news/1196061-lee-majdoub-confirms-return-in-sonic-the-hedgehog-sequel |url-status=live |arxiv-url=https://web.archive.org/web/20210929171510/https://www.comingsoon.net/movies/news/1196061-lee-majdoub-confirms-return-in-sonic-the-hedgehog-sequel |arxiv-sana=29-sentabr 2021-yil |qaralgan sana=30-sentabr 2021-yil |vebsayt=Comingsoon.net}}&lt;/ref&gt;

== Musiqasi ==
Filmga Tom Holkenborg bastakorlik qilgan.&lt;ref name=&quot;Soundtrack&quot;&gt;{{veb manbasi |sana=5-aprel 2022-yil |sarlavha=Sonic the Hedgehog 2 Soundtrack Album Details |url=https://filmmusicreporter.com/2022/04/05/sonic-the-hedgehog-2-soundtrack-album-details/ |url-status=live |arxiv-url=https://web.archive.org/web/20220410122549/https://filmmusicreporter.com/2022/04/05/sonic-the-hedgehog-2-soundtrack-album-details/ |arxiv-sana=10-aprel 2022-yil |qaralgan sana=6-may 2022-yil |vebsayt=Film Music Reporter}}&lt;/ref&gt;
{{Treklist
| total_length = 57:33
| all_music    =
| extra_column = Artist

| title1       = Piece of Shiitake Planet
| length1      = 2:52

| title2       = Blue Menace
| length2      = 2:28

| title3       = Mind If I Drive
| length3      = 2:06

| title4       = Sonic's Home
| length4      = 1:18

| title5       = A Wachowski Family Special
| length5      = 3:15

| title6       = Sonic, Meet Knuckles
| length6      = 2:48

| title7       = Papa's Got a Brand New Stache
| length7      = 1:53

| title8       = The Master Emerald
| length8      = 2:40

| title9       = So You Think You Can Pivonka
| length9      = 2:14

| title10      = Goodnight, Tails
| length10     = 2:09

| title11      = Ages Ago
| length11     = 2:50

| title12      = You Know Nothing About Me
| length12     = 2:54

| title13      = Operation Catfish
| length13     = 3:34

| title14      = Eureka, I Found It
| length14     = 2:45

| title15      = Gotta Go Fast
| length15     = 1:46

| title16      = Entering the Labyrinth
| length16     = 1:59

| title17      = You Don't Have to Be Alone Anymore
| length17     = 3:10

| title18      = Sinister
| length18     = 3:37

| title19      = Team vs Robotnik
| length19     = 3:36

| title20      = Okay, We're Not Friends
| length20     = 3:38

| title21      = A New Order
| length21     = 2:51

| title22      = Dad
| length22     = 1:02
}}
== Izohlar ==
{{notelist}}

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
* [https://www.sonicthehedgehogmovie.com/ Rasmiy sayti] {{ref-en}}
* {{IMDbda film|12412888}}
* {{Rotten Tomatoes|sonic_the_hedgehog_2}}
* {{Mojoda film|sonicthehedgehog2}}

[[Turkum:2022-yil filmlari]]
[[Turkum:2022-yil 3D-filmlari]]
[[Turkum:2022-yil multfilmlari]]
[[Turkum:AQSh filmlari]]
[[Turkum:AQSh animatsion filmlari]]
[[Turkum:Yaponiya filmlari]]
[[Turkum:Yaponiya animatsion filmlari]]
[[Turkum:Jeff Fowler filmlari]]
[[Turkum:Paramount Pictures filmlari]]
[[Turkum:Original Film filmlari]]
[[Turkum:Ingliz tilidagi filmlar]]
[[Turkum:AQSh kompyuterli animatsion filmlari]]
[[Turkum:Superqahramonlar haqidagi AQSh filmlari]]
[[Turkum:Fentezi filmlar]]
[[Turkum:Hayvonlar haqidagi filmlar]]
[[Turkum:Hayvonlar haqidagi animatsion filmlar]]
[[Turkum:Robotlar haqidagi filmlar]]
[[Turkum:Sarguzasht filmlar]]
[[Turkum:COVID-19 pandemiyasi sababli premyerasi qoldirilgan filmlar]]
[[Turkum:AQSh jangari filmlari]]
[[Turkum:AQSH kinokomediyalari]]
[[Turkum:AQSH ilmiy-fantastik filmlari]]
[[Turkum:AQSh fentezi filmlari]]
[[Turkum:AQSh sarguzasht filmlari]]
[[Turkum:4DX-filmlar]]
[[Turkum:Yaponiya kinokomediyalari]]</text>
      <sha1>2owcuhs3dpbeemzbvck9jb1bdlh2ora</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shahrisabz moddiy madaniyat tarixi muzeyi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>722776</id>
    <revision>
      <id>6328168</id>
      <parentid>4510832</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T15:17:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328168</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="722" sha1="9ijpzs3yow1x7xl650mjm0mk6com7oc" xml:space="preserve">== Shahrisabz davlat muzey qo'riqxonasi— [[Oʻzbekiston]]ning [[Shahrisabz]] shahridagi muzey. ==
Bu muzey [[1996-yil]] [[Amir Temur]] tavalludining 660 yilligi munosabati bilan qurilgan. U meʼmoriy, etnografik, numizmatik majmualarni oʻzida jamlagan. Yubiley marosimi sharofati bilan olib borilgan arxeologik qazilmalardan 6500 dan ziyod [[mozaika]], mayolika, [[sopol]], [[mis]], [[temir]] va [[yogʻoch]] oʻymakorligi namunalari toʻplanib, muzey fondidan joy egalladi. 

== Havolar ==
* [https://web.archive.org/web/20240225213721/https://shahrisabz.parusinfo.com/en/museum_history.php History of the museum foundation.]
{{Oʻzbekistonning turistik diqqatga sazovor joylari}}

[[Turkum:Oʻzbekistondagi muzeylar]]</text>
      <sha1>9ijpzs3yow1x7xl650mjm0mk6com7oc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mirzo Ulugʻbek memorial muzeyi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>723576</id>
    <revision>
      <id>6328172</id>
      <parentid>5476533</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T15:37:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PetarM</username>
        <id>70300</id>
      </contributor>
      <comment>+ фото</comment>
      <origin>6328172</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3323" sha1="plmpaso011zzxmwybe80pi2511sda1p" xml:space="preserve">{{Birlashtirishga|Mirzo Ulugʻbek muzey-majmuasi}}
{{DISPLAYTITLE:Mirzo Ulug‘bek rasadxonasi muzey majmuasi}}
&lt;!-- VIKIFIKATSIYA QILISHDA EHTIYOT BOʻLING!!!--&gt;
{{Muzey
|nomi                     = Mirzo Ulugʻbek memorial muzeyi
|original                 =
|tasvir                   = Museum Ulugh Beg Observatory, Samarkand (Uzbekistan).jpg
|asos_solingan            = 1964
|joylashuvi               = [[Ulugʻbek rasadxonasi]] roʻparasida
|keluvchilar              =
|direktor                 =
|o'tish_yo'li             =
|havola                   =
|sayt                     =
|Commons                  =
}}
'''Mirzo Ulugʻbek memorial muzeyi''' — Oʻrta asrlarda yashab oʻtgan atoqli [[Oʻrta Osiyo]] davlat arbobi, [[matematik]], [[astronom]] va [[shoir]] [[Mirzo Ulugʻbek]] va mintaqaning tarixiy astronomiyasiga bagʻishlangan muzey. [[Samarqand]]da [[Ulugʻbek rasadxonasi]] roʻparasida joylashgan. Muzeyning oʻng tomonida, quyiroqda yulduzli osmon tasvirlangan Ulugʻbek haykali qad rostlab turibdi.
[[File:The Ulug Beg Observatory Museum.jpg|250px|thumb|Ulugʻbek rasadxonasi muzeyi]]
Muzey [[Oʻzbekiston]]da [[Sharof Rashidov]] davrida [[1964|1964-yilda]] ochilgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Mirzo Ulug‘bek rasadxonasi |url=https://iticket.uz/events/samarkand/mirzo-ulugbek-museum-complex/24636 |website=iticket.uz |accessdate=25-aprel 2023-yil}}&lt;/ref&gt;. Uning loyiha muallifi arxitektor A.Boboxonov sanaladi. [[2010|2010-yilda]] Ulugʻbek rasadxonasi, [[Muzey binolari|muzey]] va yaqin atrofdagi tarixiy obidalarni keng koʻlamli kapital taʼmirlash va qayta tiklash ishlari amalga oshirildi.

Muzey Mirzo Ulugʻbek hayoti va ijodi, ilmiy izlanishlari, oʻsha davr astronomiya va matematikasi haqida hikoya qiladi. Bundan tashqari muzeyda  tarixiy [[astronomiya]] va riyoziyot asbob-uskunalari, asboblarini koʻzdan kechirish mumkin. Mazkur muzeyda tarixiy kitoblar hamda qoʻlyozmalar, rasadxona va uning atrofidagi hududlar xarobalari, jumladan [[Afrosiyob]]dan topilgan eksponatlar, [[Samarqand]] va Oʻzbekistonning boshqa bir qator meʼmoriy yodgorliklarining kichraytirilgan maketlari, jumladan [[Buxoro]] va [[Shahrisabz]]ning ayrim meʼmoriy yodgorliklari va boshqa eksponatlarni tomosha qilishingiz mumkin&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=МИРЗО УЛУҒБЕК МУЗЕЙИ МАЖМУАСИ |url=https://samarkand.uz/about_region/monuments_museums/mirzo-ulugbek-muzeyi-majmuasi |website=samarkand.uz |accessdate=25-aprel 2023-yil }}{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== Galereya ==
&lt;gallery widths=&quot;200&quot; heights=&quot;150&quot;&gt;
Fayl:Ulugbek-Observatorium und -Museum von Norden.jpg|Muzey binosining orqa koʻrinishi. Orqa fonda rasadxona binosi koʻrinadi.
Fayl:Observatie Ulugbek Museum01.JPG|Ulugʻbek haykali va yulduzli stela oʻrnatilgan joydan muzey binosining oʻng tomonidagi koʻrinishi.
Fayl:Observatie Ulugbek in Museum.JPG|Muzeyning ichkaridan koʻrinishi
Fayl:Ulugbek observatory museum 5 - ceramic wares of Ulugbeg period.JPG|Muzey eksponatlaridan biri
&lt;/gallery&gt;

== Yana qarang ==
* [[Ulugʻbek rasadxonasi]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Muzeylar]]
[[Turkum:Madaniy meʼros obyektlari]]
[[Turkum:Tarix muzeylari]]
[[Turkum:Tarix]]
[[Turkum:Oʻzbekistondagi muzeylar]]
{{DEFAULTSORT:MIRZO_ULUG‘BEK_RASADXONASI_MUZEY_MAJMUASI}}</text>
      <sha1>plmpaso011zzxmwybe80pi2511sda1p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Srikanth Kidambi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>725757</id>
    <revision>
      <id>6328431</id>
      <parentid>6218678</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T04:19:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328431</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18453" sha1="20n4hdz72ojguhtpo2i1s4k5n9zal0f" xml:space="preserve">{{Multiple issues}}

'''Srikant Kidambi''' (1993-yil 7-fevralda tugʻilgan) — hind [[badminton]]chisi, [[Haydarobod (shahar)|Haydaroboddagi]] Gopichand badminton akademiyasida shugʻullanadi. U 2018-yil aprel oyida BWF reytingida dunyoda 1-raqamini egalladi. Kidambi 2018-yilda Hindistonning toʻrtinchi oliy fuqarolik mukofoti boʻlgan Padma Shri bilan taqdirlangan. 2015-yilda [[Arjuna mukofoti]]. 2021-yilda u erkaklar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida jahon chempionati finaliga chiqqan birinchi hindistonlik boʻldi va kumush medalni qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/badminton/kidambi-srikanth-clinches-historic-silver-at-bwf-world-championships/articleshow/88376554.cms}}&lt;/ref&gt;.

== Erta hayot va hayot shakli ==
Srikant Nammalvar Kidambi 1993-yil 7-fevralda [[Andhra Pradesh|Andxra-Pradesh]] shtatining Ravulapalem shahrida [[Telugu tili|telugu]] oilasida tugʻilgan. Uning otasi KVS Krishna uy egasi, onasi Radxa esa uy bekasi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.dearbadminton.com/}}&lt;/ref&gt;. Uning akasi K. Nandagopal ham badmintonchi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/badminton/Guntur-brothers-create-history-in-Srinagar/articleshow/16646604.cms}}&lt;/ref&gt;.

== Karyera ==
2011-yilda Men orolida boʻlib oʻtgan Hamdoʻstlik yoshlar oʻyinlarida Kidambi juftlik bahslarida bronza va aralash juftlik bahslarida kumush medalni qoʻlga kiritdim&lt;ref&gt;[[India at the 2011 Commonwealth Youth Games#Medalist|Commonwealth Youth Games, 2011]]&lt;/ref&gt;. U, shuningdek, [[Puna|Pune shahrida]] boʻlib oʻtgan Butun [[Hindiston]] oʻsmirlar xalqaro badminton chempionatida yakkalik va juftlik toifalarida gʻolib boʻldi&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=Junior International Championship results |url=http://www.badmintonindia.org/download/news/final_draws_sc_jr_intl_2011_pune.pdf |access-date=2022-05-17 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304053149/http://www.badmintonindia.org/download/news/final_draws_sc_jr_intl_2011_pune.pdf }}&lt;/ref&gt;.

=== 2012-yil ===
2012-yilda Kidambi Maldiv orollari xalqaro tanlovida oʻsha vaqtdagi oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempioni, malayziyalik Zulfadli Zulkiffli ustidan gʻalaba qozonib, erkaklar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida gʻoliblikni qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.maldivestimes.com/news/srikanth-k-grabs-mens-singles-title-maldives-international-badminton-bettorcom-blog|title=arxiv nusxasi|access-date=2022-05-17|archive-date=2016-08-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20160820091524/http://www.maldivestimes.com/news/srikanth-k-grabs-mens-singles-title-maldives-international-badminton-bettorcom-blog}}&lt;/ref&gt;.

=== 2013-yil ===
Thailand Open Grand Prix Gold musobaqasida Kidambi oʻsha paytdagi dunyoning sakkizinchi raqamli va mahalliy sevimli tennischisi  Boonsak Ponsanani ketma-ket oʻyinlarda magʻlub etib, erkaklar oʻrtasidagi yakkalik chempionlikni qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/badminton/K-Srikanth-wins-Thailand-Open-Grand-Prix/articleshow/20504079.cms}}&lt;/ref&gt;. Oʻsha yili Kidambi [[Dehli]]da boʻlib oʻtgan Butun Hindiston kattalar milliy chempionatida amaldagi chempion va olimpiyachi Parupalli Kashyapni magʻlub etib, oʻzining birinchi katta milliy chempionligini qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/badminton/Sindhu-Srikanth-win-national-badminton-titles/articleshow/27801853.cms}}&lt;/ref&gt;. U, shuningdek, 2013-yilda Hindiston badminton ligasida ikkinchi oʻrinni egallagan va Awadhe Warriors jamoasining bir qismi edi&lt;ref&gt;[[Awadhe Warriors|IBL, 2013]]&lt;/ref&gt;

=== 2014-yil ===
Kidambi 2014-yilda [[Lakhnau|Laknauda]] boʻlib oʻtgan India Open Grand Prix Gold musobaqasida ikkinchi oʻrinni egallagan&lt;ref&gt;[[2014 India Open Grand Prix Gold#Men.27s Singles|India Open Grand Prix, 2014]]&lt;/ref&gt; va 2014-yilgi Malaysian Open musobaqasida chorak finalchi boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.deccanchronicle.com/140117/sports-other-sports/article/giant-killer-srikanth-crashes-out-malaysia-open}}&lt;/ref&gt;. U [[Glazgo]]dagi 2014-yilgi Hamdoʻstlik oʻyinlarida aralash jamoaviy musobaqaning yarim finaliga chiqqan Hindiston badminton kontingentining bir qismi edi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://results.glasgow2014.com/athlete/badminton/1014179/srikanth_kidambi.html|sarlavha=arxiv nusxasi|qaralgan sana=2022-05-17|arxivsana=2022-05-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220517162543/http://results.glasgow2014.com/athlete/badminton/1014179/srikanth_kidambi.html}}&lt;/ref&gt;. U xuddi shu turnirda erkaklar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida ham chorak finalga chiqdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.thehindu.com/sport/other-sports/badminton-srikanth-stuns-ajay-jayaram/article4222827.ece}}&lt;/ref&gt;. Noyabr oyida u 2014-yilgi China Open Super Series finalida 5 karra jahon chempioni va 2 karra Olimpiya chempioni Lin Danni ketma-ket oʻyinlarda (21–19 21–17) magʻlub etib, shu tariqa birinchi boʻldi. Hindiston Super Series Premer-erkaklar chempioni unvonini qoʻlga kiritdi&lt;ref name=&quot;sports.ndtv.com&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://sports.ndtv.com/badminton/news/233129-kidambi-srikanth-beats-home-favourite-lin-dan-to-win-china-open|title=arxiv nusxasi|access-date=2022-05-17|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304001906/http://sports.ndtv.com/badminton/news/233129-kidambi-srikanth-beats-home-favourite-lin-dan-to-win-china-open}}&lt;/ref&gt;. Keyin u erta davrada tayvanlik Chou Tien-chenni magʻlub etib, Gong Kong Open Superseriyasining yarim finaliga chiqdi. U yarim finalda xitoylik Chen Longga uch setda imkoniyatni boy berdi. Ushbu gʻalabalar bilan u Jahon Superseriyasi finaliga yoʻllanma oldi. U guruh bosqichida Kento Momota (15–21 21–16 21–10) va Tommi Sugiartoni (21–18 21–13) magʻlub etib, nufuzli BWF Super Series Masters finalining yarim finaliga chiqdi va u yerda, Xitoyning Chen Long shahrida magʻlub boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://economictimes.indiatimes.com/news/sports/saina-nehwal-kidambi-srikanth-boost-their-semifinal-chances-with-second-win/articleshow/45566997.cms}}&lt;/ref&gt;.

=== 2015-yil ===
Kidambi Viktor Akselsenni 21–15,12–21,21–14 hisobida magʻlub etib, 2015-yilgi [[Shveysariya]] Ochiq Gran-prisida oltin medalni qoʻlga kiritgan birinchi hindistonlik erkak boʻldi. Oʻsha yili u finalda Viktor Akselsenni magʻlubiyatga uchratib, India Open Super Series chempionligini qoʻlga kiritdi&lt;ref name=&quot;Kridangan&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://kridangan.com/index.php/badminton/5766/kidambi-srikanth-is-the-first-ever-indian-man-to-win-swiss-open-grand-prix-gold/|sarlavha=arxiv nusxasi|qaralgan sana=2022-05-17|arxivsana=2018-11-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181104050245/http://kridangan.com/index.php/badminton/5766/kidambi-srikanth-is-the-first-ever-indian-man-to-win-swiss-open-grand-prix-gold/}}&lt;/ref&gt;.

=== 2016-yil ===
Kidambi Malaysia Masters musobaqasining yarim finaliga chiqdi va yanvar oyida malayziyalik Iskandar Zulkarnain Zaynuddinga yutqazdi. Keyingi haftada u finalda Huang Yuxiangni 21–13, 14–21, 21–14 hisobida magʻlub etib, Syed Modi International Badminton Championships Gran-pri oltin sovrinini qoʻlga kiritdi. 2016-yilgi [[Janubiy Osiyo]] oʻyinlarida u yakkalik bahslari finalida Prannoy Kumarni magʻlub etib, erkaklar jamoasi va erkaklar oʻrtasida ikkita oltin medalni qoʻlga kiritdi. Badminton boʻyicha 2016-yilgi Osiyo jamoalar chempionatida uning jamoasi yarim finalda magʻlub boʻlgan boʻlsa-da, u magʻlub boʻlmadi.

[[2016-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari|2016-yilgi Rio Olimpiadasida]] jahonning 11-raqamli Kidambi erkaklar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida Lino Muñoz va Anri Xurskainenni magʻlub etib, 16-raundga chiqdi. U dunyoning 5-raqamli Yanvar Øni magʻlub etdi. Yorgensen 21–19, 21–19 hisobida chorak finalga chiqdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://sportscafe.in/articles/badminton/2016/aug/15/rio-2016-kidambi-srikanth-storms-into-quarters|sarlavha=arxiv nusxasi|qaralgan sana=2022-05-17|arxivsana=2017-11-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171107010354/https://sportscafe.in/articles/badminton/2016/aug/15/rio-2016-kidambi-srikanth-storms-into-quarters}}&lt;/ref&gt;, lekin Lin Dan tomonidan 6–21, 21–11 va 18–21 hisobida magʻlub boʻldi.

=== 2017-yil ===
Kidambi va Sai Praneet Badminton boʻyicha reyting musobaqasining finaliga chiqqan birinchi hind jufti boʻlishlari bilan tarix yaratdilar. Haydarobodlik va Pullela Gopichand murabbiyligidagi Sai Praneet 17-21, 21-17, 21-12 hisobida gʻalaba qozonib, Singapur Superseriyasi chempionligini qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.sportswallah.com/news/badminton/singapore-open-sai-praneeth-defeats-kidambi-srikant-to-win-his-maiden-super-series-trophy}}&lt;/ref&gt;.

Kidambi Indoneziya superseriyasida yaponiyalik Kazumasa Sakayni 21-11, 21-19 hisobida magʻlub etdi va shu tariqa bu ishni amalga oshirgan birinchi hindistonlik erkak futbolchiga aylandi. U Avstraliya Superseriyasida xitoylik Chen Longni 22–20, 21–16 hisobida magʻlub etib, ketma-ket uchta Superseriya finaliga chiqish boʻyicha Hindiston rekordini oʻrnatdi.  Jahon chempionatida u chorak finalda janubiy koreyalik Son Van Xodanga ketma-ket oʻyinlarda magʻlub boʻldi. Keyingi Superseriya, Daniyada u finalda koreyalik Li Xyun-ilni 21-10, 21-5 hisobida magʻlub etib, chempionlikni qoʻlga kiritdi. Oʻzining yaxshi yurishlaridan soʻng, Kidambi finalda yaponiyalik Kenta Nishimotoni 21-14, 21-13 hisobida magʻlub etib, Fransiya Superseriyasida gʻalaba qozonganidan soʻng, bir yil ichida toʻrtta Superseriya chempionligini qoʻlga kiritgan toʻrtinchi futbolchiga aylandi. Bu jarayonda u Li Chong Vey, Lin Dan va Chen Longga tegishli rekordni takrorladi. Gʻalabadan keyin u oʻzining karerasidagi eng yaxshi dunyo reytingida 2-oʻringa chiqdi

=== 2018-yil ===
Kidambi 2018-yilni Hindiston Ochiq chempionatida ikkinchi raqam ostida boshladi. U ikkinchi bosqichda saralash bosqichidan oʻtgan Iskandar Zulqarnayn Zaynuddinga magʻlub boʻldi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi|title=India Open: Kidambi Srikanth in awe of Zulkarnain's 'unimaginable' retrievals|url=https://www.indiatoday.in/sports/badminton/story/india-open-kidambi-srikanth-in-awe-of-zulkarnain-s-unimaginable-retrievals-1160004-2018-02-02|date=2-fevral 2018-yil}}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, u All England Open turnirining ikkinchi bosqichida xitoylik futbolchi Xuang Yuxiangga uchta oʻyin natijasiga koʻra magʻlub boʻldi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi|title=All England Open 2018: Kidambi Srikanth, Chirag Shetty lash out at 'ridiculous' umpiring after suffering narrow defeats|url=https://www.firstpost.com/sports/all-england-open-2018-kidambi-srikanth-chirag-shetty-lash-out-at-ridiculous-umpiring-after-suffering-narrow-defeats-4392961.html|date=16-mart 2018-yil}}&lt;/ref&gt;. Oltin qirgʻoqda boʻlib oʻtgan Hamdoʻstlik oʻyinlarida Kidambi koʻproq muvaffaqiyat qozondi, aralash jamoaviy bahsda oltin va yakkalik bahsida kumush medalni qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://results.gc2018.com/en/badminton/athlete-profile-n6018897-srikanth-kidambi.htm|sarlavha=arxiv nusxasi|qaralgan sana=2022-05-17|arxivsana=2022-05-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220517162543/https://results.gc2018.com/en/badminton/athlete-profile-n6018897-srikanth-kidambi.htm}}&lt;/ref&gt;. U shu davr mobaynida bir hafta davomida dunyoning 1-raqamli reytingiga erishdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://chaibisket.com/kidambi-srikanth-no-1/|sarlavha=arxiv nusxasi|qaralgan sana=2022-05-17|arxivsana=2019-12-18|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191218095602/https://chaibisket.com/kidambi-srikanth-no-1/}}&lt;/ref&gt;. Kidambi jahon chempionatining chorak finalida Liyu Darenga 18-21,18-21 hisobida yutqazdi. Kidambi 2018-yilgi Osiyo oʻyinlarida omadsizlikka uchradi, u yakkalik bahslarida 1-raundda Vong Ving Kiga 21:23,19:21 hisobida magʻlub boʻldi va 1-raundda [[Maldiv Respublikasi|Maldiv orollarini]] 3:0 hisobida magʻlub etib, jamoasi chorak finalda [[Indoneziya]]ga magʻlub boʻldi..

=== 2019 ===
Kidambi Nepalda boʻlib oʻtgan Janubiy Osiyo oʻyinlarida oʻz mamlakati sharafini himoya qildi va umumjamoa hisobida oltin medalni qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.firstpost.com/sports/south-asian-games-2019-india-collect-team-gold-in-mens-and-womens-badminton-after-overcoming-sri-lanka-in-summit-clashes-7729671.html}}&lt;/ref&gt;.

== Yutuqlar ==

=== BWF jahon chempionati ===
''Erkaklar yakkaliklari''
{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot;
!Yil
! Joy
! Raqib
! Xol
! Natija
|- style=&quot;background:#F3E6D7&quot;
| align=&quot;center&quot; | 2021-yil
| align=&quot;left&quot; | Palacio de los Deportes Karolina Marin, [[Huelva]], Ispaniya
| align=&quot;left&quot; |{{Bayroqikon|SGP}}&lt;/img&gt; [[Loh Kean Yew|Loh Kin Yu]]
| align=&quot;left&quot; | 15–21, 20–22
| style=&quot;text-align:left; background:white&quot; |[[Fayl:Med_2.png|Kumush]] '''Kumush'''
|}

=== Hamdoʻstlik oʻyinlari ===
''Erkaklar yakkaliklari''
{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot;
!Yil
! Joy
! Raqib
! Xol
! Natija
|- style=&quot;background:#FFE4B5&quot;
| align=&quot;center&quot; | 2018-yil
| align=&quot;left&quot; | Karrara sport va dam olish markazi, Gold Coast, Avstraliya
| align=&quot;left&quot; |{{Bayroqikon|MAS}}&lt;/img&gt; [[Lee Chong Wei|Li Chong Vey]]
| align=&quot;left&quot; | 21–19, 14–21, 14–21
| style=&quot;text-align:left; background:white&quot; |[[Fayl:Med_2.png|Kumush]]&lt;/img&gt; '''Kumush'''
|}

=== Janubiy Osiyo oʻyinlari ===
''Erkaklar yakkaliklari''
{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot;
!Yil
! Joy
! Raqib
! Xol
! Natija
|- style=&quot;background:#FFAAAA&quot;
| align=&quot;center&quot; | 2016-yil
| align=&quot;left&quot; | Koʻp maqsadli zal SAI–SAG markazi, Shillong, Hindiston
| align=&quot;left&quot; |{{Bayroqikon|IND}}&lt;/img&gt; [[Prannoy Kumar]]
| align=&quot;left&quot; | 11–21, 21–14, 21–6
| style=&quot;text-align:left; background:white&quot; |[[Fayl:Med_1.png|Oltin]]&lt;/img&gt; '''Oltin'''
|}

=== BWF World Tour (1 ikkinchi oʻrin) ===
2017-yil 19-martda eʼlon qilingan va 2018-yilda amalga oshirilgan [[BWF World Tour]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://bwfbadminton.com/news-single/2017/03/19/bwf-launches-new-event-structure/}}&lt;/ref&gt; Badminton Jahon Federatsiyasi (BWF) tomonidan ruxsat etilgan elita badminton turnirlari seriyasidir. BWF World Tours World Tour Finals, Super darajalariga boʻlingan&amp;nbsp;1000, super&amp;nbsp;750, Super&amp;nbsp;500, super&amp;nbsp;300 (HSBC World Tourning bir qismi) va BWF Tour Super&amp;nbsp;100&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://bwfworldtour.com/news-single/2018/01/10/action-packed-season-ahead/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180113162925/http://bwfworldtour.com/news-single/2018/01/10/action-packed-season-ahead/|arxivsana=2018-01-13|sarlavha=arxiv nusxasi|qaralgan sana=2022-05-17}}&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot;
!Yil
! Turnir
! Daraja
! Raqib
! Xol
! Natija
|-
| align=&quot;center&quot; | 2019
| align=&quot;left&quot; | Hindiston ochiq
| align=&quot;left&quot; | Super 500
| align=&quot;left&quot; |{{Bayroqikon|DEN}}&lt;/img&gt; [[Viktor Axelsen|Viktor Akselsen]]
| align=&quot;left&quot; | 7–21, 20–22
| style=&quot;text-align:left; background:white&quot; |{{Kumush2}}&lt;/img&gt; '''Ikkinchi oʻrin egasi'''
|}

=== BWF Superseriyalari(6 unvon, 1 ikkinchi oʻrin) ===
2006-yil 14-dekabrda boshlangan va 2007-yilda joriy etilgan BWF Superseriyalar&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.badminton.org.au/index.php?id=22&amp;tx_ttnews%5Btt_news%5D=136&amp;tx_ttnews%5BbackPid%5D=2&amp;cHash=26fb36d8a5|sarlavha=arxiv nusxasi|qaralgan sana=2022-05-17|arxivsana=2007-10-06|arxivurl=https://web.archive.org/web/20071006123828/http://www.badminton.org.au/index.php?id=22&amp;tx_ttnews%5Btt_news%5D=136&amp;tx_ttnews%5BbackPid%5D=2&amp;cHash=26fb36d8a5}}&lt;/ref&gt; badminton boʻyicha Butunjahon federatsiyasi (BWF) tomonidan ruxsat etilgan elita badminton turnirlari seriyasidir. BWF Superseries darajalari Superseries va Superseries Premer hisoblanadi. Superseriya mavsumi butun dunyo boʻylab 2011-yildan beri joriy qilingan oʻn ikkita turnirdan iborat&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.ibadmintonstore.com/iBADMINTONstore-News/Yonex-All-England-Elevated-To-BWF-Premier-Super-Se.aspx|title=arxiv nusxasi|access-date=2022-05-17|archive-date=2013-10-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20131002005757/http://www.ibadmintonstore.com/iBADMINTONstore-News/Yonex-All-England-Elevated-To-BWF-Premier-Super-Se.aspx}}&lt;/ref&gt; Muvaffaqiyatli oʻyinchilar har yil oxirida oʻtkaziladigan Superseriya finaliga taklif qilinadi.
{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot;
!Yil
! Turnir
! Raqib
! Xol
! Natija
|- style=&quot;background:#DAA520&quot;
| align=&quot;center&quot; | 2014-yil
| align=&quot;left&quot; | China Open
| align=&quot;left&quot; |{{Bayroqikon|CHN}}&lt;/img&gt; [[Lin Dan]]
| align=&quot;left&quot; | 21–19, 21–17
| style=&quot;text–align:left; background:white&quot; |{{Oltin1}}&lt;/img&gt; '''Gʻolib'''
|- style=&quot;background:#FFFFCC&quot;
| align=&quot;center&quot; | 2015-yil
| align=&quot;left&quot; | Hindiston ochiq
| align=&quot;left&quot; |&lt;/img class=&quot;DEN&quot;&gt; [[Viktor Axelsen|Viktor Akselsen]]
| align=&quot;left&quot; | 18–21, 21–13, 21–12
| style=&quot;text–align:left; background:white&quot; |{{Oltin1}}&lt;/img&gt; '''Gʻolib'''
|- style=&quot;background:#FFFFCC&quot;
| align=&quot;center&quot; | 2017-yil
| align=&quot;left&quot; | Singapur ochiq
| align=&quot;left&quot; |{{Bayroqikon|IND}}&lt;/img&gt; [[Sai Praneeth Bhamidipati|B. Sai Praneet]]
| align=&quot;left&quot; | 21–17, 17–21, 12–21
| style=&quot;text–align:left; background:white&quot; |{{Kumush2}}&lt;/img&gt; '''Ikkinchi oʻrin egasi'''
|- style=&quot;background:#DAA520&quot;
| align=&quot;center&quot; | 2017-yil
| align=&quot;left&quot; | Indoneziya ochiq
| align=&quot;left&quot; |{{Bayroqikon|JPN}}&lt;/img&gt; [[Kazumasa Sakai|Kazumasa Sakay]]
| align=&quot;left&quot; | 21–11, 21–19
| style=&quot;text–align:left; background:white&quot; |{{Oltin1}}&lt;/img&gt; '''Gʻolib'''
|- style=&quot;background:#FFFFCC&quot;
| align=&quot;center&quot; | 2017-yil
| align=&quot;left&quot; | Avstraliya ochiq chempionati
| align=&quot;left&quot; |{{Bayroqikon|CHN}}&lt;/img&gt; [[Chen Long]]
| align=&quot;left&quot; | 22–20, 21–16
| style=&quot;text–align:left; background:white&quot; |{{Oltin1}}&lt;/img&gt; '''Gʻolib'''
|- style=&quot;background:#DAA520&quot;
| align=&quot;center&quot; | 2017-yil
| align=&quot;left&quot; | Daniya ochiq
| align=&quot;left&quot; |{{Bayroqikon|KOR}}&lt;/img&gt; [[Lee Hyun-il|Li Xyon-il]]
| align=&quot;left&quot; | 21–10, 21–5
| style=&quot;text–align:left; background:white&quot; |{{Oltin1}}&lt;/img&gt; '''Gʻolib'''
|- style=&quot;background:#FFFFCC&quot;
| align=&quot;center&quot; | 2017-yil
| align=&quot;left&quot; | Fransiya ochiq
| align=&quot;left&quot; |{{Bayroqikon|JPN}}&lt;/img&gt; [[Kenta Nishimoto]]
| align=&quot;left&quot; | 21–14, 21–13
| style=&quot;text–align:left; background:white&quot; |{{Oltin1}}&lt;/img&gt; '''Gʻolib'''
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1993-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Hindiston badmintonchilari]]</text>
      <sha1>20n4hdz72ojguhtpo2i1s4k5n9zal0f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shahrinav tumani</title>
    <ns>0</ns>
    <id>726657</id>
    <revision>
      <id>6328167</id>
      <parentid>2593480</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T15:15:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328167</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5500" sha1="jzz77yh2m557eugrbat7ngv817ohq4q" xml:space="preserve">{{Maʼmuriy birlik
 |Rang1                            = #A5D570
 |Oʻzbekcha nomi                 =  Shahrinav tumani
 |Asl nomi            =  ноҳияи Шаҳринав
 |Gerb                             = 
 |Bayroq                             = 
 |Gerb kengligi                     = 
 |Bayroq kengligi                     = 
 |Gerb taʼrifi                   = 
 |Bayroq taʼrifi                   = 
 |Mamalakat                           = [[Tojikiston]]
 |Maqomi                           = Maʼmuriy tuman
 |Tegishli hudud                         = 
 |Tarkibida                         = [[Tojikistonning respublikaga boʻysunuvchi tumanlari|RBT]]
 |Markazi                          = Shahrinav 
 |Yirik shahari                    = 
 |Yirik shaharlari                   = 
 |Asos solingan                      = [[17-sentabr]] [[1927-yil]]
 |Bekor qilingan                       = 
 |Rahbari                            = 
  |Rahbar ismi                  = Hukumat raisi
 |Rahbari2                           = 
  |Rahbar ismi2                 = 
 |YAIM                              = 
  |YaIM yil                         = 
  |YAIM oʻrin                    = 
  |YAIM jon boshiga     = 
  |YAIM jon boshiga oʻrinda= 
 |Til                             = 
 |Tillar                            = [[Tojik tili|tojikcha]]
 |Aholi                        =  111 500&lt;ref name=&quot;население_2016&quot;/&gt;
  |Roʻyxatga olingan yil                    = 2016
  |Aholi foizi            = 
  |Aholi oʻrinda= 
  |Zichligi                       = 
  |Zichlig joyi              = 
  |Millatlar tarkibi             = [[tojiklar]] 
  |Dinlar tarkibi         =  [[islom|musulmonlar]] 
 |Maydoni                          = 
  |Maydon foizi              = 
  |Yer maydoni                =
 |Yuqori balandligi              = 
 |Oʻrtacha balandligi                   = 
 |Quyi balandligi               = 
 |Kengligi                           = 
 |Uzunligi                          = 
 |Xarita                            =  Location of Shahrinaw District in Tajikistan.png
 |Xarita oʻlchami            = 300
 |Maʼmuriy birlik xaritasi   = 
  |Xarita oʻlchami ае        = 
 |Soat mintaqasi             = [[UTC+5]]
 |Qisqacha                   = 
 |ISO                        = TJ.RR.VA
 |FIPS                       = 
 |Telefon kodi               = +992 3155
 |Pochta indeksi             =  737450
 |Internet domeni            =.tj
 |Avtomobil raqami kodi      =  07TJ
 |Sayt                       =  
 |TurkumCommons              = 
 |Izoh                       = 
}}


'''Shaxrinav tumani''' ({{lang-tg|ноҳияи Шаҳринав}}) — [[Tojikiston|Tojikistondagi]] respublikaga boʻysunuvchi tumanlarning biridir. [[Dushanbe |Dushanbe shahridan]] 38 km gʻarbda joylashgan Maʼmuriy markazi — Shahrinav qishlogʻi.

== Tarixi ==

1927-yilda Tojikiston ASSR tarkibida Qoratogʻ tumani nomi bilan tashkil topgan. 1929-yilda Shahrinav tumani nomiga oʻzgartirilgan.

1929-1930-yillarda Tojikiston SSRning Hisor okrugi tarkibiga kirdi, 1930-yilda okruglar boʻlinganidan keyin respublika boʻysuna boshladi. 1939-1951-yillarda Stalinobod viloyati tarkibiga kirdi.
Tojikiston SSR Oliy Soveti Prezidiumining 1959-yil 26-noyabrdagi qarori bilan uning hududini Hisor tumani va Hisor shahriga oʻtkazilishi bilan tugatildi. 1992-yil 3-yanvarda tuman qayta tashkil etildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250328120243/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=13944 |arxivsana=2025-03-28 |sarlavha=Postanovlenie Verxovnogo Soveta Respubliki Tadjikistan ot 3-yanvarya 1992 g. № 483 „Ob obrazovanii Shaxrinavskogo rayona v sostave Respubliki Tadjikistan“ // Tsentralizovanniy bank pravovoy informatsii Respubliki Tadjikistan |url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=13944 |qaralgan sana=2022-05-21}}&lt;/ref&gt;.

Tuman tarkibiga A. Xasanov (1924-yilda Katta-Buynikingir deb atalgan, 1955-yildan Buynikingir deb oʻzgartirilgan, 1966-yil 15-noyabrda Tojikiston SSR Oliy Majlisi qarori bilan hozirgi nomi tasdiqlangan) okrugi tarkibiga kiradi..
== Geografiyasi ==
Shahrinav tumani Hisor vodiysida joylashgan. Shimolda Sugʻd viloyatining Ayniy tumani, gʻarbda Tursunzoda tumani, janubda Rudakiy tumani, sharqda Hisor tumani bilan tutashgan. Shimol va janubda Oʻzbekistonning Surxondaryo viloyati bilan chegaradosh.
== Aholisi ==
[[2016-yil]] [[1-yanvar]] holati boʻyich aholi soni 111,5 ming kishini tashkil qildi. 111,5 ming kishi. Shahar aholisi — Oktabr qishlogʻida — 6,4 % yoki 7100 kishini tashkil qiladi.&lt;ref name=&quot;население_2016&quot;&gt;.{{veb manbasi |author =  |url = http://www.stat.tj/ru/img/65a709121baf8a64bf15d33f398aafde_1435736807.pdf |title = Численность населения Республики Таджикистан на 1 января 2016 года. Сообщение Агентства по статистике при Президенте Республики Таджикистан. |lang = ru |website = www.stat.tj |date =  |accessdate = 2015-07-02 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150702021130/http://www.stat.tj/ru/img/65a709121baf8a64bf15d33f398aafde_1435736807.pdf |archivedate = 2015-07-02 |deadlink = yes }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150702021130/http://www.stat.tj/ru/img/65a709121baf8a64bf15d33f398aafde_1435736807.pdf |date=2015-07-02 }}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

{{Tojikiston hududiy boʻlinishi}}

[[Turkum:Tojikistonning respublikaga boʻysunuvchi tumanlari]]


{{Tajikistan-geo-stub}}</text>
      <sha1>jzz77yh2m557eugrbat7ngv817ohq4q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sergey Agametov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>727534</id>
    <revision>
      <id>6328107</id>
      <parentid>6189209</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:59:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328107</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5012" sha1="5shxt1usrezkl136x1e4huweqd9sru7" xml:space="preserve">{{Futbolchi
 | ism                = Sergey Agametov
 | image              = 
 | tavallud_sana      = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1972|7|22}}
 | toʻliqism          = Sergey Aleksandrovich Agametov
 | tavallud_joyi      = {{flagicon|Oʻzbekiston SSR}} {{TavalludJoyi|Oʻzbekiston SSR}}
 | pozitsiya          = [[Yarim himoyachi]] / Unversal
 | yillar             = 1989—1991&lt;br /&gt;1992&lt;br /&gt;1993&lt;br /&gt;1993&lt;br /&gt;1993&lt;br /&gt;1994—1999&lt;br /&gt;2000
 | klublar            = {{bayroq|URS}} [[Zarafshon (futbol klubi)|Zarafshon]]&lt;br /&gt;{{bayroq|URS}} [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor-79]] &lt;br /&gt; {{bayroq|Kazakhstan}} Qorachaganak &lt;br /&gt; {{RUS}} Kolos (Krasnodar) &lt;br /&gt; {{RUS}} Kolos-2 &lt;br /&gt; {{bayroq|UZB}} [[Zarafshon (futbol klubi)|Zarafshon]] &lt;br /&gt; {{bayroq|UZB}} [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
 | gollar             = 83 (5)&lt;br /&gt;24 (2)&lt;br /&gt;21 (1)&lt;br /&gt;0 (0)&lt;br /&gt;10 (0)&lt;br /&gt;188 (17)&lt;br /&gt;13 (0)
 | yillar1            = 1989—1991
 | klublar1           = {{flagicon|URS}} [[Zarafshon (futbol klubi)|Zarafshon]]
 | isht1              = 83
 | gollar1            = 5
 | yillar2            = 1992
 | klublar2           = {{flagicon|UZB}} [[MHSK (futbol klubi)|Paxtakor-79]]
 | isht2              = 24
 | gollar2            = 2
 | yillar3            = 1993
 | klublar3           = {{flagicon|KAZ}} Qorachaganak
 | isht3              = 21
 | gollar3            = 1
 | yillar4            = 1993
 | klublar4           = {{flagicon|RUS}} Kolos (Krasnodar)
 | isht4              = 0
 | gollar4            = 0
 | yillar5            = 1993
 | klublar5           = {{ijara}} {{flagicon|RUS}} Kolos-2 (Krasnodar)
 | isht5              = 10
 | gollar5            = 0
 | yillar6            = 1994—1999
 | klublar6           = {{flagicon|UZB}} [[Zarafshon (futbol klubi)|Zarafshon]]
 | isht6              = 188
 | gollar6            = 17
 | yillar7            = 2000
 | klublar7           = {{flagicon|UZB}} [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
 | isht7              = 13
 | gollar7            = 0
}}

'''Sergey Aleksandrovich Agametov''' ([[1972-yil]] 22-iyulda tugʻilgan) – maydonning barcha pozitsiyalarida oʻynagan sovet va [[oʻzbek]] [[Futbol|futbolchisi]].
== Tarjimai hol ==
[[Navoiy]] shahar oʻsmirlar sport maktabi tarbiyalanuvchisi. Katta faoliyatini Sovet Ittifoqining ikkinchi ligasida [[Zarafshon (futbol klubi)|&quot;Zarafshon&quot; (Navoiy) klubi]] tarkibida boshlagan. [[SSSR]] parchalanganidan soʻng oʻzbekistonlik yosh futbolchilardan tashkil topgan [[Paxtakor (futbol klubi)|&quot;Paxtakor-79&quot;]] jamoasiga qoʻshildi va u bilan Oʻzbekiston oliy ligasida oʻynadi.

1993-yilda u [[Qozogʻiston]] chempionati debyutanti boʻlgan „Qorachaganak“ga oʻtdi, mavsumning yarmini jamoada oʻtkazdi. Oʻsha yilning oʻzida u Krasnodarning „Kolos“ (Rossiya) jamoasiga oʻtdi, asosiy tarkibda Rossiya kubogida faqat bitta oʻyin oʻtkazdi, shuningdek, uchinchi ligada jamoaning dublida oʻynadi.

1994-yilda Zarafshonga qaytib, olti mavsumni jamoada oliy va birinchi ligada oʻtkazdi. Umuman olganda, [[SSSR]] chempionatlarini hisobga olsak, Navoiy klubi safida 270 dan ortiq oʻyin oʻtkazgan. Faoliyati yakunida Oʻzbekistonning boshqa bir klubi – [[Qizilqum (futbol klubi)|&quot;Qizilqum&quot;da]] oʻynagan.

=== Murabbiylik faoliyati ===
2002-yildan beri Tverning Kalyazin shahrida bolalar murabbiyi boʻlib ishlaydi. U, shuningdek, katta havaskorlar klubi „Kalyazin“ga murabbiylik qilgan. Kalyazin kollejini jismoniy tarbiya va hayot xavfsizligini taʼminlash mutaxassisligi boʻyicha, shuningdek, K. D. Ushinskiy nomidagi Yaroslavl davlat pedagogika universitetining Uglich filialini tamomlagan. Bir qator tuman va idoraviy mukofotlar bilan taqdirlangan&lt;ref&gt;[https://refdb.ru/look/1303598-pall.html Publichniy doklad mou dod „Detsko-yunosheskaya sportivnaya shkola“ imeni I. Ya. Guseva za 2010—2011 uchebniy god]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=V Kalyazine Tverskoy oblasti s 23 po 28 avgusta proxodil Mejdunarodniy turnir po futbolu sredi yunoshey |url=http://www.kalyazin.ru/news/2010/158.php |qaralgan sana=2022-05-24 |arxivsana=2017-11-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20171129220153/http://www.kalyazin.ru/news/2010/158.php }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://wuor.ru/news/880-sportivnii_prazdnik_v_kalyazine_v_chest_dnya_fizkulturnika/ Sportivniy prazdnik v Kalyazine v chest Dnya fizkulturnika]&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://web.archive.org/web/20240330002542/https://footballfacts.ru/person/45848 Sergey Agametov] Footballfacts saytida
{{DEFAULTSORT:Agametov, Sergey}}
[[Turkum:1972-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Kishilar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:Zarafshon Navoiy futbolchilari]]
[[Turkum:MHSK klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Qizilqum klubi futbolchilari]]
[[Turkum:FC Qorachaganak futbolchilari]]
[[Turkum:FC Kolos Krasnodar futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Rossiyadagi muhojir erkak futbolchilar]]</text>
      <sha1>5shxt1usrezkl136x1e4huweqd9sru7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Spinozavr</title>
    <ns>0</ns>
    <id>729807</id>
    <revision>
      <id>6328415</id>
      <parentid>6217480</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:46:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328415</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19529" sha1="im769ofjr655upyzmdk0b1llmlql50y" xml:space="preserve">'''''Spinozavr''''' („umurtqali kaltakesak“ degan maʼnoni anglatadi) — [[dinozavrlar]]ning bir turi boʻlib, u hozirgi [[Shimoliy Afrika]]da Kech boʻr [[Geoxronologik shkala|davrining]] senoman va yuqori turon [[Yarus|bosqichlarida]], taxminan 99-93,5 million yil oldin, yashab oʻtgan.&lt;ref name=&quot;NYT-20210126&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi|last=Elbein|first=Asher|title=Was This Dinosaur More Subaquatic Killer or Giant Wading Bird? - A new study challenges the hypothesis that spinosaurus pursued its prey in the currents of prehistoric rivers|url=https://www.nytimes.com/2021/01/26/science/spinosaurus-underwater-dinosaur.html|date=26-yanvar 2021-yil|work=[[The New York Times]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NG-20200923&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi|last=Greshko|first=Michael|title=Case for 'river monster' Spinosaurus strengthened by new fossil teeth – Newfound troves from the Moroccan desert suggest that the immense predator spent much of its time in the water.|url=https://www.nationalgeographic.com/science/2020/09/case-for-river-monster-spinosaurus-strengthened-by-new-fossil-teeth/|date=23-sentabr 2020-yil|work=[[National Geographic]]}}&lt;/ref&gt;
[[Fayl:Spinosaurus 2020 reconstruction.jpg|thumb|Spinosavrning 2020-yilgi qayta tuzilishi]]
Ushbu tur vakili, ilk marta, 1912-yilda Misrda olib borilgan qazishma ishlari davomida aniqlangan hamda 1915-yilda nemis [[Paleontologiya|paleontologi]] Ernst Stromer tomonidan tavsiflangan. Asl topilmalar [[Ikkinchi Jahon urushi]] davrida yakson qilingan, biroq, qoʻshimcha materiallar &lt;nowiki&gt;XXI&lt;/nowiki&gt; asrning boshlarida oʻrganilgan. Ilmiy adabiyotlarda keltirilgan va qazilma namunalari asosida oʻrganilgan bir yoki ikki xil turi mavjud (aniqlashtirilmagan). Aniqlangan tur sifatidan tan olinuvchi Spinozavr Misr mamlakati hududidan topilgan va unga '''''Spinozavr aegyptiacus''''' deya nomlangan. Potensial ravishda koʻriluvchi ikkinchi tur '''''Spinozavr maroccanus,''''' deya, topilma aniqlangan mamlakat sharafiga (Marokash) nomlangan. Spinosauridlar turkumiga kiruvchi ''Sigilmassazavr'' ham baʼzi mualliflar tomonidan ''Spinozavr aegyptiacus'' nomi bilan sinonimlashtirilgan, ammo, aksari tadqiqotchilar uni alohida [[takson]] boʻlishini taklif qilishadi.

''Spinosavr''- hozirgi kungacha maʼlum boʻlgan quruqlikdagi yirtqich hayvonlarning eng yirigi. Ushbu dinozavr bilan solishtirish mumkin boʻlgan ulkan yirtqichlar orasida ''Tiranazavr'', ''Gigantozavr'' va ''Karxarodontozavr'' kabi bir qancha misollar mavjud. 2005, 2007 va 2008-yillarda amalga oshirilgan hisob-kitoblarga koʻra, unng uzunligi 12 metrdan 18 metrgacha (41–59&amp;nbsp;ft) hamda ogʻirligi 7-20 tonna orasigacha boʻlishi mumkinligi aniqlangan.&lt;ref name=&quot;Holtz2008&quot;&gt;Holtz, Thomas R. Jr. (2012) ''Dinosaurs: The Most Complete, Up-to-Date Encyclopedia for Dinosaur Lovers of All Ages,'' [http://www.geol.umd.edu/~tholtz/dinoappendix/HoltzappendixWinter2011.pdf Winter 2011 Appendix.]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;TH07&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Therrien|first1=F.|last2=Henderson, D.M.|year=2007|title=My theropod is bigger than yours...or not: estimating body size from skull length in theropods|journal=Journal of Vertebrate Paleontology|volume=27|issue=1|pages=108–115|doi=10.1671/0272-4634 (2007)27[108:MTIBTY]2.0.CO;2}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;dalsassoetal05&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=dal Sasso|first1=C.|last2=Maganuco, S.|last3=Buffetaut, E.|last4=Mendez, M.A.|year=2005|title=New information on the skull of the enigmatic theropod ''Spinosaurus'', with remarks on its sizes and affinities|journal=Journal of Vertebrate Paleontology|volume=25|issue=4|pages=888–896|doi=10.1671/0272-4634 (2005)025[0888:NIOTSO]2.0.CO;2}}&lt;/ref&gt; 2014—2018-yillarda yangidan olib borilgan nisbatan toʻliqroq hisob-kitoblar majmuasi avvalgi tadqiqotlarni qoʻllab-quvvatladi va ''Spinozavrning'' uzunligini 15-16 metr (49–52&amp;nbsp;ft)gacha yetishi mumkinligini aniqladi.&lt;ref name=&quot;Ibrahim_et_al_2014&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Ibrahim|first1=Nizar|last2=Sereno|first2=Paul C.|last3=Dal Sasso|first3=Cristiano|last4=Maganuco|first4=Simone|last5=Fabbri|first5=Matteo|last6=Martill|first6=David M.|last7=Zouhri|first7=Samir|last8=Myhrvold|first8=Nathan|last9=Iurino|first9=Dawid A.|title=Semiaquatic adaptations in a giant predatory dinosaur|journal=Science|date=26-sentabr 2014-yil|volume=345|issue=6204|pages=1613–1616|doi=10.1126/science.1258750|pmid=25213375|bibcode=2014Sci...345.1613I|url=https://researchportal.port.ac.uk/portal/en/publications/semiaquatic-adaptations-in-a-giant-predatory-dinosaur(8f11a1ce-3265-4b3b-8c81-6f576856a87f).html}} [http://www.sciencemag.org/content/suppl/2014/09/10/science.1258750.DC1/Ibrahim.SM.pdf Supplementary Information]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Henderson2018&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Henderson|first1=D.M.|title=A buoyancy, balance and stability challenge to the hypothesis of a semi-aquatic Spinosaurus Stromer, 1915 (Dinosauria: Theropoda)|journal=PeerJ|volume=6|pages=e5409|date=2018|doi=10.7717/peerj.5409|pmid=30128195|pmc=6098948}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Larramendi&quot;&gt;Molina-Pérez &amp; Larramendi 2016. ''Récords y curiosidades de los dinosaurios Terópodos y otros dinosauromorfos'', Larousse. Barcelona, Spain p. 259&lt;/ref&gt; ''Spinozavrning'' bosh suyagi zamonaviy [[Timsohlar|timsohnikiga]] oʻxshash boʻlib: uzunchoq, nisbatan tor tuzilmaga hamda konussimon tishlar shoshqatoriga ega edi. Uning uch barmoqli qoʻllari boʻlgan. Oyogʻi baland va mustahkam tuzilmada tashkil topgan. ''Spinozavr'' umurtqa pogʻonasi uzunchoq choʻzilmasimon boʻlgan. Oʻziga xos nerv umurtqalari kamida 1.65 metr (5.4&amp;nbsp;ft) gacha uzunlikkacha osa olgan. uzunligi va ularni bir-biriga bogʻlab turadigan teriga ega boʻlib, yelkanga oʻxshash tuzilishga ega boʻlishi mumkin edi, garchi baʼzi mualliflar umurtqa pogʻonasi yogʻ bilan qoplangan va tepalik hosil qilgan deb taxmin qilishgan.&lt;ref name=&quot;Larramendi&quot; /&gt; ''Spinozavrning son'' suyaklari kichik, oyoqlari esa tanaga mutanosib ravishda qisqa edi.

''Spinozavr'' baliq bilan ozuqlangani olimlarga maʼlum. Aksari tadqiqodchilar ushbu zavr oʻz ljasini quruqlikda turib suvdan ovlagan deb hisoblashadi. Dalillar shuni koʻrsatadiki, Spinozavr reptiliya ([[sudralib yuruvchilar]]) hisoblangan: zamonaviy timsohlar singari quruqlikda ham, suvda ham jon saqlagan. ''Spinozavrning'' oyoq suyaklarida osteoskleroz (yuqori suyak zichligi) boʻlgan. Bu esa suzishni yaxshiroq nazorat qilishga imkon berardi. Dumi suv ostida eshkak sifatida foydalanish uchun xizmat qilgan. Yuqori tanasidagi „yelkan“ bir nechta vazifalarni bajarish uchun xizmat qilgan. Jumladan raqiblarni qoʻrqitish yoki turidagi moda dinavrlarni oʻziga jalb etish uchun. Spinozavr koʻplab boshqa dinozavrlar, shuningdek, timsohlar, kaltakesaklar, toshbaqalar, pterozavrlar va [[Vattlar|plesiozavrlar]] singari suv toshqini koʻp boʻlib turuvchi va nam sharoitdagi oʻrmonlarda yashagan.

== Nomlanishi ==

=== Turga nom berish jarayoni ===
''Spinosazavrning'' ikkita [[Tur (biologiya)|turi]] nomlangan. Ular: ''Spinosazavr aegyptiacus'' („Misrlikning umurtqa pogʻonasi“) va bahsli tur hisoblanmish ''Spinosazavr maroccanus'' („Marokashlikning umurtqa pogʻonasi“ degan maʼnoni anglatadi)

''Spinosazavrning'' ilk qoldiqlari &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida topilgan va tasvirlangan. 1912-yilda Richard Markgraf Misrning gʻarbiy qismidagi Bahariya shakllanishida ulkan teropod dinozavrining skeletin qismlarini topadi. 1915-yilda nemis paleontologi Ernest Stromer ushbu topilma namunani „''Spinosazvr aegyptiacus'' — yangi turga yangi nom“ maqolasida nashr ettiradi.&lt;ref name=&quot;Smith06&quot;&gt;{{jurnal manbasi |last=Smith |first1=J.B. |last2=Lamanna |first2=M.C. |last3=Mayr |first3=H. |last4=and Lacovara |first4=K.J. |year=2006 |title=New information regarding the holotype of ''Spinosaurus aegyptiacus'' Stromer, 1915 |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-paleontology_2006-03_80_2/page/400 |journal=Journal of Paleontology |volume=80 |issue=2 |pages=400–406 |doi=10.1666/0022-3360 (2006)080[0400:NIRTHO]2.0.CO;2}}&lt;/ref&gt;

1934-yilda Stromer tomonidan Bahariyadan parcha qoldiqlari, jumladan, umurtqa va orqa oyoq suyaklari aniqlanadi va ularga &quot;Spinozavr ''B'' &quot; deya nom beriladi.&lt;ref name=&quot;stromer34&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Stromer|first1=E.|author-link=Ernst Stromer|year=1934|title=Ergebnisse der Forschungsreisen Prof. E. Stromers in den Wüsten Ägyptens. II. Wirbeltier-Reste der Baharije-Stufe (unterstes Cenoman). 13. Dinosauria|journal=Abhandlungen der Bayerischen Akademie der Wissenschaften Mathematisch-naturwissenschaftliche Abteilung|series=Neue Folge|volume=22|pages=1–79|language=olmoncha}}&lt;/ref&gt; Stromer ularni yangi turga tegishli boʻlish uchun yetarlicha farqlarga ega deb hisoblaydi hamda ushbu nazariya tasdiqlanadi. Koʻproq ekspeditsiya va materiallar sababi bilan ular ''Karxarodontozavrga''&lt;ref name=&quot;serenoetal98&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Sereno|first1=P.C.|last2=Beck|first2=A.L.|last3=Dutheuil|first3=D.B.|last4=Gado|first4=B.|last5=Larsson|first5=H.C.|last6=Lyon|first6=G.H.|last7=Marcot|first7=J.D.|last8=Rauhut|first8=O.W.M.|last9=Sadleir|first9=R.W.|year=1998|title=A long-snouted predatory dinosaur from Africa and the evolution of spinosaurids|url=https://archive.org/details/sim_science_1998-11-13_282_5392/page/1298|journal=Science|volume=282|issue=5392|pages=1298–1302|doi=10.1126/science.282.5392.1298|pmid=9812890|bibcode=1998Sci...282.1298S}}&lt;/ref&gt; yoki ''Sigilmazavrga tegishli ekan''ligi aniqlanadi.&lt;ref name=&quot;DAR96&quot;&gt;{{jurnal manbasi |last=Russell |first1=D.A. |author-link=Dale Russell |year=1996 |title=Isolated dinosaur bones from the Middle Cretaceous of the Tafilalt, Morocco |url=https://sciencepress.mnhn.fr/fr/periodiques/bulletin-du-museum-national-d-histoire-naturelle-4eme-serie-section-c-sciences-de-la-terre-paleontologie-geologie-mineralogie/18/2-3/os-isoles-de-dinosaures-du-cretace-moyen-du-tafilalt-maroc |journal=Bulletin du Muséum National d'Histoire Naturelle, Paris, Section C |volume=18 |issue=2–3 |pages=349–402 |series=4e série}}&lt;/ref&gt;

''Spinozavr maroccanus'' dastlab 1996-yilda Deyl Rassell tomonidan, boʻyin umurtqalarining uzunligiga qarab, yangi tur sifatida tavsiflangan. Xususan, Rassell taʼkidlaganidek, markazning (umurtqa pogʻonasi) uzunligi orqa artikulyar faset balandligiga nisbati ''Spinozavr aegyptiacus'' da 1,1 va ''S. maroccanusda'' 1,5 ni tashkil qiladi.&lt;ref name=&quot;DAR96&quot;/&gt; Keyinchalik bu mavzu boʻyicha mualliflar fikri ikkiga ajralgan. Aksari olimlar umurtqa pogʻonasining uzunligi har bir turga qarab oʻzgarishi mumkinligini taʼkidlaydilar. ''S. aegyptiacus'' holotip namunalari yoʻq boʻlib ketganligi sababli ''S. maroccanus'' namunasi bilan bevosita solishtirish mumkin emas. Shu boisdan, S. ''maroccanus'' namunalari qay turdagi boʻyin umurtqalarini ifodalashi nomaʼlum.

=== Namunalar ===
BSP 1912 VIII 19 Stromer tomonidan 1915-yilda Bahariya maydonidan topilgan namunalar majmuasi sifatida tasvirlangan holotip boʻlgan.&lt;ref name=&quot;Smith06&quot;/&gt; Holotip quyidagi elementlardan iborat boʻlib, ularning aksariyati toʻliq boʻlmagan: oʻng va chap tishlar va pastki jagʻ qismining 75 sm (30&amp;nbsp;in) oʻlchamdagi tishlari, 2ta [[boʻyin]] umurtqasi, 7 dorsal (magistral) umurtqa, 3 ta sakral vertebra, 1 [[Dum|kaudal]] umurtqa, 4ta koʻkrak qovurgʻasi va gastraliya. Namunlar orasidagi toʻqqizta nerv umurtqasining eng uzuni (dorsal umurtqa bilan bogʻliq) 1.65 (5.4&amp;nbsp;in) metrni tashkil etadi. Stromerning taʼkidlashicha, bu namuna 97 million yil avval, erta senoman davriga tegishli.

Spinozavr [[Ikkinchi Jahon urushi]]da, xususan, „1944-yil 24-apreldan 25-aprelga oʻtar kechasi Britaniyaning Myunxenni bombardimon qilish paytida“ vayron qilingan. Ushbu shturm Myunxen palentologiya muzeyida ([[Bavariya]] davlat paleontologiya toʻplami) joylashgan binoga jiddiy zarar yetkazgan. Biroq, namunaning batafsil chizmalari va tavsiflari saqlanib qolgan. Stromerning oʻgʻli uning arxivini 1995-yilda „Paläontologische Staatssammlung Myunchen“ga sovgʻa qiladi. Smit va uning hamkasblari 2000-yilda arxivdan topilgan BSP 1912 VIII 19 ''Spinozavr'' holotip namunasining ikkita fotosuratini tahlil qiladilar. Pastki jagʻning hamda oʻrnatilgan barcha namunalarning fotosurati asosida Smit Stromerning 1915-yildagi asl rasmlari biroz xato degan xulosaga keladi.&lt;ref name=&quot;Smith06&quot;/&gt; 2003-yilda Oliver Rauhut Stromerning ''Spinozavr'' holotipi akrokantozavrga oʻxshash karxarodontozavrning nerv umurtqa pogʻonasi ''Barioniks'' yoki ''Suchomimusdan'' olingan ''tishlardan'' tashkil topgan kimera ekanligini taʼkidlaydi. Ammo bu nazariya atigi bitta maqoladan soʻng rad etiladi.&lt;ref name=&quot;Rauhut03&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Rauhut|first=O.W.M.|year=2003|title=The interrelationships and evolution of basal theropod dinosaurs|series=Special Papers in Palaeontology|pages=1–213|isbn=978-0-901702-79-1}}&lt;/ref&gt;

== Jamiyat orasida ==
[[Fayl:Spinosaurus_-_Museu_Blau_-_2016_-_01.jpg|thumb|Haykal 2014-yilda rekonstruksiya qilingan, eshkakka oʻxshash dum topilgunga qadar, Tabiiy fanlar muzeyi, Barselona]]
''Spinozavr'' 2001-yilgi &quot; ''Yura davriga sayohat 3'' &quot; filmida asosiy antagonist sifatida ''Tiranozavrni'' bilan almashtirgan.&lt;ref name=&quot;variety&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi|title=Jurassic Park III|work=[[Variety (jurnal)|Variety]]|url=https://www.variety.com/review/VE1117798505.html?categoryid=31&amp;cs=1|first=Derek|last=Elley|date=17-iyul 2001-yil}}&lt;/ref&gt; Filmning maslahatchi paleontologi Jon R. Xornerning soʻzlariga asoslansak: „Agar biz vahshiylik omilini hayvonning uzunligiga asoslasak, bu sayyorada hech qaysi jonzot ''Spinozavr'' bilan teng kela olmaydi. Bundan tashqari, mening farazim shundaki, T-rex (Tiranazavr) aslida qotil emas, balki axlatchi zavr boʻlgan. ''Spinozavr esa'' haqiqatan ham yirtqich hayvon boʻlgan“&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi|title=Spinosaurus makes ''T. Rex'' look like a pussycat: When it comes to Jurassic Park III, size does matter|last=Portman, J.|work=Ottawa Citizen|date=11-iyul 2001-yil}}&lt;/ref&gt; Ushbu soʻzlardan soʻng Xorner oʻzining T. reksning axlatchi ekanligi haqidagi bayonotini qaytarib oladi. Filmda ''Spinozavr Tiranozavrga'' ''qaraganda'' kattaroq va kuchliroq tasvirlangan: ikki tiriltirilgan yirtqichlar oʻrtasidagi jang tasvirlangan sahnada ''Spinozavr Tiranozavrning'' ''boʻynini'' qisib gʻolib chiqadi.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi|last=Chandler|first=G.|title=A bite-size guide to the dinosaurs of the new movie Jurassic Park III|work=National Geographic World|date=2001-yil avgust}}&lt;/ref&gt; Toʻrtinchi qismda „''[[Yura davri dunyosi|Yura olamiiga sayohat]]''“ filmining oxiriga yaqin boʻlgan keskin kurashda ''T.'' ''reks Spinozavr'' skeletini sindirib tashlagan kurash sahnasida gʻalizlik mavjuddir.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi|last=Romano|first=Nick|title=Jurassic World Snuck in A Sweet Nod to Jurassic Park 3|url=https://www.cinemablend.com/new/Jurassic-World-Snuck-Sweet-Nod-Jurassic-Park-3-72074.html|work=CinemaBlend|date=June 2015}}&lt;/ref&gt;

''Spinozavr'' uzoq vaqtdan beri dinozavrlar haqidagi mashhur kitoblarda tasvirlanib kelgan. Biroq, yaqin oʻtgan davrlardan boshlab, aniq tasvirlash maqsadida spinozavrlar haqida yetarli maʼlumotlar aniqlasha boshladi. 1955-yilda Lapparent va Lavokat&lt;ref name=&quot;Lapparent&quot;&gt;Lapparent, A.F. de; and Lavocat, R. (1955). „Dinosauriens.“ In: Piveteau, J., editor. ''Traité de Paléontologie. Tome V. La Sortie des Eaux. Naissance de la Tétrapodie. L’Exubérance de la Vie Végétative. La Conquête de l’Air. Amphibiens. Reptiles. Oiseaux.'' Paris: Masson et Cie, pp. 785-962.&lt;/ref&gt; tomonidan 1936-yildagi Stromer diagrammasi asosida&lt;ref name=&quot;Stromer36&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Stromer|first1=E.|author-link=Ernst Stromer|year=1936|title=Ergebnisse der Forschungsreisen Prof. E. Stromers in den Wüsten Ägyptens. VII. Baharije-Kessel und -Stufe mit deren Fauna und Flora. Eine ergänzende Zusammenfassung|journal=Abhandlungen der Bayerischen Akademie der Wissenschaften, Mathematisch-naturwissenschaftliche Abteilung|series=Neue Folge|volume=33|pages=1–102|language=olmoncha}}&lt;/ref&gt; skelet rekonstruktsiyasidan soʻng, boshqa yirik teropodlarnikiga oʻxshash boʻlgan bosh suyagi va orqa tomonida yelkanli umumiy tik teropod sifatida koʻrib chiqiladi. Hattoki, ushbu teropod toʻrt barmoqli qoʻllar bilan tasvirlanadi.&lt;ref name=&quot;DFG00&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Glut|first=D.F.|authorlink=Donald F. Glut|title=Dinosaurs: The Encyclopedia. 1st Supplement|year=2000|publisher=McFarland &amp; Company, Inc|location=Jefferson, North Carolina|isbn=978-0-7864-0591-6|pages=329–333|chapter=Spinosaurus}}&lt;/ref&gt;

Filmlar, videooʻyinlar va kitoblardan tashqari, ''Spinozavr'' [[Angola]], [[Gambiya]] va [[Tanzaniya]] kabi mamlakatlarning [[Pochta markasi|pochta markalarida]] ham tasvirlangan.&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|editor=Farlow|last=Glut|first=D.F.|chapter=Dinosaurs and the media|chapterurl=http://si-pddr.si.edu/dspace/bitstream/10088/8043/1/paleo_1997e_MBS__part2.pdf|title=The Complete Dinosaur|year=2000|publisher=Indiana University Press|location=Bloomington, IN|isbn=978-0-253-21313-6|pages=673–706|accessdate=12-sentabr 2010-yil|archive-date=2012-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20120327054521/http://si-pddr.si.edu/dspace/bitstream/10088/8043/1/paleo_1997e_MBS__part2.pdf}}&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Adabiyotlar ==

* Glut, DF „ ''Spinozavrni'' qidirishda“. In: ''Yura klassikasi: Saurian insholari va Mezozoy musingalari toʻplami'', pp.&amp;nbsp;77–85. Jefferson, NC: McFarland, 2001-yil.{{ISBN|0-7864-0961-4}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/0-7864-0961-4|0-7864-0961-4]].
* Nothdurft, V.; va Smit, J. ''Misrning yoʻqolgan dinozavrlari.'' Nyu-York: Random House, 2002-yil.{{ISBN|0-375-50795-7}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/0-375-50795-7|0-375-50795-7]].
* Ernst Stromerga hurmat: ''Spinosaurus aegyptiacus'' kashf etilganining yuz yili: Saubxik Ghosh

== Havolalar ==

* [https://www.nytimes.com/2020/04/29/science/spinosaurus-dinosaur-tail-swimming.html „Gʻalati dinozavr Afrika daryolarini suzib oʻtgan boʻlishi mumkin“]. Spinosaurus profili Kennet Chang tomonidan NY Times, 29-aprel, 2020-yil
* Hartman, Skott. [http://www.skeletaldrawing.com/psgallery/gallery.htm Spinosaurni taqqoslash.] ''SkeletalDrawing.com'', 2006-yil.
* Lloyd, Robin. [https://web.archive.org/web/20081011131034/http://www.livescience.com/animalworld/060301_big_carnivores.html Eng katta yirtqich hayvon: Dinozavrlar tarixi qayta yozilgan.] ''LiveScience'', 2006-yil 1 mart.
* Mortimer, Mikki. [https://web.archive.org/web/20131219195023/http://archosaur.us/theropoddatabase/Megalosauroidea.htm#Spinosaurusaegyptiacus ''Spinosaurus'' Stromer, 1915-yil.] (Theropod maʼlumotlar bazasidan namunalar roʻyxati.)
* Tabiiy tarix muzeyi. [https://web.archive.org/web/20120209135850/http://www.nhm.ac.uk/nature-online/life/dinosaurs-other-extinct-creatures/dino-directory/detail.dsml?Genus=Spinosaurus Dino katalogi: Spinosaurus.]
* Prendergast, Jon. [https://web.archive.org/web/20220323095436/https://www.upenn.edu/gazette/0701/prendergast.html Yoʻqolgan va topilgan dinozavrlar.] ''Pensilvaniya gazetasi, Pensilvaniya universiteti bitiruvchilari jurnali,'' 2001-yil iyul/avgust.
* [http://discovermagazine.com/2007/jan/paleontology/article_view?b_start:int=1&amp;-C= 2006-yilgi eng yaxshi 8 ta paleontologiya hikoyasi: 40 ta yangi dinozavr qiroli boshini koʻtaradi.] ''Discover jurnali'', 2006-yil 29-dekabr.

[[Turkum:Biologik turlar]]
[[Turkum:Yirtqichlar]]
[[Turkum:Dinozavrlar]]
[[Turkum:Afrika topilmalari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha hayvonlar]]
[[Turkum:Paleontologiya]]</text>
      <sha1>im769ofjr655upyzmdk0b1llmlql50y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sunbula deltasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>730184</id>
    <revision>
      <id>6328833</id>
      <parentid>5446285</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:33:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328833</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8439" sha1="30e5xehney5a8fpo62pexp1iy92pds9" xml:space="preserve">'''Sunbula Deltasi''' ({{lang-en|Delta Virginis}}, ''d Vir''), shuningdek, Minelauva deb ham ataladi&lt;ref name=&quot;IAU-LSN&quot;&gt;{{veb manbasi | url=https://www.iau.org/public/themes/naming_stars/ | title=Naming Stars | publisher=IAU.org | accessdate=2017-12-16 | arxivsana=2020-04-11 | arxivurl=https://web.archive.org/web/20200411104839/https://www.iau.org/public/themes/naming_stars/ }}&lt;/ref&gt; — [[Sunbula]] turkumidagi yulduz. [[Koʻrinma yulduz kattaligi|Koʻrinib turuvchi kattaligi]] 3,4 boʻlgan yulduz kuzatish moslamasisiz koʻz bilan ham koʻrinadi. Parallaks oʻlchovlari asosida hisoblangan masofa 198 [[Yorugʻlik yili|yorugʻlik yiliga]] teng&lt;ref name=aaa474_2_653&gt;{{citation | first=F. | last=van Leeuwen |date=November 2007 | title=Validation of the new Hipparcos reduction | journal=Astronomy and Astrophysics | volume=474 | issue=2 | pages=653–664 | bibcode=2007A&amp;A...474..653V | doi=10.1051/0004-6361:20078357 |arxiv = 0708.1752 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=mnras400_4_1945&gt;{{citation | display-authors=1 | last1=Tabur | first1=V. | last2=Bedding | first2=T. R. | last3=Kiss | first3=L. L. | last4=Moon | first4=T. T. | last5=Szeidl | first5=B. | last6=Kjeldsen | first6=H. | title=Long-term photometry and periods for 261 nearby pulsating M giants | journal=[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society]] | volume=400 | issue=4 | pages=1945–1961 |date=December 2009 | doi=10.1111/j.1365-2966.2009.15588.x | bibcode=2009MNRAS.400.1945T |arxiv = 0908.3228 }}&lt;/ref&gt;.

== Nomi ==
''δ Sunbula'' — ushbu yulduz uchun Bayer belgisi&lt;ref name=aj135_1_209&gt;{{citation | display-authors=1 | last1=Massarotti | first1=Alessandro | last2=Latham | first2=David W. | last3=Stefanik | first3=Robert P. | last4=Fogel | first4=Jeffrey | title=Rotational and Radial Velocities for a Sample of 761 HIPPARCOS Giants and the Role of Binarity | journal=The Astronomical Journal | volume=135 | issue=1 | pages=209–231 |date=January 2008 | doi=10.1088/0004-6256/135/1/209 | bibcode=2008AJ....135..209M }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=aaa489_3_1271&gt;{{citation | last1=Tsuji | first1=T. | title=Cool luminous stars: the hybrid nature of their infrared spectra | journal=Astronomy and Astrophysics | volume=489 | issue=3 | pages=1271–1289 |date=October 2008 | doi=10.1051/0004-6361:200809869 | bibcode=2008A&amp;A...489.1271T |arxiv = 0807.4387 }}&lt;/ref&gt;.

Yulduzning anʼanaviy nomi ''Auva'' va ''Minelauva'' arabcha عوى ''&lt;sup&gt;c&lt;/sup&gt;awwaʼ'' dan kelib chiqqan boʻlib, „hurayotgan it“ degan maʼnoni anglatadi. 2016-yilda [[Xalqaro astronomiya ittifoqi|Xalqaro Astronomiya Ittifoqi]] yulduz nomlarini kataloglash va standartlashtirish uchun Yulduzlarni nomlash (WGSN) boʻyicha ishchi guruhini&lt;ref name=&quot;WGSN&quot; /&gt; tuzdi. WGSN 2017-yil 30-iyunda ushbu yulduz uchun ''Minelauva'' nomini tasdiqladi&lt;ref name=&quot;WGSN&quot;&gt;{{citation
 | url=https://www.iau.org/science/scientific_bodies/working_groups/280/
 | title=IAU Working Group on Star Names (WGSN)
 | publisher=[[International Astronomical Union]]
 | accessdate=22-may 2016-yil
 | postscript=.
 | arxiv-sana=2019-06-26
 | arxiv-url=https://web.archive.org/web/20190626015649/https://www.iau.org/science/scientific_bodies/working_groups/280/
 | url-status=dead
 }}&lt;/ref&gt;.

Bu yulduz Sunbula Betasi, Sunbula Gammasi va Virgo [[Vindemiatriks|Sunbula Epsiloni]] bilan birgalikda ''Al ʽAvvāʼ'' asterizmining bir qismi edi&lt;ref name=&quot;aaa352_495&quot;&gt;{{citation | last1=Mallik | first1=Sushma V. | title=Lithium abundance and mass | journal=Astronomy and Astrophysics | volume=352 | pages=495–507 |date=December 1999 | bibcode=1999A&amp;A...352..495M }}&lt;/ref&gt;.

Xitoy tilida 太微左垣 ({{Lang|zh-Latn|Tài Wēi Zuǒ Yuán}}) nomi Sunbula Deltasi, Sunbula Etasi, Sunbula Gammasi, [[Vindemiatriks|Sunbula Epsiloni]] va Veronika Sochi Alfasidan iborat asterizmni anglatadi. Sunbula Deltasi {{Lang|zh|太微左垣三}} ({{Lang|zh-Latn|Tài Wēi Zuǒ Yuán sān}}), yaʼni „Ikkinchi Sharq vaziri“ nomi bilan tanilgan&lt;ref&gt;''中國星座神話'', written by 陳久金. Published by 台灣書房出版有限公司, 2005, {{ISBN|978-986-7332-25-7}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url = http://www.lcsd.gov.hk/CE/Museum/Space/Research/StarName/e_research_chinengstarzone_b.htm |title = English-Chinese Glossary of Chinese Star Regions, Asterisms and Star Name |accessdate = 2019-01-01 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20100810114313/http://www.lcsd.gov.hk/CE/Museum/Space/Research/StarName/e_research_chinengstarzone_b.htm#SupremePalaceEnclosure |archivedate = 2010-08-10 |deadlink = yes }}, Hong Kong Space Museum. Accessed on line November 23, 2010.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=aaass22_9&gt;{{citation | last1=Celis S. | first1=L. | title=Photoelectric photometry of late-type variable stars | journal=Astronomy and Astrophysics Supplement Series | volume=22 | pages=9–17 |date=October 1975 |bibcode = 1975A&amp;AS...22....9C }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=hoffleit&gt;{{статья|bibcode=1995yCat.5050....0H|заглавие=VizieR Online Data Catalog: Bright Star Catalogue, 5th Revised Ed. (Hoffleit+, 1991)|издание=VizieR On-line Data Catalog: V/50.  Originally published in: 1964BS....C......0H|том=5050|язык=en|тип=journal|автор=D.; Hoffleit; Warren, W. H.|год=1995}}&lt;/ref&gt;.

== Xususiyatlari ==
Yulduzning spektri M3 III spektral sinfiga mos keladi, Delta Virgo qizil gigant hisoblanadi&lt;ref name=aaa430_165&gt;{{citation | display-authors=1 | last1=Famaey | first1=B. | last2=Jorissen | first2=A. | last3=Luri | first3=X. | last4=Mayor | first4=M. | last5=Udry | first5=S. | last6=Dejonghe | first6=H. | last7=Turon | first7=C. | title=Local kinematics of K and M giants from CORAVEL/Hipparcos/Tycho-2 data. Revisiting the concept of superclusters | journal=Astronomy and Astrophysics | volume=430 | pages=165–186 | doi=10.1051/0004-6361:20041272 | bibcode=2005A&amp;A...430..165F |arxiv = astro-ph/0409579 }}&lt;/ref&gt;. Atmosferaning tashqi qatlamlari kengayib, yulduz radiusi Quyoshdan 48 marta oshib ketdi. Yulduz massasi taxminan 1,4 quyosh massasi boʻlgan yulduzning yorqinligi 468 ta quyosh nuriga yetadi. Energiya 4000 K atrofida [[Samarador harorat|samarali haroratga]] ega boʻlgan nisbatan sovuq tashqi atmosfera tomonidan chiqariladi. Bu harorat M spektral tipidagi yulduzning qizil-olovrang rangiga toʻgʻri keladi&lt;ref name=sb0&gt;{{citation | last=Allen | first=R. H. | year=1963 | authorlink=Richard Hinckley Allen | title=Star Names: Their Lore and Meaning | url=http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Gazetteer/Topics/astronomy/_Texts/secondary/ALLSTA/Virgo*.html | accessdate=2010-12-12 | edition=Reprint | publisher=Dover Publications Inc | location=New York, NY | isbn=0-486-21079-0 | page=469 }}&lt;/ref&gt;.

Yulduzning tashqi qobigʻi yarim muntazam oʻzgaruvchan yulduzlarda paydo boʻladigan pulsatsiyalarni boshdan kechiradi; koʻrinadigan yulduz kattaligi +3,32 dan +3,40 gacha oʻzgarib turadi&lt;ref name=kaler&gt;{{citation | first1=James B. | last1=Kaler | title=Delta Virginis | work=Stars | publisher=[[University of Illinois]] | url=http://stars.astro.illinois.edu/sow/deltavir.html | accessdate=2012-02-07 }}&lt;/ref&gt;. Kuzatilgan egri yorqinlikning chastotali tahlili asosida bir nechta pulsatsiya davri aniqlandi. 13,0, 17,2, 25,6, 110,1 va 125,8 kunlik davrlar topildi. Sunbula Deltasi — yuqori tezlikdagi yulduz boʻlib, oʻziga xos tezligi Quyosh yaqinidagi yulduzlarning oʻrtacha harakatiga nisbatan {{Nobr|30 km s&lt;sup&gt;−1&lt;/sup&gt;}} dan oshadi.

Sunbula Deltasi, ehtimol, qoʻshaloq yulduzdir, ikkinchi 11 yulduz kattaligidagi komponent, taxminan 80 soniya burchak masofasida joylashgan. Ushbu K sinf yulduzining inqilob davri taxminan 200 ming yil boʻlishi mumkin, ammo bu maʼlumotlar tekshirishni talab qiladi&lt;ref name=csiro&gt;{{citation |title=The Colour of Stars |date=21-dekabr 2004-yil |work=Australia Telescope, Outreach and Education |publisher=[[Commonwealth Scientific and Industrial Research Organisation]] |url=http://outreach.atnf.csiro.au/education/senior/astrophysics/photometry_colour.html |accessdate=2012-01-16 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6630AbtJZ?url=http://outreach.atnf.csiro.au/education/senior/astrophysics/photometry_colour.html |archivedate=2012-03-10 |df= }} &lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
&lt;references group=&quot;&quot; responsive=&quot;1&quot;&gt;
&lt;/references&gt;
== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20200809112100/http://www.alcyone.de/SIT/mainstars/SIT000836.htm Alcyone ephemeris]{{ref-en}}
[[Turkum:Optik qoʻshaloq yulduzlar]]
[[Turkum:Sunbula turkumi yulduzlari]]</text>
      <sha1>30e5xehney5a8fpo62pexp1iy92pds9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ilyos Baxshish</title>
    <ns>0</ns>
    <id>730257</id>
    <revision>
      <id>6328346</id>
      <parentid>6266922</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T23:58:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CitationAuditor</username>
        <id>145149</id>
      </contributor>
      <origin>6328346</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7815" sha1="k9ei3d9uwiaz5e3hj39ti6sldhxk1vv" xml:space="preserve">'''Ilyos Temir-Kaya (Temirovich) Baxshish''' ([[1912]], [[Simferopol]] — [[2000-yil]] [[22-iyul]]) — [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|sovet]] qrim-tatar [[bastakor]]i, [[musiqachi]]. Qrim ASSRda xizmat koʻrsatgan san’at arbobi (1940), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist (1967), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan oʻqituvchi (1974), Ukrainada xizmat koʻrsatgan artist (1993), Qrimda xizmat koʻrsatgan artist (2000).

== Tarjimai hol ==
Ilyos Temirovich 1912-yilda Simferopolda tugʻilgan. Simferopol Qrim-tatar namunali 9 yillik 13-sonli maktabni tamomlagan&lt;ref&gt;{{Книга|автор=Абдульвапов Н.|часть=Крымскотатарская образцово-показательная школа № 13|заглавие=Свод памятников истории, архитектуры и культуры крымских татар|ответственный=гл. ред. Р. С. Хакимов|место=Белгород|издательство=КОНСТАНТА|год=2018|том=III. г. Симферополь|страницы=182|страниц=392|isbn=978-5-906952-68-4}}&lt;/ref&gt;. [[1920-yil]]da u Moskvada muhandislik-kommunal xoʻjaligi instituti va Qozonda tahsil olgan&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Книга|автор=Абдульвапов Н.|часть=Дом специалистов, в котором в 1930–1940-е гг. жил ряд выдающихся крымскотатарских государственных и культурных деятелей|заглавие=Свод памятников истории, архитектуры и культуры крымских татар|ответственный=гл. ред. Р. С. Хакимов|место=Белгород|издательство=КОНСТАНТА|год=2018|том=III. г. Симферополь|страницы=364—365|страниц=392|isbn=978-5-906952-68-4}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Книга|автор=Абдульвапов Н., Бекиров С.|часть=Дворец Труда, в котором в 1930–1936 гг. располагался Крымский областной радиокомитет|заглавие=Свод памятников истории, архитектуры и культуры крымских татар|ответственный=гл. ред. Р. С. Хакимов|место=Белгород|издательство=КОНСТАНТА|год=2018|том=III. г. Симферополь|страницы=272|страниц=392|isbn=978-5-906952-68-4}}&lt;/ref&gt;. [[1934-yil]]da Simferopol musiqa kollejiga (professor I.I.Chernov rahbarligida) oʻqishga kirdi. Talabalik davrida u Qrim radiosida diktorlik qiladi. Ushbu bilim yurtini tugatgach ([[1937]]) radiokomitetga bosh musiqa muharriri etib tayinlandi. U 1937-yilda Simferopolga Qrim davlat tatar opera va balet teatrini tashkil etish uchun kelgan bastakor L.Knipper bilan hamkorlik qildi. Ilyos Baxshish shu yili Qrim ASSRning yangi tashkil etilgan musiqa jamgʻarmasining raisi boʻldi,  bu dargoh 1940-yilda Qrim kompozitorlari uyushmasiga aylantirildi va unga yana Baxshish rahbarlik qildi&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;. Shu bilan birga u Qrim tatarlarining Qrim davlat qoʻshiq va raqs ansambli badiiy rahbari boʻlib ham faoliyat yuritdi.

Urushdan oldingi yillarda u asosan qoʻshiq bilan shugʻullangan, teatr tomoshalariga musiqa yozgan. Simferopol nemislar tomonidan bosib olingandan soʻng, ansambl tarkibida u Perekopdagi oldingi harbiy qismlarda va Janubiy qirgʻoqdagi nemis harbiy kasalxonalarida konsertlar uyushtirgan, Qrim-tatar teatrining musiqiy qismini boshqargan.  Baxshish 1942—1943-yillarda teatrdagi barcha musiqiy spektakllarni sahnalashtirgan&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Книга|автор=Абдульвапов Н.|часть=Дом специалистов, в котором в 1930–1940-е гг. жил ряд выдающихся крымскотатарских государственных и культурных деятелей|заглавие=Свод памятников истории, архитектуры и культуры крымских татар|ответственный=гл. ред. Р. С. Хакимов|место=Белгород|издательство=КОНСТАНТА|год=2018|том=III. г. Симферополь|страницы=364—365|страниц=392|isbn=978-5-906952-68-4}}&lt;/ref&gt;. [[1943-yil]] oxirida bir guruh teatr san’atkorlari bilan birga u Qrimdan Ruminiyaga Ostarbayter sifatida olib ketildi. Keyinchalik [[1945-yil]]da Ilyos vataniga qaytgach, uni uran konlariga hamkasblari bilan [[Tojikiston|Tojikistonga]] surgun qilingan. Biroq, Kalininga yozgan shaxsiy maktubi musiqachini xavfli vaziyatdan qutqaradi va koʻp oʻtmay Baxshish musiqaga qaytadi&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. 1956-yilgacha [[Fargʻona|Fargʻona]] oʻzbek va rus teatrlarida musiqa boʻlim boshligʻi boʻlib ishladi&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

[[1957-yil]]da Toshkentda Baxshish qrim-tatarlarining “Xaytarma” ansamblini tuzadi, uning ishtirokchilari Oʻrta Osiyoga surgun qilingan vatandoshlar edi. Bastakor qrim-tatar simfonik musiqasi rivojiga katta hissa qoʻshadi. Xususan, 1970-yillarda simfonik orkestr uchun “Qrim-tatar xalq kuylari besh usuli”, “Tatar rapsodiyasi”, “Vatan turkyusi” (“Vatan qoʻshigʻi”) musiqiy syuitasini yaratdi. 1989-yilda Baxshish oʻz vataniga qaytib, Qrim-tatar drama teatrini qayta tiklashda faol ishtirok etadi va 1994-yilgacha uning badiiy rahbari boʻlgan.

2000-yil 7-avgustda bastakor vafotidan keyin „Faxriy qrimchi“ unvoni bilan taqdirlandi&lt;ref&gt;[https://zakon.rada.gov.ua/krym/show/rb1330003-00 О присвоении звания &quot;Почетный крымчанин&quot; Бакшишеву (Бахшишу) И.Т. (посмертно)]&lt;/ref&gt;.

=== Oilasi ===
Baxshish [[1940-yil]]da Simferopoldagi Jukovskiy koʻchasi, Mutaxassislar uyida yashagan. Rafiqasi Esma, qizlari Elzara (1937-yilda tugʻilgan) va Laylo (1940-yilda tugʻilgan). Surgun vaqtida oʻgʻli Iskandar va qizi Gulnora&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Книга|автор=Абдульвапов Н.|часть=Дом специалистов, в котором в 1930–1940-е гг. жил ряд выдающихся крымскотатарских государственных и культурных деятелей|заглавие=Свод памятников истории, архитектуры и культуры крымских татар|ответственный=гл. ред. Р. С. Хакимов|место=Белгород|издательство=КОНСТАНТА|год=2018|том=III. г. Симферополь|страницы=364—365|страниц=392|isbn=978-5-906952-68-4}}&lt;/ref&gt; dunyoga keladi.

== Mukofot va unvonlar ==

* Qrim ASSRda xizmat koʻrsatgan san’at arbobi (1940-yilda)
* Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist (1967-yilda)
* Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan oʻqituvchi (1974-yilda)
* Ukrainada xizmat koʻrsatgan artist (1993-yilda)
* “Qrim-tatar xalq qoʻshiqlari” xalq ogʻzaki toʻplami uchun (toʻplam va tuzilma)&lt;ref&gt;[https://zakon.rada.gov.ua/krym/show/rb0153001-95#Text О присуждении государственных премий Республики Крым за 1994 год]&lt;/ref&gt; Qrim Avtonom Respublikasi Davlat mukofoti (1994-yilda)
* Faxriy qrimchi (2000-yilda).

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://web.archive.org/web/20100903024127/http://www.cidct.org.ua/ru/publications/Ocherki/52.html — Qrim-tatar bastakorlari haqida]
* [http://www.goloskrima.com/?p=60 Ilyos Baxshish - xalqimning hikoyasi]  Архивная копия.

{{DEFAULTSORT:Baxshish, Ilyos}}
[[Turkum:2000-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:25-iyulda vafot etganlar]]
[[Turkum:1913-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:23-martda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>k9ei3d9uwiaz5e3hj39ti6sldhxk1vv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Klaviatura turlari</title>
    <ns>0</ns>
    <id>732244</id>
    <revision>
      <id>6328239</id>
      <parentid>6193216</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T19:00:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>Sahifa koʻchirishga nomzod sifatida koʻrsatildi</comment>
      <origin>6328239</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21773" sha1="o9ya3yp3yxpurqk0gusiu1dnz43fjhl" xml:space="preserve">{{koʻchirishga |1= Kompyuter klaviaturasi|sabab=  }}[[Fayl:IBM_Model_M_1395622_keyboard.jpg|thumb|IBM Model M klaviaturasi]]
'''Klaviatura''' — bu foydalanuvchiga ''kompyuterga'' maʼlumot kiritish imkonini beruvchi qurilma (kiritish qurilmasi). Bu maʼlum bir tartibda joylashtirilgan tugmalar toʻplamidir.

== Tarixi ==
[[Fayl:Adm3aimage.jpg|thumb|ADM-3A video terminali — bu Bill Joy tomonidan vi matn muharririni ishlab chiqishda foydalanilgan]]
Birinchi kompyuterlarda klaviatura yoʻq edi: maʼlumotlar kompyuterga mexanik kalitlar va simlar yoki perfokartalar (masalan, ENIAC) yordamida kiritildi. Elektron hisoblash mashinalarining (kompyuterlarning) unumdorligi oshgani sayin, ayniqsa vaqtni taqsimlash rejimi paydo boʻlishi bilan mashinani toʻxtatmasdan buyruqlarni kiritish zarurati paydo boʻldi. Klaviatura yordamida kompyuter bilan toʻgʻridan-toʻgʻri oʻzaro taʼsir qilish boʻyicha birinchi tajribalardan biri 1956-yilda ''Massachusets texnologiya institutida'' oʻtkazilgan. ''Whirlwind'' kompyuterga elektr yozuv mashinkasini ulashni taklif qildi, tajriba muvaffaqiyatli deb topildi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Timeline of Computer History: 1956|url=https://www.computerhistory.org/timeline/1956/|ish=Computer History Museum}}&lt;/ref&gt;.

Dastlab kompyuterga matnli maʼlumotlarni kiritish uchun elektromexanik teletyplardan foydalanilgan, keyinchalik ular maxsus video terminallar bilan almashtirilgan. Bunday terminalda klaviatura alohida holatda qilingan boʻlsa-da, uning bir qismi edi. Elektr qismi uchun ham, tugmachalarning tarkibi va joylashuvi uchun ham standartlar yoʻq edi. Bunday terminallarda kursorni boshqarish, ekrandagi matnni aylantirish yoki boshqaruv signallarini berish uchun alohida tugmalar boʻlishi mumkin.
[[Fayl:Space-cadet.jpg|thumb|{{Tarjima qilinmagan 5|Symbolics|Symbolics|en}} LM-2 „{{Tarjima qilinmagan 5|space-cadet (клавиатура)|space-cadet|en|space-cadet keyboard}}“ klaviaturasi ushbu mashinaga xos boʻlgan koʻplab boshqaruv va oʻzgartirish tugmalari keltirilgan. Emacs muharriri ushbu klaviatura uchun yozilgan.]]
[[Fayl:Apple_Macintosh_Plus_Keyboard.jpg|thumb|Macintosh klaviaturasi 128K]]
Mini va mikrokompyuterlarning paydo boʻlishi bilan klaviatura toʻgʻridan-toʻgʻri kompyuterga ulanishi mumkin edi. Biroq, bu klaviaturalar toʻliq universal qurilmalar emas edi: ular toʻgʻridan-toʻgʻri kompyuter portlariga mos keluvchi qurilmalar orqali, tugmachalarni bosganda vaqti-vaqti bilan kalit soʻragan kompyuterga dastur yuklangan. Turli arxitekturadagi kompyuterlar noyob, mos kelmaydigan klaviaturalardan foydalangan. Baʼzi kompyuterlar uchun, asosan, bitta taxtali, masalan, ZX80, klaviatura korpusda joylashgan edi, boshqalari uchun u koʻp yadroli kabel orqali ulangan. Baʼzi [[klaviatura]]larda minimal tugmachalar mavjud edi — alfanumerik, Enter va bir nechta boshqaruv elementlari. Boshqalar, [[Massachusetts texnologiya instituti|MIT]] Lisp mashinalari uchun {{Tarjima qilinmagan 5|space-cadet (клавиатура)|space-cadet|en|space-cadet keyboard}} kabi, koʻplab arxitekturaga xos boshqaruv kalitlarini oʻz ichiga oladi. Bundan tashqari, oldindan belgilangan maqsadga ega boʻlmagan funktsional tugmalar paydo boʻla boshladi. Akkord klaviaturalaridan foydalanish boʻyicha tajribalar oʻtkazildi.
[[Fayl:IBM_Model_F_XT.png|thumb|83 tugmali „XT“ klaviaturasi]]
Birlashtirilgan klaviatura standarti, boshqa koʻplab kompyuter uskunalari standartlari kabi, IBM PC bilan bogʻliq. IBM PC uchun klaviaturaning „XT-klaviatura“ deb nomlangan birinchi versiyasi kompyuter bilan aloqa qilish tartibi va protokoli jihatidan keyingilaridan sezilarli darajada farq qilar edi: u 83 ta tugmachaga ega (shundan 10 tasi funksional edi), kirish rejimi koʻrsatkichlari yoʻq edi. 1984-yilda ''IBM PC / AT'' kompyuteri bilan bir qatorda yangi klaviatura standarti paydo boʻldi, u keyinchalik keng tarqaldi — almashish protokoli ikki tomonlama boʻlib, kirish rejimining uchta ''LED'' koʻrsatkichini raqamli blok ustiga joylashtirish imkonini berdi. Biroq, tartib biroz oʻzgardi: SysRq tugmasi qoʻshildi, raqam bloki asosiy harf-raqam blokidan ajratildi va baʼzi tugmalar boshqa joylarga koʻchirildi. Tashqi oʻxshashlik va bir xil ''DIN'' ulagichidan foydalanishga qaramay, yangi klaviatura IBM PC va ''IBM PC / XT'' kompyuterlarining oldingi modellari bilan mos kelmadi — baʼzi klaviaturalarda ularga ulanish uchun maxsus kalit mavjud edi. Klaviaturalarning keyingi avlodi 1986-yilda „{{Tarjima qilinmagan 5|Model M (клавиатура)|Model M|en|Model M keyboard}}“ klaviaturasining joriy etilishi bilan boshlandi, u lokalizatsiyaga qarab 101 (AQSh) dan 106 (Yapon) gacha boʻlgan tugmachalarni tashkil etdi va standart boʻldi. Klaviaturalarning keyingi rivojlanishi M modelidan keldi: ulanish porti PS / 2 bilan almashtirildi va USB, Windows va menyu tugmachalari qoʻshildi, baʼzi multimedia tugmachalarida. Noutbuklar va ixcham klaviaturalar turli xil klaviatura tartibiga ega boʻlishi mumkin; baʼzi tugmachalarga Fn modifikatori yordamida kirish mumkin, lekin koʻpchilik kompyuterlar IBM shaxsiy kompyuterlaridan olingan klaviaturalardan foydalanadi, Apple klaviaturalari va Bloomberg terminallari kabi maxsus ish stansiyalari klaviaturalari bundan mustasno.{{Kompyuter klaviaturasi}}

== Qurilma ==
[[Fayl:Klavye_13.JPG|thumb|Yoʻllar va prokladkalar bilan membrana membranali klaviatura]]
Koʻpgina [[kompyuter]] klaviaturalarida asosiy kontaktlar matritsaga ulangan. Klaviatura boshqaruvchisi ketma-ketlik potentsialini tugmalar qatoriga qoʻllaydi va chiqish siklida signal paydo boʻlganda qaysi tugma bosilishini aniqlaydi. Uchta tugmani bosish, ulardan biri boshqa ikkita tugmachaga olib boradigan yoʻllarning kesishmasida joylashgan boʻlib, toʻrtinchi tugmani xayoliy bosishni yozishga olib keladi. Arzon klaviaturalarda eng keng tarqalgan kombinatsiyalar uchun protsedura bunday holatlarning oldini olish uchun optimallashtirilgan va noaniq holatlarda uchinchi tugmani bosish eʼtiborga olinmaydi. Qimmatroq klaviaturalarda har bir tugmachada diod boʻlishi mumkin&lt;ref&gt;[https://www.dribin.org/dave/keyboard Dave Dribin: Keyboard Matrix Help]&lt;/ref&gt;.

Klaviaturaning eng keng tarqalgan turi bu rezina bosimli membrana klaviaturasi boʻlib, u ikkala membranada bosim hosil qilish uchun xizmat qiladi va kalit boʻshatilganda qaytib keladi. Qimmatroq modellarda ''kamonli'' metall kontaktlar, qamish kalitlari yoki sigʻimli sensorlar foydalanishi mumkin.

=== Klaviaturani kompyuter bilan ulash usullari ===

* '''Matritsaning protsessorga toʻgʻridan-toʻgʻri ulanishi''' — 1970 va 1980-yillardagi ''mikrokompyuterlarda'' qoʻllanadi. Protsessor vaqti-vaqti bilan joriy dasturni toʻxtatib turadi va matritsani soʻraydi. Ushbu yondashuvning afzalliklari past narx va maksimal moslashuvchanlikdir, masalan, butun matritsani soʻroq qilish mumkin emas. Kamchiliklari: klaviatura soʻrovlarida CPU vaqtini behuda sarflash; klaviaturani koʻp yadroli kabel bilan ulash zarurati; turli kompyuter modellari klaviaturalarining mos kelmasligi. Bunday klaviaturaga ega kompyuterlarga misollar: [[ZX Spectrum|ZX-Spectrum]], Commodore PET.
* '''ASCII belgilarni uzatish''' — 1970 va 80-yillarda terminallar va baʼzi kompyuterlarda ishlatilgan. Protsessor maxsus kontroller tomonidan boshqariladigan klaviaturadagi tovushdan chiqariladi. Ushbu kontroller bosilgan tugma va modifikator tugmachalarining joylashuvi asosida belgining ASCII kodini qaytaradi. Ushbu usul oldingisiga qaraganda kamroq CPU foydalanishni talab qiladi, lekin modifikator tugmachalarining holatini oʻqishga, hozir maʼlum bir tugma bosilganligini aniqlashga yoki klaviatura yorliqlaridan foydalanishni cheklashga imkon bermaydi. Bundan tashqari, bunday klaviaturaning tartibi oʻrnatiladi, tartibni oʻzgartirish boshqaruv sxemasini oʻzgartirishni talab qiladi. Bunday klaviaturaga ega kompyuterlarga misollar: Apple II, BK-0010.
* '''Skanerlash kodini uzatish IBM PC''' paydo boʻlganidan beri eng keng tarqalgan usul boʻlib kelgan. Bunday holda, klaviatura menejeri Intel 8042 kabi kompyuter (PS/2) klaviaturalarini ham soʻraydi. Biroq, har bir kalit, jumladan modifikator tugmalari, ASCII belgilar kodi bilan bevosita bogʻliq boʻlmagan oʻz skanerlash kodi bilan aniqlanadi. Agar tugma bosilsa yoki qoʻyib yuborilsa, ushbu skanerlash kodi va bosish/boʻshatish belgisi uzatiladi. [[Skaner]]lash kodini kod kodi bilan taqqoslash kompyuter dasturining oʻzi tomonidan amalga oshiriladi. Ushbu yondashuv oldingi ikkitasining afzalliklarini birlashtiradi.

== Asosiy guruhlar ==
[[Fayl:Qwerty.svg|thumb|400x400px| ''Kompyuter/AT'' standartiga mos klaviatura. QWERTY tartibiga muvofiq joylashtirilgan]]
Maqsadiga koʻra, klaviaturadagi tugmalar shartli ravishda asosiy guruhlarga boʻlinadi:

* lfanumerik kalitlar{{Oʻtishga|#Буквенно-цифровой блок}};
* raqamli klaviatura ({{lang-en|numeric keypad}}){{Oʻtishga|#Цифровая клавиатура}};
* boshqaruv tugmalari, oʻzgartirish tugmalari{{Oʻtishga|#Клавиши управления}};
* funktsional tugmalar{{Oʻtishga|#Функциональные клавиши}};
* kursor tugmalari;

Qoʻshimcha guruhlar:

* oʻlik kalitlar;
* maxsus kalitlar{{Oʻtishga|#Специализированные клавиши}}.

Klaviaturaning yuqori qatorida maʼlum miqdordagi funktsional tugmalar (kompyuter/IT klaviaturasida oʻn ikkita) joylashgan. Quyida alfanumerik tugmalar bloki mavjud. Ushbu blokning oʻng tomonida kursor tugmachalari va klaviaturaning eng oʻng chetida olinadigan raqamli klaviatura mavjud.

=== Alfanumerik blok ===
Alfanumerik kalitlarga alfanumerik kalitlar, maʼlumotlar kalitlari, maʼlumotlarni ''kiritish kalitlari'' ham deyiladi. Ushbu blokning asosi yozuv mashinkasiga oʻxshash belgilar toʻplamidir. Odatda, bitta maʼlumot kaliti bir nechta harflar, raqamlar, tinish belgilari va tegishli belgilardan iborat. Qaysi harf kiritilishi klaviatura korpusi tomonidan taqdim etilgan klaviatura rejimi — boshqaruv tugmachalari yoki roʻyxatga olish kitobi kalitlari bilan belgilanadi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{veb manbasi|url=https://support.microsoft.com/ru-ru/help/17073/windows-using-keyboard|sarlavha=Использование клавиатуры|muallif=|ish=Справка Windows|sana=|nashriyot=support.microsoft.com|kirish sanasi=2016-12-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|author=С. И. Адян|title=Математический энциклопедический словарь|url=https://books.google.ru/books?id=SpSVDAEACAAJ|agency=|edition=|location=|publisher=Сов. энцикл.|year=1988-01-01|pages=823|страниц=856|isbn=}}&lt;/ref&gt;.

Alfanumerik blokda harflar, raqamlar, tinish belgilari va asosiy arifmetik amallar uchun belgilar, shuningdek, maxsus belgilarni kiritish uchun tugmalar mavjud. Standart PC/AT klaviaturasida ushbu blokda ''47'' ta tugma mavjud. Alifbodagi harflar soni ''26'' dan ortiq boʻlgan baʼzi tillar uchun klaviatura ishlab chiqaruvchilari alfanumerik blokda qoʻshimcha tugmachalari boʻlgan klaviaturalarni ishlab chiqaradilar — masalan, ukrain klaviaturalari uchun (''33'' harf), ulardan 48 tasi allaqachon mavjud. 33 harfli rus alifbosi uchun maxsus klaviaturalar ishlab chiqarilmaydi — rus alifbosining barcha harflari standart PC/AT klaviaturasining tugmachalariga joylashtirilgan.

Yozish qulayligi uchun tugmalar yuzasi tekislik boʻylab emas, balki kamon boʻylab joylashtirilishi mumkin. '''IBM Model M''' kabi baʼzi klaviaturalar yoki alohida chap va oʻng qoʻl zonalari boʻlgan baʼzi klaviaturalar egri chiziqli taxtadan foydalanadi, lekin har xil balandlikdagi tugmachalardan foydalanish keng tarqalgan. Kalit profilining eng keng tarqalgan turi OEM profili sifatida ham tanilgan. Ushbu yondashuvning nochorligi — turli qatorlardagi kalitlarni almashtirishning mumkin emasligi. Bundan tashqari, ikkala texnologiyani noutbuklar va past profilli qaychi klaviaturalarida qoʻllash mumkin emas.

Alfanumerik tugmachalarning ishlashi tugmalar bosilgan joylashuvga (yuqoriga yoki pastga) va darajaga (birinchi yoki ikkinchi) bogʻliq.

=== Boshqaruv tugmachalari ===
Boshqarish tugmalari ({{lang-en|control keys}}) muayyan amallarni bajarish uchun moʻljallangan boʻlib, alohida yoki boshqa tugmalar bilan birgalikda ishlatilishi mumkin&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;, quyidagi tugmalarni oʻz ichiga oladi: {{Klaviatura tugmasi|Esc}}, {{Klaviatura tugmasi|Tab}}, {{Klaviatura tugmasi|Ctrl}}, {{Klaviatura tugmasi|Alt}}, {{Klaviatura tugmasi|Backspace}}, {{Klaviatura tugmasi|Enter}}, {{Klaviatura tugmasi|PrtSc}}, {{Klaviatura tugmasi|Ins}}, {{Klaviatura tugmasi|Num Lock}}, {{Klaviatura tugmasi|Del}}, {{Klaviatura tugmasi|Scroll Lock}}, {{Klaviatura tugmasi|Break}}&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|author=Brice Carnahan, James O. Wilkes|title=The IBM Personal Computers and the Michigan Terminal System|url=https://books.google.ru/books?id=CcpWAAAAMAAJ&amp;pg=SA2-PA13|publisher=UM Libraries|year=1987-01-01|страниц=366}}&lt;/ref&gt;, {{Klaviatura tugmasi|Win}}&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

; Modifikator kalitlari

Natija (kiritilgan belgi yoki bajarilgan buyruq) tugmalar birikmasi yoki tugmalar birikmasi deb ataladigan bosilgan tugmalarning umumiy qiymatidan farq qiladigan bir nechta tugmachalarni bir vaqtning oʻzida bosishdir. Qoida tariqasida, klaviatura yorliqlari oʻtish tugmalaridan foydalanadi — kombinatsiyalarning bir qismi sifatida foydalanish uchun maxsus moʻljallangan tugmalar: {{Klaviatura tugmasi|[[Shift (клавиша)|Shift]]}}, {{Klaviatura tugmasi|[[Ctrl]]}}, {{Klaviatura tugmasi|[[Alt (клавиша)|Alt]]}}, {{Klaviatura tugmasi|[[AltGr]]}} (oʻngda Alt) va {{Klaviatura tugmasi|Win}}. Tugmalarning bosh harfini yoqish ({{Klaviatura tugmasi|Caps Lock}} oʻchirilganda) {{Klaviatura tugmasi|Shift}} bosib ushlab turish orqali amalga oshiriladi. {{Klaviatura tugmasi|AltGr}} ushlab turish klaviaturaning ikkinchi darajasiga oʻtish uchun ishlatiladi.

; Tizim buyruq tugmalari

Tizim buyruq tugmalari quyidagi tugmalarni oʻz ichiga oladi:{{Klaviatura tugmasi|SysRq}}, {{Klaviatura tugmasi|Esc}}, {{Klaviatura tugmasi|PrtSc}}, {{Klaviatura tugmasi|Pause}}, {{Klaviatura tugmasi|Break}}, {{Klaviatura tugmasi|Menu}}.

=== Funktsional tugmalar ===
Standart kompyuter/IT klaviaturasining yuqori qismida funksional tugmalar deb ataladigan blok mavjud — {{Klaviatura tugmasi|F1}} dan {{Klaviatura tugmasi|F12}} gacha. PC/XT kompyuterlarining klaviaturalarida klaviaturaning chap tomonida ikkita ustunda joylashgan 10 ta funksional tugmalar ({{Klaviatura tugmasi|F1}} dan {{Klaviatura tugmasi|F10}} gacha) mavjud edi. Funksiya tugmachalarining maqsadi (funksiyasi) tizim yoki dasturiy taʼminot tomonidan belgilanadi: kompyuterni yoqgandan soʻng, anakartni oʻrnatish dasturi () va keyin operatsion tizim tomonidan tizimlashtiriladi.

Shaxsiy funksional tugmachalarning tayinlanishi (funksiyasi), {{Klaviatura tugmasi|[[Shift (клавиша)|Shift]]}}, {{Klaviatura tugmasi|[[Ctrl]]}} va {{Klaviatura tugmasi|[[Alt (клавиша)|Alt]]}} tugmalari bilan funktsional tugmalar birikmasi va „normal“ tugmalar foydalanuvchi interfeysining bir qismini tashkil qiladi va qoida tariqasida, maʼlum turdagi dasturiy taʼminot uchun doimiydir. Eng koʻp qoʻllanadigan bir qator umumiy maqsadlarda foydalanish mavjud: koʻpincha {{Klaviatura tugmasi|F1}} tugmachasini bosish dastur uchun oʻrnatilgan yordamni koʻrsatadi (koʻpincha u joylashgan dastur rejimiga mos keladigan sahifada allaqachon ochiladi)) va {{Klaviatura tugmasi|ESC}} tugmachasini bosish joriy operatsiyani toʻxtatadi.

=== Raqamli klaviatura ===
Raqamli klaviaturada kalkulyatorlar, kassalar va boshqalarda ishlatiladigan 17 ta tugma mavjud. Raqamli klaviatura tugmachalarining asosiy maqsadi raqamlar va asosiy arifmetik amallarning belgilarini kiritish nuqtai nazaridan alfanumerik blok tugmachalarining funksiyalarini takrorlashdir. Raqamli tugmalar arifmetik amallar uchun raqamlar va belgilarni kiritish uchun alfavit-raqamli kalitlarga qaraganda qulayroq hisoblanadi. {{Klaviatura tugmasi|[[Num Lock]]}} oʻchirilgan boʻlsa, raqamli blokning tugmalari kursor tugmachalarini takrorlaydi.

=== Maxsus kalitlar ===

==== Multimedia kalitlari ====
[[Fayl:Chicony_Wireless_Keyboard_KBR0108.jpg|thumb|Ovoz balandligini oʻzgartirish va boshqa amallarni bajarish uchun tugmalar bilan jihozlangan multimedia kompyuter klaviaturasi]]
Standart toʻplamga qoʻshimcha ravishda, koʻplab zamonaviy kompyuter klaviaturalari kompyuterning baʼzi asosiy funksiyalarini boshqarish uchun moʻljallangan qoʻshimcha tugmachalar (odatda boshqa oʻlcham va shakldagi) bilan jihozlangan:

* ovoz balandligini boshqarish uchun: balandroq, jimroq, ovozni yoqish yoki oʻchirish;
* [[Kompakt-disk|CD]] drayvidagi tovoqni boshqarish uchun : diskni chiqarib oling, diskni qabul qiling;
* pleerni boshqarish uchun: oʻynatish, toʻxtatib turish, ijroni toʻxtatish, yozuvni oldinga yoki orqaga qaytarish, keyingi yoki oldingi yozuvga oʻtish;
* kompyuterning tarmoq imkoniyatlarini boshqarish uchun: pochta dasturini oching, [[brauzer]]ni oching, bosh sahifani koʻrsating, tashrif buyurilgan sahifalar tarixi boʻylab oldinga yoki orqaga oʻting, [[Veb qidiruv tizimi|qidiruv tizimini]] oching;
* tez-tez ishlatiladigan dasturlarni ishga tushirish uchun: kalkulyatorni oching, fayl boshqaruvchisini oching;
* [[Ishlatuv tizimi|operatsion tizimning]] oynalari holatini boshqarish : oynani minimallashtirish, oynani yopish, keyingi yoki oldingi oynaga oʻtish;
* kompyuterning holatini boshqarish uchun: hibernate, hibernate, kompyuterni uygʻotish, kompyuterni oʻchirish.

Bu funksiyalarning koʻpchiligi (ovozli va ijroni boshqarish, CD-ni boshqarish va hokazo) multimedia sohasiga kiradi va bunday klaviaturalar koʻpincha „multimedia klaviaturalari“ deb ataladi.

Bunday klaviaturalar uchun xususiy drayverlar odatda foydalanuvchilarga koʻplab qoʻshimcha tugmachalarni belgilashni boshqarishga ruxsat bermaydi (ehtimol, „maxsus kalitlar“ ning maxsus guruhi bundan mustasno) va ular bir nechta tugmachalarning qoʻshimcha kombinatsiyalarini belgilashga ruxsat bermaydi. Biroq, bu muammoni uchinchi tomon mustaqil umumiy drayverlari yordamida hal qilish mumkin.

== Dasturlashtiriladigan klaviaturalar ==
Klaviaturalar mavjud boʻlib, ular uchun siz istalgan kalitni oʻzboshimchalik bilan qayta tayinlashingiz mumkin: istalgan tugmachaga nafaqat u yoki bu skanerlash kodini tayinlang, balki makrolarni tayinlang va hatto miniatyura displeylari oʻrnatilgan tugmachadagi belgini dinamik ravishda oʻzgartiring&lt;ref&gt;[https://www.osp.ru/pcworld/2016/03/13048591/ Igrovie klaviaturi: Makrosi vam v pomoщ]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://3dnews.ru/271585 Klaviatura Optimus Maximus: $500 za OLED-probel] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200113200803/https://3dnews.ru/271585|date=2020-01-13}} — [[3dnews]]&lt;/ref&gt;. Ushbu klaviaturalarning aksariyati ''oʻyin'' sifatida joylashtirilgan.

== Yilni klaviaturalar ==
Ish stolida boʻsh joyni tejash yoki klaviaturani toʻliq oʻlchamli klaviatura uchun mos boʻlmagan qurilmaga oʻrnatish uchun klaviatura ishlab chiqaruvchilari klaviaturadagi tugmachalarni nostandart tartibda joylashtirishi yoki klaviaturadan kalitlarni olib tashlashi mumkin. Yilni dasturlashtiriladigan klaviaturalar oʻyinchilar va tizim maʼmurlari orasida oson olib yurishi uchun mashhur. Eng mashhur ixcham klaviatura formatlari:

* 80 % yoki TKL ({{lang-en|tenkeyless}} — tom maʼnoda „oʻnta tugmasiz“) — raqamli klaviaturasiz standart tartibli klaviatura. {{Klaviatura tugmasi|[[NumLock]]}} rejimi yoqilgan boʻlsa, raqamli klaviaturani asosiy harf-raqamli klaviaturada ham taqlid qilish mumkin;
* 75 % noutbuklarda keng tarqalgan format boʻlib, unda {{Klaviatura tugmasi|Home}}, {{Klaviatura tugmasi|End}}, {{Klaviatura tugmasi|PgUp}} va {{Klaviatura tugmasi|PgDown}} klaviaturaning oʻng chetida bitta ustunda joylashishi yoki kursor tugmalari bilan birga {{Klaviatura tugmasi|[[Fn (клавиша)|Fn]]}} orqali emulyatsiya qilinishi mumkin. Kam ishlatilgan tugmalar ({{Klaviatura tugmasi|[[Scroll Lock]]}}, {{Klaviatura tugmasi|[[Pause (клавиша)|Pause]]}}, {{Klaviatura tugmasi|[[Insert (клавиша)|Insert]]}}) odatda emulyatsiya qilinadi;
* 60 % — bu klaviatura faqat alfanumerik blok, modifikator tugmalari, {{Klaviatura tugmasi|[[Esc (клавиша)|Esc]]}}, {{Klaviatura tugmasi|[[Enter]]}} va {{Klaviatura tugmasi|[[Backspace]]}} tugmalaridan iborat format. Boshqa barcha tugmalar {{Klaviatura tugmasi|Fn}} yordamida emulyatsiya qilinadi.
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Fayl:IBM Model M Space Saving Keyboard.png|Raqamli klaviaturasiz „IBM Model M Space Saving“ klaviaturasi
Fayl:Mini klawiatura.JPG|75 % formatli klaviatura
Fayl:キー (48890376637).jpg|60 % — &lt;span style=&quot;font-style:normal; font-weight:normal;&quot; class=&quot;noprint&quot;&gt;&lt;sup&gt;[[:en:Happy Hacking Keyboard|&lt;span title=&quot;Happy Hacking Keyboard — версия статьи «Happy Hacking Keyboard» на английском языке&quot;&gt;[uz]&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt;&lt;/span&gt;.
Fayl:Logicool K380 Japanese bluetooth keyboard.jpg|Kichik tugmachali [[Мобильный компьютер|mobil qurilmalar]] uchun [[Bluetooth]] klaviaturasi
Fayl:Apple-wireless-keyboard.jpg|Apple kompyuter simsiz klaviaturasi
&lt;/gallery&gt;

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* Glossariyda [http://www.glossary.ru/cgi-bin/gl_sch2.cgi?RKrgiogyzwg!qusv;8ylwg kompyuter klaviaturasi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20221204105811/http://www.glossary.ru/cgi-bin/gl_sch2.cgi?RKrgiogyzwg!qusv;8ylwg |date=2022-12-04 }}. RU
* [http://old.computerra.ru/online/356337/ Oʻtmishning ajoyib klaviaturalari] // Computerra, 05/4/2008

[[Turkum:Kompyuter]]
[[Turkum:Klaviatura]]
[[Turkum:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>o9ya3yp3yxpurqk0gusiu1dnz43fjhl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>TD Ameritrade</title>
    <ns>0</ns>
    <id>735077</id>
    <revision>
      <id>6328992</id>
      <parentid>6229300</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T11:26:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328992</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25520" sha1="jjxtr8kilrbkdt46h6sm5zngmyodzdy" xml:space="preserve">{{Shirkat bilgiqutisi|nomi=TD Ameritrade Holding Corporation|type=[[Shoʻba korxona]]|industry=Moliyaviy xizmatlar|founded={{start date and age|1971}} (Ameritrade sifatida)|headquarters=Omaha, Nebraska, Qo'shma Shtatlar|tasvir=TD Ameritrade.svg|faoliyati=[[Broker]]
Raqamli savdo platformasi|muhim shaxslar=Jo Riketts (asoschisi)
Stiv Boyl (vaqtinchalik prezident va bosh direktor)|shirkat_egasi=[[Charles Schwab Corporation]]|operating_income={{decrease}} $4.358 mlrd. (CH3 2020)|net_income={{decrease}} $1.393 mlrd (CH3 2020)|assets={{increase}} $54.394 mlrd (Yarim yillik 2020)|num_employees=8,939 (2020)|kapitallashtirish={{increase}} $1.3 trillion (2020)&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.businessofapps.com/data/robinhood-statistics/|title = Robinhood Revenue and Usage Statistics (2021)|date = 25-avgust 2020-yil}}&lt;/ref&gt;|yillik aylanma mablagi={{increase}} $9.568 mlrd (CH3 2020)|daromad={{decrease}} $4.358 mlrd. (CH4 2020)|oʻziga_tegishli_kompaniyalar=[[Thinkorswim]], Thinktech, [[TD Ameritrade Network]], [[Scottrade]]|rasmiy_web-sahifasi={{URL|https://www.tdameritrade.com/}}}}
[[Fayl:TD_Ameritrade_Headquarters_Building_-_Omaha,_Nebraska_(29991488727).jpg|thumb| Kompaniyaning bosh qarorgohi, [[Omaha (Nebraska)|Omaha, Nebraska]]]]

'''TD Ameritrade''' – bu [[Aksiya|aksiyalar]], [[imtiyozli aksiya]]lar, [[fyuchers]] shartnomalar, fond birjalari, [[FOREX|foreks]], [[Opsion|opsionlar]], investitsion fondlar, passiv daromadli investitsiyalar, marjali kreditlar va mablag'larni boshqarish xizmatlarini o'zida jamlagan moliyaviy aktivlar savdosi uchun raqamli savdo platformasini taklif qiluvchi [[broker]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.tdameritrade.com/tools-and-platforms.page?|title=Online Trading Platforms &amp; Tools|publisher=TD Ameritrade|access-date=2020-01-09}}&lt;/ref&gt;. Kompaniya kreditlar bo'yicha foiz daromadi, buyurtmani bajarish uchun komissiyalar va buyurtmalar oqimi uchun to'lovlardan daromad oladi. 2017-yilning sentabr oyida Scottrade'ning brokerlik biznesini sotib oldi va barcha Scottrade mijorlarning aktivlari va hisoblarini TD Ameritrade'ga o'tkazdi. Scottrade Bank sho'ba korxonasiga tegishli hisobvaraqlar TD Bank'ga birlashtirildi, Scottrade esa to'xtatildi. TD Ameritrade Charles Schwab Corporation'ning sho'ba korxonasi hisoblanadi va 2023-yilda investitsiya xizmatlari va hisobvaraqlari Schwab bilan to'liq integratsiya qilinadi, shu jumladan sobiq Scottrade hisobvaraqlari ham. Uning faoliyati Charles Schwab korporatsiyasining Uestleykdagi ([[Texas]]) shtab-kvartirasiga koʻchirilmoqda.

Kompaniyaga 1971-yilda &quot;'''Ameritrade&quot;''' nomi bilan asos solingan. 2006-yilda Toronto-Dominion Bankdan TD Waterhouse'ning Qo'shma Shtatlardagi xizmatlarini sotib oldi va kompaniya nomini TD Ameritrade'ga o'zgartirdi. 2020-yilda Toronto-Dominion Bank TD Waterhouseni Charles Schwab Corporation'ga sotib yuboradi.

== Tarix ==
1975-yilda Qimmatli Qog'ozlar va Birja Komissiyasi doimiy brokerlik xizmatlari uchun komissiya olishni taqiqladi va Jo Ricketts va uchta hamkor [[Omaha (Nebraska)|Nebraskaning Omaha]] shahrida First Omaha Securities, Inc.ni ochdilar&lt;ref name=&quot;timeline&quot;/&gt;.

1983-yilda &quot;Ameritrade Clearing Inc.&quot; markaziy kontragent kliring brokeri sifatida tashkil etildi&lt;ref name=&quot;timeline&quot;/&gt;.

1988-yilda kompaniya tugmachali telefon orqali birinchi buyurtma va taklif kiritish tizimini joriy qildi&lt;ref name=&quot;timeline&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=31-oktabr 2016-yil |title=Timeline: Milestones in TD Ameritrade history |work=[[Omaha World-Herald]] |url=https://www.omaha.com/money/timeline-milestones-in-td-ameritrade-history/article_2c381e32-9e5b-11e6-a9e4-5b54e80deb69.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20231202031458/https://omaha.com/money/timeline-milestones-in-td-ameritrade-history/article_2c381e32-9e5b-11e6-a9e4-5b54e80deb69.html |archive-date=2023-12-02 |access-date=2022-06-10 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

1995-yilda kompaniya raqamli savdo maydonchasini taklif qilgan birinchi firma &quot;K. Aufhauser &amp; Company, Inc.&quot;ni sotib oldi&lt;ref name=&quot;timeline&quot;/&gt;.

1996-yil yanvar oyida TransTerra's Accutrade'ning &quot;Accutrade for Windows&quot; raqamli savdo platformasini ishga tushirdi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=KasCNb7Y7b0C&amp;pg=PA88|title=Reclaim Your Nest Egg: Take Control of Your Financial Future|first=Ken|last=Kamen|publisher=[[John Wiley &amp; Sons]]|date=2-sentabr 2010-yil|isbn=9781118004159}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=MxNfDwAAQBAJ&amp;pg=PT131|title=Conquering the Seven Faces of Risk: Automated Momentum Strategies that Avoid Bear Markets, Empower Fearless Retirement Planning|first=Scott M.|last=Juds|publisher=BookBaby|date=15-aprel 2018-yil|isbn=9781543931709}}{{Oʻlikhavola|date=mart 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

1996-yil sentabr oyida kompaniya TransTerra kompaniyasi bilan birlashdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.nasdaq.com/markets/ipos/filing.ashx?filingid=833915|sarlavha=AMERITRADE HOLDING CORPORATION Form S-1|nashriyot=[[NASDAQ]]|sana=January 21, 1997}}&lt;/ref&gt;.

1997-yil mart oyida kompaniya IPO orqali [[Ochiq aksiyadorlik jamiyati|ochiq aksiyadorlik jamiyatiga]] aylandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=George Soros|muallifhavola=George Soros|sarlavha=Soros Fund Management Llc - 13F Holdings|url=https://fintel.io/i/soros-fund-management-llc|ish=fintel.io|kirish sanasi=16 April 2020|til=en}}{{Oʻlikhavola|date=iyul 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

2001-yil fevral oyida kompaniya 60 ga yaqin broker-dilerlik, xedj fondi va pul boshqaruv xizmatlariga ega bo'lgan TradeCast'ni 67,3 million dollarga sotib oldi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=15-fevral 2001-yil |title=Company News; ameritrade, in acquisition, seeks institutional clientsS |work=[[The New York Times]] |agency=[[Bloomberg News]] |url=https://www.nytimes.com/2001/02/15/business/company-news-ameritrade-in-acquisition-seeks-institutional-clients.html |url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=14-fevral 2001-yil |title=Ameritrade buys TradeCast |work=[[CNN]] |url=https://money.cnn.com/2001/02/14/deals/ameritrade/index.htm |access-date=2022-06-10 |archive-date=2022-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220610202620/https://money.cnn.com/2001/02/14/deals/ameritrade/index.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

2001-yil iyul oyida kompaniya &quot;National Discount Brokers&quot; brokerlik tarmog'ini 154 million dollarga sotib oldi va mijozlarining aktivlariga 6,3 milliard dollar qo'shdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=1-avgust 2001-yil |title=Ameritrade in deal to buy NDB.com |work=[[Chicago Tribune]] |url=https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-2001-08-01-0108010181-story.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=1-avgust 2001-yil |title=Ameritrade will buy national discount brokers |work=[[The New York Times]] |agency=[[Reuters]] |url=https://www.nytimes.com/2001/08/01/business/company-news-ameritrade-will-buy-national-discount-brokers.html |url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;.

2002-yil sentabr oyida kompaniya &quot;Datek&quot; kompaniyasini sotib oldi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Sorkin |first=Andrew Ross |author-link=Andrew Ross Sorkin |date=8-aprel 2002-yil |title=Ameritrade In Deal to Buy Online Rival Datek |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2002/04/08/us/ameritrade-in-deal-to-buy-online-rival-datek.html |url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Craig |first=Susanne |date=8-aprel 2002-yil |title=Ameritrade Agrees to Buy Datek In $1.29 Billion Stock Agreement |work=[[The Wall Street Journal]] |url=https://www.wsj.com/articles/SB1018215399872628720 |url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;.

2003-yil iyun oyida kompaniya &quot;MyDiscountBroker.com&quot; saytini sotib oldi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=16-iyun 2003-yil |title=SWS sells Mydiscountbroker accounts for $4.2M |work=[[American City Business Journals]] |url=https://www.bizjournals.com/dallas/stories/2003/06/16/daily1.html}}&lt;/ref&gt;.

2004-yilda yanvar oyida kompaniya &quot;Bidwell&quot; kompaniyasini&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=7-noyabr 2003-yil |title=Ameritrade to buy Bidwell &amp; Co. |work=[[American City Business Journals]] |url=https://www.bizjournals.com/portland/stories/2003/11/03/daily43.html}}&lt;/ref&gt;, fevral oyida &quot;BrokerageAmerica&quot;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2003-10-03|sarlavha=Ameritrade to acquire BrokerageAmerica retail accounts|url=https://www.finextra.com/newsarticle/10122/ameritrade-to-acquire-brokerageamerica-retail-accounts|kirish sanasi=2021-07-16|ish=Finextra Research|til=en}}&lt;/ref&gt; va oktabr oyida esa &quot;JB Oxford and Company&quot;ni sotib oldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1173431/000095013709000325/c48826e425.htm|sarlavha=Filed by TD Ameritrade Holding Corporation Pursuant to Rule 425 Under the Securities Act of 1933|nashriyot=[[U.S. Securities and Exchange Commission]]|sana=October 12, 2004}}&lt;/ref&gt;.

2006-yil yanvar oyida kompaniya Toronto-Dominion Bankdan &quot;TD Waterhouse&quot; deb nomlangan Amerika Qo'shma Shtatlaridagi brokerlik biznesini sotib oladi va yangi birlashtirilgan kompaniya &quot;TD Ameritrade' deb o'zgartirildi, Toronto-Dominion Bank  kopmaniyaning 40% lik ulushiga ga egalik qiladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Ian |first=Austen |date=23-iyun 2005-yil |title=TD Waterhouse USA Is Sold to Ameritrade |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2005/06/23/business/td-waterhouse-usa-is-sold-to-ameritrade.html |url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;TD Waterhouse Acquisition&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=25-yanvar 2006-yil |title=Ameritrade Closes TD Waterhouse Acquisition |publisher=[[NBC News]] |agency=[[Associated Press]] |url=http://www.nbcnews.com/id/11021362/ns/business-us_business/t/ameritrade-closes-td-waterhouse-acquisition/}}&lt;/ref&gt;.

2008-yil fevral oyida kompaniya Fiserv hisoblarini sotib oladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=4-fevral 2008-yil |title=Sale of Fiserv unit to TD Ameritrade closes |work=[[American City Business Journals]] |url=https://www.bizjournals.com/milwaukee/stories/2008/02/04/daily13.html}}&lt;/ref&gt;.

2008-yil may oyida bosh direktor Jo Moglia bosh direktor lavozimini bo'shatishini va rais bo'lishini e'lon qildi. Uning o'rniga operatsion direktor Fredrik Tomchik bosh direktor lavozimini egalladi, u ilgari Toronto-Dominion Bank'ning korporativ operatsiyalar bo'yicha vitse-prezidenti bo'lgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=15-may 2008-yil |title=TD Ameritrade names COO Fred Tomczyk as next CEO |publisher=[[Fox News]] |agency=[[Associated Press]] |url=https://www.foxnews.com/printer_friendly_wires/2008May15/0,4675,TDAmeritradeCEO,00.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=16-may 2008-yil |title=TD Ameritrade COO named next CEO |publisher=[[The Globe and Mail]] |agency=[[Bloomberg News]] |url=https://beta.theglobeandmail.com/report-on-business/td-ameritrade-coo-named-next-ceo/article672755/}}&lt;/ref&gt;.

2009-yil yanvar oyida faol treyderlar uchun dasturiy ta'minot ishlab chiqaruvchi Thinkorswim kompaniyasini naqd pul va aktsiyalar orqali to'lash sharti bilan 606 million dollarga sotib oldi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Stempel |first=Jonathan Spicer, Jonathan |date=2009-01-08 |title=TD Ameritrade buying thinkorswim for $606 million |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/us-thinkorswim-tdameritrade-idUSTRE5073ID20090108 |access-date=2021-07-16}}&lt;/ref&gt;.

2013-yilda kompaniya Omaha (Nebraska, AQSH) shahrida 250 million dollarlik yangi bosh qarorgohini ochdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Hubbard |first=Russell |date=31-iyul 2013-yil |title=TD Ameritrade shows off its new $250 million headquarters |work=[[Omaha World-Herald]] |url=https://www.omaha.com/money/td-ameritrade-shows-off-its-new-million-headquarters/article_dbbbdcbb-4466-55ac-874f-4250e72befd9.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20200808011258/https://omaha.com/money/td-ameritrade-shows-off-its-new-million-headquarters/article_dbbbdcbb-4466-55ac-874f-4250e72befd9.html |archive-date=2020-08-08 |access-date=2022-06-10 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

2016-yilda Tomchik bosh direktor sifatida nafaqaga chiqdi va uning oʻrniga Toronto-Dominion Bank'ning &quot;TD Canada Trust&quot; chakana bank boʻlinmasini ilgari boshqargan Tim Hokey egalladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=King |first=Rita Trichur And Carolyn |date=2015-11-10 |title=TD Bank Shakes Up Top Ranks, Tim Hockey Departs for Ameritrade |language=en-US |work=Wall Street Journal |url=https://www.wsj.com/articles/td-ameritrade-ceo-fred-tomczyk-to-retire-next-year-1447163708 |access-date=2021-07-16 |issn=0099-9660}}&lt;/ref&gt;.

2017-yil sentabr oyida kompaniya [[Saint Louis|Missuri shtatining Sent-Luis]] shahrida joylashgan &quot;Scottrade&quot; kompaniyasini sotib oldi va Sent-Luisni kompaniya uchun ikkinchi yirik markazga aylantirdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Edwards |first=Greg |date=18-sentabr 2017-yil |title=TD Ameritrade closes on acquisition of Scottrade |work=[[American City Business Journals]] |url=https://www.bizjournals.com/stlouis/news/2017/09/18/td-ameritrade-closes-on-acquisition-of-scottrade.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Bray |first=Chad |date=2016-10-24 |title=TD Ameritrade to Buy Scottrade in $4 Billion Deal |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2016/10/25/business/dealbook/td-ameritrade-scottrade-acquisition.html |access-date=2021-07-16 |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;. Mijozlar hisoblarining ko'chishi 2018-yil fevral oyida sodir bo'ldi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Brown |first=Lisa |date=18-sentabr 2017-yil |title=TD Ameritrade closes on purchase of Scottrade, up to 1,000 job cuts planned |work=[[St. Louis Post-Dispatch]] |url=https://www.stltoday.com/business/local/td-ameritrade-closes-on-purchase-of-scottrade-up-to-job/article_55f8686d-d4c6-51cf-835b-43e080286eb4.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Barr|ism=Diana|sana=2016-10-24|sarlavha=Scottrade being sold to TD Ameritrade|url=https://www.bizjournals.com/stlouis/news/2016/10/24/scottrade-being-sold-to-td-ameritrade.html|kirish sanasi=2021-07-16|ish=www.bizjournals.com}}&lt;/ref&gt;.

2018-yil aprel oyida TD Ameritrade va Havas [[bitkoin]] blokcheyniga kiritilgan birinchi reklamani joylashtirdilar&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Swant |first=Marty |date=26-aprel 2018-yil |title=TD Ameritrade and Havas Placed an Ad on the Blockchain |work=[[AdWeek]] |url=https://www.adweek.com/digital/td-ameritrade-and-havas-placed-an-ad-on-the-blockchain/}}&lt;/ref&gt;.

2019-yil iyul oyida bosh direktor Tim Hokey 2020-yilning 1-choragi boshida TD Ameritrade’dan ketishini e’lon qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Matthews|ism=Jessica|sana=2019-07-22|sarlavha=TD Ameritrade CEO to exit amid disagreement with board|url=https://www.financial-planning.com/news/td-ameritrade-ceo-tim-hockey-to-resign-amid-disagreement-with-board-of-directors|kirish sanasi=2021-07-16|ish=Financial Planning|til=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Beilfuss |first=Lisa |date=2019-07-22 |title=TD Ameritrade Begins Search for New CEO |language=en-US |work=Wall Street Journal |url=https://www.wsj.com/articles/td-ameritrade-begins-search-for-new-ceo-11563834264 |access-date=2021-07-16 |issn=0099-9660}}&lt;/ref&gt;.

2019-yil oktabr oyida TD Ameritrade aksariyat onlayn savdolarni komissiyasiz qilib qo'yadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://seekingalpha.com/article/4295610-td-ameritrade-0-commission-world|sarlavha=TD Ameritrade In A $0 Commission World|muallif=Wheeler|ism=Jonathan|sana=2019-10-08|ish=Seeking Alpha|til=en|kirish sanasi=2019-10-10}}&lt;/ref&gt;.

2020-yil iyul oyida Jo Moglia TD Ameritrade boshqaruvi raisi lavozimidan nafaqaga chiqdi.

2020-yil 6-oktabrda, TD Ameritrade Scottrade'ni sotib olganiga uch yilgina bo'lganda kompaniyani Charles Schwab Corporation  sotib oladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Baguios |first=John |date=6-oktabr 2020-yil |title=Charles Schwab completes acquisition of TD Ameritrade |work=[[S&amp;P Global]] |url=https://www.spglobal.com/marketintelligence/en/news-insights/latest-news-headlines/charles-schwab-completes-acquisition-of-td-ameritrade-60619300}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=6-oktabr 2020-yil |title=Charles Schwab completes its $26B purchase of TD Ameritrade |agency=[[Associated Press]] |url=https://nebraska.tv/news/local/charles-schwab-completes-its-26b-purchase-of-td-ameritrade}}&lt;/ref&gt;. Schwab 2023-yilgacha barcha TD Ameritrade hisob va xizmatlarini, shu jumladan sobiq Scottrade hisoblarini muammosiz o'z platformasiga o'tkazishni rejalashtirmoqda.

2021-yil 28-yanvarda kompaniya va boshqa savdo maydonchalari GameStop, BlackBerry, AMC, Koss Corporation va [[Nokia]] kabi qisqa muddatli baʼzi aksiyalar savdosini chekladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Gonzalez|ism=Oscar|sarlavha=Robinhood, TD Ameritrade restrict trading of GameStop, AMC stock|url=https://www.cnet.com/personal-finance/robinhood-app-td-ameritrade-restrict-trading-of-gamestop-amc-stock/|ish=CNET|kirish sanasi=28 January 2021|til=en}}&lt;/ref&gt;.

== Huquqiy tomonlari ==

=== Xavfsizlikning buzilishi ===
2007-yilning noyabr oyida kompaniya xakerlar o'z mijozlarining ismlari, SSN, tug'ilgan sanalari, manzillari, telefon raqamlari va savdo faoliyatiga kirishga muvaffaq bo'lganligini xabar qildi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=14-sentabr 2007-yil |title=TD Ameritrade Hacked; Customer Info Stolen |publisher=[[CNBC]] |agency=[[Associated Press]] |url=https://www.cnbc.com/id/20775257}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=26-noyabr 2007-yil |title=TD Ameritrade's six million customers hit with security breach |work=CNET |url=https://www.cnet.com/news/td-ameritrades-6-million-customers-hit-with-security-breach/}}&lt;/ref&gt;. 2011-yilda kompaniya jamoaviy da'voga qo'yilgandan so'ng, kompaniya shaxsiy ma'lumotlarini o'g'irlash qurboni bo'lgan mijozlarga har biri uchun 50 dollardan 2500 dollargacha tovon to'lashga rozi bo'ldi.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Bolado |first=Carolina |date=13-sentabr 2011-yil |title=TD Ameritrade Settles Data Breach Suit For Up To $6.5M |work=[[Law360]] |url=https://www.law360.com/consumerprotection/articles/271214/td-ameritrade-settles-data-breach-suit-for-up-to-6-5m |url-access=subscription}}&lt;/ref&gt; Shartnomada advokatlar jabrlanuvchilar kabi pul &quot;yig'ishtirgani&quot; uchun tanqid qilindi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Kravets |first=David |date=11-iyul 2008-yil |title=Ameritrade Hack Settlement: $2 Per Victim, $1.8&amp;nbsp;Million for Lawyers |work=[[Wired (magazine)|Wired]] |url=https://www.wired.com/2008/07/ameritrade-hack/}}&lt;/ref&gt;. 2020-yilda mijozlarning kirish ma'lumotlari [[darkveb]]ga sotildi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Rooney |first=Kate |last2=Khorram |first2=Yasmin |date=14-oktabr 2020-yil |title=Hackers look to buy brokerage log-ins on the dark web with Robinhood fetching highest prices |work=[[CNBC]] |url=https://www.cnbc.com/2020/10/14/brokerage-log-ins-for-sale-on-dark-web-robinhood-sees-highest-prices-.html}}&lt;/ref&gt;.

=== Auksion stavkasi bo'yicha janjal ===
2009-yilda TD Ameritrade qisqa muddatli investitsiyalar bo'yicha auksion stavka kafolatinini sotganligi haqidagi da'voni hal qildi. Qaror 456 million dollar to'lashni va aksiyalarni qaytarib sotib olishni o'z ichiga oladi, bu esa investorlarning yo'qotishlarini qoplaydi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Pepitone |first=Julianne |date=20-iyul 2009-yil |title=TD Ameritrade settles auction-rate securities case for $456M |work=[[CNN]] |url=https://money.cnn.com/2009/07/20/news/companies/Schwab_TD_securities_investigation/index.htm |access-date=2022-06-10 |archive-date=2023-05-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230531024039/https://money.cnn.com/2009/07/20/news/companies/Schwab_TD_securities_investigation/index.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite press release|url=https://www.sec.gov/news/press/2009/2009-163.htm|title=SEC Charges TD Ameritrade for Auction Rate Securities Sales Practices|publisher=[[U.S. Securities and Exchange Commission]]|date=20-iyul 2009-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=20-iyul 2009-yil |title=TD Ameritrade Agrees To Auction-Rate Buyback |work=[[The New York Times]] |agency=[[Associated Press]] |url=https://www.nytimes.com/2009/07/21/business/21auction.html |url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;.

=== Zaxiradagi fondlarda mijozlarning yo'qotishlari ===
Kompaniya o'z mijozlariga naqd pul mablag'larini birlamchi zaxira fondining filiali bo'lgan pul bozori fondiga investitsiya qilishni tavsiya qildi va kompaniyaning bunday marketingi natijasida jamg'arma taxminan 1 milliard dollarlik aktivlarga ega bo'ldi. Kompaniya mijozlarni boshqarish uchun fonddan komissiya oldi. 2008-yil sentabr oyida, 2007–2008-yillardagi moliyaviy inqiroz davrida, Lehman Brothers qimmatli qogʻozlariga egalik qilishi natijasida jamgʻarma oʻz mablagʻlarini muzlatishga majbur boʻldi va TD Ameritrade mijozlarining 1 milliard dollarlik naqd pul ekvivalentlari muzlatib qoʻyildi. Kompaniya olingan komissiyalar natijasida manfaatlar to'qnashuvida, yomon marketing etikasiga ega bo'lganlikda va investitsiya xavfsizligini noto'g'ri ko'rsatganlikda ayblangan. Kompaniya prezidenti Fredrik Tomchik, zaxira jamg'armasi bilan tuzilgan shartnoma standart shartnoma ekanligini va &quot;investitsiya firmasi qandaydir tarzda pul topishi kerak&quot; deb ta'kidladi. Kompaniya o'z mijozlari tomonidan sud da'volariga chaqiruv oldi va AQSh Qimmatli Qog'ozlar va Birjalar Komissiyasi uning marketing amaliyoti bo'yicha tergov boshladi. 2008-yilda kompaniya oʻz mijozlariga birlamchi zaxira fondidagi 3 foizgacha yoki 50 million dollargacha zararni qoplashga rozi boʻldi. 2011-yilda kompaniya SEC ishini hal qildi va o'z mijozlariga tegishli bo'lgan &quot;Reserve Yield Plus&quot; fondining har bir ulushi uchun 1,2 ¢ yoki jami 10 million dollar to'lashga rozi bo'ldi. Reserve Yield Plus 2016-yilda yakuniy taqsimotini amalga oshirdi va investorlar TD Ameritrade kompaniyasidan kompensatsiyaga qo'shimcha ravishda har bir aksiya uchun 97 sentdan 98 sentgacha oldilar.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=HOLZER |first=JESSICA |last2=MAXEY |first2=DAISY |date=4-fevral 2011-yil |title=TD Ameritrade Settles SEC Case Over Reserve Fund |work=[[The Wall Street Journal]] |url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424052748704376104576122480193357202 |url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Oneal |first=Michael |date=2-noyabr 2008-yil |title=Fund losses fuel customers' anger; Revenue-sharing deal raises questions of conflict |work=[[Chicago Tribune]] |url=https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-2008-11-02-0810310465-story.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=MAXEY |first=DAISY |date=12-sentabr 2009-yil |title=Reserve Yield Plus Investors in SEC Plea |work=[[The Wall Street Journal]] |url=https://www.wsj.com/articles/SB125271240924905153 |url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=ANAND |first=SHEFALI |last2=SCANNELL |first2=KARA |date=25-sentabr 2008-yil |title=Ameritrade to Make Clients Whole on Primary Fund |work=[[The Wall Street Journal]] |url=https://www.wsj.com/articles/SB122228106964372005 |url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=AMBROSE |first=EILEEN |date=16-dekabr 2008-yil |title=Investors feel burned by what looked like a money market fund |work=[[The Baltimore Sun]] |url=https://www.baltimoresun.com/news/bs-xpm-2008-12-16-0812150177-story.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=3-oktabr 2008-yil |title=Investors in fallen money fund Reserve Yield Plus can't access cash |work=[[New York Daily News]] |agency=[[Associated Press]] |url=https://www.nydailynews.com/news/money/investors-fallen-money-fund-reserve-yield-access-cash-article-1.303344}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite press release|url=https://www.sec.gov/news/press/2011/2011-36.htm|title=SEC Charges TD Ameritrade for Failing to Supervise Its Representatives Who Sold Shares of the Reserve Yield Plus Fund|publisher=[[U.S. Securities and Exchange Commission]]|date=3-fevral 2011-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=3-fevral 2011-yil |title=TD Ameritrade investors in Reserve money fund could share settlement |work=[[USA Today]] |agency=[[Associated Press]] |url=http://usatoday30.usatoday.com/money/perfi/funds/2011-02-03-td-ameritrade-reserve-fund-settlement_N.htm}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite press release|url=http://www.primary-yieldplus-inliquidation.com/pdf/Fund-Update-041116.pdf|title=FEDERAL COURT APPROVES FINAL DISTRIBUTION OF ASSETS|publisher=Reserve Funds|date=11-aprel 2016-yil}}&lt;/ref&gt;.

== Homiylik ==
Kompaniya TD Ameritrade Park Omaha beysbol maydoniga nom berish huquqiga ega bo'lib, u buning uchun 2011-yildan beri yigirma yillik shartnoma muddati uchun yiliga o'rtacha 1 million dollar to'laydi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=9-iyun 2009-yil |title=TD Ameritrade Inks Naming-Rights Deal For CWS Ballpark In Omaha |publisher=[[Advance Publications]] |url=https://www.sportsbusinessdaily.com/Daily/Issues/2009/06/09/Facilities-Venues/TD-Ameritrade-Inks-Naming-Rights-Deal-For-CWS-Ballpark-In-Omaha.aspx}}&lt;/ref&gt;. Charles Schwab korporatsiyasi tomonidan sotib olingandan so'ng, ular nomlash huquqiga egalik huquqini saqlab qolishdi; [[beysbol]] maydonchasi keyinchalik Charles Schwab Field Omaha deb o'zgartirildi.

== O'zbekistonda ==
TD Ameritrade 2021-yil 18-oktabrda o'z xizmatlarini to'xtatdi, avval ochilgan hisob egalari esa cheklovlarsiz foydalanishlari mumkin&lt;ref&gt;TD Ameritrade brokeri O'zbekiston uchun o'z xizmatlarini to'xtatdi.[https://t.me/upliftuz/500]&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* {{Rasmiy sayt|https://www.tdameritrade.com/}}.
[[Turkum:Broker]]
[[Turkum:Bank]]
[[Turkum:Aksiya]]
[[Turkum:Savdo]]
[[Turkum:Fond birjalari]]
[[Turkum:Raqamli texnologiyalar]]</text>
      <sha1>jjxtr8kilrbkdt46h6sm5zngmyodzdy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>T. V. Chernyak qabri</title>
    <ns>0</ns>
    <id>736152</id>
    <revision>
      <id>6328984</id>
      <parentid>2635190</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T11:12:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328984</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4975" sha1="e1a2byvv23bpb791g0w6fbrb69ytfnp" xml:space="preserve">'''T.V. Chernyak qabri''' — Vorobyovkadagi mahalliy ahamiyatga ega (2010-yildan), ilgari respublika ahamiyatiga ega boʻlgan (1965-2009) tarixiy yodgorlik.

== Tarixi ==
Ukraina SSR Vazirlar Kengashining 1965-yil 21-iyuldagi 711-sonli „Ukraina SSR sanʼat, tarix va arxeologiya yodgorliklari roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida“gi qarori bilan (''&quot;Pro zatverdjennya spisku pam’yatnikіv mistestva, іstorії ta arxeologії Ukraїnskoї RSR&quot;'') „''Fuqarolar urushi Qahramoni T. V. Chernyak qabri“'' deb nomlangan ''respublika ahamiyatga ega boʻlgan tarixiy yodgorlik'' maqomi berildi. ''1919-yilda dafn etilgan''&lt;ref&gt;[https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/711-65-%D0%BF#Text Pro zatverdjennya spisku pam’yatnikіv mistestva, іstorії ta arxeologії Ukraїnskoї RSR]&lt;/ref&gt;.

Ukraina Vazirlar Mahkamasining 03.09.2009-yildagi 928-sonli „Ukrainaning milliy ahamiyatga ega madaniy meros ob’ektlarini Ukraina koʻchmas yodgorliklari davlat reestriga kiritish toʻgʻrisida“gi qarori (''&quot;Pro zanesennya ob'єktіv kulturnoї spadщini natsіonalnogo znachennya do Derjavnogo reєstru neruxomix pam’yatok Ukraїni&quot;'') bilan, Vazirlar Mahkamasining 1965-yil 21-iyuldagi 711-sonli Ukraina SSR Vazirlari qarori oʻz kuchini yoʻqotdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200204065310/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/928-2009-%25D0%25BF#Text |arxivsana=2020-02-04 |sarlavha=Pro zanesennya ob'єktіv kulturnoї spadщini natsіonalnogo znachennya do Derjavnogo reєstru neruxomix pam’yatok Ukraїni |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/928-2009-%D0%BF#Text |qaralgan sana=2022-06-14}}&lt;/ref&gt;.

Ukraina Madaniyat va turizm vazirligining 03.02.2010-yildagi 58/0/16-10-son qarori (16.06.2011-yildagi 453/0/16-11-son o''ʻ''zgartirishlar) bilan № 5521-Chr xavfsizlik bilan taʼminlangan ''1919-yil 11-avgustda Rovno shahrini pelyuristlardan ozod qilish uchun janglarda halok boʻlgan 1-Ukraina Sovet diviziyasi 3-brigadasi komandiri — fuqarolar urushi arbobi T. V. Chernyak (1891-1919) qabri'' nomidagi ''mahalliy tarixiy yodgorlik'' maqomi berildi''.''

== Tavsifi ==
Fuqarolar urushi paytida 1-Ukraina Sovet diviziyasining 3-brigadasi qoʻmondoni Timofey Viktorovich Chernyak [[1919|1919-yil]] [[11-avgust|11-avgustda]] Rovno shahri uchun UXR armiyasi bilan janglarda halok boʻldi. Boshqa maʼlumotlarga koʻra, Zdolbunov stantsiyasida, noaniq sharoitlardagi Qizil Armiya polkining shtab-kvartirasida, Galisiya armiyasining harbiy asirlaridan tuzilgan boʻlinma qoʻzgʻolon paytida halok boʻlgan.

Uning jasadi [[1919|1919-yilda]] tugʻilib oʻsgan Vorobyovka qishlogʻi qabristoniga koʻchirildi va dafn qilindi. Qabr ustiga [[Barelef|barelyefli]] granit yodgorlik oʻrnatilgan.

[[1952|1952-yilda]] qabr ustiga balandligi 3,15 m boʻlgan '''T.V.Chernyak haykali''' oʻrnatildi, [[1977|1977-yilda]] esa haykal maktab hududiga koʻchirildi. Xalq deputatlari Chernigov viloyat Kengashi ijroiya qoʻmitasining 17.11.1980-yildagi 551-son qarori bilan yodgorlikka 1292-son xavfsizlik bilan ''mahalliy ahamiyatga molik monumental sanʼat yodgorligi'' maqomi berildi. Davlat tasarrufi hisobidan chiqarildi. Ukraina Madaniyat vazirligining 04.04.2016-yildagi 200-son buyrugʻi bilan u Ukraina koʻchmas yodgorliklari davlat reestriga kiritilishi shart boʻlmagan ob’ektlar roʻyxatiga kiritilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://poltavaculture.gov.ua/images/documentation/orders/2016/mk_200/dod%252013%2520chernig.pdf|sarlavha=1 Додаток 13 до наказу Міністерствакультури Українивід 04.04.2016 № 200 Перелік об’єктів культурної спадщини у Чернігівська області,що не підлягають занесенню до Державного реєстру нерухомих пам’яток України|kirish sanasi=2022-02-12|arxivsana=2021-12-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211223130755/https://poltavaculture.gov.ua/images/documentation/orders/2016/mk_200/dod%2013%20chernig.pdf}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
&lt;references group=&quot;&quot; responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;
== Adabiyotlar ==
# ПЕРЕЛІК ПАМ’ЯТОК ТА ОБ’ЄКТІВ КУЛЬТУРНОЇ СПАДЩИНИ м. ЧЕРНІГОВА ЗА ВИДОМ АРХІТЕКТУРИ, ІСТОРИЧНИЙ, МОНУМЕНТАЛЬНОГО МИСТЕЦТВА
# ІСТОРИКО-АРХІТЕКТУРНИЙ ОПОРНИЙ ПЛАН м. ЧЕРНІГОВА З ВИЗНАЧЕННЯМ МЕЖ І РЕЖИМІВ ВИКОРИСТАННЯ ЗОН ОХОРОНИ ПАМ’ЯТОК ТА ІСТОРИЧНИХ АРЕАЛІВ (договір від 19.10.2018 р. № 
# Чернігівщина: Енциклопедичний довідник, К.: УРЕ і м. М. П. Бажана, 1990. — с. 936 ЧЕРНЯКУ Т. В. ПАМ’ЯТНИК
[[Turkum:Chernigov viloyatining tarixiy yodgorliklari]]
[[Turkum:Mahalliy ahamiyatga ega Ukraina madaniy merosi yodgorliklari]]</text>
      <sha1>e1a2byvv23bpb791g0w6fbrb69ytfnp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shahidlar Milliy yodgorligi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>736554</id>
    <revision>
      <id>6328160</id>
      <parentid>2634954</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T15:00:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328160</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3018" sha1="kmi52oo0k81meaz2upy2wwnxywjdlc6" xml:space="preserve">'''Shahidlar Milliy yodgorligi''' ({{lang-bn|জাতীয় স্মৃতি সৌধ}}) — [[Bangladesh|Bangladeshda]] 1971-yilda [[Pokiston|Pokistondan]] [[Bangladesh ozodlik urushi|mustaqillik uchun urushda]] halok boʻlgan fuqarolar sharafiga oʻrnatilgan yodgorlik. Yodgorlik Savar shahrida, poytaxt [[Dakka|Dakkadan]] 35 km shimoli-gʻarbda joylashgan&lt;ref name=&quot;bpedia&quot;&gt;{{Kitob manbasi|year=2012|chapter=National Martyrs' Memorial|chapterurl=http://en.banglapedia.org/index.php?title=National_Martyrs%E2%80%99_Memorial|title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|edition=Second|publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]]|archive-date=2018-09-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20180921190926/http://en.banglapedia.org/index.php?title=National_Martyrs%E2%80%99_Memorial|access-date=2022-06-15}}&lt;/ref&gt;. LoyihaSayid Maynul Husayn tomonidan ishlab chiqilgan va yodgorlik Concord Group tomonidan qurilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2021-03-20|sarlavha=Explained: What is the significance of the places on PM Modi’s Bangladesh itinerary?|url=https://indianexpress.com/article/explained/pm-narendra-modi-bangladesh-itinerary-explained-7235564/|kirish sanasi=2021-03-20|ish=The Indian Express|til=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Veb manbasi|sana=2016-12-13|sarlavha=The rising spirit|url=https://www.thedailystar.net/lifestyle/special-feature/the-rising-spirit-1329121|kirish sanasi=2021-03-20|ish=The Daily Star|til=en}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
1976-yilda yodgorlik qurish rejalari eʼlon qilindi. Uchastka tanlash, yer uchastkasi ajratish va unga yoʻl qurishdan soʻng, 1978-yil iyun oyida respublika boʻylab loyihalash tanlovi oʻtkazildi. Taqdim etilgan 57 ta dizaynni koʻrib chiqqach, Sayid Maynul Husayn dizayni tanlab olindi. Asosiy inshoot, sunʼiy koʻl va boshqa inshootlar 1982-yilda qurilgan. Yodgorlik 1982-yil 16-dekabrda ochilgan.

== Tavsifi ==
Arxitektura uchburchak devor yoki prizmaning yetti qismidan iborat. Tashqi qismi balandligi boʻyicha eng kalta, lekin oʻlchami boʻyicha eng keng boʻlib, ichki qismlari asta-sekin tomonlar nisbatini oʻzgartiradi va eng ichki qismi shu tariqa arxitekturaning choʻqqisini tashkil qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2016-12-21|sarlavha=A monument of Bangladesh and the world|url=https://www.thedailystar.net/perspective/monument-bangladesh-and-the-world-1332946|kirish sanasi=2021-03-20|ish=The Daily Star|til=en}}&lt;/ref&gt;. Devorlarning ushbu yetti qismining har biri Bangladesh tarixidagi muhim bobni ifodalaydi, xususan: 1952-yilda bengal tili maqomi uchun kurash, 1954-yilda viloyat saylovlarida Birlashgan frontning gʻalabasi, 1956-yilda Konstitutsiya harakati, 1962-yilda Taʼlim komissiyasiga qarshi harakat, 1966-yilda „Olti nuqta“ harakati, 1969-yildagi ommaviy qoʻzgʻolon va nihoyat 1971-yildagi [[Bangladesh ozodlik urushi|Mustaqillik urushining yakuniy hodisasi,]] natijada Bangladesh alohida mustaqil suveren davlatga aylandi&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Bangladesh]]
[[Turkum: 1971-yil yodgorlik]]</text>
      <sha1>kmi52oo0k81meaz2upy2wwnxywjdlc6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sin-Nepal urushi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>737028</id>
    <revision>
      <id>6328334</id>
      <parentid>6194971</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T22:14:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328334</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20643" sha1="evovmm0rqz6xf69q86u5piq3zjtker2" xml:space="preserve"> 
{{Urush bilgiqutisi|conflict=First campaign against Tibetans|tasvir=Capture_of_Magaer.jpg|sana=1788-1789|yer=[[Tibet]]|natija=Nepal gʻalabasi. Tibetliklar Nepalga har yili oʻlpon toʻlaydigan boʻlishdi|raqib1=Sin nazorati ostidagi Tibet|raqib2=Nepal qirolligi|qomondon1=8-Dalay Lama|qomondon2=Rana Bahodur shoh&lt;br/&gt;Bahodur shoh|kuch1=23000|kuch2=8000}}
Sin-Nepal '''urushi''' (Nepal yozuvida: नेपाल-चीन युद्ध), shuningdek, '''Sin-Gorxa urushi'''  1788-yildan 1792-yilgacha Nepalning Tibetga bostirib kirishi voqeasi. Urush dastlab Nepal Gorxalari va Tibet qoʻshinlari oʻrtasida uzoq vaqtdan beri [[Nepal|Nepalda]] Tibet uchun ishlab chiqarilgan past sifatli tangalar muammosi bilan bogʻliq savdo mojarosi tufayli kelib chiqqan. Bahodurshoh boshchiligidagi Nepal armiyasi Sin hukmronligi ostidagi Tibetni talon-toroj qildi va tibetlik tamanglar Nepalga yillik soliq toʻlash toʻgʻrisida Kerung shartnomasini imzoladilar. Biroq, tibetliklar Xitoydan vaziyatga aralashishni soʻrashdi. [[Fuk'anggan]] boshchiligidagi Xitoy-Tibet kuchlari Nepal bilan jang maydonida toʻqnashish uchun Nepalga Nuvakotgacha bostirib kirishdi. Shunday qilib, har ikki davlat Betravati shartnomasini imzolashdi.&lt;ref name=&quot;nepalarmytwo&quot;&gt;{{veb manbasi |url=http://www.nepalarmy.mil.np/history.php?page=two |sarlavha=Tibetan and Nepalese Conflict |nashriyot=Official website of Nepal Army}}&lt;/ref&gt;{{Sfn|Regmi|1970a}} Urush Nepalning Xitoy tomoni qoʻygan shartlarni qabul qilishi bilan tugadi. Nepal Singa oʻlpon toʻlovchi davlatiga aylandi. Nepal 1792, 1794, 1795, 1823, 1842 va 1865-yillarda Xitoyga soliq toʻlagan.&lt;ref&gt;Gundry, {{Google books|xDUFAAAAQAAJ|&quot;Nepal,&quot; pp. 609-610.}}&lt;/ref&gt; Shu bilan Nepal va Tibet Sin imperatori hukmronligini qabul qilishga rozi boʻlishdi.

== Tarixi ==
Tibet Nepal kumush tangalaridan Malla qirollari davridan beri foydalangan. Gorxa qirolligi qiroli Prithvi Narayan birlashtirish kampaniyasi doirasida Katmandu vodiysida iqtisodiy blokadani boshlaganida, Katmandudagi Jaya Prakash Malla iqtisodiy inqirozga duch keldi. U mis bilan aralashtirilgan past sifatli tangalar zarb qilish orqali inqirozni yengillashtirishga harakat qildi. Prithvi Narayan Shoh 1769-yilda Katmandu vodiysini muvaffaqiyatli egallab, Nepalda Shohlar sulolasi hukmronligini mustahkam oʻrnatgach, sof kumush tangalar zarb qilishga qaytdi. Ammo bu vaqtga kelib Nepal zarb qilingan tangalarning ishonchliligiga zarar yetgan edi. Tibetliklar muomaladagi barcha eski tangalar sof kumush tangalar bilan almashtirilishini talab qildilar. Bu holat yangi tashkil etilgan Shoh sulolasi zimmasiga katta moliyaviy yuk boʻlib tushdi. Prithvi Narayan Shoh oʻziga tegishli boʻlmagan masalada bunday katta yoʻqotishni boshdan kechirishga tayyor emas, lekin yangi zarb qilingan tangalarning haqiqiyligiga kafolat berishga tayyor edi. Shunday qilib, bozorda ikki xil tanga muomalada boʻlgan. 1775-yilda Shohning bevaqt vafot etishi tufayli bu ish hal etilmay, muammo Nepalning keyingi hukmdorlariga meros boʻlib qoldi.

1788-yilda Prithivi Narayan Shohning kenja oʻgʻli Bahodurshoh va kichik qirol Rana Bahodurshohning amakisi va regenti yanada ogʻirlashgan tanga muammosini meros qilib oldi. Tibet tangalarning qadrsizlanishini bahona qilib, Nepalga hujum qilish niyatida ekanligi haqida mish-mishlar tarqata boshladi. Tibetdagi nepal savdogarlari ham ta'qibga uchradilar. Nepal-Tibet munosabatlaridagi yana bir ogʻriqli nuqta Nepalning 10-Shamarpa [[Lama]] Mipam Chödrup Gyamtso va uning oʻn toʻrt tibetlik izdoshlariga boshpana berish qarori boʻldi. U Tibetdan Nepalga diniy va siyosiy sabablarga koʻra qochib ketgan. Mojaroning yana bir sababi tibetliklar tomonidan Nepalga etkazib beriladigan tuzning past sifatli ekanligi edi. oʻsha vaqtlarda Nepaldagi barcha tuz Tibetdan kelgan. Bu muammolarni hal qilish uchun Tibetga Nepal delegatsiyasi yuborildi, ammo nepalliklar qoʻygan talablar tibetliklar tomonidan rad etildi. Nepalliklar tanga zarb qilish boʻyicha mojaroni oʻz saltanatini kengaytirish va Tibetdagi boy monastirlarga bostirib kirish uchun yaxshi bahona deb hisobladilar. Shunday qilib, Nepal Tibetga koʻp yoʻnalishli hujumlarni boshladi.

== Birinchi bosqin ==
[[Fayl:Damodar_Pande.jpg|left|thumb| Tibetliklar bilan urush olib borgan Kazi Damodar Pande. U Kerung shartnomasini imzoladi.]]
1788-yilda Bahodirshoh Damodar Pande va Bamshoh qoʻmondonligi ostidagi Gorxa qoʻshinlarini Tibetga hujum qilish uchun yubordi. Gorxa qoʻshinlari Kuti (Nyalam shahri) orqali Tibetga kirib, Tashilxunpogacha yetib borishdi (Kutidan taxminan 410 km). Shikarjongda shiddatli jang boʻlib oʻtdi, unda tibetliklar yirik magʻlubiyatga uchradi. Panchen Lama va [[Shakya|Sakya]] Lama Gorxa qoʻshinlaridan tinchlik muzokaralarini oʻtkazishni soʻrashdi. Shundan soʻng, Gorxa qoʻshinlari Shikarjongni tark etib, Kuti va Kerung (Gyirong) tomon yoʻl olishdi.
[[Fayl:Greater_Nepal_(with_Nepalese_Tibetan_war_expansions).png|right|thumb|400x400px| Shigatse/ Digarchagacha boʻlgan hududiy kengayish]]
Xitoy [[Imperator Syanlun|imperatori Syanlun]] Nepalning Tibetga bostirib kirishi haqidagi xabarni eshitgach, general Chanchu boshchiligida Xitoy qoʻshinin yuboradi. Chanchu vaziyat haqida Tibet Lamalaridan ma'lumot oldi. U mazkur nizo hal boʻlgunga qadar Tibetda qolishga qaror qildi.

Tibet va Nepal vakillari 1789-yilda Xiru shahrida tinchlik muzokaralari oʻtkazish uchun uchrashdilar. Muzokaralarda Tibet mojaro uchun javobgar boʻldi. Nepalga urushda yetkazilgan yoʻqotishlar uchun tovon toʻlashi kerakligi belgilandi. Tibet urush paytida bosib olingan barcha hududlarni Tibetga qaytarish evaziga Nepalga har yili 50.001 rupiya miqdorida oʻlpon toʻlashi kerak edi.&lt;ref name=&quot;nepalarmytwo&quot;/&gt; Ushbu shartnoma '''Kerung shartnomasi''' deb nomlangan. Nepal vakillariga birinchi toʻlov sifatida 50 001 rupiya berildi. Shundan soʻng Kerung, Kuti, Longa, Jxunga va Falak hududlarini qaytarib berib, Nepalga qaytib ketishdi. Ammo Tibet shartnoma tuzilganining ikkinchi yilida soliq toʻlashdan bosh tortdi. Natijada Nepal va Tibet oʻrtasidagi urush yana davom etdi.

== Ikkinchi bosqin ==
Tibet Nepalga soliq toʻlashdan bosh tortganligi sababli, Bahodurshoh Abhiman Singx Basnet boshchiligidagi qoʻshinni oʻlpon undirishga, Kerungga va Damodar Pande qoʻmondonligidagi boshqa qoʻshinni 1791-yilda Kuti shahriga yubordi. Damodar Pande Digarchaga hujum qilib, u yerdagi monastir mulkini egallab oldi. U Lxasa vazirini asir olib, Nepalga qaytib ketdi. Imperator Syanlun bu xabarni eshitgan zahoti Tibetni himoya qilish uchun [[Fuk'anggan|Fuk’angan]] boshchiligida 70 ming askardan iborat [[qoʻshin]] yubordi.

[[Sin (sulola)|Sin imperiyasi]] Nepaldan Digarchada talon-toroj qilingan mulkni Tibetga qaytarishni talab qildi. Ular, shuningdek, Nepaldan boshpana olgan Shamarpa Lamani qaytarib berishni ham talab qilishdi. Ammo Nepal bu talablarga quloq tutmadi. Imperator armiyasi Nepalga harbiy aralashuv bilan javob berdi. Sin qoʻshinlari Trishuli daryosining qirgʻoqlari boʻylab Nuwakotga yurishdi. Nepal qoʻshinlari Sin hujumidan himoyalanishga harakat qilib, katta qiyinchiliklarga duch kelishdi. Ikkala tomonga ham katta zarar yetkazildi va Xitoy armiyasi gurxalarni Nepal poytaxti yaqinidagi tepaliklarga siqib chiqardi. Shunday boʻlsa-da, Gorxa qoʻshinini butunlay magʻlubiyatga uchratib boʻlmadi.

Shu bilan birga, Nepal yana ikki jabhada harbiy qarama-qarshiliklarga duch keldi. Sikkim xalqi Nepalning sharqiy chegarasi boʻylab bosqinlar boshlagan edi. Gʻarbiy chegaralarda esa Garxval bilan urush davom etayotgandi. Nepal chegaralarida esa Achham, Doti va Jumla qirolliklari ochiqcha qoʻzgʻolon koʻtardilar. Shunday qilib, Bahodirshoh duch kelgan muammolar Sin armiyasidan mudofaa qilish qobiliyatini ancha zaiflashtirdi. Bundan xavotirga tushgan Bahodirshoh Ost-Indiya kompaniyasidan oʻnta artilleriya quroli soʻradi. Kapitan Uilyam Kirkpatrik Katmanduga keldi&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Kirkpatrick|first=Colonel|url=https://archive.org/details/bub_gb_ijxAAAAAYAAJ|title=An Account of the Kingdom of Nepaul|publisher=London: William Miller|year=1811|accessdate=11-fevral 2013-yil}}&lt;/ref&gt;. Lekin u nepalliklarga qurol yetkazib berishdan oldin imzolanishi kerak boʻlgan biznes shartnomasi shartlarini ma'lum qildi. Shartnomani imzolash oqibatlaridan xavotirlangan Bahodurshoh undan bosh tortdi. Shu bilan tuzilajak bitim barbod boʻldi va harbiy vaziyat Bahodirshoh uchun juda noqulay boʻlib qoldi.

Sin tomonidan olib borilgan bir qator muvaffaqiyatli janglardan soʻng, Sin armiyasi Nuvakotdagi Gorxali saroyi yaqinida suvi koʻtarilgan Betravati daryosini kesib oʻtishga urinib, nihoyat katta muvaffaqiyatsizlikka uchradi. Sin qoʻshinlari Betravati daryosining janubiga, Nuvakot yaqiniga etib borganlarida, Nepal qoʻshinlari Katmanduda ularni kutib turgan edi. Katmandudagi 200 dan kamroq askardan iborat Nepal kuchlari Betravati shahrida Sin qoʻshinlariga qarshilik koʻrsatishga harakat qilishdi. 1792-yil 19-sentyabrda Nepal qoʻshinlari Jitpurfedi shahridagi Sin qoʻshinlariga qarshi hujumga oʻtishdi. Nepal askarlari qoʻllarida mash’ala koʻtarib, ularni daraxtlar shoxlariga bogʻlab, uy hayvonlarining shoxlariga mash’alalarni bogʻlab, dushman tomon haydash taktikasidan foydalanishdi. Sin armiyasi magʻlubiyatga uchrasa-da, nepalliklar ularni Nepaldan siqib chiqara olmadi.

Turgʻun vaziyat yuzaga keldi. Resurslari kamligi, gʻarbiy chegaradagi harbiy harakatlarini davom ettirish zarurati tufayli Gorxalilar Sin tomonidan qoʻyilgan shartlar asosida shartnoma imzoladilar. Majburiyatlar qatorida Nepal har besh yilda Sin imperatoriga soliq toʻlashi sharti ham bor edi.

Bhadraning 8-kunida 10000 nafarlik xitoy qoʻshini Betravati daryosidan oldinga siljidi. Betravati daryosi atrofida uchta qal'a joylashgan, xususan Chokde, Dudethumko va Gerkhu.{{sfn|Regmi|1970a}} Gerkxuda qoʻmondon Kaji Kirtiman Singx Basnyat, Chokdeda qoʻmondon Kaji Damodar Pande edi.{{sfn|Regmi|1970a}} Har uchala qalʼa atrofida jiddiy janglar boʻlib, Nepal kuchlarining qat'iyati Xitoy qoʻshinlarini Betravati daryosiga chekinishga majbur qildi.{{Sfn|Regmi|1970a}} Betravati koʻprigida xitoylik general Tung Tyang orqaga chekinayotgan xitoylik askarlarni jazolay boshladi, bu esa askarlarning oʻlimiga olib keldi.{{Sfn|Regmi|1970a}} Chekingan xitoylik zobitlardan ikki nafari burun jarohati bilan jazolandi.{{Sfn|Regmi|1970a}} Xitoy generalining harakati qoʻshinlarni kuchsizlantirdi va askarlar orasida qochib ketish va chekinishni kuchaytirdi.{{Sfn|Regmi|1970a}} Koʻplab xitoylik askarlar tepaliklardan daryoga sakrash, boshqalari esa Nepal tomondan otilgan oʻqlardan halok boʻldi.{{Sfn|Regmi|1970a}} Taxminan 1000 yoki 1200 xitoy askari shu tarzda oʻldirildi.{{Sfn|Regmi|1970a}} Xitoy generali Tung Thyang Nepal kuchlariga hujum qilishdan umidini uzdi va Nepal bilan shartnoma tuzishga qaror qilib, maktub yubordi.{{Sfn|Regmi|1970a}} Tung Thyangning maktubi Nepal hukumatiga yetib bordi. Bunga javoban Nepal hukumati Kaji Damodar Pandega [[Imperator Syanlun|Xitoy imperatori]] bilan keyingi dushmanlikning oldini olish va tinchlikni saqlash boʻyicha shartnoma tuzish toʻgʻrisida buyruq berdi.{{sfn|Regmi|1970a}} Qirol Rana Bahodur Shoh tomonidan Kaji Damodar Pandega Bhadra kalendari boʻyicha 1849-yil 13-sudi (1792-yil sentyabr) [[Payshanba|payshanba kuni]] berilgan qirollik buyrugʻi quyida batafsil bayon etilgan:
{{Quote|Qirol Rana Bahodur Shohdan,
Damodar Pandega.

Salom. Hammasi yaxshi boʻlishiga umid qilamiz. Siz kabi biz ham tinchlikni xohlaymiz. Bizda ijobiy yangiliklar bor. Xitoy imperatori Syanlun biz uchun ahamiyatsiz emas. U buyuk imperator. Ular shu safar bu yerga kelganlarida ma'buda Shrid Durga sharafiga doʻstona munosabat bildirishimiz mumkin edi. Ammo imperator bilan dushmanlikni saqlab qolish kelajaklarimiz uchun yaxshilik olib kelmaydi. Biz ham ular kabi shartnoma imzolanishini istaymiz. Tung Thwang yuborgan maktubida Xitoy imperatoriga hurmatni namoyish etish ramzi sifatida  javob maktubi bilan toʻrtta Kajilardan birini joʻnatishni soʻragan edi. Kaji Tanahu and Lamjung bilan tinchlik shartnomasi imzolash uchun yuborilgan edi. Biz hozirda imperatorga kajini yubormaslik notoʻgʻri ekanligin tushunamiz. Bu masalani boshqa kajilar bilan maslahat qilganimizda, ular Birta grantlari egasi va eng katta kaji Damodar Pande borishi kerakligini aytishdi. Siz ham shuni xohlaysizmi? Biz maslahatshuvlarimiz natijasida ishda kechikish boʻlsa, davlat manfaatlariga zarar yetmaydi deb umid qilamiz. Siz ungacha bizning hududlardan qoʻshinlarni olib chiqing. Siz davlatga foyda keltiradigan va obroʻyingizni yuksaltiradigan ishlardan begona emassiz. Siz vaziyatni yaxshi tushunasiz. Shular haqida oʻylab, oʻzingiz uchun ham harakat qiling. Ushbu maktubni olganingizdan soʻng 1 gadi (24 daqiqa) ichida javob xati yozishingidan umid qilamiz. Kechiktirish zararli boʻladi.

Bhadra kalendari boʻyicha 1849-yil 13-sudi, payshanba (1792-yil sentyabr). Kanipur}}

== Oqibat ==
[[Fayl:Victory_banquet_at_the_Ziguangge_(Hall_of_Purple_Glaze).jpg|right|thumb|209x209px| Gurxa (Nepal) yurishidan keyin 1792-yilda Tibetdagi Sin bayrami]]
Sin generali Fuk'anggan Nepal hukumatiga tinchlik shartnomasini ratifikatsiya qilish taklifini yubordi. Bahodirshoh ham Sin bilan samimiy munosabatda boʻlishni xohlardi. U taklifni bemalol qabul qildi va 1792-yil 2-oktyabrda Betravatida doʻstlik shartnomasi tuzdilar&lt;ref&gt;{{Citation|last=Acharya|first1=Baburam|title=The Bloodstained Throne: Struggles for Power in Nepal (1775-1914)|url=https://books.google.com/books?id=UWQtAAAAQBAJ&amp;pg=PT25|year=2013|publisher=Penguin Books Limited|isbn=978-93-5118-204-7|pages=25, 209}}&lt;/ref&gt; Shartnoma shartlari quyidagicha edi:

# Nepal ham, Tibet ham Sin imperatori hukmronligini qabul qiladi.
# Tibet hukumati nepallik savdogarlarning Lxasada tibetliklar tomonidan talon-toroj qilingan mol-mulki uchun tovon toʻlaydi.
# Nepal fuqarolari Tibet va Xitoyning istalgan qismiga tashrif buyurish, savdo qilish va sanoatni yoʻlga qoʻyish huquqiga ega boʻladi.
# Nepal va Tibet oʻrtasida yuzaga keladigan har qanday nizo Sin hukumati aralashuvi bilan hal qilinadi.
# Sin Nepalni har qanday tashqi tajovuzdan himoya qilishga yordam beradi.
# Nepal ham, Tibet ham har besh yilda bir marta Xitoyga oʻlpon toʻlash uchun delegatsiya yuborishi kerak boʻladi.
# Buning evaziga Sin imperatori ikkala mamlakatlarga doʻstona sovgʻalar yuboradi va oʻlponni olib borgan odamlar muhim mehmonlar sifatida qabul qilinadi. Elchilar har qanday qulaylik bilan ta'minlanadi.

Urushdan soʻng Tibet Sin nazorati ostiga oʻtgan boʻlsa-da, Nepal oʻz avtonomiyasini saqlab qola oldi. Ammo Nepal Sin sulolasi shartlariga boʻysunishi va har 5 yilda Xitoyga soliq toʻlashi shart edi. Biroq, XIX asrda Sin sulolasining zaiflashuvi bu shartnomani amalda toʻxtatib qoʻydi. Masalan, 1814—1816-yillardagi Angliya-Nepal urushi vaqtidaSharqiy Hindiston kompaniyasi Nepalga bostirib kiradi. Xitoy bu toʻqnashuvda nafaqat Nepalgga feodativ yordam bera olmadi, balki Nepal hududining oʻzini oʻzi boshqarishiga toʻsqinlik ham qila olmadi. Shunga oʻxshasha holat 1855—1856-yillarda navbatdagi Nepal-Tibet urushi paytida ham kuzatildi. Nepalni boshqarish Sin uchun qiziq emas edi. Ularning urushi, birinchi navbatda Tibet ustidan nazoratni mustahkamlashga qaratilgan edi. Bu esa, oʻz navbatida, Sinning butun Osiyodagi harbiy strategiyasi bilan bogʻliq edi.&lt;ref&gt;Peter Perdue, ''China Marches West: The Qing Conquest of Central Eurasia'' (Cambridge: Belknap Press, 2005).&lt;/ref&gt;

3-Nepal-Tibet urushidan keyin Thapathali shartnomasi tuzildi. Unda Xitoy bilan shartnoma tuzishning birinchi bosqichi muvaffaqiyatsizlikka uchradi. Shartnoma imzolashning ikkinchi bosqichi barcha tomonlarning roziligi tufayli muvaffaqiyatli yakunlandi. Nepalliklar 1865-yilda soʻnggi oʻlponlarini toʻlashdi va Xitoyga boʻysunishni tugatishdi.

Tibet bilan etnik aloqalari tufayli Nepalning Bhutia va Tamang jamoalari Nepalning Tibetga qarshi urushlari natijasida etnik kamsitishlarga duchor boʻlishdi.&lt;ref&gt;Todd T. Lewis, ''Newars and Tibetans in the Kathmandu Valley. Ethnic Boundaries and Religious History'' (Columbia University: Journal of Asian and African Studies, No. 38, 1989).&lt;/ref&gt;

== Keyingi munosabatlar ==
Keyinchalik Bosh vazir Bhimsen Thapa qirol Girvan Yudda Bikram Shohga yoʻllagan maktubida Xitoy-Nepal urushiga oʻz munosabatini quyidagicha bildirgan:{{Sfn|Prinsep|1825}}
{{Cquote|''Sizning omadli iqbolingiz va ajdodlaringizning matonati tufayli hali hech kim Nepal davlatiga ta'sir oʻtkaza olmadi. Bir paytlar xitoyliklar bizga urush qilishgan, ammo keyinchalik tinchlik shartnomasi imzolashga majbur boʻlishgan edi.''}}

== Galereya ==
&lt;gallery class=&quot;center&quot; widths=&quot;180&quot; heights=&quot;180&quot;&gt;
Fayl:Capture of Camu.jpg|Kamuni egallash ([[Zongga]] janubi-sharqidagi qishloq)
Fayl:Capture of Magaer.jpg|Magaerni egallash ([[Gyirong Town|Gyirong shahrining]] shimoli-g'arbiy qismidagi qishloq)
Fayl:Capture of Jilong.jpg|Jilongni egallash ([[Gyirong Town|Gyirong shahri]])
Fayl:Capture of Resuoqiao.jpg|Resuoqiaoning egallanishi (Rasuva [[Rasuwa Fort|ko'prigi]])
Fayl:Capture of Xiebulu.jpg|Xiebulining egallanishi ([[Syaphru]])
Fayl:The battle at the mountain Dongjiao.jpg|Dongjiao tog'idagi jang ([[Dhunche]])
Fayl:Capture of Palanggu.jpg|Palangguni egallash (Phalangu Xola yoki Falakxu daryosi, ya'ni Betravati daryosi)
Fayl:Victory banquet at the Ziguangge (Hall of Purple Glaze).jpg|[[Zhongnanhai|Chjongnanhai]], Pekindagi Ziguangge (Binafsha sirlar zali)dagi g'alaba ziyofati
&lt;/gallery&gt;

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

=== Adabiyotlar ===
 {{refbegin}}
* {{jurnal manbasi|last=Boulnois|first=L.|title=Chinese Maps and Prints on the Tibet-Gorkha War of 1788-92|journal=Kailash: A Journal of Himalayan Studies|volume=15|issue=1,2|location=Kathmandu|year=1989|url=http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/kailash/pdf/kailash_15_0102_03.pdf|access-date=2013-10-19|arxiv-sana=2021-02-24|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20210224173657/http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/kailash/pdf/kailash_15_0102_03.pdf|url-status=dead}}
* {{kitob manbasi|last=Mote|first=F.W.|title=Imperial China 900-1800|url=https://archive.org/details/imperialchina9000000mote_c6d2|publisher=Harvard University Press|year=1999|location=Cambridge, MA|pages=[https://archive.org/details/imperialchina9000000mote_c6d2/page/936 936]–939|isbn=9780674012127}}
* {{citation|last=Prinsep|first=Henry Thoby|author-link=Henry Thoby Prinsep|title=History of the political and military transactions in India during the administration of the Marquess of Hastings, 1813–1823, Vol 1|place=London|publisher=Kingsbury, Parbury &amp; Allen|volume=1|year=1825|url=https://books.google.com/books?id=Tq1jAAAAMAAJ}}
* {{kitob manbasi|last=Rose|first=Leo E.|title=Nepal; strategy for survival|publisher=University of California Press|year=1971|page=310|isbn=9789994655120}}
* {{jurnal manbasi|editor-last=Regmi|editor-first=Mahesh C.|title=An official Nepali account of the Nepal-China War|journal=Regmi Research Series|volume=2|issue=8|pages=177–188|location=Kathmandu|year=1970a|url=http://ebooks.library.cornell.edu/cgi/t/text/pageviewer-idx?c=regmi;cc=regmi;idno=002regmi;view=image;seq=177|access-date=2013-10-19}} {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*{{citation|editor-last=Regmi|editor-first=Mahesh C.|title=Nepali Envoy to China, 1792|journal=Regmi Research Series|volume=2|issue=4|pages=98|date=1-aprel 1970-yilb|url=http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/regmi/pdf/Regmi_02.pdf|access-date=2022-06-16|arxiv-sana=2020-10-28|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20201028112130/http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/regmi/pdf/Regmi_02.pdf|url-status=dead}}
* {{kitob manbasi|last1=Norbu|first1=Thubten Jigme|last2=Turnbull|first2=Colin|title=Tibet: Its History, Religion and People|publisher=Penguin Books|year=1972|edition=1st|page=368|isbn=9780140213829}}
* {{kitob manbasi|last=Stein|first=R.A.|title=Tibetan Civilization|url=https://archive.org/details/tibetancivilizationsteinr.a._223_j|publisher=Stanford University Press|year=1972|page=[https://archive.org/details/tibetancivilizat00rste/page/n95 88]|isbn=0804709017}}
* {{jurnal manbasi|last=Uprety|first=Prem|title=Treaties between Nepal and her neighbors: A historical perspective|journal=Tribhuvan University Journal|volume=19|issue=1st|pages=15–24|location=Kathmandu|date=June 1996|doi=10.3126/tuj.v19i1.3970|doi-access=free}}
{{refend}}
[[Turkum:Tibet]]
[[Turkum:Sin sulolasi]]
[[Turkum:Nepal]]
[[Turkum:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>evovmm0rqz6xf69q86u5piq3zjtker2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stuxnet</title>
    <ns>0</ns>
    <id>737142</id>
    <revision>
      <id>6328645</id>
      <parentid>6277943</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T07:05:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22722" sha1="1rgeaoz0sgkc61rb0e04ujpp12eg6ph" xml:space="preserve">{{Kompyuter virusi bilgiqutisi
| fullname         = Stuxnet ({{talaffuz|Staksnet}})
| image = [[Fayl:StuxNet 2.png|250px|StuxNet2]]
| caption = Kompyuter zararli dasturi
| common_name =
| technical_name = '''As Stuxnet'''
* [[Microsoft]] tomonidan
: Worm:Win32/Stuxnet.[Letter]
: TrojanDropper:Win32/Stuxnet
* [[NortonLifeLock|Symantec]] tomonidan
: W32.Stuxnet
: W32.Stuxnet!lnk
* [[Sophos]] tomonidan
: Troj/Stuxnet-[Letter]
: Trojan-Dropper. Win32.Stuxnet.[letter]
: Worm. Win32.Stuxnet.(letter)
: TR/Drop. Stuxnet.(letter).(number)
* [[Kasperski Lab|Kaspersky]] tomonidan
: Worm. Win32.Stuxnet
* [[F-Secure]] tomonidan
: Trojan-Dropper:W32/Stuxnet
: Rootkit:W32/Stuxnet
* [[Trend Micro]] tomonidan
: RTKT_STUXNET.[Letter]
: LNK_STUXNET.[Letter]
: WORM_STUXNET.[Letter]
| aliases =
| family =
| classification = [[Kompyuter qurti]]
| type =
| subtype =
| isolation_date =
| origin =
| infection_vector =
| author = [[Equation Group]]
| ports_used =
| OS = {{ubl|[[Windows 2000]]|[[Windows XP]]|[[Windows 2003]]|[[Windows Vista]]|[[Windows Server 2008]]|[[Windows 7]]|[[Windows Server 2008 R2]]}}&lt;small&gt;Source:&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.wired.com/images_blogs/threatlevel/2010/11/w32_stuxnet_dossier.pdf|title=W32.Stuxnet Dossier|date=November 2010|publisher=[[NortonLifeLock|Symantec]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20191104195500/https://www.wired.com/images_blogs/threatlevel/2010/11/w32_stuxnet_dossier.pdf|archive-date=2019-11-04}}&lt;/ref&gt;
| filesize =
| language =
| discontinuation_date =
}}
'''Stuxnet''' ({{talaffuz|Staksnet}}) – birinchi marta 2010-yilda aniqlangan va 2005-yildan beri ishlab chiqarilishi taxmin qilingan [[Zararli dastur|zararli]] [[kompyuter qurti]]. ''Stuxnet'' nazorat qiluvchi va maʼlumotlarni yigʻish bilan shugʻullanuvchi ([[SCADA]]) tizimlarini nishoniga aylantituvchi hamda [[Eron yadroviy dasturi]]ga jiddiy zarar yetkazish uchun ayblanuvchi dastur hisoblanadi&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|date=2013-02-26|title=The Real Story of Stuxnet|url=https://ieeexplore.ieee.org/document/6471059|access-date=2021-11-13|journal=IEEE Spectrum|doi=10.1109/MSPEC.2013.6471059|language=en|last=Kushner|first1=David|volume=50|issue=3|pages=48–53}}&lt;/ref&gt;. Hech bir davlat javobgarlikni ochiqchasiga tan olmasa-da, ushbu kompyuter qurti [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika Qoʻshma Shtatlari]] va [[Isroil]] tomonidan birgalikda „Olimpiya oʻyinlari operatsiyasi“ deb nomlanuvchi hamkorlikda qurilgan [[kiberqurol]] ekanligi haqida keng qamrovli tushunchalar mavjud&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://arstechnica.com/tech-policy/2012/06/confirmed-us-israel-created-stuxnet-lost-control-of-it/|sarlavha=Confirmed: US and Israel created Stuxnet, lost control of it|ish=Ars Technica|sana=June 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Ellen Nakashima |date=2-iyun 2012-yil |title=Stuxnet was work of U.S. and Israeli experts, officials say |work=[[The Washington Post]] |url=https://www.washingtonpost.com/world/national-security/stuxnet-was-work-of-us-and-israeli-experts-officials-say/2012/06/01/gJQAlnEy6U_story.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;New York Times, 4 September 2019 (updated 6 September 2019), [https://www.nytimes.com/2019/09/04/magazine/iran-strike-israel-america.html &quot;The Secret History of the Push to Strike Iran Hawks in Israel and America Have Spent More than a Decade Agitating for War Against the Islamic Republic’s Nuclear Program. ]&lt;/ref&gt;.

''Stuxnet'' dasturi [[Elektromexanika|elektromexanik]] jarayonlarni avtomatlashtiruvchi, jumladan, [[Yadroviy material|yadroviy materiallar]]ni ajratish uchun [[gaz]] [[sentrifuga]]larini boshqarish maqsadida ishlatilinuvchi dasturlashtiriladigan mantiqiy [[Kontroller|kontrollerlar]] ([[PLC]]) uchun maxsus ishlab chiqilgan. ''[[Zero-day]]'' zaifliklardan foydalangan holda&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=14-sentabr 2010-yil |title=Stuxnet attackers used 4 Windows zero-day exploits |work=[[ZDNet]] |url=http://www.zdnet.com/blog/security/stuxnet-attackers-used-4-windows-zero-day-exploits/7347 |access-date=2022-06-16 |archive-date=2014-11-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141125225130/http://www.zdnet.com/blog/security/stuxnet-attackers-used-4-windows-zero-day-exploits/7347 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;, ''Stuxnet,'' dastlab, ''[[Microsoft Windows]]'' [[Operatsion sistema|operatsion tizim]]i va tarmoqlaridan foydalanadigan mashinalarni nishonga olgan. Keyingi nishoni esa [[Siemens]] kompaniyasiga tegishli [[Step7 dasturi]] boʻladi. ''Stuxnet'' sanoat tizimlari haqida maʼlumot toʻplash va tez aylanadigan sentrifugalarning parchalanishiga sabab boʻlish orqali ''Eron [[PLC'|PLC]]''[[PLC'|'larini]] buzganligi aytiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Kushner|ism=David|sarlavha=The Real Story of Stuxnet|url=https://spectrum.ieee.org/telecom/security/the-real-story-of-stuxnet/|ish=ieee.org|sana=26 February 2013|nashriyot=IEEE Spectrum|kirish sanasi=25 March 2014}}&lt;/ref&gt;.

Stuxnet dizayni va arxitekturasi domenga agnostik boʻlib, aksariyati Yevropa, Yaponiya va Qoʻshma Shtatlarda joylashgan zamonaviy SCADA va PLC tizimlariga (masalan, zavod yigʻish liniyalari yoki elektr stansiyalari) hujum qilish uchun platforma sifatida moslashtirilishi mumkin&lt;ref&gt;S. Karnouskos: „[http://papers.duckdns.org/files/2011_IECON_stuxnet.pdf Stuxnet Worm Impact on Industrial Cyber-Physical System Security]{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}“.&lt;/ref&gt;.

Xabar qilinishicha, ''Stuxnet'' Eron yadro santrifugalarining deyarli beshdan bir qismini vayron qilgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=20-noyabr 2013-yil |title=The Stuxnet Attack on Iran's Nuclear Plant Was 'Far More Dangerous' Than Previously Thought |work=Business Insider |url=http://www.businessinsider.com/stuxnet-was-far-more-dangerous-than-previous-thought-2013-11}}&lt;/ref&gt;. Sanoat boshqaruv tizimlarini nishonga olgan holda, qurt 200 000 dan ortiq kompyuterlarga oʻzini yuqtiradi. Bunga qoʻshimcha sifatida, 1 000 ta mashina sistemalari buzilishiga olib keladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.mac-solutions.net/en/news/129-sheep-dip-your-removable-storage-devices-to-reduce-the-threat-of-cyber-attacks|sarlavha=Sheep dip your removable storage devices to reduce the threat of cyber attacks|ish=www.mac-solutions.net|kirish sanasi=26 July 2017|arxivsana=4 September 2017|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170904015230/https://www.mac-solutions.net/en/news/129-sheep-dip-your-removable-storage-devices-to-reduce-the-threat-of-cyber-attacks}}&lt;/ref&gt;.

''Stuxnet'' 3tamodulga ega: asosiy hujum yuki bilan bogʻliq barcha tartiblarni bajaradigan [[Kompyuter qurti|qurt]]; qurtning qayta taqsimlanadigan nusxalarini avtomatik ravishda ishga tushiradigan havola fayli hamda Stuxnet aniqlanishini oldini olish uchun barcha zararli fayllar va jarayonlarni yashirish uchun mas’ul boʻlgan rootkit komponenti&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=January 2012 |title=STUXNET Malware Targets SCADA Systems |publisher=Trend Micro |url=http://about-threats.trendmicro.com/us/webattack/54/STUXNET%20Malware%20Targets%20SCADA%20Systems |access-date=2022-06-16 |archive-date=2014-04-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140413144254/http://about-threats.trendmicro.com/us/webattack/54/STUXNET%20Malware%20Targets%20SCADA%20Systems |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. Odatda dastur, virusli USB drayver orqali nishonga olingan tizimga kiradi. Soʻng, qurt tarmoq boʻylab tarqaladi va PLCni boshqaradigan kompyuterlarda [[Simantik|Siemens Step7]] dasturini skanerlaydi. Ikkala mezon juftligi boʻlmasa, ''Stuxnet'' kompyuter ichida harakatsiz holatda qoladi. Agar ikkala shart ham bajarilsa, Stuxnet virusli rootkitni PLC va Step7 dasturlariga kiritadi, kodni oʻzgartiradi va PLCga kutilmagan buyruqlar beradi. Shu bilan birga foydalanuvchilarga normal operatsion tizim qiymatlari qatorini qaytaradi&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|title=A Declaration of Cyber-War}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=23-yanvar 2014-yil |title=Exploring Stuxnet's PLC Infection Process |publisher=Symantec |url=http://www.symantec.com/connect/blogs/exploring-stuxnet-s-plc-infection-process}}&lt;/ref&gt;.

== Kashf etilishi ==
[[Sergey Ulasen|''Sergey Ulasen'']] tomonidan kashf etilgan ''Stuxnet,'' dastlab, [[Microsoft Windows]] tizimi orqali tarqatilgan va Siemens sanoat boshqaruv tizimlari uchun moʻljallangan edi. Garchi ushbu sanoat tizimlariga qilingan birinchi xakerlik hujumi va kiber urushning ilk ommaga maʼlum boʻlgan qasddan qilingan harakati boʻlmasa-da, sanoat tizimlariga josuslik qilish va ularga putur yetkazish uchun topilgan dastlabki zararli dastur va birinchi boʻlib dasturlashtiriladigan mantiqiy kontrollerni jalb qilgan rootkit boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.virusbulletin.com/conference/vb2010/abstracts/indepth-look-stuxnet|sarlavha=Last-minute paper: An indepth look into Stuxnet|nashriyot=Virus Bulletin|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211209121553/https://www.virusbulletin.com/conference/vb2010/abstracts/indepth-look-stuxnet|arxivsana=2021-12-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=26-sentabr 2010-yil |title=Stuxnet worm hits Iran nuclear plant staff computers |work=BBC News |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-11414483 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170716012344/http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-11414483 |archive-date=2017-07-16}}&lt;/ref&gt;.

Qurt dastlab begʻaraz tarqaladi, lekin faqat Siemens nazorat nazorati va maʼlumotlarni yigʻish (SCADA) tizimlariga moʻljallangan maxsus sanoat jarayonlarini nazorat qilish va kuzatish uchun moʻljallangan yuqori darajada ixtisoslashgan zararli dastur yukini oʻz ichiga oladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.symantec.com/connect/blogs/stuxnet-introduces-first-known-rootkit-scada-devices|sarlavha=Stuxnet Introduces the First Known Rootkit for Industrial Control Systems|muallif=Nicolas Falliere|nashriyot=Symantec|sana=6 August 2010|arxivurl=https://archive.today/20120911051845/http://www.symantec.com/connect/blogs/stuxnet-introduces-first-known-rootkit-scada-devices|arxivsana=11 September 2012|kirish sanasi=9 February 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;APtehran&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=25-sentabr 2010-yil |title=Iran's Nuclear Agency Trying to Stop Computer Worm |agency=Associated Press |location=Tehran |url=https://www.nytimes.com/aponline/2010/09/25/world/middleeast/AP-ML-Iran-Cyber-Attacks.html |url-status=dead |access-date=25-sentabr 2010-yil |archive-url=https://www.webcitation.org/5t1DCvbet?url=http://www.nytimes.com/aponline/2010/09/25/world/middleeast/AP-ML-Iran-Cyber-Attacks.html?_r=1 |archive-date=25-sentabr 2010-yil}}&lt;/ref&gt;. Stuxnet ushbu qurilmalarni qayta dasturlash uchun foydalaniladigan Step-7 dasturiy taʼminotini oʻzgartirish orqali PLC larga yuqtirad.

Stuxnetning turli xil variantlari Erondagi beshta tashkilotni nishonga oladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=15-fevral 2011-yil |title=Stuxnet Virus Targets and Spread Revealed |work=BBC News |url=https://www.bbc.co.uk/news/technology-12465688 |access-date=17-fevral 2011-yil}}&lt;/ref&gt;, ehtimoliy maqsad [[Eron|Erondagi]] uranni boyitish infratuzilmasi ekanligi gumon qilinmoqda&lt;ref name=&quot;RewritingPlaybook&quot;&gt;{{Jurnal manbasi|last=Cherry|first=Steven|title=How Stuxnet Is Rewriting the Cyberterrorism Playbook|url=https://spectrum.ieee.org/podcast/telecom/security/how-stuxnet-is-rewriting-the-cyberterrorism-playbook}}&lt;cite class=&quot;citation magazine cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFCherryLangner2010&quot;&gt;Cherry, Steven; Langner, Ralph (13 October 2010). &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;BBC&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Fildes |first=Jonathan |date=23-sentabr 2010-yil |title=Stuxnet worm 'targeted high-value Iranian assets' |work=BBC News |url=https://www.bbc.co.uk/news/technology-11388018 |access-date=23-sentabr 2010-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Beaumont |first=Claudine |date=23-sentabr 2010-yil |title=Stuxnet virus: worm 'could be aimed at high-profile Iranian targets' |work=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/technology/news/8021102/Stuxnet-virus-worm-could-be-aimed-at-high-profile-Iranian-targets.html |url-status=live |url-access=subscription |access-date=28-sentabr 2010-yil |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220112/https://www.telegraph.co.uk/technology/news/8021102/Stuxnet-virus-worm-could-be-aimed-at-high-profile-Iranian-targets.html |archive-date=12-yanvar 2022-yil}}&lt;/ref&gt;. Symantec 2010-yil avgust oyida butun dunyo boʻylab zararlangan kompyuterlarning 60 % Eronda ekanligini taʼkidlaydi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=MacLean |first=William |date=24-sentabr 2010-yil |title=Update 2-Cyber attack appears to target Iran-tech firms |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/idUSLDE68N1OI20100924}}&lt;/ref&gt;. Siemensning taʼkidlashicha, qurt oʻz mijozlariga hech qanday zarar yetkazmagan&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|url=http://www.computerworld.com/article/2515570/network-security/siemens--stuxnet-worm-hit-industrial-systems.html|title=Siemens: Stuxnet worm hit industrial systems|last=ComputerWorld}}&lt;/ref&gt;, ammo embargo qilingan Siemens uskunasidan yashirincha sotib olingan [[Eron]] yadro dasturi Stuxnet tomonidan zarar koʻrgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=29-noyabr 2010-yil |title=Iran Confirms Stuxnet Worm Halted Centrifuges |work=CBS News |url=https://www.cbsnews.com/news/iran-confirms-stuxnet-worm-halted-centrifuges/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NYTimes20100929&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Bronner |first=Ethan |last2=Broad |first2=William J. |author-link2=William Broad |date=29-sentabr 2010-yil |title=In a Computer Worm, a Possible Biblical Clue |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2010/09/30/world/middleeast/30worm.html?_r=2&amp;pagewanted=2&amp;hpw |access-date=2-oktabr 2010-yil}}&lt;/ref&gt;. „[[Kasperskiy Laboratoriyasi|Kasperskiy laboratoriyasi]]“ murakkab hujum faqat „davlat-davlat yordami bilan“ amalga oshirilishi mumkin, degan xulosaga keladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=24-sentabr 2010-yil |title=Kaspersky Lab provides its insights on Stuxnet worm |work=Kaspersky |location=Russia |url=http://www.kaspersky.com/about/news/virus/2010/Kaspersky_Lab_provides_its_insights_on_Stuxnet_worm}}&lt;/ref&gt;. F-Secure bosh tadqiqotchisi Mikko Hyppönen, mumkin boʻlgan milliy davlat yordami ishtirok etadimi, degan savolga, „Bu shunday koʻrinadi, ha“, deb rozi boʻladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=1-oktabr 2010-yil |title=Stuxnet Questions and Answers – F-Secure Weblog |work=F-Secure |location=Finland |url=http://www.f-secure.com/weblog/archives/00002040.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210505195313/https://archive.f-secure.com/weblog/archives/00002040.html |archive-date=2021-05-05}}&lt;/ref&gt;.

== Taʼsir osti mamlakatlar ==
Symantec tomonidan Stuxnet-ning tarqalishini oʻrganish shuni koʻrsatdiki, infektsiyaning dastlabki kunlarida asosiy zarar koʻrgan mamlakatlar Eron, Indoneziya va Hindiston edi:&lt;ref name=&quot;W32.Stuxnet&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.symantec.com/security_response/writeup.jsp?docid=2010-071400-3123-99|sarlavha=W32.Stuxnet|kirish sanasi=2 March 2011|nashriyot=[[NortonLifeLock|Symantec]]|sana=17 September 2010}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Mamlakat
! Infektsiyalangan kompyuterlarning ulushi
|-
| Eron
| 58,9 %
|-
| Indoneziya
| 18,2 %
|-
| Hindiston
| 8,3 %
|-
| Ozarbayjon
| 2,6 %
|-
| Qoʻshma Shtatlar
| 1,6 %
|-
| Pokiston
| 1,3 %
|-
| Boshqa mamlakatlar
| 9,2 %
|}
Eron Stuxnet hujumidan keyin oʻzining kiberurush qobiliyatini „kuchaytirgani“ va Amerika Qoʻshma Shtatlari banklariga qarshi javob hujumlarida gumon qilingani haqida xabar berilgan edi&lt;ref&gt;&quot;[https://www.reuters.com/article/us-iran-cyberattacks-denial-idUSBRE88M06O20120923 Iran denies hacking into American banks]&quot; Reuters, 23 September 2012&lt;/ref&gt;

== Ommaviy madaniyatda ==

* ''[[Castle (serial)|&quot;Castle&quot;]]'' serialining 8-mavsumining 18-qismida ''Stuxnet'' MI6 tomonidan yaratilgani va uning versiyasi London elektr tarmogʻini oʻchirish uchun ishlatilgani taʼkidlab oʻtiladi.
* ''[[Troya oti (kompyuter virusi)|Troya oti]]'' – [[Mark Russinovich|''Mark Russinovich'']] tomonidan yozilgan roman. Unda hikoyaning asosiy syujet chizigʻi sifatida ''Stuxnet'' virusidan foydalanish va Eronning dasturni chetlab oʻtishga urinishi tasvirlangan.
* ''&quot;[[Ghost in the Shell: Arise]]''&quot; filmida ''Stuxnet'' kompyuter virusining nomi bilan atalgan turi boʻlib, [[Motoko Kusanagi|Kusanagi]] va Manamurani yuqtirib, soxta xotiralarni implantatsiya qilishga imkon beradi.
* 2017-yil iyul oyida MRSA ([[Mat Zo]]) [[Hospital Records|''Hospital Records'']] orqali „Stuxnet“ nomli trekini chiqaradi.
* [[Ubisoft]] kompaniyasining 2013-yilda ''[[Tom Clancy's Splinter Cell : Blacklist]]'' videooʻyini qahramoni ''Sam Fisher'' mobil, havodagi shtab-kvartiradan („[[Paladin]]“) foydalanadi. Bu oʻyinning hikoya rejimida bir nuqtada ''Stuxnet'' tomonidan nishonga olingani aytiladi. Virus uning tizimlari ishdan chiqishiga va samolyotning okeanga qarab harakatlanishiga olib keladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.youtube.com/watch?v=o77cNhuoI4A|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220616143232/https://www.youtube.com/watch?v=o77cNhuoI4A|arxivsana=2022-06-16|sarlavha=Splinter Cell Blacklist – Mission 10 &quot;American Fuel&quot;|kirish sanasi=2022-06-16}}&lt;/ref&gt;.
* ''[[Michael Mann]]'''ning 2015-yilda suratga olingan „''[[Blackhat (film)|Blackhat]]''“ filmida xaker tomonidan [[Gonkong]]ning [[Chai Wan]] shahridagi yadro zavodida sovutish suvi nasoslarining portlashiga sabab boʻlgan virusga tegishli ekanligi koʻrsatilgan kod ''Stuxnet'' dekompilyatsiya qilgan asl kod namunasidir.

== Yana qarang ==
{{Columns-list|* [[Kengaytirilgan tahdid]]
* [[DigiNotar]]
* [[Qotil poke]]
* [[Mahdi (zararli dastur)]]
* [[Nitro Zeus]]
* [[High Roller operatsiyasi]]
* [[Merlin operatsiyasi]]
* [[Pin nazorati hujumi]]
* [[Regin (zararli dastur)]]
* [[Stars virusi]]
* [[Moslashtirilgan kirish operatsiyalari]]
* [[Atom stansiyalarining hujumga zaifligi]]}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
 {{Refbegin}}
* {{veb manbasi|url=http://www.ted.com/talks/ralph_langner_cracking_stuxnet_a_21st_century_cyberweapon.html|title=Ralph Langner: Cracking Stuxnet, a 21st-century cyber weapon|publisher=[[TED (Conference)|TED]]|date=March 2011|access-date=13-may 2011-yil|last=Langner|first=Ralph|arxivsana=2014-02-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140201101050/http://www.ted.com/talks/ralph_langner_cracking_stuxnet_a_21st_century_cyberweapon.html}}
* {{veb manbasi|url=http://www.langner.com/en/2010/12/26/the-short-path-from-cyber-missiles-to-dirty-digital-bombs/|title=The short path from cyber missiles to dirty digital bombs|department=Blog|publisher=Langner Communications GmbH|date=26-dekabr 2010-yil|access-date=13-may 2011-yil|arxivsana=2017-04-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170419094857/http://www.langner.com/en/2010/12/26/the-short-path-from-cyber-missiles-to-dirty-digital-bombs/}}
* Ralph Langner’s [http://www.digitalbond.com/2012/01/31/langners-stuxnet-deep-dive-s4-video/ Stuxnet Deep Dive]
* {{jurnal manbasi|last=Langner|first=Ralph|title=To Kill a Centrifuge: A Technical Analysis of What Stuxnet's Creators Tried to Achieve|date=November 2013|url=http://www.langner.com/en/wp-content/uploads/2013/11/To-kill-a-centrifuge.pdf|qaralgan sana=2022-06-16|arxiv-sana=2016-06-13|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20160613132728/http://www.langner.com/en/wp-content/uploads/2013/11/To-kill-a-centrifuge.pdf|url-status=dead}}
* {{veb manbasi|url=http://www.symantec.com/connect/blogs/exploring-stuxnet-s-plc-infection-process|title=Exploring Stuxnet's PLC Infection Process|department=Blogs: Security Response|publisher=[[NortonLifeLock|Symantec]]|date=21-sentabr 2010-yil|access-date=13-may 2011-yil|first=Nicolas|last=Falliere}}
* {{veb manbasi|url=http://www.f-secure.com/weblog/archives/00002040.html|title=Stuxnet Questions and Answers|department=News from the Lab (blog)|publisher=[[F-Secure]]|date=1-oktabr 2010-yil|access-date=13-may 2011-yil|arxivsana=2021-05-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210505195313/https://archive.f-secure.com/weblog/archives/00002040.html}}
* {{yangiliklar manbasi |last=Mills |first=Elinor |date=5-oktabr 2010-yil |title=Stuxnet: Fact vs. theory |publisher=[[CNET News]] |url=http://news.cnet.com/8301-27080_3-20018530-245.html?tag=topStories1 |access-date=13-may 2011-yil}}{{Dead link|date=February 2022|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}
* {{veb manbasi|url=http://media.ccc.de/browse/congress/2010/27c3-4245-en-adventures_in_analyzing_stuxnet.html|title=27C3: Adventures in analyzing Stuxnet|last1=Dang|first1=Bruce|last2=Ferrie|first2=Peter|publisher=[[Chaos Computer Club]] e.V.|date=28-dekabr 2010-yil|access-date=13-may 2011-yil}}
* {{yangiliklar manbasi |last=Russinovich |first=Mark |author-link=Mark Russinovich |date=30-mart 2011-yil |title=Analyzing a Stuxnet Infection with the Sysinternals Tools, Part 1 |publisher=Microsoft Corporation |agency=[[MSDN Blogs]] |department=Mark's Blog |url=http://blogs.technet.com/b/markrussinovich/archive/2011/03/30/3416253.aspx |url-status=dead |access-date=13-may 2011-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20110423024408/http://blogs.technet.com/b/markrussinovich/archive/2011/03/30/3416253.aspx |archive-date=23-aprel 2011-yil}}
* {{jurnal manbasi|url=https://www.wired.com/threatlevel/2011/07/how-digital-detectives-deciphered-stuxnet/all/1|title=How Digital Detectives Deciphered Stuxnet, the Most Menacing Malware in History|department=Threat Level Blog|magazine=[[Wired (magazine)|Wired]]|date=11-iyul 2011-yil|access-date=11-iyul 2011-yil|first=Kim|last=Zetter|archive-url=https://web.archive.org/web/20140328025407/http://www.wired.com/threatlevel/2011/07/how-digital-detectives-deciphered-stuxnet/all/1|archive-date=2014-03-28|url-status=dead}}
* {{yangiliklar manbasi |last=Kroft |first=Steve |date=4-mart 2012-yil |title=Stuxnet: Computer worm opens new era of warfare |work=[[60 Minutes]] |publisher=[[CBS News]] |url=http://www.cbsnews.com/8301-18560_162-57390124/stuxnet-computer-worm-opens-new-era-of-warfare/ |access-date=4-mart 2012-yil}}
* {{yangiliklar manbasi |last=Sanger |first=David E. |author-link=David E. Sanger |date=1-iyun 2012-yil |title=Obama Order Sped Up Wave of Cyberattacks Against Iran |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2012/06/01/world/middleeast/obama-ordered-wave-of-cyberattacks-against-iran.html?_r=2&amp;pagewanted=2&amp;seid=auto&amp;smid=tw-nytimespolitics&amp;pagewanted=all |access-date=1-iyun 2012-yil}}
* [[Kim Zetter]], ''Countdown to Zero Day: Stuxnet and the Launch of the World’s First Digital Weapon''. New York: [[Crown Publishing Group]], 2014. {{ISBN|978-0-7704-3617-9}}.
{{Refend}}
[[Turkum:Zararli dasturlar]]
[[Turkum:Kompyuter qurtlari]]
[[Turkum:Internet]]</text>
      <sha1>1rgeaoz0sgkc61rb0e04ujpp12eg6ph</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sverdlovets (futbol klubi)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>740451</id>
    <revision>
      <id>6328884</id>
      <parentid>6044664</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T09:52:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328884</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2444" sha1="7frlcybhqbrc6vr6vxv14522ohbbu0m" xml:space="preserve">{{Futbol klubi
|nomi            = Sverdlovets
 |logotip         = [[Fayl:Sverdlovets-angren-1990 logo.gif|250px]]
 |toʻliq nomi     = Toshkent viloyatining „Sverdlovets“ futbol klubi
 |laqabi          = 
 |asos solingan   = 1946-yil
 |tugatilgan      = 1991-yil
 |musobaqasi      = 
}}
'''Sverdlovets''' — [[Toshkent viloyati]]ning sovet futbol klubi.

== Nomlari ==
* 1946 — „DO“.
* 1947 — „ODO“.
* 1948—1959 — „DO“.
* 1960—1964 — „SKA“.
* 1965—1968 — „Sverdlovets“.
* 1969—1972 — „SKA“.
* 1973—1989 — „SKA-RShVSM“.
* 1990 — „Sverdlovets“.
* 1991 — „Sverdlovchi“.

== Tarixi ==
[[1946-yil]]da tashkil etilgan. 1965-yilgacha va 1969—1973-yillarda [[Toshkent]] shahri vakili sifatida oʻynagan, qolgan yillarda [[Toshkent viloyati]] vakili sifatida koʻrsatilgan. 1989-yilda bir qator manbaalarda Angren shahri vakili sifatida tilga olingan.

Oxirgi eslatma — 1991-yilda ikkinchi kichik ligada boʻlgan. Ayrim manbaalarga koʻra, klubning vorisi sifatida mustaqil Oʻzbekistonning [[MHSK]] armiya klubi hisoblanadi.

== Yutuqlari ==
* Birinchi ligada 5-oʻrin (1950).
* SSSR Kubogining 1/8 finali (1948).

== Mashhur trenerlar ==
* Tuchkov, Grigoriy Ivanovich

== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20160308051542/http://footballfacts.ru/clubs/39207-sverdlovec-tashkentskaya Klub v baze footballfacts]
* [http://wildstat.ru/p/2092/club/URS_ODO_Tashkent Matchi kluba v baze Wildstat (ODO)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20161030092553/http://wildstat.ru/p/2092/club/URS_ODO_Tashkent |date=2016-10-30 }}
* [http://wildstat.ru/p/2092/club/URS_Sverdlovets_Tashkent_Region Matchi kluba v baze Wildstat (Sverdloves)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160304230844/http://wildstat.ru/p/2092/club/URS_Sverdlovets_Tashkent_Region |date=2016-03-04 }}
* [http://wildstat.ru/p/2092/club/URS_SKA-RShVSM_Tashkent_Region Matchi kluba v baze Wildstat (SKA-RShVSM)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160913065441/http://wildstat.ru/p/2092/club/URS_SKA-RShVSM_Tashkent_Region |date=2016-09-13 }}

[[Turkum:Oʻzbekiston futbol klublari]]
[[Turkum:Toshkent futbol klublari]]
[[Turkum:Toshkent viloyati futbol klublari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonda faoliyati tugatilgan futbol klublari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbol klublari]]
[[Turkum:1946-yilda tashkil etilgan futbol klublari]]
[[Turkum:Harbiy tashkilotga tegishli futbol klublari]]</text>
      <sha1>7frlcybhqbrc6vr6vxv14522ohbbu0m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stouffer's</title>
    <ns>0</ns>
    <id>742040</id>
    <revision>
      <id>6328574</id>
      <parentid>6241639</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:36:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328574</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17180" sha1="949oysdh4t2zn1cjntdkz6rbgb12n3e" xml:space="preserve">'''Stouffer's''' hozirda [[Nestle|Nestlé]] kompaniyasiga tegishli boʻlgan muzlatilgan tayyor ovqatlar brendidir&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |title=FAQ |work=Stouffers.com |url=https://www.stouffers.com/faqs.aspx |access-date=16-may 2012-yil |archive-date=17-mart 2015-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20150317051822/http://www.stouffers.com/faqs.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.Uning mahsulotlari [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]] va [[Kanada|Kanadada]] mavjud. Stouffer's [[lazanya]], makaron va [[pishloq]], goʻshtli [[non]], ravioli va solsberi bifshteksi kabi mashhur taomlari bilan mashhur. Shuningdek, u &quot; Lean Cuisine &quot; bayrogʻi ostida yogʻ miqdori kamaytirilgan mahsulotlar qatorini ishlab chiqaradi.

== Tarixi ==
Stouffer oilaviy biznesining ildizlari 1898-yilda Jeyms B. Stouffer va uning oʻgʻli Avraam E. Stouffer Klivlenddagi Sheriff Street bozorida Cottage Creamery Co.&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=bdE23Z6aflMC&amp;q=cottage+creamery+co.+James+B.+Stouffer+1901&amp;pg=PA1194|title=The Cleveland Directory Company's Cleveland City Directory|date=1901|publisher=Cleveland Directory Company|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;google.com&quot;&gt;{{veb manbasi|url=https://books.google.com/books?id=h9zw0147vEMC&amp;q=cottage+creamery+co.+James+B.+Stouffer+1898&amp;pg=PA234|sarlavha=The Cleveland Directory Company's Cleveland City Directory|sana=27-yanvar 1898-yil|nashriyot=Cleveland Directory Company}}&lt;/ref&gt; ni tashkil qilgan paytdan boshlanadi. 1901-yilda Jeymsning oʻgʻli Abraham E. Stouffer 26 yoshida kompaniyaning vitse-prezidenti boʻldi.&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=bdE23Z6aflMC&amp;q=cottage+creamery+co.+James+B.+Stouffer+1901&amp;pg=PA1194|title=The Cleveland Directory Company's Cleveland City Directory|date=1901|publisher=Cleveland Directory Company|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;google.com1&quot;&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=KRdJAQAAMAAJ&amp;q=Cottage+creamery+co.+A+E.+Stouffer&amp;pg=PA280|title=The Cleveland Directory Co.'s Cleveland (Cuyahoga County, Ohio) City Directory|date=27-yanvar 2019-yil|publisher=Cleveland Directory Company}}&lt;/ref&gt;

1905-yilda Stouffer oilasi Ogayo shtatining Medina shahrida 20 000 dollarlik kapitalga ega Medina County Creamery kompaniyasini tashkil etdi va birlashtirdi.&lt;ref name=&quot;google.com2&quot;&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=gdUyAQAAMAAJ&amp;q=Medina+County+Creamery+Company+in+Medina+Ohio+with+%2420%2C000+Capital+stock&amp;pg=RA13-PA107|title=Cold Storage|date=27-yanvar 2019-yil|publisher=Food Trade Publishing Company}}&lt;/ref&gt;

Jeyms B. Stouffer 1908-yilning 23-noyabrda 62 yoshida Florida shtatidagi Orlando shahrida vafot etdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.findagrave.com/memorial/9571290/james-b-stouffer|sarlavha=James B Stouffer (1846—1908) - Find a Grave}}&lt;/ref&gt; va Avraam kompaniyani boshqarishni oʻz qoʻliga oldi.

1912-yilning 11-yanvarida The Medina County Creamery kompaniyasi Klivlendga manzilini oʻzgartirish toʻgʻrisida ariza berdi.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=VOU9AQAAMAAJ&amp;q=January+11%2C+1912%2C+The+Medina+County+Creamery+Company+filed+a+change+of+address+to+Cleveland.&amp;pg=PA76|title=Annual Report of the Secretary of State, to the Governor of the State of Ohio for the Year|first=Ohio Secretary of|last=State|date=27-yanvar 2019-yil|publisher=State Printer}}&lt;/ref&gt; 1914-yilda kompaniya kengaytirildi va The Medina County Creamery Company Detroit, Michigan filialini ochdi. Bu davrga kelib, qaymoq zavodi Klivlend shahridagi qaymoq mahsulotlarining eng yirik ishlab chiqaruvchisi va ulgurji sotuvchisi boʻlib, Stouffer's Medina County Creamery Co.ni yetkazib beruvchi 1500 dan ortiq fermer edi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.medinasquare.org/west-liberty-street|sarlavha=West Liberty Street/South|ish=Beyond the Storefronts|til=inglizcha|qaralgan sana=6-iyun 2019-yil}}&lt;/ref&gt;

1920-yilning boshida Stoufferning daromadli qaymoq ishlab chiqarishi Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi eng yirik qaymoq ishlab chiqaruvchi kompaniya boʻlgan The Fairmont Creamery, hozirgi Fairmont Foods eʼtiborini tortdi. 1920-yilning dekabr oyida Abraham Stouffer oʻzining Klivlend Ogayo shtatidagi 2171 Sharqiy 4-koʻchasida joylashgan Medina County Creamery Co. kompaniyasi Nebraska shtatining Omaha shtatidagi Fairmont Creamery Co. bilan aksiyadorlik huquqi orqali birlashishini eʼlon qildi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=24-dekabr 1920-yil |title=''The Medina Sentinel''. (Medina, Ohio) 1888–1961, 24-dekabr 1920-yil, Image 8 |pages=8 |work=The Medina Sentinel |publisher=National Endowment for the Humanities |url=https://chroniclingamerica.loc.gov/lccn/sn84028262/1920-12-24/ed-1/seq-8/ |access-date=6-iyun 2019-yil |issn=2376-161X}}&lt;/ref&gt; Abraham E. Stouffer qoʻshilishning bir qismi sifatida davom etadi va 1922-yilgacha Klivlenddagi zavodni nazorat qiladi&lt;ref name=&quot;google.com3&quot;&gt;{{veb manbasi|url=https://books.google.com/books?id=rjQ_AQAAMAAJ&amp;q=The+Medina+County+Creamery+Co.+of+2171+East+4th+Street%2C+Cleveland+Ohio+at+it+would+merge+with+Fairmont+Creamery+Co&amp;pg=PA382|sarlavha=The American Produce Review|sana=27-yanvar 2019-yil|nashriyot=Urner-Barry Company}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;google.com4&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |date=27-yanvar 2019-yil |title=The Creamery and Milk Plant Monthly |publisher=National Milk Publishing Company |url=https://books.google.com/books?id=szRCAQAAMAAJ&amp;q=The+Medina+County+Creamery+Co.++merge+with+Fairmont+Creamery+Co&amp;pg=PR18 |via=Google Books}}&lt;/ref&gt;

1922-yilda Abraham E Stouffer oʻzining sut kompaniyasiga tegishli boʻlgan sut stendlaridan birini egalladi. Sut, ayran va sendvich doʻkoni Klivlend Arkadasining janubi-gʻarbiy qismida (pastki sath) joylashgan va uni rafiqasi Lena Mahala Bigelow bilan restoranga aylantirgan. Stouffer tushlik tizimi Ibrohim 1920-yilda Medina County Creamery Co. kompaniyasini sotishdan oldingi yillardagi gʻoya edi.  Stoufferlar operatsiyani sariyog ', sendvichlar va Lena Stoufferning uy qurilishi golland olma pirogi&lt;ref name=&quot;Stouffer&quot;&gt;{{Cite encyclopedia|url=http://ech.case.edu/cgi/article.pl?id=SAE|title=STOUFFER, ABRAHAM E. AND STOUFFER, LENA MAHALA (BIGELOW)|date=22-iyul 1997-yil|encyclopedia=The Encyclopedia of Cleveland History|publisher=A joint effort by [[Case Western Reserve University]] and the [[Western Reserve Historical Society]]|accessdate=24-mart 2013-yil}}&lt;/ref&gt; bilan taʼminlangan restoranga aylantirdilar (baʼzilar restoranning deyarli bir zumda muvaffaqiyat qozonishiga sabab boʻlgan).&lt;ref name=&quot;STOUFFER FOODS&quot;&gt;{{Cite encyclopedia|url=http://ech.case.edu/cgi/article.pl?id=SF3|title=STOUFFER FOODS|date=22-iyul 1997-yil|encyclopedia=The Encyclopedia of Cleveland History|publisher=A joint effort by Case Western Reserve University and the Western Reserve Historical Society|accessdate=24-mart 2013-yil}}&lt;/ref&gt; Ular 1924-yilda Stouffer Lunch deb nomlangan birinchi restoranni ochdilar&lt;ref name=&quot;IDCH&quot;&gt;{{jurnal manbasi|title=Stouffer Corp.|journal=International Directory of Company Histories|volume=8|date=1994|publisher=St. James Press|place=Detroit|editor-first=Paula|editor-last=Kepos|isbn=1-55862-323-X|first1=April S.|last=Dougal|pages=[https://archive.org/details/internationaldir0008unse/page/498 498–501]|url=https://archive.org/details/internationaldir0008unse/page/498}}&lt;/ref&gt; Vaqt oʻtishi bilan er-xotin oʻzlarining oʻgʻillari Vernon&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.uh.edu/hilton-college/About/Hospitality-Industry-Hall-of-Honor/Inductees/Vernon-Stouffer%20/|sarlavha=Vernon Stouffer|nashriyot=uh.edu|qaralgan sana=14-yanvar 2017-yil}}&lt;/ref&gt; Moliya maktabi bitiruvchisi Vernon va biznesni qayta tashkil etishni birgalikda boshqargan Gordonning yordami bilan kengaytirish dasturini davom ettirdilar va uni Stouffer Korporatsiya 1929-yilda Abraham bilan boshqaruv raisi sifatida ommaga eʼlon qildilar&lt;ref name=&quot;Stouffer&quot; /&gt;.

1929-yil, shuningdek, kompaniyaning Ogayo shtatidan tashqarida joylashgan joylarini oʻrnatish boʻyicha harakatlarining boshlanishi boʻlib, [[Detroit|Detroitda (Michigan]]) va [[Pitsburg|Pitsburgda (Pensilvaniya]]) restoran ochildi.  1936-yilda Ibrohim vafotidan keyin kompaniya [[New York (shahar)|Nyu-York shahrida]] oʻzining birinchi restoranini ochish orqali oʻzining kengayish dasturini davom ettirdi.  va oxir-oqibat 1946-yilda muzlatilgan oziq-ovqat biznesiga kirib, diversifikatsiya qilish dasturini boshladi. 1960-yilda  Foods korporatsiyasi nomini rasmiy ravishda oʻzgartirgan kompaniya Florida shtatidagi Fort-Lauderdeyl shahridagi Anacapri Inn nomli birinchi mehmonxonasini sotib oldi va oʻsha yilning oxiriga kelib kompaniya uchta boʻlimdan iborat boʻldi: Stouffer Foods Corporation, Stouffer Hotels Corporation,&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=7-may 1998-yil |title=J. Robert Thibaut; President of Restaurant Chain |work=Los Angeles Times |url=https://articles.latimes.com/1998/may/07/news/mn-47415}}&lt;/ref&gt; va Stouffer Restaurants Corporation.  1961-yilda Stouffer ikkita qisqa muddatli avtomatlashtirilgan savdo restoranlarini ochdi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://restaurant-ingthroughhistory.com/2015/11/16/automation-part-ii-the-disappearing-kitchen/|sarlavha=Automation, part II: the disappearing kitchen|ism=Glen|muallif=Hughes|sana=16-noyabr 2015-yil|nashriyot=restaurant-ingthroughhistory.com|qaralgan sana=14-yanvar 2017-yil}}&lt;/ref&gt; Stouffer's umumiy oshxona (Plaza Pavilion) bilan ushbu restoranlar majmuasini egallab oldi. 1962-yilda Stoufferning Disneylend maydonida Plaza pavilioni, Taiti terrasi va fransuz bozori restorani joylashgan.&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=7JqPBQAAQBAJ&amp;q=Stouffer's%20Disneyland&amp;pg=PT590|title=The Disneyland Encyclopedia: The Unofficial, Unauthorized, and Unprecedented History of Every Land, Attraction, Restaurant, Shop, and Major Event in the Original Magic Kingdom|first=Chris|last=Strodder|date=1-iyul 2012-yil|publisher=Santa Monica Press|isbn=9781595808462|accessdate=14-yanvar 2017-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.newsnet5.com/news/local-news/cleveland-metro/walt-disneys-1961-visit-to-the-cleveland-zoo|sarlavha=Walt Disney's 1961 visit to the Cleveland Zoo|ism=Tom|muallif=Livingston|sana=11-yanvar 2014-yil|ish=newsnet5.com|qaralgan sana=14-yanvar 2017-yil|qaralgan sana=23-iyun 2022-yil|arxivsana=2-mart 2017-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170302044139/http://www.newsnet5.com/news/local-news/cleveland-metro/walt-disneys-1961-visit-to-the-cleveland-zoo}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.wdwradio.com/2007/09/liberty-square-trivia/|sarlavha=Liberty Square Trivia - WDW RadioWDW Radio|ish=wdwradio.com|sana=17-sentabr 2007-yil|qaralgan sana=14-yanvar 2017-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220705004432/https://www.wdwradio.com/2007/09/liberty-square-trivia/|arxivsana=2022-07-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://land.allears.net/blogs/jackspence/2011/09/quiz_who_sponsors_disney_answe.html|sarlavha=Quiz - Who Sponsors Disney - Answers (The &quot;World&quot; According to Jack)|ish=allears.net|sana=17-sentabr 2011-yil|qaralgan sana=14-yanvar 2017-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.travelandleisure.com/trip-ideas/disney-vacations/disney-adventureland-stories|sarlavha=14 Surprising Stories You've Never Heard About Disney's Adventureland|ish=travelandleisure.com|qaralgan sana=14-yanvar 2017-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://miceage.micechat.com/allutz/al080508c.htm|sarlavha=MiceAge.com - A different look at Disney...|ish=micechat.com|qaralgan sana=14-yanvar 2017-yil|arxivsana=2017-01-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170116160517/http://miceage.micechat.com/allutz/al080508c.htm}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.disneymouselinks.com/French-Market-Restaurant.aspx|sarlavha=French Market Restaurant, hosted by Stouffer's|ish=disneymouselinks.com|qaralgan sana=14-yanvar 2017-yil|arxivsana=2022-11-18|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221118060744/https://disneymouselinks.com/French-Market-Restaurant.aspx}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://forums.wdwmagic.com/threads/tragic-tale-of-latest-lost-history-at-disneyland.829489/|sarlavha=Tragic Tale of Latest Lost History at Disneyland....|ish=wdwmagic.com|qaralgan sana=14-yanvar 2017-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.yesterland.com/plazapavilion.html|sarlavha=Plaza Pavilion at Yesterland|ish=yesterland.com|qaralgan sana=14-yanvar 2017-yil}}&lt;/ref&gt; 1967-yilda Stouffer korporatsiyasi Litton Industries tomonidan vertikal integratsiya maqsadida sotib olindi, bu kompaniya [[Mikroto'lqinli pech|mikrotoʻlqinli pechlar]] bozorida katta ulushga ega boʻlganida&lt;ref name=&quot;OHC&quot;&gt;{{veb manbasi|url=http://www.ohiohistorycentral.org/w/Stouffer_Corporation?rec=991|sarlavha=Stouffer Corporation|ish=Ohio History Central|nashriyot=Ohio Historical Society|qaralgan sana=1-dekabr 2013-yil|arxivsana=2021-10-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211027023613/https://ohiohistorycentral.org/w/Stouffer_Corporation?rec=991}}&lt;/ref&gt; lekin 1973-yilda Litton Stoufferni [[Nestle|Nestlé]] ga sotdi. 1993-yilda Nestlé Stouffer mehmonxonalarini New World Development Co Ltd kompaniyasiga sotish niyatini eʼlon qildi, u oʻsha paytda Renaissance &amp; Ramada Hotel brendlariga ega edi (The Stouffer Hotel brendi 1996-yil oxirida isteʼfoga chiqqan) kompaniyaning oziq-ovqatga eʼtiborini qayta tiklash doirasida. mahsulotlar.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=McDowell |first=Edwin |date=1-aprel 1993-yil |title=Nestle to Sell Its Stouffer Hotel Unit |work=The New York Times |url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9F0CE7D91438F932A35757C0A965958260 |access-date=1-dekabr 2013-yil}}&lt;/ref&gt; Bitim 1996-yilga kelib yakunlandi&lt;ref name=&quot;OHC&quot; /&gt; Baʼzi Stouffer restoranlari endi tanlangan restoranlarga aylandi.&lt;ref&gt;Select Restaurants, Inc. selectrestaurants.com This site may be hacked.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.esarchitects.com/projlists_rest.html|sarlavha=Restaurant Project List|nashriyot=Edmund Stevens Associates|qaralgan sana=14-yanvar 2017-yil|qaralgan sana=23-iyun 2022-yil|arxivsana=16-oktabr 2021-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211016020433/http://esarchitects.com/projlists_rest.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://designdevelopment-group.com/client-list/|sarlavha=Client List|nashriyot=designdevelopment-group.com|qaralgan sana=14-yanvar 2017-yil}}&lt;/ref&gt;

== Huquqiy munosabatlar ==
1991-yilda Federal Savdo Komissiyasi Stouffer Foods kompaniyasi oʻzlarining yogʻsiz oshxona taomlarida natriy miqdori past ekanligini aytib, natriy miqdorini notoʻgʻri koʻrsatganligi haqida shikoyat qildi. Stoufferning taʼkidlashicha, kampaniya yaxshi taʼmga va nazorat ostida natriy, yogʻ va kaloriyalarga qaratilgan. Ular, shuningdek, natriy daʼvosi nisbiy ekanligini taʼkidladilar, bu esa natriyning kam miqdorini aks ettiradi, ammo ovqatlar past natriy boʻlishi shart emas. Biroq, maʼmuriy huquq boʻyicha sudya Federal savdo komissiyasi foydasiga qaror qildi.&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Andrews|first1=J. Craig|last2=Thomas J. Maronick|title=Advertising Research Issues from FTC versus Stouffer Foods Corporation|journal=Journal of Public Policy &amp; Marketing|date=1995-yil kuz|volume=14|issue=2|pages=301–309|doi=10.1177/074391569501400211|jstor=30000137|url=https://epublications.marquette.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1169&amp;context=market_fac}}&lt;/ref&gt;

2003-yilda Applebeeʼs Stouffer'sni 1997-yilda „Skillet Sensations“ marketing atamasining savdo belgisini buzganligi uchun sudga berdi. Applebee-ning oʻziga xos „Skillet Sensations“ qatori bor edi va bu Stoufferning liniyasi ularniki bilan bogʻliq deb hisoblagan mijozlarni chalkashtirib yuborganini daʼvo qildi. AQSh savdo belgilari boʻyicha sud va apellyatsiya kengashi Applebee’s foydasiga qaror chiqardi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Applebee's sues over 'Skillet Sensations' label|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m3190/is_42_37/ai_109271523/|ish=Nation's Restaurant News|nashriyot=FindArticles.com|qaralgan sana=18-mart 2012-yil}}{{Oʻlikhavola|date=avgust 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

2011-yilning 14-martida Lean Cuisine spagetti va köfte qayta ishlangan. Isteʼmolchilar ovqatlarida plastmassa boʻlaklari va keyinchalik {{Convert|10000|lb}} dan ortiq boʻlak topilganligini xabar qilishdi. mahsulot qaytarib olindi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Lean Cuisine Spaghetti and Meatballs Recall Due to Plastic Debris|sana=5-noyabr 2010-yil|url=http://www.lexology.com/library/detail.aspx?g=a31cbde4-d96c-4c6c-9892-20e947f45686|nashriyot=AboutLawsuits.com|kirish sanasi=18-mart 2012-yil}}&lt;/ref&gt;

2016-yilning 10-martida Stoufferning cheklangan miqdordagi mahsulotlari ularda mayda shisha boʻlaklari borligi gumoni bilan ixtiyoriy ravishda qaytarib olindi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://losangeles.cbslocal.com/2016/03/10/digiorno-lean-cuisine-stouffers-products-recalled-could-contain-small-pieces-of-glass/|sarlavha=DiGiorno, Lean Cuisine, Stouffer's Products Recalled, Could Contain Small Pieces Of Glass|ish=cbslocal.com|sana=10-mart 2016-yil|qaralgan sana=14-yanvar 2017-yil}}&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{Manbalar|2}}

== Havolalar ==

[[Turkum:Taomlar]]
[[Turkum:Nestlé brendlari]]
[[Turkum:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>949oysdh4t2zn1cjntdkz6rbgb12n3e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sergey Arslanov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>743396</id>
    <revision>
      <id>6328112</id>
      <parentid>5715714</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T12:07:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328112</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11421" sha1="aywzafzc2u4kud194q96grle2a3ics4" xml:space="preserve">{{Adashtirmang|Sergey Arslanov|[[Sergey Arslanov (murabbiy, 1986)]]}}
{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Sergey Arslanov
 | image              = 
 | toʻliqism          = Sergey Ilyosovich Arslanov
 | tavallud_sana      = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1964|05|27}}
 | tavallud_joyi      = {{TavalludJoyi|Tojikiston SSR}} [[SSSR]]
 | vafot_sana         = {{Vafot sanasi va yoshi|2025|9|22|1964|5|27}}
 | vafot_joyi         = {{vafotJoyi|Toshkent}}, Oʻzbekiston
 | boʻyi              = {{height|cm=178}}
 | vazni              = 80 kg
 | pozitsiya          = [[Himoyachi (futbol)|Himoyachi]]
 | laqab              = 
 | joriyklub          = 
 | klubraqami         = 
 | yillar1            = 1984
 | klublar1           = [[FC Hatlon|Paxtakor]] (Qoʻrgʻon-tepa)
 | isht1              = 8
 | gollar1            = 0
 | yillar2            = 1986—1987
 | klublar2           = SKA ([[Xabarovsk]])
 | isht2              = 58
 | gollar2            = 1
 | yillar3            = 1988—1989
 | klublar3           = [[CSKA Pomir (Dushanbe, futbol klubi)|Pomir]]
 | isht3              = 12
 | gollar3            = 0
 | yillar4            = 1990
 | klublar4           = Kuban
 | isht4              = 31
 | gollar4            = 0
 | yillar5            = 1991—1992
 | klublar5           = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
 | isht5              = 69
 | gollar5            = 8
 | yillar6            = 1994
 | klublar6           = Kuban
 | isht6              = 23
 | gollar6            = 0
 | yillar7            = 1994—1996
 | klublar7           = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
 | isht7              = 73
 | gollar7            = 1
 | yillar8            = 1997—1998
 | klublar8           = [[Kosonsoy (futbol klubi)|Kosonsoy]]
 | isht8              = 46
 | gollar8            = 0
 | yillar9            = 1999
 | klublar9           = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
 | isht9              = 16
 | gollar9            = 0
 | yillar10           = 1999
 | klublar10          = [[Zarafshon (futbol klubi)|Zarafshon]]
 | isht10             = 4
 | gollar10           = 0
 | yillar11           = 1999—2000
 | klublar11          = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]
 | isht11             = 22
 | gollar11           = 0
 | boshliqyillar1     = 2004
 | boshliqklublar1    = [[Metallurg Bekobod]] (yordamchi)
 | boshliqyillar2     = 2009—2011
 | boshliqklublar2    = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Oʻzbekiston U21]] (yordamchi)
 | boshliqyillar3     = 2010
 | boshliqklublar3    = [[Qizilqum (futbol klubi)| Qizilqum]] (vaqtinchalik)
 | boshliqyillar4     = 2011
 | boshliqklublar4    = [[Qizilqum (futbol klubi)| Qizilqum]] (vaqtinchalik)
 | boshliqyillar5     = 2012
 | boshliqklublar5    = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]
 | boshliqyillar6     = 2024—2025
 | boshliqklublar6    = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
 | boshliqyillar7     = 2025
 | boshliqklublar7    = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (yordamchi)
}}
'''Sergey Ilyosovich Arslanov'''&lt;ref&gt;Baʼzan manbalarda '''Arslonov'''.&lt;/ref&gt; (1964-yil 27-mayda, Tojikiston SSRda tugʻilgan – 2025-yil 22-sentyabr Toshkentda vafot etgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://uznews.uz/uz/news/103626 |sarlavha=&quot;Бунёдкор&quot; футбол клуби мураббийи вафот этди |sana=2025-yil 22-sentyabr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://anhor.uz/uz/news/sergey-arslanov-vafoti-kr/ |sarlavha=“Бунёдкор” жамоаси мураббийи Сергей Арсланов вафот этди |sana=2025-yil 22-sentyabr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://podrobno.uz/cat/sport/skonchalsya-trener-futbolnogo-kluba-bunyedkor-sergey-arslanov/ |sarlavha=Скончался тренер футбольного клуба &quot;Бунёдкор&quot; Сергей Арсланов |sana=2025-yil 22-sentyabr}}&lt;/ref&gt;) – sovet, tojik va [[oʻzbek]] futbolchisi, [[Himoyachi (futbol)|himoyachi]] pozitsiyasida oʻynagan. Oʻzbekistonlik [[futbol]] [[Murabbiy (futbol)|murabbiyi]].

== Faoliyati ==
=== Futbolchi sifatida ===
1984-yilda [[Xatlon (viloyat)|Qoʻrgʻon-tepa]]ning „[[FC Hatlon|Paxtakor]]“ jamoasi safida 8 ta oʻyinda maydonga tushgan. 1986-yildan 1987-yilgacha [[Xabarovsk]]ning „SKA“ klubida oʻynagan, 58-oʻyinda 1 ta gol urgan.

1988-yildan buyon [[Dushanbe]]ning „[[CSKA Pomir (Dushanbe, futbol klubi)|Pomir]]“ jamoasida oʻynagan. Klub tarkibida 1988-yilda Birinchi liga gʻolibiga aylandi, keyin esa 1989-yilda SSSR Premyer-ligasida bir mavsum oʻtkazdi. Umuman olganda, u „Pomir“ safida chempionat va birinchi ligada 12 ta oʻyin oʻtkazgan (shundan 9 tasi Oliy ligada), [[SSSR Kubogi|SSSR kubogi]]da esa yana 2 ta uchrashuv oʻtkazgan.

1990-yilda u „Kuban“ klubi safiga qoʻshildi. Chempionat oʻyinlarida 31 ta oʻyin&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=http://www.greenmile.ru/fckuban/matchast/1990/ |sarlavha=НАСЛЕДИЕ-1990 |qaralgan sana=12-aprel 2012-yil |arxiv-sana=23-avgust 2011-yil |arxiv-url=https://www.webcitation.org/619gwa8kP?url=http://www.greenmile.ru/fckuban/matchast/1990/ |deadlink=no }}&lt;/ref&gt; va kubokda 1 oʻyin oʻtkazgan. U 1991-yilgi mavsumni [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahorda]] oʻtkazib, 42 oʻyinda 3 ta gol urgan.

1992-yili [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] safida Oʻzbekiston Oliy ligasida&lt;ref&gt;[http://www.pfkbuxoro.uz/news/bukhoro_vs_navbakhor_uzaro_ujinlar_tarikhi/2011-08-08-126 „Buxoro“ vs „Navbaxor“ – uzaro uyinlar tarixi!] {{webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160312181639/http://www.pfkbuxoro.uz/news/bukhoro_vs_navbakhor_uzaro_ujinlar_tarikhi/2011-08-08-126 |date=12-mart 2016-yil }}&lt;/ref&gt; oʻynadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://stadion.uz/news/detail/68739 |sarlavha=Ишсиз мураббийлар |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231028043351/https://stadion.uz/news/detail/68739 |arxivsana=2023-10-28 |qaralgan sana=2023-10-28}}&lt;/ref&gt;, uning tarkibi boʻyicha Kubok sohibiga aylandi, jumladan, qur’a tashlashning final oʻyinida maydonga tushdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=http://www.rsssf.com/tableso/oez92.html |sarlavha=Uzbekistan 1992 |qaralgan sana=12-aprel 2012-yil |arxiv-sana=29-oktabr 2013-yil |arxiv-url=https://web.archive.org/web/20131029213338/http://www.rsssf.com/tableso/oez92.html |deadlink=no }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://stadion.uz/news/detail/100370 |sarlavha=Азим Аҳмедов — «Навбаҳор»нинг 1200-голи муаллифи |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231028051940/https://stadion.uz/news/detail/100370 |arxivsana=2023-10-28 |qaralgan sana=2023-10-28 }}&lt;/ref&gt;.

1993-yilda u Kubanga qaytib keldi va u yerda Rossiya chempionatining 23 ta oʻyinida qatnashdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=http://www.greenmile.ru/fckuban/matchast/1993/ |sarlavha=НАСЛЕДИЕ-1993 |qaralgan sana=12-aprel 2012-yil |arxiv-sana=23-avgust 2011-yil |arxiv-url=https://www.webcitation.org/619h3326l?url=http://www.greenmile.ru/fckuban/matchast/1993/ |deadlink=no }}&lt;/ref&gt;.

Keyin yana [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahorga]] qaytib, ikki marta chempionatning bronza medali sovrindori boʻldi va ikkinchi marta 1995-yilda [[Oʻzbekiston Kubogi|Oʻzbekiston kubogini]] qoʻlga kiritdi, jumladan, qur’a finalida oʻynadi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=http://www.rsssf.com/tableso/oez95.html |sarlavha=Uzbekistan 1995 |qaralgan sana=12-aprel 2012-yil |arxiv-sana=17-aprel 2012-yil |arxiv-url=https://www.webcitation.org/66yz1Bm44?url=http://www.rsssf.com/tableso/oez95.html |deadlink=no }}&lt;/ref&gt;. 1998-yildan „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“ safida oʻynagan.

=== Murabbiylik faoliyati ===
[[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasida]] yordamchi murabbiy boʻlib ishlagan. 2009-yilda Sergey [[Qizilqum (futbol klubi)| Qizilqum]] murabbiylar shtabiga qoʻshildi, soʻngra 2010-yilning avgustidan yil oxirigacha va 2011-yilning may oyidan yil oxirigacha&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=http://www.pakhtakor.uz/ru/news/article/kyzylkum-pakhtakor-prevju-k-matchu/ |sarlavha=«Кызылкум» — «Пахтакор». Превью к матчу |qaralgan sana=12-aprel 2012-yil |arxiv-url=https://web.archive.org/web/20111105030816/http://www.pakhtakor.uz/ru/news/article/kyzylkum-pakhtakor-prevju-k-matchu/ |arxiv-sana=5-noyabr 2011-yil |deadlink=yes |arxivsana=5-noyabr 2011-yil |arxivurl=https://web.archive.org/web/20111105030816/http://www.pakhtakor.uz/ru/news/article/kyzylkum-pakhtakor-prevju-k-matchu/ }}&lt;/ref&gt; bosh murabbiy vazifasini bajaruvchi sifatida ishlagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://stadion.uz/news/detail/28183 |sarlavha=Сергей Арслонов «Динамо»да иш бошлади |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231028044831/https://stadion.uz/news/detail/28183 |arxivsana=2023-10-28 |qaralgan sana=2023-10-28 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://stadion.uz/news/detail/37912 |sarlavha=«Динамо»нинг заиф нуқтаси барибир топилди |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231028043348/https://stadion.uz/news/detail/37912 |arxivsana=2023-10-28 |qaralgan sana=2023-10-28 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://stadion.uz/news/detail/118202 |sarlavha=«Динамо»-2015: Рақамлар сўзлаганда... |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231028044826/https://stadion.uz/news/detail/118202 |arxivsana=2023-10-28 |qaralgan sana=2023-10-28 }}&lt;/ref&gt;.

2024-yil 28-mart „Bunyodkor“ klubi bosh murabbiyi sifatida shartnoma imzolagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/bunyodkor-yangi-bosh-murabbiy-nomini-elon-qildi |sarlavha=&quot;Бунёдкор&quot; янги бош мураббий номини эълон қилди |sana=2024/03/28}}&lt;/ref&gt;.

== Yutuqlari ==
* [[SSSR Birinchi Ligasi|SSSR Birinchi ligasi]] gʻolibi (Oliy ligaga chiqish): [[1988]]
* Oʻzbekiston chempionatida 3-oʻrin: [[1994]], [[1995]]
* [[Oʻzbekiston Kubogi|Oʻzbekiston kubogi]] sohibi: [[1992]], [[1995]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [http://www.footbook.ru/index.php?type=3&amp;pid=21654 Sergey Arslanov] Footbook saytida
* [https://web.archive.org/web/20230417122848/https://footballfacts.ru/person/1303 Sergey Arslanov] Footballfacts saytida
* [https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/Sergey-Arslanov-Futbol-1964 Sergey Arslanov] Sportbox saytida
* [https://www.transfermarkt.com/sergey-arslanov/profil/spieler/839981 Sergey Arslanov] [[Transfermarkt]] saytida

{{Qizilqum futbol klubi murabbiylari}}
{{Dinamo-Samarqand futbol klubi murabbiylari}}
{{Bunyodkor futbol klubi murabbiylari}}

{{DEFAULTSORT:Arslanov, Sergey}}
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbol murabbiylari]]
[[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Tojikistonlik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol himoyachilari]]
[[Turkum:FC Khatlon futbolchilari]]
[[Turkum:FC SKA-Khabarovsk futbolchilari]]
[[Turkum:FC Kuban Krasnodar futbolchilari]]
[[Turkum:CSKA Pomir Dushanbe futbolchilari]]
[[Turkum:Navbahor futbolchilari]]
[[Turkum:Kosonsoy klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Zarafshon Navoiy futbolchilari]]
[[Turkum:Surxon klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Qizilqum klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik futbol murabbiylari]]
[[Turkum:Zarafshon futbol klubi murabbiylari]]
[[Turkum:Qizilqum futbol klubi bosh murabbiylari]]
[[Turkum:Bunyodkor futbol klubi murabbiylari]]
[[Turkum:Dinamo Samarqand futbol klubi murabbiylari]]</text>
      <sha1>aywzafzc2u4kud194q96grle2a3ics4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Spartak (futbol klubi, Toshkent)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>743966</id>
    <revision>
      <id>6328406</id>
      <parentid>5505925</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:26:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328406</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2404" sha1="ssvmmh8mc84am0qy29u4tqotvn5w6eh" xml:space="preserve">{{Futbol klubi
 |nomi            = „Spartak“, Toshkent
 |amaldagi mavsum = 
 |logotip         = [[Fayl:Download.png|250px]]
 |toʻliq nomi     = Toshkentning „Spartak“ futbol klubi
 |laqabi          = Qizil-oqlar, Toshkentliklar
 |asos solingan   = 1937, 2008
 |tugatilgan      = 
 |stadion         = 
 |maydon hajmi    = 
 |egasi           = 
 |prezidenti      = 
 |direktori       = 
 |bosh drektori   = 
 |murabbiyi       = 
 |sardori         = 
 |reytingi        = 
 |byudjeti        = 
 |musobaqasi      = [[Oʻzbekiston Birinchi ligasi|Birinchi liga]]
 |mavsum          = 2011
 |mavqei          = 19
 |sayti           = 
}}


'''„Spartak“''' — [[Toshkent]]ning sobiq sovet va oʻzbek futbol klubi.

== Tarixi ==
1937-yilda [[Toshkent]] shahar jamoasi negizida tashkil etilgan va 1955-yilda tarqatib yuborilgan. Toshkentning [[Paxtakor (futbol klubi)|„Paxtakor“]] klubidan oldingi klub hisoblangan.

1955-yilda „B“ toifasida „Spartak“ safida toʻp surgan 12 nafar futbolchi keyingi mavsumda [[Paxtakor (futbol klubi)|„Paxtakor“ga]] oʻtishgan.

Ular orasida [[Oleg Jmak]], [[Qobil Muqimov]], [[Idgay Tazetdinov]], [[Yuriy Uskov]] va [[Mixail Arustamov]] futbolchilik faoliyatini yakunlab, ushbu jamoaga murabbiylik qilishgan.

2008-yilda qayta tiklangan „Spartak“ [[Oʻzbekiston ikkinchi ligasi]] final bosqichining „A“ guruhi gʻolibiga aylandi va keyingi 3 mavsum [[Oʻzbekiston Birinchi ligasi|Birinchi ligada]] oʻynadi.

== Yutuqlari ==
*	Oʻzbekiston SSR chempioni (4 marta): 1937, 1938, 1950, 1951.
*	SSSR Birinchi ligasi: „B“ toifasidagi zonal turnirida 7-oʻrin (1953).
*	[[SSSR Kubogi]]: 1/16 final (1954).
*	[[Oʻzbekiston ikkinchi ligasi]]: 1-oʻrin (2008).
*	[[Oʻzbekiston Birinchi ligasi]]: 6-oʻrin (2009).

== Havolalar == 
* [https://web.archive.org/web/20160317224921/http://footballfacts.ru/clubs/121084-spartak-tashkent Клуб в базе footballfacts]
* [http://wildstat.ru/p/2092/club/URS_Traktor_Tashkent Матчи клуба в базе Wildstat] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160304230851/http://wildstat.ru/p/2092/club/URS_Traktor_Tashkent |date=2016-03-04 }}
[[Turkum:Oʻzbekiston futbol klublari]]
[[Turkum:1936-yilda Oʻzbekistonda tashkil etilganlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbol klublari]]
[[Turkum:2008-yilda tashkil etilgan futbol klublari]]
[[Turkum:SSSRda faoliyatini toʻxtatgan futbol klublari]]</text>
      <sha1>ssvmmh8mc84am0qy29u4tqotvn5w6eh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shoʻrchi-Lochin (futbol klubi)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>743986</id>
    <revision>
      <id>6328283</id>
      <parentid>6080146</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T20:20:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328283</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2522" sha1="1tew2iod5xvhta3ze3ezjivu8j9vd7j" xml:space="preserve">{{Futbol klubi
 |nomi            = Shoʻrchi- Lochin FK
 |amaldagi mavsum = 
 |logotip         = [[Fayl:Shurchi eski logo 1993.png|200px]]
 |toʻliq nomi     = Shoʻrchi- Lochin (futbol klubi)
 |laqabi          = Shoʻrchi
 |asos solingan   = {{Start date and age|1993}}
 |tugatilgan      =2011-yil 
 |stadion         = 
 |maydon hajmi    = 
 |egasi           = 
 |prezidenti      = 
 |direktori       = 
 |bosh drektori   = 
 |murabbiyi       = 
 |sardori         = 
 |reytingi        = 
 |byudjeti        = 
 |musobaqasi      =[[Oʻzbekiston Pro ligasi|Oʻzbekiston Birinchi ligasi]] 
 |mavsum          = 
 |mavqei          = 
 |sayti           = 
}}

'''Shoʻrchi- Lochin''' — [[Surxondaryo viloyati]]ning [[Shoʻrchi]] shahridan oʻzbek futbol klubi. 1993-yil mobaynida tashkil etilgan.

== Tarixi ==
&quot;Tegirmonchi&quot; futbol klubi 1993-yilda Surxondaryo viloyati Shoʻrchi shahrida tashkil etilgan. [[Futbol boʻyicha 1994-yilgi Oʻzbekiston Ikkinchi ligasi|1994-yilda]] [[Oʻzbekiston ikkinchi ligasi|Ikkinchi liga]]&lt;nowiki/&gt;da debyut qilgan. 1995—2010-yillarda Oʻzbekiston chempionatining [[Oʻzbekiston Pro ligasi|Birinchi ligasida]] oʻynagan boʻlsa-da, katta muvaffaqiyatlarga erisha olmagan.

=== Nomlari ===
* 1994—1996 — Tegirmonchi.
* 1997—2004 — Shoʻrchi.
* 2005 — Lochin.
* 2006-yildan — Shoʻrchi-Lochin.

=== Ramzlar ===
&lt;gallery&gt;
Fayl:Shurchi eski logo 1993.png|Shoʻrchi- Lochin klubining 2000-yillardagi ramzi
&lt;/gallery&gt;

== Yutuqlari ==

* [[Oʻzbekiston Pro ligasi|Birinchi liga]] — 5-oʻrin ([[Futbol boʻyicha 1997-yilgi Oʻzbekiston Birinchi ligasi|1997]]).
* [[Oʻzbekiston Kubogi]] 1/8 final (4 marta) — [[Futbol boʻyicha 1998-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|1998]], [[Futbol boʻyicha 1999-2000-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|1999/2000]], [[Futbol boʻyicha 2006-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2006]], [[Futbol boʻyicha 2007-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2007]].

== Mashhur futbolchilar ==

* [[Sayriddin Gʻafforov]]

== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20150618174559/http://footballfacts.ru/clubs/1410620-shurchilochin-shurchi#tab49_1410620r FC Shoʻrchi-Lochin] Futbol faktlari bazasidagi klub
* [https://soccer365.ru/clubs/20489/ FC Shoʻrchi-Lochin] soccer365
{{Oʻzbekiston Pro ligasi}}

[[Turkum:Oʻzbekiston futbol klublari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonda faoliyati tugatilgan futbol klublari]]
[[Turkum:Surxondaryo viloyati futbol klublari]]
[[Turkum:Shoʻrchi tumani]]
[[Turkum:1993-yilda Oʻzbekistonda tashkil etilganlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbol klublari]]</text>
      <sha1>1tew2iod5xvhta3ze3ezjivu8j9vd7j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sergey Lebedev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>746456</id>
    <revision>
      <id>6328130</id>
      <parentid>6125922</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T12:53:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328130</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14354" sha1="19x4fk4qayws6myifzlx3ghup5aiw02" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Sergey Lebedev
 | tavallud_sana      = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|df=yes|1969|1|31}}
 | boʻyi              = {{Height|m=1.76}}
 | pozitsiya          = [[Yarim himoyachi]]
 | joriyklub          = Murabbiy
 | toʻliqism          = Sergey Elefertovich Lebedev
 | tavallud_joyi      = {{Tavallud joyi|Fargʻona}} [[Oʻzbekiston SSR]]
| yillar1 =  1985–1987  | klublar1 =  [[:en:FC Turbina Naberezhnye Chelny|FC Turbina Naberezhnye]]            |isht1 =55  |gollar1 = 8
| yillar2 =  1988       | klublar2 =  [[:en:FC Dynamo Kirov|Dynamo Kirov]]             |isht2= 3   |gollar2= 0
| yillar3 =  1989       | klublar3 =  [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi Fargʻona]]  |isht3= 3   |gollar3= 0
| yillar4 =  1989       | klublar4 =  [[:en:FC Dynamo Kirov|Dynamo Kirov]]             |isht4= 39  |gollar4= 8
| yillar5 =  1990–1991  | klublar5 =  [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi Fargʻona]]  |isht5= 54  |gollar5= 7
| yillar6 =  1992–1999  | klublar6 =  [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi Fargʻona]]  |isht6= 196 |gollar6= 60
| yillar7 =  1999       | klublar7 =  [[:en:FC Shinnik Yaroslavl|Shinnik Yaroslavl]]   |isht7= 2   |gollar7= 0
| yillar8 =  2000–2001  | klublar8 =  [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf Qarshi]]                             |isht8= 50  |gollar8= 0
| yillar9 =  2002–2004  | klublar9 =  [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi Fargʻona]]  |isht9= 58  |gollar9= 6
| yillar10 =  2004      | klublar10 = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]]                         |isht10= 11 |gollar10= 1
| yillar11 =  2005      | klublar11 = [[Metallurg Bekobod]]                        |isht11= 10 |gollar11= 0
| yillar12 =  2006      | klublar12=  [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi Fargʻona]]  |isht12= 2  |gollar12= 0
| milliyyillar1  =  1994–2000
| milliyjamoa1   =   [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]]
| milliyisht1    =   33
| milliygollar1  =  10
| boshliqyillar1  =  2008—2013
| boshliqklublar1 =  [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi Fargʻona]] (assistant)
| boshliqyillar2  =  2014—2017
| boshliqklublar2 = [[Yozyovon (futbol klubi)|Yozyovon]] (assistant)
| boshliqyillar3  =  2017—2019
| boshliqklublar3 =  [[Istiqlol (futbol klubi, Fargʻona)|Istiqlol Fargʻona]] (coach)
| boshliqyillar4  =  2019—2020
| boshliqklublar4 = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi Fargʻona]]
| boshliqyillar5  =  2022—
| boshliqklublar5 = [[FarDU (futbol klubi)|FarDU]]
| pcupdate =
| ntupdate =
}}

'''Sergey Elefertovich Lebedev''' ({{Lang-ru|Сергей Элефертович Лебедев}}; 1969-yil 31-yanvar, Oʻzbekiston SSR, Sovet Ittifoqi) – nafaqadagi yarim himoyachi. Lebedev Oʻzbekiston terma jamoasining sobiq futbolchisi boʻlib, u faoliyati davomida jami 33 ta oʻyin oʻtkazib, 10 ta gol urgan. Keyinchalik u futbol murabbiyi boʻldi.

== Futbolchilik faoliyati ==
Sergey Lebedev [[Fargʻona]] shahrida tugʻilgan boʻlib, 1985-yilda [[Naberejniye chelni|Brejnev]] shahridan [[SSSR ikkinchi futbol ligasi|SSSR ikkinchi ligasi]] '''Turbina''' jamoasi tarkibida ustalar jamoalarida futbol maydonlarida oʻynagan. 1988-yildan boshlab u ikki yil davomida ikkinchi liganing '''Dinamo''' ([[Kirov viloyati|Kirov]]) va „Neftchi“ (Fargʻona) klublarida almashdi. 1990-yilda u nihoyat Fargʻona jamoasi futbolchisiga aylandi va u bilan oʻsha yili ikkinchi liganing bufer zonasi turnirida gʻolib chiqdi, keyingi yili esa [[SSSR Birinchi Ligasi|SSSR birinchi ligasi]]da uning tarkibida oʻynadi. [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] parchalanib, Oʻzbekiston mustaqilligi eʼlon qilinganidan keyin Lebedev Fargʻona jamoasi tarkibida Oʻzbekiston oliy divizionida toʻp suradi. Oʻz oʻyinlari davomida toʻrt karra mamlakat chempioni boʻldi, 1994-yilda esa jamoa bilan birga [[Oʻzbekiston Kubogi|Oʻzbekiston kubogi]] sohibiga aylandi. 1999-yilda Sergey Lebedev qisqa muddat [[Rossiya]]ning '''Shinnik''' klubida toʻp surgan, shundan soʻng [[Oʻzbekiston]]ga qaytib, 2000-2001 yillarda „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ klubida toʻp surgan. 2002-yilda yana Fargʻonaning „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ jamoasiga qaytdi. 2004-yil Jizzatning „[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]“ klubida, 2005-yilda esa Bekobodning „[[Metallurg Bekobod|Metalurg]]“ klubida bir yil oʻynagan. Fargʻonaning „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ jamoasi tarkibida 2006-yilda futbol maydonlarida oʻyinlarini yakunlagan&lt;ref&gt;[http://fcnasaf.uz/mobile/news/view?v=892 „Nasaf“ – „Neftchi“: igri mejdu soboy]{{Oʻlikhavola|date=yanvar 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

=== Milliy terma jamoa faoliyati ===
1994-yilda Sergey Lebedev 1994-yilda [[Yaponiya]]da boʻlib oʻtgan Osiyo oʻyinlarida ishtirok etish uchun milliy terma jamoaga kiritildi. [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi|OFK]] bu yil terma jamoalar safiga faqat 23 yoshgacha boʻlgan futbolchilarni jalb qilish toʻgʻrisida qaror qabul qilgan boʻlsa-da, bu turnirga deyarli barcha jamoalar eng kuchli tarkib bilan kelgan. Lebedev terma jamoa safida Osiyo oʻyinlarida [[Saudiya Arabistoni]] terma jamoasiga qarshi oʻyinda debyut qildi va bu oʻyinda gol urdi&lt;ref&gt;[https://footballfacts.ru/match/119441-uzbekistansaudovskayaaraviya14 Saudovskaya Araviya&amp;nbsp;– Uzbekistan&amp;nbsp;– 1:4] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20221023145341/https://footballfacts.ru/match/119441-uzbekistansaudovskayaaraviya14 |date=2022-10-23 }} {{ref-ru}}&lt;/ref&gt;. Sergey Lebedev ham Xitoy jamoasiga qarshi final oʻyinida gol urib, jamoaga turnir gʻolibi boʻlishiga yordam berdi&lt;ref name=&quot;sports.ru2&quot;&gt;[https://m.sports.ru/tribuna/blogs/uzbekfootball/1450043.html Sbornaya Uzbekistana, pobedivshaya na Aziade v 94-om. Gde oni seychas?] {{ref-ru}}&lt;/ref&gt;. Keyinchalik, terma jamoa tarkibida u ikkita Osiyo kubogida ishtirok etdi – 1996 va 2000-yillarda, lekin Oʻzbekiston terma jamoasi bunday muvaffaqiyatga erisha olmadi. 2000-yilda terma jamoadagi oʻyinlarini yakunladi. U terma jamoa tarkibida jami 33ta oʻyinda maydonga tushib, 10ta gol urgan.

* 1994-yildan – 2000-yilgacha Sergey milliy terma jamoa safida 33 ta oʻyin oʻtkazib, 10 ta gol urgan.
* 1994-yili Oʻzbekiston terma jamoasi tarkibida Osiyo oʻyinlari chempioni boʻldi.
* Ikkita Osiyo kubogi ishtirokchisi.

=== Faktlar ===
1997-yilda Sergey Lebedev [[Roberto Carlos (futbolchi)|Roberto Karlos]], [[Jorj Vea]], [[Luis Enrike]] kabi futbolchilar bilan birga [[Gonkong]]ning XXR suverenitetiga qaytishiga bagʻishlangan oʻyinda '''jahon terma jamoasi''' safida oʻynagan postsovet hududidan yagona futbolchiga aylandi. Enrike va boshqa bir qator mashhur futbolchilar&lt;ref name=&quot;sports.ru2&quot;/&gt;

== Murabbiylik faoliyati ==
Futbolchi faoliyatini yakunlaganidan soʻng bir necha yillik tanaffusdan soʻng Sergey Lebedev murabbiylik faoliyatini boshladi. 2010-yildan soʻng oʻzining sobiq klubi „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ ([[Fargʻona]]) murabbiylar shtabiga qoʻshildi va shu kungacha oʻz faoliyatini davom ettirmoqda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/sergey-lebedev-fargona-klubida-ish-boshladi-bekzod-tolibov-blogi|sarlavha=Сергей Лебедев Фарғона клубида иш бошлади (Бекзод Толибов блоги)|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221028145339/https://championat.asia/uz/news/sergey-lebedev-fargona-klubida-ish-boshladi-bekzod-tolibov-blogi|arxivsana=2022-10-28|kirish sanasi=28-oktabr 2022-yil}}&lt;/ref&gt;..
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible ts-Спортивная_карьера-table threecolumns stripped&quot;
! colspan=&quot;3&quot; class=&quot;infobox-header&quot; scope=&quot;colgroup&quot; |Futbolchilik faoliyati
|- class=&quot;nowrap odd&quot;
|1985—1987
|[[Fayl:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|alt=Flag SSSR|border|20x20px|SSSR bayrogʻi]] Turbina (Brejnev)
|55 (8)
|- class=&quot;nowrap even&quot;
|1988
|[[Fayl:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|alt=Flag SSSR|border|20x20px|SSSR bayrogʻi]] Dinamo (Kirov)
|3 (0)
|- class=&quot;nowrap odd&quot;
|1989
|[[Fayl:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|alt=Flag SSSR|border|20x20px|SSSR bayrogʻi]] [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi (Fargʻona)]]
|3 (0)
|- class=&quot;nowrap even&quot;
|1989
|[[Fayl:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|alt=Flag SSSR|border|20x20px|SSSR bayrogʻi]] Dinamo (Kirov)
|39 (8)
|- class=&quot;nowrap odd&quot;
|1990—1991
|[[Fayl:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|alt=Flag SSSR|border|20x20px|SSSR bayrogʻi]] [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi (Fargʻona)]]
|54 (7)
|- class=&quot;nowrap even&quot;
|1992—1999
|[[Fayl:Flag_of_Uzbekistan.svg|alt=Flag Uzbekistana|border|20x20px|Oʻzbekiston bayrogʻi]] [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi (Fargʻona)]]
|196 (60)
|- class=&quot;nowrap odd&quot;
|1999
|[[Fayl:Flag_of_Russia.svg|alt=Flag Rossii|border|20x20px|Rossiya bayrogʻi]] Shinnik
|2 (0)
|- class=&quot;nowrap even&quot;
|2000—2001
|[[Fayl:Flag_of_Uzbekistan.svg|alt=Flag Uzbekistana|border|20x20px|Oʻzbekiston bayrogʻi]] [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
|50 (0)
|- class=&quot;nowrap odd&quot;
|2002—2004
|[[Fayl:Flag_of_Uzbekistan.svg|alt=Flag Uzbekistana|border|20x20px|Oʻzbekiston bayrogʻi]] [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi (Fargʻona)]]
|58 (6)
|- class=&quot;nowrap even&quot;
|2004
|[[Fayl:Flag_of_Uzbekistan.svg|alt=Flag Uzbekistana|border|20x20px|Oʻzbekiston bayrogʻi]] [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
|11 (1)
|- class=&quot;nowrap odd&quot;
|2005
|[[Fayl:Flag_of_Uzbekistan.svg|alt=Flag Uzbekistana|border|20x20px|Oʻzbekiston bayrogʻi]] [[Metallurg Bekobod|Metallurg (Bekobod)]]
|10 (0)
|- class=&quot;nowrap even&quot;
|2006
|[[Fayl:Flag_of_Uzbekistan.svg|alt=Flag Uzbekistana|border|20x20px|Oʻzbekiston bayrogʻi]] [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi (Fargʻona)]]
|2 (0)
|-
! colspan=&quot;3&quot; class=&quot;infobox-header&quot; scope=&quot;colgroup&quot; |Milliy terma jamoa
|- class=&quot;nowrap odd&quot;
|1994—2000
|[[Fayl:Flag_of_Uzbekistan.svg|alt=Flag Uzbekistana|border|20x20px|Oʻzbekiston bayrogʻi]] [[Oʻzbekiston]]
|33 (10)
|-
! colspan=&quot;3&quot; class=&quot;infobox-header&quot; scope=&quot;colgroup&quot; |Murabbiylik faoliyati
|- class=&quot;nowrap odd&quot;
|201?—&lt;abbr class=&quot;nowrap&quot; title=&quot;Hozirgi kunda&quot;&gt;n. &lt;/abbr&gt;&lt;abbr class=&quot;nowrap&quot; title=&quot;Hozirgi kunda&quot;&gt;v.&lt;/abbr&gt;
|[[Fayl:Flag_of_Uzbekistan.svg|alt=Flag Uzbekistana|border|20x20px|Oʻzbekiston bayrogʻi]] [[Neftchi (futbol klubi)|Naftchi (Fargʻona)]]
|&lt;span class=&quot;sports-career-wrong&quot;&gt;&lt;small&gt;Yordamchi&lt;/small&gt;&lt;/span&gt;
|- class=&quot;nowrap even&quot;
|2020
|[[Fayl:Flag_of_Uzbekistan.svg|alt=Flag Uzbekistana|border|20x20px|Oʻzbekiston bayrogʻi]] [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi (Fargʻona)]]
|
|}

Shundan keyin Lebedev futboldagi faoliyatini „Neftchi“da yakunlagan. 2014-yilda „Neftchi“da murabbiy yordamchisi boʻlib faoliyat olib borgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.sports.ru/tribuna/blogs/fcbunyodkor/176443.html|sarlavha=«Пахтакору» 55 лет!|qaralgan sana=11-yanvar 2015-yil|arxivsana=5-mart 2016-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160305120431/http://www.sports.ru/tribuna/blogs/fcbunyodkor/176443.html}}&lt;/ref&gt;.

== Davlat mukofotlari ==

* 1994-yilda [[Osiyo oʻyinlari]]da jamoa tarkibida gʻalaba qozonganidan soʻng, Sergey Lebedev va boshqa gʻoliblar va ularning murabbiylari bilan birga [[O’zbekiston respublikasi|Oʻzbekiston Respublikasi]]ning davlat mukofoti – [[„Shuhrat“ medali|&quot;Shuhrat&quot; medali]] bilan taqdirlandi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://lex.uz/pages/getpage.aspx?lact_id=2362089|sarlavha=О награждении группы спортсменов и тренеров республики|qaralgan sana=27-iyul 2015-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171107011801/http://lex.uz/pages/getpage.aspx?lact_id=2362089|arxivsana=2017-11-07}}&lt;/ref&gt;.

== Yutuqlari ==
'''Neftchi (Fargʻona)'''

* Oʻzbekiston chempioni: 1992, 1993, 1994, 1995
* Oʻzbekiston kubogi sohibi: 1994, 1996

'''Oʻzbekiston terma jamoasi'''

* Osiyo oʻyinlari: 1994-yil

== Manbalar ==

{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [http://www.rsssf.com/miscellaneous/oez-recintlp.html Oʻzbekiston milliy terma jamoasidagi oʻyinlar]
* [https://fbref.com/en/players/896dc06f/ Sergey Lebedev] FBref.com saytida 
* {{FootballFacts.ru|person_id=9781}} 
* {{NFT|19158}}
* [https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/533678 Sergey Lebedev] [[Transfermarkt]] saytida (futbolchi profili)
* [https://www.worldfootball.net/player_summary/sergey-lebedev_2/ Sergey Lebedev] worldfootball.net saytida (futbolchi profili)

{{Neftchi futbol klubi murabbiylari}}
{{Navboxes
|title= Oʻzbekiston tarkibi
|titlestyle=background:#0000FF;color:White;
|list1=
{{Oʻzbekiston tarkibi 1994-yilgi Osiyo oʻyinlari}}
{{Oʻzbekiston tarkibi 1996-yilgi Osiyo Kubogi}}
{{Oʻzbekiston tarkibi 1998-yilgi Osiyo oʻyinlari}}
{{Oʻzbekiston tarkibi 2000-yilgi Osiyo Kubogi}}
}}

{{DEFAULTSORT:Lebedev, Sergey}}
[[Turkum:1969-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:31-yanvarda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Fargʻonada tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Fargʻona sport kishilari]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Shuhrat medali sohiblari]]
[[Turkum:Neftchi (Fargʻona) futbolchilari]]
[[Turkum:Metallurg Bekobod klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari]]
[[Turkum:Nasaf klubi futbolchilari]]
[[Turkum:FC Dinamo Kirov futbolchilari]]
[[Turkum:FC Turbina Naberezhnye Chelny futbolchilari]]
[[Turkum:FC Shinnik Yaroslavl futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik futbol murabbiylari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistondagi futbolchilar haqidagi maqolalar]]
[[Turkum:Neftchi futbol klubi murabbiylari]]
[[Turkum:Istiqlol Fargʻona klubi murabbiylari]]
[[Turkum:Yozyovon klubi murabbiylari]]
[[Turkum:FarDU klubi murabbiylari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik rus millatiga mansub kishilar]]
[[Turkum:Rossiyadagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Osiyo Kubogi 1996 futbolchilari]]
[[Turkum:Osiyo Kubogi 2000 futbolchilari]]
[[Turkum:Rossiya Premyer-ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Osiyo oʻyinlari 1994 futbolchilari]]
[[Turkum:Osiyo oʻyinlari 1998 futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston uchun Osiyo oʻyinlarida oltin medali sohiblari]]
[[Turkum:Futbol boʻyicha Osiyo oʻyinlari sovrindorlari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi murabbiylari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]</text>
      <sha1>19x4fk4qayws6myifzlx3ghup5aiw02</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>TP-Link</title>
    <ns>0</ns>
    <id>747840</id>
    <revision>
      <id>6328993</id>
      <parentid>6278007</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T11:33:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328993</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8242" sha1="3vxjxjh0kp1l66ipasqihl8kcquuelm" xml:space="preserve">{{Shirkat bilgiqutisi|name=TP-Link Technologies Co., Ltd.|type=[[Transmilliy korporatsiya]]|key_people=Jeffrey Chao {{small|(Chairman)}}|industry=[[Tarmoqqa ulanish uskunalari]]|products=[[Ethernet hub]]s, [[Router (kompyuter)|Router]], [[Rezidental shlyuz|DSL/Kabel shlyuzlar]], [[Tarmoq kaliti|Kalitlari]], [[Simsiz ulanish nuqtalari]], [[Tarmoqqa biriktirilgan xotira|Xotira]] va xavfsizlik [[IP kameralari]]|revenue=|operating_income=|net_income=|assets=|num_employees=24 000|parent=|subsid={{Flatlist|
* [[Neffos]]
* [[#Tapo|Tapo]]
}}|foundation=1996-yil|homepage={{url|tp-link.com}}}}

'''TP-Link Technologies Co., Ltd.''' (soddalashtirilgan Xitoy yozuvida 普联技术, anʼanaviy Xitoy yozuvida 普聯技術), [[Hong Kong|Gonkong]] va [[Shenjen|Shenzhen]], [[Xitoy|Xitoyda]] joylashgan [[Kompyuter tarmogʻi|kompyuter tarmoqlari]] mahsulotlarini ishlab chiqaruvchi global ishlab chiqaruvchi hisoblanadi.

== Tarixi ==
TP-Link 1996-yilda ikki aka-uka Chjao {{lang|zh|赵建军}} tomonidan asos solingan. Chjao ''Jiànjūn'') va Chjao Jiaxing ({{lang|zh|赵佳兴}}) ''Zhào Jiāxīng''), ular ishlab chiqqan tarmoq kartasini ishlab chiqarish va sotish uchun. Kompaniya nomi [[Alexander Graham Bell|Aleksandr Graham Bell]] tomonidan ixtiro qilingan, elektromagnit xalaqitlarni kamaytiradigan kabelning bir turi, shuning uchun kompaniya nomidagi “TP” ning “Twisted Pair Link” konsepsiyasiga asoslangan edi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://usa.chinadaily.com.cn/epaper/2013-04/05/content_16377527.htm|sarlavha=Network-gear firm TP-Link thinks big in US market&amp;#124;Across Americas&amp;#124;chinadaily.com.cn|nashriyot=Usa.chinadaily.com.cn|sana=2013-04-05|kirish sanasi=2014-03-07|qaralgan sana=2022-07-08|arxivsana=2013-12-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131217062934/http://usa.chinadaily.com.cn/epaper/2013-04/05/content_16377527.htm}}&lt;/ref&gt;

TP-Link oʻzining birinchi xalqaro kengayishini 2005-yilda boshlagan. 2007-yilda kompaniya Shenchjendagi yuqori texnologiyalar sanoat parkidagi 100 000 kvadrat metrlik yangi bosh qarorgohiga va obyektlariga koʻchib oʻtdi. TP-Link USA 2008-yilda tashkil etilgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Richard Xu|url=http://www.businessinterviews.com/Richard-Xu-TP-Link|sarlavha=Richard Xu, Vice President - TP-Link|nashriyot=Businessinterviews.com|sana=2013-09-15|kirish sanasi=2014-03-07|qaralgan sana=2022-07-08|arxivsana=2023-01-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230127232553/http://businessinterviews.com/Richard-Xu-TP-Link}}&lt;/ref&gt;.

2016-yil sentabrida TP-Link yangi logotip va shiorni taqdim etdi, “Reliably Smart”; yangi logotip kompaniyani “hayot tarzi”ga yoʻnaltirilgan brend sifatida koʻrsatish uchun moʻljallangan, chunki u aqlli uy mahsulotlarini ishlab chiqaruvchiga aylanayotgan edi.&lt;ref name=&quot;cnet-newlogo&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=TP-Link Transforms From Purveyor of Fine Tools to Smart Life Enabler|url=https://www.cnet.com/news/tp-link-creates-a-new-logo-as-it-heads-towards-smart-home/|ish=CNET|kirish sanasi=28-sentabr 2016-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Introducing The New TP-Link®-TP-Link Unveils Completely New Look and Brand Identity|url=https://www.tp-link.com/en/news-details-17086.html|nashriyot=TP-Link|kirish sanasi=28-sentabr 2016-yil}}&lt;/ref&gt;

== Mahsulot assortimenti ==
TP-Link mahsulotlari orasida yuqori tezlikdagi kabel modemlari, simsiz routerlar, [[Mobil telefon|mobil telefonlar]], [[ADSL]], diapazonni kengaytirgichlar, routerlar, kalitlar, IP kameralar, quvvat liniyasi adapterlari, printer serverlari, media konvertorlari, simsiz adapterlar, quvvat banklari, USB hublar va aqlli uy qurilmalari mavjud. TP-Link shuningdek, [[Google]] uchun OnHub routerini ishlab chiqardi.&lt;ref name=&quot;cnet-newlogo&quot;/&gt; 2016-yilda kompaniya smartfonlar uchun yangi Neffos brendini ishga tushirdi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://gadgets.ndtv.com/mobiles/neffos-phones|sarlavha=NEFFOS PHONES|ish=Gadgets 360}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.neffos.com/en/|sarlavha=Welcome to Neffos|ish=www.neffos.com|qaralgan sana=2022-07-08|arxivsana=2022-07-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220707081510/https://www.neffos.com/en/}}&lt;/ref&gt; TP-Link oʻzining Kasa Smart va Tapo mahsulotlari qatorida aqlli uy qurilmalarini ishlab chiqaradi.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{veb manbasi|url=https://www.tp-link.com/us/home-networking/smart-home/|sarlavha=Smart Home {{!}} TP-Link|ish=www.tp-link.com|til=en-us|kirish sanasi=2017-09-16}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.tapo.com/en/|sarlavha=Welcome to Tapo|ish=www.tapo.com|til=en-hk|kirish sanasi=2019-11-29}}&lt;/ref&gt;
[[Fayl:5_Port_Gigabit_Netzwerk-Switch_TL-SG1005D_03.jpg|alt=5-Port Gigabit Ethernet Switch from TP-Link|none|thumb| TP-Link 5-Port Gigabit Ethernet kaliti]]
[[Fayl:TP_Link_2.jpg|alt=|thumb| TP-LINK AC1900 simsiz ikki tarmoqli Gigabit ADSL2+ modem routeri]]
TP-Link global miqyosda bir nechta savdo kanallari, jumladan anʼanaviy chakana sotuvchilar, onlayn chakana sotuvchilar, ulgurji distribyutorlar, toʻgʻridan-toʻgʻri bozor sotuvchilari (“DMR”lar), qoʻshimcha qiymat sotuvchilari (“VAR”) va keng polosali xizmat koʻrsatuvchi provayderlar orqali sotadi. Uning asosiy raqobatiga Netgear, Buffalo, Belkin, Linksys, D-Link va [[Asus]] kabi kompaniyalar kiradi.

== Brendlari ==

=== Tapo ===
2019-yil 30-sentabrda TP-Link Tapoʼni ishga tushirdi, uning dastlabki takliflaridan biri mini smart Wi-Fi Plug — Tapo P100. Smart vilka 2,4 GHz dan ortiq ishlaydi, simsiz ulanish Amazon Alexa va Google Assistant bilan integratsiyalashgan.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.tapo.com/en/news/16/|sarlavha=Tapo Smartens Up Home Appliances|nashriyot=Tapo|sana=2019-09-30|kirish sanasi=2019-11-29}}&lt;/ref&gt; Tapo kompaniyasining boshqa takliflari qatoriga uy xavfsizlik [[Wi-Fi]] kameralari&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.tapo.com/en/news/17/|sarlavha=Tapo C200 Pan/Tilt Home Security Wi-Fi Camera Announcement|nashriyot=Tapo|sana=2019-09-30|kirish sanasi=2019-11-29}}&lt;/ref&gt; va aqlli yoritish moslamalari qatori kiradi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.tapo.com/en/product/smart-light-bulb/tapo-l510/|sarlavha=Tapo Smart Wi-Fi Light Bulb L510|nashriyot=Tapo|sana=2019-11-25|kirish sanasi=2019-11-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191213004950/https://www.tapo.com/en/product/smart-light-bulb/tapo-l510/|arxivsana=2019-12-13|qaralgan sana=2022-07-08}}&lt;/ref&gt;

=== Deko ===
Deco – bu tarmoqli mahsulotlar oilasi. Ushbu toifaning birinchisi TP-Link M5 edi, undan keyin M9 Plus M5 bilan solishtirganda baʼzi hollarda foydalanish mumkin boʻlgan tarmoqli kengligi boʻyicha qayta ishlash mosligi yaxshilandi. Shu bilan birga, TP-Link Deco P7 ni ham taqdim etdi, bu boshqa Deco mahsulotlarining simsiz uzatishlari bilan solishtirganda, tugunlar turar joyning elektr simlari orqali bogʻlanishini anglatuvchi elektr tarmogʻiga ulangan tarmoq tizimi edi. Oʻshandan beri Deco P7 yangi Deco P9 bilan almashtirildi, u estetik jihatdan boshqacha, lekin bir xil simsiz ishlashga ega. Seriyadagi soʻnggi mahsulotlarga Deco M4 va S4 kiradi, ular bir xil simsiz tarmoqli kengligiga ega, dizayndagi ozgina farqlar bilan. Boshqa mahsulotlar, jumladan, yangi bazaviy model sifatida Deco X20 va Deco X60 yuqori oʻtkazish qobiliyatiga ega, lekin bir xil umumiy dizaynga ega oʻrta darajadagi model sifatida taqdim etildi. Deco X90 hozirgi Deco oilasining eng kuchlisi boʻlib, X60 modeliga nisbatan oʻtkazish qobiliyati ikki baravar koʻproq va boshqa modellarga nisbatan kattaroq dizaynga ega.

== Ishlab chiqarish ==
TP-Link original dizayn ishlab chiqaruvchilari (ODM) ga autsorsing qilishdan farqli oʻlaroq, oʻz mahsulotlarini oʻzida ishlab chiqaradigan bir nechta yirik simsiz tarmoq kompaniyalaridan biridir. Kompaniyaning taʼkidlashicha, komponentlar va taʼminot zanjiri ustidan nazorat asosiy raqobatdosh farqlovchi hisoblanadi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.crn.com/news/networking/232300777/tp-link-targets-aggressive-u-s-expansion-vars-included.htm|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120105010636/http://www.crn.com/news/networking/232300777/tp-link-targets-aggressive-u-s-expansion-vars-included.htm|arxivsana=5-yanvar 2012-yil|sarlavha=TP-LINK Targets Aggressive U.S. Expansion, VARs Included|ish=CRN|kirish sanasi=2014-03-07}}&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{Manbalar|30em}}</text>
      <sha1>3vxjxjh0kp1l66ipasqihl8kcquuelm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sophie Anderton</title>
    <ns>0</ns>
    <id>748226</id>
    <revision>
      <id>6328366</id>
      <parentid>6125940</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:14:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328366</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9770" sha1="ja1uxhntemitutc208jvhqgmr53gked" xml:space="preserve">{{Model bilgiqutisi
|ismi = Sophie Anderton
|portret = sophieanderton.jpg|200px
|portret imzosi = Sofi Anderton moda podiumida
|tavsif = 
|tugʻilgan paytidagi ismi = Sophie Louise Anderton
|tavallud sanasi = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1977|5|14|df=y}}
|tavallud joyi = [[Bristol]], Angliya
|fuqaroligi =
|vafot sanasi =
|vafot joyi =
|turmush ortogi =
|universitet =
|millati =
|dini =
|kasbi = Model
|mukofotlari =
|faoliyat_yillari = 1996 — hozirgacha
|otaonasi =
|bolalari =
|bilimi =
|partiyasi =
|boʻyi =
|ogʻirligi =
|koʻkrak =
|bel =
|koʻz_rangi = Yashil
|soch_rangi = Jigarrang
|agent =
|sayt =
|imzo =
}}
'''Sophie Louise Anderton''' (talaffuz: Sofi Luiza Anderton; 1977-yil 14-mayda tugʻilgan) — ingliz modeli va realiti-TV aʼzosi.

Uning modellik faoliyati 1996-yilda Gossard kampaniyasini va keyinchalik bir qator boshqa brendlar uchun chiqishlarni oʻz ichiga olgan. 2000-yildan beri u teledasturlarda, jumladan, ''men mashhurman.'' ''.'' ''.'' ''Meni bu yerdan olib keting!'' va ''Mashhur Big Brother'' faoliyat olib borgan.

== Faoliyati ==
Anderton Angliyaning [[Bristol]] shahrida tugʻilgan&lt;ref name=&quot;Fear&quot;&gt;[http://www.bristolpost.co.uk/Bristol-model-Sophie-Anderton-fears-drug-relapse/story-19707176-detail/story.html ''Bristol model Sophie Anderton fears of drug relapse in Big Brother house''] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20130829011804/http://www.bristolpost.co.uk/Bristol-model-Sophie-Anderton-fears-drug-relapse/story-19707176-detail/story.html |date=29-avgust 2013-yil }} , [[Bristol Post]], 25 August 2013.&lt;/ref&gt;. 1996-yilda u Herb Ritts tomonidan suratga olingan Gossard Glossies va Gossard Wonderbra „Girl in the grass“ milliy reklama kampaniyasida paydo boʻldi, unda „Ayol yumshoq narsadan zavqlana olmaydi, deb kim aytdi?“&lt;ref name=&quot;HuffPo&quot;&gt;[http://www.huffingtonpost.com/sophie-anderton/ Huffington Post bio of Sophie Anderton]. &lt;/ref&gt; Kampaniya Reklama Standartlari Vakolatiga rekord miqdordagi shikoyatlarni jalb qildi, ularning hech biri qondirilmadi&lt;ref&gt;
{{veb manbasi|sarlavha=Gossard|ish=Superbrands 2007/2008|nashriyot=Superbrands UK|url=http://www.superbrands.uk.com/programmes/issues/9/sb09_gossard.pdf|arxivurl=https://web.archive.org/web/20080227210646/http://www.superbrands.uk.com/programmes/issues/9/sb09_gossard.pdf|arxivsana=27-fevral 2008-yil}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Sophie_Anderton_30_07_07.jpg|left|thumb|188x188px| Intimate Body and Beach moda koʻrgazmasida, London, 30-iyul 2007-yil]]
Anderton Gossard (1998),&lt;ref name=&quot;Marathon&quot;&gt;Hancock, Tiffany, [https://web.archive.org/web/20090430151752/http://www.telegraph.co.uk/health/dietandfitness/3338090/Keep-on-running-model-Sophie-Anderton.html ''Keep on running: model Sophie Anderton''] ''[[The Daily Telegraph]]'', 4 April 2006. &lt;/ref&gt; [[Flora]] London Marafoni,&lt;ref name=&quot;Marathon&quot; /&gt; British Berries yozgi mevalari (2006),&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.brandrepublic.com/article/561479/model-anderton-launches-campaign-british-berries|sarlavha=Model Anderton launches campaign for British berries|nashriyot=Brand Republic|qaralgan sana=12-dekabr 2015-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151222103159/http://www.brandrepublic.com/article/561479/model-anderton-launches-campaign-british-berries|arxivsana=2015-12-22}}&lt;/ref&gt; ''Maksim'',&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Maxim Cover Sophie Anderton|url=http://www.istudio.com/photo/view/752147|nashriyot=istudio|kirish sanasi=12-dekabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt; Peacocks&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Sophie Anderton|url=http://www.rentadateforcharity.com/sophie-anderton/|nashriyot=Rent a Date for Charity|qaralgan sana=12-dekabr 2015-yil|arxivsana=2015-12-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151222111931/http://www.rentadateforcharity.com/sophie-anderton/}}&lt;/ref&gt; va La Senza uchun model boʻlib, Britaniya ''GQ'' muqovasini bezatgan.

2004-yilda Anderton [[ITV|ITV telekanalining]] „''Men mashhurman“ serialining toʻrtinchi seriyasida ishtirok etgan.''&lt;ref name=&quot;Belfast&quot;&gt;Egan, Barry, [http://www.belfasttelegraph.co.uk/woman/life/sophie-anderton-back-from-the-brink-28649086.html ''Sophie Anderton: Back from the brink''], [[Belfast Telegraph]], 23 August 2011. &lt;/ref&gt; U ''Simply the Best''&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Simply the Best Episode #1.7|sana=28-avgust 2004-yil|url=https://www.imdb.com/title/tt0701038/|nashriyot=IMDB|kirish sanasi=12-dekabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt; teleserialida paydo boʻldi. 2005-yilda u ''Sovuq Turkiya'' dasturida paydo boʻldi, u sigaretani tashlashga urinishlarini hujjatlashtirdi;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Scriven|first=Angela|title=Public Health: Social Context and Action|date=2007|publisher=McGraw-Hill Education|isbn=9780335221509|page=100|url=https://books.google.com/books?id=Ig3J0LzwNN8C&amp;q=Sophie+Anderton+Cold+Turkey+Smoking&amp;pg=PA100}}&lt;/ref&gt; u keyinchalik QS7D (7 kun ichida chekishni tashlash) deb nomlangan chekishni tashlash dasturining vakili boʻldi.

2006-yilda Anderton ITV telekanalining ''Love Island'' koʻrsatuvida ishtirok etgan&lt;ref name=&quot;Belfast&quot;/&gt; Oʻsha yili u Sky1’s ''Cirque de Celebriteʼda'' paydo boʻldi, ammo [[Boylam|ligamentlari]] shikastlanganidan keyin u oʻzini olib tashlandi&lt;ref name=&quot;Cirque&quot;&gt;Williams, Lowri, [http://www.entertainmentwise.com/news/24977/Sophie-Anderton-Quits-Cirque-De-Celebrite ''Sophie Anderton Quits Cirque De Celebrite''] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140906070744/http://www.entertainmentwise.com/news/24977/Sophie-Anderton-Quits-Cirque-De-Celebrite |date=2014-09-06 }} , [[Gigwise|Entertainmentwise]], 20 November 2006.&lt;/ref&gt;..

2013-yil avgust oyida Anderton ''Celebrity Big Brotherning'' oʻn ikkinchi seriyasida uy doʻsti roʻlida boʻldi&lt;ref name=&quot;Mario&quot;&gt;[http://www.huffingtonpost.co.uk/2013/08/28/celebrity-big-brother-mario-falcone-hit-sophie-anderton-video_n_3827383.html ''&quot;Celebrity Big Brother&quot;: Mario Falcone Warned For Hitting Sophie Anderton During Play Fight''], [[Huffington Post]], 28 August 2013. &lt;/ref&gt;. 2013-yil 3-sentabrda efirga uzatilgan epizodda u tanlovdan chetlashtirildi&lt;ref name=&quot;evict&quot;&gt;[http://www.independent.ie/entertainment/tv-radio/sophie-anderton-latest-eviction-from-celebrity-big-brother-29554414.html ''Sophie Anderton latest eviction from Celebrity Big Brother''], [[The Independent]], 5 September 2013. &lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
[[Fayl:Sophieanderton2.JPG|alt=|right|thumb|196x196px| Sofi Anderton, London, 2007-yil]]
2004-yildan 2007-yilgacha Anderton giyohvandlik va alkogolga qaramlikni oʻrganuvchi xayriya va giyohvandlik tadqiqot markazi boʻlgan Londondagi giyohvandlikka qarshi aksiyaning homiysi edi&lt;ref&gt;[http://www.charitycommission.gov.uk/search-for-a-charity/?txt=action+on+addiction UK Government Charity Commission website, Action on Addiction listing]. &lt;/ref&gt;.

2011-yilda Anderton Belfast Telegraph gazetasiga 2006-yilda unga notoʻgʻri tashxis qoʻyilgan va [[Maniakal-depressiv psixoz|bipolyar buzuqlik]] uchun davolanganini aytdi&lt;ref name=&quot;Belfast&quot;/&gt; U: „Menda depressiya bor edi. Ular menga notoʻgʻri tashxis qoʻyishdi va bir chelak qon tabletkasini yozib berishdi. Bu mutlaqo bemaʼni edi.“ dedi&lt;ref name=&quot;Belfast&quot; /&gt;

2009-yil iyun oyida Anderton politsiyaga mobil telefonida qoldirilgan oʻnlab SMS-xabarlar haqida shikoyat qildi&lt;ref name=&quot;harass&quot;&gt;{{veb manbasi|url=http://www.thisislondon.co.uk/standard/article-23703900-details/Man+faces+Sophie+harassment+charge/article.do|sarlavha=Man faces Sophie harassment charge|nashriyot=[[London Evening Standard|This Is London]]|sana=4-iyun 2009-yil|qaralgan sana=4-iyun 2009-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110606073400/http://www.thisislondon.co.uk/standard/article-23703900-man-faces-sophie-harassment-charge.do|arxivsana=6-iyun 2011-yil}}&lt;/ref&gt;... Oxir-oqibat, bir kishi taʼqib qilishda ayblangan&lt;ref name=&quot;harass&quot; /&gt; va 2010-yil mart oyida sudlangan&lt;ref name=&quot;beeb&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |date=25-mart 2010-yil |title=Man convicted of harassing model Sophie Anderton |work=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/london/8587102.stm |access-date=25-mart 2010-yil}}&lt;/ref&gt;.

Avgust 2013 intervyusida, u ''Mashhur Big Brother 12'' filmidagi ishtiroki uchun uyga kirishidan oldin oʻtkazilgan intervyuda Anderton giyohvand moddalarni suiisteʼmol qilish bilan bogʻliq oʻtmishdagi qiyinchiliklarni tan oldi.

2021-yil avgust oyida Anderton [[Ella Balinska|Ella Balinskaning]] otasi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |title=Sophie Anderton describes wedding as 'happiest day of my life' |language=inglizcha |work=belfasttelegraph |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/entertainment/news/sophie-anderton-describes-wedding-as-happiest-day-of-my-life-40777450.html |access-date=16-oktabr 2021-yil |issn=0307-1235}}&lt;/ref&gt; graf Kazimierz Balinski-Jundzillga turmushga chiqdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.tatler.com/article/sophie-anderton-engaged-count-kaz-balinski-jundzill|sarlavha='90s It girl Sophie Anderton marries Count Kaz Balinski-Jundzill|sana=9-avgust 2021-yil}}&lt;/ref&gt;.

== Kino va televidenie ==

=== Film ===

* ''Popkorn'' (2007) „Qotil ayol“ sifatida

=== Televizion chiqishlar ===

* ''The Late Late Show'' (2004)
* ''Hell’s Kitchen'' (2004)
* ''Celebrity Fear Factor UK'' (2004)
* ''Simply the Best'' (2004)
* ''I’m a Celebrity… Get Me Out of Here!'' (2004)
* ''GMTV'' (2004)
* ''Big Brother’s Efourum&quot; (2004, 2005)''
* ''This Morning'' (2004, 2006)
* ''Taste'' (2005)
* ''1 Leicester Square'' (2006)
* ''Celebrity Love Island'' (2006)
* ''Friday Night with Jonathan Ross'' (2006)
* ''Tubridy Tonight'' (2006)
* ''Loose Women'' (2007)
* ''Alan Carr’s Celebrity Ding Dong'' (2008)
* ''The Jeremy Kyle Show'' (2009)
* ''Total Wipeout'' (2012)
* ''Celebrity Big Brother 12'' (2013)

== Manbalar ==

[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1977-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>ja1uxhntemitutc208jvhqgmr53gked</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stanislav Cherchesov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>748349</id>
    <revision>
      <id>6328435</id>
      <parentid>6277841</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T04:38:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328435</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15103" sha1="s9oiz7m3l9im40jmh8zfcs7fg5u16k1" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Stanislav Cherchesov
 | toʻliqism          = Stanislav Salamovich Cherchesov
 | tasvir             = Stanislav Cherchesov in 2018.jpg
 | izoh               = 
 | boʻyi              = 1.83 m
 | tavallud_sana      = {{Birth date and age|df=yes|1963|9|2}}
 | tavallud_joyi      = {{tavalludJoyi|Alagir}}, [[Shimoliy Osetiya]], [[RSFSR]], [[SSSR]]
 | joriyklub          = 
 | pozitsiya          = [[Darvozabon (futbol)|Darvozabon]]
 | yoshlikyillari1    = 
 | yoshlikklublari1   = 
 | yillar1            = 1982—1984
 | klublar1           = [[FC Alania Vladikavkaz|Spartak Ordzhonikidze]]
 | isht1              = 15
 | gollar1            = 0
 | yillar2            = 1984—1987
 | klublar2           = [[Spartak Moskva (futbol klubi)|Spartak Moskva]]
 | isht2              = 13
 | gollar2            = 0
 | yillar3            = 1988
 | klublar3           = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Moskva]]
 | isht3              = 30
 | gollar3            = 0
 | yillar4            = 1988—1993
 | klublar4           = [[Spartak Moskva (futbol klubi)|Spartak Moskva]]
 | isht4              = 121
 | gollar4            = 0
 | yillar5            = 1993—1995
 | klublar5           = [[Dynamo Dresden|1. FC Dynamo Dresden]]
 | isht5              = 57
 | gollar5            = 0
 | yillar6            = 1995
 | klublar6           = {{ijara}} [[Spartak Moskva (futbol klubi)|Spartak Moskva]]
 | isht6              = 8
 | gollar6            = 0
 | yillar7            = 1996—2002
 | klublar7           = [[Tirol Innsbruck]]
 | isht7              = 182
 | gollar7            = 0
 | yillar8            = 2002
 | klublar8           = [[Spartak Moskva (futbol klubi)|Spartak Moskva]]
 | isht8              = 7
 | gollar8            = 0
 | milliyyillar1      = 1990—1991
 | milliyjamoa1       = [[Soviet Union national football team|Soviet Union]]
 | milliyisht1        = 8
 | milliygollar1      = 0
 | milliyyillar2      = 1992
 | milliyjamoa2       = [[CIS national football team|CIS]]
 | milliyisht2        = 2
 | milliygollar2      = 0
 | milliyyillar3      = 1992—2000
 | milliyjamoa3       = [[Rossiya milliy futbol terma jamoasi|Rossiya]]
 | milliyisht3        = 39
 | milliygollar3      = 0
 | boshliqyillar1     = 2004
 | boshliqklublar1    = [[FC Kufstein|Kufstein]]
 | boshliqyillar2     = 2004—2006
 | boshliqklublar2    = [[FC Wacker Tirol|Wacker Tirol]]
 | boshliqyillar3     = 2007—008
 | boshliqklublar3    = [[Spartak Moskva (futbol klubi)|Spartak Moskva]]
 | boshliqyillar4     = 2010—2011
 | boshliqklublar4    = [[FC Zhemchuzhina-Sochi|Jemchujina Sochi]]
 | boshliqyillar5     = 2011—2013
 | boshliqklublar5    = [[FC Terek Grozny|Terek Grozny]]
 | boshliqyillar6     = 2013—2014
 | boshliqklublar6    = [[FC Amkar Perm|Amkar Perm]]
 | boshliqyillar7     = 2014—2015
 | boshliqklublar7    = [[Dinamo (futbol klubi, Moskva)|Dynamo Moskva]]
 | boshliqyillar8     = 2015—2016
 | boshliqklublar8    = [[Legia Warsaw]]
 | boshliqyillar9     = 2016—2021
 | boshliqklublar9    = [[Rossiya milliy futbol terma jamoasi|Rossiya]]
 | boshliqyillar10    = 2021—2024
 | boshliqklublar10   = [[Ferencvárosi_TC|Ferencváros]]
 | boshliqyillar11    = 2024—2025
 | boshliqklublar11   = [[Qozogʻiston milliy futbol terma jamoasi|Qozogʻiston]]
}}

'''Stanislav Salamovich Cherchesov''' ({{lang-ru|Станислав Саламович Черчесов}} 1963-yil 2-sentyabrda tugʻilgan) – Rossiyalik [[futbol]] murabbiyi va sobiq xalqaro futbolchi, Sovet Ittifoqi va [[Rossiya milliy futbol terma jamoasi|Rossiya]] terma jamoasida darvozabon sifatida oʻynagan. 

2016-yil avgust oyida u [[Rossiya milliy futbol terma jamoasi|Rossiya terma jamoasi]] bosh murabbiyi etib tayinlangan va jamoasiga 2018-yilgi futbol boʻyicha jahon chempionatining chorak finaliga chiqishga yordam bergan&lt;ref&gt;[http://tass.ru/sport/3528968 Stanislav Cherchesov naznachen glavnim trenerom sbornoy Rossii po futbolu]. tass.ru (11 August 2016)&lt;/ref&gt;. U Rossiya terma jamoasidan UEFA Yevro-2020 guruh bosqichidan chiqib ketganidan soʻng chetlatilgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Прохоров|ism=Павел|sarlavha=Россия проиграла Бельгии? Зато у Черчесова зарплата в два раза больше, чем у их тренера|url=https://www.championat.com/football/article-4375671-skolko-zarabatyvaet-cherchesov-zarplaty-trenerov-evro-2020-joahim-lyov-desham-santush-sautgejt-shevchenko-manchini.html|kirish sanasi=2021-07-08|ish=www.championat.com|til=ru}}&lt;/ref&gt;.

== Klubdagi faoliyati ==
Darvozabon Sharq va Gʻarb birlashganidan bir necha yil oʻtgach, sobiq Sharqiy Germaniyaning „Dinamo Drezden“ klubi safida Germaniya chempionatida 57 ta oʻyin oʻtkazgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://rsssf.com/players/cherchesovdata.html|sarlavha=Stanislav Salamovich Cherchesov - Matches and Goals in Bundesliga|ism=Matthias|muallif=Arnhold|sana=30-dekabr 2019-yil|kirish sanasi=7-yanvar 2020-yil|nashriyot=[[Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|RSSSF.com]]}}&lt;/ref&gt;.

== Xalqaro faoliyati ==
Cherchesov [[Rossiya milliy futbol terma jamoasi|Rossiya]] terma jamoasi safida 1994-yilgi jahon chempionati va 1996-yilgi Yevroda oʻynagan. U shuningdek, 2002-yilgi FIFA Jahon chempionati uchun tarkibga kiritilgan, ammo foydalanilmagan zaxira oʻyinchisi boʻlgan. Sovet Ittifoqi parchalanganidan keyin&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://rsssf.com/miscellaneous/cherchesov-intl.html|sarlavha=Stanislav Salamovich Cherchesov - International Appearances|ism=Matthias|muallif=Arnhold|sana=30-dekabr 2019-yil|kirish sanasi=7-yanvar 2020-yil|nashriyot=[[Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|RSSSF.com]]}}&lt;/ref&gt; jamoa safida 39 ta oʻyinda maydonga tushdi. Cherchesov FIFA jamoasi uchun 1995-yilda Amerikaga qarshi xayriya oʻyinida maydonga tushgan.

== Murabbiylik faoliyati ==
Cherchesov 2004-yilning yanvaridan noyabrigacha „Kufshteyn“ klubini, 2004-yilning noyabridan 2006-yilning mayigacha „Vakker Tirol“ klubini boshqargan. 2006-yil iyunidan 2007-yil iyungacha [[Spartak Moskva (futbol klubi)|Moskvaning „Spartak“ klubi]] sport direktori boʻlgan. 2007-yil 19- iyundan 2008-yil 14-avgustgacha [[Spartak Moskva (futbol klubi)|Moskvaning „Spartak“ klubini]] boshqargan. 2008-yil 12-iyulda „Spartak“ SSKAga qarshi 1:5 hisobida magʻlubiyatga uchradi. 2008-yil 13-avgustda „Spartak“ Chempionlar ligasi saralashida „Dinamo Kiev“ga yana bir muhim oʻyinda 1: 4 hisobida magʻlub boʻldi. Ertasi kuni bosh direktor Valeriy Karpin jamoa bosh murabbiyi Cherchesov Stanislavni ishdan boʻshatishini eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sana=2008-09-26|sarlavha=Футбол. Футбол: Черчесов официально уволен из &quot;Спартака&quot;|url=https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/Futbol-CHerchesov-oficialino-uvolen-iz-Spartaka|kirish sanasi=2021-07-08|ish=news.sportbox.ru|til=ru}}&lt;/ref&gt;. Keyinchalik u Amkar Perm murabbiyi sifatida 2013-yil iyunidan 2014-yil apreligacha faoliyat yuritdi.

2014-yil 8-aprelda Cherchesov Amkar Permdan ketdi&lt;ref&gt;[http://www.uefa.com/memberassociations/association=rus/news/newsid=2086391.html Cherchesov set to replace Petrescu at Dinamo] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160914050119/http://www.uefa.com/memberassociations/association=rus/news/newsid=2086391.html |date=2016-09-14 }}. UEFA.com (8 April 2014). Retrieved on 11 August 2016.&lt;/ref&gt;.

2014-yil 9-aprelda Cherchesov Dan Petresku oʻrniga Moskvaning „Dinamo“ klubi bosh murabbiyi etib tayinlandi&lt;ref&gt;[http://www.transfermarketweb.com/index.php/%3C/%3C/zlatan-ibrahimovic.com?action=read&amp;idsel=138955 football – soccer transfer news and rumors] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160304190419/http://www.transfermarketweb.com/index.php/%3C/%3C/zlatan-ibrahimovic.com?action=read&amp;idsel=138955 |date=2016-03-04 }}. TRANSFER market WEB. Retrieved on 11 August 2016.&lt;/ref&gt;. U 2015-yil 13-iyulda oʻzaro kelishuvga koʻra „Dinamo“ni tark etdi.

2015-yil 6-oktabrda u Polshaning „Legiya Varshava“ klubini boshqardi. Oʻsha mavsumda u „Legia Varshava“ safida Polshaning eng yuqori professional liga chempionligi va kubok dublini qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|nashriyot=legia.com|url=http://legia.com/aktualnosci/stanislaw-czerczesow-trenerem-legii-warszawa-48533|sarlavha=Stanisław Czerczesow trenerem Legii Warszawa|sana=6-oktabr 2015-yil|til=pl|qaralgan sana=2022-07-10|arxivsana=2016-07-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160701131212/http://legia.com/aktualnosci/stanislaw-czerczesow-trenerem-legii-warszawa-48533}}&lt;/ref&gt;.

2016-yilning avgustida Cherchesov [[Rossiya milliy futbol terma jamoasi|Rossiya]] terma jamoasining yangi bosh murabbiyi etib tayinlangan va 2018-yilgi Jahon chempionatigacha boʻlgan ikki yillik shartnomaga tuzgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.eurosport.com/football/russia-name-stanislav-cherchesov-as-new-head-coach_sto5717667/story.shtml|sarlavha=Russia name Stanislav Cherchesov as new head coach|sana=11-avgust 2016-yil|ish=[[Eurosport]]|kirish sanasi=25-may 2017-yil}}&lt;/ref&gt;. Uning boshqaruvida Rossiya Saudiya Arabistonini 5:0, Misrni 3:1 va [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniyani]] 1:1 (pen. 4:3) hisobida magʻlub etib, 1970-yildan beri ilk bor chorak finalga yoʻl oldi. U SSSR parchalanganidan keyin Rossiyani ikkinchi marta yirik turnirning pley-off bosqichiga olib chiqqan birinchi rossiyalik murabbiyga aylandi (gollandiyalik [[Guus Hiddink|Gus Xiddink]] Rossiyani UEFA Yevro-2008 yarim finaliga olib chiqdi), boshqalari Sadirin, Oleg Romantsev, Georgiy Yartsev va [[Leonid Slutskiy]] buning uddasidan chiqa olishmadi.

2018-yilning 27-iyulida u Rossiya terma jamoasi bilan yana ikki yilga uzaytirish varianti bilan ikki yillik shartnoma imzolandi. 2020-yilning 12-martida u shartnomani 2022-yilning 30-dekabriga qadar uzaytirdi. Agar Rossiya [[FIFA Jahon chempionati 2022|2022-yilgi futbol boʻyicha Jahon chempionatining]] pley-off bosqichiga yoʻllanma olsa, u 2024-yilning 31-iyuliga qadar uzaytirilishi kerak edi.

2021-yil iyun oyida boʻlib oʻtgan UEFA Yevro-2020 musobaqasida guruh bosqichidan chiqa olmagani uchun Rossiya futbol ittifoqi 2021-yil 8-iyulda Cherchesovni isteʼfoga chiqargan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|nashriyot=[[Russian Football Union]]|url=https://rfs.ru/news/213966|sarlavha=РФС расторг контракт со Станиславом Черчесовым|sana=8-iyul 2021-yil|til=ru}}&lt;/ref&gt;.

=== Ferencvaros ===
2021-yil 20-dekabrda u Nemzeti Bajnokság I klubi Ferencvárosi TC bosh murabbiyi etib tayinlandi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.nemzetisport.hu/labdarugo_nb_i/ferencvaros-csercseszov-az-uj-vezetoedzo-hivatalos-2866853|sarlavha=Ferencváros: Csercseszov az új vezetőedző – hivatalos|sana=20-dekabr 2021-yil|nashriyot=[[Nemzeti Sport]]}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayot ==
Cherchesov uylangan va ikki farzandi bor. Uning oʻgʻli Stanislav ham darvozabon. Faoliyatini Germaniya va Avstriyada bosib oʻtib, [[Nemis tili|nemis]] tilida ravon gapirishni oʻrgandi va Germaniyada murabbiylik taʼlimini olgan&lt;ref&gt;Archived at [https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211205/LESujWIE0I8 Ghostarchive] and the {{veb manbasi|url=https://www.youtube.com/watch?v=LESujWIE0I8|sarlavha=Interview mit Stanislaw Tschertschessow|ish=[[YouTube]]|kirish sanasi=2022-07-10|arxiv-sana=2020-10-20|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20201020102226/https://www.youtube.com/watch?v=LESujWIE0I8}}: {{veb manbasi|url=https://www.youtube.com/watch?v=LESujWIE0I8|sarlavha=Interview mit Stanislaw Tschertschessow|ish=[[YouTube]]}}&lt;/ref&gt;.

U Rossiya Sport vazirligi tomonidan „Rossiya faxri“ nominatsiyasida „Yil murabbiyi“ deb topilgan&lt;ref&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=tIZLPYpZFhI Tseremoniya nagrajdeniya laureatov Natsionalnoy sportivnoy premii za 2018 god]&lt;/ref&gt;.

== Murabbiylik statistikasi ==

[[Fayl:Stanislav Cherchesov 2017.jpg|thumb|250x250px]]
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center&quot;
|+
! rowspan=&quot;2&quot; |Jamoa
! rowspan=&quot;2&quot; |Davlat
! rowspan=&quot;2&quot; |Start
! rowspan=&quot;2&quot; |Finish
|-
| align=&quot;left&quot; |
|
| align=&quot;left&quot; |
| align=&quot;left&quot; |
|
|-
| align=&quot;left&quot; |[[Spartak Moskva (futbol klubi)|Spartak Moscow]]
|{{flagicon|Russia}}
| align=&quot;left&quot; |19.06.2007
| align=&quot;left&quot; |14.08.2008
|
|-
| align=&quot;left&quot; |FC Zhemchuzhina-Sochi
|{{flagicon|Russia}}
| align=&quot;left&quot; |16.12.2010
| align=&quot;left&quot; |06.08.2011
|-
| align=&quot;left&quot; |Terek Grozny
|{{flagicon|Russia}}
| align=&quot;left&quot; |27.09.2011
| align=&quot;left&quot; |26.05.2013
|-
| align=&quot;left&quot; |Amkar Perm
|{{flagicon|Russia}}
| align=&quot;left&quot; |17.06.2013
| align=&quot;left&quot; |08.04.2014
|-
| align=&quot;left&quot; |Dynamo Moscow
|{{flagicon|Russia}}
| align=&quot;left&quot; |10.04.2014
| align=&quot;left&quot; |13.07.2015
|-
| align=&quot;left&quot; |Legia Warsaw
|{{flagicon|Poland}}
| align=&quot;left&quot; |06.10.2015
| align=&quot;left&quot; |01.06.2016
|-
| align=&quot;left&quot; |[[Rossiya milliy futbol terma jamoasi|Russia]]
|{{flagicon|Russia}}
| align=&quot;left&quot; |11.08.2016
| align=&quot;left&quot; |08.06.2021
|-
| align=&quot;left&quot; |Ferencváros
|{{flagicon|Hungary}}
| align=&quot;left&quot; |20.12.2021
| align=&quot;left&quot; |Xozirgacha
|-

|}

== Yutuqlari ==

=== Oʻyinchi ===
'''Spartak Moskva'''

* [[SSSR Oliy Ligasi|Sovet Oliy Ligasi]] / Rossiya Premyer-ligasi: 1987, 1989, 1992, 1993
* [[SSSR Kubogi|Sovet Kubogi]]: 1992-yil

'''Tirol Insbruk FK'''

* [[Fayl:S. Cherchesov 2017.jpg|thumb|250x250px]]Avstriya Bundesligasi: 1999-2000, 2000-01, 2001-02

'''Shaxsiy yutuqlar'''

* Sovet oliy ligasining eng yaxshi darvozaboni: 1989, 1990, 1992

=== Murabbiylik ===
'''Legia Warsaw'''

* Ekstraklasa: 2015-16
* Polsha kubogi: 2015-16

'''Ferencvaros'''

* Nemzeti Bajnokság I: 2021-22
* Magyar Kupa: 2021-22

== Manbalar ==
{{Manbalar|2}}

== Havolalar == 
{{Commons category|Stanislav Cherchesov}}
*{{Official website|http://cherchesov.com}}
*{{Worldfootball.net|stanislav-cherchesov}}
*[http://rusteam.permian.ru/players/cherchesov.html Profile] at RussiaTeam {{in lang|ru}}

{{MDH tarkibi 1992-yilgi UEFA Yevropa chempionati}}
{{Rossiya tarkibi 1994-yilgi FIFA jahon chempionati}}
{{Rossiya tarkibi 1996-yilgi UEFA Yevropa chempionati}}
{{Rossiya milliy futbol terma jamoasi murabbiylari}}
{{Qozogʻiston milliy futbol terma jamoasi murabbiylari}}
{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Cherchesov, Stanislav}}
[[Turkum:1963-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Rossiyalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Rossiyalik futbol murabbiylari]]
[[Turkum:Rossiya milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]]
[[Turkum:UEFA Yevro 1992 oʻyinchilari]]
[[Turkum:UEFA Yevro 1996 oʻyinchilari]]
[[Turkum:FC Spartak Vladikavkaz futbolchilari]]
[[Turkum:FC Spartak Moskva futbolchilari]]
[[Turkum:Dinamo Dresden futbolchilari]]
[[Turkum:FC Lokomotiv Moskva futbolchilari]]
[[Turkum:SSSR Oliy ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Rossiya Premyer-ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol darvozabonlari]]
[[Turkum:FC Spartak Moskva murabbiylari]]
[[Turkum:Rossiya Premyer-ligasi murabbiylari]]
[[Turkum:Rossiyalik muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Germaniyadagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]</text>
      <sha1>s9oiz7m3l9im40jmh8zfcs7fg5u16k1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Starbucks</title>
    <ns>0</ns>
    <id>749922</id>
    <revision>
      <id>6328439</id>
      <parentid>6194747</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T04:58:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328439</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42960" sha1="cml5ukf552ht6mdk1n8iucivd36m61t" xml:space="preserve">{{ATI|en|Starbucks}}
{{Shirkat bilgiqutisi|name=Starbucks Corporation
|image_size=250px|type=[[Aksiyadorlik kompaniyasi|Ochiq]]|founded={{Ishga tushish sanasi|1971|03|30}}&lt;br /&gt;[[Pike Place Market]], [[Elliott Bay]], Sietl, Vashington, AQSH|hq_location=2401 Utah Avenue South|key_people={{Plainlist|
* [[Howard Schultz]], vaqtinchalik CEO
* [[Mellody Hobson]], [[Chairperson]]
* [[Kevin Johnson (executive)|Kevin Johnson]], [[Prezident (korporativ lavozimi)|Prezident]] &amp; sobiq [[CEO]]
}}|industry=[[Qahvaxona|Qahvaxona]]|products={{flat list|
* Qahvali ichimliklar
* Smuzilar
* Choylar
* Pishiriqlar
* Sendvichlar
}}|revenue={{increase}} [[AQSH dollari|US$]]29,06 mlrd|operating_income={{increase}} US$4,87 mlrd|net_income={{increase}} US$4,20 mlrd|assets={{increase}} US$31,39 mlrd|num_employees=383 000 hamkor (2021)|subsid={{flat list|
* Starbucks Coffee
* [[Ethos Water]]
* [[Evolution Fresh]]
* [[Hear Music]]
* [[Pascal Rigo|La Boulange Bakery]]
* [[Seattle's Best Coffee]]
* [[Teavana]]
* [[Torrefazione Italia]]
* [[Tata Starbucks|Tata Starbucks (Hindiston)]]
}}|website={{URL|https://www.starbucks.com/|Starbucks.com}}}}
[[Fayl:Pike_Place_Market_-_Starbucks_circa_1977A.jpg|right|thumb| 1977-yilda [[:en:Pike_Place_Market|Pike Place Market]] ichki qismi]]
[[Fayl:Howard_Schultz_(33059510518).jpg|right|thumb| Xovard Shults 1986-yildan 2000-yilgacha va yana 2008-yildan 2017-yilgacha ijrochi direktor lavozimida ishlagan.]]

'''Starbucks korporatsiyasi''' shtab-kvartirasi [[Seattle|Vashington shtatining Sietl shahrida]] joylashgan [[Qahvaxona|qahvaxonalar]] va pishiriq kafelarining dunyodagi eng yirik tarmogʻi.

2021-yil noyabr holatiga koʻra, kompaniyaning 80 ta mamlakatda 33 833 ta doʻkoni mavjud boʻlib, ulardan 15 444 tasi AQSHda joylashgan. Starbucksning AQSHdagi doʻkonlaridan 8900 dan ortigʻi kompaniya tomonidan boshqariladi, qolganlari esa litsenziyaga ega.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Starbucks stores: U.S. and international|url=https://www.statista.com/statistics/218366/number-of-international-and-us-starbucks-stores/|kirish sanasi=29-noyabr 2021-yil|ish=Statista|til=inglizcha}}&lt;/ref&gt;

2021—2022-yillarda Starbucks kasaba uyushmalariga qoʻshilish uchun ovoz berish Starbucksning bir nechta joylarida, jumladan, Sietl, Buffalo, Rochester, Itaka, Kanzas-Siti va Manxetten kabi shaharlarda muvaffaqiyatli boʻldi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Lucas|ism=Amelia|sana=2-aprel 2022-yil|sarlavha=Starbucks' New York City Reserve Roastery becomes the 9th cafe to unionize|url=https://www.cnbc.com/2022/04/02/starbucks-new-york-city-reserve-roastery-becomes-the-9th-cafe-to-unionize.html|kirish sanasi=17-aprel 2022-yil|ish=CNBC|til=inglizcha}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Molla|ism=Rani|sana=2-aprel 2022-yil|sarlavha=They're young, optimistic and they want a union|url=https://www.vox.com/recode/22993509/starbucks-successful-union-drive|kirish sanasi=17-aprel 2022-yil|ish=Vox|til=inglizcha}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://seattle.eater.com/2022/3/22/22991799/seattle-starbucks-workers-united-unionize|sarlavha=Seattle Now Has Its First Unionized Starbucks Location|muallif=Jade Yamazaki Stewart|sana=22-mart 2022-yil|ish=[[Eater (vebsayt)|Eater]]}}&lt;/ref&gt;

Qahva madaniyatining ikkinchi toʻlqinining koʻtarilishi, odatda, Starbucks bilan bogʻliq boʻlib, u koʻplab qahva tajribalarini taqdim etdi. Starbucks issiq va sovuq ichimliklar, butun donli qahva, mikro-maydalangan eriydigan qahva, espresso, kofe [[latte]], katta va boʻsh bargli [[Choy|choylar]], sharbatlar, [[Frappuchino|Frappuccino]] ichimliklari, pishiriqlar va gazaklar bilan xizmat qiladi. Baʼzi takliflar mavsumiy yoki doʻkon joylashgan hududga xosdir. Mamlakatga qarab, koʻpchilik joylarda bepul [[Wi-Fi]] internetga kirish imkoniyati mavjud.

== Kompaniya haqida umumiy maʼlumot ==
Starbucks 1971-yilda Jerri Bolduin, Zev Siegl va Gordon Bouker tomonidan Sietldagi Pike Pleys bozorida tashkil etilgan. 1980-yillarning boshlarida ular kompaniyani Govard Shultsga sotdilar, u [[Milan (shahar)|Italiyaning Milan]] shahriga xizmat safaridan soʻng qahva doʻkonini espresso asosidagi ichimliklar sotiladigan qahvaxonaga aylantirishga qaror qildi. 1986-yildan 2000-yilgacha Bosh ijrochi direktor sifatida Shultsning birinchi lavozimida franchayzing avval Sietlda, keyin esa Qoʻshma Shtatlarning Gʻarbiy qirgʻogʻi boʻylab agressiv kengayishiga olib keldi. Shultsdan keyin kompaniyani besh yil boshqargan va Starbucksni qahva savdosining yirik oʻyinchisi sifatida koʻrsatgan Orin Smit oʻrnini egalladi va savdo hajmini 5 milliard dollargacha oshirdi. Jim Donald 2005-yildan 2008-yilgacha bosh ijrochi direktor boʻlib ishlagan va keng koʻlamli daromadlarni kengaytirishni boshqargan. Shults 2007-08 yillardagi moliyaviy inqiroz davrida bosh direktor lavozimiga qaytdi va keyingi oʻn yil davomida kompaniyaning bozor ulushini oshirish, takliflarini kengaytirish va brendni korporativ ijtimoiy masʼuliyat atrofida qayta yoʻnaltirish bilan oʻtkazdi. Hozirgi bosh direktor Kevin Jonson 2017-yilda Shultsning oʻrnini egalladi. 2022-yil mart oyida Starbucks Shults 2022-yil aprel oyida bosh direktor lavozimiga qaytishini eʼlon qildi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Haddon |first=Heather |date=16-mart 2022-yil |title=Former Starbucks CEO Howard Schultz to Return as Chain Faces Union Push, Rising Costs |language=inglizcha |work=Wall Street Journal |url=https://www.wsj.com/articles/starbucks-ceo-kevin-johnson-to-step-down-howard-schultz-to-return-in-interim-role-11647431940 |access-date=17-mart 2022-yil |issn=0099-9660}}&lt;/ref&gt;

Ichimlik va oziq-ovqatdan tashqari, koʻplab doʻkonlarda Starbucksning krujkalar, stakanlar, qoshiqlar va kofe presslari kabi rasmiy tovarlari mavjud. Bundan tashqari, [[pivo]], [[Sharob|vino]] va kichik tamaddilarni taklif qiladigan bir nechta „Starbucks Evenings“ makonlari mavjud. Starbucks brendi ostidagi qahva, muzqaymoq va shishaga solingan sovuq qahva ichimliklar AQSH va boshqa mamlakatlardagi oziq-ovqat doʻkonlarida sotiladi. 2010-yilda kompaniya Starbucks Reserve dasturini yagona ishlab chiqarilgan qahvalar va yuqori darajadagi qahvaxonalar uchun boshladi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Robinson |first=Melia |date=29-iyul 2017-yil |title=Starbucks is opening premium stores where you can buy coffee flights and cold-brew floats — take a look inside |work=[[Business Insider]] |url=https://www.businessinsider.com/photos-of-starbucks-reserve-bar-what-its-like-2017-7}}&lt;/ref&gt; Starbucks dastur doirasida tatib koʻrish xonalari va 43 ta kofe bari boʻlgan oltita pishirish korxonasini boshqaradi. Eng soʻnggi pishirish joyi 2019-yil noyabr oyida [[Chicago|Chikagodagi]] Magnificent Mileʼda ochildi va u dunyodagi eng katta Starbucks manziliga aylandi. Kompaniya oʻz biznes amaliyoti bilan bogʻliq koʻplab tortishuvlarga duch keldi. Aksincha, uning franshizasi katta brendga sodiqlik, bozor ulushi va kompaniya qiymatiga ega boʻldi.

Kompaniya Fortune 500&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://fortune.com/company/starbucks/fortune500/|sarlavha=Fortune 500: Starbucks|nashriyot=[[Fortune (jurnal)|Fortune]]}}&lt;/ref&gt; roʻyxatida 114-oʻrinda va Forbes Global 2000ʼda 288-oʻrinda turadi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.forbes.com/companies/starbucks/|sarlavha=Starbucks|ish=[[Forbes]]}}&lt;/ref&gt;

== Tarixi ==

==== 1970-yillar ====
Starbucks dastlab 1971-yil 30-martda Vashingtonning Sietl shahrida ochilgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.starbucks.ph/coffeehouse/store-design/1st-and-pike|sarlavha=1st And Pike|nashriyot=Starbucks|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190325110527/https://www.starbucks.com/coffeehouse/store-design/1st-and-pike|arxivsana=25-mart 2019-yil}}&lt;/ref&gt; Uni San-Fransisko universitetida birinchi marta talaba sifatida tanishgan biznes hamkorlari Jerri Bolduin, Zev Sigl va Gordon Bouker tashkil etgan:&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|title=Time Out Guide San Francisco|url=https://books.google.com/books?id=esY90CkrXbYC|year=2011|publisher=[[Time Out (jurnal)|Time Out]]|isbn=978-1-84670-220-4}}&lt;/ref&gt; Bu trioni yuqori sifatli qahva donlari va jihozlarini sotish uchun qahva qovuruvchi tadbirkor Alfred Pit ilhomlantirgan.&lt;ref name=&quot;Pren2523&quot;&gt;Pendergrast, pp. 252–53&lt;/ref&gt; Bowkerning eslashicha, uning biznes sherigi Terri Xekler „st“ harflari bilan boshlangan soʻzlarni kuchli deb oʻylagan va bu asoschilarni brend nomini topish umidida „st“ bilan boshlanadigan soʻzlar roʻyxatini yaratishga majbur qilgan. Ular [[Kaskad togʻlari|Kaskad tizmasidagi]] konchilar shahri boʻlgan „Starbo“ ni tanladilar va u yerdan guruh „Starbuck“ni, ''Moby-Dik'' kitobidagi bosh qahramonning ismini esladi.&lt;ref name=&quot;gotitsname&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Rolph |first=Amy |date=29-iyun 2012-yil |title=How Starbucks got its name – Seattle's Big Blog |work=[[Seattle Post-Intelligencer]] |url=https://blog.seattlepi.com/thebigblog/2012/06/29/how-starbucks-got-its-name/ |url-status=dead |access-date=19-aprel 2021-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20210419035116/https://blog.seattlepi.com/thebigblog/2012/06/29/how-starbucks-got-its-name/ |archive-date=19-aprel 2021-yil}}&lt;/ref&gt; Bowker shunday dedi: &quot;M''obi-Dikning'' Starbucks bilan bevosita aloqasi yoʻq edi; ularning orasidagi bogʻliqlik faqat tasodifiylik edi.&lt;ref name=&quot;gotitsname&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Allison |first=Melissa |date=9-mart 2008-yil |title=Starbucks co-founder talks about early days, launching Redhook and Seattle Weekly, too |work=[[The Seattle Times]] |url=https://www.seattletimes.com/business/starbucks-co-founder-talks-about-early-days-launching-redhook-and-seattle-weekly-too/}}&lt;/ref&gt;

Birinchi Starbucks doʻkoni 1971-yildan 1976-yilgacha Sietlda 2000 Gʻarbiy avenyuda joylashgan. Keyinchalik ular kafeni 1912-yilgi Pike Pleysga koʻchirishdi.&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=_h-MvFHAMOIC&amp;pg=PA135|title=Pacific Northwest.|last=Brewer|first=Stephen|publisher=[[DK (publisher)|Dorling Kindersley]]|year=2012|isbn=9781405370813|location=[[London]]|pages=135–|oclc=795852938}}&lt;/ref&gt; Bu vaqt ichida Starbucks doʻkonlarida ichimliklar emas, faqat qahva donalari sotilgan.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.historylink.org/File/20292|sarlavha=Starbucks: The Early Years|ism=Sheila|muallif=Farr|nashriyot=[[HistoryLink]]|sana=15-fevral 2017-yil}}&lt;/ref&gt; Faoliyatining dastlabki ikki yilida Starbucks Peetʼs Coffee &amp;amp;amp; Tea kompaniyasidan yashil qahva donalarini sotib oldi.&lt;ref name=&quot;peets.com&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=The History of Peet's Coffee {{!}} Peetʼs Coffee|url=https://www.peets.com/blogs/peets/the-history-of-peets-coffee|ish=www.peets.com|kirish sanasi=1-dekabr 2021-yil|til=inglizcha}}&lt;/ref&gt; 1973-yilda Alfred Pit Starbucks taʼminotini toʻxtatdi va ularning yangi Roastmaster Jim Reynoldsni tayyorlashga yordam berdi.&lt;ref name=&quot;peets.com&quot; /&gt;

==== 1980-yillar ====
1984-yilda Jerri Bolduin boshchiligidagi Starbucksning asl egalari Peetʼs Coffeeʼni sotib olishdi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Knobel |first=Lance |date=23-iyul 2012-yil |title=Peet's: Founded in Berkeley, acquired in Germany |work=[[Berkeleyside]] |url=https://www.berkeleyside.com/2012/07/23/peets-founded-in-berkeley-acquired-in-germany}}&lt;/ref&gt; 1986-yilga kelib kompaniya Sietlda&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=7-iyun 1987-yil |title=STARBUCKS COFFEE CO. SOLD |agency=[[Associated Press]] |url=https://www.joc.com/maritime-news/starbucks-coffee-co-sold_19870607.html |via=[[The Journal of Commerce]] |access-date=2022-07-14 |archive-date=2022-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220527164036/https://www.joc.com/maritime-news/starbucks-coffee-co-sold_19870607.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; oltita doʻkonni boshqargan va endigina espresso qahvasini sotishni boshlagan edi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Fabricant |first=Florence |date=2-sentabr 1992-yil |title=Americans Wake Up and Smell the Coffee |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/1992/09/02/garden/americans-wake-up-and-smell-the-coffee.html |url-access=subscription |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; 1987-yilda asl egalari Starbucks tarmogʻini marketing boʻyicha sobiq direktor Xovard Shultsga sotdilar, u oʻzining Il Giornale qahva doʻkonlarini Starbucks deb oʻzgartirdi va tezda kompaniyani kengaytira boshladi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.starbucks.com/about-us/company-information/starbucks-company-timeline|sarlavha=Starbucks Company Timeline|nashriyot=Starbucks}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Peiper |first=Heidi |date=25-iyun 2018-yil |title=Howard Schultz and Starbucks: 25 moments to remember |work=Starbucks |url=https://stories.starbucks.com/stories/2018/howard-schultz-and-starbucks-25-moments-to-remember/ |access-date=2022-07-14 |archive-date=2022-07-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220714225854/https://stories.starbucks.com/stories/2018/howard-schultz-and-starbucks-25-moments-to-remember/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Shuningdek, 1987-yilda Starbucks oʻzining birinchi joylarini Sietldan tashqarida [[Vancouver|Vankuverdagi]] Waterfront stansiyasida ([[Britaniya Kolumbiyasi]]) va [[Chicago|Chikagoda]] (Illinoys) ochdi.&lt;ref name=&quot;tele40&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |date=11-may 2011-yil |title=Forty years young: A history of Starbucks |work=[[The Daily Telegraph]] |url=https://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/retailandconsumer/8505866/Forty-years-young-A-history-of-Starbucks.html |url-status=live |url-access=subscription |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/retailandconsumer/8505866/Forty-years-young-A-history-of-Starbucks.html |archive-date=10-yanvar 2022-yil}}&lt;/ref&gt; 1989-yilga kelib, Tinch okeanining shimoli-gʻarbiy va oʻrta-gʻarbiy qismida 46 ta Starbucks doʻkoni mavjud boʻlib, kompaniya yiliga 200 000 000 fut (907185 kg) qovurish bilan shugʻullandi.

==== 1990-yillar ====
1992-yil iyun oyida Starbucks 140 ta savdo nuqtasiga ega boʻlib, ularning daromadi 1987-yildagi 1,3 million [[AQSh dollari|dollardan]] 73,5 million dollarni tashkil etdi. Bu vaqtga kelib kompaniyaning bozor qiymati 271 million dollarni tashkil etdi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Bowman |first=Jeremy |date=16-yanvar 2020-yil |title=If You Had Invested 32,000 in Starbucks' IPO, Here's How Much You'd Have Today |work=[[The Motley Fool]] |url=https://www.fool.com/investing/2020/01/16/if-you-had-invested-1000-in-starbucks-ipo-heres-ho.aspx}}&lt;/ref&gt; Kompaniyaning sotilgan 12% qismi kompaniya uchun taxminan 25 million AQSH dollarini yigʻdi, bu esa keyingi ikki yil ichida doʻkonlar sonini ikki baravar oshirish imkonini berdi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=26-iyun 2017-yil |title=7 Fun Facts about Starbucks In Honour of Its IPO's 25th Anniversary |url=https://www.nasdaq.com/articles/7-fun-facts-about-starbucks-honor-its-ipos-25th-anniversary-2017-06-26 |via=[[Nasdaq]]}}&lt;/ref&gt; 1992-yil sentabriga kelib Starbucks aksiyalari narxi 70 foizga oshdi.

==== 2000-yillar ====
2003-yil aprel oyida Starbucks Sietldagi eng yaxshi qahva va Torrefazione Italiaʼni AFC Enterprisesʼdan 72 million dollarga sotib oldi. Bitim Starbucks uchun atigi 150 doʻkonga ega boʻldi, ammo ''Sietl Post-Intelligencerga koʻra'', ulgurji biznes muhimroq edi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Frey |first=Christine |date=16-aprel 2003-yil |title=A grande deal for Starbucks |work=[[Seattle Post-Intelligencer]] |url=https://www.seattlepi.com/business/article/A-grande-deal-for-Starbucks-1112460.php}}&lt;/ref&gt;

2005-yildan 2007-yilgacha Govard Behar Starbucks Shimoliy Amerika prezidenti lavozimida ishlagan.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Jones |first=Jeanne Lang |date=27-yanvar 2008-yil |title=Talking with Howard Behar |work=[[American City Business Journals]] |url=https://www.bizjournals.com/seattle/stories/2008/01/28/story12.html}}&lt;/ref&gt;

2006-yil sentabr oyida raqib Diedrich Coffee oʻzining kompaniyaga tegishli chakana savdo doʻkonlarining koʻp qismini, shu jumladan, Oregon shtatidagi Coffee People kompaniyasining aksariyat joylarini Starbucksga sotishini eʼlon qildi va bu mintaqaviy qahva urushlarini kuchaytirdi. Starbucks Diedrich Coffee and Coffee People manzillarini Starbucksga aylantirdi. Portlend xalqaro aeroportidagi Coffee People manzillari sotuvdan chiqarildi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Hirsch |first=Jerry |date=15-sentabr 2006-yil |title=Diedrich to Sell Cafes to Rival |work=[[Los Angeles Times]] |url=https://articles.latimes.com/2006/sep/15/business/fi-diedrich15 |url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;

2008-yil boshida Starbucks mijozlardan takliflar va fikr-mulohazalarni toʻplash uchun moʻljallangan My Starbucks Idea nomli jamoat veb-saytini ishga tushirdi. Boshqa foydalanuvchilar takliflarni sharhlashi va ovoz berishi mumkin.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Schofield |first=Jack |date=24-mart 2008-yil |title=Starbucks lets customers have their say |work=[[The Guardian]] |location=[[London]] |url=https://www.theguardian.com/technology/2008/mar/24/netbytes.starbucks}}&lt;/ref&gt;

2008-yil mart oyida Starbucks Clover Brewing System ishlab chiqaruvchisi boʻlgan Coffee Equipment Company kompaniyasini sotib oldi. U Sietl, Kaliforniya, Nyu York va Bostondagi bir nechta Starbucks punktlarida „yangi siqilgan“ qahva tizimini sinovdan oʻtkazishni boshladi.&lt;ref name=&quot;Tasting&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Schwaner-Albright |first=Oliver |date=26-mart 2008-yil |title=Tasting the Future of Starbucks Coffee From a New Machine |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2008/03/26/dining/26starbucks.html |url-access=subscription |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;

2008-yil iyul oyida, Buyuk turgʻunlik davrida Starbucks oʻsib borayotgan iqtisodiy noaniqlik sharoitida kompaniyaga qarashli 600 ta kam ishlayotgan doʻkonlarni yopayotganini va AQSHdagi kengayish rejalarini toʻxtatganini eʼlon qildi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=HERMAN |first=CHARLES |date=1-iyul 2008-yil |title=Coffee Crisis? Starbucks Closing 600 Stores |work=[[ABC News]] |url=https://abcnews.go.com/Business/Story?id=5288740&amp;page=1}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Adamy |first=Janet |date=2-iyul 2008-yil |title=Starbucks to Shut 500 More Stores, Cut Jobs |work=[[The Wall Street Journal]] |url=https://www.wsj.com/articles/SB121494400432420449 |url-access=subscription}}&lt;/ref&gt; 2008-yil 29-iyulda Starbucks brendni qayta faollashtirish va uning daromadini oshirish taklifi doirasida deyarli 1000 ta chakana boʻlmagan ish joylarini qisqartirdi. Yangi qisqartirilgan lavozimlardan 550 tasi ishdan boʻshatilgan, qolganlari esa toʻldirilmagan ish oʻrinlariga aylantirilgan edi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Shepherd |first=Lauren |date=29-iyul 2008-yil |title=Starbucks cuts 1,000 non-store jobs |agency=[[Associated Press]] |url=https://www.thestar.com/business/2008/07/29/starbucks_to_cut_1000_jobs.html |via=[[Toronto Star]]}}&lt;/ref&gt;

==== 2010-yillar ====
2012-yil avgust oyida Alabama universitetining Fergyuson markazida AQSHdagi eng yirik Starbucks ochildi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Burch |first=Adrienne |date=28-avgust 2012-yil |title=Largest Starbucks in U.S. coming to the Ferg |work=[[The Crimson White]] |url=https://cw.ua.edu/12397/news/largest-starbucks-in-u-s-coming-to-the-ferg/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103133625/http://cw.ua.edu/2012/08/28/largest-starbucks-in-u-s-coming-to-the-ferg/ |archive-date=3-noyabr 2012-yil}}&lt;/ref&gt;

2013-yil 25-iyun kuni Starbucks AQSHdagi barcha doʻkonlaridagi ichimliklar va qandolatchilik menyulariga kaloriyalar miqdorini eʼlon qila boshladi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Abrahamian |first=Atossa Araxia |date=18-iyun 2013-yil |title=Starbucks to post calorie labels in stores nationwide |work=[[Reuters]] |url=https://www.reuters.com/article/us-starbucks-calories/starbucks-to-post-calorie-labels-in-stores-nationwide-idUSBRE95H0KD20130618}}&lt;/ref&gt;

2013-yil iyul oyida doʻkon ichidagi xaridlarning 10% dan ortigʻi mijozlarning mobil qurilmalari orqali amalga oshirildi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://techcrunch.com/2013/07/26/mobile-payment-at-u-s-starbucks-locations-crosses-10-as-more-stores-get-wireless-charging/|sarlavha=Mobile Payment At U.S. Starbucks Locations Crosses 10% As More Stores Get Wireless Charging|muallif=Etherington|ism=Darrell|ish=[[TechCrunch]]|sana=26-iyul 2013-yil}}&lt;/ref&gt;

Kompaniya 2013-yil oktabr oyida „Tweet-a-Coffee“ aksiyasini ishga tushirganda mobil platformadan yana bir bor foydalandi. Shu munosabat bilan aksiya [[Twitter|Twitter’ni]] ham oʻz ichiga oldi va mijozlar tvitda „[[Twitter|@tweetacoffee]]“ va doʻstni kiritib, doʻsti uchun 5 AQSH dollarilik sovgʻa kartasini xarid qilishlari mumkin edi. Keyhole tadqiqot firmasi kampaniyaning borishini kuzatdi; 2013-yil dekabr oyida ommaviy axborot vositalarida chop etilgan maqolada 27 000 kishi ishtirok etgani va shu kungacha 180 000 AQSH dollari miqdoridagi xaridlar amalga oshirilgani haqida xabar berilgan.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Ajani |first=Saif |date=5-dekabr 2013-yil |title=Starbucks' @Tweetacoffee Campaign Generated 4580,000 in Sales, HUGE Long-term Benefits |work=Keyhole |url=https://keyhole.co/blog/starbucks-twitter-campaign/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20131215004220/http://blog.keyhole.co/post/69080821142/starbucks-tweetacoffee-campaign-generated-180-000-in |archive-date=15-dekabr 2013-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://mashable.com/2013/12/05/starbuckss-tweet-a-coffee-180000/|sarlavha=Starbucks 'Tweet-a-Coffee' Campaign Prompted 4680,000 in Purchases|muallif=Wasserman|ism=Todd|ish=[[Mashable]]|sana=6-dekabr 2013-yil}}&lt;/ref&gt;

2014-yil yanvar oyida ixcham yoʻnalishdagi oʻzgarishlar doirasida Starbucks rahbariyati butun dunyo boʻylab yagona brenddan har bir doʻkon uchun mahalliy dizaynga eʼtibor qaratishga oʻtdi.

2018-yil 21-mart kuni Starbucks qahva ichuvchilarni yangi moliyaviy imkoniyatlardan foydalana oladigan qahvachilar bilan bogʻlash gʻoyasi bilan blokcheyn texnologiyasidan foydalanishni koʻrib chiqayotganini eʼlon qildi. Tajriba dasturini [[Kosta-Rika]], Kolumbiya va Ruanda fermerlari bilan boshlash rejalashtirilgan edi, bu qahva donasidan jinjongacha sayohat qilishning yangi usulini ishlab chiqishni qamrab olgan edi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=22-mart 2018-yil |title=Starbucks explores potential use of blockchain tech for 'bean to cup' pilot program |work=[[GeekWire]] |url=https://www.geekwire.com/2018/starbucks-explores-potential-use-blockchain-tech-bean-cup-pilot-program/}}&lt;/ref&gt; 2019-yilda Microsoft Build konferensiyasida qahva kompaniyasi Microsoft-ning Azureʼga asoslangan blokcheyn xizmatidan foydalangan holda oʻzining „donadan jonjonga“ dasturini rasman eʼlon qildi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Mearian |first=Lucas |date=7-may 2019-yil |title=From coffee bean to cup: Starbucks brews a blockchain-based supply chain with Microsoft |language=inglizcha |work=Computerworld |url=https://www.computerworld.com/article/3393211/from-coffee-bean-to-cup-starbucks-brews-a-blockchain-based-supply-chain-with-microsoft.html}}&lt;/ref&gt;

2019-yil noyabr oyida Starbucks 200 nafar xodimi bilan Chikagodagi Michigan avenyusida oʻzining eng yirik doʻkonini ochdi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Valinsky |first=Jordan |date=15-noyabr 2019-yil |title=Starbucks opens its biggest store ever |work=[[CNN]] |url=https://www.cnn.com/2019/11/15/business/worlds-largest-starbucks-chicago/index.html}}&lt;/ref&gt;

==== 2020-yillar ====
2020-yil 20-mart kuni, [[COVID-19 pandemiyasi|COVID-19 pandemiyasi sababli]] Starbucks AQSHdagi barcha qahva doʻkonlarini ikki haftaga yopdi. Bu vaqt ichida faqat avtomashina va yetkazib berish xizmatlari ishladi. Kompaniya vakillarining soʻzlariga koʻra, barcha ishchilar ishga ketgan yoki uyda oʻtirganidan qatʼiy nazar, keyingi 30 kun davomida maosh olishlari kerak edi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Taylor |first=Kate |date=20-mart 2020-yil |title=Starbucks is closing thousands of cafe-only stores across the US, keeping drive-thrus open and paying workers for 30 days whether they come to work or not |work=[[Business Insider]] |url=https://www.businessinsider.com/starbucks-closing-locations-keeping-drive-thru-open-2020-3}}&lt;/ref&gt; COVID-19 karantinlari Starbucksning umumiy savdosi 10% ga, Xitoyda esa 50% ga kamayishiga olib keldi, chunki bu yerda karantin choralari ayniqsa qattiq edi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Sherman |first=Natalie |date=28-aprel 2020-yil |title=Cars out, snacks in as virus impacts US profits |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/business-52465337}}&lt;/ref&gt;

2020-yil may oyida kompaniya sotuvlar kamayganligi sababli joy egalaridan ijara haqini kamaytirishni soʻradi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=LeVine |first=Steve |date=28-iyul 2020-yil |title=The Uncertain Future of Post-Pandemic Starbucks |work=[[Medium (vebsayt)|Medium]] |url=https://marker.medium.com/the-case-for-shorting-starbucks-388a91e65421}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Lucas |first=Amelia |date=14-may 2020-yil |title=Starbucks asks for a break on rent for the next year |work=[[CNBC]] |url=https://www.cnbc.com/2020/05/14/starbucks-asks-for-a-break-on-rent-for-the-next-year.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Moore |first=Cortney |date=28-may 2020-yil |title=Starbucks landlords 'astounded' by company's coronavirus rent reduction request |work=[[FOX Business]] |url=https://www.foxbusiness.com/money/starbucks-landlords-astounded-coronavirus-rent-reduction}}&lt;/ref&gt;

2020-yil dekabr oyida Starbucks oʻz doʻkonlari sonini 2030-yilga kelib 33 000 dan 55 000 ga koʻpaytirishni rejalashtirayotganini eʼlon qildi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Wiener-Bronner |first=Danielle |date=9-dekabr 2020-yil |title=Starbucks plans to open about 22,000 stores in the next ten years |work=[[CNN]] |url=https://www.cnn.com/2020/12/09/business/starbucks-store-openings/index.html}}&lt;/ref&gt;

=== Iqtisodiy holati ===
[[Fayl:Starbucks_stores_graph.png|right|thumb| 1971-yildan 2011-yilgacha Starbucks doʻkonlari sonining oʻsishini koʻrsatadigan grafik&lt;ref name=&quot;tele40&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |date=11-may 2011-yil |title=Forty years young: A history of Starbucks |work=[[The Daily Telegraph]] |url=https://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/retailandconsumer/8505866/Forty-years-young-A-history-of-Starbucks.html |url-status=live |url-access=subscription |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/retailandconsumer/8505866/Forty-years-young-A-history-of-Starbucks.html |archive-date=10-yanvar 2022-yil}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;&lt;span class=&quot;cs1-lock-subscription&quot; title=&quot;Paid subscription required&quot;&gt;[https://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/retailandconsumer/8505866/Forty-years-young-A-history-of-Starbucks.html „Forty years young: A history of Starbucks“]&lt;/span&gt;. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;]]
{| class=&quot;wikitable float-left&quot; style=&quot;text-align: right;&quot;
|+2005-yildan buyon rivojlanish koʻrsatkichlari&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Starbucks Revenue 2006-2021 SBUX|url=https://www.macrotrends.net/stocks/charts/SBUX/starbucks/revenue|ish=www.macrotrends.net}} {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
!Yil
! Daromad&lt;br /&gt;AQSH$
! Sof foyda&lt;br /&gt;AQSH $
! Jami aktivlar&lt;br /&gt; AQSH $
! Oʻrtacha&lt;br /&gt;Har bir aksiya narxi AQSH $
! Xodimlar
|-
| 2005
| 6369
| 494
| 3514
| 13,40
| 115 000
|-
| 2006
| 7787
| 564
| 4 429
| 17,62
| 145 800
|-
| 2007
| 9412
| 673
| 5344
| 14,12
| 172 000
|-
| 2008
| 10 383
| 316
| 5 673
| 7,61
| 176 000
|-
| 2009
| 9 775
| 391
| 5 577
| 7,87
| 142 000
|-
| 2010
| 10 707
| 946
| 6 386
| 13,07
| 137 000
|-
| 2011
| 11 700
| 1246
| 7360
| 18,92
| 149 000
|-
| 2012
| 13 277
| 1384
| 8219
| 25,63
| 160 000
|-
| 2013
| 14 867
| 8
| 11517
| 33,71
| 182 000
|-
| 2014
| 16 448
| 2068
| 10 753
| 37,78
| 191 000
|-
| 2015
| 19 163
| 2757
| 12 416
| 53,25
| 238 000
|-
| 2016
| 21 316
| 2818
| 14 313
| 56,59
| 254 000
|-
| 2017
| 22 387
| 2885
| 14 366
| 57,27
| 277 000
|-
| 2018
| 24 720
| 4518
| 24 156
| 57,50
| 291 000
|-
| 2019
| 26 509
| 3599
| 19 220
| 81,44
| 346 000
|-
| 2020
| 23 518
| 928
| 29 375
| 82,33
| 349 000
|-
| 2021
| 29 061
| 4 199
| 31 393
| 112,05
| 383 000
|}

== Mahsulotlari ==
[[Fayl:Lody_marki_Starbucks.jpg|right|thumb| Starbucks kofe lattelari]]

=== Qahva stakanlarining oʻlchamlari ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Ism
! Oʻlchov
! Izohlar
|-
| Qisqa
|8 unsiya (240 ml)
| Ikki original oʻlchamdan kichikroq
|-
| Uzun boʻyli
|12 unsiya (350 ml)
| Ikki original oʻlchamdan kattaroq
|-
| Grande
|16 unsiya (470 ml)
| italyancha „katta“
|-
| Venti
| 20 unsiya (590 ml) – Issiq&lt;br /&gt;26 unsiya (770 ml) – Muzli
| italyancha „yigirma“
|-
| Trenta
| 30 unsiya (890 ml)
| italyancha „oʻttiz“
|}

=== Kam kaloriya va shakarsiz mahsulotlar ===
2008-yil yanvar oyida Starbucks kompaniyasi taklif etayotgan yogʻsiz sutdan foydalanadigan va tabiiy (masalan, xom shakar, agave siropi yoki asal) bilan shirinlanishi mumkin boʻlgan past kaloriyali va shakarsiz ichimliklarni taklif qiladigan yengil ichimliklar qatorini boshladi (masalan, SweetʼN Low, Splenda, Equal).&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=PARKER-POPE |first=TARA |date=15-yanvar 2008-yil |title=The Skinny at Starbucks |work=[[The New York Times]] |url=https://well.blogs.nytimes.com/2008/01/15/the-skinny-at-starbucks/ |url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=26-dekabr 2007-yil |title=Starbucks Latte And Mocha Offerings Get A Skinny Makeover To Help Coffee Lovers Feel Great In 2008 |work=Starbucks |url=https://stories.starbucks.com/stories/2007/starbucks-latte-and-mocha-offerings-get-a-skinny-makeover-to-help-coffee-lo/ |access-date=2022-07-14 |archive-date=2022-07-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220714224352/https://stories.starbucks.com/stories/2007/starbucks-latte-and-mocha-offerings-get-a-skinny-makeover-to-help-coffee-lo/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

=== Sutsiz sut takliflari ===
1997-yilda Starbucks oʻzining AQSHdagi doʻkonlarida soya suti bilan birinchi marta sutsiz sutni taklif qildi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Schouten |first=Rebekah |date=2-mart 2021-yil |title=Starbucks adds oat milk and more to spring menu |work=Bake |url=https://www.bakemag.com/articles/14432-starbucks-adds-oatmilk-and-more-to-spring-menu}}&lt;/ref&gt;

2007-yilda Starbucks rBGH bilan boqilgan sigirlardan olingan sutdan foydalanishni toʻxtatdi. 2009-yil iyun oyida kompaniya yuqori fruktozali makkajoʻxori siropi yoki sunʼiy ingredientlarsiz salatlar va pishirilgan mahsulotlarni sotishni boshladi. Ushbu harakat sogʻliq va xarajat haqida oʻylaydigan isteʼmolchilarni jalb qilishi kutilgan edi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Baertlein |first=Lisa |date=3-iyun 2009-yil |title=Starbucks revamps bakery food ingredients |work=[[Reuters]] |url=https://www.reuters.com/article/ousiv/idUSTRE55175Y20090602}}&lt;/ref&gt;

2015-yilda Starbucks kokos sutini taklif qila boshladi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Horovitz |first=Bruce |date=4-fevral 2015-yil |title=Starbucks to roll out coconut milk option |work=[[USA Today]] |url=https://www.usatoday.com/story/money/2015/02/04/starbucks-fast-food-restaurants-coconut-milk/22862931/}}&lt;/ref&gt; 2016-yilda u [[bodom suti]]ni taklif qila boshladi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=15-avgust 2016-yil |title=Starbucks' Introduction Of Almond Milk Is An Investment In The Future |work=[[Forbes]] |url=https://www.forbes.com/sites/greatspeculations/2016/08/15/starbucks-introduction-of-almond-milk-is-an-investment-in-the-future/}}&lt;/ref&gt; 2020-yil yanvar oyida joʻxori suti mamlakatda mavjud boʻldi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Willis |first=Kiersten |date=28-yanvar 2020-yil |title=Starbucks adds oat milk drink amid growing demand for vegan options |work=[[Atlanta Journal-Constitution]] |url=https://www.ajc.com/lifestyles/starbucks-adds-oat-milk-drink-amid-growing-demand-for-vegan-options/Erwi9offIPAYd7CKBwq7rM/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Schouten&quot;&gt;Schouten.&lt;/ref&gt; Kompaniya, shuningdek, Nestle SA bilan hamkorlikda chakana savdoda sutsiz kremlarni taklif qiladi.&lt;ref name=&quot;Schouten&quot; /&gt;

=== Eriydigan qahva va qahva kapsulalari ===
2009-yil mart oyida Starbucks VIA „Ready Brew“ deb nomlangan eriydigan qahva paketlari qatorini taqdim etdi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Miller |first=Claire Cain |date=17-fevral 2009-yil |title=Starbucks Coffee, Now in Instant |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2009/02/18/business/18sbux.html |url-access=subscription}}&lt;/ref&gt; U birinchi boʻlib Nyu York shahrida namoyish etildi va mahsulot [[Seattle|Sietl]], [[Chicago|Chikago]] va [[London|Londonda]] ham sinovdan oʻtkazildi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Jargon |first=Julie |date=30-sentabr 2009-yil |title=Starbucks Takes New Road With Instant Coffee |work=[[The Wall Street Journal]] |url=https://www.wsj.com/articles/SB125418430092348015 |url-access=subscription |issn=0099-9660}}&lt;/ref&gt;

=== Kofe qaynatgichlar va bir martalik kapsulalar ===
2012-yil sentabrida Starbucks kompaniyasi isteʼmolchiga moʻljallangan bir martalik kofe mashinasi boʻlgan Verismoʻni taqdim etishni rejalashtirayotganini eʼlon qildi, u muhrlangan plastik stakan maydalangan qahvadan va latte uchun „sut podi“dan foydalanadi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Strom |first=Stephanie |date=20-sentabr 2012-yil |title=Starbucks to Introduce Single-Serve Coffee Maker |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2012/09/20/business/starbucks-to-introduce-single-serve-coffee-maker.html |url-access=subscription |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;

=== Meva sharbatlari, mevali ichimliklar va gazlangan ichimliklar ===
2011-yil 10-noyabrda Starbucks Evolution Fresh sharbat kompaniyasini 30 million dollarga naqd pulga sotib oldi va 2012-yilning oʻrtalaridan boshlab Jamba Inc tomonidan ajratilgan hududga kirib, sharbat barlari tarmogʻini ishga tushirishni rejalashtirdi. Uning birinchi doʻkoni Kaliforniyaning San-Bernardino shahrida va San-Fransiskoda doʻkon qurish rejalari 2013-yil boshida ishga tushirilishi kerak edi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Baertlein |first=Lisa |date=11-noyabr 2011-yil |title=Starbucks to open U.S. juice bars in 2012 |work=[[Reuters]] |url=https://www.reuters.com/article/uk-starbucks/starbucks-to-open-u-s-juice-bars-in-2012-idUSLNE7AA01H20111111}}&lt;/ref&gt;

=== Energetik ichimliklar ===
2022-yil yanvar oyida Starbucks „Baya“ deb nomlangan konservalangan energetik ichimliklar liniyasini ishga tushirdi. Ichimlik tarkibida qahva mevasidan kofein mavjud.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=New Starbucks BAYA Energy Launches in Grocery Stores Nationwide|url=https://stories.starbucks.com/press/2022/new-starbucks-baya-energy-launches-in-grocery-stores-nationwide/|kirish sanasi=2-fevral 2022-yil|ish=Starbucks Stories|til=en-us}}{{Oʻlikhavola|date=aprel 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Business|ism=Danielle Wiener-Bronner, CNN|sarlavha=Starbucks is launching an energy drink|url=https://www.cnn.com/2022/01/25/business/starbucks-new-drinks-energy/index.html|kirish sanasi=2-fevral 2022-yil|ish=CNN}}&lt;/ref&gt;

=== Bayramona stakanlar ===
Har yili noyabr-yanvar oylari orasida Starbucks yangi bayram tovarlarini, jumladan, turli bayramona dizayndagi yangi qogʻoz stakanlarni chiqaradi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Filloon|ism=Whitney|sana=10-noyabr 2015-yil|sarlavha=Starbucks' Holiday Cup Controversies, Explained|url=https://www.eater.com/2015/11/10/9705570/starbucks-holiday-red-cups-controversy-history|kirish sanasi=2-oktabr 2021-yil|ish=Eater|til=inglizcha}}&lt;/ref&gt;

=== Starbucks kartasi va sodiqlik dasturi ===
2008-yil may oyida Starbucks Card (ilgari shunchaki sovgʻa kartasi) roʻyxatdan oʻtgan foydalanuvchilari uchun sodiqlik dasturi joriy etildi, unda bepul [[Wi-Fi]] Internetga kirish, soya suti va xushboʻy siroplar uchun toʻlov olinmaydi, shuningdek, qahvalardan bepul qoʻshimcha toʻldirish kabi imtiyozlarni taklif qiladi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.starbucks.com/rewards#starcode|sarlavha=Card Rewards|nashriyot=Starbucks.com}}&lt;/ref&gt; Mijoz har safar ichimlik sotib olayotganda, agar u oʻz mukofot kartasini taqdim qilsa yoki mobil ilovadan kartasini skanerlasa, yulduzlarga ega boʻladi.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{veb manbasi|muallif=Elliott|ism=Megan|sana=4-noyabr 2018-yil|sarlavha=How Does the Starbucks Rewards Program Work? Here's How to Get a Free Starbucks Drink|url=https://www.cheatsheet.com/money-career/how-does-the-starbucks-rewards-program-work-heres-how-to-get-a-free-starbucks-drink.html/|kirish sanasi=1-oktabr 2021-yil|ish=Showbiz Cheat Sheet|til=inglizcha|qaralgan sana=2022-07-14|arxivsana=2022-08-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220811023018/https://www.cheatsheet.com/money-career/how-does-the-starbucks-rewards-program-work-heres-how-to-get-a-free-starbucks-drink.html/}}&lt;/ref&gt; Oxir-oqibat, bu yulduzlar mijozlarga bepul ichimliklar, bepul qoʻshimchalar, bepul non mahsulotlari yoki tanlangan mahsulotlar kabi imtiyozlardan foydalanish imkonini berish uchun toʻplanadi.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

== Joylari ==
[[Fayl:Starbucks_Map.svg|thumb| 2022-yil martidan boshlab Starbucks joylashgan mamlakatlar]]
Kompaniyaning shtab-kvartirasi [[Seattle|Sietl]] shahrida (Vashington, Amerika Qoʻshma Shtatlari) joylashgan boʻlib, 2015-yil yanvar oyi holatiga koʻra bu yerda 3501 kishi ishlagan&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Lerman |first=Rachel |date=15-yanvar 2014-yil |title=Starbucks confirms layoffs at Seattle headquarters |work=[[American City Business Journals]] |url=https://www.bizjournals.com/seattle/blog/2015/01/starbucks-confirms-layoffs-at-seattle-headquarters.html}}&lt;/ref&gt; Starbucks majmuasidagi asosiy bino avval Sears tarqatish markazi edi.

2020-yil holatiga koʻra Starbucks 79 mamlakat, olti qitʼada 32 660 fililaliga ega boʻlgan:&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.statista.com/statistics/266465/number-of-starbucks-stores-worldwide/|sarlavha=Number of Starbucks stores worldwide|ish=[[Statista]]}}&lt;/ref&gt;
{| style=&quot;width:100%;&quot;
| style=&quot;width:15%; vertical-align:top; text-align:left;&quot; |
; Afrika

* [[Janubiy Afrika Respublikasi|Janubiy Afrika]] : 54&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.businessinsider.co.za/starbucks-expansion-in-south-africa-2021-12-2//|sarlavha=Starbucks thought it would have 30 stores in SA by 2022 – but it will hit 41 amid the pandemic|sana=22-dekabr 2021-yil}}&lt;/ref&gt;
* [[Misr]] : 32&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.theafricareport.com/85582/south-africa-starbucks-aims-to-become-a-habit-rather-than-destination-says-ceo-maizey//|sarlavha=Starbucks aims to become a habit 'rather than destination' says CEO Maizey|sana=11-may 2021-yil}}&lt;/ref&gt;
* [[Marokash]] : 9
* [[Tunis]] : 1&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.realites.com.tn/2019/04/starbucks-sinstalle-enfin-a-tunis/|sarlavha=Starbucks s'installe -enfin- à Tunis|sana=5-aprel 2019-yil|qaralgan sana=14-iyul 2022-yil|arxivsana=19-mart 2022-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220319085547/https://www.realites.com.tn/2019/04/starbucks-sinstalle-enfin-a-tunis/}}&lt;/ref&gt;; Osiyo

* [[Xitoy]] : 5000
* [[Yaponiya]] : 1415
* [[Koreya Respublikasi|Janubiy Koreya]] : 1080
* [[Turkiya]] : 562
* [[Xitoy Respublikasi|Tayvan]] : 430
* [[Tailand]] : 410
* [[Malayziya]] : 327&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=October 26|ism=Shazni Ong / theedgemarkets com|sana=26-oktabr 2021-yil|sarlavha=Starbucks to have near-complete presence in Malaysia by end-2021 with new outlet in Perlis — Berjaya Food|url=http://www.theedgemarkets.com/article/starbucks-have-complete-presence-malaysia-end2021-new-outlet-perlis-%E2%80%94-berjaya-food|kirish sanasi=28-dekabr 2021-yil|ish=The Edge Markets}}&lt;/ref&gt;
* [[Filippin]] : 300
* [[Hindiston]] : 270[[Indoneziya]] : 249
* [[Hong Kong|Gonkong]] : 147
* [[Birlashgan Arab Amirliklari]] : 138
* [[Singapur]] : 125
* [[Saudiya Arabistoni]] : 92
* [[Kuvayt|Quvayt]] : 89
* [[Vyetnam|Vetnam]] : 64
* [[Livan]] : 41
* [[Qozogʻiston|Qozogʻiston]] : 30
* [[Kambodja]] : 21
* [[Bahrayn]] : 19
* [[Qatar]] : 18
* [[Iordaniya]] : 14
* [[Kipr Respublikasi|Kipr]] : 11
* [[Ummon Sultonligi|Ummon]] : 11
* [[Ozarbayjon]] : 4
* [[Bruney]] : 4
| style=&quot;width:15%; vertical-align:top; text-align:left;&quot; |
; Yevropa

* [[Birlashgan Qirollik]] : 884
* [[Germaniya]] : 161
* [[Fransiya|Fransiya]] : 121
* [[Rossiya]] : 112 (toʻxtatilgan)
* [[Ispaniya]] : 107
* [[Polsha]] : 72
* [[Irlandiya]] : 67
* [[Shveysariya|Shveysariya]] : 63
* [[Niderlandiya]] : 59
* [[Ruminiya]] : 48
* [[Gretsiya]] : 31
* [[Chexiya]] : 26
* [[Daniya]] : 21
* [[Avstriya]] : 20
* [[Belgiya]] : 19
* [[Norvegiya]] : 17
* [[Shvetsiya]] : 17
* [[Vengriya]] : 16
* [[Bolgariya]] : 14
* [[Italiya]] : 13
* [[Portugaliya]] : 11
* [[Finlandiya]] : 9
* [[Slovakiya]] : 8
* [[Lyuksemburg]] : 4
* [[Malta]] : 4
* [[Serbiya]] : 3
* [[Andorra]] : 1
* [[Monako]] : 1
| style=&quot;width:15%; vertical-align:top; text-align:left;&quot; |
; Shimoliy Amerika

* [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Qoʻshma Shtatlar]] : 15 041&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Number of Starbucks stores in the U.S.|url=https://www.statista.com/statistics/218360/number-of-starbucks-stores-in-the-us/|ish=[[Statista]]}}&lt;/ref&gt;
* [[Kanada]] : 2359
* [[Meksika]] : 531
* [[Bagamalar|Bagama orollari]] : 12
* [[Kosta-Rika]] : 12
* [[El Salvador|Salvador]] : 11
* [[Trinidad va Tobago]] : 11
* [[Gvatemala]] : 7
* [[Yamayka]] : 7
* [[Panama]] : 5
* [[Aruba]] : 3
* Kyurasao : 3
* [[Barbados]] : 1
* [[Kayman orollari]] : 1
* [[Dominika Respublikasi|Dominikan Respublikasi]] : 1
; Okeaniya

* [[Avstraliya]] : 59
* [[Yangi Zelandiya]] : 22; Janubiy Amerika

* [[Braziliya]] : 122
* [[Argentina]] : 100
* [[Chili]] : 91
* [[Peru]] : 81
* [[Kolumbiya]] : 24
* [[Urugvay]] : 9
* [[Boliviya]] : 4
|}[[Fayl:Starbucks-germany.jpg|thumb| [[Frankfurtmayn|Frankfurtdagi Starbucks, Germaniya]], 2004-yil]]
=== Xalqaro manzillari ===
[[Fayl:Starbucks_Cafe_in_Warsaw,_Poland.jpg|thumb| [[Varshava|Varshavadagi]] Starbucks kafesi, Polsha, 2014-yil]]
[[Fayl:Starbucks_in_Finland.jpg|thumb| Vantaa shahridagi Xelsinki aeroportidagi Starbucks, [[Finlandiya]], 2018-yil]]
[[Fayl:Seremban_2_Starbucks_1.jpg|thumb| Starbucks Drive-Thru, Seremban 2, Negeri Sembilan, [[Malayziya]], 2021-yil]]
[[Fayl:Starbucks_at_the_Forbidden_City.jpg|thumb| [[Imperator saroyi|Taqiqlangan shaharda]] Starbucks, Pekin, Xitoy, 2005-yil; 2007-yilda yopilgan]]
[[Fayl:Starbucks-seoul.JPG|right|thumb| [[Seul|Seuldagi Starbucks, Janubiy Koreya]], 2020-yil]]
[[Fayl:Starbucks_Truck_NJ_Turnpike.jpg|thumb| Starbucks oziq-ovqat yuk mashinasi Nyu Jersidagi dam olish maskanida, 2018-yil]]
[[Fayl:Fourways_Mall_Starbucks.jpeg|thumb| Fourways Mall ichidagi Starbucks, [[Janubiy Afrika Respublikasi|Janubiy Afrika]]]]
[[Fayl:Roy_Street_Coffee_&amp;_Tea,_Seattle_-_01.jpg|right|thumb| [[Seattle|Sietldagi]] Roy Street Coffee &amp; Tea, Starbucks misoli, 2016-yil]]
 
[[Fayl:Dumb_Starbucks.jpg|thumb| 2014-yil 9-fevralda „Dum Starbucks“ tashqarisidagi navbat]]
[[Fayl:LCD_Consumer_Whore_cover.jpg|thumb| Karikaturachi Kieron Dwyerning birinchi ''LCD'' soni, 2000-yil]]
{{Clear}}
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Nasdaq-100}}</text>
      <sha1>cml5ukf552ht6mdk1n8iucivd36m61t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sonali Bendre</title>
    <ns>0</ns>
    <id>751556</id>
    <revision>
      <id>6328361</id>
      <parentid>6122237</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:53:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328361</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28223" sha1="avu1qofrey2s2d8za288jenynu78ox9" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
|ismi=Sonali Bendre
|portret=Sonali Bendre graces closing ceremony of IFFI 2017 in Goa (06) (cropped).jpg
|tavsif=Bendre in 2017
|tugʻilgan paytidagi ismi=
|tavallud sanasi= 1975-yil 1-yanvar
|tavallud joyi=[[Mumbay]], [[Maharashtra]], [[Hindiston]]
|bilimi=
|kasbi=Actress
|faoliyat_yillari=1994–present
|turmush oʻrtogʻi= [[Goldie Behl]]
|bolalari=1
|otasi=
|mukofotlari=}}


'''Sonali Bendre''' — 1975-yil 1-yanvarda tugʻilgan hind aktrisasi va modeli boʻlib, u asosan [[Hind tili|hind]] filmlarida, [[Telugu tili|telugu]], [[Kannada tili|kannada]] va [[Tamil tili|tamil]] tillarida suratga olingan filmlarda ishlagan. U bir nechta mukofotlarni qoʻlga kiritdi, shu jumladan Filmfare mukofoti&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Filmfare Awards Look Back: 1994-1995|url=https://www.filmfare.com/awards/filmfare-awards/winners|nashriyot=Filmfare|kirish sanasi=18-mart 2019-yil}}&lt;/ref&gt;. U oʻzini 90-yillarning etakchi hind aktrisalaridan biri sifatida koʻrsatdi va oʻzining uslubi bilan mashhurlikga erishdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Sonali Bendre: the 90s style icon|url=https://m.photos.timesofindia.com/etimestrendsetters-sonali-bendre-the-90s-crush-who-made-jaws-drop-with-her-iconic-style-statements/amp_etarticleshow/88853022.cms|sana=12-yanvar 2022-yil|ish=The Times of India}}&lt;/ref&gt;.

Bendre oʻsmirlik chogʻida bir nechta [[Model (shaxs)|modellashtirish]] topshiriqlarini bajardi va 1994-yilda ''Aag'' bilan aktyorlik debyutini boshlashdan oldin bir nechta televizion reklamalarda paydo boʻldi va oʻzining birinchi tijoriy muvaffaqiyati va ishqiy romantikasi Diljale (1996) bilan erishdi. U ''Major Saab'' (1998), ''Zaxm'' (1998), &quot; ''Sarfarosh'' „ (1999), ''“Hum Saath-Saath Xain&quot;'' (1999) va ''Hamara Dil Aapke Paas Xay'' (2000) filmlarida bosh rollarni ijro etgan holda mashhurlikka erishdi. Keyingi muvaffaqiyat Kannada filmi ''Preethse'' (2000) va Telugu romanslari ''Murari'' (2001), ''Indra'' (2002), ''Khadgam'' (2002) va ''Manmadhudu'' (2002) bilan keldi.

== Erta va shaxsiy hayot ==
Bendre 1975-yil 1-yanvarda hozirgi [[Mumbay]] shahrida Maxarashtriyaliklar oilasida tugʻilgan&lt;ref name=&quot;TimesNowBirth&quot;&gt;{{veb manbasi|url=https://www.timesnownews.com/entertainment/news/people/article/10-throwback-photos-of-birthday-girl-sonali-bendre-that-will-make-you-drool-over-her-beauty/340007|sarlavha=10 throwback photos of birthday girl Sonali Bendre that will make you drool over her beauty|ish=Times Now News|sana=1-yanvar 2019-yil|til=en-GB|kirish sanasi=6-iyun 2019-yil}}&lt;/ref&gt;. Uning 2 singlisi bor. Uning otasi davlat xizmatchisi edi&lt;ref name=&quot;behl2010&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Kamat |first=Payal |date=9-iyun 2010-yil |title=Goldie Behl's Maha Mantra |work=Mid Day |url=https://www.mid-day.com/articles/goldie-bhel-s-maha-mantra/84701 |access-date=7-aprel 2019-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20200301100940/https://www.mid-day.com/articles/goldie-bhel-s-maha-mantra/84701 |archive-date=1-mart 2020-yil |quote=.....brother-in-law's place in the prized locality of Dadar.... My father-in-law, for instance, was a civil servant who worked in the CWC.........[Sonali Bendre]'s family is CKP....}}&lt;/ref&gt;. U Mumbaydagi Ramnarain Ruia kollejida tahsil olgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.hindustantimes.com/brunch/personal-agenda-sonali-bendre/story-ovB7bberVpZefgJFTt6ybJ.html|sarlavha=Personal Agenda: Sonali Bendre|sana=31-may 2012-yil|ish=Hindustan Times|til=en|kirish sanasi=27-iyun 2019-yil}}&lt;/ref&gt;. Kendriya Vidyalaya, [[Bangalor|Bangalorda]] tahsil olgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.deccanherald.com/Content/Aug42007/metrosat2007080316960.asp|sarlavha=I love being a mommy|muallif=Prathyusha|ism=B V|sana=4-avgust 2007-yil|ish=Deccan Herald|arxivurl=https://web.archive.org/web/20070929122900/http://www.deccanherald.com/Content/Aug42007/metrosat2007080316960.asp|arxivsana=29-sentabr 2007-yil|kirish sanasi=7-aprel 2019-yil}}&lt;/ref&gt;.

U 2002-yilda kinorejissor [[Goldie Behl]]ga turmushga chiqdi va Ranvir ismli oʻgʻil koʻrdi&lt;ref name=&quot;sona1&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |date=5-may 2019-yil |title=Sussanne Khan reveals she got to know Sonali Bendre through Goldie Behl: He was smitten with her |work=India Today |url=https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/sussanne-khan-reveals-she-got-to-know-sonali-bendre-through-goldie-behl-he-was-smitten-by-her-1517543-2019-05-05 |access-date=25-iyun 2020-yil}}&lt;/ref&gt;.

'''Saraton'''

2018-yil 4-iyul kuni u [[Twitter|Twitter’da]] unga metastatik saraton tashxisi qoʻyilgani va Nyu-Yorkdagi kasalxonada davolanayotganini maʼlum qildi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=3-dekabr 2018-yil |title=Sonali Bendre: Bollywood star's cancer posts inspires India fans |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-46423340 |access-date=27-dekabr 2018-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.ndtv.com/entertainment/sonali-bendre-getting-her-hair-trimmed-couldnt-stop-smiling-watch-adorable-video-2017933|sarlavha=Sonali Bendre, Getting Her Hair Trimmed, Couldn't Stop Smiling. Watch Adorable Video|muallif=Goyal|ism=Divya|sana=4-aprel 2019-yil|nashriyot=NDTV|kirish sanasi=8-aprel 2019-yil}}&lt;/ref&gt;.

== Karyera ==
Bendre ''Star Dust Talent Search''ga kirishdan oldin model edi. Keyin u Sohail Xon tomonidan ishlab chiqarilgan ''Ram'' filmida rol oʻynadi&lt;ref name=&quot;DNA&quot;&gt;{{veb manbasi|url=https://www.dnaindia.com/entertainment/report-did-govinda-discover-sonali-bendre-not-really-2339363|sarlavha=Did Govinda discover Sonali Bendre? Not really!|sana=2-mart 2017-yil|ish=DNA India|til=en|kirish sanasi=6-iyun 2019-yil}}&lt;/ref&gt;. Uning birinchi asosiy roli 19 yoshida ''Aag'' (1994) filmida boʻlgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.ndtv.com/entertainment/sonali-bendre-getting-her-hair-trimmed-couldnt-stop-smiling-watch-adorable-video-2017933|sarlavha=Sonali Bendre, Getting Her Hair Trimmed, Couldn't Stop Smiling. Watch Adorable Video|muallif=Goyal|ism=Divya|sana=4-aprel 2019-yil|nashriyot=NDTV|kirish sanasi=8-aprel 2019-yil}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFGoyal2019&quot;&gt;Goyal, Divya (4 April 2019). [https://www.ndtv.com/entertainment/sonali-bendre-getting-her-hair-trimmed-couldnt-stop-smiling-watch-adorable-video-2017933 „Sonali Bendre, Getting Her Hair Trimmed, Couldnʼt Stop Smiling. Watch Adorable Video“]. NDTV&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;8 April&lt;/span&gt; 2019&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; Buning uchun u Yilning lyuks yangi yuzi uchun Filmfare mukofotini va eng istiqbolli yangi ishtirokchi uchun Yulduzli ekran mukofotini qoʻlga kiritdi&lt;ref name=&quot;LuxAward&quot;&gt;{{veb manbasi|url=https://zeenews.india.com/people/sonali-bendres-sister-in-law-shrishti-arya-updates-about-her-health-2129694.html|sarlavha=Sonali Bendre's sister-in-law Shrishti Arya updates about her health|sana=2-avgust 2018-yil|ish=Zee News|til=en|kirish sanasi=8-iyun 2019-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;1995Awards&quot;&gt;{{veb manbasi|url=https://www.easterneye.biz/5-best-movies-of-sonali-bendre/|sarlavha=5 best movies of Sonali Bendre|muallif=Azad|ism=Tasnim|sana=11-sentabr 2018-yil|ish=EasternEye|til=en-GB|kirish sanasi=8-iyun 2019-yil}}&lt;/ref&gt;. 1994-yilda u ''Naaraazda'' ham paydo boʻldi, buning uchun u Filmfare shov-shuvli debyut mukofotiga sazovor boʻldi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.filmfare.com/awards/filmfare-awards/winners|sarlavha=Filmfare Awards Winners From 1953 to 2019|ish=filmfare.com|til=en|kirish sanasi=10-iyun 2019-yil}}&lt;/ref&gt;. 1995-yilda u ''Bombeyda'' &quot; Humma Humma &quot; qoʻshigʻida paydo boʻldi&lt;ref name=&quot;LuxAward&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.freepressjournal.in/cmcm/aishwarya-karisma-to-preity-90s-bollywood-actresses-then-and-now|sarlavha=Aishwarya, Karisma to Preity: 90s Bollywood actresses, then and now|ish=Latest Indian news, Top Breaking headlines, Today Headlines, Top Stories {{!}} Free Press Journal|kirish sanasi=8-iyun 2019-yil}}&lt;/ref&gt;.

Bendre uslub belgisi hisoblangan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.idiva.com/news-style-beauty/5-sonali-bendre-outfits-from-sarfarosh-that-youll-want-to-snatch-right-away/1703157|sarlavha=5 Sonali Bendre Outfits from Sarfarosh That You'll Want to Snatch Right Away|sana=15-mart 2017-yil}}&lt;/ref&gt;. 2012-yilda u Oriflame Hindistonning brend elchisi boʻlgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.hindustantimes.com/brunch/personal-agenda-sonali-bendre/story-ovB7bberVpZefgJFTt6ybJ.html|sarlavha=Personal Agenda: Sonali Bendre|sana=31-may 2012-yil|ish=Hindustan Times|til=en|kirish sanasi=27-iyun 2019-yil}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;[https://www.hindustantimes.com/brunch/personal-agenda-sonali-bendre/story-ovB7bberVpZefgJFTt6ybJ.html „Personal Agenda: Sonali Bendre“]. ''Hindustan Times''. 31 May 2012&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;27 June&lt;/span&gt; 2019&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;. U ''&quot;Zamonaviy gurukul: ota-ona tarbiyasidagi tajribalarim&quot;'' kitobini yozgan&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=IXrTCgAAQBAJ|last=Sonali Bendre Behl|title=The Modern Gurukul: My Experiments with Parenting|publisher=Random House, India|year=2014|isbn=9788184007596}}&lt;/ref&gt;. U 2017-yildan beri Sonali kitob klubini boshqaradi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.news18.com/news/movies/cancer-cannot-stop-sonali-bendre-from-being-a-bookworm-check-out-the-proof-1870733.html|sarlavha=Cancer Cannot Stop Sonali Bendre from Being a Bookworm; Check Out the Proof|ish=News18|kirish sanasi=6-iyun 2019-yil}}&lt;/ref&gt;.

== Filmografiya ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;margin-right: 0;&quot;
! scope=&quot;col&quot; |Year
! scope=&quot;col&quot; |Title
! scope=&quot;col&quot; |Role
! scope=&quot;col&quot; |Language(s)
! class=&quot;unsortable&quot; scope=&quot;col&quot; |Notes
! class=&quot;unsortable&quot; scope=&quot;col&quot; |{{Tooltip|Mnb.|Manba(lar)}}
|-
! rowspan=&quot;2&quot; |1994-yil
|''Aag''
|Parul
|[[Hind tili|Hindi]]
|Won—Filmfare Award for Best Female Debut
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref name=&quot;Aag&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Aag (1993)|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/aag-3/cast/|nashriyot=[[Bollywood Hungama]]|kirish sanasi=21-noyabr 2021-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200406131219/https://www.bollywoodhungama.com/movie/aag-3/cast/|arxivsana=6-aprel 2020-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Face of the Year Award (1989-1994)|url=http://recipeguide.indiatimes.com/awards2001/ex_face.html|nashriyot=Official Listings, [[Indiatimes]]|kirish sanasi=13-aprel 2022-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110713025534/http://recipeguide.indiatimes.com/awards2001/ex_face.html|arxivsana=13-iyul 2011-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Naaraaz''
|Sonali
|Hindi
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/naaraaz/cast/|sarlavha=Naaraaz (1994)|ish=Bollywood Hungama|kirish sanasi=21-noyabr 2021-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
! rowspan=&quot;4&quot; |1995-yil
|''The Don''
|Anita Malik
|Hindi
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
|''Gaddaar''
|Priya
|Hindi
|
|
|-
|''Takkar''
|Mohini
|Hindi
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{veb manbasi|url=https://www.filmibeat.com/bollywood/features/2019/sonali-bendre-friendship-with-suniel-shetty-suffered-because-of-their-link-up-283905.html|sarlavha=FLASHBACK! When Sonali Bendre's Friendship With Suniel Shetty Suffered Because of Their Link-up!|muallif=Maddy|sana=17-mart 2019-yil|ish=Filmibeat|til=en|kirish sanasi=8-aprel 2019-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Bombay''
|Herself
|[[Tamil tili|Tamil]]
|Special appearance in the song „Humma Humma“
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref name=&quot;NavodayaBday&quot;&gt;{{veb manbasi|url=http://www.navodayatimes.in/news/filmi-duniya/happy-birthday-sonali-bendra/68575/|sarlavha=Bday Special: बेहद खूबसूरत है बॉलीवुड की ये अदाकारा, देखें सोनाली बेंद्रे की कुछ चुनिंदा Pics|sana=1-yanvar 2018-yil|ish=Navodaya Times|til=hi|kirish sanasi=27-iyun 2019-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
! rowspan=&quot;5&quot; |1996-yil
|''Rakshak''
|Dr. Pooja Malhotra
|Hindi
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;
|-
|''English Babu Desi Mem''
|Bijuriya
|Hindi
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/534284|sarlavha=English Babu Desi Mem (1996)|nashriyot=Bollywood Hungama|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140518172356/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/534284|arxivsana=18-may 2014-yil|kirish sanasi=21-noyabr 2014-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Diljale''
|Radhika
|Hindi
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{veb manbasi|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/sonali-bendre-stars-in-her-first-commercial-since-cancer-diagnosis-watch-it-here/story-JuSOkAkPeh0d95wynlAO4L.html|sarlavha=Sonali Bendre stars in her first commercial since cancer diagnosis. Watch it here|sana=16-mart 2019-yil|ish=Hindustan Times|til=en|kirish sanasi=8-aprel 2019-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Apne Dam Par''
|Herself
|Hindi
|Special appearance in the song „Aara Hile Chapara Hile“
|
|-
|''Sapoot''
|Kajal
|Hindi
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;
|-
! rowspan=&quot;3&quot; |1997-yil
|''Bhai''
|Meenu
|Hindi
|
|
|-
|''Tarazu''
|Pooja
|Hindi
|
|
|-
|''Qahar''
|Neelam
|Hindi
|
|
|-
! rowspan=&quot;6&quot; |1998-yil
|''Keemat — They Are Back''
|Mansi
|Hindi
|
|
|-
|''Duplicate''
|Lily
|Hindi
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
|-
|''Humse Badhkar Kaun''
|Anu
|Hindi
|
|
|-
|''Major Saab''
|Nisha
|Hindi
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref name=&quot;BookClub&quot;&gt;{{veb manbasi|url=https://www.news18.com/news/movies/cancer-cannot-stop-sonali-bendre-from-being-a-bookworm-check-out-the-proof-1870733.html|sarlavha=Cancer Cannot Stop Sonali Bendre from Being a Bookworm; Check Out the Proof|ish=News18|kirish sanasi=6-iyun 2019-yil}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;[https://www.news18.com/news/movies/cancer-cannot-stop-sonali-bendre-from-being-a-bookworm-check-out-the-proof-1870733.html „Cancer Cannot Stop Sonali Bendre from Being a Bookworm; Check Out the Proof“]. ''News18''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;6 June&lt;/span&gt; 2019&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;
|-
|''Angaaray''
|Roma
|Hindi
|
|
|-
|''Zakhm''
|Soniya
|Hindi
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref name=&quot;Zakhm movie&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |last=IANS |date=26-iyun 2013-yil |title=Sonali Bendre picks her best moments from Indian cinema |work=Business Standard India |url=https://www.business-standard.com/article/news-ians/sonali-bendre-picks-her-best-moments-from-indian-cinema-113062600434_1.html |access-date=10-iyun 2019-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
! rowspan=&quot;5&quot; |1999-yil
|''Sarfarosh''
|Seema
|Hindi
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Verma|ism=Suparn|sana=30-aprel 1999-yil|sarlavha=The enemy within|url=https://m.rediff.com/movies/1999/apr/30sar.htm|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220118213250/https://m.rediff.com/movies/1999/apr/30sar.htm|arxivsana=18-yanvar 2022-yil|kirish sanasi=2022-04-15|ish=Rediff.com}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Kadhalar Dhinam''
|Roja
|Tamil
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Gangadhar|ism=V|sana=22-aprel 2000-yil|sarlavha=Old wine, old bottle|url=http://www.rediff.com/movies/2000/apr/22dil.htm|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181116173345/http://www.rediff.com/movies/2000/apr/22dil.htm|arxivsana=16-noyabr 2018-yil|kirish sanasi=18-aprel 2022-yil|ish=Rediff.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=VERMA|ism=SUKANYA|sana=1-oktabr 2019-yil|sarlavha=When Mouni, Deepika, Aishwarya celebrated Navratri|url=https://www.rediff.com/movies/special/when-mouni-deepika-aishwarya-celebrated-navratri/20191001.htm|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220128173847/https://m.rediff.com/movies/special/when-mouni-deepika-aishwarya-celebrated-navratri/20191001.htm|arxivsana=28-yanvar 2022-yil|kirish sanasi=13-aprel 2022-yil|nashriyot=Rediff.com|til=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Kannodu Kanbathellam''
|Kalyani
|Tamil
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Vijayan|ism=K.N.|sana=4-sentabr 1999-yil|sarlavha=Greenhorn director flops|url=https://news.google.com/newspapers?id=ihQWAAAAIBAJ&amp;sjid=-xQEAAAAIBAJ&amp;pg=4392,784310|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220316194533/https://news.google.com/newspapers?id=ihQWAAAAIBAJ&amp;sjid=-xQEAAAAIBAJ&amp;pg=4392,784310|arxivsana=16-mart 2022-yil|kirish sanasi=2019-10-26|nashriyot=[[New Straits Times]]}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Hum Saath Saath Hain''
|Dr. Preeti Shukla
|Hindi
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Someshwar|ism=Savera R.|url=http://www.rediff.com/entertai/1999/nov/06hssh.htm|sarlavha=It's not HAHK..!|nashriyot=Rediff.com|sana=6-noyabr 1999-yil|kirish sanasi=13-aprel 2022-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150907110803/http://www.rediff.com/entertai/1999/nov/06hssh.htm|arxivsana=7-sentabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Dahek''
|Sabina/Neelima
|Hindi
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Verma|ism=Suparn|sana=17-dekabr 1999-yil|sarlavha=As bad as it gets|url=https://m.rediff.com/entertai/1999/dec/17dahek.htm|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220414132238/https://m.rediff.com/entertai/1999/dec/17dahek.htm|arxivsana=14-aprel 2022-yil|kirish sanasi=2022-04-14|ish=Rediff.com}}&lt;/ref&gt;
|-
! rowspan=&quot;5&quot; |2000-yil
|''Chal Mere Bhai''
|Piya
|Hindi
|Cameo
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref name=&quot;Cameo Movies&quot;&gt;{{veb manbasi|url=https://www.bollywoodlife.com/news-gossip/sonali-bendre-urmila-matondkar-twinkle-khanna-5-actresses-who-refused-to-romance-salman-khan-onscreen-after-one-film/|sarlavha=Sonali Bendre, Urmila Matondkar, Twinkle Khanna - 5 actresses who REFUSED to romance Salman Khan onscreen after one film!|sana=2-avgust 2016-yil|ish=Bollywood Life|til=en-EN|kirish sanasi=12-iyun 2019-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180808174035/http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/sonali-bendre-urmila-matondkar-twinkle-khanna-5-actresses-who-refused-to-romance-salman-khan-onscreen-after-one-film/|arxivsana=2018-08-08|qaralgan sana=2022-07-18}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Hamara Dil Aapke Paas Hai''
|Khushi
|Hindi
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Verma|ism=Sukanya|sana=25-avgust 2000-yil|sarlavha=Sir Anil to the rescue!|url=https://m.rediff.com/movies/2000/aug/25hamara.htm|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210517194904/https://m.rediff.com/movies/2000/aug/25hamara.htm|arxivsana=17-may 2021-yil|kirish sanasi=2022-04-15|ish=Rediff.com}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Dhai Akshar Prem Ke''
|Nisha
|Hindi
|Cameo
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref name=&quot;Cameo Movies&quot; /&gt;
|-
|''Jis Desh Mein Ganga Rehta Hain''
|Saawni
|Hindi
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Taliculam|ism=Sharmila|sana=13-oktabr 2000-yil|sarlavha=Move over, David Dhawan. Enter Mahesh Manjrekar!|url=https://m.rediff.com/movies/2000/oct/13ganga.htm|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180603050753/https://m.rediff.com/movies/2000/oct/13ganga.htm|arxivsana=3-iyun 2018-yil|kirish sanasi=2022-04-18|ish=Rediff.com}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Preethse''
|Kiran
|[[Kannada tili|Kannada]]
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Ritti|ism=MD|sana=31-yanvar 2000-yil|sarlavha=Mindless entertainment!|url=https://m.rediff.com/movies/2000/jan/31preet.htm|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160130225505/https://m.rediff.com/movies/2000/jan/31preet.htm|arxivsana=30-yanvar 2016-yil|kirish sanasi=2022-04-15|ish=Rediff.com}}&lt;/ref&gt;
|-
! rowspan=&quot;5&quot; |2001-yil
|''Murari''
|Vasundhara
|[[Telugu tili|Telugu]]
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Movie Review – Murari|url=http://www.idlebrain.com/movie/archive/mr-murari.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211108083627/http://www.idlebrain.com/movie/archive/mr-murari.html|arxivsana=8-noyabr 2021-yil|kirish sanasi=2022-04-15|ish=[[Idlebrain.com]]}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Love You Hamesha''
|Shivani
|Hindi
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
|''Love Ke Liye Kuch Bhi Karega''
|Sapna Chopra
|Hindi
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Verma|ism=Sukanya|sana=29-iyun 2001-yil|sarlavha=A fun rollercoaster ride!|url=https://m.rediff.com/movies/2001/jun/29love.htm|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220418071731/https://m.rediff.com/movies/2001/jun/29love.htm|arxivsana=18-aprel 2022-yil|kirish sanasi=2022-04-18|ish=Rediff.com}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Lajja''
|Herself
|Hindi
|Special appearance in the song „Mujhe Saajan Ke Ghar Jaana Hai“
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
|''Tera Mera Saath Rahen''
|Madhuri
|Hindi
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Bhattacharya|ism=Priyanka|sana=15-noyabr 2001-yil|sarlavha=Straight from the heart|url=https://m.rediff.com/movies/2001/nov/15tera.htm|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220429022058/https://m.rediff.com/movies/2001/nov/15tera.htm|arxivsana=29-aprel 2022-yil|kirish sanasi=2022-05-10|ish=Rediff.com}}&lt;/ref&gt;
|-
! rowspan=&quot;3&quot; |2002-yil
|''Indra''
|Pallavi
|Telugu
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Movie Review – Indra|url=http://idlebrain.com/movie/archive/mr-indra.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210820235300/http://idlebrain.com/movie/archive/mr-indra.html|arxivsana=20-avgust 2021-yil|kirish sanasi=13-aprel 2022-yil|ish=Idlebrain.com}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Khadgam''
|Swathi
|Telugu
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Movie Review – Khadgam|url=http://www.idlebrain.com/movie/archive/mr-khadgam.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20030127085535/http://www.idlebrain.com/movie/archive/mr-khadgam.html|arxivsana=27-yanvar 2003-yil|kirish sanasi=2022-05-10|ish=Idlebrain.com}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Manmadhudu''
|Harika
|Telugu
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
! rowspan=&quot;5&quot; |2003-yil
|''Anahat''
|Queen Sheelavathi
|Marathi
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Ashraf|ism=Syed Firdaus|sana=25-sentabr 2003-yil|sarlavha='Why would anyone deny Anaahat?'|url=https://www.rediff.com/movies/2003/sep/25sonali.htm|kirish sanasi=2022-04-15|ish=Rediff.com|til=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Pyaar Kiya Nahin Jaatha''
|Disha
|Hindi
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
|''Palnati Brahmanayudu''
|Siva Nageswari
|Telugu
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
|''Chori Chori''
|Pooja
|Hindi
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
|''Kal Ho Naa Ho''
|Priya
|Hindi
|Cameo
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
! rowspan=&quot;2&quot; |2004-yil
|''Shankar Dada MBBS''
|Dr. Sunita / Chitti
|Telugu
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
|''Aga Bai Arrecha!''
|Herself
|Marathi
|Special appearance in the song „Cham Cham Karta Hai“
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
!2013
|''Once Upon A Time in Mumbai Dobaara!''
|Mumtaz Khan
|Hindi
|Cameo
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|}

=== Televizion — Serial ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Yil
! Serial
! Rol
! Izohlar
|-
| 2001-2002-yil
| ''Kya Masti Kya Dhoom''
| Xost
|
|-
| 2008-yil
| ''Mr &amp; Mrs Television''
| Hakam
|
|-
| 2008-2009-yillar
| nowiki
| Hakam
| 4-mavsum
|-
| 2009-2012-yil
| ''Hindistonda iqtidor bor''
| Hakam
| 1-3-mavsum
|-
| 2012-yil
| ''Hindustan Ke Hunarbaaz''
| Hakam
|
|-
| 2014-yil
| ''Missiya Sapne''
| Hikoyachi
|
|-
| 2014-2015-yillar
| ''Ajeeb Daastaan Hai Ye''
| Shobha Sachdev
|
|-
| 2013-2016-yillar
| ''Hindistonning eng yaxshi dramasi''
| Hakam
|
|-
| 2021-yil
| ''Super raqqosa''
| Mehmon
| 4-mavsum
|-
| 2022-yil
| ''Buzilgan yangiliklar''&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=May 21|ism=ANI {{!}}|sarlavha=Sonali Bendreʼs journalist avatar in 'The Broken News' teaser impresses fans {{!}} Hindi Movie News — Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/sonali-bendres-journalist-avatar-in-the-broken-news-teaser-impresses-fans/articleshow/91710343.cms|kirish sanasi=2022-05-23|ish=The Times of India|til=en}}&lt;/ref&gt;
| Amina Qureshi
|
|}

== Mukofotlar va nominatsiyalar ==

{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
|+
! Yil
! Film
! Mukofot
! Turkum
! Natija
! Malumot
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 1995-yil
| —
| rowspan=&quot;2&quot; | Ekran mukofotlari
| Yil kashfiyoti|| {{Gʻolib}}
|&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Screen Award winners for the year 1994 are|url=http://screenindia.com/screenawards/award94.html|ish=Screen|kirish sanasi=8-yanvar 2019-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20050217195053/http://screenindia.com/screenawards/award94.html|arxivsana=17-fevral 2005-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | ''Aag''
| Eng istiqbolli yangi kelgan — ayol || {{Gʻolib}}
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | Filmfare mukofotlari
| Yilning yangi lyuks yuzi || {{Gʻolib}}
|
|-
| ''Naaraaz''
| Sensatsion debyut|| {{Gʻolib}}
|&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.filmfare.com/awards/filmfare-awards/winners|sarlavha=Filmfare Awards Winners From 1953 to 2019|ish=filmfare.com|til=en|kirish sanasi=10-iyun 2019-yil}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;[https://www.filmfare.com/awards/filmfare-awards/winners „Filmfare Awards Winners From 1953 to 2019“]. ''filmfare.com''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;10 June&lt;/span&gt; 2019&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;
|-
| 1998-yil
| ''Zaxm''
| rowspan=&quot;2&quot; | Planet Bollivud xalq tanlovi mukofotlari
| rowspan=&quot;2&quot; | Eng yaxshi ikkinchi plandagi aktrisa|| {{Nom}}
|&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.planetbollywood.com/Awards98/index.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20070715184608/http://www.planetbollywood.com/Awards98/index.html|arxivsana=15-iyul 2007-yil|sarlavha=Results for the 4th Annual Planet-Bollywood Nisha Awards|kirish sanasi=26-aprel 2019-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2000-yil
| ''Hamara Dil Aapke Paas Hai''|| {{Nom}}
|&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.planetbollywood.com/Awards00/results.html|sarlavha=People's Choice Awards|nashriyot=Planet-Bollywood|kirish sanasi=5-dekabr 2011-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110616201439/http://www.planetbollywood.com/Awards00/results.html|arxivsana=16-iyun 2011-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''Sarfarosh''
| rowspan=&quot;2&quot; | Xalqaro Hindiston kino akademiyasi mukofotlari
| Eng yaxshi aktrisa || {{Nom}}
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2001-yil
| rowspan=&quot;3&quot; | ''Hamara Dil Aapke Paas Hai''
| Eng yaxshi ikkinchi plandagi aktrisa || {{Nom}}
|-
| Bollivud kino mukofotlari
| Eng yaxshi ikkinchi plandagi aktrisa|| {{Nom}}
|&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.bollywoodawards.com/ballot/ballot.html|sarlavha=The nominees for the Bollywood Awards 2001 were|nashriyot=Bollywood Movie Awards|kirish sanasi=12-iyul 2020-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20020407134036/http://www.bollywoodawards.com/ballot/ballot.html|arxivsana=7-aprel 2002-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | Ekran mukofotlari
| Eng yaxshi ikkinchi plandagi aktrisa || {{Gʻolib}}
|
|-
| 2004-yil
| ''Anahat''
| Eng yaxshi aktrisa — Marathi || {{Gʻolib}}
|
|-
| 2011-yil
| rowspan=&quot;2&quot; | ''Hindistonda iqtidor bor''
| Oltin gulbarg mukofotlari
| Eng Chahiti shaxsiyati ||{{Gʻolib}}
|
|-
| 2012-yil
| rowspan=&quot;2&quot; | Hindiston Telly mukofotlari
| Eng yaxshi hakamlar hay’ati || {{Gʻolib}}
|
|-
| 2015-yil
| ''Ajeeb Daastaan Hai Ye''
| Ekrandagi eng yaxshi juftlik ||{{Nom}}
|
|-
| 2017-yil
| ''Hindistonning eng yaxshi dramasi''
| Zee Rishtey mukofotlari
| Eng yaxshi hakam || {{Gʻolib}}
|
|-
| 2018-yil
| —
| Achiever ayollar mukofotlari
| Maxarashtra faxri||{{Gʻolib}}
|&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=11-may 2018-yil |title=Sonali Bendre receives 'Pride of Maharashtra' award at a recently held award function |language=en |work=Daily News and Analysis |url=https://www.dnaindia.com/bollywood/report-sonali-bendre-receives-pride-of-maharashtra-award-at-a-recently-held-award-function-2613823 |access-date=8-yanvar 2019-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2019-yil
| —
| Moddaning ayoli
| Men ayolman mukofotlari||{{Gʻolib}}
|&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=24-aprel 2019-yil |title=Sonali Bendre: 'My Mother Always Said That Unless You Are Independently Earning, Do Not Get Married!' |language=en |work=India West |url=https://www.indiawest.com/entertainment/bollywood/sonali-bendre-my-mother-always-said-that-unless-you-are/article_cc60327c-6687-11e9-848a-5bace6494c14.html |access-date=26-aprel 2019-yil |archive-date=2019-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190426054520/https://www.indiawest.com/entertainment/bollywood/sonali-bendre-my-mother-always-said-that-unless-you-are/article_cc60327c-6687-11e9-848a-5bace6494c14.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|}

== Manbalar ==

[[Turkum:Hindistonlik aktrisalar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1975-yilda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>avu1qofrey2s2d8za288jenynu78ox9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stanislav Andreyev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>751607</id>
    <revision>
      <id>6328434</id>
      <parentid>6190155</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T04:37:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328434</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9980" sha1="7lh9ofm8anbhclk3mn7oftd1uf9wio9" xml:space="preserve">{{Ism+familiya|Stanislav|Andreyev}}
{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Stanislav Andreyev
 | toʻliqism          = Stanislav Vladimirovich Andreyev
 | tavallud_sana      = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|df=yes|1988|5|6}}
 | tavallud_joyi      = {{tavalludJoyi|Toshkent}} [[Oʻzbekiston SSR]] [[SSSR]]
 | boʻyi              = {{boʻy|m=1.77}}
 | pozitsiya          = [[Yarim himoyachi]] / [[Yarim himoyachi|qanot himoyachisi]]
 | joriyklub          = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona U21]] (bosh murabbiy)
 | klubraqami         = 
 | yoshlikyillari1    = 2003—2006
 | yoshlikklublari1   = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
 | yillar1            = 2006
 | klublar1           = [[Toʻpalang (futbol klubi)|Toʻpalang]]
 | isht1              = 2
 | gollar1            = 0
 | yillar2            = 2007—2018
 | klublar2           = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
 | isht2              = 212
 | gollar2            = 27
 | yillar3            = 2018
 | klublar3           = {{ijara}} [[Metallurg Bekobod]]
 | isht3              = 12
 | gollar3            = 0
 | yillar4            = 2019—2021
 | klublar4           = [[Metallurg Bekobod]]
 | isht4              = 76
 | gollar4            = 12
 | yillar5            = 2022
 | klublar5           = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
 | isht5              = 19
 | gollar5            = 0
 | yillar6            = 2023—2025
 | klublar6           = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
 | isht6              = 72
 | gollar6            = 2
 | totalcaps          = 393
 | totalgoals         = 41
 | milliyjamoa1       = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]]
 | milliyyillar1      = 2009—2017
 | milliyisht1        = 40
 | milliygollar1      = 2
 | boshliqyillar1     = 2026
 | boshliqklublar1    = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona U21]]
 | club-update        = 
}}
'''Stanislav Andreyev''' (1988-yil 6-mayda, [[Toshkent]]da tugʻilgan) – [[Oʻzbekiston|oʻzbekistonlik]] murabbiy va sobiq [[futbol|futbolchi]], Jizzaxning „[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]“ klubining 21 yoshgacha jamoasi murabbiyi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://vesti.kz/mirfutbol/eks-igrok-sbornoy-uzbekistana-zavershil-kareru-chm-2026-374962/ |sarlavha=Фланговый защитник &quot;Согдианы&quot; и бывший игрок сборной Узбекистана Станислав Андреев объявил о завершении игровой карьеры, передают Vesti.kz со ссылкой на Championat.asia. |sana=2025-yil 4-yanvar}}&lt;/ref&gt;. Futbolchilik faoliyati davomida chap qanot [[himoyachi (futbol)|himoyachi]]si va [[Yarim himoyachi|yarim himoyachisi]] pozitsiyalarida oʻynagan. 2009—2017-yillar davomida [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston terma jamoasida]] oʻynagan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.sportal.com.au/football-asiancup-2011-profiles-a|sarlavha=2011 Asian Cup Squad|sana=|ish=sportal.com.au|kirish sanasi=2011-01-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110926211551/http://www.sportal.com.au/football-asiancup-2011-profiles-a|arxivsana=2011-09-26}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.goal.com/en/news/3550/asian-cup/2011/01/17/2309296/asian-cup-2011-it-was-uzbekistans-destiny-to-reach-quarter|sarlavha=Asian Cup 2011: It Was Uzbekistan's 'Destiny' To Reach Quarter Finals - Vadim Abramov|sana=2011-01-17|ish=goal.com|kirish sanasi=2011-01-19|arxivsana=2011-01-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110119213732/http://www.goal.com/en/news/3550/asian-cup/2011/01/17/2309296/asian-cup-2011-it-was-uzbekistans-destiny-to-reach-quarter}}&lt;/ref&gt;.

== Futbolchilik faoliyati ==
Stanislav Andreyev [[Toshkent]]ning „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ futbol maktabida tahsil olgan. 2006-yilda Oʻzbekiston Oliy ligasida ishtirok etgan, keyinchalik quyi divizionlarga tushib ketgan Surxondaryo viloyati [[Sariosiyo (shaharcha)|Sariosiyo]] shahrining „[[Toʻpalang (futbol klubi)|Toʻpalang]]“ klubida professional futbolchilik faoliyatini boshlagan. 2007-yilda „Paxtakor“ asosiy jamoasi skautlari va murabbiylarining eʼtiborini tortgan. Oradan hech qancha vaqt oʻztmasdan Stanislav Andreyev „'''Sherlar'''“ tarkibiga kelib qoʻshilgan. Paxtakor jamoasi bilan birga u 2007-yilda Hamdoʻstlik chempionlari kubogida goliblikni qoʻlga kiritib, kubokni boshi uzra baland koʻtargan. Stanislav 10 dan ortiq futbol mavsumini „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ning asosiy tarkib futbolchisi sifatida oʻtkazgan, 200 dan ortiq oʻyinda maydonga tushib&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/paxtakorning-milliy-chempionatimizda-eng-kop-oynagan-futbolchilari |sarlavha=&quot;Пахтакор&quot;нинг миллий чемпионатимизда энг кўп ўйнаган футболчилари. |sana=2018-yil 11-dekabr}}&lt;/ref&gt;, Paxtakorning haqiqiy himoya devoriga aylangan. Oʻzbekiston chempionatlarining koʻp karra chempinligini hamda kumush bronza medallarini qoʻlga kiritgan.

2018-yilgi mavsum yozida „Paxtakor“ jamoasidagi raqobat sabali klubni tark etgan va Toshkent viloyatining „[[Metallurg Bekobod|Metallurg]]“ (Bekobod) jamoasiga ijara asosida mavsum yakuniga qadar shartnoma imzolagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/stanislav-andreev-metallurgga-ijaraga-berildi |sarlavha=Станислав Андреев &quot;Металлург&quot;га ижарага берилди |sana=2018-yil 5-iyul}}&lt;/ref&gt;. 2019-yilgi mavsum avvalida Paxtakor bilan shartnomasi yakunlangan va Bekobod jamoasi bilan erkin agent sifatida yangi shartnoma imzolagan. Bekobod jamoasi tarkibida 3 mavsum davomida oʻynagan va jamoaning muhim futbolchilaridan biriga aylangan.

2022-yilgi mavsumda „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ jamoasi murabbiyi, sobiq ustozi [[Samvel Babayan]] taklifi bilan [[Namangan]] jamoasi bilan shartnoma imzolagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://frontend.championat.asia/uz/news/stanislav-andreev-navbahor-futbolchisi |sarlavha=Станислав Андреев - &quot;Навбаҳор&quot; футболчиси! |sana=2022-yil 1-yanvar |qaralgan sana=2025-12-10 |arxivsana=2025-12-23 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20251223000857/https://frontend.championat.asia/uz/news/stanislav-andreev-navbahor-futbolchisi }}&lt;/ref&gt;. Navbahor klubida bir mavsum davomida oʻynadi, Oʻzbekiston Superligasi va Oʻzbekiston kubogida sovrindor boʻlgan.

2023-yilgi mavsum avvalida Jizzaxning „[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]“ klubi bilan shartnoma imzolagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/eshitdik-da-stanislav-andreev-sogdiyonaga-otadi |sarlavha=Эшитдик-да! Станислав Андреев &quot;Сўғдиёна&quot;га ўтади |sana=2022-yil 24-dekabr}}&lt;/ref&gt;. Uch yillik mavsumdan soʻng, 2025-yil yakunida futbolchilik faoliyatini yakunlagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://upl.uz/sport/59238-news.html |sarlavha=Бывший игрок сборной Узбекистана завершил карьеру |sana=4-01-2026}}&lt;/ref&gt;.

=== Terma jmoadagi faoliyati ===
Andreyev [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston milliy terma jamoasi tarkibida]] 2009—2017-yillarda oʻynagan. Terma jamoa [[Futbol boʻyicha 2011-yilgi Osiyo kubogi|bilan 2011-yilgi Osiyo Kubogida]] ishtirok etgan. U jami 40 ta oʻyin oʻtkazib, 2 ta gol muallifiga aylangan.

== Xalqaro maydondagi gollar ==
{|class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot;
|-
!Gol!!Sana!!Joy!!Raqib!!Natija!!Hisob!!Turnir
|-
| 1. || 2012-yil 25-fevral || [[Jeonju World Cup stadioni]], [[Chonju]], [[Janubiy Koreya]] || {{Bayroq|Janubiy Koreya}}|| align=&quot;center&quot; | '''2'''-3 || align=center | 2-4 || [[Oʻrtoqlik uchrashuvi|Oʻrtoqlik]]
|-
| 2. || 2015-yil 17-noyabr || [[Grand Hamad stadioni]], [[Doʻha]], [[Qatar]] || {{Bayroq|Iroq}}|| align=&quot;center&quot; | '''3'''-0 || align=center | 3-1 || [[FIFA Jahon chempionati 2018 saralash bosqichi – AFC Ikkinchi round|2018-yilgi jahon chempionati saralashi]]
|}

== Yutuqlar ==

* [[Oʻzbekiston Superligasi]] chempioni (3): 2007, 2012, 2014, 2015
* Oʻzbekiston Superligasi kumush medali sovrindori (3): 2008, 2009, 2010, 2022
* Oʻzbekiston Superligasi bronza medali sovrindori (1): 2011, 2017-yil
* [[Oʻzbekiston Kubogi|Oʻzbekiston kubogi]] sohibi (3): 2007, 2009, 2011
* Oʻzbekiston kubogi finalchisi (1): 2008, 2022-yil
* MDH kubogi gʻolibi: 2007
* MDH kubogida kumush medali sovrindori: 2008

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://web.archive.org/web/20230114073942/https://footballfacts.ru/person/118879 Stanislav Andreyev] Footballfacts saytida
* [https://www.playmakerstats.com/player.php?id=103895 Stanislav Andreyev] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230114073942/https://www.playmakerstats.com/player.php?id=103895 |date=2023-01-14 }} Playmakerstats saytida
* [https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/107308 Stanislav Andreyev] Transfermarkt saytida
* [https://www.national-football-teams.com/player/30633.html Stanislav Andreyev] NFT saytida
* [https://int.soccerway.com/players/-/74955/ Stanislav Andreyev] Soccerway saytida

{{Oʻzbekiston tarkibi 2011-yilgi Osiyo Kubogi}}
{{Oʻzbekiston Kubogi toʻpurarlari}}

{{DEFAULTSORT:Andreyev, Stanislav}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Toshkentlik futbolchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:Toʻpalang klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:Metallurg Bekobod klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Navbahor futbolchilari]]
[[Turkum:Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Osiyo Kubogi 2011 futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik rus millatiga mansub kishilar]]
[[Turkum:Sportchilar]]</text>
      <sha1>7lh9ofm8anbhclk3mn7oftd1uf9wio9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sergey Zavalnyuk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>751678</id>
    <revision>
      <id>6328143</id>
      <parentid>6322033</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:36:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328143</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5616" sha1="gxjap6dqnw9t8fmnznt15iw1he345h9" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Sergey Zavalnyuk
 | tavallud_sana      = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1962|07|28}}
 | toʻliqism          = Sergey Aleksandrovich Zavalnyuk
 | tavallud_joyi      = {{flagicon|SSSR}} {{tavalludJoyi|Lvov}}, [[Ukraina SSR]]
 | pozitsiya          = [[Hujumchi (futbol)|Hujumchi]], [[Yarimhimoyachi (futbol)|Yarim himoyachi]]
 | joriyklub          = ''Faoliyatini yakunlangan''
 | yillar1            = 1983
 | klublar1           = {{flagicon|SSSR}} Fregat (Pervomaysk)
 | isht1              =
 | gollar1            = KFK
 | yillar2            = 1984
 | klublar2           = {{flagicon|SSSR}} Bumajnik (Ejva)
 | isht2              =
 | gollar2            = KFK
 | yillar3            = 1985—1986
 | klublar3           = {{flagicon|SSSR}} [[Desna]]
 | isht3              = 55
 | gollar3            = 8
 | yillar4            = 1987—1992
 | klublar4           = {{flagicon|SSSR}} / {{flagicon|UZB}} [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] ([[Fargʻona]])
 | isht4              = 187 
 | gollar4            = 42
 | yillar5            = 1993
 | klublar5           = {{flagicon|Malayziya}} Perak
 | isht5              = ?
 | gollar5            = ? 
 | yillar6            = 1994—1996
 | klublar6           = {{flagicon|UZB}} [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] (Fargʻona)
 | isht6              = 64
 | gollar6            = 13
 | milliyyillar1      = 1992
 | milliyjamoa1       = {{flagicon|UZB}} [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]]
 | milliyisht1        = 1
 | milliygollar1      = 0
 | boshliqyillar1     = 1999
 | boshliqklublar1    = {{flagicon|UZB}} [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] (Fargʻona)
 | boshliqyillar2     = 2002
 | boshliqklublar2    = {{flagicon|RUS}} Ratmir
 | boshliqyillar3     = 2003—2004
 | boshliqklublar3    = {{flagicon|RUS}} Volochanin-Ratmir
 | boshliqyillar4     = 2006
 | boshliqklublar4    = {{flagicon|RUS}} [[Volga]] (Tver)
 | boshliqyillar5     = 2006—2007
 | boshliqklublar5    = {{flagicon|RUS}} [[Volga]] (Tver)
}}
'''Sergey Aleksandrovich Zavalnyuk''' (1962-yil 28-iyul, [[Lvov]], [[Lvov viloyati]], [[Ukraina]]) — [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|sovet]] va [[Oʻzbeklar|oʻzbek]] [[futbolchi]]si, hozir murabbiy.

== Hayoti ==
Sergey Zavalnyuk futboldagi faoliyatini [[Ukraina]] jismoniy tarbiya jamoalari va Chernigoriyaning „Desna“ ustalar jamoasida boshlagan. 1987—1996-yillarda Zavalnyuk Fargʻonaning „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ klubida toʻp surgan. Bu vaqt davomida u jamoaning yetakchilaridan biriga aylangan. Zavalnyuk jamoa bilan birgalikda bir necha bor Oʻzbekiston chempionligini qoʻlga kiritgan. [[1993 Yil|1993-yi]]lda Malayziyaning „Perak“ klubi safida oʻynagan.

=== Terma jamoadagi faoliyati ===
Zavalnyuk [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]] milliy terma jamoasi safida bitta oʻyin oʻtkazgan. Bu uchrashuv [[1992 yil|1992-yil]] 17-iyunda [[Tojikiston]]ga qarshi boʻlgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=http://footballfacts.ru/matches/364345 |sarlavha=Таджикистан 2 : 2 Узбекистан |qaralgan sana=15-fevral 2018-yil |arxiv-sana=8-iyun 2020-yil |arxiv-url=https://web.archive.org/web/20200608171556/http://footballfacts.ru/matches/364345 |deadlink=no |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200608171556/http://footballfacts.ru/matches/364345 |arxivsana=2020-06-08}}&lt;/ref&gt;.

== Murabbiylik faoliyati ==
Futboldagi faoliyati yakunlangach, Sergey Zavalnyuk murabbiylik faoliyatini boshladi. Zavalnyuk [[Toshkent]]dagi murabbiylik kurslarini tamomlagach „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ murabbiylar shtabiga aʼzo boʻlgan. [[2002-yil]]da mutaxassis Rossiyaga koʻchib ketgan. U yerda Zavalnyuk „Ratmir“da murabbiy boʻlib ishladi. Keyin esa „Volochanin-Ratmir“ jamoasida murabbiylik faoliyatini davom ettirdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=http://www.tver.kp.ru/daily/23678.4/234691/ |sarlavha=«Волгой» будут рулить Завальнюк и Хабаев |qaralgan sana=9-iyul 2015-yil |arxiv-sana=11-iyul 2015-yil |arxiv-url=https://web.archive.org/web/20150711062021/http://www.tver.kp.ru/daily/23678.4/234691/ |deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. [[2006-yil]]da „[[Volga]] Tver“ klubi bosh murabbiyi etib tayinlandi. Keyinchalik Zavalnyuk jamoa murabbiylar shtabi aʼzoligiga qabul qilindi.

== Yutuqlari ==
* Oʻzbekiston chempioni (3): 1992, 1994, 1995.
* Oʻzbekiston chempionati kumush medali sovrindori (1): 1996-yil.
* Oʻzbekiston chempioni kubogi sohibi (2): 1994, 1996.
* Osiyo chempionlar ligasi bronza medali sohibi (1): 1994/95.
* Hamdoʻstlik kubogi kumush medali sohibi (1): 1994-yil.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20230131111734/https://footballfacts.ru/person/23656-zavalnyuksergeyaleksandrovich Profil] na sayte FootballFacts.ru

{{DEFAULTSORT:Zavalnyuk, Sergey}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbol murabbiylari]]
[[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkaklar futboli yarim himoyachilari]]
[[Turkum:Futboldagi erkak hujumchilar]]
[[Turkum:Neftchi (Fargʻona) futbolchilari]]
[[Turkum:FC Desna Chernigov futbolchilari]]
[[Turkum:Perak F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Malayziyadagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Ukrainalik futbol murabbiylar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik futbol murabbiylari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir futbol murabbiylari]]</text>
      <sha1>gxjap6dqnw9t8fmnznt15iw1he345h9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shraddha Das</title>
    <ns>0</ns>
    <id>751757</id>
    <revision>
      <id>6328288</id>
      <parentid>6121188</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T20:22:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328288</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10928" sha1="bjgzbb4kec0bg1m1x4b0b3vd4b0fdtz" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
|ismi=Shraddha Das
|portret=Shraddha Das at Special-screening of Blue Planet II (cropped).jpg
|tavsif=Das at an event in 2018
|tugʻilgan paytidagi ismi=
|tavallud joyi=[[Mumbay]], [[Maharashtra]], [[Hindiston]]
|tavallud sanasi= 1987-yil 4-mart&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/happy-birthday-shraddha-das-4-interesting-facts-about-the-arya-2-actress-you-probably-didnt-know/photostory/74459126.cms |title=Happy Birthday Shraddha Das: 4 interesting facts about the Arya 2 actress you probably didn’t know |date=3-mart 2020-yil |work=The Times of India}}&lt;/ref&gt;
|kasbi=Aktrisa
|faoliyat_yillari=2008-bugungi kun
|turmush oʻrtogʻi=|sayt=}}


'''Shraddha Das''' — 1987-yil 4-martda tugʻilgan hind aktrisasi va modeli boʻlib, u asosan [[Telugu tili|telugu]], [[Hind tili|hind]], [[Bengal tili|bengal]] va [[Kannada tili|kannada]] tillarida suratga olinadi. U aktyorlik debyutini 2008-yilda telugu tilidagi &quot; Sikakulamdan Siddu &quot; filmida qildi va oʻshandan beri butun faoliyati davomida oltita turli kino sanoatida ishladi.

== Yoshligi ==

Shraddha Das 1987-yil 4-martda [[Maharashtra|Maxarashtra]] shtatining [[Mumbay]] shahrida ota-onasi [[Bengallar|bengal]] oilasida tugʻilgan&lt;ref name=&quot;telegraphindia&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Madhuparna Das |date=19-avgust 2010-yil |title='This film will make my life' |work=[[The Telegraph (Calcutta)|Telegraph India]] |location=Calcutta, India |url=http://www.telegraphindia.com/1100819/jsp/entertainment/story_12826694.jsp |access-date=6-mart 2012-yil}}&lt;/ref&gt;. Uning otasi [[Sunil Das]] biznesmen boʻlib, u Puruliya shahridan, onasi [[Sapna Das]] uy bekasi&lt;ref name=&quot;idle&quot;&gt;(2009-04-23), [http://www.idlebrain.com/celeb/interview/shraddhadas.html Shraddha Das interview] Retrieved 19 January 2015.&lt;/ref&gt;. U [[Buddizm|buddist]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.youtube.com/watch?v=qdPqfyDwOp8&amp;app=desktop|sarlavha=I Have Taken Up Buddhism - Shraddha Das -- Guntur Talkies -- Talking Movies With iDream|muallif=iDream Telugu Movies}}&lt;/ref&gt;. U Mumbayda tarbiyalangan va u yerda oʻqishni tugatgan. Das Ruia kollejini va SIES Savdo va Iqtisodiyot kollejida [[Bombay universiteti|Mumbay universitetini]] jurnalistika boʻyicha ommaviy axborot vositalari bakalavri darajasi bilan tamomlagan&lt;ref name=&quot;telegraphindia&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.indiaglitz.com/channels/kannada/article/61853.html|sarlavha=Shradda Das in Kannada - Kannada Movie News|nashriyot=IndiaGlitz|sana=25-noyabr 2010-yil|qaralgan sana=6-mart 2012-yil|arxivsana=2010-11-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20101126100318/http://www.indiaglitz.com/channels/kannada/article/61853.html}}&lt;/ref&gt;.

Oʻqishni tugatgandan soʻng teatrlarda ishlagan va Piyush Mishra, Chittaranjan Giri va Salim Shoh kabi milliy drama sanʼatkorlari maktabida oʻtkazilgan mahorat darslarida qatnashgan. U, shuningdek, Gladrags akademiyasida oʻqishdan oldin McDowell’s, Aristocrat va 400 dan ortiq kataloglar uchun bosma reklamalarda paydo boʻldi&lt;ref name=&quot;idle&quot;/&gt;

== Faoliyati ==

Dasning debyuti 2008-yilda Telugu filmi ''Sikakulamdan Siddu edi''. U olti oy ichida toʻrtta telugu film direktorlari bilan shartnoma imzoladi&lt;ref name=&quot;idle&quot;/&gt;. ''18, 20 Love Story'', ''Kundalik'', ''Adhineta'' va Sukumarning ''Arya 2'', bu uning birinchi yuqori darajadagi loyihasi edi.

Bir yil oʻtgach, Das Bengal tilidagi debyutini ''The Royal Bengal Tiger'' (2014) bilan qildi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |title=Shraddha makes Bengali film debut |work=[[The Times of India]] |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-07-23/news-interviews/40748224_1_shraddha-bengali-film |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202180139/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-07-23/news-interviews/40748224_1_shraddha-bengali-film |archive-date=2-fevral 2014-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=1-oktabr 2013-yil |title=Shraddha upset with gag order |work=[[Deccan Chronicle]] |url=http://archives.deccanchronicle.com/131001/entertainment-tollywood/article/shraddha-upset-gag-order |access-date=2-aprel 2016-yil }}{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.. Oʻsha yilning oxirida uning ikkita hindcha relizlari bor edi: ''Omadli Kabootar'' romantik komediyasi va keng tarqalgan Vivek Agnihotri erotik trilleri ''Zid'';&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Best of 2014: Ragini MMS 2, Hate Story 2, Zid – 6 films which used sex to sell in 2014!|url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/best-of-2014-ragini-mms-2-hate-story-2-zid-6-films-which-used-sex-to-sell-in-2014/#!1/teaser-poster-merge/|muallif=Harikumar|ism=Subramanian|sana=23-dekabr 2014-yil|qaralgan sana=19-yanvar 2015-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190505030428/https://www.bollywoodlife.com/news-gossip/best-of-2014-ragini-mms-2-hate-story-2-zid-6-films-which-used-sex-to-sell-in-2014/#!1/teaser-poster-merge/|arxivsana=2019-05-05}}&lt;/ref&gt; ikkala film ham aralash tanqidiy javob uchun ochildi,&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=12-dekabr 2013-yil |title=Lucky Kabootar Movie Review |work=The Times of India |agency=TNN |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-review/Lucky-Kabootar/movie-review/27238686.cms |access-date=19-yanvar 2015-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Shetty |first=Shakti |date=18-aprel 2014-yil |title=Movie Review: 'Lucky Kabootar' |work=Mid-Day |url=http://www.mid-day.com/articles/movie-review-lucky-kabootar/15239060 |access-date=19-yanvar 2015-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.boxofficeindia.co.in/lucky-kabootar-5/|sarlavha=Lucky Kabootar|nashriyot=[[Box Office India]]|sana=18-aprel 2014-yil|qaralgan sana=19-yanvar 2015-yil|arxivsana=6-aprel 2015-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150406014143/http://www.boxofficeindia.co.in/lucky-kabootar-5/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=28-noyabr 2014-yil |title=Zid Movie Review |work=Times of India |agency=TNN |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-review/zid/movie-review/45281125.cms |access-date=19-yanvar 2015-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/687431|sarlavha=Zid|nashriyot=[[Bollywood Hungama]]|sana=28-noyabr 2014-yil|qaralgan sana=19-yanvar 2015-yil}}&lt;/ref&gt; Das ''Ziddan'' foyda koʻrdi va chiqqanidan keyin Bollivuddan koʻproq takliflar oldi&lt;ref name=&quot;thehindu&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |date=19-yanvar 2015-yil |title=Release of Zid boosted my Bollywood career: Shraddha Das |work=[[The Hindu]] |agency=IANS |url=http://www.thehindu.com/entertainment/release-of-zid-boosted-my-bollywood-career-shraddha-das/article6801662.ece |access-date=19-yanvar 2015-yil}}&lt;/ref&gt;. ''Zid'' filmi chiqishidan oldin u oʻzining hamkasbi Mannarani otishma paytida jarohatlaganlikda va filmdagi bir sahna uchun bogʻlangan va uni urganlikda ayblaganida sarlavhalarni yaratdi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=1-dekabr 2014-yil |title=Shraddha Das: I developed so many blood clots after being hit by Mannara |work=[[The Indian Express]] |url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/shraddha-das-i-developed-so-many-blood-clots-after-being-hit-by-mannara/99/ |access-date=19-yanvar 2015-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/shraddha-das-priyanka-chopras-sister-mannara-kicked-me-below-the-chest/|sarlavha=Shraddha Das: Priyanka Chopra's sister Mannara kicked me below the chest!|muallif=Sur|ism=Prateek|sana=26-noyabr 2014-yil|qaralgan sana=19-yanvar 2015-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190328104451/https://www.bollywoodlife.com/news-gossip/shraddha-das-priyanka-chopras-sister-mannara-kicked-me-below-the-chest/|arxivsana=2019-03-28}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Mehul S Thakkar |date=19-noyabr 2014-yil |title='I will never try again in Bollywood' |work=[[Deccan Chronicle]] |url=http://www.deccanchronicle.com/141119/entertainment-bollywood/article/%E2%80%98i-will-never-try-again-bollywood%E2%80%99 |access-date=19-yanvar 2015-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=1-dekabr 2014-yil |title=&quot;Mannara hit me on my chest&quot; – Shraddha Das |work=Movie Talkies |url=https://www.movietalkies.com/news/mannara-hit-me-on-my-chest-shraddha-das/ |access-date=26-iyun 2019-yil}}&lt;/ref&gt;.

== Filmografiyasi ==

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+
!Year
!Film
!Role
!Language
!notes
|-
|2008-yil
|''Siddu from Sikakulam''
|Nisha
| rowspan=&quot;6&quot; |[[Telugu tili|Telugu]]
|
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |2009-yil
|''Target''
|
|
|-
|''18, 20 Love Story''
|Bharathi
|
|-
|''Diary''
|Maya
|
|-
|''Adhineta''
|Rajeshwari
|
|-
|''Arya 2''
|Shanti
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2010-yil
|''Lahore''
|Ida
|[[Hind tili|Hindi]]
|
|-
|''Maro Charitra''
|Sandhya
| rowspan=&quot;3&quot; |Telugu
|
|-
|''Darling''
|Nisha
|
|-
|''Nagavalli''
|Geeta
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2011-yil
|''Dil Toh Baccha Hai Ji''
|Gungun Sarkar
|Hindi
|
|-
|''Mugguru''
|Shalini
| rowspan=&quot;2&quot; |Telugu
|
|-
|''Mogudu''
|Jo
|
|-
| rowspan=&quot;1&quot; |2012-yil
|''Hosa Prema Purana''
|Sanjana
|[[Kannada tili|Kannada]]
|
|-
|2013-yil
|''Dracula 2012''
|Taara
|[[Malayalam]]
|Malayalam Debut
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2014-yil
|''The Royal Bengal Tiger''
|Nandini
|[[Bengal tili|Bengali]]
|
|-
|''Lucky Kabootar''
|Kammo
| rowspan=&quot;3&quot; |Hindi
|
|-
|''Zid''
|Priya
|
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |2015-yil
|''Chai Shai Biscuits''
|Vartika
|
|-
|''Rey''
|Jenna
| rowspan=&quot;3&quot; |Telugu
|
|-
|''Bandipotu''
|Herself
|Special appearance
|-
|''Superstar Kidnap''
|Goon
|Special appearance
|-
|''Ouija''
|Maya
|Kannada
|
|-
|''Haunting of Bombay Mills''
|
| rowspan=&quot;2&quot; |Hindi
|
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |2016-yil
|''Sanam Teri Kasam''
|Ruby Malhotra
|Cameo
|-
|''Guntur Talkies''
|Revolver Rani
| rowspan=&quot;2&quot; |Telugu
|
|-
|''Dictator''
|Herself
|Special appearance in the Song „Tingo Tingo“
|-
|''Badsha — The Don''
|Priya
|Bengali
|
|-
|''Great Grand Masti''
|Nisha
|Hindi
|
|-
|''Aata''
|Kshetra
|Telugu
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2017-yil
|''Babumoshai Bandookbaaz''
|Yasmin
|Hindi
|
|-
|''PSV Garuda Vega''
|Malini
|Telugu
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2018-yil
|''Teen Paheliyan''
|Damini
|Hindi
|Anthology Film; Mirchi Malini segment
|-
|''Pure Soul''
|Shweta
|[[Ingliz tili|English]]
|Short Film
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2019-yil
|''Udgharsha''
|Kruthika
|Kannada
|
|-
|''Hippi''
|Herself
|Telugu
|Cameo appearance
|-
|''Panther: Hindustan Meri Jaan''
|Ziya
|Bengali
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2021-yil
|''Ek Mini Katha''
|Junior Guruji
|Telugu
|
|-
|''Kotigobba 3''
|Kangana
|Kannada
| &lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Sudeep is a director’s delight: Shiva Karthik|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2021/oct/12/sudeep-is-adirectorsdelightshiva-karthik-2370481.html|kirish sanasi=13-oktabr 2021-yil|ish=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Nireekshana''
|TBA
|Telugu
|Filming
|-
|''Arrdham''
|TBA
|Telugu
|Filming
|-
|}


== Manbalar ==

[[Turkum:1987-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Hindistonlik aktrisalar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]</text>
      <sha1>bjgzbb4kec0bg1m1x4b0b3vd4b0fdtz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shibani Dandekar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>751765</id>
    <revision>
      <id>6328231</id>
      <parentid>3759061</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T18:29:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328231</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9319" sha1="psejo77nmo635zf0uuoxmk595wyx4ov" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
|ismi=Shibani Dandekar Akhtar
|portret=Shibani Dandekar graces Grazia Millennial Awards 2019.jpg
|tavsif=Dandekar in 2019
|asl ismi=
|tugʻilgan paytidagi ismi=
|tavallud sanasi={{birth date and age|1980|08|27|df=y}}&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |title=Farhan Akhtar wishes girlfriend Shibani Dandekar with all his heart on her 41st birthday |url=https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/farhan-akhtar-wishes-girlfriend-shibani-dandekar-on-her-41st-birthday-with-all-his-heart-1845953-2021-08-27?_js_v=a6&amp;_gsa=1&amp;usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16488856875845&amp;referrer=https%3A%2F%2F&amp;_tf=From%20%251%24s&amp;share=https%3A%2F%2Fwww.indiatoday.in%2Fmovies%2Fcelebrities%2Fstory%2Ffarhan-akhtar-wishes-girlfriend-shibani-dandekar-on-her-41st-birthday-with-all-his-heart-1845953-2021-08-27 |access-date=27 August 2021 |website=India Today |language=en}}&lt;/ref&gt;
|tavallud joyi=[[Pune]], [[Maharashtra]], [[Hindiston]]
|kasbi={{hlist|[[VJ (media shaxsiyati)|VJ]]|model|qo'shiqchi.}}
|turmush oʻrtogʻi= [[Farhan Akhtar]]
|faoliyat_yillari=2001-bugungi kun}}

'''Shibani Dandekar Axtar''' — 1980-yil 27-avgustda tugʻilgan hindistonlik avstraliyalik qoʻshiqchi, aktrisa, boshlovchi va model.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-06-20/news-and-interviews/29679194_1_ccl-anchor-bollywood|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131221100446/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-06-20/news-and-interviews/29679194_1_ccl-anchor-bollywood|arxivsana=21-dekabr 2013-yil|sarlavha=Shibani Dandekar|sana=20-iyun 2011-yil|ish=[[The Times of India]]|kirish sanasi=23-aprel 2016-yil}}&lt;/ref&gt; U oʻz faoliyatini Amerika televideniesida teleboshlovchi sifatida boshlagan. Hindistonga qaytib kelgach, u model va qoʻshiqchi sifatida ishlashdan tashqari, hind televideniesida bir nechta shou va tadbirlarni oʻtkaza boshladi. U ''2019-yilgi ICC Kriket Jahon Kubogining'' hammualliflaridan biri edi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Shibani Dandekar hosts Farhan Akhtar in pre World Cup party at Buckingham Palace|url=http://www.catchnews.com/cricket-news/shibani-dandekar-hosts-farhan-akhtar-in-pre-world-cup-party-at-buckingham-palace-162059.html|kirish sanasi=27-iyul 2020-yil|ish=CatchNews.com|til=en}}&lt;/ref&gt; U, shuningdek, ''Jhalak Dikhhla Jaa 5'' (2012) va ''Qoʻrquv omili: Xatron Ke Khiladi 8'' (2017) tanlovlarida ishtirok etgan.

== Erta va shaxsiy hayot ==
[[Fayl:Farhan_Akhtar_and_Shibani_Dandekar_grace_the_special_screening_of_The_Sky_Is_Pink.jpg|thumb| Dandekar Farhan Axtar bilan 2019-yilda]]
Dandekar Marathi oilasida toʻngʻich qiz boʻlib tugʻilgan.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-28/news-and-interviews/29353952_1_anchor-sister-cricket-buff|arxivurl=https://archive.today/20120717022253/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-28/news-and-interviews/29353952_1_anchor-sister-cricket-buff|arxivsana=17-iyul 2012-yil|ish=[[The Times of India]]|sarlavha=Cricket buff anchor|kirish sanasi=29-aprel 2012-yil}}&lt;/ref&gt; Uning otasi [[Shashidhar Dandekar]] Avstraliyada teatr aktyori, onasi Sulabha Dandekar Avstraliyaning Qantas Airways aviakompaniyasida ishlaydi. Uning [[Bollywood|Bollivudda]] ishlaydigan aktrisa-qoʻshiqchi [[Anusha Dandekar]] va Apeksha Dandekar degan ikki singlisi bor.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-06-20/news-and-interviews/29679194_1_ccl-anchor-bollywood|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131221100446/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-06-20/news-and-interviews/29679194_1_ccl-anchor-bollywood|arxivsana=21-dekabr 2013-yil|ish=[[The Times of India]]|sarlavha=CCL Anchor|kirish sanasi=29-aprel 2012-yil}}&lt;/ref&gt; Dandekar opasi bilan birgalikda D-Major nomli musiqa guruhini tuzdi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.hindu.com/2010/09/08/stories/2010090855830200.htm|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100911102950/http://www.hindu.com/2010/09/08/stories/2010090855830200.htm|arxivsana=11-sentabr 2010-yil|ish=[[The Hindu]]|sarlavha=Anushka and Shibani's band|sana=8-sentabr 2010-yil|kirish sanasi=29-aprel 2012-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://indiatoday.intoday.in/story/ipl-eye-candy-shibani-dandekar/1/136080.html|sarlavha=IPL Eye Candy|ish=India Today|kirish sanasi=29-aprel 2012-yil}}&lt;/ref&gt; Dandekar bolaligining koʻp qismini Avstraliya va Afrikada oʻsgan.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report_singer-host-shibani-dandekar-gets-talking-about-work-and-her-dream-man_1562937|sarlavha=Shibani Dandekar Interview|muallif=DNA India|sana=6-iyul 2011-yil|kirish sanasi=29-aprel 2012-yil}}&lt;/ref&gt;

Dandekar Bollivud kinorejissori va aktyori Farxan Axtar bilan 2018-yilda, Adhuna Bhabani bilan 2017-yilda ajrashganidan soʻng uchrasha boshlagan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Farhan Akhtar confirms he's dating Shibani Dandekar for a year, hints wedding may be on the cards|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/farhan-akhtar-confirms-he-s-dating-shibani-dandekar-for-a-year-hints-wedding-may-be-on-the-cards/story-m3IbAxNQu6RPfNxO36Ns7J.html|sana=6-mart 2019-yil|ish=Hindustan Times|til=en|kirish sanasi=16-may 2020-yil}}&lt;/ref&gt;. 2022-yilning 19-fevralida ular Farxonning otasining Xondaladagi fermasida diniy boʻlmagan marosim bilan nikoh qurishdi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Farhan Akhtar-Shibani Dandekar wedding: Javed Akhtar reads out poem for the occasion|url=https://www.tribuneindia.com/news/entertainment/farhan-akhtar-shibani-dandekar-wedding-first-pictures-of-the-married-couple-hrithik-roshan-rhea-chakraborty-among-guests-at-khandala-venue-371298|sana=19-fevral 2022-yil|ish=The Tribune|til=en|kirish sanasi=19-fevral 2022-yil}}&lt;/ref&gt;

== Karyera ==

2001-yilda u Nyu-York shahriga koʻchib oʻtdi va Amerika televideniesida ishlay boshladi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report_american-born-glam-desi_1026594|muallif=DNA India|sarlavha=American Born Glam Desi|sana=28-aprel 2006-yil|kirish sanasi=29-aprel 2012-yil}}&lt;/ref&gt; U uchta milliy sindikatlashtirilgan telekoʻrsatuvlar, ''Namaste America'', ''V Desi'' va ''Asian Variety Show'' -ga mezbonlik qildi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.rediff.com/getahead/slide-show/slide-show-1-glamour-shibani-dandekar-is-she-ipls-hottest-host/20110411.htm|nashriyot=Rediff.com|sarlavha=IPL's Host|kirish sanasi=29-aprel 2012-yil}}&lt;/ref&gt; Bu rolda u Bollivudning eng yirik yulduzlarini amerikalik tomoshabinlarga tanishtirdi, shuningdek '', Atlantik-Siti shahrida Shohrux Xon bilan oqshomni olib bordi''.U ''Jhalak Dikhhla Jaa'',&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/jhalak-dikhhla-jaa-5-shibani-dandekar-evicted/|sarlavha=Jhalak Dikhhla Jaa 5: Shibani Dandekar evicted!|muallif=Bollywood Life|sana=26-avgust 2012-yil|kirish sanasi=26-avgust 2012-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120828032123/http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/jhalak-dikhhla-jaa-5-shibani-dandekar-evicted/|arxivsana=2012-08-28|qaralgan sana=2022-07-18}}&lt;/ref&gt; Hindistonda joylashgan [[BBC]] tarmogʻidagi ''Yulduzlar bilan raqsda'' ishtirok etgan va Hindistonda Colors TVda mezbonlik qilgan.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120619095026/http://colors.in.com/in/jhalak-dikhhla-jaa/contestant/shibani-dandekar-59.html#cd Shibani Dandekar Profile]&lt;/ref&gt;

U Hindistonga qaytib keldi va teleboshlovchi sifatida ishini davom ettirdi, shu bilan birga modellik bilan shugʻullana boshladi.
[[Fayl:Shibani_Dandekar_and_others_walks_the_ramp_at_the_Lotus_Make_up_India_Fashion_Week_2019.jpg|thumb| Dandekar 2019-yilda rampa boʻylab yurmoqda]]

== Filmografiya ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Yil
! Sarlavha
! Rol
! Til
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2014-yil
| ''Vaqt oʻtishi''
|
| rowspan=&quot;2&quot; | marati
|-
| ''Sangharsh''
| Chameli
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2015-yil
| ''Roy''
| Zoya
| rowspan=&quot;6&quot; | [[Hind tili|hind]]
|-
| ''Shaandaar''
| Sonya
|-
| 2016-yil
| ''Sulton''
| Teleboshlovchi
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2017-yil
| ''Naam Shabana''
| Qoʻshiqda alohida koʻrinish
|-
| ''Nur''
| Zara Patel
|-
| rowspan=&quot;1&quot; | 2018-yil
| ''Bhavesh Joshi''
| „Chavanprash“ qoʻshigʻidagi qiz
|-
|}

=== Televizion ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Yil
! Koʻrsatuvlar
! Rol
! Izohlar
|-
| 2001-yil
| ''Namaste Amerika''
| rowspan=&quot;7&quot; | Xost
|
|-
| 2001-yil
| ''V Desi''
|
|-
| 2001-yil
| ''Osiyo estrada shousi''
|
|-
| 2009-yil
| ''Soatlardan keyin''
|
|-
| 2010-yil
| ''Dizayn qilaylik''
|
|-
| 2010-yil
| ''AXN erkaklari 2.0''
|
|-
| 2011-yil
| ''Hindistondagi eng seksual bakalavr''
|
|-
| 2012-yil
| Jhalak Dikhhla Jaa 5
| Musobaqa ishtirokchisi
| 8-oʻrin
|-
| 2012-yil
| ''Missiya muqovasi surati''
| rowspan=&quot;4&quot; | Xost
|
|-
| 2013-yil
| ''Grammy nomzodlari''
|
|-
| 2013-yil
| ''Uslub va shahar''
|
|-
| 2011-2015-yillar
| ''[[Hindiston Premyer Ligasi|Hindiston Premer-ligasi]]''
|
|-
| 2015-yil
| ''Men buni qila olaman''
| rowspan=&quot;2&quot; | Musobaqa ishtirokchisi
|
|-
| 2017-yil
| ''Qoʻrquv omili: Xatron Ke Khiladi 8''
| 12-oʻrin
|-
| 2018-yil
| ''Top Model Hindiston''
| Mentor
|
|-
| 2020-yil
| Iltimos, yana toʻrtta zarba
| Sushmita Sengupta
| rowspan=&quot;2&quot; | 2-mavsum
|-
| 2020-yil
|Garovga olinganlar
| Isha Endryu
|-
| 2020-yil
| ''Qanday sevgi! Karan Johar bilan''
| Oʻzi
| Mehmon
|-
|}

== Manbalar ==

[[Turkum:Hindistonlik aktrisalar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Avstraliyalik aktrisalar]]</text>
      <sha1>psejo77nmo635zf0uuoxmk595wyx4ov</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Skyworth</title>
    <ns>0</ns>
    <id>752065</id>
    <revision>
      <id>6328345</id>
      <parentid>6277572</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T23:45:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>3 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328345</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15917" sha1="3dji0i0cvjxrlkri2cyopslztvkphf4" xml:space="preserve"> {{Infobox company
| name = Skyworth Group Co., Ltd.&lt;br /&gt;创维集团有限公司
| logo = 
| type = [[Aksiyadorlik kompaniyasi|Ochiq]] ({{HKEX|0751}}, {{szse|000810}})
| genre = 
| fate = 
| predecessor = 
| successor = 
| foundation = 1988
| founder = Huang Hongsheng, Stephen Wong
| defunct = 
| location_city = [[Shenzhen]], [[Guangdong]]
| location_country = [[China]]
| location = 
| locations = 
| area_served = 
| key_people = Zhang Xuebin, CEO, ijrochi direktor
| industry = Elektronika
| products = [[Pristavka]]lar, televizorlar, A/V xavfsizlik mahsulotlari, mobil telefonlar, avtomobil qurilmalari, elektromobillar va qimmatbaho mahsulotlar
| production = 
| services = IT services
| revenue = 
| operating_income = 
| net_income = 
| aum = 
| assets = 
| equity = 
| owner = 
| num_employees = 
| parent = 
| divisions = 
| subsid = 
| homepage = {{url|http://www.skyworth.com}}
| footnotes = 
| intl = 
}}
[[Fayl:Skyworth logo 2.jpg|thumb|240x240px|Skyworth logotipi 2018-yilgacha]]
'''Skyworth''' ({{lang-zh|}}创维, 創維), rasman '''Skyworth Group Co., Ltd.''', Xitoy [[Holding|xolding kompaniyasi]]. Uning shoʻba korxonalari [[Televideniye|televizorlar]] va boshqa audio-vizual mahsulotlarni loyihalashtiradi, ishlab chiqaradi va sotadi. Ular, shuningdek, koʻchmas mulkka sarmoya kiritadilar.&lt;ref name=&quot;Bloomberg 2013&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Company Profile for Skyworth Digital Holdings Ltd (751)|url=https://www.bloomberg.com/quote/751:HK/profile|nashriyot=Bloomberg.com|kirish sanasi=12-iyul 2013-yil}}&lt;/ref&gt; Bosh qarorgohi Nanshan yuqori texnologiyalar parkida, [[Shenjen|Shenzhen]],  2010-yildan boshlab Skyworth [[Hong Kong|Gonkong]] va [[Ichki Mongoliya|Ichki Moʻgʻuliston]] hamda [[Guandun|Guangdongdagi]] turli joylarda, jumladan, [[Shenjen|Shenzhen]], [[Guanchjou]] va Dongguanda oʻz faoliyatini olib boradi.

Kompaniya oʻzini “sanoat klasteri” deb ataydi&lt;ref name=&quot;swabout2&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.skyworth.com.hk/about.htm|sarlavha=About Skyworth|nashriyot=Skyworth|ish=About Skyworth|qaralgan sana=7-yanvar 2013-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20121031232838/http://www.skyworth.com.hk/about.htm|arxivsana=October 31, 2012}}&lt;/ref&gt;, lekin u bir nechta integratsiyalashgan sanoat bazalari uchun langar boʻlib xizmat qilishi mumkin. Skyworth – Kengaytirilgan koʻp tomonlama diskni ishlab chiqqan Xitoy konsorsiumining aʼzosi.&lt;ref name=&quot;BW&quot;&gt;[http://www.businessweek.com/magazine/content/03_15/b3828010.htm Master of Innovation? ] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20030608035643/http://www.businessweek.com/magazine/content/03_15/b3828010.htm |date=2003-06-08 }} businessweek.com, APRIL 14, 2003&lt;/ref&gt; Bu, shuningdek, OEM boʻlib, oʻzidan boshqa brendlar ostida chakana sotiladigan televizorlarni ishlab chiqaradi.

== Tarixi ==
Skyworth 1988-yilda Shenzhenda tashkil etilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.skyworth.com/en/aboutus-default-34.html|sarlavha=Group &gt; About Us|nashriyot=Skyworth Group|ish=skyworth.com|qaralgan sana=10-aprel 2016-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160621020836/http://www.skyworth.com/en/aboutus-default-34.html|arxivsana=2016-06-21}}&lt;/ref&gt; 1992-yilda Skyworth Group oʻzining bosh qarorgohini Gonkongda tashkil etdi.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Event-skyworth|url=http://www.skyworth.com/en/aboutus-event.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160708015257/http://www.skyworth.com/en/aboutus-event.html|arxivsana=2016-07-08}}&lt;/ref&gt;

2003-yilda guruhning bosh ofisi yangi qurilgan Skyworth binosiga koʻchirildi.&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;

1996-yildan 2000-yilgacha kompaniya oʻzining “tez oʻsish davri” deb nomlanadi, bu davrda u ishlab chiqarish hajmi boʻyicha Xitoyda televizor ishlab chiqaruvchi kompaniya toʻrtinchi oʻrinni egalladi.&lt;ref name=&quot;SW results 2007-08&quot; /&gt; Ushbu oʻsish davri 2000-yil aprel oyida Gonkong fond birjasida IPO bilan yakunlandi.

2000-yildan keyin Skyworth bunday tez kengayish natijasida muammolarga duch keldi. U kichik maishiy texnika blokini yopib qoʻydi va kreditorlarga oʻzining yangi uyali telefon shoʻba korxonasidagi 80% ulushini nominal summaga sotdi.&lt;ref name=&quot;Sky Mobile Sale&quot;&gt;[http://notice.singtao.com/ADMA/00751/epdf/751.pdf DISCLOSEABLE TRANSACTION INVOLVING DISPOSAL OF 80% EQUITY INTEREST IN 創維移動通信技術 (深圳)有限公司 (SKYWORTH MOBILE COMMUNICATIONS)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20110716074347/http://notice.singtao.com/ADMA/00751/epdf/751.pdf |date=2011-07-16 }} singtao.com&lt;/ref&gt;

== Mahsulotlari ==
Kompaniyaning asosiy mahsulotlari, televizorlar va pristavkalar turli xil boshqa mahsulotlar va xizmatlar bilan toʻldiriladi, shu jumladan, mulk va asosiy jihozlarni ijaraga berish bilan ham shugʻullanadi.&lt;ref name=&quot;swabout2&quot;/&gt;

SKYWORTHda turli auditoriya segmentlariga moʻljallangan besh xil teleserial mavjud: W, S, Q, G va A seriyalari.&lt;ref name=&quot;swabout2&quot;/&gt;

W “Ajoyib” degan maʼnoni anglatadi. Eng soʻnggi mahsulotlari qatoriga SKYWORTH W82, birinchi ommaviy ishlab chiqarilgan oʻzgartiriladigan televizor va 2021-yil mart oyida sotuvga chiqarilgan SKYWORTH W92, 88 duymli 8K OLED televizor kiradi.

S “oliy” degan maʼnoni anglatadi. Eng soʻnggi mahsulot SKYWORTH S82, 4K OLED televizori boʻlib, 2021-yil sentabrida sotuvga chiqariladi.

Q seriyasi “Sifatli” mahsulotlarini taqdim etadi. Eng soʻnggi mahsulot SKYWORTH Q72, 4K SmartMiniLED televizori boʻlib, 2021-yil sentabrida taqdim etilgan.

G seriyasi “Umumiy” degan maʼnoni anglatadi. Eng soʻnggi mahsulot SKYWORTH G90, 4K OLED oʻyin monitori boʻlib, 2021-yil sentabrida sotuvga chiqariladi.

A “Ablaze” degan maʼnoni anglatadi. Eng soʻnggi mahsulot SKYWORTH A20 Pro boʻlib, 4K 120 Hz chastotali miltillashsiz televizor boʻlib, 2021-yil sentabrida sotuvga chiqarilgan.

== Operatsiyalar ==

=== Shoʻba korxonalar ===
Skyworth koʻplab toʻliq shoʻba korxonalariga ega va koʻplab qoʻshma korxonalarning hamkori hisoblanadi. Quyida toʻliq boʻlmagan roʻyxat mavjud.

'''Skyworth USA korporatsiyasi'''

2017-yilda Skyworth [[Kaliforniya|Kaliforniyada]], Skyworth USA korporatsiyasida oʻzining birinchi Amerika korporativ filialini ochdi.; Shenzhen Coocaa Network Technology Co Ltd

Netac Technology bilan qoʻshma korxona Shenzhen Coocaa Network Technology Co Ltd bepul yuqori aniqlikdagi kino va videolarni yuklab olish xizmatlarini taqdim etadi.&lt;ref name=&quot;Sky Mobile News1&quot;&gt;[http://www.skyworthmobile.com/english/news_6.htm Skyworth and Netac set up Coocaa Network Technology Co., Ltd. jointly] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090214133025/http://skyworthmobile.com/english/news_6.htm |date=2009-02-14 }} Skyworth Mobile Official Site&lt;/ref&gt; Uning birinchi mahsuloti maxsus USB flesh-disklardan video oʻynay oladigan televizor edi.; Shenzhen Skyworth Automobile Electronics Co Ltd

Avtomobil ichidagi AV elektronika ishlab chiqaruvchisi Britaniya Virjiniya orollarida joylashgan.; Shenzhen Skyworth Digital Technology Co Ltd

Skyworth Group Co Ltd ning ikkinchi yirik shoʻba korxonasi, uning asosiy eʼtibori pristavkalarga qaratilgan. U Skyworth Bandwidth Co Ltd va Skyworth R&amp;D jamoasi birlashmasidan yaratilgan. Shuningdek, u kengaytirilgan koʻp tomonlama disk pleyerlarini yaratdi.&lt;ref name=&quot;EE Times&quot;&gt;[http://www.eetindia.co.in/ART_8800447183_1800009_NT_9a4c73d2.HTM Chinese firms make final effort on Enhanced Versatile Disc]{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} EE Times India, 27 Dec 2006.&lt;/ref&gt; [[Shenjen|Shenzhenning]] Nanshan tumanida joylashgan&lt;ref name=&quot;Global Sources&quot;&gt;[http://skyworthdigital.manufacturer.globalsources.com/si/6008812220112/Homepage.htm Skyworth Digital's Global Sources page] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20081222235406/http://skyworthdigital.manufacturer.globalsources.com/si/6008812220112/Homepage.htm |date=2008-12-22 }} globalsources.com&lt;/ref&gt; shaharda ikkita zavod ishlaydi, ulardan biri [[Shenjen|Shenzhenning]] Baoʻan tumanidagi Shiyan tumanida,&lt;ref&gt;[http://skyworthdigital.manufacturer.globalsources.com/si/6008812220112/FactoryTour.htm Skyworth Digital's Global Sources page, Factory Tour] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20080425082120/http://skyworthdigital.manufacturer.globalsources.com/si/6008812220112/FactoryTour.htm |date=2008-04-25 }} globalsources.com&lt;/ref&gt; Tangtou shahridagi Skyworth yuqori texnologiyali sanoat parkida. Skyworth Digital Technology kompaniyasining Ar-ge qanoti ham [[Shenjen|Shenchjenning]] Nanshan tumanida joylashgan.&lt;ref&gt;[http://skyworthdigital.manufacturer.globalsources.com/si/6008812220112/RnD.htm Skyworth Digital's Global Sources page, R&amp;D] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20080425082139/http://skyworthdigital.manufacturer.globalsources.com/si/6008812220112/RnD.htm |date=2008-04-25 }} globalsources.com&lt;/ref&gt;; Shenzhen Skyworth-RGB Electronics Co Ltd

Skyworth Group Shenzhen Skyworth-RGB Electronic Co Ltd kompaniyasini Xitoyning Shenzhen televideniye kompaniyasi yoki Xitoyning Shenzhen rangli telekompaniyasi va Xitoy milliy elektron qurilmalar kompaniyasi&lt;ref name=&quot;SW About2&quot; /&gt; yoki Xitoyning elektron komponentlar sanoati kompaniyasi&lt;ref name=&quot;SW results 2007-08&quot; /&gt; bilan hamkorlikda 1993-yilda tashkil etdi.&lt;ref name=&quot;SW results 2007-08&quot; /&gt;

; Skyworth Marco Commercial Offshore Co Ltd

Skyworth Marco Commercial Offshore Co Ltd 2000-yil noyabr oyida Skyworth tomonidan investitsiya qilingan toʻliq shoʻba korxona boʻlib, chet el bozori uchun televizor va AV mahsulotlarini tadqiqot va ishlab chiqish, ishlab chiqarish, sotish va tarqatish bilan shugʻullanadi. Bu [[Shenjen|Shenzhen]] va [[Ichki Mongoliya|Ichki Moʻgʻulistonda]] faoliyat yuritadigan Xitoy OEM / ODM&lt;ref name=&quot;SW About&quot; /&gt; kiradi.; Skyworth Mobile Communication (Shenzhen) Ltd

2003-yilda tashkil etilgan kompaniya mobil telefonlar ishlab chiqaradi.&lt;ref name=&quot;Sky Mobile&quot;&gt;[http://www.skyworthmobile.com/english/about.htm About Us] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120225162226/http://www.skyworthmobile.com/english/about.htm |date=2012-02-25 }} Skyworth Mobile Official Site&lt;/ref&gt; Yoʻqotishlar va oʻz zimmasiga olgan qarz miqdori tufayli Skyworth Mobileʼga egalik qilishning 80 foizi 2008-yilda Shenzhen Baoyi va Shine Success kreditorlariga bir yuan va bir Gonkong dollari nominal qiymatiga sotilgan edi.&lt;ref name=&quot;Sky Mobile Sale&quot;/&gt;

; Skyworth Precision Technology Co Ltd

Skyworth yuqori texnologiyali sanoat parkida joylashgan Shiyan tumanidagi Tangtou qishlogʻi, Baoʻan tumani, [[Shenjen|Shenzhen]], Skyworth Precision Technology Co Ltd maishiy texnika, avtomobil qismlari&lt;ref name=&quot;SPT&quot;&gt;[http://www.skyworthmould.com/en/cn/about.asp About Us] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090716050750/http://www.skyworthmould.com/en/cn/about.asp |date=2009-07-16 }} Skyworth Precision Technology Co Ltd Official Site&lt;/ref&gt; televizorlar va boshqalar uchun qismlarni quyish uchun qoliplar ishlab chiqaradi.&lt;ref name=&quot;SPT&quot;/&gt;

; Skyworth TTG Holdings Ltd

2008-yilda Tripod Technology Group Inc&lt;ref name=&quot;STTG&quot;&gt;[http://www.skyworthttg.com/en/pressreleases/42 Formation of Skyworth TTG Joint Venture] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090420091352/http://www.skyworthttg.com/en/pressreleases/42 |date=2009-04-20 }} Skyworth TTG Official Site, Press Releases, September 19, 2008&lt;/ref&gt; [[Axborot texnologiyalari|IT]] xizmatlari kompaniyasi bilan tashkil etilgan&lt;ref name=&quot;STTG&quot; /&gt; Skyworth TTG kompaniyalarga IT xizmatlarini taqdim etadi. 

2008-yil holatiga koʻra, u AQSH, Xitoy, Norvegiya va Singapurda joylashgan.&lt;ref name=&quot;STTG&quot;/&gt;

Bu Telenorga 2010-yilda bir nechta [[Oracle]] identifikatorini boshqarish tizimlarini ishga tushirishga yordam berdi.&lt;ref name=&quot;STTG-Telenor&quot;&gt;[http://www.oracle.com/us/products/middleware/middleware-innovation-2010-winners-188793.html Oracle Fusion Middleware Innovation Awards 2010 Winner - Telenor] Oracle Official Site, Announcements, 2010&lt;/ref&gt;; Skyworth Qunxin Security and Protection Technology Co Ltd

CRT CCTV va CCD kameralarini oʻz ichiga olgan AV xavfsizlik mahsulotlarini ishlab chiqaruvchi&lt;ref name=&quot;MiC2&quot;&gt;[http://www.madeinchina.com/323902/aboutus.shtml Skyworth Qunxin Security and Protection Technology Co., Ltd. About] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20080507021801/http://www.madeinchina.com/323902/aboutus.shtml |date=7-may 2008-yil }} madeinchina.com&lt;/ref&gt; 2000 yoki 2001-yillarda tashkil etilgan va [[Shenjen|Shenzhen]], Futian tumanidagi Bagualing shahrida joylashgan.&lt;ref name=&quot;MiC2&quot; /&gt;

; Boshqa

Boshqa shoʻba korxonalarga quyidagilar kiradi: Skyworth Multimedia (Shenzhen) Co Ltd, Skyworth Photoelectric Science &amp; Technology Co Ltd, Shenzhen Display Technology Co Ltd, Skyworth Application Electronics Co Ltd, Skyworth LCD Technology Co Ltd, Skyworth Die Plant, Skyworth Semiconductors Company va Shenzhen Skyworth Qunxin va Fang Technology Co Ltd.

=== Ishlab chiqarish bazalari va inshootlari ===
Skyworthda bir qator ishlab chiqarish quvvatlari mavjud. Televizion ishlab chiqarish bazalari [[Shenjen|Shenchjenning]] Yangi Guangmin tumanida, [[Ichki Mongoliya|Ichki Moʻgʻulistonning]] Xoxxot iqtisodiy rivojlanish hududida,&lt;ref name=&quot;Sky Mobile&quot;/&gt; [[Shenjen|Shenzhen]], Baoan tumanidagi Shiyan tumanidagi tekis displey sanoat parkida&lt;ref name=&quot;Sky Mobile&quot;/&gt; va Guanchjoudagi [[Guanchjou]] iqtisodiy va texnologiyalarni rivojlantirish zonasida joylashgan.&lt;ref name=&quot;LG SW JV&quot; /&gt;

Kompaniya, shuningdek, Shuangliu, [[Chendu|Chengdu]], Yichun, [[Szyansi|Tszyansi]] va Lishui, [[Nankin]] shahrida logistika markazlariga ega.&lt;ref name=&quot;Skyworth 2007 Results&quot;&gt;[http://www.dbpower.com.hk/sehkresultpdf/00751_c.pdf ANNOUNCEMENT OF RESULTS FOR THE YEAR ENDED 31 MARCH 2007]{{Oʻlikhavola|date=aprel 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} dbpower.com&lt;/ref&gt;

Skyworthga tegishli yana bir joy – [[Shenjen|Shenzhen]], Baoʻan tumani, Shiyan tumanining Tangtou qishlogʻida joylashgan Skyworth yuqori texnologiyali sanoat parki.&lt;ref name=&quot;SPT&quot;/&gt;

Skyworthning chet eldagi joylari Meksika, Rossiya va Qoʻshma Shtatlardagi ofislarni oʻz ichiga oladi.&lt;ref name=&quot;swabout2&quot;/&gt; Shenzhen shuningdek, ilmiy-tadqiqot ishlari uchun joydir.&lt;ref name=&quot;swabout2&quot; /&gt;

== Hamkorlari ==
2014-yilda ularning hamkorlari qatoriga quyidagilar kiradi: Inview Technology Ltd,&lt;ref name=&quot;Inview Technology&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Skyworth to launch new Inview services aimed at maximising operator revenues throughout its product range|url=http://inview.tv/news/view/44/skyworth-to-launch-new-inview-services-aimed-at-maximising-operator-revenues-throughout-its-product-range|ish=www.inview.tv|nashriyot=Inview Technology|qaralgan sana=26-iyul 2014-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140726144807/http://inview.tv/news/view/44/skyworth-to-launch-new-inview-services-aimed-at-maximising-operator-revenues-throughout-its-product-range|arxivsana=2014-07-26}}&lt;/ref&gt; raqamli televidenie uchun ilgʻor EPGlarga ixtisoslashgan [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniyada]] joylashgan kompaniya&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.sys-con.com/node/1575530|sarlavha=Inview Technology Partner with Novatek to Launch Innovative Digital TV Platform|nashriyot=sys-con.com Media|sana=16-aprel 2012-yil}}&lt;/ref&gt;. Skyworth kompaniyasi operatorlarga reklama, Push-VOD va multiscreen kabi bir qator Inview xizmatlarini taklif qilishlarini eʼlon qildi. Inview, shuningdek, Skyworthʼs HDMI dongle uchun dasturiy platformani ishlab chiqdi, bu foydalanuvchilarga mobil telefonlari tomonidan boshqariladigan istalgan televizorda VOD, jonli efir kanallari va ijtimoiy tarmoq ilovalari kabi kontentni koʻrish imkonini beradi. Televizor kontentni taqdim etadi va mobil qurilma imo-ishora bilan kiritishni taʼminlaydi.

== Raqamli yer usti televizori ==
Coocaa freeview – bu [[Xitoy|Xitoydagi]] milliy raqamli yer usti televideniyesi (DTT) xizmati. U CCTV (Xitoy) kompaniyasiga tegishli va China Media Group (CCTV Networks) tomonidan boshqariladi. 

== Manbalar ==
{{Manbalar|2}}</text>
      <sha1>3dji0i0cvjxrlkri2cyopslztvkphf4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shubhangi Atre</title>
    <ns>0</ns>
    <id>752362</id>
    <revision>
      <id>6328298</id>
      <parentid>6125929</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T20:28:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328298</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13117" sha1="c59f501eio16u1qm9nopnwd13rgod54" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
|ismi=Shubhangi Atre Poorey
|portret=Shubhangi Atre in 2018.jpg
|tavsif=Atre in 2018
|tugʻilgan paytidagi ismi=
|tavallud sanasi={{tugʻilgan sanasi va yoshi|df=yes|1981|4|11}}&lt;!--Must be attributed to a reliable published source with an established reputation for fact-checking. No blogs. No IMDb. No public records. See WP:BLPPRIVACY--&gt;
|tavallud joyi=
|kasbi=Aktrisa
|bilimi=[[MBA]]
|faoliyat_yillari=2007-bugungi kun
|turmush oʻrtogʻi=[[Piyush Poorey]]
|bolalari=1}}

'''Shubhangi Atre Poorey''' — 1981-yil 11-aprelda tugʻilgan [[Hindiston|hind]] [[televideniye]]si [[Aktyor|aktrisasi]]&lt;ref name=&quot;HT2019&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Yadav |first=Sangeeta |date=28 April 2019 |title=Married at 19, Shubhangi Atre credits husband for her acting career |language=en |work=Hindustan Times |url=https://www.hindustantimes.com/sex-and-relationships/married-at-19-shubhangi-atre-credits-husband-for-her-acting-career/story-gVShjxobQd7GRPZJoz3I8L.html |access-date=5 March 2022}}&lt;/ref&gt;. Atre [[Ekta Kapoor]]ning ''[[Kasautii Zindagii Kay]]'' filmi bilan aktyorlikda [[debyut]] qildi, u yerda Palchinn Basu rolini ijro etgan&lt;ref name=&quot;HT2019&quot; /&gt; U Kapoorning (2007—2009-yillar) filmida bosh rolida, hind dramasi ''[[Do Xanson Ka Jodaa]]'' (2009-2010) serialidagi Preeti va hind sitkomida Anguri Tivari rollarini ijro etgani uchun koʻplab eʼtirof va [[Mukofotlar roʻyxati|mukofotlarga]] sazovor boʻldi. ''[[Bhabiji Ghar Par Hain!]]'' (2016-yildan hozirgi kungacha), bu eng uzoq davom etgan hind komediya qatoriga kiradi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Doshi |first=Hasti |date=21 September 2020 |title=On International Day of Peace, actors urge for unity against COVID |language=en |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/on-international-day-of-peace-actors-urge-for-unity-against-covid/articleshow/78234015.cms |access-date=25 September 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=IANS |date=20 February 2010 |title=Konkona inspires Shubhangi Atre |language=en |work=Hindustan Times |url=https://www.hindustantimes.com/tv/konkona-inspires-shubhangi-atre/story-Q1MuAB6kb0MnpcUMP2rEQJ.html |access-date=11 May 2022}}&lt;/ref&gt;..

== Yoshlikgi ==
Atre 1981-yil 11-aprelda tugʻilgan. U Indordan tugʻilgan va MBA darajasiga ega (Biznes boshqaruvi magistri)&lt;ref name=&quot;birthday&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=10 April 2017 |title=Angoori bhabhi, Shubhangi Atre reveals her birthday plans, read here |language=en |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/angoori-bhabhi-shubhangi-atre-reveals-her-birthday-plans-read-here/articleshow/58107519.cms |access-date=15 February 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;IndiaWest&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Vijayakar |first=R. M |date=28 April 2016 |title='Bhabhi Ji Ghar Par Hai': Shubhangi Atre Asks Fans to Shower Same Love on Her |language=en |work=India West |url=https://www.indiawest.com/entertainment/television/bhabhi-ji-ghar-par-hai-shubhangi-atre-asks-fans-to/article_93684398-0ccf-11e6-992e-3fda20bac4cb.html |url-status=dead |access-date=15 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180822033849/http://www.indiawest.com:80/entertainment/television/bhabhi-ji-ghar-par-hai-shubhangi-atre-asks-fans-to/article_93684398-0ccf-11e6-992e-3fda20bac4cb.html |archive-date=22 August 2018}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==
Televizion sohaga kelishdan oldin, Atre shampun brendi (mintaqaviy mahsulot) uchun suratga tushdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://m.timesofindia.com/tv/news/hindi/divyanka-tripathi-shubhangi-atre-tv-celebs-reveal-their-first-salary/photostory/53806750.cms|ish=[[The Times of India]]|sarlavha=TV celebs reveal their first salary|sana=22 August 2016}}&lt;/ref&gt;.

Nikohdan keyin u aktyorlik faoliyatini 2006-yilda, prodyuser [[Ekta Kapoor]] unga ''[[Kasautii Zindagii Kay]]'' filmida rol berganida boshlagan''&lt;ref name=&quot;bl2&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/check-out-the-beach-avatar-of-shubhangi-atre-aka-angoori-bhabhi-in-mauritius-view-pics/|sarlavha=The beach avatar of Shubhangi Atre aka Angoori Bhabhi in Mauritius|nashriyot=BollywoodLife.com|sana=9 June 2017|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190513100445/https://www.bollywoodlife.com/news-gossip/check-out-the-beach-avatar-of-shubhangi-atre-aka-angoori-bhabhi-in-mauritius-view-pics/|arxivsana=2019-05-13|qaralgan sana=2022-07-19}}&lt;/ref&gt;.'' Keyin u ''Kasturi'' filmida bosh rolda koʻrindi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/tv/news-interviews/Karan-v/s-Shubhangi/articleshow/3136478.cms Karan v/s Shubhangi], ''[[The Times of India]]'', 18 June 2008
&lt;/ref&gt;. Shundan soʻng u ''Gavanda'' salbiy rol ijro etdi&lt;ref&gt;[http://www.dnaindia.com/entertainment/report-shubhangi-s-baby-blues-1113983 Shubhangi’s baby blues], [[Daily News and Analysis]], 6 August 2007
&lt;/ref&gt;. 2013-yilda Atre mashhur ''Chidiya Ghar sitkomida'' [[Shilpa Shinde]] o‘rnini egalladi. Tasodifan, u yana uch yil o‘tib, 2016-yil aprelida&lt;ref name=&quot;m.indiatoday.in&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://m.indiatoday.in/lite/story/meet-the-new-angoori-bhabhi-shubhangi-atre-to-replace-shilpa-shinde-on-bhabi-ji-ghar-par-hai/1/644014.html|sarlavha=Meet the new Angoori Bhabhi: Shubhangi Atre to replace Shilpa Shinde on Bhabi Ji Ghar Par Hain|nashriyot=[[India Today]]}}&lt;/ref&gt; ''[[Bhabiji Ghar Par Hayn]] shousida Angoori Tivari rolini o‘zgartirdi!'' &amp;amp;amp;TVda. Oʻsha yili u &amp;amp;amp;TVda ''Adhuri Kahaani Hamari'' filmida Devsena rolini ham ijro etdi&lt;ref name=&quot;timesofindia.indiatimes.com&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=In &amp; Out: TV celebs onboard, quit or kicked out|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/In-Out-TV-celebs-onboard-quit-or-kicked-out/photostory/49657348.cms|ish=www.indiatimes.com|sana=5 November 2015|kirish sanasi=1 February 2016}}&lt;/ref&gt;. Oxir-oqibat, u ''Bhabiji Ghar Par Hayning mashhur nomiga aylandi!.''&lt;ref name=&quot;bl2&quot; /&gt;

Anguri obrazini o‘ynagan [[Shilpa Shinde]] Atre undan nusxa ko‘chirayotgani haqida iddao qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://m.timesofindia.com/tv/news/hindi/Shilpa-Shinde-reacts-to-Shubhangi-Atres-portrayal-of-Angoori-Bhabhi/articleshow/52054619.cms|ish=[[The Times of India]]|sarlavha=Shilpa Shinde reacts to Shubhangi Atre's portrayal of Angoori}}&lt;/ref&gt;. Bunga aniqlik kiritish uchun Atre u Angurining xulq-atvorini oʻzlashtirganini va Shindedan nusxa koʻchirmayotganini aytdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://m.timesofindia.com/tv/news/hindi/I-am-copying-Angoori-not-Shilpa-Shubhangi-Atre/articleshow/52209917.cms|ish=[[The Times of India]]|sarlavha=I am copying Angoori, not Shilpa: Shubhangi Atre}}&lt;/ref&gt;. Atre ham shunday dedi:
{{Quote|Odamlar menga ko‘zlarini yumib, Anguri bhabhini tasavvur qilganlarida, men haqimda o‘ylab, “Hum bhool gaye pehle kaun thi” (biz oldingisini unutib qo‘ydik) deyishlarini aytishadi - bu men uchun eng katta iltifot&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url =   http://www.dnaindia.com/television/interview-shubhangi-atre-aka-angoori-bhabhi-watched-interviews-of-rabri-devi-to-prep-for-bhabhiji-ghar-par-hai-2566576/amp |publisher =[[DNA India]] |title = Shubhangi Atre aka Angoori Bhabhi watched interviews of Rabri Devi to prep for Bhabhiji Ghar Par Hai}}&lt;/ref&gt;.}}
Atre „Anguri“ obrazi uchun tomoshabinlardan turli baholarga ega bo‘ldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.india.com/entertainment/bhabi-ji-ghar-par-hai-shubhangi-atre-impresses-as-the-new-angoori-bhabhi-but-shilpa-shinde-is-being-missed-episode-review-1137639/|sarlavha=Bhabi Ji Ghar Par Hai: Shubhangi Atre impresses as the new Angoori Bhabhi, but previous one is being missed! (Episode Review)|nashriyot=[[India.com]]|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171019050837/http://www.india.com/showbiz/bhabi-ji-ghar-par-hai-shubhangi-atre-impresses-as-the-new-angoori-bhabhi-but-shilpa-shinde-is-being-missed-episode-review-1137639/amp/|arxivsana=19 October 2017}}&lt;/ref&gt;. [[The Times of India]] Shubhangi Atreni „Angoori Bhabi“ sifatida maqtab, u ajoyib ish qilayotganini aytdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://m.timesofindia.com/tv/news/hindi/not-quitting-bhabhi-ji-ghar-par-hai-shubhangi-atre/articleshow/61849460.cms|sarlavha=Not quitting Bhabhi Ji Ghar Par Hai: Shubhangi Atre|ish=[[The Times of India]]}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
Atre 2000-yilda [[Piyush Poorey]]ga turmushga chiqdi,&lt;ref name=&quot;HT2019&quot;/&gt; ularning bir qizi bor&lt;ref name=&quot;IndiaWest&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.freepressjournal.in/entertainment/world-music-day-2017-from-devoleena-bhattacharjee-to-sara-khan-tv-celebs-sing-praises/1089110|sarlavha=World Music Day 2017: From Devoleena Bhattacharjee to Sara Khan, TV celebs sing praises|nashriyot=FreePressJournal.in}}&lt;/ref&gt;. U [[Salman Khan|Salmon Khan]]&lt;nowiki/&gt;ning muxlisasi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.pinkvilla.com/tv/news-gossip/shubhangi-atre-poses-salman-khan-sets-bhabhi-ji-ghar-par-hai-394048|nashriyot=PinkVilla.com|sarlavha=Shubhangi Atre poses with Salman Khan on the sets of Bhabhi Ji Ghar Par Hai|sana=21 December 2017|qaralgan sana=2022-07-19|arxivsana=2022-07-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220719120318/https://www.pinkvilla.com/tv/news-gossip/shubhangi-atre-poses-salman-khan-sets-bhabhi-ji-ghar-par-hai-394048}}&lt;/ref&gt;.

== Teleseriallari ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
!Yil
! Koʻrsatish
! Rol
! {{abbr|Mnb.|Manba(lar)}}
|-
| 2007-yil
| ''Kasautii Zindagii Kay''
| Palchhin Verma
| &lt;ref name=&quot;m.indiatoday.in&quot;/&gt;
|-
| 2007—2009-yillar
| ''Kasturi''
| Kasturi Chawla Sabharval
| &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
| 2007-yil
| ''Karam Apnaa Apnaa''
| rowspan=&quot;2&quot; | Mehmon (Kasturi sifatida)
|
|-
| 2008-yil
| ''Qumkum — Ek Pyara Sa Bandhan''
|
|-
| 2008-yil
| ''Jalwa Four 2 Ka 1''
| Musobaqa ishtirokchisi
|
|-
| 2009-yil
| ''Ya Rishta Kya Kehlata Xay''
| Mehmon (Kasturi sifatida)
|
|-
| 2009—2010-yillar
| ''Hanson Ka Jodaa''
| Preeti
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://archive.indianexpress.com/news/a-new-family-in-do-hanson-ka-joda/652427/|sarlavha=A new family in Do Hanson Ka Joda|nashriyot=[[The Indian Express]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2011-2012-yillar
| ''Xovan''
| Trushna
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.tellychakkar.com/tv/tv-news/shubhangi-atre-pooreys-negative-act-havan|sarlavha=Shubhangi Atre Poorey's negative act in Havan|nashriyot=Tellychakkar}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2011-yil
| ''Katta xoʻjayin 5''
| Mehmon (Trushna)
|
|-
| 2013—2014-yillar
| ''Chidiya Ghar''
| Koyal
|
|-
| 2014-yil
| ''Savdhaan Hindiston''
| Seema (779-qism)
|
|-
| 2015—2016-yillar
| ''Adhuri Kahaani Hamari''
| Devsena
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.andtv.com/gossip-trivia/shubhangi-atre-play-devsena-adhuri-kahaani-humari/|sarlavha=Shubhang Atre To Play Devsena in Adhuri kahaani Humari|nashriyot=[[&amp;TV]]|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180105011747/http://www.andtv.com/gossip%2Dtrivia/shubhangi%2Datre%2Dplay%2Ddevsena%2Dadhuri%2Dkahaani%2Dhumari/|arxivsana=5 January 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2015-yil
| ''Gulmohar Grand''
| Qadambari
| &lt;ref name=&quot;timesofindia.indiatimes.com&quot;/&gt;
|-
| ''Rabindranat Tagorning hikoyalari''
| Kamala
|
|-
| 2016-yildan — hozirgi kungacha
| ''Bhabiji Ghar Par Xain!''
| Angoori Manmohan Tivari
| &lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;
|}

== Filmlari ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Yil
! Turkum
! Rol
! Izohlar
! {{abbr|Mnb.|Manba(lar)}}
|-
| 2008-yil
| C Kkompaniya (film)||{{N/a}}
| Maxsus koʻrinishlar
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Balaji actors in C Kkompany|url=https://www.tellychakkar.com/tv/tv-news/balaji-actors-c-kkompany|ish=Tellychakkar}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2012-yil
| ''Ikki kichkina hindistonlik'' (film)
| Ravi Bhatiya
| (ishlab chiqarishdan keyingi)
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://post.jagran.com/meet-shubhangi-atre-poorey-the-new-angoori-bhabhi-of-tv-serial-bhabi-ji-ghar-par-hai-1461668425|nashriyot=[[Dainik Jagran]]|sarlavha=Meet Shubhangi Atre Poorey, the new 'Angoori Bhabhi' of TV serial 'Bhabiji Ghar Par Hain!'|qaralgan sana=2022-07-19|arxivsana=2019-07-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190707142440/http://post.jagran.com/meet-shubhangi-atre-poorey-the-new-angoori-bhabhi-of-tv-serial-bhabi-ji-ghar-par-hai-1461668425}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2017-yil
| F16 — detarjan kukuni (reklama) ||{{N/a}} ||{{N/a}}
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://m.youtube.com/watch?v=UMv1TWjNl6E|sarlavha=F16- Detergent Powder T.V.C. Feat. Shubhangi Atre 2017|ish=[[YouTube]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2017-yil
| Rupa Thermocot (Reklama)||{{N/a}}
| U reklamani Bhabiji Ghar Par Xaynning qolgan uchta asosiy aktyori bilan birga suratga oldi!
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://m.youtube.com/watch?v=hLvv4VaWWMg|sarlavha=Men will be men ft. Cast of Bhabhiji Ghar par hai|ish=[[YouTube]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2017-yil
| Geeta Shree Sarees (Reklama) ||{{N/a}} ||{{N/a}}
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://m.youtube.com/watch?v=q18Q5s7Cuko|sarlavha=BTS for Geeta Shree Sarees featuring Shubhangi Atre Produced by Woo-hoo Media Entertainment LLP|ish=[[YouTube]]}}&lt;/ref&gt;
|-
|}

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

{{DEFAULTSORT:Atre, Shubhangi}}
[[Turkum:Hindistonlik aktrisalar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1981-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:XXI asr hind aktrisalari]]
[[Turkum:Hindistonlik televideniye aktrisalari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aktrisalar]]</text>
      <sha1>c59f501eio16u1qm9nopnwd13rgod54</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shavkatxoʻja Abdurahmonov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>752977</id>
    <revision>
      <id>6328212</id>
      <parentid>6304985</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T17:09:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328212</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4697" sha1="1c9zecs9e0q5cnbe8vtj0o8jft3kyin" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Shavkatxoʻja Abdurahmonov
 | toʻliqism          = Shavkatxoʻja Abdurahmonov
 | tavallud_sana      = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|1968|08|14}}
 | tavallud_joyi      = {{TavalludJoyi|Qirgʻiziston}}
 | boʻyi              = {{boʻy|cm=174}}
 | pozitsiya          = [[Hujumchi (futbol)|Hujumchi]], [[Yarimhimoyachi (futbol)|yarim himoyachi]]
 | yillar1            = 1992—1994
 | klublar1           = Semetey (Qizil-Qiya)
 | isht1              = 64
 | gollar1            = 56
 | yillar2            = 1995—1996
 | klublar2           = [[Atlaschi (futbol klubi)|Atlaschi]]
 | isht2              = 43
 | gollar2            = 11
 | yillar3            = 1996
 | klublar3           = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] (Fargʻona)
 | isht3              = 12
 | gollar3            = 1
 | yillar4            = 1997—1998
 | klublar4           = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
 | isht4              = 35
 | gollar4            = 4
 | yillar5            = 1999—2001
 | klublar5           = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
 | isht5              = 94
 | gollar5            = 2
 | yillar6            = 2002
 | klublar6           = Qizil-Qiya
 | isht6              = 15
 | gollar6            = 5
 | milliyjamoa1       = [[Qirgʻiziston milliy futbol terma jamoasi|Qirgʻiziston]]
 | milliyyillar1      = 1992
 | milliyisht1        = 1
 | milliygollar1      = 0
}}
'''Shavkatxoʻja Abdurahmonov''' ([[1968-yil]] 14-avgustda tugʻilgan) – [[qirgʻiziston]]lik [[futbolchi]], shuningdek, [[Oʻzbekiston]] fuqaroligiga ega, [[Hujumchi (futbol)|hujumchi]] va [[Yarimhimoyachi (futbol)|yarimhimoyachi]]. [[Qirgʻiziston]] terma jamoasida oʻynagan. [[1994-yil]] [[Qirgʻiziston]]ning eng yaxshi futbolchisi boʻlgan.

== Tarjimai holi ==

[[Sovet]] davrida ustalar musobaqalarida oʻynamagan.

[[Qirgʻiziston]] mustaqil [[chempionat]]i tashkil etilgandan soʻng, „Semetey“ (Qizil-Qiya) klubi tarkibida oliy ligada oʻynay boshlagan. Dastlabki uch mavsumda milliy [[chempionat]]ning eng yaxshi toʻpurarlaridan biri boʻlib, 64 oʻyinda 56 gol urgan, [[1992-yil]]da toʻpurarlar bahsida ikkinchi (20 gol), [[1994-yil]]da uchinchi oʻrinni (17 ta gol) egallagan. [[1993-yil]]da kuchli oʻntalikka kirgan (19 ta gol). [[1994-yil]]da oʻz klubi bilan [[chempionat]]ning kumush medali sohibiga aylangan va mavsum yakunida [[Qirgʻiziston]]ning eng yaxshi [[futbolchi]]si deb topilgan.

[[1995-yil]]dan [[Oʻzbekiston]] oliy ligasida „[[Atlaschi (futbol klubi)|Atlaschi]]“ (Margʻilon), „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ (Fargʻona), „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ (Namangan), „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ klublarida toʻp surgan. „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ tarkibida [[1996-yil]]da yarim mavsum oʻtkazib, chempionat kumush medali sohibi va [[Oʻzbekiston]] kubogi sohibiga aylangan. „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ tarkibida ikki karra bronza medali sohibi (1997, 1998), 1998-yilgi mamlakat Kubogi sohibi boʻlgan.

Faoliyati yakunida „Qizil-Qiya“ga qaytib, yana bir mavsumni mahalliy klubda oliy ligada oʻtkazgan.

Umuman olganda, faoliyati davomida [[Qirgʻiziston]] oliy ligasida 79 ta oʻyin oʻtkazib, 61 ta gol urgan, Oʻzbekiston oliy ligasida 184 ta oʻyin oʻtkazib, 18 ta gol urgan.

[[Qirgʻiziston]] terma jamoasida [[1992-yil]] 25-oktyabrda Markaziy Osiyo kubogi doirasida [[Qozogʻiston]]ga qarshi yagona oʻyin oʻtkazgan&lt;ref&gt;[http://footballfacts.ru/matches/364356 Kazaxstan 2:0 Kirgiziya] {{Oʻlikhavola|date=oktabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20211111160410/https://footballfacts.ru/person/133411 Shavkatxoʻja Abdurahmonov] Footballfacts saytida futbolchi profili
* {{NFT player|12518}}

{{Qirgʻizistonda yilning eng yaxshi futbolchisi}}

{{DEFAULTSORT:Abdurahmonov, Shavkat}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Qirgʻizistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Atlaschi FC futbolchilari]]
[[Turkum:Andijon klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Neftchi (Fargʻona) futbolchilari]]
[[Turkum:Navbahor futbolchilari]]
[[Turkum:FC Shaxtyor Qizilqiya futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Qirgʻizistonlik muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Oʻzbekistondagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:Futboldagi erkak hujumchilar]]
[[Turkum:Qirgʻizistonda yilning eng yaxshi futbolchisi]]
[[Turkum:Sportchilar]]</text>
      <sha1>1c9zecs9e0q5cnbe8vtj0o8jft3kyin</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shahrixon (futbol klubi)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>753891</id>
    <revision>
      <id>6328169</id>
      <parentid>6216153</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T15:19:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328169</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11207" sha1="gslffyfognpgqqrk08azw3j4cjco91u" xml:space="preserve">{{Futbol klubi
 |nomi            = Shaxrixonchi
 |amaldagi mavsum = 
 |logotip         = [[Fayl:Shahrixonchi logo.png|200px]]
 |toʻliq nomi     = Shaxrixonchi (Rash-Milk)
 |laqabi          = Sutchilar 
 |asos solingan   = 1967-yil
 |tugatilgan      = 
 |stadion         =Shaxrixon Markaziy stadioni 
 |maydon hajmi    =8500 
 |egasi           = Ahliddin Zokirov
 |prezidenti      = 
 |direktori       = Muzaffar Samatov
 |bosh drektori   = 
 |murabbiyi       = 
 |sardori         = 
 |reytingi        = 
 |byudjeti        = 
 |musobaqasi      = [[Oʻzbekiston Birinchi ligasi]]
 |mavsum          =2022 
 |mavqei          = 
 |sayti           = 
|pattern_la1=_hbs1718a
|pattern_b1=_hbs1718a
|pattern_ra1=_hbs1718a
|leftarm1=
|body1=
|rightarm1=
|shorts1=ff0000
|socks1=ffffff
|pattern_la2=_hbs1718h
|pattern_b2=_hbs1718h
|pattern_ra2=_hbs1718h
|leftarm2=
|body2=
|rightarm2=
|shorts2=
|socks2=ff0000
}}

'''Rash-Milk''' – [[Andijon viloyati]] [[Shahrixon (shahar)|Shahrixon]] shahridagi [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|sovet]] va [[Oʻzbekiston|oʻzbek]] [[futbol klubi]]. [[1967-yil]]da tashkil etilgan.

== Tarixi ==
[[1968-yil]]da [[Sovet Ittifoqi]] ikkinchi ligasida va „Oʻrta Osiyo“ turniri birinchi ligasida 2-oʻrinni olgan. 1967-1970 va 2007—2008-yillarda „Oq oltin“&lt;ref&gt;V pechati takje ukazivalos nazvanie „Ak Altin“ (Andijanskaya oblast)&lt;/ref&gt;, 1975—1988-yillarda „Shahrixanets“, 1975-1988, 1993-2007, 2009-2010 va 2011—2016-yillarda „Shahrixon“, 1991—1992-yillarda – „Shahrixonchi“ deb nomlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=7&amp;news_id=2218|nashriyot=pfl.uz|sarlavha=Итоги Второй лиги 2011 на pfl.uz (Группы А и В)|til=|qaralgan sana=7-iyun 2015-yil|arxivsana=21-may 2012-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120521171838/http://www.pfl.uz/index.php?act=news&amp;section=11&amp;subsec=7&amp;news_id=2218}}&lt;/ref&gt;. 2019-yilda [[Shahrixon tumani]]da joylashgan [[Markaziy Osiyo]]dagi eng yirik sut mahsulotlari ishlab chiqaruvchi „Rash-milk“ jamiyati tomonidan sotib olingan futbol klubi, hozirgacha „Rash milk“ nomi ostida faoliyat koʻrsatadi&lt;ref&gt;[https://kun.uz/uz/news/2021/08/27/rash-milk-18-yildan-buyon-tildan-tushmayotgan-yirik-korxona „RASH-MILK“: 18 yildan buyon tildan tushmayotgan yirik korxona]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Klub futbol faktlari bazasida |url=http://footballfacts.ru/clubs/154246-ok-oltyn-andizhanskaya-obl |qaralgan sana=21-iyul 2022-yil |arxivsana=15-dekabr 2014-yil |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141215021511/http://footballfacts.ru/clubs/154246-ok-oltyn-andizhanskaya-obl }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20160601212448/http://lena-dvorkina.narod.ru/FOOTBALL_2013/FC_SNG_2013/Uzbek.html#m15 Futbol klublari tarixi]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Wildstat maʼlumotlar bazasidagi klub oʻyinlari |url=http://wildstat.ru/p/2096/club/URS_Ok_Oltyn_Andizhan_Region |qaralgan sana=2022-07-21 |arxivsana=2014-12-18 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141218153754/http://wildstat.ru/p/2096/club/URS_Ok_Oltyn_Andizhan_Region }}&lt;/ref&gt;.

=== Jamoa nomlari ===
''Jamoaning turli yillarda qanday noml oʻzgarib borish tartibi''

* 1951 – Moskovskiy
* 1967—1970 – Oq-oltin (Moskovskiy).
* 1975—1988 – Shahrixanets.
* 1991—1992 – Shahrixonchi.
* 1993—2007 – Shahrixon.
* 2008 – Oq-oltin.
* 2009—2010 – Rash-Milk.
* 2011—2016 – Shahrixon.
* 2019 – 2020 – Rash-Milk.
* 2022 – Shahrixonchi

=== Jamoa ramzlari ===
&lt;gallery&gt;
Fayl:Shahrixon-2011.gif|Shahrixon klubining sobiq logosi
Fayl:Rashmilk shakhrikhan.gif
&lt;/gallery&gt;

== Yutuqlari ==

* [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Oʻzbekiston Super ligasi]] – 15-oʻrin (1992).
* SSSR Ikkinchi ligasi – „Oʻrta Osiyo“ zonasida „B“ toifasida 2-oʻrin (1968).
* SSSR kubogining 1/2 zona finali (1967/68).
* [[Oʻzbekiston Pro ligasi|Oʻzbekiston Pro ligasi]] 4-oʻrin

== Oʻyinlar tarixi ==
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!Mavsum
!Liga
!Oʻrin
!Oʻyin
!Yut
!Dur
!Magʻ
!UG
!OʻG
!O
!Kubok
!Eng yaxshi toʻpurar
|-
|1992
|[[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Oʻzbekiston Superligasi]]
|15
|32
|7
|7
|18
|25
|67
|21
|1/16
|
|-
|1993
|[[Oʻzbekiston Pro ligasi|Oʻzbekiston Pro ligasi]]
|16
|30
|4
|6
|20
|26
|65
|14
|1/16
|
|-
|1994
|[[Oʻzbekiston ikkinchi ligasi|Oʻzbekiston Ikkinchi ligasi]]
|3
|4
|2
|1
|1
|8
|5
|5
|Ishtirok etmagan
|
|-
|1995
| rowspan=&quot;15&quot; |[[Oʻzbekiston Pro ligasi|Oʻzbekiston Pro ligasi]]
|13
|26
|17
| -
|9
|47
|31
|51
|1/16
|
|-
|1996
|5
|52
|31
|7
|14
|89
|45
|100
|2-Guruh bosqichi
|
|-
|1997
|16
|43
|18
|8
|17
|64
|55
|62
|1/64
|
|-
|1998
|5
|38
|23
|7
|8
|85
|40
|76
|1/8
|
|-
|1999
|4
|34
|17
|10
|7
|83
|50
|61
| rowspan=&quot;2&quot; |1/8
|
|-
|2000
|4
|38
|20
|5
|13
|59
|50
|65
|
|-
|2001
|9
|32
|10
|7
|15
|29
|48
|37
|Guruh bosqichi
|
|-
|2002
|6
|32
|18
|2
|12
|48
|40
|56
|1/8
|
|-
|2003
|8
|28
|11
|2
|15
|39
|53
|35
|Guruh bosqichi
|
|-
|2004
|7
|40
|16
|5
|19
|58
|75
|53
|1/16
|
|-
|2005
|9
|34
|16
|3
|15
|59
|55
|51
|Guruh bosqichi
|Lochin Soliyev – 28
|-
|2006
|13
|38
|14
|6
|18
|60
|64
|48*
|1/8
|
|-
|2007
|18
|38
|10
|3
|25
|43
|75
|33
|1/16
|
|-
|2008
|14
|34
|12
|3
|19
|36
|60
|39
|1/16
|
|-
|2009
|13
|26
|4
|8
|14
|24
|60
|20
|Ishtirok etmagan
|
|-
|2010
|[[Oʻzbekiston Pro ligasi|Oʻzbekiston Pro ligasi]] – '''Sharqiy guruh'''
|12
|22
|3
|4
|15
|29
|53
|13
|1/16
|
|-
|2011
|[[Oʻzbekiston ikkinchi ligasi|Oʻzbekiston Ikkinchi ligasi]]
|2
|3
|2
|0
|1
|5
|4
|6
|Ishtirok etmagan
|
|-
|2012
| rowspan=&quot;4&quot; |Ishtirok etmagan
| colspan=&quot;10&quot; rowspan=&quot;4&quot; |
|-
|2013
|-
|2014
|-
|2015
|-
|2016
|[[Oʻzbekiston ikkinchi ligasi|Oʻzbekiston Ikkinchi ligasi]]
|4
|5
|2
| -
|3
|7
|13
|6
|Ishtirok etmagan
|
|-
|2017
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Oʻzbekiston ikkinchi ligasi|Oʻzbekiston Ikkinchi ligasi]]
| colspan=&quot;10&quot; rowspan=&quot;2&quot; |
|-
|2018
|-
|2019
|[[Oʻzbekiston Pro ligasi|Oʻzbekiston Pro ligasi]] – '''B-liga Sharqiy mintaqa'''
|4
|28
|13
|4
|11
|37
|30
|43
|1/16
|
|-
|2020
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Oʻzbekiston ikkinchi ligasi|Oʻzbekiston Ikkinchi ligasi]]
| colspan=&quot;10&quot; rowspan=&quot;2&quot; |
|-
|2021
|-
|2022
|[[Oʻzbekiston Birinchi ligasi|Oʻzbekiston Birinchi ligasi]]
|5
|26
|14
|6
|6
|48
|36
|48
|Ishtirok etmagan
|
|-
|2023
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|}
== Joriy tarkibi ==
''2023-yil 2-aprel holatiga''
{{Fs start}}
{{Fs player|no=21 |nat=UZB|name=[[Egamberdi Alijonov]]&lt;ref&gt;[https://pfl.uz/uzb/players/3420 Egamberdi Alijonov]&lt;/ref&gt;|pos=GK}}
{{Fs player|no=30 |nat=UZB|name=[[Xurshidbek Muhammadov]]&lt;ref&gt;[https://pfl.uz/uzb/players/2266 Xurshidbek Muhammadov]&lt;/ref&gt;|pos=GK}}
{{Fs player|no=42 |nat=UZB|name=[[Xushnudbek Otajonov]]&lt;ref&gt;[https://pfl.uz/uzb/players/5205 Xushnudbek Otajonov]&lt;/ref&gt;|pos=GK}}
{{Fs player|no=40 |nat=UZB|name=[[Asadbek Abdulhamidov]]&lt;ref&gt;[https://pfl.uz/uzb/players/3541 Asadbek Abdulhamidov]&lt;/ref&gt;|pos=DF}}
{{Fs player|no=25 |nat=UZB|name=[[Azizbek Muhtorov]]&lt;ref&gt;[https://pfl.uz/uzb/players/3420 Azizbek Muhtorov]&lt;/ref&gt;|pos=DF}}
{{Fs player|no=59 |nat=UZB|name=[[Rasuljon Abdurahmonov]]&lt;ref&gt;[https://pfl.uz/uzb/players/4489 Rasuljon Abdurahmonov]&lt;/ref&gt;|pos=DF}}
{{Fs player|no=2 |nat=UZB|name=[[Zokirjon Najimov]]&lt;ref&gt;[https://pfl.uz/uzb/players/6631 Zokirjon Najimov]&lt;/ref&gt;|pos=DF}}
{{Fs player|no=8 |nat=UZB|name=[[Abdusami Bahodirov]]&lt;ref&gt;[https://pfl.uz/uzb/players/7557 Abdusami Bahodirov]&lt;/ref&gt;|pos=DF}}
{{Fs player|no=72 |nat=UZB|name=[[Boburmirzo Nishonov]]&lt;ref&gt;[https://pfl.uz/uzb/players/4404 Boburmirzo Nishonov]&lt;/ref&gt;|pos=DF}}
{{Fs player|no=9 |nat=UZB|name=[[Diyorbek Karimberdiyev]]&lt;ref&gt;[https://pfl.uz/uzb/players/6635 Diyorbek Karimberdiyev]&lt;/ref&gt;|pos=DF}}
{{Fs player|no=13 |nat=UZB|name=[[Husniddin Salaydinov]]&lt;ref&gt;[https://pfl.uz/uzb/players/2178 Husniddin Salaydinov]&lt;/ref&gt;|pos=DF}}
{{Fs player|no=38 |nat=UZB|name=[[Jamshidbek Saidvaqqosov]]&lt;ref&gt;[https://pfl.uz/uzb/players/3035 Jamshidbek Saidvaqqosov]&lt;/ref&gt;|pos=DF}}
{{Fs player|no=13 |nat=UZB|name=[[Kozimjon Nurmatov]]&lt;ref&gt;[https://pfl.uz/uzb/players/6636 Kozimjon Nurmatov]&lt;/ref&gt;|pos=DF}}
{{Fs mid}}
{{Fs player|no=22 |nat=UZB|name=[[Odiljon Azimov]]&lt;ref&gt;[https://pfl.uz/uzb/players/7302 Odiljon Azimov]&lt;/ref&gt;|pos=DF}}
{{Fs player|no=25 |nat=UZB|name=[[Rahmatillo Karimov]]&lt;ref&gt;[https://pfl.uz/uzb/players/7558 Rahmatillo Karimov]&lt;/ref&gt;|pos=DF}}
{{Fs player|no=21 |nat=UZB|name=[[Rahmatullo Oʻktamov]]&lt;ref&gt;[https://pfl.uz/uzb/players/3151 Rahmatullo O'ktamov]&lt;/ref&gt;|pos=DF}}
{{Fs player|no=89 |nat=UZB|name=[[Abduvali Mannopov]]&lt;ref&gt;[https://pfl.uz/uzb/players/7560 Abduvali Mannopov]&lt;/ref&gt;|pos=MF}}
{{Fs player|no=99 |nat=UZB|name=[[Asadbek Qosimov]]&lt;ref&gt;[https://pfl.uz/uzb/players/7260 Asadbek Qosimov]&lt;/ref&gt;|pos=MF}}
{{Fs player|no=60 |nat=UZB|name=[[Azim Abdurahimov]]&lt;ref&gt;[https://pfl.uz/uzb/players/4639 Azim Abdurahimov]&lt;/ref&gt;|pos=MF}}
{{Fs player|no=38 |nat=UZB|name=[[Biloliddin Muxtorov]]&lt;ref&gt;[https://pfl.uz/uzb/players/3095 Biloliddin Muxtorov]&lt;/ref&gt;|pos=MF}}
{{Fs player|no=98 |nat=UZB|name=[[Dilshod Samikov]]&lt;ref&gt;[https://pfl.uz/uzb/players/3745 Dilshod Samikov]&lt;/ref&gt;|pos=MF}}
{{Fs player|no=99 |nat=UZB|name=[[Nuriddin Nuriddinov]]&lt;ref&gt;[https://pfl.uz/uzb/players/7258 Nuriddin Nuriddinov]&lt;/ref&gt;|pos=MF}}
{{Fs player|no=5 |nat=UZB|name=[[Rahimberdi Mamatkarimov]]&lt;ref&gt;[https://pfl.uz/uzb/players/2440 Rahimberdi Mamatkarimov]&lt;/ref&gt;|pos=MF}}
{{Fs player|no=27 |nat=UZB|name=[[Saidibrohim Gʻulomjonov]]&lt;ref&gt;[https://pfl.uz/uzb/players/7559 Saidibrohim G'ulomjonov]&lt;/ref&gt;|pos=FW}}
{{Fs player|no=24 |nat=UZB|name=[[Umid Isroilov]]&lt;ref&gt;[https://pfl.uz/uzb/players/6634 Umid Isroilov]&lt;/ref&gt;|pos=FW}}
{{Fs end}}

== Mashhur murabbiylar ==

* 1970-yil: [[Vitaliy Suyunov]]

* 1977—1979: [[Nikolay Mednix]]
* 1979-yil: [[Birodar Abduraimov]]
* 1980-yil: Galimzyan Husainov
* 1981—1982: [[Aleksey Stepanov]]
* 1982—1983: [[Toʻlagan Isoqov]]
* 1984—1985: [[Enver Sitiya]]
* 1985—1985: [[Oleksandr Averyanov]]

…

* 1990—1991: [[Rustam Osmonov]]
* 1991-yil: [[Ravil Bagauddinov]]
* 1992-yil: [[Vladimir Enns]]
* 1992-yil: [[Nerd Ayriyev]]
* Rahimjon Moʻminov
* 1998—2000: [[Avxat Abdulin]]

…

* 2007-yil: Toir Shoev

== Manbalar ==
{{Manbalar|2}}

== Havolalar ==
* {{Instagram|fcshahrixonchi_official}}
* {{Telegram|shahrixonfutbolklubi}}

* [https://web.archive.org/web/20240904063804/https://footballfacts.ru/club/8422-shahrihanecshahrihan Shahrixon futbol klubi] Footballfacts saytida futbolchi profili
* [http://wildstat.ru/p/2096/club/URS_Ok_Oltyn_Andizhan_Region Shahrixon futbol klubi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20141218153754/http://wildstat.ru/p/2096/club/URS_Ok_Oltyn_Andizhan_Region |date=2014-12-18 }} Wildstat saytida futbolchi profili
* [https://web.archive.org/web/20160601212448/http://lena-dvorkina.narod.ru/FOOTBALL_2013/FC_SNG_2013/Uzbek.html#m15 Shahrixon futbol klubi] Jamoa tarixi
{{Oʻzbekiston Birinchi ligasi}}
{{Oʻzbekiston Pro ligasi}}

[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbol klublari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston futbol klublari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston SSR futbol klublari]]
[[Turkum:Andijon viloyati futbol klublari]]
[[Turkum:Birinchi liga jamoalari]]
[[Turkum:Shahrixon]]
[[Turkum:1967-yilda tashkil etilgan futbol klublari]]</text>
      <sha1>gslffyfognpgqqrk08azw3j4cjco91u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Spektral tahlil</title>
    <ns>0</ns>
    <id>763799</id>
    <revision>
      <id>6328407</id>
      <parentid>5279638</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:31:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328407</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2232" sha1="m8gf15oj3eodix0skqxbpt59lulyto1" xml:space="preserve">== Spektral tahlil ==
[[Quyosh]] nurlari shisha uchburchak prizmasidan o'tganda, u tarkibiy qismlarga bo'linadi - kamalakning barcha ranglarining nurlari. Uning tarkibiy qismlariga yoyilgan nur spektr deb ataladi va spektrlarni olish va tekshirish uchun qurilma spektroskopdir. Osmonda yomg'irdan keyin porlab turgan Kamalak, bu quyoshning yorug'lik spektri bo'lib, havoda suv tomchilari hosil bo'ladi. Ammo spektroskop quyosh spektrini toza qiladi. Bundan tashqari, Kamalak chizig'i fonida uni turli joylarda kesib o'tadigan ko'plab qorong'u chiziqlar ko'rinadi. Ular quyida muhokama qilinadi&lt;ref&gt;http://2i.su/astronom/deti/0100.html&lt;/ref&gt;.

Elektr lampochkasining issiq ipi, shamning alangasi va eritilgan metall ham Kamalak chizig'i shaklida spektr beradi, ammo qorong'u chiziqlar spektrining bunday chiziqlarida ko'rinmaydi. Endi tabelalar va do'kon derazalarini bezatishni boshlagan naychalarda porlayotgan siyrak gazlar spektrlari qorong'i fonda rangli chiziqlar ko'rinishiga ega. Olimlar yorug'lik bug'lari yoki gazlar holatida bo'lgan har bir modda spektrda o'ziga xos, har doim bir xil rangli chiziqlarni berishini aniqladilar.

Masalan, natriy metall bug'lari har doim spektrda bir xil yorqin sariq chiziq hosil qiladi, ya'ni. Natriy stol tuzining bir qismidir. Qalam pichog'ining uchida shamning oloviga tuz donalarini qo'shing va u sariq rangga aylanadi. Boshqa moddalarning spektrlari turli xil rangdagi turli xil chiziqlardan iborat. Murakkab moddalar spektridagi bunday chiziqlarning holatiga ko'ra uning tarkibini bilib olishingiz mumkin. Agar ushbu moddaning tarkibiy qismlari bug'ga aylansa, ularning har biri spektrda ma'lum rangli chiziqlar bilan o'zini e'lon qiladi. Shunday qilib, spektrda gazlarning kimyoviy tarkibi aniqlanadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250128024735/https://uz.scienceforming.com/10785373-spectral-analysis-and-types-of-spectra |arxivsana=2025-01-28 |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://uz.scienceforming.com/10785373-spectral-analysis-and-types-of-spectra |qaralgan sana=2022-08-03}}&lt;/ref&gt;.
== Spektral tahlil usullari ==
*Atom emissiyasining spektral tahlili
*Spektrlar bilan ishlash
*Spektrlarning turlari

== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Astronomiya]]</text>
      <sha1>m8gf15oj3eodix0skqxbpt59lulyto1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sherlock Holmes Museum</title>
    <ns>0</ns>
    <id>764118</id>
    <revision>
      <id>6328227</id>
      <parentid>5828232</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T18:08:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328227</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6486" sha1="3bqxyoeyxmqttgu49ci9rtegllaevc4" xml:space="preserve">'''Sherlok Xolms muzeyi''' – Angliyaning [[London]] shahridagi, mashhur fantastik detektiv [[Sherlock Holmes|Sherlok Xolmsga]] bagʻishlangan xususiy [[muzey]]. Bu Sherlok Xolms adabiy qahramoniga bagʻishlangan dunyodagi birinchi muzeydir. U 1990-yilda ochilgan va Beyker koʻchasida joylashgan boʻlib, [[Westminster]] shahri ruxsati bilan 221B raqamiga ega,&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Harper|ism=Philip|sarlavha=Sherlock Holmes Museum {{!}} Museums London – FREE resource of all 200 museums in London.|url=https://www.museumslondon.org/museum/90/sherlock-holmes-museum|kirish sanasi=2020-10-13|ish=www.museumslondon.org}}&lt;/ref&gt; garchi u 237 va 241 raqamlari orasida joylashgan boʻlsa ham,&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=McClure|ism=Rosemary|sarlavha=A not-so-elementary guide to Sherlock Holmes' London|url=https://www.latimes.com/travel/la-tr-london-sherlock-holmes-20181030-story.html|ish=[[Los Angeles Times]]|sana=30 October 2018|kirish sanasi=23 November 2018}}&lt;/ref&gt; London markazidagi Beyker koʻchasining shimoliy chekkasi yaqinida Regent parki yonida joylashgan&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|title=Finding Sherlock's London: Travel Guide to Over 200 Sites in London|last=was Thomas Bruce Wheeler|year=2003|publisher=iUniverse|isbn=0-595-28114-1|url=https://archive.org/details/findingsherlocks0000whee}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=11 January 2004 |title=Sherlock Holmes 101 |work=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2004/01/11/AR2005041501841.html}}&lt;/ref&gt;.

Muzey „Beyker koʻchasi 221B“ nomini olgan George shahar uyi 1815-yilda qurilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=About the museum|url=http://www.sherlock-holmes.co.uk/about-the-museum/|kirish sanasi=2020-10-13|ish=Sherlock Holmes Museum|til=en-US}}&lt;/ref&gt;. Ilgari 1860 yildan 1936 yilgacha pansionat sifatida foydalanilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;. U 1881-yildan 1904-yilgacha boʻlgan davrni oʻz ichiga oladi, hikoyalarda Sherlok Xolms va Doktor Uotson u yerda missis Gudsonning ijarachilari sifatida yashashlari tasvirlangan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Uy oʻziga xos [[Meʼmorlik|meʼmoriy]] va tarixiy xususiyatlari tufayli hukumat tomonidan 2-darajali roʻyxatga kiritilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Muzeyda Sherlok Xolmsning turli xil moslashuvlaridan olingan buyumlar va 1984-yilgi Granada televideniyesi ''Sherlok Xolmsning'' sahnalari rekreatsiyasi mavjud.

== Raqamlash bahsi ==
 
[[Fayl:Sherlock_Holmes_Museum_-_Sitting_Room_-_London_England.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fb/Sherlock_Holmes_Museum_-_Sitting_Room_-_London_England.jpg/220px-Sherlock_Holmes_Museum_-_Sitting_Room_-_London_England.jpg|left|thumb| Muzeyning 1-qavatidagi yashash xonasi]]
221B manzili muzey va yaqin atrofdagi Abbey Milliy binosi oʻrtasida uzoq davom etgan bahs mavzusi edi. 1930-yillardan beri Royal Mail [[Sherlock Holmes|Sherlok Xolms nomiga]] yozilgan xatlarni Abbey Milliy bankiga&lt;ref name=&quot;stamp&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Stamp|ism=Jimmy|sarlavha=The Mystery of 221B Baker Street|url=https://www.smithsonianmag.com/arts-culture/the-mystery-of-221b-baker-street-3608784/|nashriyot=[[Smithsonian (magazine)|Smithsonian]]|sana=18 July 2012|kirish sanasi=23 November 2018}}&lt;/ref&gt; yetkazib berib kelgan va ular bunday yozishmalar bilan shugʻullanish uchun maxsus kotibni jalb qilganlar. Muzey asosiy ishi foiz evaziga qarz berish boʻlgan bank emas, pochta joʻnatmalariga javob berish eng toʻgʻri tashkilot ekanligini asoslab, unga bunday pochta joʻnatmalarini yetkazish uchun bir necha bor murojaat qilgan. Garchi bu tashabbuslarning barchasi muvaffaqiyatsizlikka uchragan boʻlsa-da, 2002-yilda Abbey National shtab-kvartirasini yetmish yildan soʻng boʻshatib yuborgach, muammo nihoyat hal qilindi va pochta hozirda muzeyga yetkazilmoqda&lt;ref name=&quot;stamp&quot; /&gt;.

== Oilaviy muammolar ==
[[Fayl:Sherlock_Holmes_Museum_door.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9a/Sherlock_Holmes_Museum_door.jpg/220px-Sherlock_Holmes_Museum_door.jpg|right|thumb| 221 B old koʻrinish]]
Jan Konan Doyl muzeyga ishtiyoqi yoʻqligini, undan bu haqda soʻrashganda, ochiq aytdi. U otasining ijodi haqiqiy shaxs ekanligi haqidagi fikrga juda qarshi edi va muzeyning mavjudligi koʻpchilikning ongida Xolms haqiqatan ham mavjud boʻlgan degan fikrni kuchaytirishini bilar edi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Duncan|first=Alistair|year=2009|title=Close to Holmes: A Look at the Connections Between Historical London, Sherlock Holmes and Sir Arthur Conan Doyle|publisher=[[MX Publishing]]|isbn=978-1-904312-50-5}}&lt;/ref&gt;. Bu gʻoya tashqi tomonida Xolmsning taxminiy rezidentlik yillarini koʻrsatadigan esdalik koʻk plaketning mavjudligi bilan yanada mustahkamlandi. Biroq, Dame Jan Konan Doyl [[Shveytsariya]]dagi Sherlok Xolms muzeyini 1991 yilda ochilishida qatnashib, unga yordam berdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=The Reichenbach Irregulars - die Schweizer Sherlock Holmes-Gesellschaft|url=http://www.221b.ch/Meiringen_e.html|kirish sanasi=2020-10-13|ish=www.221b.ch|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210410223207/http://221b.ch/Meiringen_e.html|arxivsana=2021-04-10|qaralgan sana=2022-08-03}}&lt;/ref&gt;. Dame Janga London muzeyida otasiga bagʻishlangan xona yaratish imkoniyatini taklif qilishdi, ammo bu taklif rad etildi va shundan beri ser Artur Konan Doylning qolgan soʻnggi mulklari [[auktsion]]da sotildi.

= Suratlari =
&lt;gallery widths=&quot;200&quot; heights=&quot;200&quot; perrow=&quot;5&quot; caption=&quot;Ichki koʻrinishlar&quot;&gt;
Fayl:Sherlock Holmes Museum 001.jpg|Sherlok Xolms „Oʻtirish xonasi“
Fayl:Sherlock Holmes Museum 003.jpg|&quot;Sherlok Xolms xonasi&quot;da oʻrnatilgan dasturxon
Fayl:Sherlock Holmes Museum Study 1.jpg|Sherlok laboratoriyasi
Fayl:Sherlock Holmes Museum 004.jpg|&quot;Xolmsning yotoq xonasi&quot;
Fayl:Typewriter in Sherlock Holmes Museum.jpg|19-asrning oxirlarida yozuv mashinkasi
Fayl:Sherlock Holmes Museum 007.jpg|&quot;Doktor Uotson xonasi&quot;, kitoblar
Fayl:Sherlock Holmes Museum 011.jpg|Hammom.
Fayl:Sherlock Holmes Museum 002.jpg|Sherlok Xolms muzeyi, Beyker-strit, „The Study“,
Fayl:Sherlock Holmes Museum 009.jpg|Velosipedchining haykali, „Yakka velosipedchining sarguzashtlari“ qissasini tasvirlash uchun koʻrgazmaga qoʻyilgan
Fayl:Sherlock Holmes Museum 008.jpg|&quot;Gudson xonimning xonasi&quot;, kamin
Fayl:Sherlock Holmes Museum 006.jpg|&quot;Doktor Uotson xonasi&quot;, yuvinish moslamasi
&lt;/gallery&gt;

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* [http://www.sherlock-holmes.co.uk/ Sherlok Xolms muzeyi]
{{London museums and galleries}}

[[Turkum:Muzeylar]]
[[Turkum:Sherlok Holms]]</text>
      <sha1>3bqxyoeyxmqttgu49ci9rtegllaevc4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shah Vali Kot hujumi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>769113</id>
    <revision>
      <id>6328154</id>
      <parentid>6276645</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:47:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328154</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9078" sha1="5xl9fvfrx9s612imi2fniaxh4c82yfh" xml:space="preserve">{{Urush bilgiqutisi
|nomi= Shah Vali Kot hujumi
|qismi= [[Afg'oniston urushining bir qismi. 2001-2021-yillar]]
|tasvir=[[File:Australian_SOTG_sniper_team_June_2010.jpg|300px|]]
|izoh=Shoh Vali Kot hujumi paytida ikki avstraliyalik askar.
|sana= [[2010-yil]] 10-14-iyun
|yer= Shah Vali Kot tumani, [[Qandahor]], [[Afgʻoniston]]
|sabab=
|natija= Koalitsiya g'alabasi. 
|raqib1={{flagicon|Australia}} Avstraliya &lt;br /&gt;{{flagicon|United States}} [[AQSH]] &lt;br /&gt;{{flagicon|Afghanistan|2004}} Afgʻoniston Islom Respublikasi
|raqib2= {{flagicon|Afghanistan|Taliban}} Tolibon
|raqib3=
|qomondon1=
|qomondon2=
|qomondon3=
|kuch1=
|kuch2= ~100+ isyonchilar
|yoqotishlar1= 2 yarador
|yoqotishlar2= Taxminan 100 kishi oʻldirilgan
|yoqotishlar3=
|umumiy_yoʻqotishlar=
|ilova=
}}


'''Shah Vali Kot hujumi''' [[Afg'onistondagi urush (2001–2021)|Afgʻonistondagi urush]] paytida Avstraliya maxsus kuchlari va Afgʻoniston milliy armiyasi tomonidan AQSh havo koʻmagida 2010-yil 10-14-iyun kunlari oʻtkazilgan besh kunlik qoʻshma operatsiya edi. Operatsiya [[Qandahor viloyati|Qandahor viloyatining]] [[Shah Wali Kot District|Shah Vali Kot tumanida]] bo‘lib o‘tdi, bu viloyatni koalitsiya tomonidan tozalashga tayyorgarlik ko‘rish chog‘ida sodir bo‘ldi va natijada isyonchilar og‘ir talafot ko‘rdi.

== Tarix ==
2010-yil iyun oyida Xalqaro xavfsizlik kuchlari (ISAF) Afgʻonistonning janubiy [[Qandahor]] shahri atrofida xavfsizlikni kuchaytirishga urinish doirasida Hamkari operatsiyasini boshladi&lt;ref name=&quot;Aust_DoD_release&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ANZD&quot;&gt;{{Cite journal|title=Combat Operations: Afghanistan|journal=Australian and New Zealand Defender|issue=71|page=36|publisher=Fullbore Magazines|place=Brisbane|date=Spring 2010|issn=1322-039X}}&lt;/ref&gt;. Operatsiya doirasida Avstraliya kuchlariga Qandahor viloyati shimolidagi [[Shah Wali Kot District|Shah Vali Kot]] tumanida bir qator tartibsizlik amaliyotlarini bostirish vazifasi yuklatildi. Keyinchalik, 1995-yildan beri Tolibon nazoratida boʻlgan isyonchilarning tayanch nuqtasini nishonga olgan besh kunlik havo mobil operatsiyasi iyun oyining ikkinchi haftasida boshlandi&lt;ref name=&quot;ANZD&quot; /&gt;. Ishtirok etilgan kuchlar tarkibiga Avstraliya maxsus operatsiyalari guruhi va Afgʻoniston milliy armiyasi boʻlinmalari kirdi, ular Amerika Qoʻshma Shtatlari armiyasining 1-batalyon vertolyotlari, 101-aviatsiya polki tomonidan qoʻllab-quvvatlandi &lt;ref name=&quot;Aust_DoD_release&quot; /&gt;.

== Jang ==
2-komanda polkining Alpha kompaniyasi guruhi 10-iyun kuni dastlabki hujumni amalga oshirdi va keyinchalik isyonchilar qarshi hujumga tayyorlanayotgani aniqlanganda, 2-eskadron, Maxsus havo xizmati polki (SASR) qoʻshinlari tomonidan kuchaytirildi&lt;ref name=&quot;ANZD&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;SMH_170610&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Oakes |first=Dan |date=17 June 2010 |title=Australian troops in fierce combat with insurgents |work=The Sydney Morning Herald |url=http://www.smh.com.au/world/australian-troops-in-fierce-combat-with-insurgents-20100616-ygk8.html |access-date=17 June 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Regiment to be recognised&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Brissenden |first=Michael |date=9 May 2013 |title=Regiment to be recognised for historic Afghan battle |work=ABC News |url=http://www.abc.net.au/news/2013-05-09/regiment-recognised-for-historic-afghan-battle/4680240 |access-date=9 May 2013}}&lt;/ref&gt;. Operatsiyaning ikkinchi kunida janglar ayniqsa qizgʻin kechdi, avstraliyalik va afgʻon askarlari Tizak shahriga hujum paytida vertolyotlardan tushganidan koʻp oʻtmay isyonchilar tomonidan oʻqqa tutildi, jang 13 soat davom etdi. &lt;ref name=&quot;The_Australian_16_06&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=16 June 2010 |title=ADF says Diggers inflicted 'substantial' losses to insurgents in Shah Wali Kot district |work=The Australian |url=http://www.theaustralian.com.au/news/adf-says-diggers-inflicted-substantial-losses-to-insurgents-in-shah-wali-kot-district/story-e6frg8yo-1225880528346 |access-date=17 June 2010}} {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; Besh kunlik janglardan so‘ng omon qolgan isyonchilar hududdan chiqib ketishdi. &lt;ref name=&quot;Aust_DoD_release&quot;/&gt;

Operatsiyadan so‘ng ISAF 100 dan ortiq qo‘zg‘olonchi kuch mag‘lubiyatga uchraganini maʼlum qildi&lt;ref name=&quot;ISAF&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=ISAF Public Affairs Office|sarlavha=Insurgents Driven Out of Shah Wali Kot|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100621005110/http://www.isaf.nato.int/article/isaf-releases/afghan-isaf-forces-conduct-operation-against-major-insurgent-cell-in-shah-wali-kot.html|url=http://www.isaf.nato.int/article/isaf-releases/afghan-isaf-forces-conduct-operation-against-major-insurgent-cell-in-shah-wali-kot.html|ish=Press release|nashriyot=International Security Assistance Force|arxivsana=21 June 2010|kirish sanasi=17 June 2010}}&lt;/ref&gt;. Yaqin Sharqdagi Avstraliya kuchlari qo‘mondoni, general-mayor Jon Kantvellning taʼkidlashicha, operatsiya „isyonchi kuchlar va ularning qo‘mondonlariga katta zarba berdi hamda Qandahor viloyati va unga yaqin tumanlarda ISAF xavfsizlik amaliyotlariga bevosita hissa qo‘shdi. Bu hodisalar [[Uroʻzgon viloyati|Oruzgan viloyatida]] xavfsizlikni ham yaxshilaydi“&lt;ref name=&quot;Aust_DoD_release&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Combined Afghan and Australian force targets major insurgent cell|url=http://www.defence.gov.au/media/DepartmentalTpl.cfm?CurrentId=10438|ish=Press release|nashriyot=Australian Department of Defence}}&lt;/ref&gt;. Avstraliya qo‘shinlari ham operatsiya davomida ko‘p sonli qurollarni qo‘lga kiritdi&lt;ref name=&quot;The_Australian_16_06&quot;/&gt;.

== Oqibat ==
Avstraliya Mudofaa vazirligi operatsiya „koʻp sonli isyonchilar“ning oʻlimiga sabab boʻlganini daʼvo qildi, ammo halok boʻlganlar soni haqida maʼlumot bermadi. Operatsiya chog‘ida bir avstraliyalik askar va bir afg‘on askari otishma natijasida yaralangan, bir necha vertolyot zarar ko‘rgan&lt;ref name=&quot;SMH_170610&quot;/&gt;. Afgʻonistonlik tinch fuqaro ham qoʻlidagi jarohat uchun tibbiy yordam soʻrab koalitsiya qoʻshinlariga murojaat qilgan, biroq Avstraliya Mudofaa vazirligi bu jarohatni qanday olgani nomaʼlumligini bildirgan&lt;ref name=&quot;Aust_DoD_release&quot;/&gt;. ISAF, amaliyotda tinch aholidan jabrlanmaganini maʼlum qildi&lt;ref name=&quot;ISAF&quot;/&gt;. 100 ga yaqin isyonchi o‘ldirilgani taxmin qilingan&lt;ref name=&quot;ANZD&quot;/&gt;.

Keyinchalik, 21-iyun kuni hududda o‘tkazilgan navbatdagi amaliyotlar chog‘ida AQSh armiyasining UH-60 Blackhawk vertolyoti shimoliy Qandahor viloyatida qulashi oqibatida uch avstraliyalik komandor halok bo‘ldi. Vertolyot ekipajidan biri ham halok bo‘ldi, yana yetti nafar avstraliyalik va bir amerikalik ekipaj aʼzosi og‘ir yaralandi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=21 June 2010 |title=3 diggers die in Afghan chopper crash |work=ABC News |url=http://www.abc.net.au/news/stories/2010/06/21/2932888.htm |access-date=21 June 2010 |archive-date=2010-06-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100623002921/http://www.abc.net.au/news/stories/2010/06/21/2932888.htm |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=21 June 2010 |title=3 Aussie soldiers killed in Afghanistan |work=3AW Radio |url=http://www.3aw.com.au/blogs/3aw-generic-blog/3-aussie-soldiers-killed-in-afghanistan/20100621-yro3.html |url-status=bot: unknown |access-date=22 June 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100623102650/http://www.3aw.com.au/blogs/3aw-generic-blog/3-aussie-soldiers-killed-in-afghanistan/20100621-yro3.html |archive-date=23 June 2010}}&lt;/ref&gt;. 2011-yil 23-yanvarda kapral Ben Roberts-Smit 2010-yil 11-iyundagi harakatlari uchun [[Pert|Pertdagi]] Kempbell kazarmasida Avstraliya uchun Viktoriya xochi bilan taqdirlandi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=22 January 2011 |title=WA digger awarded VC medal |work=West Australian |url=http://au.news.yahoo.com/thewest/a/-/wa/8693473/wa-digger-awarded-vc-medal/ |access-date=22 January 2011}}&lt;/ref&gt;. Roberts-Smitning patrul qoʻmondoni, serjant P. jangdagi roli uchun Gallantry yulduzi bilan taqdirlandi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Hetherington |first=Andrew |date=3 February 2011 |title=Recognised for heroism |page=3 |work=Army News |publisher=Australian Department of Defence |location=Canberra |url=http://www.defence.gov.au/news/armynews}}&lt;/ref&gt;. Jasorat uchun jami 13 ta shaxsiy mukofotlar, maxsus havo xizmati polki va 2-komanda polki esa oʻz harakatlari uchun „Sharqiy Shah Vali Kot“ jangovar sharaf ordeni bilan taqdirlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Special Operations Units Awarded Battle Honour|nashriyot=Department of the Prime Minister and Cabinet|sana=26 March 2013|url=http://www.pm.gov.au/press-office/special-operations-units-awarded-battle-honour|kirish sanasi=26 March 2013|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130327104703/http://www.pm.gov.au/press-office/special-operations-units-awarded-battle-honour|arxivsana=27 March 2013}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
&lt;references group=&quot;&quot; responsive=&quot;0&quot;&gt;&lt;/references&gt;
[[Turkum:Tolibon]]
[[Turkum:Afg'onistonga bosqinlar]]
[[Turkum:Afgʻoniston urushi]]
[[Turkum:Afgʻoniston]]
[[Turkum:Afgʻoniston tarixi]]
[[Turkum:2010-yilda Afg'oniston]]</text>
      <sha1>5xl9fvfrx9s612imi2fniaxh4c82yfh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shaxmatda ayollar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>774635</id>
    <revision>
      <id>6328221</id>
      <parentid>6291225</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T17:31:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328221</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31657" sha1="0rqxl3m143jny21z4f2h0ktay0ze2eg" xml:space="preserve">== Ayollar oʻrtasida shaxmat boʻyicha musobaqalar ==
[[Fayl:Vera_Menchik_1933.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/81/Vera_Menchik_1933.jpg/220px-Vera_Menchik_1933.jpg|right|thumb| [[Vera Menchik]] 1933-yilda; 1927-yilda shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi birinchi jahon chempioni boʻldi.]]
Shaxmat turnirlarining aksariyati jinsidan qatʼi nazar, barcha ishtirokchilar uchun ochiq. Juda kam, agar mavjud boʻlsa, xalqaro turnirlar erkaklar uchun cheklangan, biroq bir nechtasi ayollar uchun, eng muhimi, ayollar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha jahon chempionati va ayollar shaxmat olimpiadasi . Shaxmat boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionati va shaxmat boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida turli yosh toifalari boʻyicha qizlar oʻrtasida bir vaqtda oʻtkaziladigan chempionatlar ham oʻrin olgan. Baʼzi mamlakatlarda milliy chempionatdan tashqari, alohida ayollar milliy chempionati ham oʻtkaziladi.

Shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi birinchi jahon chempionati 1927-yilda oʻtkazilgan va unda [[Vera Menchik]] gʻalaba qozongan&lt;ref name=&quot;auto5&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.britannica.com/biography/Vera-Francevna-Menchik-Stevenson|sarlavha=Vera Francevna Menchik-Stevenson &amp;#124; British chess player|ish=Encyclopedia Britannica}}&lt;/ref&gt;. Amaldagi chempion — [[Ju Venjun]]; yuqori baholangan [[Hou Yifan]], uch marta chempionlikni qoʻlga kiritganidan soʻng, 2016-yildan beri ishtirok etishdan bosh tortdi.

== Ayollar shaxmat boʻyicha murabbiylik ==
2010-yilda [[Texas]] Tech Knight Raiders shaxmat jamoasi bosh murabbiyi sifatida [[Susan Polgar|Syuzan Polgar]] I divizion erkaklar shaxmat jamoasini toʻrtlik finaliga olib chiqqan birinchi ayol boʻldi.&lt;ref name=&quot;Susanpolgar&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://today.ttu.edu/2011/04/knight-raiders-win-final-four-best-college-chess-team-in-nation/|sarlavha=Raiders Win Final Four: Best College Chess Team In Nation :: Texas Tech Today|nashriyot=Today.ttu.edu|kirish sanasi=2011-12-04|qaralgan sana=2022-08-13|arxivsana=2012-01-10|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120110111627/http://today.ttu.edu/2011/04/knight-raiders-win-final-four-best-college-chess-team-in-nation/}}&lt;/ref&gt; Aprel oyida Texas Tech Knight Raiders Prezident Kubogini qoʻlga kiritdi;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Rodriguez |first=Rocio |date=2011-04-07 |title=Knight Raiders win national championship |work=The Daily Toreador |url=http://www.dailytoreador.com/lavida/article_36325cc0-618c-11e0-8684-001a4bcf6878.html |access-date=2011-12-04 |archive-date=2023-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231019144647/https://www.dailytoreador.com/lavida/article_36325cc0-618c-11e0-8684-001a4bcf6878.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; bu Polgarni birinchi divizion erkaklar shaxmat jamoasini mamlakat chempionligiga olib chiqqan ayol bosh murabbiyga aylantirdi.

== Shaxmat yutuqlaridagi gender farqlari ==
[[Fayl:Judit_The_Look_Polgar.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ce/Judit_The_Look_Polgar.jpg/170px-Judit_The_Look_Polgar.jpg|left|thumb| Judit Polgar, 2008 yil]]
Bir ayol, [[Judit Polgar]] (odatda tarixdagi eng kuchli ayol shaxmatchi&lt;ref name=&quot;strongestfemaleever&quot;&gt;Sources citing Polgár as by far the strongest female chess player of all time:
&lt;/ref&gt;) oʻz vaqtida dunyoning eng yuqori reytingi boʻyicha sakkizinchi shaxmatchi edi; u dunyo shaxmatchilarining kuchli oʻntaligiga kirgan yagona ayol.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Judit Polgar {{!}} Top Chess Players|url=https://www.chess.com/players/judit-polgar|kirish sanasi=2021-06-15|ish=Chess.com|til=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Smerdon|ism=David|sarlavha=What's behind the gender imbalance in top-level chess?|url=http://theconversation.com/whats-behind-the-gender-imbalance-in-top-level-chess-150637|kirish sanasi=2021-06-15|ish=The Conversation|til=en}}&lt;/ref&gt; Uch nafar ayol, [[Mayya Chiburdanidze]],&lt;ref name=&quot;olimpbase.org&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.olimpbase.org/Elo/player/Chiburdanidze,%20Maia.html|sarlavha=FIDE rating history :: Chiburdanidze, Maia}}&lt;/ref&gt; Polgar&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.olimpbase.org/Elo/player/Polgar,%20Judit.html|sarlavha=FIDE rating history :: Polgar, Judit}}&lt;/ref&gt; va [[Hou Yifan|Xou Yifan]]&lt;ref name=&quot;FIDE Ratings&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://ratings.fide.com/top_lists.phtml|sarlavha=FIDE Ratings|ish=ratings.fide.com}}&lt;/ref&gt; dunyoning eng yaxshi 100 nafar [[futbol]]chisi roʻyxatiga kiritilgan.&lt;ref name=&quot;chessbase&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Colodro|ism=Carlos Alberto|sarlavha=Hou Yifan youngest-ever full professor at Shenzhen University|url=https://en.chessbase.com/post/hou-yifan-youngest-ever-full-professor-shenzhen-university|ish=chessbase.com|sana=14 July 2020|nashriyot=chessbase|kirish sanasi=29 December 2020}}&lt;/ref&gt;

Merim Bilalich, Kieran Smallbone, Peter McLeod va Fernand Gobet&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Bilalić|first1=Merim|last2=Smallbone|first2=Kieran|last3=McLeod|first3=Peter|last4=Gobet|first4=Fernand|author4-link=Fernand Gobet|title=Why are (the best) women so good at chess? Participation rates and gender differences in intellectual domains|journal=Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences|date=22 March 2009|volume=276|issue=1659|pages=1161–1165|doi=10.1098/rspb.2008.1576|pmid=19129102|pmc=2679077}}&lt;/ref&gt; tomonidan 2009-yildagi maqolada nemis futbolchilarining reyting statistikasi tahlili shuni koʻrsatdiki, eng yuqori baholangan erkaklar eng yuqori baholangan ayollardan kuchliroq boʻlsa-da, farq (odatda koʻproq). 200 dan ortiq reyting ochkolari) asosan ayollar oʻyinchilarining nisbatan kichikroq jamgʻarmasiga toʻgʻri keldi (baholangan nemis futbolchilarining faqat oʻn oltidan bir qismi ayollar edi). 2020-yilda psixolog va nevrolog Vey Ji Ma shaxmatchi ayollar boʻyicha olib borilgan tadqiqotlar holatini „hozirda jinslar oʻrtasida shaxmat qobiliyatidagi biologik tafovutlar uchun hech qanday dalil yoʻq“, deb sarhisob qildi, ammo „bu, ''albatta,'' bunday farqlar yoʻq degani emas“ deb qoʻshimcha qildi. &quot;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Ma|ism=Wei Ji|muallifhavola=Wei Ji Ma|sarlavha=The Real Reasons All the Top Chess Players Are Men|url=https://slate.com/technology/2020/12/why-are-the-best-chess-players-men.html|ish=Slate Magazine|til=en|sana=11 December 2020}}&lt;/ref&gt;

=== Shaxmat yutuqlaridagi farqlarning sabablari ===
Erkaklar ham, ayollar ham shaxmatchilar ayollarning shaxmatdagi yutuqlari erkaklarnikidan farq qilishi sabablari haqida fikr yuritdilar. Baʼzi oʻyinchilarning fikriga koʻra, asosiy sabab madaniy umidlar va tarafkashlikdir. [[FIDE]] ayol grossmeysteri va Amerika Qoʻshma Shtatlari shaxmat federatsiyasining (USCF) ayollar dasturi direktori Jennifer Shahadning aytishicha, USCFda 12 va 13 yoshdagi qizlar koʻp boʻlib ketmoqda, buning sababini u sportchilarning kamligi bilan bogʻlaydi. shaxmat yoshidagi qizlar uchun ijtimoiy tarmoq.&lt;ref name=&quot;VF2020&quot;&gt;{{Jurnal manbasi|url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2020/11/queens-gambit-a-real-life-chess-champion-on-netflixs-new-hit|title=The Queen's Gambit: A Real-Life Chess Champion on Netflix's Addictive Hit|last=Miller|first=Julie|date=2020-11-05}}&lt;/ref&gt; Polgarning taʼkidlashicha, jamiyat va baʼzi ota-onalar yosh shaxmatchi qizlarning rivojlanish istagini susaytirishi mumkin&lt;ref name=&quot;NYT TQG&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=McClain |first=Dylan |date=2020-11-10 |title=How 'The Queen's Gambit' Started a New Debate About Sexism in Chess |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2020/11/10/arts/television/queens-gambit-women-chess.html |access-date=2021-06-09}}&lt;/ref&gt; va ayollar koʻpincha ochiq turnirlarda emas, balki butun ayollar turnirlarida qatnashishni tanlashgan.&lt;ref name=&quot;NYT2016&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Leland |first=John |date=2016-07-08 |title=4 Young Chess Masters Tackle a Persistent Puzzle: The Gender Gap |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2016/07/09/nyregion/4-young-chess-masters-tackle-a-persistent-puzzle-the-gender-gap.html |access-date=2021-06-09}}&lt;/ref&gt; Xalqaro grossmeyster va ayol grossmeyster [[Jovanka Houska|Yovanka Xouska]] oʻgʻil bolalarning oʻziga haddan tashqari oʻziga ishonchi qizlarga nisbatan ustunlik berishini taʼkidladi.&lt;ref name=&quot;Guardian2020&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Davies |first=Caroline |date=2020-11-14 |title=Igniting girls' interest in chess may be great legacy of The Queen's Gambit |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/sport/2020/nov/13/igniting-girls-interest-in-chess-may-be-great-legacy-of-the-queens-gambit |access-date=2021-06-09}}&lt;/ref&gt;

2007-yilda Padua universitetida oʻtkazilgan tadqiqotda oʻxshash qobiliyatga ega boʻlgan erkak va ayol oʻyinchilar onlayn oʻyinlarda bir-birlari bilan tenglashtirilgan. Oʻyinchilar raqibining jinsi haqida bilmaganlarida, ayol oʻyinchilar oʻzlarining yarmidan ozrogʻida gʻalaba qozonishdi. Ayol oʻyinchilarga raqibi erkak ekanligini aytishganda, ular kamroq tajovuzkor oʻynashdi va har toʻrtta oʻyindan bittasida gʻalaba qozonishdi. Biroq, ayol oʻyinchilarga raqibi ayol ekanligi aytilganda, garchi ular aslida erkak boʻlsalar ham, ular erkak oʻyinchilar kabi tajovuzkor edilar va har ikki oʻyindan bittasida gʻalaba qozonishdi. Tadqiqotchilarning taʼkidlashicha, gender stereotiplari ayol oʻyinchilarning erkak oʻyinchilarni oʻynashlarini bilganlarida oʻzlarining hurmati va oʻziga boʻlgan ishonchini pasaytirishga olib kelgan boʻlishi mumkin, bu esa ularning himoyaviy oʻynashiga olib kelgan va bu ularning faoliyatini yomonlashtirgan.&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.1002/ejsp.440|title=Checkmate? The role of gender stereotypes in the ultimate intellectual sport|last=Maass|first1=Anne|last2=D'Ettole|first2=Claudio|last3=Cadinu|first3=Mara|journal=[[European Journal of Social Psychology]]|volume=38|pages=231–245|doi=10.1002/ejsp.440|date=2007-05-14|issue=2|access-date=2021-06-09}}&lt;/ref&gt;

Ayrim erkak futbolchilar shaxmatda ayollarning koʻrsatkichlari haqida fikr bildirdi. 1963-yilda bergan intervyusida [[Bobby Fischer|Bobbi Fisher]] ayol oʻyinchilarni rad etib, ularni „dahshatli“ deb atagan va buning sababi „[ayollar] unchalik aqlli emasligini“ aytgan.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=McClain |first=Dylan |date=2020-11-03 |title=I'm a Chess Expert. Here's What 'The Queen's Gambit' Gets Right |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2020/11/03/arts/television/chess-queens-gambit.html |access-date=2021-06-09}}&lt;/ref&gt; 2015-yilda grossmeyster Nayjel Short erkak oʻyinchilarning yaxshiroq oʻyin koʻrsatishini taʼkidladi, chunki erkaklar va ayollar turli koʻnikmalarga &quot; qattiq &quot; boʻlishgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://en.chessbase.com/post/vive-la-diffrence-the-full-story|sarlavha=Vive La Différence|muallif=Short|ism=Nigel|ish=Chessbase|sana=2015-04-22|kirish sanasi=2021-06-09}}&lt;/ref&gt;, bu bahslarga sabab boʻldi.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Ellis-Petersen |first=Hannah |date=2015-04-20 |title=Nigel Short says men 'hardwired' to be better chess players than women |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/world/2015/apr/20/nigel-short-uk-grandmaster-men-hardwired-better-chess-players-women |access-date=2021-06-09}}&lt;/ref&gt;

=== Shaxmatda jinsiy aloqa ===
Polgár, Shahade va Xouska jinsiy aloqaga duch kelganliklarini, jumladan, ularning qobiliyatlari haqida kamsituvchi izohlar, qoʻl siqishdan bosh tortgan raqiblar va qizlar va ayollar shaxmatga tegishlimi yoki yoʻqligini soʻroq qiluvchi onlayn trollarga duch kelganliklarini aytishdi.
== Madaniyat ==
[[Fayl:UigChessmen_SelectionOfKings.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/UigChessmen_SelectionOfKings.jpg/220px-UigChessmen_SelectionOfKings.jpg|right|thumb| [[Britaniya muzeyi]]dagi Lyuis shaxmatchilari]]
Margret Adroit &lt;nowiki&gt;XII&lt;/nowiki&gt; asr&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://en.chessbase.com/post/the-enigma-of-the-lewis-chemen|sarlavha=The enigma of the Lewis chessmen|sana=September 11, 2010|ish=Chess News}}&lt;/ref&gt; Lyuis shaxmatchilarini qilgan boʻlishi mumkin. 2010-yilda Shotlandiya Milliy muzeyida Lyuis shaxmatchilariga bagʻishlangan konferensiyada Gudmundur Thorarinsson (qurilish muhandisi va Islandiya parlamentining sobiq aʼzosi) va Eynar S. Einarsson (Visa Islandiyaning sobiq prezidenti va shaxmat chempionining doʻsti) [[Bobby Fischer|Bobbi Fisher]])&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=McClain |first=Dylan Loeb |date=September 8, 2010 |title=Reopening History of Storied Ivory Chessmen |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2010/09/09/arts/09lewis.html?_r=0 |access-date=5 March 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=August 29, 2015 |title=Bones of Contention |work=The Economist |url=https://www.economist.com/news/books-and-arts/21662487-bones-contention |access-date=5 March 2016}}&lt;/ref&gt; Margret Adroit ularni yaratgan, deb bahslashdi. Amerikalik yozuvchi Nensi Mari Braun 2015-yilda chop etilgan „ ''Ivuar vikinglari, dunyodagi eng mashhur shaxmatchilarning sirlari va ularni yaratgan ayol“'' kitobida bu daʼvoni qoʻllab-quvvatlaydi.&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Brown|first=Nancy Marie|authorlink=Nancy Marie Brown|title=Ivory Vikings: the Mystery of the most Famous Chessmen in the World and the Woman who Made Them|url=https://archive.org/details/ivoryvikingsmyst0000brow|date=2015|publisher=St. Martin's Press|location=New York|isbn=9781137279378}}&lt;/ref&gt;

Kaysa („Ka-ee-sah“) — [[shaxmat]] maʼbudasi sifatida tasvirlangan xayoliy ([[Anaxronizm|anaxronistik]]) frakiyalik driada . U birinchi marta [[Uygʻonish davri]]da italyan shoiri Ieronymus Vida tomonidan tilga olingan.

Tarixan shaxmatning koʻplab variantlari boʻlgan. Shaxmatda bugungi kunda Qirolicha eng kuchli shaxmat donasining nomidir. Tarixchi Merilin Yalomning taʼkidlashicha, qirolicha &lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asr oxirida taxtadagi eng xavfli qismga aylana oldi, chunki Yevropa tarixining oʻsha davridagi kuchli ayol hukmdorlar misoli.&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Yalom|first=Marilyn|authorlink=Marilyn Yalom|title=Birth of the chess queen : a history|url=https://archive.org/details/birthofchessquee00mari|date=2015|location=New York, NY|isbn=978-0060090654|edition=First Perennial}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://historyofyesterday.com/the-queens-surprising-history-d59249aaec37|sarlavha=The Queen's Surprising History|sana=3 January 2021}}&lt;/ref&gt;

== Shaxmatda ayollar tarixi ==
[[Oʻrta asr]]larda Makalda di Skaletta shaxmat oʻynagan va tarixiy maʼlumotlarga koʻra, u Sitsiliyada uni qanday oʻynashni oʻrgangan birinchi odam boʻlgan.

London minorasidagi plakatga koʻra, 1533-yildan 1603-yilgacha yashagan [[Elizabeth I|qirolicha Yelizaveta I]] shaxmatni juda yaxshi oʻynagan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.britannica.com/biography/Elizabeth-I|sarlavha=Elizabeth I &amp;#124; Biography, Facts, Mother, &amp; Death|ish=Encyclopedia Britannica}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|url=https://digital-commons.usnwc.edu/newport-papers/43/|title=On Wargaming|journal=The Newport Papers|date=January 2019|last=Caffrey|first1=Matthew}}&lt;/ref&gt;

1706-yildan 1790-yilgacha yashagan [[Benjamin Franklin]], [[Thomas Jefferson|Tomas Jeffersonning]] soʻzlariga koʻra, Parijda ijtimoiy ahamiyatga ega ayollar, jumladan Burbon gersoginyasi Bathilde d’Orleans bilan shaxmat oʻynagan, u „oʻz kuchiga ega shaxmatchi“ edi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.britannica.com/biography/Benjamin-Franklin|sarlavha=Benjamin Franklin &amp;#124; Biography, Inventions, Wife, Quotes, &amp; Facts|ish=Encyclopedia Britannica}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.monticello.org/reports/quotes/chess.html|sarlavha=Chess « Thomas Jefferson's Monticello|nashriyot=Monticello.org|sana=|kirish sanasi=2013-10-21}}&lt;/ref&gt;

1884-yilda birinchi ayollar shaxmat turniri oʻtkazildi; unga Sasseks shaxmat assotsiatsiyasi homiylik qilgan.&lt;ref name=&quot;auto8&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://issuu.com/visualdesigngraphics/docs/wkr_sepoct11|sarlavha=White Knight Review Chess Magazine Sep/Oct 2011, page 20|ish=Issuu|qaralgan sana=2022-08-13|arxivsana=2021-12-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211216191727/https://issuu.com/visualdesigngraphics/docs/wkr_sepoct11}}&lt;/ref&gt;

1897-yilda ayollar oʻrtasida birinchi xalqaro shaxmat turniri boʻlib oʻtdi, unda Meri Rudj gʻalaba qozondi.&lt;ref name=&quot;richards&quot;&gt;Richards, John. [https://web.archive.org/web/20050513165321/http://www.johnrichards.pwp.blueyonder.co.uk/horfield/MaryRudge.pdf Mary Rudge: Bristol’s World Chess Champion.] via blueyonder.co.uk. Accessed 13 March 2009.&lt;/ref&gt;

1927-yilda shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidachempionati birinchi jahon boʻlib oʻtdi, unda [[Vera Menchik]] gʻolib chiqdi.

1950-yilda [[Lyudmila Rudenko]] birinchi ayol xalqaro usta boʻldi.&lt;ref name=&quot;auto6&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.inverse.com/article/47519-the-chest-grandmaster-5-pivotal-moments-in-the-chest-grandmaster-s-career|sarlavha=Lyudmila Rudenko: 5 Fascinating Facts About the International Chess Master|ism=Kat|muallif=Tenbarge|ish=Inverse}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto7&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.independent.co.uk/news/world/lyudmila-rudenko-facts-google-doodle-chess-champion-soviet-age-anniversary-a8466341.html|sarlavha=Five things you didn't know about the inspirational Soviet chess supremo|sana=July 27, 2018|ish=The Independent}}&lt;/ref&gt;

Birinchi ayollar shaxmat olimpiadasi 1957-yilda boʻlib oʻtdi va unda [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] jamoasi gʻalaba qozondi.&lt;ref name=&quot;auto9&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.icu.ie/articles/223|sarlavha=Emmen Olympiad 1957|ish=www.icu.ie}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto10&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.chessgames.com/perl/chesscollection?cid=1008618|sarlavha=1958 Men &amp; 1957 Women Chess Olympiad|ish=www.chessgames.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto11&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://books.google.com/books?id=tqwpAQAAIAAJ&amp;q=Emmen+1957+womens+olympiad|sarlavha=The Encyclopaedia of Chess|sana=11 September 1970|nashriyot=St. Martin's Press}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto12&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.uschesstrust.org/world-chess-hall-of-fame/|sarlavha=World Chess Hall of Fame – The U.S. Chess Trust|qaralgan sana=2022-08-13|arxivsana=2021-07-12|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210712073426/http://www.uschesstrust.org/world-chess-hall-of-fame/}}&lt;/ref&gt;

1976-yilda Rohini Xadilkar erkaklar oʻrtasidagi Hindiston chempionatida qatnashgan birinchi ayol boʻldi. Uning erkaklar musobaqasida ishtirok etishi shov-shuvga sabab boʻldi, bu esa Oliy sudga muvaffaqiyatli murojaat qilishni talab qildi va Butunjahon shaxmat federatsiyasi prezidenti [[Max Euwe|Maks Yuve]] ayollarni milliy va xalqaro chempionatlardan chetlashtirib boʻlmaydi degan qarorga keldi.

1978-yilda [[Nona Gaprindashvili]] birinchi ayol [[grossmeyster]] boʻldi.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://agenda.ge/en/news/2019/3190|sarlavha=Georgian chess legend Nona Gaprindashvili wins world championship in Bucharest|ish=Agenda.ge}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto2&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://tribunecontentagency.com/tns_articles/mary-mcnamara-so-many-lives-would-be-different-if-wed-had-the-queens-gambit-50-years-ago-including-mine/|sarlavha=Mary McNamara: So many lives would be different if we'd had 'The Queen's Gambit' 50 years ago. Including mine|ish=Tribune Content Agency|qaralgan sana=2022-08-13|arxivsana=2020-12-09|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201209171324/https://tribunecontentagency.com/tns_articles/mary-mcnamara-so-many-lives-would-be-different-if-wed-had-the-queens-gambit-50-years-ago-including-mine/}}&lt;/ref&gt;

1996-yilda [[Judit Polgar]] barcha shaxmatchilarning kuchli oʻntaligiga kirgan birinchi ayol boʻldi,&lt;ref name=&quot;Polgár 1996&quot;&gt;The January 1996 FIDE ratings list was a landmark as Polgár’s 2675 rating made her the No. 10 ranked player in the world, the only woman ever to enter the world’s Top Ten. Berry, Jonathan (6 January 1996). „Kramnick, 20 Tops the rating list“. The Globe and Mail. Toronto. p. A12.&lt;/ref&gt; 2002-yilda u dunyoning birinchi raqamli shaxmatchisini ([[Garri Kasparov]]) oʻyinda magʻlub etgan birinchi ayol shaxmatchi boʻldi,&lt;ref name=&quot;auto3&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.theguardian.com/world/2002/sep/11/3|sarlavha=Sweet revenge for Kasparov's opponent|ish=The Guardian|sana=11 September 2002|kirish sanasi=8 June 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto4&quot;&gt;For the game score, see [http://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1254283 chessgames]&lt;/ref&gt; va 2005-yilda u shaxmat boʻyicha kichik miqyosdagi jahon chempionatida ishtirok etgan birinchi ayol oʻyinchi boʻldi, u 2005-yilda FIDE shaxmat boʻyicha jahon chempionatida qatnashdi; u ilgari jahon chempionati uchun yirik, 100 oʻyinchi nokaut turnirlarida ishtirok etgan, ammo bu 8 oʻyinchidan iborat kichik taklif edi.

2017-yil fevral oyida&lt;ref&gt;[http://www.theaustralian.com.au/news/world/the-times/chess-prodigy-moves-west-to-play-hijabfree/news-story/a107d8fdda5979037fec50ce612fe6d7 Chess prodigy moves west to play hijab-free] {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, The Australian, October 10, 2017&lt;/ref&gt; Eron shaxmat federatsiyasi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.ircf.ir/|sarlavha=فدراسیون شطرنج جمهوری اسلامی ایران|ish=www.ircf.ir}}&lt;/ref&gt; [[Dorsa Deraxshani|Dorsa Derahshaniga]] Eron terma jamoasida oʻynashni yoki Erondagi har qanday turnirda ishtirok etishni „milliy manfaatlar“ sabab, 2017-yilgi Gibraltar shaxmat festivalida (u allaqachon Ispaniyaning vaqtinchalik rezidenti boʻlganida) [[hijob]]siz .&lt;ref&gt;[http://en.chessbase.com/post/iran-bans-teenage-chessplayers-for-harming-national-interests Iran bans teenage chessplayers for „harming national interests“], ChessBase, 21 February 2017&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;wardrobe&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.chess.com/news/view/ousted-iranian-player-my-wardrobe-should-not-be-anyone-s-business-4013|sarlavha=Ousted Iranian Player: 'My Wardrobe Should Not Be Anyone's Business!'|muallif=Klein|ism=Mike|ish=Chess.com|til=en-US|sana=28 February 2017|kirish sanasi=2020-03-26}}&lt;/ref&gt; Shuningdek, 2015-yilgi ayollar oʻrtasidagi jahon chempioni [[Mariya Muzychuk]] va AQSH chempioni [[Nazí Paikidze|Natsi Paykidze]] Erondagi turnir oʻtkaziladigan joyda, barcha ayollarning [[Hijob|hijob oʻrashi]] majburiy boʻlganiga norozilik sifatida shaxmat boʻyicha 2017-yilgi ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatiga bormaslikka qaror qilishdi. omma oldida (qoida ishtirokchi oʻyinchilarga ham tegishli).&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://en.chessbase.com/post/fide-announces-participants-of-wwch-2017|sarlavha=Women's World Championship 2017: Who plays, who doesn't?|muallif=Fischer|ism=Johannes|sana=2017-01-12|ish=Chess News|nashriyot=ChessBase}}&lt;/ref&gt;

Yaqinda [[Hou Yifan|Xou Yifan]] etakchi ayol shaxmatchi boʻldi, masalan, 2017-yilda Biel GM turnirida gʻolib chiqdi&lt;ref&gt;{{Citation|title=Hou Yifan Scores Historic Victory in Biel|journal=chess.com|url=https://www.chess.com/news/view/hou-yifan-scores-historic-victory-in-biel|date=August 3, 2017|last=Sam Copeland|access-date=August 12, 2019}}&lt;/ref&gt;

2021-yilda FIDE ayollar shaxmatiga moʻljallangan eng yirik homiylik shartnomasini eʼlon qildi, koʻkrakni kattalashtirish boʻyicha Motiva kompaniyasi; bu harakat ayol shaxmatchilar tomonidan tanqid va qoʻllab-quvvatlandi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.theguardian.com/sport/2021/oct/01/fide-sparks-anger-with-gross-breast-enlargement-sponsor-for-womens-chess|sarlavha=Fide sparks anger with 'gross' breast enlargement sponsor for women's chess|sana=October 1, 2021|ish=the Guardian}}&lt;/ref&gt;

FIDE 2022-yilni „Shaxmatda ayollar yili“ deb eʼlon qildi.&lt;ref name=&quot;auto13&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.theguardian.com/sport/2021/nov/29/womens-chess-sexism-misogyny|sarlavha='It is not biology': Women's chess hindered by low numbers and sexism &amp;#124; Sean Ingle|sana=November 29, 2021|ish=the Guardian}}&lt;/ref&gt;

Hammasi boʻlib uchta ayol, [[Mayya Chiburdanidze]], [[Judit Polgar]] va [[Hou Yifan|Xou Yifan]] dunyoning eng yaxshi 100 nafar futbolchisi roʻyxatiga kiritilgan.

=== Shaxmatchi ayollar xronologiyasi ===

* 1884-yil: Birinchi ayollar shaxmat turniri oʻtkazildi; unga Sasseks shaxmat assotsiatsiyasi homiylik qilgan.
* 1897-yil: Meri Rudj gʻalaba qozongan birinchi ayollar xalqaro shaxmat turniri boʻlib oʻtdi.
* 1922-yil: Mariya Tereza Mora Kuba shaxmat chempionatida gʻolib chiqqan birinchi ayol boʻldi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.galeon.com/facostaruiz/Campeones.htm|sarlavha=Ajedrez&lt;!-- Bot generated title --&gt;|kirish sanasi=2007-10-18|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160303194154/http://www.galeon.com/facostaruiz/Campeones.htm|arxivsana=2016-03-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.lajiribilla.cu/2003/n088_01/088_07.html|sarlavha=Cuba -La Jiribilla&lt;!-- Bot generated title --&gt;}}&lt;/ref&gt;
* 1927-yil: [[Vera Menchik]] shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi birinchi jahon chempionatida gʻolib chiqdi .
* 1950-yil: [[Lyudmila Rudenko]] birinchi ayol xalqaro usta boʻldi.
* 1950-yil: [[Chantal Chaudé de Silans]] [[Shaxmat Olimpiadasi|Shaxmat Olimpiadasida ishtirok]] etgan birinchi ayol boʻldi.
* 1950-yil: FIDE Ayollar xalqaro ustasi unvonini kiritdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.chess.com/terms/woman-international-master-chess|sarlavha=Woman International Master (WIM) - Chess Terms - Chess.com|ish=www.chess.com}}&lt;/ref&gt;
* 1957-yil: Birinchi ayollar shaxmat olimpiadasi 1957-yilda boʻlib oʻtdi va Sovet Ittifoqi jamoasi gʻalaba qozondi.
* 1961--yil: Liza Leyn ''Sports Illustrated'' jurnalining 1961-yil 7-avgustdagi muqovasida paydo boʻldi va uni har qanday jinsdagi birinchi shaxmatchi boʻldi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://firstmovechess.org/2019/02/valentinas-day/|sarlavha=Valentina's Day|sana=February 11, 2019|ish=First Move Chess|qaralgan sana=2022-08-13|arxivsana=2021-01-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210108132443/https://firstmovechess.org/2019/02/valentinas-day/}}&lt;/ref&gt;
* 1976-yil: Rohini Khadilkar Hindiston erkaklar chempionatida qatnashgan birinchi ayol boʻldi. Uning erkaklar musobaqasida ishtirok etishi shov-shuvga sabab boʻldi, bu esa Oliy sudga muvaffaqiyatli murojaat qilishni talab qildi va Butunjahon shaxmat federatsiyasi prezidenti [[Max Euwe|Maks Yuve]] ayollarni milliy va xalqaro chempionatlardan chetlashtirib boʻlmaydi degan qarorga keldi.
* 1976-yil: FIDE ayol grossmeyster unvonini joriy qildi.&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Hooper|first=David|authorlink=David Vincent Hooper|year=1992|title=The Oxford Companion to Chess|edition=2nd|publisher=Oxford University Press|isbn=0-19-280049-3|page=450}}&lt;/ref&gt;
* 1978-yil: [[Nona Gaprindashvili]] birinchi ayol [[grossmeyster]] boʻldi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.calvertjournal.com/features/show/12351/real-life-queens-gambit-nona-gaprindashvili-georgian-women-chess-beth-harmon-netflix|sarlavha=The real-life Queen's Gambit: how Georgia's Nona Gaprindashvili conquered the chess world|ism=Fatima Hudoon, Hans Peters/Anefo/Wikimedia Commons under a CC|muallif=licence|ish=The Calvert Journal}}&lt;/ref&gt;
* 1978-yil: FIDE ayol FIDE ustasi unvonini taqdim etdi.&lt;ref name=&quot;Felice2018&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Gino Di Felice|title=Chess International Titleholders, 1950-2016|url=https://books.google.com/books?id=0dBHDwAAQBAJ&amp;pg=PA1|date=16 January 2018|publisher=McFarland|isbn=978-1-4766-3361-9|pages=1–}}&lt;/ref&gt;
* 1986-yil: FIDE [[Susan Polgar|Syuzan Polgardan]] tashqari barcha faol ayol oʻyinchilarga 100 bonus Elo reyting ochkosini berishga qaror qildi, bu esa uni 1987-yil yanvar oyidagi FIDE reytinglari roʻyxatida birinchi oʻrindan tushirdi. Buning sababi shundaki, ayollarning FIDE reytingi erkaklar reytingiga mos kelmadi, chunki ayollar faqat ayollar turnirlarida oʻynashga moyil edilar, Polgar bundan mustasno edi, chunki u shu paytgacha u asosan erkaklarga qarshi oʻynagan.&lt;ref&gt;{{Citation|last=Schultz|first1=Donald|title=Letter from Dubai|pages=53|journal=Chess Life|date=March 1987}}&lt;/ref&gt;
* 1991-yil: Judit Polgar tarixdagi eng yosh grossmeyster boʻlgan birinchi ayol boʻldi.&lt;ref name=&quot;Globe_Feb5_92&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=5 February 1992 |title=Hungarian teen-ager achieves rank of chess grandmaster |page=A9 |work=The Globe and Mail |agency=New York Times Service |location=Toronto}}&lt;/ref&gt;
* 1993-yil: [[Judit Polgar]] mintaqalararo turnirda qatnashish huquqini qoʻlga kiritgan birinchi ayol boʻldi.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Berry |first=Jonathan |date=15 May 1993 |title=Polgar moves up to Interzonal |page=E9 |work=The Globe and Mail |location=Toronto}}&lt;/ref&gt;
* 1996-yil: Judit Polgar barcha shaxmatchilarning kuchli oʻntaligiga kirgan birinchi ayol boʻldi.
* 1998-yil: Judit Polgar shaxmat boʻyicha AQSh ochiq chempionatida gʻolib chiqqan birinchi ayol boʻldi. U turnirdagi gʻalabani [[Boris Gulko]] bilan boʻlishdi, chunki har biri 8:1.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Byrne |first=Robert |date=25 August 1998 |title=CHESS; Polgar Is First Woman to Win the Open |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1998/08/25/arts/chess-polgar-is-first-woman-to-win-the-open.html |access-date=24 April 2010}}&lt;/ref&gt;
* 2002-yil: FIDE ayol ustalikka nomzod unvonini taqdim etdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.chess.com/terms/woman-candidate-master-chess|sarlavha=Woman Candidate Master (WCM) - Chess Terms - Chess.com|ish=www.chess.com}}&lt;/ref&gt;
* 2002-yil: Judit Polgar Garri Kasparovni magʻlub etgan birinchi ayol futbolchi boʻldi.
* 2003-yil: Syuzan Polgar AQSh ochiq blits chempionatida gʻolib chiqqan birinchi ayol boʻldi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Mueller|ism=Angela|sana=September 12, 2014|sarlavha=Susan Polgar - Director, Susan Polgar Institute for Chess Excellence at Webster University; Head coach, Webster University chess team|url=https://www.bizjournals.com/stlouis/print-edition/2014/09/12/susan-polgar-director-susan-polgar-institute-for.html|kirish sanasi=2022-08-07|ish=www.bizjournals.com}}&lt;/ref&gt;
* 2003-yil: Syuzan Polgar Qoʻshma Shtatlar shaxmat federatsiyasi tomonidan „Yil grossmeysteri“ deb topilgan birinchi ayol boʻldi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://en.chessbase.com/post/susan-polgar-grandmaster-of-the-year|sarlavha=Susan Polgar – Grandmaster of the Year|sana=June 5, 2003|ish=Chess News}}&lt;/ref&gt;
* 2005-yil: Judit Polgár 2005 — FIDE jahon shaxmat chempionatida qatnashgan kichik miqyosdagi shaxmat boʻyicha jahon chempionatida ishtirok etgan birinchi ayol futbolchi boʻldi; u ilgari jahon chempionati uchun yirik, 100 oʻyinchi nokaut turnirlarida ishtirok etgan, ammo bu 8 oʻyinchidan iborat kichik taklif edi.
* 2013-yil: [[Aleksandra Kostenyuk]] shaxmat boʻyicha erkaklar oʻrtasidagi [[Shveysariya]] chempionatida gʻolib chiqqan birinchi ayol boʻldi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.qatar-tribune.com/news-details/id/40801|sarlavha=Kosteniuk leads women's blitz|ish=Qatar-Tribune|sana=30 December 2016}}&lt;/ref&gt;
* 2022-yil: FIDE 2022-yilni „Shaxmatda ayollar yili“ deb eʼlon qildi.

== Yana qarang ==

* Ayol shaxmatchilar roʻyxati
* Avstraliyada ayollar shaxmati
* ''[[The Queen's Gambit|Qirolichaning gambiti]]'', 2020-yil mini-seriali

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Qoʻshimcha oʻqish ==

* {{Veb manbasi|muallif=Winter|ism=Edward|muallifhavola=Edward Winter (chess historian)|sarlavha=Chess and Women|url=https://www.chesshistory.com/winter/extra/women.html|ish=www.chesshistory.com|nashriyot=Chess Notes|sana=22 November 2020}}
* {{Kitob manbasi|last=Shahade|first=Jennifer|authorlink=Jennifer Shahade|title=Chess bitch : women in the ultimate intellectual sport|date=2005|publisher=Siles Press|location=Los Angeles|isbn=978-1890085094|edition=1st}}

== Havolalar ==

* [https://en.chessbase.com/post/women-s-chess-it-is-not-biology Ayollar shaxmati: „Bu biologiya emas“]

[[Turkum:Shaxmatchi ayollar| ]]</text>
      <sha1>0rqxl3m143jny21z4f2h0ktay0ze2eg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Start (futbol klubi, Toshkent)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>776079</id>
    <revision>
      <id>6328441</id>
      <parentid>6074031</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T05:01:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328441</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2157" sha1="prnpuc1d50gkrhv4ixyy5bpgbzn91zm" xml:space="preserve">{{Futbol klubi2
| clubname = Start futbol klubi
| fullname = Start Toshkent futbol klubi
| founded = 1950-yil
| dissolved = 1991-yil
| league = [[SSSR ikkinchi futbol ligasi]]
| stadium = Start Toshkent stadioni
}}
'''Start futbol klubi''' ({{Lang-ru|Старт (футбольный клуб, Ташкент)}}) – [[Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Oʻzbekiston SSR]]&lt;nowiki/&gt;da tashkil etilgan, [[Toshkent]] [[futbol klubi]]. Klub 1958-yilda tashkil etilgan. Klub 1961 („B“ klassda) va 1978—1984-yillarda SSSR Ikkinchi ligasi musobaqasida ishtirok etgan. Klub faoliyati haqida oxirgi marta 1991-yilda maʼlumot berilgan.

== Tarixi ==
'''Nomlar xronologiyasi:'''

* ????—1957: Start Toshkent
* 1958—1959: Trudoviye Rezervi Tashkent
* 1960: Mehnat Toshkent
* 1961—???: Start Toshkent

== Yutuqlari ==

* Birinchi ligada – 11-oʻrin („B“ toifasidagi hududiy turnirida 1961).
* [[SSSR Kubogi|SSSR kubogi]]da – 1/32 finalda magʻlubiyatga uchragan (1961).
* Oʻzbekiston SSR kubogi sohibi: 1950, 1951, 1958

== Mashhur futbolchilar ==

* [[Gennadiy Nedelkin]]
* [[Dmitriy An]]
* [[Ahmadjon Musayev]]
* [[Ravshan Haydarov]]
* [[Vaxtang Karibov]]
* [[Andrey Pyatniskiy]]

== Murabbiylar ==

* [[Mixail Arustamov]] (1961)
* [[Vitaliy Vitkalov]] (1980—1985)

== Havolalar ==

* [https://web.archive.org/web/20200918070941/https://footballfacts.ru/clubs/39200-start-tashkent Futbol faktlari maʼlumotlar bazasi]
* [http://wildstat.ru/p/2092/club/URS_Traktor_Tashkent Klub oʻyinlari Wildstat maʼlumotlar bazasida] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160304230851/http://wildstat.ru/p/2092/club/URS_Traktor_Tashkent |date=2016-03-04 }}
* [http://www.klisf.info/numeric/index.app?cmd=comm_tst&amp;lang=ru&amp;id=360077240327597817468909810903 Klub tarixi klisf.info da (&lt;abbr&gt;RUS&lt;/abbr&gt;)]

[[Turkum:Oʻzbekiston futbol klublari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston SSR futbol klublari]]
[[Turkum:Toshkent futbol klublari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonda faoliyati tugatilgan futbol klublari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbol klublari]]
[[Turkum:1950-yilda tashkil etilgan futbol klublari]]
[[Turkum:1978-yilda tashkil etilgan futbol klublari]]</text>
      <sha1>prnpuc1d50gkrhv4ixyy5bpgbzn91zm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sitora (futbol klubi, Buxoro)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>776141</id>
    <revision>
      <id>6328341</id>
      <parentid>5703528</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T23:06:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328341</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1697" sha1="da0abjdpc06xegibkp20rkunaruon9a" xml:space="preserve">{{Futbol klubi2
| clubname = Sitora (futbol klubi, Buxoro)
| fullname = Sitora (futbol klubi, Buxoro)
| founded = 1991-yil
| dissolved = 2003-yil
| stadium = Sitora Sport majmuasi
| capacity = 5,000
| league = Oʻzbekiston Pro ligasi
}}
{{maʼnolari|Sitora (maʼnolari)}}
'''Sitora''' — Buxoro shahridagi sobiq professional oʻzbek futbol klubi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220815061401/https://footballfacts.ru/club/3544-sitorabuhara#tab49_32950r |arxivsana=2022-08-15 |sarlavha=klub profili |url=https://footballfacts.ru/club/3544-sitorabuhara#tab49_32950r |qaralgan sana=2022-08-15}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
Sitora futbol klubi [[Buxoro]]da, ipak gazlama korxonasi qoshida 1991-yil tashkil etilgan. 1992-yilda jamoa [[Oʻzbekiston ikkinchi ligasi]]da gʻolib chiqqan. 1993-yilda klub [[Oʻzbekiston Pro ligasi|Oʻzbekiston Birinchi ligasi]]da oʻz ishtirokini boshlagan. Klub bu davrda katta muvaffaqiyatga erisha olmagan. Eng yuqori yutugʻi [[Futbol boʻyicha 2000-yilgi Oʻzbekiston Birinchi ligasi|2000-yilgi]] Oʻzbekiston Birinchi ligasida 7-oʻrinni egallashi edi. 2003-yildan professional faoliyatini toʻxtatgan.

== Yutuqlar ==
* '''Oʻzbekiston Birinchi ligasi'''
** 7-oʻrin (1): 2000

* '''Oʻzbekiston ikkinchi ligasi'''
** Chempion (1): 1992-yil

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://web.archive.org/web/20200503071120/http://footballfacts.ru/clubs/32950-sitora-buhara#tab49_32950r Sitora (futbol klubi, Buxoro)] Footballfacts saytida

{{uzbekistan-footyclub-stub}}

[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbol klublari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston futbol klublari]]
[[Turkum:Buxoroda sport]]
[[Turkum:1991-yilda tashkil etilgan futbol klublari]]</text>
      <sha1>da0abjdpc06xegibkp20rkunaruon9a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tibbiyotda ayollar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>779380</id>
    <revision>
      <id>6328928</id>
      <parentid>6280040</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T10:24:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>6328928</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57493" sha1="4fp4wgyvurzl0ccsq1a5c5d6wmqrgn8" xml:space="preserve">[[Fayl:Smiley_Doctor.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a8/Smiley_Doctor.jpg/313px-Smiley_Doctor.jpg|thumb|313x313px| Misrdagi shifoxonada oʻz stolida bir ayol shifokor. Ayollar hali ham tibbiy kasblarda toʻliq ishtirok etishda qiyinchiliklarga duch kelayotgan boʻlsa-da, ayollar tobora koʻproq tan olinmoqda va butun dunyo boʻylab tibbiyotga qoʻshilmoqda.]]
'''Ayollarning tibbiyotda''', xususan, [[Xirurgiya|jarrohlik amaliyotida]] va [[shifokor]] sifatida mavjudligi tarixning eng qadimgi davridan kuzatilgan. Ayollar tibbiy sohalarda erkaklarnikiga qaraganda tarixan pastroq ishtirok etishgan, ularning bandlik darajasi irqi, ijtimoiy- iqtisodiy holati va geografiyasiga qarab oʻzgarib turadi.

Ayollarning norasmiy tibbiyot amaliyoti, masalan, gʻamxoʻrlik yoki sogʻliqni saqlash sohasi mutaxassislari sifatida keng tarqalgan. &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr boshidan beri dunyoning aksariyat mamlakatlari ayollarga tibbiy taʼlim olish imkoniyatiga ega. Hamma mamlakatlar ham teng bandlik imkoniyatlarini taʼminlamaydi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Discrimination|ish=Women's Human Rights|sana=1999|nashriyot=[[Human Rights Watch]]|url=https://www.hrw.org/worldreport99/women/women3.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20081114195509/http://www.hrw.org/worldreport99/women/women3.html|arxivsana=14-noyabr 2008-yil}}&lt;/ref&gt; va gender tengligiga hali tibbiyot mutaxassisliklarida va butun dunyoda erishilmagan.&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|date=2004-yil sentabr|title=Gender and academic medicine: impacts on the health workforce|url=https://archive.org/details/sim_british-medical-journal_2004-10-02_329_7469/page/792|journal=British Medical Journal|volume=329|issue=7469|pages=792–795|pmid=15459056|doi=10.1136/bmj.329.7469.792|pmc=521007}}&lt;/ref&gt;

== Tarixi ==

=== Qadimgi tibbiyot ===
Ayollarning [[tibbiyot]] sohasida ishtirok etishi bir qancha ilk sivilizatsiyalarda qayd etilgan. Qadimgi [[Qadimgi Misr|Misr]] qirolligidagi misrlik Peseshet, bir yozuvda „ayol shifokorlarning nazoratchisi“ sifatida tasvirlangan, fan tarixidagi eng qadimgi ayoldir. Ubartum miloddan avvalgi 2050-yillarda [[Mesopotamiya]]da yashagan va bir necha shifokorlar oilasidan chiqqan. [[Agameda (Avgiy qizi)|Agamede]] [[Homer|Gomer]] tomonidan [[Troya urushi|Troyan urushidan]] oldin [[qadimgi Yunoniston]]da shifokor sifatida tilga olingan. Agnodice eramizdan avvalgi IV asrda [[Afina (shahar)|Afinada]] qonuniy faoliyat yuritgan birinchi ayol [[shifokor]] edi. Metrodora shifokor edi va odatda birinchi ayol tibbiyot yozuvchisi sifatida qabul qilindi.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; Uning &quot; ''Ayollar kasalliklari va davolari toʻgʻrisida'' &quot; kitobi ayol tomonidan yozilgan eng qadimgi tibbiy kitob boʻlib, koʻplab boshqa ayol shifokorlar tomonidan havola qilingan.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; U oʻz asarlarining koʻp qismini [[Gippokrat]] mafkuralariga bogʻlagan.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=The Most Influential Women in Medicine: From The Past to the Present|url=http://www.medicaldaily.com/most-influential-women-medicine-past-present-270560|ish=Medical Daily|qaralgan sana=24-sentabr 2017-yil|til=inglizcha|sana=4-mart 2014-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170924100657/http://www.medicaldaily.com/most-influential-women-medicine-past-present-270560|arxivsana=24-sentabr 2017-yil}}&lt;/ref&gt;

=== Oʻrta asr Yevropasi ===
[[Fayl:Hildegard_von_Bingen.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/Hildegard_von_Bingen.jpg/180px-Hildegard_von_Bingen.jpg|thumb| Bingenlik Hildegard, ''Causae et Curae'' ni yozgan oʻrta asr nemis abbessi, 1175.]]
[[Oʻrta asr]]larda monastirlar ayollar uchun markazlashtirilgan taʼlim joyi boʻlgan va bu jamoalarning baʼzilari ayollarga ilmiy [[Ilmiy tadqiqot|tadqiqotlarga]] hissa qoʻshish imkoniyatini bergan. Bunga misol sifatida [[Nemislar|nemis]] abbessi Bingenlik Xildegardni keltirish mumkin, uning sermahsul asarlari turli ilmiy mavzularni, jumladan, [[tibbiyot]], [[botanika]] va [[Tabiatshunoslik|tabiat tarixini]] davolashni oʻz ichiga oladi ({{Circa|1151}} — 58).&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.staff.uni-mainz.de/horst/hildegard/documents/flanagan.html|sarlavha=Hildegard von Bingen (1098—1179)|muallif=Sabina Flanagan|nashriyot=University of Adelaide|arxivurl=https://web.archive.org/web/20050406172530/http://www.staff.uni-mainz.de/horst/hildegard/documents/flanagan.html|arxivsana=2005-04-06|kirish sanasi=11-oktabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt; U Germaniyaning birinchi ayol [[shifokor]]i hisoblanadi.&lt;ref name=&quot;hildegard&quot;&gt;{{Ensiklopediya manbasi|title=Hildegard von Bingen|encyclopedia=Key Figures in Medieval Europe – An Encyclopedia|editor=Richard K. Emmerson|author=Gertrud Jaron Lewis|pages=229–30|publisher=Routledge|year=2006|isbn=978-0-415-97385-4|location=Great Britain}}&lt;/ref&gt;

Oʻrta asrlarda ayollar shifo texnikasi va tibbiy taʼlimning bir qancha qobiliyatlarida qatnashdilar. Ayollar bu davrda tibbiyot xodimlarining tanlangan saflarini egallagan.&lt;ref name=&quot;jstor.org&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Green|first1=Monica|title=Women's Medical Practice and Health Care in Medieval Europe|url=https://archive.org/details/sim_signs_winter-1989_14_2/page/434|journal=Signs|date=1989|volume=14|issue=2|pages=434–473|doi=10.1086/494516|pmid=11618104|jstor=3174557}}&lt;/ref&gt; Ular oʻsimlikshunoslar, doyalar, [[jarroh]]lar, sartaroshlar, hamshiralar va anʼanaviy [[Empirizm|empiriklar boʻlib ishlaganlar]].&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Minkowski|first1=William L.|title=Women healers of the middle ages: selected aspects of their history.|url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-public-health_1992-02_82_2/page/288|journal=American Journal of Public Health|date=1992|volume=82|issue=2|pages=288–295|doi=10.2105/ajph.82.2.288|pmid=1739168|pmc=1694293}}&lt;/ref&gt; Ayol tabiblari faqat ayollarni davolash bilan cheklanib qolmay, koʻpchilik bemorlarni davolaganlar.  1273—1410-yillar oraligʻida Italiyaning Neapol shahrida jarroh sifatida tasvirlangan 24 ayolning ismlari qayd etilgan va 1387-yil oraligʻida Germaniyaning Frankfurt shahrida 15 nafar amaliyotchi ayolga murojaat qilingan, ularning aksariyati yahudiy boʻlgan va hech biri doya sifatida taʼriflanmagan.&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Siraisi|first=Nancy G.|title=Medieval and Early Renaissance Medicine: An Introduction to Knowledge and Practice|date=15-may 2009-yil|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-76131-2|page=27}}&lt;/ref&gt;

Ayollar, shuningdek, oʻz faoliyatlarini yozma ravishda qayd etmasdan, akusherlik va shifo sanʼati bilan shugʻullanganlar va qishloq joylarda yoki tibbiy yordam olish imkoniyati kam boʻlgan joylarda shugʻullanishgan. Oʻrta asrlarda jamiyat ayollarning shifokor rolini cheklab qoʻydi. XIII asrda universitetlarda tibbiyot fakultetlari tashkil etilgandan soʻng, ayollar ilgʻor tibbiy taʼlimdan chetlashtirildi.&lt;ref name=&quot;jstor.org&quot;/&gt; Litsenziya olish uchun ayollar nomaqbul boʻlgan ruhoniylik qasamyodlarini talab qila boshladilar va shifokor sifatida erkaklar ustunlik qildi.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;

Koʻp hollarda ayollar erkaklar tomonidan noqonuniy xatti-harakatlarda ayblanib, ularning niyatlarini shubha ostiga qoʻyishga qarshi kurashishlari kerak edi. Agar ular notoʻgʻri ishda ayblanmagan boʻlsa, unda ayollar ham ruhoniy, ham fuqarolik organlari tomonidan „jodugar“ deb hisoblangan.&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Minkowski|first1=WL|title=Women healers of the middle ages: selected aspects of their history|url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-public-health_1992-02_82_2/page/288|date=1992|journal=Am J Public Health|pmc=1694293|pmid=1739168|volume=82|issue=2|pages=288–95|doi=10.2105/ajph.82.2.288}}&lt;/ref&gt; Jarrohlar va sartarosh-jarrohlar koʻpincha gildiyalarga boʻlingan, ular litsenziya tazyiqlariga qarshi uzoqroq turishlari mumkin edi. Boshqa gildiyalar singari, bir qator sartarosh-jarrohlar gildiyalari oʻz aʼzolarining qizlari va xotinlariga, odatda, erkak vafotidan keyin gildiyaga aʼzo boʻlishga ruxsat berdilar. Londonlik Ketrin jarroh, jarroh Tomasning qizi va jarroh Uilyamning singlisi 1286-yilda gildiyaga tegishli edi&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Rawcliffe|first=Carole|title=Medicine and Society in Later Medieval England|date=1997|publisher=Sutton|location=Stroud, Gloucestershire|isbn=978-0-7509-1497-0}}&lt;/ref&gt; Linkoln, Norvich, Dublin va York gildiyalaridagi ayol aʼzolarni hujjatlashtirish davr oxirigacha davom etadi.

Homilador ayollarga tugʻish va undan keyingi parvarishlashda yordam beradigan doyalar faqat ayollarni oʻz ichiga oladi. Doyalar shifokor ayollarning uchdan bir qismini tashkil qiladi.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt; Erkaklar oʻzlarini ayollarning tibbiy yordamiga jalb qilmadilar; ayollar erkaklar sogʻligʻini saqlashga jalb qilinmagan.&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Green|first1=Monica|title=Women's Medical Practice and Health Care in Medieval Europe|url=https://archive.org/details/sim_signs_winter-1989_14_2/page/434|journal=Signs: Journal of Women in Culture and Society|jstor=3174557|volume=14|issue=2|pages=434–473|doi=10.1086/494516|pmid=11618104|year=1989}}&lt;/ref&gt; [[Italiya]]ning janubiy sohilidagi Salerno shahri &lt;nowiki&gt;XII&lt;/nowiki&gt; asrda tibbiy taʼlim va amaliyot markazi edi. Salerno shifokori Trota Salernoda oʻzining bir qator tibbiy amaliyotlarini bir nechta yozma toʻplamlarda jamlagan. U bilan bogʻliq boʻlgan ayollar tabobatiga oid bir asar, ''De curis mulierum'' („Ayollar uchun davolash usullari toʻgʻrisida“) Oʻrta asrlarda Yevropada tarqalgan uchta matndan iborat &quot; ''Trotula'' &quot; ansambli deb nomlanuvchi asarning asosini tashkil etdi. Trotaning oʻzi Fransiya va Angliyaga qadar keng tarqalgan obroʻga ega boʻldi. Boshqa Salernitan shifokorlarining yozuvlarida mahalliy empirik amaliyotlar haqida baʼzi fikrlarni beruvchi ''mulieres Salernitane'' („Salernitan ayollar“) haqida havolalar mavjud.&lt;ref&gt;Monica H. Green, ed. and trans., ''The 'Trotulaʼ: A Medieval Compendium of Womenʼs Medicine'' (Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 2001).&lt;/ref&gt;

Italiyalik shifokor Dorotea Bukka 1390-yildan qirq yildan ortiq vaqt davomida Boloniya universitetida falsafa va tibbiyot kafedrasi boʻlib ishlagan&lt;ref name=&quot;wise&quot;&gt;{{jurnal manbasi|title=A Woman Is Wise: The Influence of Civic and Christian Humanism on the Education of Women in Northern Italy and England during the Renaissance|journal=Ex Post Facto: Journal of the History Students at San Francisco State University|volume=XI|year=2002|url=http://userwww.sfsu.edu/~epf/2002/edwards.html|access-date=31-yanvar 2011-yil|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110606144530/http://userwww.sfsu.edu/~epf/2002/edwards.html|archivedate=6-iyun 2011-yil}}&lt;/ref&gt; Tibbiyotga hissa qoʻshgan boshqa italiyalik ayollar orasida Abella, Jaklin Felice de Almania, Alessandra Giliani, Rebekka de Guarna, Margarita, Merkuriade (&lt;nowiki&gt;XIV&lt;/nowiki&gt; asr), Konstans Kalenda, Klaris di Durisio (&lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asr), Konstansa, [[Mariya Incarnata|Mariya Inkarasio]] va Txomasinata bor.&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=1bRDlCf0FcgC&amp;q=abella+medicine&amp;pg=PA87|title=Old Time Makers of Medicine|first=James J.|last=Walsh|publisher=Plain Label Books|isbn=9781603032261}}&lt;/ref&gt;

=== Oʻrta asr islom dunyosi ===
Oʻrta asrlardagi islom dunyosi uchun ayol shifokorlar haqida juda kam maʼlumot maʼlum boʻlsa-da, ayollar muayyan darajada tibbiy amaliyot bilan muntazam shugʻullanishgan.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; Erkak tibbiyot yozuvchilari muayyan muolajalar yoki vaziyatlarni tasvirlashda ayol amaliyotchilarning (a ''ṭabība'') borligiga ishora qiladilar.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; &lt;nowiki&gt;X&lt;/nowiki&gt; asr oxiri — &lt;nowiki&gt;XI&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida Andalusiy tabibi va jarrohi az-Zahraviy ayol bemorlarga amaliyot oʻtkazayotgan erkak shifokorlar uchun jinsiy aʼzolarga tegish zarurati tufayli baʼzi tibbiy muolajalar qiyin boʻlganini yozgan.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; Erkak amaliyotchidan protsedurani bajara oladigan ayol shifokor yoki amaldor shifokor yoki erkak jarrohdan koʻrsatma olgan doya topish talab qilingan.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; Amaliyotchi ayolning mavjudligi toʻgʻridan-toʻgʻri dalillar orqali aniq boʻlmasa ham, xulosa chiqarish mumkin.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;Monica H. Green, &quot;History of Science, &quot; ''Encyclopedia of Women and Islamic Cultures''. Volume I: ''Methodologies, Paradigms and Sources'', Suad Joseph, general editor (Leiden: E. J. Brill, 2003), pp. 358-61; Peter Pormann, &quot;Female Patients and Practitioners in Medieval Islam, &quot; ''The Lancet'' 373 (9 May 2009), pp. 1598-99.&lt;/ref&gt; Ayollar sogʻligʻini saqlashda doyalar muhim rol oʻynadi. Bu amaliyotchilar uchun ham oʻz hunarining obroʻ-eʼtibori ([[ibn Xaldun]] buni oliyjanob hunar, „sivilizatsiya uchun zarur narsa“ deb ataydi) nuqtai nazaridan ham, tarixiy ayollar haqidagi biografik maʼlumotlar jihatidan ham batafsilroq maʼlumotlar mavjud.&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Giladi Avner|year=2010|title=Liminal Craft, Exceptional Law: Preliminary Notes on Midwives in Medieval Islamic Writings|url=https://archive.org/details/sim_international-journal-of-middle-east-studies_2010-05_42_2/page/185|journal=International Journal of Middle East Studies|volume=42|issue=2|pages=185–202|doi=10.1017/s0020743810000012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Jean-Pierre Molénat, &quot;Priviligiées ou poursuivies: quatre sages-femmes musulmanes dans la Castille du XVe siècle, &quot; ''Identidades marginales'', ed. Cristina de la Puente, Estudios onomástico-biográficos de al-Andalus, 13 (Madrid: Consejo Superior de Investigaciones Científicas, 2003), 413-30.&lt;/ref&gt; Oʻrta asrlar islom olamida ayol tomonidan yozilgan maʼlum tibbiy risola hozirgacha aniqlanmagan.

=== Xitoyda Gʻarb tibbiyoti ===
Xitoyda ming yillar davomida oʻsimlik dori-darmonlari, [[Igna sanchib davolash|akupunktur]], [[massaj]] va boshqa davolash usullaridan foydalanishga asoslangan anʼanaviy xitoy tabobati qoʻllangan. Gʻarb tibbiyoti Xitoyga &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asrda, asosan, London Missionerlik Jamiyati (Buyuk Britaniya), Metodistlar cherkovi (Buyuk Britaniya) va Presviterian cherkovi (AQSh) kabi turli xristian missiya tashkilotlaridan yuborilgan tibbiy missionerlar tomonidan kiritilgan. 1839-yilda London missionerlik jamiyati tomonidan yuborilgan tibbiy missioner Benjamin Xobson (1816—1873) Xitoyning Guanchjou shahrida Wai Ai klinikasini (kíngíngín)&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://blog.ifeng.com/article/46027.html|sarlavha=回眸：当年传教士进羊城_MW悦读室之岭南话廊_凤凰博报- 博采众家之言 报闻公民心声-凤凰网|nashriyot=Blog.ifeng.com|qaralgan sana=2-iyul 2012-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130313042953/http://blog.ifeng.com/article/46027.html|arxivsana=13-mart 2013-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://mall.cnki.net/magazine/Article/GDSI199901009.htm|sarlavha=合信的《全体新论》与广东士林-《广东史志》1999年01期-中国知网|nashriyot=Mall.cnki.net|sana=2012-02-03|kirish sanasi=2-iyul 2012-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131007074316/http://mall.cnki.net/magazine/Article/GDSI199901009.htm|arxivsana=7-oktabr 2013-yil}}&lt;/ref&gt; tashkil etdi. Xitoy uchun Gonkong tibbiyot kolleji 1887-yilda London Missionerlar Jamiyati tomonidan tashkil etilgan boʻlib, uning birinchi bitiruvchisi (1892-yilda) [[Sun Yat-sen]].

Erkaklar va ayollar bir-biriga yaqin boʻlmasliklari kerak boʻlgan ijtimoiy odat tufayli, xitoylik ayollar Gʻarb erkak shifokorlari tomonidan davolanishni istamadi. Bu ayol shifokorlarga ehtiyoj tugʻdirdi. Ulardan biri &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr oʻrtalarida [[Fuchjou]] shahrida kasalxona qurgan Metodist Yepiskop cherkovining Sigourney Trask edi. Trask, shuningdek, mahalliy qiz Xu King Engni Ogayo shtati Uesliyan ayollar kollejida tibbiyotda oʻqishga taklif qildi va Xu Fuzhouda gʻarbiy tibbiyot amaliyotiga qaytish niyatida boʻlgan. Oʻqishni tamomlagandan soʻng, Xyu 1899-yilda Fuzhou shahridagi Vulston memorial kasalxonasida doimiy shifokor boʻldi va bir nechta ayol shifokorlarni tayyorladi.&lt;ref name=&quot;Burton&quot;&gt;{{kitob manbasi|title=Notable Women of Modern China|last=Burton|first=Margaret E.|authorlink=Margaret E. Burton|location=New York|publisher=Fleming H. Revell|date=1912|url=http://www.gutenberg.org/ebooks/14492|accessdate=16-mart 2017-yil}}&lt;/ref&gt; Boshqa bir ayol tibbiy missioner Meri X. Fulton (1854—1927)&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=04TOSAAACAAJ|title=Inasmuch|last=Mary H. Fulton|editor=The United Study of Forring|publisher=BiblioBazaar|year=2010|isbn=978-1140341796|accessdate=10-oktabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt; Presviterian cherkovining (AQSh) Xorijiy missiyalar kengashi tomonidan Xitoyda ayollar uchun birinchi tibbiyot kollejini ochish uchun yuborilgan. Ayollar uchun Xekett tibbiyot kolleji nomi bilan tanilgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=PANG Suk Man|url=http://lib-nt2.hkbu.edu.hk/cil-image/theses/abstracts/b15564174a.pdf|sarlavha=The Hackett Medical College for Women in China (1899—1936)|nashriyot=Hong Kong Baptist University|sana=1998-yil fevral|qaralgan sana=10-oktabr 2015-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151016090221/http://lib-nt2.hkbu.edu.hk/cil-image/theses/abstracts/b15564174a.pdf|arxivsana=16-oktabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=XC1Nlk3qxSkC|title=American Doctors in Canton: Modernization in China, 1835–1935|last=Guangqiu Xu|publisher=Transaction Publishers|year=2011|isbn=978-1412818292|page=131|accessdate=12-dekabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=kzH2HAAACAAJ|title=Hackett Medical College for Women, Turner Training School for Nurses, David Gregg Hospital for Women and Children: Bulletin, 1924–1925|publisher=The College|year=1924|accessdate=13-avgust 2015-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.cqvip.com/qk/83891A/200203/6479902.html|sarlavha=中国近代第一所女子医学院－－夏葛医学院-【维普网】-仓储式在线作品出版平台-|nashriyot=Cqvip.com|kirish sanasi=2-iyul 2012-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130523093710/http://www.cqvip.com/qk/83891A/200203/6479902.html|arxivsana=23-may 2013-yil}}&lt;/ref&gt; bu kollej [[Guanchjou|Xitoyning Guanchjou]] shahrida joylashgan boʻlib, Edvard AK Xakett (1851) tomonidan katta xayriya hisobidan ochilgan. −1916). Kollej 1902-yilda tashkil etilgan va toʻrt yillik oʻquv dasturini taklif qilgan. 1915-yilga kelib 60 dan ortiq talaba bor edi. Aksariyat talabalar Fultonning taʼsiri tufayli xristian boʻlishdi. Kollej nasroniylik va zamonaviy tibbiyotni yoyish va xitoylik ayollarning ijtimoiy mavqeini oshirishga qaratilgan edi. Ushbu kollej bitiruvchilari orasida Chau Li-sun (1890—1979) va Vong Yuen-hing bor edi, ularning ikkalasi ham 1910-yillarning oxirida bitirgan va keyin Guangdong provinsiyasidagi kasalxonalarda shifokorlik qilgan.

== &lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asr Amerikasida akusherlik ==
Oʻsha paytda ayollar egallagan turli kasblardan doyalik eng yuqori maosh oladigan sohalardan biri edi.&lt;ref name=&quot;Ulrich&quot;&gt;{{kitob manbasi|last=Ulrich|first=Laurel Thatcher|title=A Midwife's Tale: The Life of Martha Ballard, Based on Her Diary, 1785–1812|url=https://archive.org/details/midwifestalelife00ulri|date=1990|publisher=Knopf|location=New York}}&lt;/ref&gt; &lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asrda uy xoʻjaliklarida bolalarning koʻpligi, asosan, qisman yollangan yordam va oʻlim darajasining kamayishi bilan bogʻliq edi.&lt;ref name=&quot;McMillen&quot;&gt;{{kitob manbasi|last=McMillen|first=Sally Gregory|url=https://archive.org/details/motherhoodinolds0000mcmi|title=Motherhood in the Old South: Pregnancy, Childbirth and Infant Rearing|date=1990|publisher=Louisiana State University Press|isbn=978-0807115176}}&lt;/ref&gt; Tugʻilishdagi asoratlarning yuqori ehtimoliga qaramay, amerikalik doya Marta Ballard, xususan, sogʻlom onalarga sogʻlom chaqaloqlarni tugʻdirishda yuqori muvaffaqiyatlarga erishdi.&lt;ref name=&quot;Ulrich&quot; /&gt;

== Ayollar salomatligi harakati, 1970-yillar ==
1970-yillar Qoʻshma Shtatlardagi tibbiyot maktabiga kirish va bitiruvchi ayollar sonining koʻpayishini qayd etdi.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; 1930-yildan 1970-yilgacha, yaʼni 40 yil davomida 14 mingga yaqin ayol tibbiyot institutini tamomladi.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; 1970—1980-yillarda 10 yil davomida 20 mingdan ortiq xotin-qizlar tibbiyot institutini tamomladilar.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;Paludi, Michele A. and Gertrude A. Streuernage, ed., Foundations for a Feminist Restructuring of the Academic Disciplines (New York: Harrington Park Press, 1990), p. 236.&lt;/ref&gt; Tibbiyot sohasida ayollarning bunday koʻpayishi ham siyosiy, ham madaniy oʻzgarishlar bilan bogʻliq. Qoʻshma Shtatlardagi ikkita qonun ayollar uchun tibbiyot sohasidagi cheklovlarni bekor qildi — 1972-yildagi Oliy taʼlim toʻgʻrisidagi qonunga oʻzgartirishlar kiritishning 1975-yildagi sogʻliqni saqlash xizmati toʻgʻrisidagi qonun, jinsga koʻra kamsitishni taqiqlaydi.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; 1970-yil noyabr oyida Amerika Tibbiyot kollejlari assotsiatsiyasi assambleyasi tibbiyot sohasida teng huquqlar uchun yigʻildi.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;

Oʻn yil davomida ayollarning oʻzlari haqidagi gʻoyalari va ularning tibbiyot sohasiga boʻlgan munosabati [[Ayollar huquqlari harakati|ayollarning feministik harakati]] tufayli oʻzgarib bordi.&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt; Tibbiyot sohasida ayollarning keskin koʻpayishi shifokor va bemor munosabatlarining rivojlanishiga, terminologiya va nazariyaning oʻzgarishiga olib keldi.&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt; Shikoyat qilingan va oʻzgartirilgan tibbiy amaliyot sohalaridan biri [[ginekologiya]] edi.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;Kline, Wendy. ''Bodies of Knowledge: Sexuality, Reproduction, and Womenʼs Health in the Second Wave'' (University of Chicago Press, 2010).&lt;/ref&gt; Muallif Vendi Klaynning taʼkidlashicha, „yosh kelinlar toʻy kechasiga tayyor boʻlishlarini taʼminlash uchun [shifokorlar] tos boʻshligʻini tekshirishni jinsiy aloqa oʻrgatish shakli sifatida ishlatishgan“.&lt;ref&gt;Kline, ''Bodies of Knowledge: Sexuality, Reproduction, and Womenʼs Health in the Second Wave,'' p 4.&lt;/ref&gt;

Tibbiyot maktabiga oʻqishga kirgan ayollarning soni koʻp boʻlgani sababli, ginekologiya kabi tibbiy amaliyotlar shubha ostiga olindi va keyinchalik oʻzgartirildi.&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt; 1972-yilda Ayova universiteti tibbiyot fakulteti tos va koʻkrak tekshiruvi uchun yangi oʻquv dasturini yaratdi.&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt; Talabalar ham shifokor, ham bemor rolini bajarib, har bir talabaga protsedurani tushunishga va yumshoqroq, hurmatli tekshiruv yaratishga imkon beradi.&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt; 70-yillar davomida mafkura va amaliyotlardagi oʻzgarishlar tufayli 1980-yilga kelib 75 dan ortiq maktab ushbu yangi usulni qoʻlladi.&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;Paludi and Streuernage, ''Foundations for a Feminist Restructuring of the Academic Disciplines'', p. 241.&lt;/ref&gt;

Tibbiyot sohasiga ayollar va feministik huquqlar harakati bilan bir qatorda ayollar salomatligini [[Suriya hududiy boʻlinishi|muhofaza]] qilishning muqobil usullarini izlagan ayollar salomatligi harakati ham paydo boʻldi. Bu oʻz-oʻziga yordam beradigan kitoblarni yaratish orqali sodir boʻldi, ayniqsa ''&quot;Bizning tanamiz: ayollar uchun kitob&quot;''.&lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;Boston Womenʼs Health Book Collective Staff, ''Our Bodies, Ourselves: A Book by and for Women'' (Boston: Simon and Schuster Trade, 1976).&lt;/ref&gt; Ushbu kitob ayollarga oʻz tanalarini tushunishga yordam beradigan „qoʻllanma“ berdi. Bu kasalxonada davolanish va shifokorlarning amaliyotiga qarshi chiqdi.&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt; Oʻz-oʻziga yordam berish kitoblaridan tashqari, koʻplab yordam markazlari ochildi: doyalar tomonidan boshqariladigan tugʻilish markazlari, xavfsiz [[abort]] markazlari va ayollarga oʻz tanasini oʻrgatish uchun darslar, ularning barchasi ayollarga befarq yordam koʻrsatishdan iborat.&lt;ref name=&quot;:9&quot;&gt;Schulman, Bruce J. The Seventies: The Great Shift in American Culture, Society, and politics. (Da Capo Press, 2002), p. 174.&lt;/ref&gt; Ayollar salomatligi harakati, tibbiyot sohasi bilan shugʻullanuvchi ayollar bilan birga, koʻkrak saratoni va bachadon nayi saratoni kabi ayollar kasalliklari haqida tadqiqot va xabardorlik uchun eshiklarni ochdi.&lt;ref name=&quot;:9&quot; /&gt;

Tibbiyot tarixidagi olimlar ushbu sohadagi ayollar haqida baʼzi tadqiqotlarni ishlab chiqdilar — kashshof ayol shifokorlarning tarjimai hollari 1960-yillarga qadar keng tarqalgan edi — va tibbiyotda ayollarni oʻrganish 1960-yillarda ayollar harakatining paydo boʻlishi bilan alohida ildiz otdi.

== Zamonaviy tibbiyot ==
[[Fayl:Wafaa_El-Sadr.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dd/Wafaa_El-Sadr.jpg/220px-Wafaa_El-Sadr.jpg|thumb| Vafaa El-Sadr, Misrlik [[Epidemiologiya|epidemiolog]] va MakArtur Fellow, 2010-yil.]]
[[Fayl:Monique_Frize_(2791666823).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/60/Monique_Frize_%282791666823%29.jpg/220px-Monique_Frize_%282791666823%29.jpg|thumb| Monik Frize (markazda), Kanadalik akademik va biotibbiyot muhandisi, 2008-yil.]]
[[Fayl:Awa_Marie_Coll-Seck.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dc/Awa_Marie_Coll-Seck.jpg/220px-Awa_Marie_Coll-Seck.jpg|thumb| Ava Mari Kol-Sek, [[Senegal]]ning sobiq sogʻliqni saqlash vaziri, 2009-yilda.]]
1540-yilda [[Henry VIII|Angliyalik Genrix VIII]] sartarosh-jarrohlar kompaniyasining nizomini berdi;&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Ellis|first1=Harold|date=2001-yil oktabr|title=The Company of Barbers and Surgeons|url=https://archive.org/details/sim_royal-society-of-medicine-great-britain-journal_2001-10_94_10/page/548|journal=Journal of the Royal Society of Medicine|volume=94|issue=10|pages=548–549|doi=10.1177/014107680109401022|pmc=1282221}}&lt;/ref&gt; bu sogʻliqni saqlash kasblarining (yaʼni jarrohlar va sartaroshlarning) ixtisoslashuviga olib kelgan boʻlsa-da, ayollarga kasbiy faoliyat bilan shugʻullanish taqiqlangan.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;The History of Women in Surgery, by Debrah A. Wirtzfeld, MD&lt;/ref&gt; Ayollar bu vaqt davomida Angliyada va oxir-oqibat Shimoliy Amerikada keyingi bir necha asrlar davomida rasmiy tayyorgarliksiz yoki tan olinmasdan mashq qilishni davom ettirdilar.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Ayollarning tibbiyot kasbidagi ishtiroki, odatda, tibbiyot professionallashgan oʻn yilliklar davomida huquqiy va ijtimoiy amaliyotlar bilan cheklandi.&lt;ref name=&quot;Ehrenreich-English-1973-Witches&quot;&gt;See generally [[Barbara Ehrenreich]] &amp; [[Deirdre English]], ''Witches, Midwives, and Nurses'' (1973).&lt;/ref&gt; Ayollar sogʻliqni saqlashning ittifoqdosh kasblarida (hamshiralik, akusherlik va boshqalar) ochiq ravishda tibbiyot bilan shugʻullangan shuningdek, XIX va XX asrlar davomida ayollar dunyoning koʻp joylarida tibbiy taʼlim va tibbiy ish olishda sezilarli yutuqlarga erishdilar. Bu yutuqlar baʼzan muvaffaqiyatsizliklar bilan tugardi; masalan, Meri Rot Uolsh &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asrning birinchi yarmida AQShda ayol shifokorlar ''sonining qisqarishini'' hujjatlashtirib, 1950-yilda 1900-yildagiga qaraganda kamroq shifokor ayollar borligini qayd etgan&lt;ref name=&quot;Walsh-1977&quot;&gt;Walsh, 1977.&lt;/ref&gt; Yigirmanchi asrning ikkinchi yarmida ayollar umuman olganda katta yutuqlarga erishdilar. Masalan, Qoʻshma Shtatlarda ayollar 1969-yilda AQSh tibbiyot maktablarida oʻqishga kirganlarning 9 %ini tashkil qilgan; bu 1976-yilda 20 % ga oshgan edi&lt;ref name=&quot;Walsh-1977&quot; /&gt; 1985-yilga kelib, ayollar amaliyotchi amerikalik shifokorlarning 16 %ini tashkil etdi.&lt;ref name=&quot;Morantz-Sanchez-2001-preface&quot;&gt;Morantz-Sanchez, Preface.&lt;/ref&gt;

&lt;nowiki&gt;XXI&lt;/nowiki&gt; asrning boshlarida sanoati rivojlangan mamlakatlarda ayollar sezilarli yutuqlarga erishdilar, ammo hali ham tibbiyot kasbida tenglikka erisha olishmadi. 2003-yildan beri baʼzi sanoati rivojlangan mamlakatlarda ayollar tibbiyot maktablarida paritetga erishdilar, bu esa Qoʻshma Shtatlar tibbiyot maktabiga daʼvogarlarning koʻp qismini tashkil qiladi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sana=3-noyabr 2003-yil|sarlavha=Applicants to U.S. Medical Schools Increase; Women the Majority for the First Time|url=http://www.aamc.org/newsroom/pressrel/2003/031104.htm|arxivurl=https://web.archive.org/web/20070223144825/http://www.aamc.org/newsroom/pressrel/2003/031104.htm|arxivsana=23-fevral 2007-yil|nashriyot=[[Association of American Medical Colleges]]|iqtibos=Women made up the majority of medical school applicants for the first time ever}}&lt;/ref&gt; 2007—2008-yillarda tibbiyot maktablariga abituriyentlarning 49 % va qabul qilinganlarning 48,3 % ayollarni tashkil etdi.&lt;ref name=&quot;aamc2007&quot;&gt;{{Cite report|url=http://www.aamc.org/data/facts/charts1982to2007.pdf|title=U.S. Medical School Applicants and Students 1982-83 to 2007-08|publisher=AAMC|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080704131335/http://www.aamc.org/data/facts/charts1982to2007.pdf|archivedate=2008-07-04}}&lt;/ref&gt; Amerika Tibbiyot Kollejlari Assotsiatsiyasi (AAMC) maʼlumotlariga koʻra, 2010—2011-yillarda AQShda berilgan tibbiy darajalarning 48,4 % (8,396) ayollar tomonidan qoʻlga kiritilgan, bu 1982—1983-yillarda 26,8 % dan oshgan.&lt;ref name=&quot;aamc2011&quot;&gt;{{Cite report|url=https://www.aamc.org/download/153708/data/|title=U.S. Medical School Applicants and Students 1982–1983 to 2011–2012|publisher=AAMC|access-date=11-oktabr 2015-yil|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140626090814/https://www.aamc.org/download/153708/data/|archivedate=2014-06-26|work=aamc.org}}&lt;/ref&gt; Tibbiyot sohasida ayollar koʻproq ishtirok etayotgan boʻlsa-da, 2013—2014-yillardagi tadqiqot tibbiyotning akademik sohasida rahbarlik lavozimlarida ayollarning sezilarli darajada kamligi haqida xabar berdi. Ushbu tadqiqot shuni koʻrsatdiki, ayollar dekanlarning 16 %ini, professorlarning 21 %ini va professor-oʻqituvchilarning 38 %ini erkaklarga nisbatan tashkil qiladi.

Umuman olganda, tibbiyot amaliyoti nomutanosib ravishda erkaklar boʻlib qolmoqda. Sanoati rivojlangan mamlakatlarda tibbiyot talabalarining jinsi boʻyicha soʻnggi tenglik hali amalda tenglikka aylangani yoʻq. Koʻpgina rivojlanayotgan mamlakatlarda na tibbiyot maktabi, na amaliyot gender tengligiga yaqinlashmaydi.  Bundan tashqari, tibbiyot kasbida kamchiliklar mavjud: jarrohlik kabi baʼzi tibbiyot mutaxassisliklarida erkaklar ustunlik qiladi, boshqa ixtisosliklar esa sezilarli darajada ayollar ustunlik qiladi yoki shunday boʻlib bormoqda. Misol uchun, Qoʻshma Shtatlarda ayol shifokorlar pediatriya boʻyicha erkak shifokorlardan, ayollar rezidentlari esa oilaviy tibbiyot, akusherlik va ginekologiya, patologiya va psixiatriya boʻyicha erkaklardan koʻp.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sana=25-sentabr 2015-yil|sarlavha=AMA (WPC) Table 16 – Physician Specialties by Gender- 2006|url=http://www.ama-assn.org/ama/pub/category/16229.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20071102101755/http://www.ama-assn.org/ama/pub/category/16229.html|arxivsana=2-noyabr 2007-yil|qaralgan sana=10-oktabr 2015-yil|ish=Women Physicians Congress (WPC)}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sana=25-sentabr 2015-yil|sarlavha=AMA (WPC) Table 4 – Women Residents by Specialty – 2005|url=http://www.ama-assn.org/ama/pub/category/12915.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20041022162222/http://www.ama-assn.org/ama/pub/category/12915.html|arxivsana=22-oktabr 2004-yil|qaralgan sana=10-oktabr 2015-yil|ish=Women Physicians Congress (WPC)}}&lt;/ref&gt;

Hamshiralik sohasida ayollar ustunlik qilishda davom etmoqda. 2000-yilda Qoʻshma Shtatlarda roʻyxatdan oʻtgan hamshiralarning 94,6 %i ayollar edi.&lt;ref&gt;{{Citation|title=The Registered Nurse Population|date=2000-yil mart|url=http://bhpr.hrsa.gov/healthworkforce/reports/rnsurvey/rnss1.htm|journal=bhpr.hrsa.gov|archiveurl=https://web.archive.org/web/20030212144558/http://bhpr.hrsa.gov/healthworkforce/reports/rnsurvey/rnss1.htm|access-date=11 October 2015|archivedate=12-fevral 2003-yil}}&lt;/ref&gt; Umuman olganda, AQShda sogʻliqni saqlash sohalarida ayollar taxminan 14,8 ni tashkil qiladi.(2011-yil holatiga koʻra)&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Swanson|ism=Naomi|sana=13-may 2013-yil|sarlavha=Women's Health at Work|url=http://blogs.cdc.gov/niosh-science-blog/2013/05/13/womens-health-at-work/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150118223513/http://blogs.cdc.gov/niosh-science-blog/2013/05/13/womens-health-at-work/|arxivsana=18-yanvar 2015-yil|qaralgan sana=21-yanvar 2015-yil|nashriyot=National Institute for Occupational Safety and Health}}&lt;/ref&gt;

Biotibbiyot tadqiqotlari va akademik tibbiyot kasblari, yaʼni tibbiyot maktablari oʻqituvchilari ham nomutanosib ravishda erkaklardir. Milliy sogʻliqni saqlash institutlari va boshqa tadqiqotchilar tomonidan „oqish quvuri“ deb nomlangan ushbu masala boʻyicha tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, ayollar aspiranturaga kirishda erkaklar bilan tenglikka erishgan boʻlsalar-da, turli xil kamsitishlar ularning akademikning har bir bosqichida oʻqishni tashlab qoʻyishiga olib keladi. quvur liniyasi: aspirantura, postdoc, fakultet lavozimlari, xizmat muddatiga erishish; va oxir-oqibat, innovatsion ish uchun eʼtirof olishda.&lt;ref&gt;Jacob Clark Blickenstaff, „Women and Science Careers: Leaky Pipeline or Gender Filter?“, ''Gender and Education'', v.17, n.4, pp. 369-386 (Oct. 2005).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[United States National Academy of Sciences|National Academy of Sciences]], ''[[Beyond Bias and Barriers]]: Fulfilling the Potential of Women in Academic Science and Engineering''.&lt;/ref&gt;

== Akusherlik va doyalik oʻrtasidagi raqobat ==
Ayol doyalikdan erkak akusherlikka oʻtish, Amerika Tibbiyot Assotsiatsiyasining tashkil etilishi kabi tibbiy amaliyotlarning oʻsishida sodir boʻladi.&lt;ref name=&quot;Feldhusen&quot;&gt;{{veb manbasi|muallif=Feldhusen|ism=Adrian E|sana=17-yanvar 2000-yil|sarlavha=The History of Midwifery and Childbirth in America: A Time Line|url=https://midwiferytoday.com/web-article/history-midwifery-childbirth-america-time-line/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180124195639/https://midwiferytoday.com/web-article/history-midwifery-childbirth-america-time-line/|arxivsana=24-yanvar 2018-yil|qaralgan sana=24-yanvar 2018-yil|ish=Midwifery Today|nashriyot=Midwifery Today}}&lt;/ref&gt; Favqulodda vaziyatda tugʻilishga yordam berish oʻrniga, shifokorlar chaqaloqlarni tugʻishni toʻliq oʻz zimmalariga olishdi,&lt;ref name=&quot;Ulrich&quot;/&gt; Bu akusherlikning oʻsishi bilan erkak shifokorlar va ayol doyalar oʻrtasidagi raqobat hissi kuchayib borayotganiga misoldir. Ayollarning akusherlik asosida taʼlim olishi shifokorlar va sogʻliqni saqlash islohotchilari tomonidan toʻxtatildi, bu esa akusherlikni amaliyotdan tashqarida koʻrishga majbur qildi.&lt;ref name=&quot;Brodsky&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Brodsky|first1=Phyllis L|date=2008|title=Where have all the midwives gone?|journal=Journal of Perinatal Education|volume=17|issue=4|pages=48–51|doi=10.1624/105812408X324912|pmc=2582410|pmid=19436438}}&lt;/ref&gt; Ijtimoiy rollar ham akusherlik amaliyotining barham topishiga sabab boʻldi, chunki ayollar litsenziya olish uchun zarur boʻlgan taʼlimni ololmadilar va turmushga chiqqandan soʻng, ayollar uy turmush tarzini qabul qilishlari kerak edi.&lt;ref name=&quot;Feldhusen&quot; /&gt; 2018-yilda 11 826 nafar sertifikatlangan hamshira-doyalar (CNM) bor edi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=The Complexities of Physician Supply and Demand: Projections from 2018-2033|url=https://www.aamc.org/data-reports/workforce/data/complexities-physician-supply-and-demand-projections-2018-2033|kirish sanasi=5-fevral 2021-yil|ish=AAMC|til=inglizcha|qaralgan sana=19-avgust 2022-yil|arxivsana=15-may 2021-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210515085238/https://www.aamc.org/data-reports/workforce/data/complexities-physician-supply-and-demand-projections-2018-2033}}&lt;/ref&gt; 2019-yilda akusherlik va ginekologiya sohasida 42 720 nafar faol shifokor faoliyat koʻrsatgan.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Number of People per Active Physician by Specialty, 2019|url=https://www.aamc.org/what-we-do/mission-areas/health-care/workforce-studies/interactive-data/number-people-active-physician-specialty-2019|kirish sanasi=5-fevral 2021-yil|ish=AAMC|til=inglizcha|qaralgan sana=2022-08-19|arxivsana=2022-03-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220324021422/https://www.aamc.org/what-we-do/mission-areas/health-care/workforce-studies/interactive-data/number-people-active-physician-specialty-2019}}&lt;/ref&gt;

Amerika Qoʻshma Shtatlaridan tashqari, akusherlik hali ham [[Afrika]] kabi bir qancha mamlakatlarda qoʻllanadi. Afrikadagi birinchi doyalar maktabi 1912-yilda [[Togo]]da doktor Ernst Rodenvalt tomonidan tashkil etilgan&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Knoll|first=Arthur J.|url=https://books.google.com/books?id=mfoLAQAAMAAJ|title=Togo Under Imperial Germany, 1884-1914: A Case Study in Colonial Rule|date=1978|publisher=Hoover Institution Press|isbn=978-0-8179-6091-9|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Davies|first=Margrit|url=https://books.google.com/books?id=Q2Fs9NTZ4kQC|title=Public Health and Colonialism: The Case of German New Guinea 1884-1914|date=2002|publisher=Otto Harrassowitz Verlag|isbn=978-3-447-04600-8|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt; Taqqoslash uchun, [[Janubiy Sudan]]dagi Juba hamshiralik va akusherlik kolleji (2011-yilda mustaqillikka erishgan davlat) 2013-yilda birinchi sinf talabalarini tamomlagan.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=31-yanvar 2014-yil |title=Juba College of Nursing &amp; Midwifery Program Update |language=inglizcha |work=Real Medicine Foundation |url=https://realmedicinefoundation.org/our-work/countries/south-sudan/initiatives/juba-college-of-nursing-and-midwifery/reports/2013-2/juba-college-of-nursing-midwifery-program-update/ |access-date=13-oktabr 2021-yil}}&lt;/ref&gt;

== Ayollarning tibbiyotga qoʻshgan hissasi ==

=== Tarixiy ayollar tibbiyot maktablari ===
[[Fayl:Anandibai_Joshee,_Kei_Okami,_and_Tabat_M._Islambooly.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c9/Anandibai_Joshee%2C_Kei_Okami%2C_and_Tabat_M._Islambooly.jpg/180px-Anandibai_Joshee%2C_Kei_Okami%2C_and_Tabat_M._Islambooly.jpg|thumb| 1886-yilda Pensilvaniya ayollar tibbiyot kolleji : hindistonlik marathi hindusi Anandibai Joshi (chapda) Yaponiyalik nasroniy Key Okami (oʻrtada) va suriyalik [[Kurdlar|kurd]] -yahudiy ayol Sabat Islombuli (oʻngda). Uchalasi ham tibbiy tahsilni tamomlagan va ularning har biri oʻz mamlakatidan Gʻarb tibbiyoti boʻyicha ilmiy darajaga ega boʻlgan birinchi ayol edi.]]
Ayollarga tibbiyot fakultetiga kirish taqiqlanganda, ular oʻzlarining tibbiyot maktablarini yaratishga harakat qilishdi.

* Nyu-England ayol tibbiyot kolleji, Boston, 1848-yilda tashkil etilgan.
* Pensilvaniya ayollar tibbiyot kolleji (1850-yilda Pensilvaniya ayollar tibbiyot kolleji sifatida tashkil etilgan)
* London ayollar tibbiyot maktabi (1874-yilda Sofiya Jeks-Bleyk tomonidan asos solingan)
* Edinburg ayollar tibbiyot maktabi (1886-yilda Sofiya Jeks-Bleyk tomonidan asos solingan)
* Sankt-Peterburgdagi birinchi Pavlov davlat tibbiyot universiteti (1897-yilda Ayollar tibbiyot universiteti sifatida tashkil etilgan)
* Tokio ayollar tibbiyot universiteti (1900-yilda Yoshioka Yayoi tomonidan asos solingan)
* Ayollar uchun Hackett tibbiyot kolleji, Guanchjou, Xitoy, 1902-yilda Presviterian cherkovi (AQSh) tomonidan tashkil etilgan.

=== Ayollarning muhim ishtiroki bilan tarixiy shifoxonalar ===

* 1861-yilda tashkil etilgan [[Filadelfiya]] ayollar kasalxonasi Pensilvaniya ayollar tibbiyot kolleji talabalari uchun klinik tajriba taqdim etdi.
* Ayollar va bolalar uchun Nyu-Angliya kasalxonasi (hozirgi Dimock Community Health Center deb ataladi), 1862-yilda ayol shifokorlar tomonidan „ayollar va bolalardan faqat foydalanish uchun“ tashkil etilgan
* Ayollar uchun yangi kasalxona (1870-yillarda Elizabeth Garrett Anderson tomonidan asos solingan va asosan ayollar tomonidan boshqariladi)
* Janubiy London ayollar va bolalar kasalxonasi (1912-yilda Eleanor Devis-Kolli va Maud Chadbern tomonidan asos solingan; 1984-yilda yopilgan; barcha ayollardan iborat xodimlar)

=== Ilk zamonaviy tibbiyotda kashshof ayollar ===

==== &lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asr ====

* Madlen-Fransuaza Kale ({{Circa|1713}} — ''fl.'' 1740) Fransiyadagi birinchi ayol stomatolog deb ataladigan kashshof edi.&lt;ref&gt;Paul-Martin Bondois: La Première maîtresse-dentiste, Madeleine-Françoise Calais: par P.-M. Bondois, 1928&lt;/ref&gt;
* Dorothea Erxleben (1715—1762) Germaniyadagi birinchi ayol shifokor va universitet tomonidan doktorlik darajasiga ega boʻlgan dunyodagi birinchi ayol edi.
* Salomee Xalpir (1718—1763-yildan keyin) polshalik shifokor va koʻz shifokori boʻlib, uni koʻpincha [[Buyuk Litva knyazligi|Litva Buyuk Gertsogidan]] kelgan birinchi ayol shifokor deb atashadi.
* Margaret Enn Bulkli nomida tugʻilgan Jeyms Barri (1789—1865), erkak boʻlib yashaganiga qaramay, Sent-Yelena, Asension va Tristan da Kunyadagi birinchi ayol shifokor deb hisoblanishi mumkin edi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Gunnell|ism=Cyril (Ferdie)|sana=15-mart 2018-yil|sarlavha=Doctor in Disguise: Part 2|url=http://www.sams.sh/images/sentinel/Sentinel_180315.pdf|ish=The Sentinel|qaralgan sana=2022-08-19|arxivsana=2021-10-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211005230556/http://www.sams.sh/images/sentinel/Sentinel_180315.pdf}}&lt;/ref&gt;

==== &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr ====
[[Fayl:Stamps_of_Romania,_2007-012.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/Stamps_of_Romania%2C_2007-012.jpg/220px-Stamps_of_Romania%2C_2007-012.jpg|thumb|220x220px| Mariya Kutarida-Krătunesku, Ruminiyadagi birinchi ayol shifokor, 1857-1919. Ruminiya markasi, 2007-yil.]]

*
*
*

[[Fayl:Elizabeth_Blackwell.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e7/Elizabeth_Blackwell.jpg/180px-Elizabeth_Blackwell.jpg|right|thumb| Elizabeth Blackwell, MD, Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi tibbiyot maktabini bitirgan birinchi ayol (1849).]]

* Ernestina Qogʻoz (taxminan 1800-yillarning oʻrtalarida tugʻilgan. nomaʼlum) 1877-yilda ilgʻor daraja (tibbiyot) olgan birinchi [[Italyanlar|italiyalik]] ayol edi
* Doktor Ethel Konstans amakivachchalar (1882—1944) va hamshira Elizabet Brodi 1918-yilda vabo epidemiyasini toʻxtatish uchun missionerlik harakatlari doirasida [[Butan]]ga qabul qilingan birinchi yevropalik ayollar edi.&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Scotland|first=Church of|url=https://books.google.com/books?id=Vp93rT8MplcC|title=The Church of Scotland Year-book... (... Year of Issue).|date=1918|publisher=published for the General Assembly's Committee on Christian Life and Work at the publication offices of the Church of Scotland|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Papers of Dr Constance Cousins - Archives Hub|url=https://archiveshub.jisc.ac.uk/data/gb102-ms380325|kirish sanasi=15-oktabr 2021-yil|ish=archiveshub.jisc.ac.uk}}&lt;/ref&gt;
* Muthulakshmi Reddi (1886—1968) [[Hindiston]]dagi dastlabki ayol shifokorlardan biri va yirik ijtimoiy islohotchi edi.
* Mariya Elisa Rivera Dias (1887-yilda tugʻilgan) (1909), Ana Janer (1909), Palmira Gatell (1910) va Dolores Piñero (1913) [[Puerto-Riko]]da tibbiy ilmiy darajaga ega boʻlgan birinchi ayollar edi.&lt;ref name=&quot;monografias1&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=La mujer puertorriqueña en el siglo XX|url=http://www.monografias.com/trabajos28/mujer-puertorriquena/mujer-puertorriquena.shtml|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150320225300/http://www.monografias.com/trabajos28/mujer-puertorriquena/mujer-puertorriquena.shtml|arxivsana=20-mart 2015-yil|qaralgan sana=22-mart 2015-yil|nashriyot=Monografias.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Womenʻs Memorial&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Women in Military Service For America Memorial|url=http://www.womensmemorial.org/H&amp;C/History/historypr.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160303200216/http://www.womensmemorial.org/H%26C/History/historypr.html|arxivsana=3-mart 2016-yil|qaralgan sana=10-oktabr 2015-yil|ish=womensmemorial.org}}&lt;/ref&gt; Mariya Elisa Rivera Dias va Ana Janer 1909-yilda bir xil tibbiyot maktabining sinfini tamomlagan va shuning uchun ikkalasini ham [[Puertorikanlar|Puerto-Rikolik]] birinchi ayol shifokorlar deb hisoblash mumkin edi.&lt;ref name=&quot;prhsj&quot;&gt;{{Citation|title=Francisco Guerra (1916—2011), Medical Historian for the World|url=http://prhsj.rcm.upr.edu/index.php/prhsj/article/viewFile/715/558|pages=72–73|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150706002446/http://prhsj.rcm.upr.edu/index.php/prhsj/article/viewFile/715/558|publisher=PRHSJ Vol. 31 No. 2 • June 2012|access-date=11-oktabr 2015-yil|archivedate=6-iyul 2015-yil}} download filename: 715-2420-1-PB.pdf&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:32&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |date=25-oktabr 1908-yil |title=Puerto Rico's first women doctors, 1908 |pages=17 |work=The Baltimore Sun |url=https://www.newspapers.com/clip/59400626/puerto-ricos-first-women-doctors-1908/ |access-date=24-sentabr 2021-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;LMPM&quot;&gt;&quot;LA MUJER EN LAS PROFESIONES DE SALUD (1898—1930)&quot;; By: YAMILA AZIZE VARGAS1 and LUIS ALBERTO AVILES; PRHSJ Vol, 9 No. 1&lt;/ref&gt;
* Anna Petronella van Xerden (1887—1975) [[Janubiy Afrika Respublikasi|Janubiy Afrikada]] shifokor boʻlish huquqiga ega boʻlgan birinchi [[Afrikanerlar|afrikaner]] ayol edi.&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Viljoen|first1=Louise|year=2008|title=Nationalism, gender and sexuality in the autobiographical writing of two Afrikaner women|url=http://scholar.sun.ac.za/handle/10019.1/12475|journal=Social Dynamics|publisher=Scholar.sun.ac.za|volume=34|issue=2|pages=186–202|doi=10.1080/02533950802280063|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304192646/http://scholar.sun.ac.za/handle/10019.1/12475|archivedate=4-mart 2016-yil|access-date=23-mart 2015-yil}}&lt;/ref&gt; Uning 1923-yilda doktorlik darajasini olgan dissertatsiyasi [[Afrikaans|afrikaans tilida]] yozilgan birinchi tibbiy dissertatsiya edi.&lt;ref name=&quot;google206&quot;&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=YgzGqNhLY1UC&amp;pg=PA206|title=Women Marching into the 21st Century: Wathint' Abafazi, Wathint' Imbokodo|publisher=HSRC Press|year=2000|isbn=978-0-7969-1966-3|pages=206–|accessdate=13-avgust 2015-yil}}&lt;/ref&gt;
* Matilde Hidalgo (1889—1974) [[Ekvador]]dagi birinchi ayol shifokor edi.
* Johanna Hellman (1889—1982) — jarrohlik boʻyicha ixtisoslashgan nemis shifokori va Germaniya Jarrohlik Jamiyatining aʼzosi boʻlgan birinchi ayol.&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|url=https://archive.org/details/biographicaldict00ogil_0|title=The biographical dictionary of women in science : pioneering lives from ancient times to the mid-20th century|date=2000|publisher=Routledge|editor=Ogilvie, Marilyn Bailey|isbn=0415920388|location=New York|oclc=40776839}}&lt;/ref&gt;
* Sun Chau Li (1890—1979) Xitoyda Gʻarbiy tibbiyot boʻyicha birinchi xitoylik ayol shifokorlardan biri edi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sana=21-sentabr 2012-yil|sarlavha=Munk School of Global Affairs &amp;#124; Event Information – Modern Chinese History as Witnessed by Its Contemporaries|url=http://munkschool.utoronto.ca/event/12646/print/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304024821/http://munkschool.utoronto.ca/event/12646/print/|arxivsana=4-mart 2016-yil|qaralgan sana=5-iyul 2015-yil|nashriyot=Munkschool.utoronto.ca}}&lt;/ref&gt;
* Mabel Wolff (1890—1981) va uning singlisi Gertrude L. Wolff 1930-yilda [[Sudan]]da birinchi doyalik maktabini yaratdilar&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=SHARKEY|first1=HEATHER J.|title=Two Sudanese Midwives|date=1998|url=https://www.jstor.org/stable/25653310|journal=Sudanic Africa|volume=9|pages=19–38|jstor=25653310|issn=0803-0685}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Crichton-Harris|first=Ann|url=https://books.google.com/books?id=8yKwCQAAQBAJ|title=Poison in Small Measure: Dr. Christopherson and the Cure for Bilharzia|date=2-iyun 2009-yil|publisher=BRILL|isbn=978-90-474-2885-5|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Kendall|first1=E. M.|date=1953-yil iyun|title=A short history of the training of midwives in the Sudan|url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12261921/|journal=Sudan Notes and Records|volume=33|issue=Pt. 1|pages=42–53|issn=0375-2984|pmid=12261921}}&lt;/ref&gt; Asl talabalardan biri Mastura Xidir 1945-yilda birinchi bitiruvchi sinfdan omon qolgan oxirgi doya boʻlgani uchun qirol Jorj V tomonidan medal bilan taqdirlangan.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Elhadd|ism=Tarik|sana=2011-yil avgust|sarlavha=Omdurman Midwifery Training school|url=https://www.researchgate.net/publication/271142787|ish=Sudan Medical Journal}}&lt;/ref&gt;
* Meri Xirn (1891—1969) [[Ginekologiya|ginekolog]] va Irlandiya Qirollik shifokorlar kollejining birinchi ayol aʼzosi edi.
* Concepción Palacios Herrera (1893—1981) [[Nikaragua]]dagi birinchi ayol shifokor edi.&lt;ref name=&quot;autogenerated1981&quot;&gt;{{veb manbasi|url=http://www.enel.gob.ni/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=317:concepcion-palacios-herrera-1893-1981-primera-medica&amp;catid=35:biografias-heroes-nacionales&amp;Itemid=65|sarlavha=Concepción Palacios Herrera (1893– 1981), primera médica|nashriyot=Enel.gob.ni|qaralgan sana=3-iyul 2015-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150704171404/http://www.enel.gob.ni/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=317:concepcion-palacios-herrera-1893-1981-primera-medica&amp;catid=35:biografias-heroes-nacionales&amp;Itemid=65|arxivsana=4-iyul 2015-yil}}&lt;/ref&gt;
* Evelin Totenxofer (1894—1977) 1944-yilda Pitkern orollari uchun birinchi (ayol) rezident hamshira boʻldi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Totenhofer, Evelyn Rachel (1894—1977)|url=https://encyclopedia.adventist.org/article?id=DIEF|kirish sanasi=15-oktabr 2021-yil|ish=encyclopedia.adventist.org|qaralgan sana=2022-08-19|arxivsana=2025-01-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20250119202513/https://encyclopedia.adventist.org/article?id=DIEF}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Ford|first=Herbert|url=https://books.google.com/books?id=_qYb8TcQEH8C|title=Pitcairn Island as a Port of Call: A Record, 1790-2010, 2d ed.|date=10-yanvar 2014-yil|publisher=McFarland|isbn=978-0-7864-8822-3|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;
* DMRE va DTM&amp;Hga ega boʻlgan Jeyn Kammins (1899) WRAFda ofitser boʻlgan.
* 1927-yilda doktorlik darajasini olgan Irene Kondachi (1899—1970) [[Ikkinchi Jahon urushi|Ikkinchi jahon urushi]] paytida [[Malta]]da amaldagi ikkita ayol shifokordan biri edi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Carabott |first=Sarah |date=20-iyun 2016-yil |title=How women ran Malta during World War II |work=[[The Times of Malta]] |location=Valletta, Malta |url=https://www.timesofmalta.com/articles/view/20160620/local/how-women-ran-malta-during-world-war-ii.616109 |access-date=11-oktabr 2018-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20160623064419/https://www.timesofmalta.com/articles/view/20160620/local/how-women-ran-malta-during-world-war-ii.616109 |archive-date=23-iyun 2016-yil}}&lt;/ref&gt;
* Ah-hsin Tsay (1899—1990) mustamlakachi [[Xitoy Respublikasi|Tayvanning]] birinchi ayol shifokori edi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Closed today|sarlavha=Self Expression &amp;#124; The Archives of Institute of Taiwan History, Academia Sinica – Taiwan Archives Online|url=http://archives.ith.sinica.edu.tw/collections_con2_en.php?no=130|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150707154213/http://archives.ith.sinica.edu.tw/collections_con2_en.php?no=130|arxivsana=7-iyul 2015-yil|qaralgan sana=3-iyul 2015-yil|nashriyot=Archives.ith.sinica.edu.tw}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Chang2009&quot;&gt;{{kitob manbasi|last=Doris T. Chang|url=https://books.google.com/books?id=jRtsdbiELx8C&amp;pg=PA32|title=Women's Movements in Twentieth-Century Taiwan|date=20-fevral 2009-yil|publisher=University of Illinois Press|isbn=978-0-252-09081-3|pages=32–|accessdate=13-avgust 2015-yil}}&lt;/ref&gt;

[[Fayl:Vera_Gedroitz.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/df/Vera_Gedroitz.jpg/180px-Vera_Gedroitz.jpg|right|thumb| Rus imperatori Aleksandra Fedorovna Vera Gedroitz bilan, 1915-yil]]

==== 20 va &lt;nowiki&gt;XXI&lt;/nowiki&gt; asrlar ====
{{section-stub}}
[[Fayl:Tuvalu's_first_female_doctors._Tuvalu_2008._Photo-_AusAID_(10731161574).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/40/Tuvalu%27s_first_female_doctors._Tuvalu_2008._Photo-_AusAID_%2810731161574%29.jpg/220px-Tuvalu%27s_first_female_doctors._Tuvalu_2008._Photo-_AusAID_%2810731161574%29.jpg|thumb| Kichik orol davlati [[Tuvalu]] 2008-yilda Avstraliya yordami natijasida oʻzining birinchi tuvalulik ayol shifokorlarini kutib oldi. ]]
[[Fayl:Какиш_Рыскулова.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cf/%D0%9A%D0%B0%D0%BA%D0%B8%D1%88_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0.jpg/220px-%D0%9A%D0%B0%D0%BA%D0%B8%D1%88_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0.jpg|thumb| Kakish Risqulova qirgʻizistonlik jarroh boʻlgan birinchi ayol edi.]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==

* Abram, Rut Abram., ''Bizga shifokor ayolni yuboring: Amerikadagi ayol shifokorlar, 1835-1920''
*
* Bleyk, Katriona. ''Parazollarning toʻlovi: ayollarning tibbiy kasbga kirishi''
* Borst, Charlotte G. ''Chaqaloqlarni ushlash: Tugʻishni professionallashtirish, 1870-1920'' (1995), Kembrij, MA: Garvard universiteti nashriyoti
* Elizabet Bruk, ''Ayollar tabiblari: oʻsimlikshunoslar, shifokorlar va doyalarning portretlari'' (biografik entsiklopediya)
* Chenevert, Melodiya. ''STAT: Sogʻliqni saqlash kasbidagi ayollar uchun qatʼiyatlilikni oʻrgatishning maxsus usullari''
* [[Barbara Erenrayx]] va Deyrdre ingliz, ''jodugarlar, doyalar va hamshiralar: ayollar tabiblari tarixi''
* Deyrdre English va [[Barbara Erenrayx|Barbara Ehrenreich]], ''oʻz manfaati uchun'' (doyalik tarixining jinsi va tibbiyotning professionallashuvi)
* Julie Fette, „Kasblardagi magʻrurlik va notoʻgʻri qarashlar: Uchinchi Fransiya Respublikasidagi ayol shifokorlar va huquqshunoslar“, „ ''Ayollar tarixi“ jurnali'', v.19, № 3, pp.&amp;nbsp;60-86 (2007). Fransiya, 1870-1940
* Grant, Syuzan-Meri. „Mehribonlik maydonida: Fuqarolar urushidan Birinchi Jahon urushigacha boʻlgan tibbiy koʻngilli ayollar“. ''Amerika oʻn toʻqqizinchi asr tarixi'' (2012) 13#2 bet: 276-278. AQShda
* Xenderson, Metta Lou. ''Amerikalik ayol farmatsevtlar: kasbga qoʻshgan hissasi''
* Junod, Suzanne White va Seaman, Barbara, tahrirlar. ''&quot;Ayollar salomatligi&quot; harakati ovozi, Birinchi jild'' yetti hikoya matbuot. Nyu York. 2012-yil. 60-62-betlar.
* Leneman, Lea. „Urushdagi shifokor ayollar, 1914-1918“. ''Tibbiyot tarixi'' (1994) 38 # 2 bet: 160-177. [http://journals.cambridge.org/download.php?file=%2F5406_B40F84730737B969541A108A9A3F72FB_journals__MDH_MDH38_02_S0025727300059081a.pdf&amp;cover=Y&amp;code=cce849d367b450707fc0936b8a4b398c (PDF) onlayn]
* Luchetti, Keti. Tibbiyot ayollari: erta amerikalik ayol shifokorlarning hikoyasi. Nyu-York: toj,
* Regina Morantz-Sanches, ''hamdardlik va ilm-fan: Amerika tibbiyotidagi ayol shifokorlar'' (1985 birinchi nashr; 2001)
* Batafsil, Ellen S. ''Muvozanatni tiklash: Ayollar shifokorlari va tibbiyot kasbi, 1850-1995''
* Perrone, Bobette H. va boshqalar. ''Tibbiyot ayollari, kuranderalar va ayollar shifokorlari'' (1993); anʼanaviy jamiyatlarning madaniyatlararo antropologik tadqiqoti
* Pringl, Rozmari. ''Jinsiy aloqa va tibbiyot: gender, kuch va tibbiyot kasbidagi vakolat''
* Shvirian, Patrisiya M. ''Hamshiralik ishining professionallashuvi: dolzarb muammolar va tendentsiyalar'' (1998), Filadelfiya: Lippenkott,{{ISBN|0-7817-1045-6}}
* Uolsh, Meri Rot. ''Shifokorlar qidirilmoqda: Ayollarga murojaat qilish shart emas: Tibbiyotdagi jinsiy toʻsiqlar, 1835-1975'' (1977)

== Havolalar ==

* [https://www.countway.harvard.edu/menuNavigation/chom/awm.html Tibbiyotdagi ayollar] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20141103043744/https://www.countway.harvard.edu/menuNavigation/chom/awm.html |date=3-noyabr 2014-yil }} arxivi Archived, Countway kutubxonasi, Garvard tibbiyot maktabi
* „Tibbiyotning yuzini oʻzgartirish“, 2003-yil Milliy tibbiyot kutubxonasidagi koʻrgazma; [http://www.nih.gov/news/NIH-Record/11_11_2003/story05.htm „NLM koʻrgazmasi ajoyib ayollarni sharaflaydi“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20060504082448/http://www.nih.gov/news/NIH-Record/11_11_2003/story05.htm |date=4-may 2006-yil }}, ''NIH Record'', 2003-yil 11-noyabr. [https://web.archive.org/web/20161012151815/https://www.nlm.nih.gov/changingthefaceofmedicine/ Tibbiyotning yuzini oʻzgartirishdagi] koʻrgazma sayti.
* [http://www.cbc.ca/news/health/women-are-changing-the-face-of-medicine-1.981567 Ayollar tibbiyotning yuzini oʻzgartirmoqda]
* [http://archives.drexelmed.edu/womanmd/home.php Ayollar shifokorlari: 1850—1970-yillar] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20110708143834/http://archives.drexelmed.edu/womanmd/home.php |date=8-iyul 2011-yil }} — Drexel universiteti tibbiyot kolleji [http://archives.drexelmed.edu/ arxivlari va tibbiyot va gomeopatiyadagi ayollarga bagʻishlangan maxsus toʻplamlarda] onlayn koʻrgazma
* [http://collections.countway.harvard.edu/onview/exhibits/show/stethoscope-sorority „The Stethoscope Sorority“], -da Archived [https://www.countway.harvard.edu/menuNavigation/chom/awm.html tibbiyotdagi ayollar arxividan] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20141103043744/https://www.countway.harvard.edu/menuNavigation/chom/awm.html |date=3-noyabr 2014-yil }} onlayn koʻrgazma
* [https://utarms.library.utoronto.ca/ Toronto universiteti arxivlari va yozuvlarini boshqarish xizmatlarida] [https://discoverarchives.library.utoronto.ca/index.php/women-in-medicine-and-biomedical-sciences-in-canada-oral-history-project-collection „Tibbiyot sohasidagi ayollar ogʻzaki tarix“ loyihasi toʻplami] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20201223190154/https://discoverarchives.library.utoronto.ca/index.php/women-in-medicine-and-biomedical-sciences-in-canada-oral-history-project-collection |date=23-dekabr 2020-yil }} boʻlib oʻtdi.
* https://www.cedars-sinai.org/blog/celebrating-national-women-physicians-day.html — Sidar Sinaydagi onlayn veb-sayt

[[Turkum:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>4fp4wgyvurzl0ccsq1a5c5d6wmqrgn8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328930</id>
      <parentid>6328928</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T10:24:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6328930</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57494" sha1="26mdav1e89mbcv11p75gorinoncrg9c" xml:space="preserve">[[Fayl:Smiley_Doctor.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a8/Smiley_Doctor.jpg/313px-Smiley_Doctor.jpg|thumb|313x313px| Misrdagi shifoxonada oʻz stolida bir ayol shifokor. Ayollar hali ham tibbiy kasblarda toʻliq ishtirok etishda qiyinchiliklarga duch kelayotgan boʻlsa-da, ayollar tobora koʻproq tan olinmoqda va butun dunyo boʻylab tibbiyotga qoʻshilmoqda.]]

'''Ayollarning tibbiyotda''', xususan, [[Xirurgiya|jarrohlik amaliyotida]] va [[shifokor]] sifatida mavjudligi tarixning eng qadimgi davridan kuzatilgan. Ayollar tibbiy sohalarda erkaklarnikiga qaraganda tarixan pastroq ishtirok etishgan, ularning bandlik darajasi irqi, ijtimoiy- iqtisodiy holati va geografiyasiga qarab oʻzgarib turadi.

Ayollarning norasmiy tibbiyot amaliyoti, masalan, gʻamxoʻrlik yoki sogʻliqni saqlash sohasi mutaxassislari sifatida keng tarqalgan. &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr boshidan beri dunyoning aksariyat mamlakatlari ayollarga tibbiy taʼlim olish imkoniyatiga ega. Hamma mamlakatlar ham teng bandlik imkoniyatlarini taʼminlamaydi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Discrimination|ish=Women's Human Rights|sana=1999|nashriyot=[[Human Rights Watch]]|url=https://www.hrw.org/worldreport99/women/women3.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20081114195509/http://www.hrw.org/worldreport99/women/women3.html|arxivsana=14-noyabr 2008-yil}}&lt;/ref&gt; va gender tengligiga hali tibbiyot mutaxassisliklarida va butun dunyoda erishilmagan.&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|date=2004-yil sentabr|title=Gender and academic medicine: impacts on the health workforce|url=https://archive.org/details/sim_british-medical-journal_2004-10-02_329_7469/page/792|journal=British Medical Journal|volume=329|issue=7469|pages=792–795|pmid=15459056|doi=10.1136/bmj.329.7469.792|pmc=521007}}&lt;/ref&gt;

== Tarixi ==

=== Qadimgi tibbiyot ===
Ayollarning [[tibbiyot]] sohasida ishtirok etishi bir qancha ilk sivilizatsiyalarda qayd etilgan. Qadimgi [[Qadimgi Misr|Misr]] qirolligidagi misrlik Peseshet, bir yozuvda „ayol shifokorlarning nazoratchisi“ sifatida tasvirlangan, fan tarixidagi eng qadimgi ayoldir. Ubartum miloddan avvalgi 2050-yillarda [[Mesopotamiya]]da yashagan va bir necha shifokorlar oilasidan chiqqan. [[Agameda (Avgiy qizi)|Agamede]] [[Homer|Gomer]] tomonidan [[Troya urushi|Troyan urushidan]] oldin [[qadimgi Yunoniston]]da shifokor sifatida tilga olingan. Agnodice eramizdan avvalgi IV asrda [[Afina (shahar)|Afinada]] qonuniy faoliyat yuritgan birinchi ayol [[shifokor]] edi. Metrodora shifokor edi va odatda birinchi ayol tibbiyot yozuvchisi sifatida qabul qilindi.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; Uning &quot; ''Ayollar kasalliklari va davolari toʻgʻrisida'' &quot; kitobi ayol tomonidan yozilgan eng qadimgi tibbiy kitob boʻlib, koʻplab boshqa ayol shifokorlar tomonidan havola qilingan.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; U oʻz asarlarining koʻp qismini [[Gippokrat]] mafkuralariga bogʻlagan.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=The Most Influential Women in Medicine: From The Past to the Present|url=http://www.medicaldaily.com/most-influential-women-medicine-past-present-270560|ish=Medical Daily|qaralgan sana=24-sentabr 2017-yil|til=inglizcha|sana=4-mart 2014-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170924100657/http://www.medicaldaily.com/most-influential-women-medicine-past-present-270560|arxivsana=24-sentabr 2017-yil}}&lt;/ref&gt;

=== Oʻrta asr Yevropasi ===
[[Fayl:Hildegard_von_Bingen.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/Hildegard_von_Bingen.jpg/180px-Hildegard_von_Bingen.jpg|thumb| Bingenlik Hildegard, ''Causae et Curae'' ni yozgan oʻrta asr nemis abbessi, 1175.]]
[[Oʻrta asr]]larda monastirlar ayollar uchun markazlashtirilgan taʼlim joyi boʻlgan va bu jamoalarning baʼzilari ayollarga ilmiy [[Ilmiy tadqiqot|tadqiqotlarga]] hissa qoʻshish imkoniyatini bergan. Bunga misol sifatida [[Nemislar|nemis]] abbessi Bingenlik Xildegardni keltirish mumkin, uning sermahsul asarlari turli ilmiy mavzularni, jumladan, [[tibbiyot]], [[botanika]] va [[Tabiatshunoslik|tabiat tarixini]] davolashni oʻz ichiga oladi ({{Circa|1151}} — 58).&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.staff.uni-mainz.de/horst/hildegard/documents/flanagan.html|sarlavha=Hildegard von Bingen (1098—1179)|muallif=Sabina Flanagan|nashriyot=University of Adelaide|arxivurl=https://web.archive.org/web/20050406172530/http://www.staff.uni-mainz.de/horst/hildegard/documents/flanagan.html|arxivsana=2005-04-06|kirish sanasi=11-oktabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt; U Germaniyaning birinchi ayol [[shifokor]]i hisoblanadi.&lt;ref name=&quot;hildegard&quot;&gt;{{Ensiklopediya manbasi|title=Hildegard von Bingen|encyclopedia=Key Figures in Medieval Europe – An Encyclopedia|editor=Richard K. Emmerson|author=Gertrud Jaron Lewis|pages=229–30|publisher=Routledge|year=2006|isbn=978-0-415-97385-4|location=Great Britain}}&lt;/ref&gt;

Oʻrta asrlarda ayollar shifo texnikasi va tibbiy taʼlimning bir qancha qobiliyatlarida qatnashdilar. Ayollar bu davrda tibbiyot xodimlarining tanlangan saflarini egallagan.&lt;ref name=&quot;jstor.org&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Green|first1=Monica|title=Women's Medical Practice and Health Care in Medieval Europe|url=https://archive.org/details/sim_signs_winter-1989_14_2/page/434|journal=Signs|date=1989|volume=14|issue=2|pages=434–473|doi=10.1086/494516|pmid=11618104|jstor=3174557}}&lt;/ref&gt; Ular oʻsimlikshunoslar, doyalar, [[jarroh]]lar, sartaroshlar, hamshiralar va anʼanaviy [[Empirizm|empiriklar boʻlib ishlaganlar]].&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Minkowski|first1=William L.|title=Women healers of the middle ages: selected aspects of their history.|url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-public-health_1992-02_82_2/page/288|journal=American Journal of Public Health|date=1992|volume=82|issue=2|pages=288–295|doi=10.2105/ajph.82.2.288|pmid=1739168|pmc=1694293}}&lt;/ref&gt; Ayol tabiblari faqat ayollarni davolash bilan cheklanib qolmay, koʻpchilik bemorlarni davolaganlar.  1273—1410-yillar oraligʻida Italiyaning Neapol shahrida jarroh sifatida tasvirlangan 24 ayolning ismlari qayd etilgan va 1387-yil oraligʻida Germaniyaning Frankfurt shahrida 15 nafar amaliyotchi ayolga murojaat qilingan, ularning aksariyati yahudiy boʻlgan va hech biri doya sifatida taʼriflanmagan.&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Siraisi|first=Nancy G.|title=Medieval and Early Renaissance Medicine: An Introduction to Knowledge and Practice|date=15-may 2009-yil|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-76131-2|page=27}}&lt;/ref&gt;

Ayollar, shuningdek, oʻz faoliyatlarini yozma ravishda qayd etmasdan, akusherlik va shifo sanʼati bilan shugʻullanganlar va qishloq joylarda yoki tibbiy yordam olish imkoniyati kam boʻlgan joylarda shugʻullanishgan. Oʻrta asrlarda jamiyat ayollarning shifokor rolini cheklab qoʻydi. XIII asrda universitetlarda tibbiyot fakultetlari tashkil etilgandan soʻng, ayollar ilgʻor tibbiy taʼlimdan chetlashtirildi.&lt;ref name=&quot;jstor.org&quot;/&gt; Litsenziya olish uchun ayollar nomaqbul boʻlgan ruhoniylik qasamyodlarini talab qila boshladilar va shifokor sifatida erkaklar ustunlik qildi.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;

Koʻp hollarda ayollar erkaklar tomonidan noqonuniy xatti-harakatlarda ayblanib, ularning niyatlarini shubha ostiga qoʻyishga qarshi kurashishlari kerak edi. Agar ular notoʻgʻri ishda ayblanmagan boʻlsa, unda ayollar ham ruhoniy, ham fuqarolik organlari tomonidan „jodugar“ deb hisoblangan.&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Minkowski|first1=WL|title=Women healers of the middle ages: selected aspects of their history|url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-public-health_1992-02_82_2/page/288|date=1992|journal=Am J Public Health|pmc=1694293|pmid=1739168|volume=82|issue=2|pages=288–95|doi=10.2105/ajph.82.2.288}}&lt;/ref&gt; Jarrohlar va sartarosh-jarrohlar koʻpincha gildiyalarga boʻlingan, ular litsenziya tazyiqlariga qarshi uzoqroq turishlari mumkin edi. Boshqa gildiyalar singari, bir qator sartarosh-jarrohlar gildiyalari oʻz aʼzolarining qizlari va xotinlariga, odatda, erkak vafotidan keyin gildiyaga aʼzo boʻlishga ruxsat berdilar. Londonlik Ketrin jarroh, jarroh Tomasning qizi va jarroh Uilyamning singlisi 1286-yilda gildiyaga tegishli edi&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Rawcliffe|first=Carole|title=Medicine and Society in Later Medieval England|date=1997|publisher=Sutton|location=Stroud, Gloucestershire|isbn=978-0-7509-1497-0}}&lt;/ref&gt; Linkoln, Norvich, Dublin va York gildiyalaridagi ayol aʼzolarni hujjatlashtirish davr oxirigacha davom etadi.

Homilador ayollarga tugʻish va undan keyingi parvarishlashda yordam beradigan doyalar faqat ayollarni oʻz ichiga oladi. Doyalar shifokor ayollarning uchdan bir qismini tashkil qiladi.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt; Erkaklar oʻzlarini ayollarning tibbiy yordamiga jalb qilmadilar; ayollar erkaklar sogʻligʻini saqlashga jalb qilinmagan.&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Green|first1=Monica|title=Women's Medical Practice and Health Care in Medieval Europe|url=https://archive.org/details/sim_signs_winter-1989_14_2/page/434|journal=Signs: Journal of Women in Culture and Society|jstor=3174557|volume=14|issue=2|pages=434–473|doi=10.1086/494516|pmid=11618104|year=1989}}&lt;/ref&gt; [[Italiya]]ning janubiy sohilidagi Salerno shahri &lt;nowiki&gt;XII&lt;/nowiki&gt; asrda tibbiy taʼlim va amaliyot markazi edi. Salerno shifokori Trota Salernoda oʻzining bir qator tibbiy amaliyotlarini bir nechta yozma toʻplamlarda jamlagan. U bilan bogʻliq boʻlgan ayollar tabobatiga oid bir asar, ''De curis mulierum'' („Ayollar uchun davolash usullari toʻgʻrisida“) Oʻrta asrlarda Yevropada tarqalgan uchta matndan iborat &quot; ''Trotula'' &quot; ansambli deb nomlanuvchi asarning asosini tashkil etdi. Trotaning oʻzi Fransiya va Angliyaga qadar keng tarqalgan obroʻga ega boʻldi. Boshqa Salernitan shifokorlarining yozuvlarida mahalliy empirik amaliyotlar haqida baʼzi fikrlarni beruvchi ''mulieres Salernitane'' („Salernitan ayollar“) haqida havolalar mavjud.&lt;ref&gt;Monica H. Green, ed. and trans., ''The 'Trotulaʼ: A Medieval Compendium of Womenʼs Medicine'' (Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 2001).&lt;/ref&gt;

Italiyalik shifokor Dorotea Bukka 1390-yildan qirq yildan ortiq vaqt davomida Boloniya universitetida falsafa va tibbiyot kafedrasi boʻlib ishlagan&lt;ref name=&quot;wise&quot;&gt;{{jurnal manbasi|title=A Woman Is Wise: The Influence of Civic and Christian Humanism on the Education of Women in Northern Italy and England during the Renaissance|journal=Ex Post Facto: Journal of the History Students at San Francisco State University|volume=XI|year=2002|url=http://userwww.sfsu.edu/~epf/2002/edwards.html|access-date=31-yanvar 2011-yil|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110606144530/http://userwww.sfsu.edu/~epf/2002/edwards.html|archivedate=6-iyun 2011-yil}}&lt;/ref&gt; Tibbiyotga hissa qoʻshgan boshqa italiyalik ayollar orasida Abella, Jaklin Felice de Almania, Alessandra Giliani, Rebekka de Guarna, Margarita, Merkuriade (&lt;nowiki&gt;XIV&lt;/nowiki&gt; asr), Konstans Kalenda, Klaris di Durisio (&lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asr), Konstansa, [[Mariya Incarnata|Mariya Inkarasio]] va Txomasinata bor.&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=1bRDlCf0FcgC&amp;q=abella+medicine&amp;pg=PA87|title=Old Time Makers of Medicine|first=James J.|last=Walsh|publisher=Plain Label Books|isbn=9781603032261}}&lt;/ref&gt;

=== Oʻrta asr islom dunyosi ===
Oʻrta asrlardagi islom dunyosi uchun ayol shifokorlar haqida juda kam maʼlumot maʼlum boʻlsa-da, ayollar muayyan darajada tibbiy amaliyot bilan muntazam shugʻullanishgan.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; Erkak tibbiyot yozuvchilari muayyan muolajalar yoki vaziyatlarni tasvirlashda ayol amaliyotchilarning (a ''ṭabība'') borligiga ishora qiladilar.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; &lt;nowiki&gt;X&lt;/nowiki&gt; asr oxiri — &lt;nowiki&gt;XI&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida Andalusiy tabibi va jarrohi az-Zahraviy ayol bemorlarga amaliyot oʻtkazayotgan erkak shifokorlar uchun jinsiy aʼzolarga tegish zarurati tufayli baʼzi tibbiy muolajalar qiyin boʻlganini yozgan.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; Erkak amaliyotchidan protsedurani bajara oladigan ayol shifokor yoki amaldor shifokor yoki erkak jarrohdan koʻrsatma olgan doya topish talab qilingan.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; Amaliyotchi ayolning mavjudligi toʻgʻridan-toʻgʻri dalillar orqali aniq boʻlmasa ham, xulosa chiqarish mumkin.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;Monica H. Green, &quot;History of Science, &quot; ''Encyclopedia of Women and Islamic Cultures''. Volume I: ''Methodologies, Paradigms and Sources'', Suad Joseph, general editor (Leiden: E. J. Brill, 2003), pp. 358-61; Peter Pormann, &quot;Female Patients and Practitioners in Medieval Islam, &quot; ''The Lancet'' 373 (9 May 2009), pp. 1598-99.&lt;/ref&gt; Ayollar sogʻligʻini saqlashda doyalar muhim rol oʻynadi. Bu amaliyotchilar uchun ham oʻz hunarining obroʻ-eʼtibori ([[ibn Xaldun]] buni oliyjanob hunar, „sivilizatsiya uchun zarur narsa“ deb ataydi) nuqtai nazaridan ham, tarixiy ayollar haqidagi biografik maʼlumotlar jihatidan ham batafsilroq maʼlumotlar mavjud.&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Giladi Avner|year=2010|title=Liminal Craft, Exceptional Law: Preliminary Notes on Midwives in Medieval Islamic Writings|url=https://archive.org/details/sim_international-journal-of-middle-east-studies_2010-05_42_2/page/185|journal=International Journal of Middle East Studies|volume=42|issue=2|pages=185–202|doi=10.1017/s0020743810000012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Jean-Pierre Molénat, &quot;Priviligiées ou poursuivies: quatre sages-femmes musulmanes dans la Castille du XVe siècle, &quot; ''Identidades marginales'', ed. Cristina de la Puente, Estudios onomástico-biográficos de al-Andalus, 13 (Madrid: Consejo Superior de Investigaciones Científicas, 2003), 413-30.&lt;/ref&gt; Oʻrta asrlar islom olamida ayol tomonidan yozilgan maʼlum tibbiy risola hozirgacha aniqlanmagan.

=== Xitoyda Gʻarb tibbiyoti ===
Xitoyda ming yillar davomida oʻsimlik dori-darmonlari, [[Igna sanchib davolash|akupunktur]], [[massaj]] va boshqa davolash usullaridan foydalanishga asoslangan anʼanaviy xitoy tabobati qoʻllangan. Gʻarb tibbiyoti Xitoyga &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asrda, asosan, London Missionerlik Jamiyati (Buyuk Britaniya), Metodistlar cherkovi (Buyuk Britaniya) va Presviterian cherkovi (AQSh) kabi turli xristian missiya tashkilotlaridan yuborilgan tibbiy missionerlar tomonidan kiritilgan. 1839-yilda London missionerlik jamiyati tomonidan yuborilgan tibbiy missioner Benjamin Xobson (1816—1873) Xitoyning Guanchjou shahrida Wai Ai klinikasini (kíngíngín)&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://blog.ifeng.com/article/46027.html|sarlavha=回眸：当年传教士进羊城_MW悦读室之岭南话廊_凤凰博报- 博采众家之言 报闻公民心声-凤凰网|nashriyot=Blog.ifeng.com|qaralgan sana=2-iyul 2012-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130313042953/http://blog.ifeng.com/article/46027.html|arxivsana=13-mart 2013-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://mall.cnki.net/magazine/Article/GDSI199901009.htm|sarlavha=合信的《全体新论》与广东士林-《广东史志》1999年01期-中国知网|nashriyot=Mall.cnki.net|sana=2012-02-03|kirish sanasi=2-iyul 2012-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131007074316/http://mall.cnki.net/magazine/Article/GDSI199901009.htm|arxivsana=7-oktabr 2013-yil}}&lt;/ref&gt; tashkil etdi. Xitoy uchun Gonkong tibbiyot kolleji 1887-yilda London Missionerlar Jamiyati tomonidan tashkil etilgan boʻlib, uning birinchi bitiruvchisi (1892-yilda) [[Sun Yat-sen]].

Erkaklar va ayollar bir-biriga yaqin boʻlmasliklari kerak boʻlgan ijtimoiy odat tufayli, xitoylik ayollar Gʻarb erkak shifokorlari tomonidan davolanishni istamadi. Bu ayol shifokorlarga ehtiyoj tugʻdirdi. Ulardan biri &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr oʻrtalarida [[Fuchjou]] shahrida kasalxona qurgan Metodist Yepiskop cherkovining Sigourney Trask edi. Trask, shuningdek, mahalliy qiz Xu King Engni Ogayo shtati Uesliyan ayollar kollejida tibbiyotda oʻqishga taklif qildi va Xu Fuzhouda gʻarbiy tibbiyot amaliyotiga qaytish niyatida boʻlgan. Oʻqishni tamomlagandan soʻng, Xyu 1899-yilda Fuzhou shahridagi Vulston memorial kasalxonasida doimiy shifokor boʻldi va bir nechta ayol shifokorlarni tayyorladi.&lt;ref name=&quot;Burton&quot;&gt;{{kitob manbasi|title=Notable Women of Modern China|last=Burton|first=Margaret E.|authorlink=Margaret E. Burton|location=New York|publisher=Fleming H. Revell|date=1912|url=http://www.gutenberg.org/ebooks/14492|accessdate=16-mart 2017-yil}}&lt;/ref&gt; Boshqa bir ayol tibbiy missioner Meri X. Fulton (1854—1927)&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=04TOSAAACAAJ|title=Inasmuch|last=Mary H. Fulton|editor=The United Study of Forring|publisher=BiblioBazaar|year=2010|isbn=978-1140341796|accessdate=10-oktabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt; Presviterian cherkovining (AQSh) Xorijiy missiyalar kengashi tomonidan Xitoyda ayollar uchun birinchi tibbiyot kollejini ochish uchun yuborilgan. Ayollar uchun Xekett tibbiyot kolleji nomi bilan tanilgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=PANG Suk Man|url=http://lib-nt2.hkbu.edu.hk/cil-image/theses/abstracts/b15564174a.pdf|sarlavha=The Hackett Medical College for Women in China (1899—1936)|nashriyot=Hong Kong Baptist University|sana=1998-yil fevral|qaralgan sana=10-oktabr 2015-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151016090221/http://lib-nt2.hkbu.edu.hk/cil-image/theses/abstracts/b15564174a.pdf|arxivsana=16-oktabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=XC1Nlk3qxSkC|title=American Doctors in Canton: Modernization in China, 1835–1935|last=Guangqiu Xu|publisher=Transaction Publishers|year=2011|isbn=978-1412818292|page=131|accessdate=12-dekabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=kzH2HAAACAAJ|title=Hackett Medical College for Women, Turner Training School for Nurses, David Gregg Hospital for Women and Children: Bulletin, 1924–1925|publisher=The College|year=1924|accessdate=13-avgust 2015-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.cqvip.com/qk/83891A/200203/6479902.html|sarlavha=中国近代第一所女子医学院－－夏葛医学院-【维普网】-仓储式在线作品出版平台-|nashriyot=Cqvip.com|kirish sanasi=2-iyul 2012-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130523093710/http://www.cqvip.com/qk/83891A/200203/6479902.html|arxivsana=23-may 2013-yil}}&lt;/ref&gt; bu kollej [[Guanchjou|Xitoyning Guanchjou]] shahrida joylashgan boʻlib, Edvard AK Xakett (1851) tomonidan katta xayriya hisobidan ochilgan. −1916). Kollej 1902-yilda tashkil etilgan va toʻrt yillik oʻquv dasturini taklif qilgan. 1915-yilga kelib 60 dan ortiq talaba bor edi. Aksariyat talabalar Fultonning taʼsiri tufayli xristian boʻlishdi. Kollej nasroniylik va zamonaviy tibbiyotni yoyish va xitoylik ayollarning ijtimoiy mavqeini oshirishga qaratilgan edi. Ushbu kollej bitiruvchilari orasida Chau Li-sun (1890—1979) va Vong Yuen-hing bor edi, ularning ikkalasi ham 1910-yillarning oxirida bitirgan va keyin Guangdong provinsiyasidagi kasalxonalarda shifokorlik qilgan.

== &lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asr Amerikasida akusherlik ==
Oʻsha paytda ayollar egallagan turli kasblardan doyalik eng yuqori maosh oladigan sohalardan biri edi.&lt;ref name=&quot;Ulrich&quot;&gt;{{kitob manbasi|last=Ulrich|first=Laurel Thatcher|title=A Midwife's Tale: The Life of Martha Ballard, Based on Her Diary, 1785–1812|url=https://archive.org/details/midwifestalelife00ulri|date=1990|publisher=Knopf|location=New York}}&lt;/ref&gt; &lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asrda uy xoʻjaliklarida bolalarning koʻpligi, asosan, qisman yollangan yordam va oʻlim darajasining kamayishi bilan bogʻliq edi.&lt;ref name=&quot;McMillen&quot;&gt;{{kitob manbasi|last=McMillen|first=Sally Gregory|url=https://archive.org/details/motherhoodinolds0000mcmi|title=Motherhood in the Old South: Pregnancy, Childbirth and Infant Rearing|date=1990|publisher=Louisiana State University Press|isbn=978-0807115176}}&lt;/ref&gt; Tugʻilishdagi asoratlarning yuqori ehtimoliga qaramay, amerikalik doya Marta Ballard, xususan, sogʻlom onalarga sogʻlom chaqaloqlarni tugʻdirishda yuqori muvaffaqiyatlarga erishdi.&lt;ref name=&quot;Ulrich&quot; /&gt;

== Ayollar salomatligi harakati, 1970-yillar ==
1970-yillar Qoʻshma Shtatlardagi tibbiyot maktabiga kirish va bitiruvchi ayollar sonining koʻpayishini qayd etdi.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; 1930-yildan 1970-yilgacha, yaʼni 40 yil davomida 14 mingga yaqin ayol tibbiyot institutini tamomladi.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; 1970—1980-yillarda 10 yil davomida 20 mingdan ortiq xotin-qizlar tibbiyot institutini tamomladilar.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;Paludi, Michele A. and Gertrude A. Streuernage, ed., Foundations for a Feminist Restructuring of the Academic Disciplines (New York: Harrington Park Press, 1990), p. 236.&lt;/ref&gt; Tibbiyot sohasida ayollarning bunday koʻpayishi ham siyosiy, ham madaniy oʻzgarishlar bilan bogʻliq. Qoʻshma Shtatlardagi ikkita qonun ayollar uchun tibbiyot sohasidagi cheklovlarni bekor qildi — 1972-yildagi Oliy taʼlim toʻgʻrisidagi qonunga oʻzgartirishlar kiritishning 1975-yildagi sogʻliqni saqlash xizmati toʻgʻrisidagi qonun, jinsga koʻra kamsitishni taqiqlaydi.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; 1970-yil noyabr oyida Amerika Tibbiyot kollejlari assotsiatsiyasi assambleyasi tibbiyot sohasida teng huquqlar uchun yigʻildi.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;

Oʻn yil davomida ayollarning oʻzlari haqidagi gʻoyalari va ularning tibbiyot sohasiga boʻlgan munosabati [[Ayollar huquqlari harakati|ayollarning feministik harakati]] tufayli oʻzgarib bordi.&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt; Tibbiyot sohasida ayollarning keskin koʻpayishi shifokor va bemor munosabatlarining rivojlanishiga, terminologiya va nazariyaning oʻzgarishiga olib keldi.&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt; Shikoyat qilingan va oʻzgartirilgan tibbiy amaliyot sohalaridan biri [[ginekologiya]] edi.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;Kline, Wendy. ''Bodies of Knowledge: Sexuality, Reproduction, and Womenʼs Health in the Second Wave'' (University of Chicago Press, 2010).&lt;/ref&gt; Muallif Vendi Klaynning taʼkidlashicha, „yosh kelinlar toʻy kechasiga tayyor boʻlishlarini taʼminlash uchun [shifokorlar] tos boʻshligʻini tekshirishni jinsiy aloqa oʻrgatish shakli sifatida ishlatishgan“.&lt;ref&gt;Kline, ''Bodies of Knowledge: Sexuality, Reproduction, and Womenʼs Health in the Second Wave,'' p 4.&lt;/ref&gt;

Tibbiyot maktabiga oʻqishga kirgan ayollarning soni koʻp boʻlgani sababli, ginekologiya kabi tibbiy amaliyotlar shubha ostiga olindi va keyinchalik oʻzgartirildi.&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt; 1972-yilda Ayova universiteti tibbiyot fakulteti tos va koʻkrak tekshiruvi uchun yangi oʻquv dasturini yaratdi.&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt; Talabalar ham shifokor, ham bemor rolini bajarib, har bir talabaga protsedurani tushunishga va yumshoqroq, hurmatli tekshiruv yaratishga imkon beradi.&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt; 70-yillar davomida mafkura va amaliyotlardagi oʻzgarishlar tufayli 1980-yilga kelib 75 dan ortiq maktab ushbu yangi usulni qoʻlladi.&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;Paludi and Streuernage, ''Foundations for a Feminist Restructuring of the Academic Disciplines'', p. 241.&lt;/ref&gt;

Tibbiyot sohasiga ayollar va feministik huquqlar harakati bilan bir qatorda ayollar salomatligini [[Suriya hududiy boʻlinishi|muhofaza]] qilishning muqobil usullarini izlagan ayollar salomatligi harakati ham paydo boʻldi. Bu oʻz-oʻziga yordam beradigan kitoblarni yaratish orqali sodir boʻldi, ayniqsa ''&quot;Bizning tanamiz: ayollar uchun kitob&quot;''.&lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;Boston Womenʼs Health Book Collective Staff, ''Our Bodies, Ourselves: A Book by and for Women'' (Boston: Simon and Schuster Trade, 1976).&lt;/ref&gt; Ushbu kitob ayollarga oʻz tanalarini tushunishga yordam beradigan „qoʻllanma“ berdi. Bu kasalxonada davolanish va shifokorlarning amaliyotiga qarshi chiqdi.&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt; Oʻz-oʻziga yordam berish kitoblaridan tashqari, koʻplab yordam markazlari ochildi: doyalar tomonidan boshqariladigan tugʻilish markazlari, xavfsiz [[abort]] markazlari va ayollarga oʻz tanasini oʻrgatish uchun darslar, ularning barchasi ayollarga befarq yordam koʻrsatishdan iborat.&lt;ref name=&quot;:9&quot;&gt;Schulman, Bruce J. The Seventies: The Great Shift in American Culture, Society, and politics. (Da Capo Press, 2002), p. 174.&lt;/ref&gt; Ayollar salomatligi harakati, tibbiyot sohasi bilan shugʻullanuvchi ayollar bilan birga, koʻkrak saratoni va bachadon nayi saratoni kabi ayollar kasalliklari haqida tadqiqot va xabardorlik uchun eshiklarni ochdi.&lt;ref name=&quot;:9&quot; /&gt;

Tibbiyot tarixidagi olimlar ushbu sohadagi ayollar haqida baʼzi tadqiqotlarni ishlab chiqdilar — kashshof ayol shifokorlarning tarjimai hollari 1960-yillarga qadar keng tarqalgan edi — va tibbiyotda ayollarni oʻrganish 1960-yillarda ayollar harakatining paydo boʻlishi bilan alohida ildiz otdi.

== Zamonaviy tibbiyot ==
[[Fayl:Wafaa_El-Sadr.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dd/Wafaa_El-Sadr.jpg/220px-Wafaa_El-Sadr.jpg|thumb| Vafaa El-Sadr, Misrlik [[Epidemiologiya|epidemiolog]] va MakArtur Fellow, 2010-yil.]]
[[Fayl:Monique_Frize_(2791666823).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/60/Monique_Frize_%282791666823%29.jpg/220px-Monique_Frize_%282791666823%29.jpg|thumb| Monik Frize (markazda), Kanadalik akademik va biotibbiyot muhandisi, 2008-yil.]]
[[Fayl:Awa_Marie_Coll-Seck.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dc/Awa_Marie_Coll-Seck.jpg/220px-Awa_Marie_Coll-Seck.jpg|thumb| Ava Mari Kol-Sek, [[Senegal]]ning sobiq sogʻliqni saqlash vaziri, 2009-yilda.]]
1540-yilda [[Henry VIII|Angliyalik Genrix VIII]] sartarosh-jarrohlar kompaniyasining nizomini berdi;&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Ellis|first1=Harold|date=2001-yil oktabr|title=The Company of Barbers and Surgeons|url=https://archive.org/details/sim_royal-society-of-medicine-great-britain-journal_2001-10_94_10/page/548|journal=Journal of the Royal Society of Medicine|volume=94|issue=10|pages=548–549|doi=10.1177/014107680109401022|pmc=1282221}}&lt;/ref&gt; bu sogʻliqni saqlash kasblarining (yaʼni jarrohlar va sartaroshlarning) ixtisoslashuviga olib kelgan boʻlsa-da, ayollarga kasbiy faoliyat bilan shugʻullanish taqiqlangan.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;The History of Women in Surgery, by Debrah A. Wirtzfeld, MD&lt;/ref&gt; Ayollar bu vaqt davomida Angliyada va oxir-oqibat Shimoliy Amerikada keyingi bir necha asrlar davomida rasmiy tayyorgarliksiz yoki tan olinmasdan mashq qilishni davom ettirdilar.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Ayollarning tibbiyot kasbidagi ishtiroki, odatda, tibbiyot professionallashgan oʻn yilliklar davomida huquqiy va ijtimoiy amaliyotlar bilan cheklandi.&lt;ref name=&quot;Ehrenreich-English-1973-Witches&quot;&gt;See generally [[Barbara Ehrenreich]] &amp; [[Deirdre English]], ''Witches, Midwives, and Nurses'' (1973).&lt;/ref&gt; Ayollar sogʻliqni saqlashning ittifoqdosh kasblarida (hamshiralik, akusherlik va boshqalar) ochiq ravishda tibbiyot bilan shugʻullangan shuningdek, XIX va XX asrlar davomida ayollar dunyoning koʻp joylarida tibbiy taʼlim va tibbiy ish olishda sezilarli yutuqlarga erishdilar. Bu yutuqlar baʼzan muvaffaqiyatsizliklar bilan tugardi; masalan, Meri Rot Uolsh &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asrning birinchi yarmida AQShda ayol shifokorlar ''sonining qisqarishini'' hujjatlashtirib, 1950-yilda 1900-yildagiga qaraganda kamroq shifokor ayollar borligini qayd etgan&lt;ref name=&quot;Walsh-1977&quot;&gt;Walsh, 1977.&lt;/ref&gt; Yigirmanchi asrning ikkinchi yarmida ayollar umuman olganda katta yutuqlarga erishdilar. Masalan, Qoʻshma Shtatlarda ayollar 1969-yilda AQSh tibbiyot maktablarida oʻqishga kirganlarning 9 %ini tashkil qilgan; bu 1976-yilda 20 % ga oshgan edi&lt;ref name=&quot;Walsh-1977&quot; /&gt; 1985-yilga kelib, ayollar amaliyotchi amerikalik shifokorlarning 16 %ini tashkil etdi.&lt;ref name=&quot;Morantz-Sanchez-2001-preface&quot;&gt;Morantz-Sanchez, Preface.&lt;/ref&gt;

&lt;nowiki&gt;XXI&lt;/nowiki&gt; asrning boshlarida sanoati rivojlangan mamlakatlarda ayollar sezilarli yutuqlarga erishdilar, ammo hali ham tibbiyot kasbida tenglikka erisha olishmadi. 2003-yildan beri baʼzi sanoati rivojlangan mamlakatlarda ayollar tibbiyot maktablarida paritetga erishdilar, bu esa Qoʻshma Shtatlar tibbiyot maktabiga daʼvogarlarning koʻp qismini tashkil qiladi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sana=3-noyabr 2003-yil|sarlavha=Applicants to U.S. Medical Schools Increase; Women the Majority for the First Time|url=http://www.aamc.org/newsroom/pressrel/2003/031104.htm|arxivurl=https://web.archive.org/web/20070223144825/http://www.aamc.org/newsroom/pressrel/2003/031104.htm|arxivsana=23-fevral 2007-yil|nashriyot=[[Association of American Medical Colleges]]|iqtibos=Women made up the majority of medical school applicants for the first time ever}}&lt;/ref&gt; 2007—2008-yillarda tibbiyot maktablariga abituriyentlarning 49 % va qabul qilinganlarning 48,3 % ayollarni tashkil etdi.&lt;ref name=&quot;aamc2007&quot;&gt;{{Cite report|url=http://www.aamc.org/data/facts/charts1982to2007.pdf|title=U.S. Medical School Applicants and Students 1982-83 to 2007-08|publisher=AAMC|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080704131335/http://www.aamc.org/data/facts/charts1982to2007.pdf|archivedate=2008-07-04}}&lt;/ref&gt; Amerika Tibbiyot Kollejlari Assotsiatsiyasi (AAMC) maʼlumotlariga koʻra, 2010—2011-yillarda AQShda berilgan tibbiy darajalarning 48,4 % (8,396) ayollar tomonidan qoʻlga kiritilgan, bu 1982—1983-yillarda 26,8 % dan oshgan.&lt;ref name=&quot;aamc2011&quot;&gt;{{Cite report|url=https://www.aamc.org/download/153708/data/|title=U.S. Medical School Applicants and Students 1982–1983 to 2011–2012|publisher=AAMC|access-date=11-oktabr 2015-yil|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140626090814/https://www.aamc.org/download/153708/data/|archivedate=2014-06-26|work=aamc.org}}&lt;/ref&gt; Tibbiyot sohasida ayollar koʻproq ishtirok etayotgan boʻlsa-da, 2013—2014-yillardagi tadqiqot tibbiyotning akademik sohasida rahbarlik lavozimlarida ayollarning sezilarli darajada kamligi haqida xabar berdi. Ushbu tadqiqot shuni koʻrsatdiki, ayollar dekanlarning 16 %ini, professorlarning 21 %ini va professor-oʻqituvchilarning 38 %ini erkaklarga nisbatan tashkil qiladi.

Umuman olganda, tibbiyot amaliyoti nomutanosib ravishda erkaklar boʻlib qolmoqda. Sanoati rivojlangan mamlakatlarda tibbiyot talabalarining jinsi boʻyicha soʻnggi tenglik hali amalda tenglikka aylangani yoʻq. Koʻpgina rivojlanayotgan mamlakatlarda na tibbiyot maktabi, na amaliyot gender tengligiga yaqinlashmaydi.  Bundan tashqari, tibbiyot kasbida kamchiliklar mavjud: jarrohlik kabi baʼzi tibbiyot mutaxassisliklarida erkaklar ustunlik qiladi, boshqa ixtisosliklar esa sezilarli darajada ayollar ustunlik qiladi yoki shunday boʻlib bormoqda. Misol uchun, Qoʻshma Shtatlarda ayol shifokorlar pediatriya boʻyicha erkak shifokorlardan, ayollar rezidentlari esa oilaviy tibbiyot, akusherlik va ginekologiya, patologiya va psixiatriya boʻyicha erkaklardan koʻp.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sana=25-sentabr 2015-yil|sarlavha=AMA (WPC) Table 16 – Physician Specialties by Gender- 2006|url=http://www.ama-assn.org/ama/pub/category/16229.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20071102101755/http://www.ama-assn.org/ama/pub/category/16229.html|arxivsana=2-noyabr 2007-yil|qaralgan sana=10-oktabr 2015-yil|ish=Women Physicians Congress (WPC)}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sana=25-sentabr 2015-yil|sarlavha=AMA (WPC) Table 4 – Women Residents by Specialty – 2005|url=http://www.ama-assn.org/ama/pub/category/12915.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20041022162222/http://www.ama-assn.org/ama/pub/category/12915.html|arxivsana=22-oktabr 2004-yil|qaralgan sana=10-oktabr 2015-yil|ish=Women Physicians Congress (WPC)}}&lt;/ref&gt;

Hamshiralik sohasida ayollar ustunlik qilishda davom etmoqda. 2000-yilda Qoʻshma Shtatlarda roʻyxatdan oʻtgan hamshiralarning 94,6 %i ayollar edi.&lt;ref&gt;{{Citation|title=The Registered Nurse Population|date=2000-yil mart|url=http://bhpr.hrsa.gov/healthworkforce/reports/rnsurvey/rnss1.htm|journal=bhpr.hrsa.gov|archiveurl=https://web.archive.org/web/20030212144558/http://bhpr.hrsa.gov/healthworkforce/reports/rnsurvey/rnss1.htm|access-date=11 October 2015|archivedate=12-fevral 2003-yil}}&lt;/ref&gt; Umuman olganda, AQShda sogʻliqni saqlash sohalarida ayollar taxminan 14,8 ni tashkil qiladi.(2011-yil holatiga koʻra)&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Swanson|ism=Naomi|sana=13-may 2013-yil|sarlavha=Women's Health at Work|url=http://blogs.cdc.gov/niosh-science-blog/2013/05/13/womens-health-at-work/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150118223513/http://blogs.cdc.gov/niosh-science-blog/2013/05/13/womens-health-at-work/|arxivsana=18-yanvar 2015-yil|qaralgan sana=21-yanvar 2015-yil|nashriyot=National Institute for Occupational Safety and Health}}&lt;/ref&gt;

Biotibbiyot tadqiqotlari va akademik tibbiyot kasblari, yaʼni tibbiyot maktablari oʻqituvchilari ham nomutanosib ravishda erkaklardir. Milliy sogʻliqni saqlash institutlari va boshqa tadqiqotchilar tomonidan „oqish quvuri“ deb nomlangan ushbu masala boʻyicha tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, ayollar aspiranturaga kirishda erkaklar bilan tenglikka erishgan boʻlsalar-da, turli xil kamsitishlar ularning akademikning har bir bosqichida oʻqishni tashlab qoʻyishiga olib keladi. quvur liniyasi: aspirantura, postdoc, fakultet lavozimlari, xizmat muddatiga erishish; va oxir-oqibat, innovatsion ish uchun eʼtirof olishda.&lt;ref&gt;Jacob Clark Blickenstaff, „Women and Science Careers: Leaky Pipeline or Gender Filter?“, ''Gender and Education'', v.17, n.4, pp. 369-386 (Oct. 2005).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[United States National Academy of Sciences|National Academy of Sciences]], ''[[Beyond Bias and Barriers]]: Fulfilling the Potential of Women in Academic Science and Engineering''.&lt;/ref&gt;

== Akusherlik va doyalik oʻrtasidagi raqobat ==
Ayol doyalikdan erkak akusherlikka oʻtish, Amerika Tibbiyot Assotsiatsiyasining tashkil etilishi kabi tibbiy amaliyotlarning oʻsishida sodir boʻladi.&lt;ref name=&quot;Feldhusen&quot;&gt;{{veb manbasi|muallif=Feldhusen|ism=Adrian E|sana=17-yanvar 2000-yil|sarlavha=The History of Midwifery and Childbirth in America: A Time Line|url=https://midwiferytoday.com/web-article/history-midwifery-childbirth-america-time-line/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180124195639/https://midwiferytoday.com/web-article/history-midwifery-childbirth-america-time-line/|arxivsana=24-yanvar 2018-yil|qaralgan sana=24-yanvar 2018-yil|ish=Midwifery Today|nashriyot=Midwifery Today}}&lt;/ref&gt; Favqulodda vaziyatda tugʻilishga yordam berish oʻrniga, shifokorlar chaqaloqlarni tugʻishni toʻliq oʻz zimmalariga olishdi,&lt;ref name=&quot;Ulrich&quot;/&gt; Bu akusherlikning oʻsishi bilan erkak shifokorlar va ayol doyalar oʻrtasidagi raqobat hissi kuchayib borayotganiga misoldir. Ayollarning akusherlik asosida taʼlim olishi shifokorlar va sogʻliqni saqlash islohotchilari tomonidan toʻxtatildi, bu esa akusherlikni amaliyotdan tashqarida koʻrishga majbur qildi.&lt;ref name=&quot;Brodsky&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Brodsky|first1=Phyllis L|date=2008|title=Where have all the midwives gone?|journal=Journal of Perinatal Education|volume=17|issue=4|pages=48–51|doi=10.1624/105812408X324912|pmc=2582410|pmid=19436438}}&lt;/ref&gt; Ijtimoiy rollar ham akusherlik amaliyotining barham topishiga sabab boʻldi, chunki ayollar litsenziya olish uchun zarur boʻlgan taʼlimni ololmadilar va turmushga chiqqandan soʻng, ayollar uy turmush tarzini qabul qilishlari kerak edi.&lt;ref name=&quot;Feldhusen&quot; /&gt; 2018-yilda 11 826 nafar sertifikatlangan hamshira-doyalar (CNM) bor edi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=The Complexities of Physician Supply and Demand: Projections from 2018-2033|url=https://www.aamc.org/data-reports/workforce/data/complexities-physician-supply-and-demand-projections-2018-2033|kirish sanasi=5-fevral 2021-yil|ish=AAMC|til=inglizcha|qaralgan sana=19-avgust 2022-yil|arxivsana=15-may 2021-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210515085238/https://www.aamc.org/data-reports/workforce/data/complexities-physician-supply-and-demand-projections-2018-2033}}&lt;/ref&gt; 2019-yilda akusherlik va ginekologiya sohasida 42 720 nafar faol shifokor faoliyat koʻrsatgan.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Number of People per Active Physician by Specialty, 2019|url=https://www.aamc.org/what-we-do/mission-areas/health-care/workforce-studies/interactive-data/number-people-active-physician-specialty-2019|kirish sanasi=5-fevral 2021-yil|ish=AAMC|til=inglizcha|qaralgan sana=2022-08-19|arxivsana=2022-03-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220324021422/https://www.aamc.org/what-we-do/mission-areas/health-care/workforce-studies/interactive-data/number-people-active-physician-specialty-2019}}&lt;/ref&gt;

Amerika Qoʻshma Shtatlaridan tashqari, akusherlik hali ham [[Afrika]] kabi bir qancha mamlakatlarda qoʻllanadi. Afrikadagi birinchi doyalar maktabi 1912-yilda [[Togo]]da doktor Ernst Rodenvalt tomonidan tashkil etilgan&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Knoll|first=Arthur J.|url=https://books.google.com/books?id=mfoLAQAAMAAJ|title=Togo Under Imperial Germany, 1884-1914: A Case Study in Colonial Rule|date=1978|publisher=Hoover Institution Press|isbn=978-0-8179-6091-9|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Davies|first=Margrit|url=https://books.google.com/books?id=Q2Fs9NTZ4kQC|title=Public Health and Colonialism: The Case of German New Guinea 1884-1914|date=2002|publisher=Otto Harrassowitz Verlag|isbn=978-3-447-04600-8|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt; Taqqoslash uchun, [[Janubiy Sudan]]dagi Juba hamshiralik va akusherlik kolleji (2011-yilda mustaqillikka erishgan davlat) 2013-yilda birinchi sinf talabalarini tamomlagan.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=31-yanvar 2014-yil |title=Juba College of Nursing &amp; Midwifery Program Update |language=inglizcha |work=Real Medicine Foundation |url=https://realmedicinefoundation.org/our-work/countries/south-sudan/initiatives/juba-college-of-nursing-and-midwifery/reports/2013-2/juba-college-of-nursing-midwifery-program-update/ |access-date=13-oktabr 2021-yil}}&lt;/ref&gt;

== Ayollarning tibbiyotga qoʻshgan hissasi ==

=== Tarixiy ayollar tibbiyot maktablari ===
[[Fayl:Anandibai_Joshee,_Kei_Okami,_and_Tabat_M._Islambooly.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c9/Anandibai_Joshee%2C_Kei_Okami%2C_and_Tabat_M._Islambooly.jpg/180px-Anandibai_Joshee%2C_Kei_Okami%2C_and_Tabat_M._Islambooly.jpg|thumb| 1886-yilda Pensilvaniya ayollar tibbiyot kolleji : hindistonlik marathi hindusi Anandibai Joshi (chapda) Yaponiyalik nasroniy Key Okami (oʻrtada) va suriyalik [[Kurdlar|kurd]] -yahudiy ayol Sabat Islombuli (oʻngda). Uchalasi ham tibbiy tahsilni tamomlagan va ularning har biri oʻz mamlakatidan Gʻarb tibbiyoti boʻyicha ilmiy darajaga ega boʻlgan birinchi ayol edi.]]
Ayollarga tibbiyot fakultetiga kirish taqiqlanganda, ular oʻzlarining tibbiyot maktablarini yaratishga harakat qilishdi.

* Nyu-England ayol tibbiyot kolleji, Boston, 1848-yilda tashkil etilgan.
* Pensilvaniya ayollar tibbiyot kolleji (1850-yilda Pensilvaniya ayollar tibbiyot kolleji sifatida tashkil etilgan)
* London ayollar tibbiyot maktabi (1874-yilda Sofiya Jeks-Bleyk tomonidan asos solingan)
* Edinburg ayollar tibbiyot maktabi (1886-yilda Sofiya Jeks-Bleyk tomonidan asos solingan)
* Sankt-Peterburgdagi birinchi Pavlov davlat tibbiyot universiteti (1897-yilda Ayollar tibbiyot universiteti sifatida tashkil etilgan)
* Tokio ayollar tibbiyot universiteti (1900-yilda Yoshioka Yayoi tomonidan asos solingan)
* Ayollar uchun Hackett tibbiyot kolleji, Guanchjou, Xitoy, 1902-yilda Presviterian cherkovi (AQSh) tomonidan tashkil etilgan.

=== Ayollarning muhim ishtiroki bilan tarixiy shifoxonalar ===

* 1861-yilda tashkil etilgan [[Filadelfiya]] ayollar kasalxonasi Pensilvaniya ayollar tibbiyot kolleji talabalari uchun klinik tajriba taqdim etdi.
* Ayollar va bolalar uchun Nyu-Angliya kasalxonasi (hozirgi Dimock Community Health Center deb ataladi), 1862-yilda ayol shifokorlar tomonidan „ayollar va bolalardan faqat foydalanish uchun“ tashkil etilgan
* Ayollar uchun yangi kasalxona (1870-yillarda Elizabeth Garrett Anderson tomonidan asos solingan va asosan ayollar tomonidan boshqariladi)
* Janubiy London ayollar va bolalar kasalxonasi (1912-yilda Eleanor Devis-Kolli va Maud Chadbern tomonidan asos solingan; 1984-yilda yopilgan; barcha ayollardan iborat xodimlar)

=== Ilk zamonaviy tibbiyotda kashshof ayollar ===

==== &lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asr ====

* Madlen-Fransuaza Kale ({{Circa|1713}} — ''fl.'' 1740) Fransiyadagi birinchi ayol stomatolog deb ataladigan kashshof edi.&lt;ref&gt;Paul-Martin Bondois: La Première maîtresse-dentiste, Madeleine-Françoise Calais: par P.-M. Bondois, 1928&lt;/ref&gt;
* Dorothea Erxleben (1715—1762) Germaniyadagi birinchi ayol shifokor va universitet tomonidan doktorlik darajasiga ega boʻlgan dunyodagi birinchi ayol edi.
* Salomee Xalpir (1718—1763-yildan keyin) polshalik shifokor va koʻz shifokori boʻlib, uni koʻpincha [[Buyuk Litva knyazligi|Litva Buyuk Gertsogidan]] kelgan birinchi ayol shifokor deb atashadi.
* Margaret Enn Bulkli nomida tugʻilgan Jeyms Barri (1789—1865), erkak boʻlib yashaganiga qaramay, Sent-Yelena, Asension va Tristan da Kunyadagi birinchi ayol shifokor deb hisoblanishi mumkin edi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Gunnell|ism=Cyril (Ferdie)|sana=15-mart 2018-yil|sarlavha=Doctor in Disguise: Part 2|url=http://www.sams.sh/images/sentinel/Sentinel_180315.pdf|ish=The Sentinel|qaralgan sana=2022-08-19|arxivsana=2021-10-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211005230556/http://www.sams.sh/images/sentinel/Sentinel_180315.pdf}}&lt;/ref&gt;

==== &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr ====
[[Fayl:Stamps_of_Romania,_2007-012.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/Stamps_of_Romania%2C_2007-012.jpg/220px-Stamps_of_Romania%2C_2007-012.jpg|thumb|220x220px| Mariya Kutarida-Krătunesku, Ruminiyadagi birinchi ayol shifokor, 1857-1919. Ruminiya markasi, 2007-yil.]]

*
*
*

[[Fayl:Elizabeth_Blackwell.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e7/Elizabeth_Blackwell.jpg/180px-Elizabeth_Blackwell.jpg|right|thumb| Elizabeth Blackwell, MD, Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi tibbiyot maktabini bitirgan birinchi ayol (1849).]]

* Ernestina Qogʻoz (taxminan 1800-yillarning oʻrtalarida tugʻilgan. nomaʼlum) 1877-yilda ilgʻor daraja (tibbiyot) olgan birinchi [[Italyanlar|italiyalik]] ayol edi
* Doktor Ethel Konstans amakivachchalar (1882—1944) va hamshira Elizabet Brodi 1918-yilda vabo epidemiyasini toʻxtatish uchun missionerlik harakatlari doirasida [[Butan]]ga qabul qilingan birinchi yevropalik ayollar edi.&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Scotland|first=Church of|url=https://books.google.com/books?id=Vp93rT8MplcC|title=The Church of Scotland Year-book... (... Year of Issue).|date=1918|publisher=published for the General Assembly's Committee on Christian Life and Work at the publication offices of the Church of Scotland|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Papers of Dr Constance Cousins - Archives Hub|url=https://archiveshub.jisc.ac.uk/data/gb102-ms380325|kirish sanasi=15-oktabr 2021-yil|ish=archiveshub.jisc.ac.uk}}&lt;/ref&gt;
* Muthulakshmi Reddi (1886—1968) [[Hindiston]]dagi dastlabki ayol shifokorlardan biri va yirik ijtimoiy islohotchi edi.
* Mariya Elisa Rivera Dias (1887-yilda tugʻilgan) (1909), Ana Janer (1909), Palmira Gatell (1910) va Dolores Piñero (1913) [[Puerto-Riko]]da tibbiy ilmiy darajaga ega boʻlgan birinchi ayollar edi.&lt;ref name=&quot;monografias1&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=La mujer puertorriqueña en el siglo XX|url=http://www.monografias.com/trabajos28/mujer-puertorriquena/mujer-puertorriquena.shtml|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150320225300/http://www.monografias.com/trabajos28/mujer-puertorriquena/mujer-puertorriquena.shtml|arxivsana=20-mart 2015-yil|qaralgan sana=22-mart 2015-yil|nashriyot=Monografias.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Womenʻs Memorial&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Women in Military Service For America Memorial|url=http://www.womensmemorial.org/H&amp;C/History/historypr.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160303200216/http://www.womensmemorial.org/H%26C/History/historypr.html|arxivsana=3-mart 2016-yil|qaralgan sana=10-oktabr 2015-yil|ish=womensmemorial.org}}&lt;/ref&gt; Mariya Elisa Rivera Dias va Ana Janer 1909-yilda bir xil tibbiyot maktabining sinfini tamomlagan va shuning uchun ikkalasini ham [[Puertorikanlar|Puerto-Rikolik]] birinchi ayol shifokorlar deb hisoblash mumkin edi.&lt;ref name=&quot;prhsj&quot;&gt;{{Citation|title=Francisco Guerra (1916—2011), Medical Historian for the World|url=http://prhsj.rcm.upr.edu/index.php/prhsj/article/viewFile/715/558|pages=72–73|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150706002446/http://prhsj.rcm.upr.edu/index.php/prhsj/article/viewFile/715/558|publisher=PRHSJ Vol. 31 No. 2 • June 2012|access-date=11-oktabr 2015-yil|archivedate=6-iyul 2015-yil}} download filename: 715-2420-1-PB.pdf&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:32&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |date=25-oktabr 1908-yil |title=Puerto Rico's first women doctors, 1908 |pages=17 |work=The Baltimore Sun |url=https://www.newspapers.com/clip/59400626/puerto-ricos-first-women-doctors-1908/ |access-date=24-sentabr 2021-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;LMPM&quot;&gt;&quot;LA MUJER EN LAS PROFESIONES DE SALUD (1898—1930)&quot;; By: YAMILA AZIZE VARGAS1 and LUIS ALBERTO AVILES; PRHSJ Vol, 9 No. 1&lt;/ref&gt;
* Anna Petronella van Xerden (1887—1975) [[Janubiy Afrika Respublikasi|Janubiy Afrikada]] shifokor boʻlish huquqiga ega boʻlgan birinchi [[Afrikanerlar|afrikaner]] ayol edi.&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Viljoen|first1=Louise|year=2008|title=Nationalism, gender and sexuality in the autobiographical writing of two Afrikaner women|url=http://scholar.sun.ac.za/handle/10019.1/12475|journal=Social Dynamics|publisher=Scholar.sun.ac.za|volume=34|issue=2|pages=186–202|doi=10.1080/02533950802280063|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304192646/http://scholar.sun.ac.za/handle/10019.1/12475|archivedate=4-mart 2016-yil|access-date=23-mart 2015-yil}}&lt;/ref&gt; Uning 1923-yilda doktorlik darajasini olgan dissertatsiyasi [[Afrikaans|afrikaans tilida]] yozilgan birinchi tibbiy dissertatsiya edi.&lt;ref name=&quot;google206&quot;&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=YgzGqNhLY1UC&amp;pg=PA206|title=Women Marching into the 21st Century: Wathint' Abafazi, Wathint' Imbokodo|publisher=HSRC Press|year=2000|isbn=978-0-7969-1966-3|pages=206–|accessdate=13-avgust 2015-yil}}&lt;/ref&gt;
* Matilde Hidalgo (1889—1974) [[Ekvador]]dagi birinchi ayol shifokor edi.
* Johanna Hellman (1889—1982) — jarrohlik boʻyicha ixtisoslashgan nemis shifokori va Germaniya Jarrohlik Jamiyatining aʼzosi boʻlgan birinchi ayol.&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|url=https://archive.org/details/biographicaldict00ogil_0|title=The biographical dictionary of women in science : pioneering lives from ancient times to the mid-20th century|date=2000|publisher=Routledge|editor=Ogilvie, Marilyn Bailey|isbn=0415920388|location=New York|oclc=40776839}}&lt;/ref&gt;
* Sun Chau Li (1890—1979) Xitoyda Gʻarbiy tibbiyot boʻyicha birinchi xitoylik ayol shifokorlardan biri edi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sana=21-sentabr 2012-yil|sarlavha=Munk School of Global Affairs &amp;#124; Event Information – Modern Chinese History as Witnessed by Its Contemporaries|url=http://munkschool.utoronto.ca/event/12646/print/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304024821/http://munkschool.utoronto.ca/event/12646/print/|arxivsana=4-mart 2016-yil|qaralgan sana=5-iyul 2015-yil|nashriyot=Munkschool.utoronto.ca}}&lt;/ref&gt;
* Mabel Wolff (1890—1981) va uning singlisi Gertrude L. Wolff 1930-yilda [[Sudan]]da birinchi doyalik maktabini yaratdilar&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=SHARKEY|first1=HEATHER J.|title=Two Sudanese Midwives|date=1998|url=https://www.jstor.org/stable/25653310|journal=Sudanic Africa|volume=9|pages=19–38|jstor=25653310|issn=0803-0685}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Crichton-Harris|first=Ann|url=https://books.google.com/books?id=8yKwCQAAQBAJ|title=Poison in Small Measure: Dr. Christopherson and the Cure for Bilharzia|date=2-iyun 2009-yil|publisher=BRILL|isbn=978-90-474-2885-5|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Kendall|first1=E. M.|date=1953-yil iyun|title=A short history of the training of midwives in the Sudan|url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12261921/|journal=Sudan Notes and Records|volume=33|issue=Pt. 1|pages=42–53|issn=0375-2984|pmid=12261921}}&lt;/ref&gt; Asl talabalardan biri Mastura Xidir 1945-yilda birinchi bitiruvchi sinfdan omon qolgan oxirgi doya boʻlgani uchun qirol Jorj V tomonidan medal bilan taqdirlangan.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Elhadd|ism=Tarik|sana=2011-yil avgust|sarlavha=Omdurman Midwifery Training school|url=https://www.researchgate.net/publication/271142787|ish=Sudan Medical Journal}}&lt;/ref&gt;
* Meri Xirn (1891—1969) [[Ginekologiya|ginekolog]] va Irlandiya Qirollik shifokorlar kollejining birinchi ayol aʼzosi edi.
* Concepción Palacios Herrera (1893—1981) [[Nikaragua]]dagi birinchi ayol shifokor edi.&lt;ref name=&quot;autogenerated1981&quot;&gt;{{veb manbasi|url=http://www.enel.gob.ni/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=317:concepcion-palacios-herrera-1893-1981-primera-medica&amp;catid=35:biografias-heroes-nacionales&amp;Itemid=65|sarlavha=Concepción Palacios Herrera (1893– 1981), primera médica|nashriyot=Enel.gob.ni|qaralgan sana=3-iyul 2015-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150704171404/http://www.enel.gob.ni/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=317:concepcion-palacios-herrera-1893-1981-primera-medica&amp;catid=35:biografias-heroes-nacionales&amp;Itemid=65|arxivsana=4-iyul 2015-yil}}&lt;/ref&gt;
* Evelin Totenxofer (1894—1977) 1944-yilda Pitkern orollari uchun birinchi (ayol) rezident hamshira boʻldi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Totenhofer, Evelyn Rachel (1894—1977)|url=https://encyclopedia.adventist.org/article?id=DIEF|kirish sanasi=15-oktabr 2021-yil|ish=encyclopedia.adventist.org|qaralgan sana=2022-08-19|arxivsana=2025-01-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20250119202513/https://encyclopedia.adventist.org/article?id=DIEF}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Ford|first=Herbert|url=https://books.google.com/books?id=_qYb8TcQEH8C|title=Pitcairn Island as a Port of Call: A Record, 1790-2010, 2d ed.|date=10-yanvar 2014-yil|publisher=McFarland|isbn=978-0-7864-8822-3|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;
* DMRE va DTM&amp;Hga ega boʻlgan Jeyn Kammins (1899) WRAFda ofitser boʻlgan.
* 1927-yilda doktorlik darajasini olgan Irene Kondachi (1899—1970) [[Ikkinchi Jahon urushi|Ikkinchi jahon urushi]] paytida [[Malta]]da amaldagi ikkita ayol shifokordan biri edi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Carabott |first=Sarah |date=20-iyun 2016-yil |title=How women ran Malta during World War II |work=[[The Times of Malta]] |location=Valletta, Malta |url=https://www.timesofmalta.com/articles/view/20160620/local/how-women-ran-malta-during-world-war-ii.616109 |access-date=11-oktabr 2018-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20160623064419/https://www.timesofmalta.com/articles/view/20160620/local/how-women-ran-malta-during-world-war-ii.616109 |archive-date=23-iyun 2016-yil}}&lt;/ref&gt;
* Ah-hsin Tsay (1899—1990) mustamlakachi [[Xitoy Respublikasi|Tayvanning]] birinchi ayol shifokori edi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Closed today|sarlavha=Self Expression &amp;#124; The Archives of Institute of Taiwan History, Academia Sinica – Taiwan Archives Online|url=http://archives.ith.sinica.edu.tw/collections_con2_en.php?no=130|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150707154213/http://archives.ith.sinica.edu.tw/collections_con2_en.php?no=130|arxivsana=7-iyul 2015-yil|qaralgan sana=3-iyul 2015-yil|nashriyot=Archives.ith.sinica.edu.tw}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Chang2009&quot;&gt;{{kitob manbasi|last=Doris T. Chang|url=https://books.google.com/books?id=jRtsdbiELx8C&amp;pg=PA32|title=Women's Movements in Twentieth-Century Taiwan|date=20-fevral 2009-yil|publisher=University of Illinois Press|isbn=978-0-252-09081-3|pages=32–|accessdate=13-avgust 2015-yil}}&lt;/ref&gt;

[[Fayl:Vera_Gedroitz.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/df/Vera_Gedroitz.jpg/180px-Vera_Gedroitz.jpg|right|thumb| Rus imperatori Aleksandra Fedorovna Vera Gedroitz bilan, 1915-yil]]

==== 20 va &lt;nowiki&gt;XXI&lt;/nowiki&gt; asrlar ====
{{section-stub}}
[[Fayl:Tuvalu's_first_female_doctors._Tuvalu_2008._Photo-_AusAID_(10731161574).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/40/Tuvalu%27s_first_female_doctors._Tuvalu_2008._Photo-_AusAID_%2810731161574%29.jpg/220px-Tuvalu%27s_first_female_doctors._Tuvalu_2008._Photo-_AusAID_%2810731161574%29.jpg|thumb| Kichik orol davlati [[Tuvalu]] 2008-yilda Avstraliya yordami natijasida oʻzining birinchi tuvalulik ayol shifokorlarini kutib oldi. ]]
[[Fayl:Какиш_Рыскулова.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cf/%D0%9A%D0%B0%D0%BA%D0%B8%D1%88_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0.jpg/220px-%D0%9A%D0%B0%D0%BA%D0%B8%D1%88_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0.jpg|thumb| Kakish Risqulova qirgʻizistonlik jarroh boʻlgan birinchi ayol edi.]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==

* Abram, Rut Abram., ''Bizga shifokor ayolni yuboring: Amerikadagi ayol shifokorlar, 1835-1920''
*
* Bleyk, Katriona. ''Parazollarning toʻlovi: ayollarning tibbiy kasbga kirishi''
* Borst, Charlotte G. ''Chaqaloqlarni ushlash: Tugʻishni professionallashtirish, 1870-1920'' (1995), Kembrij, MA: Garvard universiteti nashriyoti
* Elizabet Bruk, ''Ayollar tabiblari: oʻsimlikshunoslar, shifokorlar va doyalarning portretlari'' (biografik entsiklopediya)
* Chenevert, Melodiya. ''STAT: Sogʻliqni saqlash kasbidagi ayollar uchun qatʼiyatlilikni oʻrgatishning maxsus usullari''
* [[Barbara Erenrayx]] va Deyrdre ingliz, ''jodugarlar, doyalar va hamshiralar: ayollar tabiblari tarixi''
* Deyrdre English va [[Barbara Erenrayx|Barbara Ehrenreich]], ''oʻz manfaati uchun'' (doyalik tarixining jinsi va tibbiyotning professionallashuvi)
* Julie Fette, „Kasblardagi magʻrurlik va notoʻgʻri qarashlar: Uchinchi Fransiya Respublikasidagi ayol shifokorlar va huquqshunoslar“, „ ''Ayollar tarixi“ jurnali'', v.19, № 3, pp.&amp;nbsp;60-86 (2007). Fransiya, 1870-1940
* Grant, Syuzan-Meri. „Mehribonlik maydonida: Fuqarolar urushidan Birinchi Jahon urushigacha boʻlgan tibbiy koʻngilli ayollar“. ''Amerika oʻn toʻqqizinchi asr tarixi'' (2012) 13#2 bet: 276-278. AQShda
* Xenderson, Metta Lou. ''Amerikalik ayol farmatsevtlar: kasbga qoʻshgan hissasi''
* Junod, Suzanne White va Seaman, Barbara, tahrirlar. ''&quot;Ayollar salomatligi&quot; harakati ovozi, Birinchi jild'' yetti hikoya matbuot. Nyu York. 2012-yil. 60-62-betlar.
* Leneman, Lea. „Urushdagi shifokor ayollar, 1914-1918“. ''Tibbiyot tarixi'' (1994) 38 # 2 bet: 160-177. [http://journals.cambridge.org/download.php?file=%2F5406_B40F84730737B969541A108A9A3F72FB_journals__MDH_MDH38_02_S0025727300059081a.pdf&amp;cover=Y&amp;code=cce849d367b450707fc0936b8a4b398c (PDF) onlayn]
* Luchetti, Keti. Tibbiyot ayollari: erta amerikalik ayol shifokorlarning hikoyasi. Nyu-York: toj,
* Regina Morantz-Sanches, ''hamdardlik va ilm-fan: Amerika tibbiyotidagi ayol shifokorlar'' (1985 birinchi nashr; 2001)
* Batafsil, Ellen S. ''Muvozanatni tiklash: Ayollar shifokorlari va tibbiyot kasbi, 1850-1995''
* Perrone, Bobette H. va boshqalar. ''Tibbiyot ayollari, kuranderalar va ayollar shifokorlari'' (1993); anʼanaviy jamiyatlarning madaniyatlararo antropologik tadqiqoti
* Pringl, Rozmari. ''Jinsiy aloqa va tibbiyot: gender, kuch va tibbiyot kasbidagi vakolat''
* Shvirian, Patrisiya M. ''Hamshiralik ishining professionallashuvi: dolzarb muammolar va tendentsiyalar'' (1998), Filadelfiya: Lippenkott,{{ISBN|0-7817-1045-6}}
* Uolsh, Meri Rot. ''Shifokorlar qidirilmoqda: Ayollarga murojaat qilish shart emas: Tibbiyotdagi jinsiy toʻsiqlar, 1835-1975'' (1977)

== Havolalar ==

* [https://www.countway.harvard.edu/menuNavigation/chom/awm.html Tibbiyotdagi ayollar] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20141103043744/https://www.countway.harvard.edu/menuNavigation/chom/awm.html |date=3-noyabr 2014-yil }} arxivi Archived, Countway kutubxonasi, Garvard tibbiyot maktabi
* „Tibbiyotning yuzini oʻzgartirish“, 2003-yil Milliy tibbiyot kutubxonasidagi koʻrgazma; [http://www.nih.gov/news/NIH-Record/11_11_2003/story05.htm „NLM koʻrgazmasi ajoyib ayollarni sharaflaydi“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20060504082448/http://www.nih.gov/news/NIH-Record/11_11_2003/story05.htm |date=4-may 2006-yil }}, ''NIH Record'', 2003-yil 11-noyabr. [https://web.archive.org/web/20161012151815/https://www.nlm.nih.gov/changingthefaceofmedicine/ Tibbiyotning yuzini oʻzgartirishdagi] koʻrgazma sayti.
* [http://www.cbc.ca/news/health/women-are-changing-the-face-of-medicine-1.981567 Ayollar tibbiyotning yuzini oʻzgartirmoqda]
* [http://archives.drexelmed.edu/womanmd/home.php Ayollar shifokorlari: 1850—1970-yillar] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20110708143834/http://archives.drexelmed.edu/womanmd/home.php |date=8-iyul 2011-yil }} — Drexel universiteti tibbiyot kolleji [http://archives.drexelmed.edu/ arxivlari va tibbiyot va gomeopatiyadagi ayollarga bagʻishlangan maxsus toʻplamlarda] onlayn koʻrgazma
* [http://collections.countway.harvard.edu/onview/exhibits/show/stethoscope-sorority „The Stethoscope Sorority“], -da Archived [https://www.countway.harvard.edu/menuNavigation/chom/awm.html tibbiyotdagi ayollar arxividan] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20141103043744/https://www.countway.harvard.edu/menuNavigation/chom/awm.html |date=3-noyabr 2014-yil }} onlayn koʻrgazma
* [https://utarms.library.utoronto.ca/ Toronto universiteti arxivlari va yozuvlarini boshqarish xizmatlarida] [https://discoverarchives.library.utoronto.ca/index.php/women-in-medicine-and-biomedical-sciences-in-canada-oral-history-project-collection „Tibbiyot sohasidagi ayollar ogʻzaki tarix“ loyihasi toʻplami] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20201223190154/https://discoverarchives.library.utoronto.ca/index.php/women-in-medicine-and-biomedical-sciences-in-canada-oral-history-project-collection |date=23-dekabr 2020-yil }} boʻlib oʻtdi.
* https://www.cedars-sinai.org/blog/celebrating-national-women-physicians-day.html — Sidar Sinaydagi onlayn veb-sayt

[[Turkum:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>26mdav1e89mbcv11p75gorinoncrg9c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328932</id>
      <parentid>6328930</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T10:25:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328932</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57507" sha1="ofgaqpgq2bznisk15kxkfdiuzkm4zps" xml:space="preserve">[[Fayl:Smiley_Doctor.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a8/Smiley_Doctor.jpg/313px-Smiley_Doctor.jpg|thumb|313x313px| Misrdagi shifoxonada oʻz stolida bir ayol shifokor. Ayollar hali ham tibbiy kasblarda toʻliq ishtirok etishda qiyinchiliklarga duch kelayotgan boʻlsa-da, ayollar tobora koʻproq tan olinmoqda va butun dunyo boʻylab tibbiyotga qoʻshilmoqda.]]

'''Ayollarning tibbiyotda''', xususan, [[Xirurgiya|jarrohlik amaliyotida]] va [[shifokor]] sifatida mavjudligi tarixning eng qadimgi davridan kuzatilgan. Ayollar tibbiy sohalarda erkaklarnikiga qaraganda tarixan pastroq ishtirok etishgan, ularning bandlik darajasi irqi, ijtimoiy- iqtisodiy holati va [[geografiya]]&lt;nowiki/&gt;siga qarab oʻzgarib turadi.

Ayollarning norasmiy tibbiyot amaliyoti, masalan, gʻamxoʻrlik yoki sogʻliqni saqlash sohasi mutaxassislari sifatida keng tarqalgan. &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr boshidan beri dunyoning aksariyat mamlakatlari ayollarga tibbiy taʼlim olish imkoniyatiga ega. Hamma mamlakatlar ham teng bandlik imkoniyatlarini taʼminlamaydi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Discrimination|ish=Women's Human Rights|sana=1999|nashriyot=[[Human Rights Watch]]|url=https://www.hrw.org/worldreport99/women/women3.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20081114195509/http://www.hrw.org/worldreport99/women/women3.html|arxivsana=14-noyabr 2008-yil}}&lt;/ref&gt; va gender tengligiga hali tibbiyot mutaxassisliklarida va butun dunyoda erishilmagan.&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|date=2004-yil sentabr|title=Gender and academic medicine: impacts on the health workforce|url=https://archive.org/details/sim_british-medical-journal_2004-10-02_329_7469/page/792|journal=British Medical Journal|volume=329|issue=7469|pages=792–795|pmid=15459056|doi=10.1136/bmj.329.7469.792|pmc=521007}}&lt;/ref&gt;

== Tarixi ==

=== Qadimgi tibbiyot ===
Ayollarning [[tibbiyot]] sohasida ishtirok etishi bir qancha ilk sivilizatsiyalarda qayd etilgan. Qadimgi [[Qadimgi Misr|Misr]] qirolligidagi misrlik Peseshet, bir yozuvda „ayol shifokorlarning nazoratchisi“ sifatida tasvirlangan, fan tarixidagi eng qadimgi ayoldir. Ubartum miloddan avvalgi 2050-yillarda [[Mesopotamiya]]da yashagan va bir necha shifokorlar oilasidan chiqqan. [[Agameda (Avgiy qizi)|Agamede]] [[Homer|Gomer]] tomonidan [[Troya urushi|Troyan urushidan]] oldin [[qadimgi Yunoniston]]da shifokor sifatida tilga olingan. Agnodice eramizdan avvalgi IV asrda [[Afina (shahar)|Afinada]] qonuniy faoliyat yuritgan birinchi ayol [[shifokor]] edi. Metrodora shifokor edi va odatda birinchi ayol tibbiyot yozuvchisi sifatida qabul qilindi.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; Uning &quot; ''Ayollar kasalliklari va davolari toʻgʻrisida'' &quot; kitobi ayol tomonidan yozilgan eng qadimgi tibbiy kitob boʻlib, koʻplab boshqa ayol shifokorlar tomonidan havola qilingan.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; U oʻz asarlarining koʻp qismini [[Gippokrat]] mafkuralariga bogʻlagan.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=The Most Influential Women in Medicine: From The Past to the Present|url=http://www.medicaldaily.com/most-influential-women-medicine-past-present-270560|ish=Medical Daily|qaralgan sana=24-sentabr 2017-yil|til=inglizcha|sana=4-mart 2014-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170924100657/http://www.medicaldaily.com/most-influential-women-medicine-past-present-270560|arxivsana=24-sentabr 2017-yil}}&lt;/ref&gt;

=== Oʻrta asr Yevropasi ===
[[Fayl:Hildegard_von_Bingen.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/Hildegard_von_Bingen.jpg/180px-Hildegard_von_Bingen.jpg|thumb| Bingenlik Hildegard, ''Causae et Curae'' ni yozgan oʻrta asr nemis abbessi, 1175.]]
[[Oʻrta asr]]larda monastirlar ayollar uchun markazlashtirilgan taʼlim joyi boʻlgan va bu jamoalarning baʼzilari ayollarga ilmiy [[Ilmiy tadqiqot|tadqiqotlarga]] hissa qoʻshish imkoniyatini bergan. Bunga misol sifatida [[Nemislar|nemis]] abbessi Bingenlik Xildegardni keltirish mumkin, uning sermahsul asarlari turli ilmiy mavzularni, jumladan, [[tibbiyot]], [[botanika]] va [[Tabiatshunoslik|tabiat tarixini]] davolashni oʻz ichiga oladi ({{Circa|1151}} — 58).&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.staff.uni-mainz.de/horst/hildegard/documents/flanagan.html|sarlavha=Hildegard von Bingen (1098—1179)|muallif=Sabina Flanagan|nashriyot=University of Adelaide|arxivurl=https://web.archive.org/web/20050406172530/http://www.staff.uni-mainz.de/horst/hildegard/documents/flanagan.html|arxivsana=2005-04-06|kirish sanasi=11-oktabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt; U Germaniyaning birinchi ayol [[shifokor]]i hisoblanadi.&lt;ref name=&quot;hildegard&quot;&gt;{{Ensiklopediya manbasi|title=Hildegard von Bingen|encyclopedia=Key Figures in Medieval Europe – An Encyclopedia|editor=Richard K. Emmerson|author=Gertrud Jaron Lewis|pages=229–30|publisher=Routledge|year=2006|isbn=978-0-415-97385-4|location=Great Britain}}&lt;/ref&gt;

Oʻrta asrlarda ayollar shifo texnikasi va tibbiy taʼlimning bir qancha qobiliyatlarida qatnashdilar. Ayollar bu davrda tibbiyot xodimlarining tanlangan saflarini egallagan.&lt;ref name=&quot;jstor.org&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Green|first1=Monica|title=Women's Medical Practice and Health Care in Medieval Europe|url=https://archive.org/details/sim_signs_winter-1989_14_2/page/434|journal=Signs|date=1989|volume=14|issue=2|pages=434–473|doi=10.1086/494516|pmid=11618104|jstor=3174557}}&lt;/ref&gt; Ular oʻsimlikshunoslar, doyalar, [[jarroh]]lar, sartaroshlar, hamshiralar va anʼanaviy [[Empirizm|empiriklar boʻlib ishlaganlar]].&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Minkowski|first1=William L.|title=Women healers of the middle ages: selected aspects of their history.|url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-public-health_1992-02_82_2/page/288|journal=American Journal of Public Health|date=1992|volume=82|issue=2|pages=288–295|doi=10.2105/ajph.82.2.288|pmid=1739168|pmc=1694293}}&lt;/ref&gt; Ayol tabiblari faqat ayollarni davolash bilan cheklanib qolmay, koʻpchilik bemorlarni davolaganlar.  1273—1410-yillar oraligʻida Italiyaning Neapol shahrida jarroh sifatida tasvirlangan 24 ayolning ismlari qayd etilgan va 1387-yil oraligʻida Germaniyaning Frankfurt shahrida 15 nafar amaliyotchi ayolga murojaat qilingan, ularning aksariyati yahudiy boʻlgan va hech biri doya sifatida taʼriflanmagan.&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Siraisi|first=Nancy G.|title=Medieval and Early Renaissance Medicine: An Introduction to Knowledge and Practice|date=15-may 2009-yil|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-76131-2|page=27}}&lt;/ref&gt;

Ayollar, shuningdek, oʻz faoliyatlarini yozma ravishda qayd etmasdan, akusherlik va shifo sanʼati bilan shugʻullanganlar va qishloq joylarda yoki tibbiy yordam olish imkoniyati kam boʻlgan joylarda shugʻullanishgan. Oʻrta asrlarda jamiyat ayollarning shifokor rolini cheklab qoʻydi. XIII asrda universitetlarda tibbiyot fakultetlari tashkil etilgandan soʻng, ayollar ilgʻor tibbiy taʼlimdan chetlashtirildi.&lt;ref name=&quot;jstor.org&quot;/&gt; Litsenziya olish uchun ayollar nomaqbul boʻlgan ruhoniylik qasamyodlarini talab qila boshladilar va shifokor sifatida erkaklar ustunlik qildi.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;

Koʻp hollarda ayollar erkaklar tomonidan noqonuniy xatti-harakatlarda ayblanib, ularning niyatlarini shubha ostiga qoʻyishga qarshi kurashishlari kerak edi. Agar ular notoʻgʻri ishda ayblanmagan boʻlsa, unda ayollar ham ruhoniy, ham fuqarolik organlari tomonidan „jodugar“ deb hisoblangan.&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Minkowski|first1=WL|title=Women healers of the middle ages: selected aspects of their history|url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-public-health_1992-02_82_2/page/288|date=1992|journal=Am J Public Health|pmc=1694293|pmid=1739168|volume=82|issue=2|pages=288–95|doi=10.2105/ajph.82.2.288}}&lt;/ref&gt; Jarrohlar va sartarosh-jarrohlar koʻpincha gildiyalarga boʻlingan, ular litsenziya tazyiqlariga qarshi uzoqroq turishlari mumkin edi. Boshqa gildiyalar singari, bir qator sartarosh-jarrohlar gildiyalari oʻz aʼzolarining qizlari va xotinlariga, odatda, erkak vafotidan keyin gildiyaga aʼzo boʻlishga ruxsat berdilar. Londonlik Ketrin jarroh, jarroh Tomasning qizi va jarroh Uilyamning singlisi 1286-yilda gildiyaga tegishli edi&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Rawcliffe|first=Carole|title=Medicine and Society in Later Medieval England|date=1997|publisher=Sutton|location=Stroud, Gloucestershire|isbn=978-0-7509-1497-0}}&lt;/ref&gt; Linkoln, Norvich, Dublin va York gildiyalaridagi ayol aʼzolarni hujjatlashtirish davr oxirigacha davom etadi.

Homilador ayollarga tugʻish va undan keyingi parvarishlashda yordam beradigan doyalar faqat ayollarni oʻz ichiga oladi. Doyalar shifokor ayollarning uchdan bir qismini tashkil qiladi.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt; Erkaklar oʻzlarini ayollarning tibbiy yordamiga jalb qilmadilar; ayollar erkaklar sogʻligʻini saqlashga jalb qilinmagan.&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Green|first1=Monica|title=Women's Medical Practice and Health Care in Medieval Europe|url=https://archive.org/details/sim_signs_winter-1989_14_2/page/434|journal=Signs: Journal of Women in Culture and Society|jstor=3174557|volume=14|issue=2|pages=434–473|doi=10.1086/494516|pmid=11618104|year=1989}}&lt;/ref&gt; [[Italiya]]ning janubiy sohilidagi Salerno shahri &lt;nowiki&gt;XII&lt;/nowiki&gt; asrda tibbiy taʼlim va amaliyot markazi edi. Salerno shifokori Trota Salernoda oʻzining bir qator tibbiy amaliyotlarini bir nechta yozma toʻplamlarda jamlagan. U bilan bogʻliq boʻlgan ayollar tabobatiga oid bir asar, ''De curis mulierum'' („Ayollar uchun davolash usullari toʻgʻrisida“) Oʻrta asrlarda Yevropada tarqalgan uchta matndan iborat &quot; ''Trotula'' &quot; ansambli deb nomlanuvchi asarning asosini tashkil etdi. Trotaning oʻzi Fransiya va Angliyaga qadar keng tarqalgan obroʻga ega boʻldi. Boshqa Salernitan shifokorlarining yozuvlarida mahalliy empirik amaliyotlar haqida baʼzi fikrlarni beruvchi ''mulieres Salernitane'' („Salernitan ayollar“) haqida havolalar mavjud.&lt;ref&gt;Monica H. Green, ed. and trans., ''The 'Trotulaʼ: A Medieval Compendium of Womenʼs Medicine'' (Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 2001).&lt;/ref&gt;

Italiyalik shifokor Dorotea Bukka 1390-yildan qirq yildan ortiq vaqt davomida Boloniya universitetida falsafa va tibbiyot kafedrasi boʻlib ishlagan&lt;ref name=&quot;wise&quot;&gt;{{jurnal manbasi|title=A Woman Is Wise: The Influence of Civic and Christian Humanism on the Education of Women in Northern Italy and England during the Renaissance|journal=Ex Post Facto: Journal of the History Students at San Francisco State University|volume=XI|year=2002|url=http://userwww.sfsu.edu/~epf/2002/edwards.html|access-date=31-yanvar 2011-yil|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110606144530/http://userwww.sfsu.edu/~epf/2002/edwards.html|archivedate=6-iyun 2011-yil}}&lt;/ref&gt; Tibbiyotga hissa qoʻshgan boshqa italiyalik ayollar orasida Abella, Jaklin Felice de Almania, Alessandra Giliani, Rebekka de Guarna, Margarita, Merkuriade (&lt;nowiki&gt;XIV&lt;/nowiki&gt; asr), Konstans Kalenda, Klaris di Durisio (&lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asr), Konstansa, [[Mariya Incarnata|Mariya Inkarasio]] va Txomasinata bor.&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=1bRDlCf0FcgC&amp;q=abella+medicine&amp;pg=PA87|title=Old Time Makers of Medicine|first=James J.|last=Walsh|publisher=Plain Label Books|isbn=9781603032261}}&lt;/ref&gt;

=== Oʻrta asr islom dunyosi ===
Oʻrta asrlardagi islom dunyosi uchun ayol shifokorlar haqida juda kam maʼlumot maʼlum boʻlsa-da, ayollar muayyan darajada tibbiy amaliyot bilan muntazam shugʻullanishgan.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; Erkak tibbiyot yozuvchilari muayyan muolajalar yoki vaziyatlarni tasvirlashda ayol amaliyotchilarning (a ''ṭabība'') borligiga ishora qiladilar.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; &lt;nowiki&gt;X&lt;/nowiki&gt; asr oxiri — &lt;nowiki&gt;XI&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida Andalusiy tabibi va jarrohi az-Zahraviy ayol bemorlarga amaliyot oʻtkazayotgan erkak shifokorlar uchun jinsiy aʼzolarga tegish zarurati tufayli baʼzi tibbiy muolajalar qiyin boʻlganini yozgan.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; Erkak amaliyotchidan protsedurani bajara oladigan ayol shifokor yoki amaldor shifokor yoki erkak jarrohdan koʻrsatma olgan doya topish talab qilingan.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; Amaliyotchi ayolning mavjudligi toʻgʻridan-toʻgʻri dalillar orqali aniq boʻlmasa ham, xulosa chiqarish mumkin.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;Monica H. Green, &quot;History of Science, &quot; ''Encyclopedia of Women and Islamic Cultures''. Volume I: ''Methodologies, Paradigms and Sources'', Suad Joseph, general editor (Leiden: E. J. Brill, 2003), pp. 358-61; Peter Pormann, &quot;Female Patients and Practitioners in Medieval Islam, &quot; ''The Lancet'' 373 (9 May 2009), pp. 1598-99.&lt;/ref&gt; Ayollar sogʻligʻini saqlashda doyalar muhim rol oʻynadi. Bu amaliyotchilar uchun ham oʻz hunarining obroʻ-eʼtibori ([[ibn Xaldun]] buni oliyjanob hunar, „sivilizatsiya uchun zarur narsa“ deb ataydi) nuqtai nazaridan ham, tarixiy ayollar haqidagi biografik maʼlumotlar jihatidan ham batafsilroq maʼlumotlar mavjud.&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Giladi Avner|year=2010|title=Liminal Craft, Exceptional Law: Preliminary Notes on Midwives in Medieval Islamic Writings|url=https://archive.org/details/sim_international-journal-of-middle-east-studies_2010-05_42_2/page/185|journal=International Journal of Middle East Studies|volume=42|issue=2|pages=185–202|doi=10.1017/s0020743810000012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Jean-Pierre Molénat, &quot;Priviligiées ou poursuivies: quatre sages-femmes musulmanes dans la Castille du XVe siècle, &quot; ''Identidades marginales'', ed. Cristina de la Puente, Estudios onomástico-biográficos de al-Andalus, 13 (Madrid: Consejo Superior de Investigaciones Científicas, 2003), 413-30.&lt;/ref&gt; Oʻrta asrlar islom olamida ayol tomonidan yozilgan maʼlum tibbiy risola hozirgacha aniqlanmagan.

=== Xitoyda Gʻarb tibbiyoti ===
Xitoyda ming yillar davomida oʻsimlik dori-darmonlari, [[Igna sanchib davolash|akupunktur]], [[massaj]] va boshqa davolash usullaridan foydalanishga asoslangan anʼanaviy xitoy tabobati qoʻllangan. Gʻarb tibbiyoti Xitoyga &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asrda, asosan, London Missionerlik Jamiyati (Buyuk Britaniya), Metodistlar cherkovi (Buyuk Britaniya) va Presviterian cherkovi (AQSh) kabi turli xristian missiya tashkilotlaridan yuborilgan tibbiy missionerlar tomonidan kiritilgan. 1839-yilda London missionerlik jamiyati tomonidan yuborilgan tibbiy missioner Benjamin Xobson (1816—1873) Xitoyning Guanchjou shahrida Wai Ai klinikasini (kíngíngín)&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://blog.ifeng.com/article/46027.html|sarlavha=回眸：当年传教士进羊城_MW悦读室之岭南话廊_凤凰博报- 博采众家之言 报闻公民心声-凤凰网|nashriyot=Blog.ifeng.com|qaralgan sana=2-iyul 2012-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130313042953/http://blog.ifeng.com/article/46027.html|arxivsana=13-mart 2013-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://mall.cnki.net/magazine/Article/GDSI199901009.htm|sarlavha=合信的《全体新论》与广东士林-《广东史志》1999年01期-中国知网|nashriyot=Mall.cnki.net|sana=2012-02-03|kirish sanasi=2-iyul 2012-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131007074316/http://mall.cnki.net/magazine/Article/GDSI199901009.htm|arxivsana=7-oktabr 2013-yil}}&lt;/ref&gt; tashkil etdi. Xitoy uchun Gonkong tibbiyot kolleji 1887-yilda London Missionerlar Jamiyati tomonidan tashkil etilgan boʻlib, uning birinchi bitiruvchisi (1892-yilda) [[Sun Yat-sen]].

Erkaklar va ayollar bir-biriga yaqin boʻlmasliklari kerak boʻlgan ijtimoiy odat tufayli, xitoylik ayollar Gʻarb erkak shifokorlari tomonidan davolanishni istamadi. Bu ayol shifokorlarga ehtiyoj tugʻdirdi. Ulardan biri &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr oʻrtalarida [[Fuchjou]] shahrida kasalxona qurgan Metodist Yepiskop cherkovining Sigourney Trask edi. Trask, shuningdek, mahalliy qiz Xu King Engni Ogayo shtati Uesliyan ayollar kollejida tibbiyotda oʻqishga taklif qildi va Xu Fuzhouda gʻarbiy tibbiyot amaliyotiga qaytish niyatida boʻlgan. Oʻqishni tamomlagandan soʻng, Xyu 1899-yilda Fuzhou shahridagi Vulston memorial kasalxonasida doimiy shifokor boʻldi va bir nechta ayol shifokorlarni tayyorladi.&lt;ref name=&quot;Burton&quot;&gt;{{kitob manbasi|title=Notable Women of Modern China|last=Burton|first=Margaret E.|authorlink=Margaret E. Burton|location=New York|publisher=Fleming H. Revell|date=1912|url=http://www.gutenberg.org/ebooks/14492|accessdate=16-mart 2017-yil}}&lt;/ref&gt; Boshqa bir ayol tibbiy missioner Meri X. Fulton (1854—1927)&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=04TOSAAACAAJ|title=Inasmuch|last=Mary H. Fulton|editor=The United Study of Forring|publisher=BiblioBazaar|year=2010|isbn=978-1140341796|accessdate=10-oktabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt; Presviterian cherkovining (AQSh) Xorijiy missiyalar kengashi tomonidan Xitoyda ayollar uchun birinchi tibbiyot kollejini ochish uchun yuborilgan. Ayollar uchun Xekett tibbiyot kolleji nomi bilan tanilgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=PANG Suk Man|url=http://lib-nt2.hkbu.edu.hk/cil-image/theses/abstracts/b15564174a.pdf|sarlavha=The Hackett Medical College for Women in China (1899—1936)|nashriyot=Hong Kong Baptist University|sana=1998-yil fevral|qaralgan sana=10-oktabr 2015-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151016090221/http://lib-nt2.hkbu.edu.hk/cil-image/theses/abstracts/b15564174a.pdf|arxivsana=16-oktabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=XC1Nlk3qxSkC|title=American Doctors in Canton: Modernization in China, 1835–1935|last=Guangqiu Xu|publisher=Transaction Publishers|year=2011|isbn=978-1412818292|page=131|accessdate=12-dekabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=kzH2HAAACAAJ|title=Hackett Medical College for Women, Turner Training School for Nurses, David Gregg Hospital for Women and Children: Bulletin, 1924–1925|publisher=The College|year=1924|accessdate=13-avgust 2015-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.cqvip.com/qk/83891A/200203/6479902.html|sarlavha=中国近代第一所女子医学院－－夏葛医学院-【维普网】-仓储式在线作品出版平台-|nashriyot=Cqvip.com|kirish sanasi=2-iyul 2012-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130523093710/http://www.cqvip.com/qk/83891A/200203/6479902.html|arxivsana=23-may 2013-yil}}&lt;/ref&gt; bu kollej [[Guanchjou|Xitoyning Guanchjou]] shahrida joylashgan boʻlib, Edvard AK Xakett (1851) tomonidan katta xayriya hisobidan ochilgan. −1916). Kollej 1902-yilda tashkil etilgan va toʻrt yillik oʻquv dasturini taklif qilgan. 1915-yilga kelib 60 dan ortiq talaba bor edi. Aksariyat talabalar Fultonning taʼsiri tufayli xristian boʻlishdi. Kollej nasroniylik va zamonaviy tibbiyotni yoyish va xitoylik ayollarning ijtimoiy mavqeini oshirishga qaratilgan edi. Ushbu kollej bitiruvchilari orasida Chau Li-sun (1890—1979) va Vong Yuen-hing bor edi, ularning ikkalasi ham 1910-yillarning oxirida bitirgan va keyin Guangdong provinsiyasidagi kasalxonalarda shifokorlik qilgan.

== &lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asr Amerikasida akusherlik ==
Oʻsha paytda ayollar egallagan turli kasblardan doyalik eng yuqori maosh oladigan sohalardan biri edi.&lt;ref name=&quot;Ulrich&quot;&gt;{{kitob manbasi|last=Ulrich|first=Laurel Thatcher|title=A Midwife's Tale: The Life of Martha Ballard, Based on Her Diary, 1785–1812|url=https://archive.org/details/midwifestalelife00ulri|date=1990|publisher=Knopf|location=New York}}&lt;/ref&gt; &lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asrda uy xoʻjaliklarida bolalarning koʻpligi, asosan, qisman yollangan yordam va oʻlim darajasining kamayishi bilan bogʻliq edi.&lt;ref name=&quot;McMillen&quot;&gt;{{kitob manbasi|last=McMillen|first=Sally Gregory|url=https://archive.org/details/motherhoodinolds0000mcmi|title=Motherhood in the Old South: Pregnancy, Childbirth and Infant Rearing|date=1990|publisher=Louisiana State University Press|isbn=978-0807115176}}&lt;/ref&gt; Tugʻilishdagi asoratlarning yuqori ehtimoliga qaramay, amerikalik doya Marta Ballard, xususan, sogʻlom onalarga sogʻlom chaqaloqlarni tugʻdirishda yuqori muvaffaqiyatlarga erishdi.&lt;ref name=&quot;Ulrich&quot; /&gt;

== Ayollar salomatligi harakati, 1970-yillar ==
1970-yillar Qoʻshma Shtatlardagi tibbiyot maktabiga kirish va bitiruvchi ayollar sonining koʻpayishini qayd etdi.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; 1930-yildan 1970-yilgacha, yaʼni 40 yil davomida 14 mingga yaqin ayol tibbiyot institutini tamomladi.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; 1970—1980-yillarda 10 yil davomida 20 mingdan ortiq xotin-qizlar tibbiyot institutini tamomladilar.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;Paludi, Michele A. and Gertrude A. Streuernage, ed., Foundations for a Feminist Restructuring of the Academic Disciplines (New York: Harrington Park Press, 1990), p. 236.&lt;/ref&gt; Tibbiyot sohasida ayollarning bunday koʻpayishi ham siyosiy, ham madaniy oʻzgarishlar bilan bogʻliq. Qoʻshma Shtatlardagi ikkita qonun ayollar uchun tibbiyot sohasidagi cheklovlarni bekor qildi — 1972-yildagi Oliy taʼlim toʻgʻrisidagi qonunga oʻzgartirishlar kiritishning 1975-yildagi sogʻliqni saqlash xizmati toʻgʻrisidagi qonun, jinsga koʻra kamsitishni taqiqlaydi.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; 1970-yil noyabr oyida Amerika Tibbiyot kollejlari assotsiatsiyasi assambleyasi tibbiyot sohasida teng huquqlar uchun yigʻildi.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;

Oʻn yil davomida ayollarning oʻzlari haqidagi gʻoyalari va ularning tibbiyot sohasiga boʻlgan munosabati [[Ayollar huquqlari harakati|ayollarning feministik harakati]] tufayli oʻzgarib bordi.&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt; Tibbiyot sohasida ayollarning keskin koʻpayishi shifokor va bemor munosabatlarining rivojlanishiga, terminologiya va nazariyaning oʻzgarishiga olib keldi.&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt; Shikoyat qilingan va oʻzgartirilgan tibbiy amaliyot sohalaridan biri [[ginekologiya]] edi.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;Kline, Wendy. ''Bodies of Knowledge: Sexuality, Reproduction, and Womenʼs Health in the Second Wave'' (University of Chicago Press, 2010).&lt;/ref&gt; Muallif Vendi Klaynning taʼkidlashicha, „yosh kelinlar toʻy kechasiga tayyor boʻlishlarini taʼminlash uchun [shifokorlar] tos boʻshligʻini tekshirishni jinsiy aloqa oʻrgatish shakli sifatida ishlatishgan“.&lt;ref&gt;Kline, ''Bodies of Knowledge: Sexuality, Reproduction, and Womenʼs Health in the Second Wave,'' p 4.&lt;/ref&gt;

Tibbiyot maktabiga oʻqishga kirgan ayollarning soni koʻp boʻlgani sababli, ginekologiya kabi tibbiy amaliyotlar shubha ostiga olindi va keyinchalik oʻzgartirildi.&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt; 1972-yilda Ayova universiteti tibbiyot fakulteti tos va koʻkrak tekshiruvi uchun yangi oʻquv dasturini yaratdi.&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt; Talabalar ham shifokor, ham bemor rolini bajarib, har bir talabaga protsedurani tushunishga va yumshoqroq, hurmatli tekshiruv yaratishga imkon beradi.&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt; 70-yillar davomida mafkura va amaliyotlardagi oʻzgarishlar tufayli 1980-yilga kelib 75 dan ortiq maktab ushbu yangi usulni qoʻlladi.&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;Paludi and Streuernage, ''Foundations for a Feminist Restructuring of the Academic Disciplines'', p. 241.&lt;/ref&gt;

Tibbiyot sohasiga ayollar va feministik huquqlar harakati bilan bir qatorda ayollar salomatligini [[Suriya hududiy boʻlinishi|muhofaza]] qilishning muqobil usullarini izlagan ayollar salomatligi harakati ham paydo boʻldi. Bu oʻz-oʻziga yordam beradigan kitoblarni yaratish orqali sodir boʻldi, ayniqsa ''&quot;Bizning tanamiz: ayollar uchun kitob&quot;''.&lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;Boston Womenʼs Health Book Collective Staff, ''Our Bodies, Ourselves: A Book by and for Women'' (Boston: Simon and Schuster Trade, 1976).&lt;/ref&gt; Ushbu kitob ayollarga oʻz tanalarini tushunishga yordam beradigan „qoʻllanma“ berdi. Bu kasalxonada davolanish va shifokorlarning amaliyotiga qarshi chiqdi.&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt; Oʻz-oʻziga yordam berish kitoblaridan tashqari, koʻplab yordam markazlari ochildi: doyalar tomonidan boshqariladigan tugʻilish markazlari, xavfsiz [[abort]] markazlari va ayollarga oʻz tanasini oʻrgatish uchun darslar, ularning barchasi ayollarga befarq yordam koʻrsatishdan iborat.&lt;ref name=&quot;:9&quot;&gt;Schulman, Bruce J. The Seventies: The Great Shift in American Culture, Society, and politics. (Da Capo Press, 2002), p. 174.&lt;/ref&gt; Ayollar salomatligi harakati, tibbiyot sohasi bilan shugʻullanuvchi ayollar bilan birga, koʻkrak saratoni va bachadon nayi saratoni kabi ayollar kasalliklari haqida tadqiqot va xabardorlik uchun eshiklarni ochdi.&lt;ref name=&quot;:9&quot; /&gt;

Tibbiyot tarixidagi olimlar ushbu sohadagi ayollar haqida baʼzi tadqiqotlarni ishlab chiqdilar — kashshof ayol shifokorlarning tarjimai hollari 1960-yillarga qadar keng tarqalgan edi — va tibbiyotda ayollarni oʻrganish 1960-yillarda ayollar harakatining paydo boʻlishi bilan alohida ildiz otdi.

== Zamonaviy tibbiyot ==
[[Fayl:Wafaa_El-Sadr.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dd/Wafaa_El-Sadr.jpg/220px-Wafaa_El-Sadr.jpg|thumb| Vafaa El-Sadr, Misrlik [[Epidemiologiya|epidemiolog]] va MakArtur Fellow, 2010-yil.]]
[[Fayl:Monique_Frize_(2791666823).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/60/Monique_Frize_%282791666823%29.jpg/220px-Monique_Frize_%282791666823%29.jpg|thumb| Monik Frize (markazda), Kanadalik akademik va biotibbiyot muhandisi, 2008-yil.]]
[[Fayl:Awa_Marie_Coll-Seck.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dc/Awa_Marie_Coll-Seck.jpg/220px-Awa_Marie_Coll-Seck.jpg|thumb| Ava Mari Kol-Sek, [[Senegal]]ning sobiq sogʻliqni saqlash vaziri, 2009-yilda.]]
1540-yilda [[Henry VIII|Angliyalik Genrix VIII]] sartarosh-jarrohlar kompaniyasining nizomini berdi;&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Ellis|first1=Harold|date=2001-yil oktabr|title=The Company of Barbers and Surgeons|url=https://archive.org/details/sim_royal-society-of-medicine-great-britain-journal_2001-10_94_10/page/548|journal=Journal of the Royal Society of Medicine|volume=94|issue=10|pages=548–549|doi=10.1177/014107680109401022|pmc=1282221}}&lt;/ref&gt; bu sogʻliqni saqlash kasblarining (yaʼni jarrohlar va sartaroshlarning) ixtisoslashuviga olib kelgan boʻlsa-da, ayollarga kasbiy faoliyat bilan shugʻullanish taqiqlangan.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;The History of Women in Surgery, by Debrah A. Wirtzfeld, MD&lt;/ref&gt; Ayollar bu vaqt davomida Angliyada va oxir-oqibat Shimoliy Amerikada keyingi bir necha asrlar davomida rasmiy tayyorgarliksiz yoki tan olinmasdan mashq qilishni davom ettirdilar.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Ayollarning tibbiyot kasbidagi ishtiroki, odatda, tibbiyot professionallashgan oʻn yilliklar davomida huquqiy va ijtimoiy amaliyotlar bilan cheklandi.&lt;ref name=&quot;Ehrenreich-English-1973-Witches&quot;&gt;See generally [[Barbara Ehrenreich]] &amp; [[Deirdre English]], ''Witches, Midwives, and Nurses'' (1973).&lt;/ref&gt; Ayollar sogʻliqni saqlashning ittifoqdosh kasblarida (hamshiralik, akusherlik va boshqalar) ochiq ravishda tibbiyot bilan shugʻullangan shuningdek, XIX va XX asrlar davomida ayollar dunyoning koʻp joylarida tibbiy taʼlim va tibbiy ish olishda sezilarli yutuqlarga erishdilar. Bu yutuqlar baʼzan muvaffaqiyatsizliklar bilan tugardi; masalan, Meri Rot Uolsh &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asrning birinchi yarmida AQShda ayol shifokorlar ''sonining qisqarishini'' hujjatlashtirib, 1950-yilda 1900-yildagiga qaraganda kamroq shifokor ayollar borligini qayd etgan&lt;ref name=&quot;Walsh-1977&quot;&gt;Walsh, 1977.&lt;/ref&gt; Yigirmanchi asrning ikkinchi yarmida ayollar umuman olganda katta yutuqlarga erishdilar. Masalan, Qoʻshma Shtatlarda ayollar 1969-yilda AQSh tibbiyot maktablarida oʻqishga kirganlarning 9 %ini tashkil qilgan; bu 1976-yilda 20 % ga oshgan edi&lt;ref name=&quot;Walsh-1977&quot; /&gt; 1985-yilga kelib, ayollar amaliyotchi amerikalik shifokorlarning 16 %ini tashkil etdi.&lt;ref name=&quot;Morantz-Sanchez-2001-preface&quot;&gt;Morantz-Sanchez, Preface.&lt;/ref&gt;

&lt;nowiki&gt;XXI&lt;/nowiki&gt; asrning boshlarida sanoati rivojlangan mamlakatlarda ayollar sezilarli yutuqlarga erishdilar, ammo hali ham tibbiyot kasbida tenglikka erisha olishmadi. 2003-yildan beri baʼzi sanoati rivojlangan mamlakatlarda ayollar tibbiyot maktablarida paritetga erishdilar, bu esa Qoʻshma Shtatlar tibbiyot maktabiga daʼvogarlarning koʻp qismini tashkil qiladi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sana=3-noyabr 2003-yil|sarlavha=Applicants to U.S. Medical Schools Increase; Women the Majority for the First Time|url=http://www.aamc.org/newsroom/pressrel/2003/031104.htm|arxivurl=https://web.archive.org/web/20070223144825/http://www.aamc.org/newsroom/pressrel/2003/031104.htm|arxivsana=23-fevral 2007-yil|nashriyot=[[Association of American Medical Colleges]]|iqtibos=Women made up the majority of medical school applicants for the first time ever}}&lt;/ref&gt; 2007—2008-yillarda tibbiyot maktablariga abituriyentlarning 49 % va qabul qilinganlarning 48,3 % ayollarni tashkil etdi.&lt;ref name=&quot;aamc2007&quot;&gt;{{Cite report|url=http://www.aamc.org/data/facts/charts1982to2007.pdf|title=U.S. Medical School Applicants and Students 1982-83 to 2007-08|publisher=AAMC|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080704131335/http://www.aamc.org/data/facts/charts1982to2007.pdf|archivedate=2008-07-04}}&lt;/ref&gt; Amerika Tibbiyot Kollejlari Assotsiatsiyasi (AAMC) maʼlumotlariga koʻra, 2010—2011-yillarda AQShda berilgan tibbiy darajalarning 48,4 % (8,396) ayollar tomonidan qoʻlga kiritilgan, bu 1982—1983-yillarda 26,8 % dan oshgan.&lt;ref name=&quot;aamc2011&quot;&gt;{{Cite report|url=https://www.aamc.org/download/153708/data/|title=U.S. Medical School Applicants and Students 1982–1983 to 2011–2012|publisher=AAMC|access-date=11-oktabr 2015-yil|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140626090814/https://www.aamc.org/download/153708/data/|archivedate=2014-06-26|work=aamc.org}}&lt;/ref&gt; Tibbiyot sohasida ayollar koʻproq ishtirok etayotgan boʻlsa-da, 2013—2014-yillardagi tadqiqot tibbiyotning akademik sohasida rahbarlik lavozimlarida ayollarning sezilarli darajada kamligi haqida xabar berdi. Ushbu tadqiqot shuni koʻrsatdiki, ayollar dekanlarning 16 %ini, professorlarning 21 %ini va professor-oʻqituvchilarning 38 %ini erkaklarga nisbatan tashkil qiladi.

Umuman olganda, tibbiyot amaliyoti nomutanosib ravishda erkaklar boʻlib qolmoqda. Sanoati rivojlangan mamlakatlarda tibbiyot talabalarining jinsi boʻyicha soʻnggi tenglik hali amalda tenglikka aylangani yoʻq. Koʻpgina rivojlanayotgan mamlakatlarda na tibbiyot maktabi, na amaliyot gender tengligiga yaqinlashmaydi.  Bundan tashqari, tibbiyot kasbida kamchiliklar mavjud: jarrohlik kabi baʼzi tibbiyot mutaxassisliklarida erkaklar ustunlik qiladi, boshqa ixtisosliklar esa sezilarli darajada ayollar ustunlik qiladi yoki shunday boʻlib bormoqda. Misol uchun, Qoʻshma Shtatlarda ayol shifokorlar pediatriya boʻyicha erkak shifokorlardan, ayollar rezidentlari esa oilaviy tibbiyot, akusherlik va ginekologiya, patologiya va psixiatriya boʻyicha erkaklardan koʻp.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sana=25-sentabr 2015-yil|sarlavha=AMA (WPC) Table 16 – Physician Specialties by Gender- 2006|url=http://www.ama-assn.org/ama/pub/category/16229.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20071102101755/http://www.ama-assn.org/ama/pub/category/16229.html|arxivsana=2-noyabr 2007-yil|qaralgan sana=10-oktabr 2015-yil|ish=Women Physicians Congress (WPC)}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sana=25-sentabr 2015-yil|sarlavha=AMA (WPC) Table 4 – Women Residents by Specialty – 2005|url=http://www.ama-assn.org/ama/pub/category/12915.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20041022162222/http://www.ama-assn.org/ama/pub/category/12915.html|arxivsana=22-oktabr 2004-yil|qaralgan sana=10-oktabr 2015-yil|ish=Women Physicians Congress (WPC)}}&lt;/ref&gt;

Hamshiralik sohasida ayollar ustunlik qilishda davom etmoqda. 2000-yilda Qoʻshma Shtatlarda roʻyxatdan oʻtgan hamshiralarning 94,6 %i ayollar edi.&lt;ref&gt;{{Citation|title=The Registered Nurse Population|date=2000-yil mart|url=http://bhpr.hrsa.gov/healthworkforce/reports/rnsurvey/rnss1.htm|journal=bhpr.hrsa.gov|archiveurl=https://web.archive.org/web/20030212144558/http://bhpr.hrsa.gov/healthworkforce/reports/rnsurvey/rnss1.htm|access-date=11 October 2015|archivedate=12-fevral 2003-yil}}&lt;/ref&gt; Umuman olganda, AQShda sogʻliqni saqlash sohalarida ayollar taxminan 14,8 ni tashkil qiladi.(2011-yil holatiga koʻra)&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Swanson|ism=Naomi|sana=13-may 2013-yil|sarlavha=Women's Health at Work|url=http://blogs.cdc.gov/niosh-science-blog/2013/05/13/womens-health-at-work/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150118223513/http://blogs.cdc.gov/niosh-science-blog/2013/05/13/womens-health-at-work/|arxivsana=18-yanvar 2015-yil|qaralgan sana=21-yanvar 2015-yil|nashriyot=National Institute for Occupational Safety and Health}}&lt;/ref&gt;

Biotibbiyot tadqiqotlari va akademik tibbiyot kasblari, yaʼni tibbiyot maktablari oʻqituvchilari ham nomutanosib ravishda erkaklardir. Milliy sogʻliqni saqlash institutlari va boshqa tadqiqotchilar tomonidan „oqish quvuri“ deb nomlangan ushbu masala boʻyicha tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, ayollar aspiranturaga kirishda erkaklar bilan tenglikka erishgan boʻlsalar-da, turli xil kamsitishlar ularning akademikning har bir bosqichida oʻqishni tashlab qoʻyishiga olib keladi. quvur liniyasi: aspirantura, postdoc, fakultet lavozimlari, xizmat muddatiga erishish; va oxir-oqibat, innovatsion ish uchun eʼtirof olishda.&lt;ref&gt;Jacob Clark Blickenstaff, „Women and Science Careers: Leaky Pipeline or Gender Filter?“, ''Gender and Education'', v.17, n.4, pp. 369-386 (Oct. 2005).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[United States National Academy of Sciences|National Academy of Sciences]], ''[[Beyond Bias and Barriers]]: Fulfilling the Potential of Women in Academic Science and Engineering''.&lt;/ref&gt;

== Akusherlik va doyalik oʻrtasidagi raqobat ==
Ayol doyalikdan erkak akusherlikka oʻtish, Amerika Tibbiyot Assotsiatsiyasining tashkil etilishi kabi tibbiy amaliyotlarning oʻsishida sodir boʻladi.&lt;ref name=&quot;Feldhusen&quot;&gt;{{veb manbasi|muallif=Feldhusen|ism=Adrian E|sana=17-yanvar 2000-yil|sarlavha=The History of Midwifery and Childbirth in America: A Time Line|url=https://midwiferytoday.com/web-article/history-midwifery-childbirth-america-time-line/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180124195639/https://midwiferytoday.com/web-article/history-midwifery-childbirth-america-time-line/|arxivsana=24-yanvar 2018-yil|qaralgan sana=24-yanvar 2018-yil|ish=Midwifery Today|nashriyot=Midwifery Today}}&lt;/ref&gt; Favqulodda vaziyatda tugʻilishga yordam berish oʻrniga, shifokorlar chaqaloqlarni tugʻishni toʻliq oʻz zimmalariga olishdi,&lt;ref name=&quot;Ulrich&quot;/&gt; Bu akusherlikning oʻsishi bilan erkak shifokorlar va ayol doyalar oʻrtasidagi raqobat hissi kuchayib borayotganiga misoldir. Ayollarning akusherlik asosida taʼlim olishi shifokorlar va sogʻliqni saqlash islohotchilari tomonidan toʻxtatildi, bu esa akusherlikni amaliyotdan tashqarida koʻrishga majbur qildi.&lt;ref name=&quot;Brodsky&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Brodsky|first1=Phyllis L|date=2008|title=Where have all the midwives gone?|journal=Journal of Perinatal Education|volume=17|issue=4|pages=48–51|doi=10.1624/105812408X324912|pmc=2582410|pmid=19436438}}&lt;/ref&gt; Ijtimoiy rollar ham akusherlik amaliyotining barham topishiga sabab boʻldi, chunki ayollar litsenziya olish uchun zarur boʻlgan taʼlimni ololmadilar va turmushga chiqqandan soʻng, ayollar uy turmush tarzini qabul qilishlari kerak edi.&lt;ref name=&quot;Feldhusen&quot; /&gt; 2018-yilda 11 826 nafar sertifikatlangan hamshira-doyalar (CNM) bor edi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=The Complexities of Physician Supply and Demand: Projections from 2018-2033|url=https://www.aamc.org/data-reports/workforce/data/complexities-physician-supply-and-demand-projections-2018-2033|kirish sanasi=5-fevral 2021-yil|ish=AAMC|til=inglizcha|qaralgan sana=19-avgust 2022-yil|arxivsana=15-may 2021-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210515085238/https://www.aamc.org/data-reports/workforce/data/complexities-physician-supply-and-demand-projections-2018-2033}}&lt;/ref&gt; 2019-yilda akusherlik va ginekologiya sohasida 42 720 nafar faol shifokor faoliyat koʻrsatgan.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Number of People per Active Physician by Specialty, 2019|url=https://www.aamc.org/what-we-do/mission-areas/health-care/workforce-studies/interactive-data/number-people-active-physician-specialty-2019|kirish sanasi=5-fevral 2021-yil|ish=AAMC|til=inglizcha|qaralgan sana=2022-08-19|arxivsana=2022-03-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220324021422/https://www.aamc.org/what-we-do/mission-areas/health-care/workforce-studies/interactive-data/number-people-active-physician-specialty-2019}}&lt;/ref&gt;

Amerika Qoʻshma Shtatlaridan tashqari, akusherlik hali ham [[Afrika]] kabi bir qancha mamlakatlarda qoʻllanadi. Afrikadagi birinchi doyalar maktabi 1912-yilda [[Togo]]da doktor Ernst Rodenvalt tomonidan tashkil etilgan&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Knoll|first=Arthur J.|url=https://books.google.com/books?id=mfoLAQAAMAAJ|title=Togo Under Imperial Germany, 1884-1914: A Case Study in Colonial Rule|date=1978|publisher=Hoover Institution Press|isbn=978-0-8179-6091-9|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Davies|first=Margrit|url=https://books.google.com/books?id=Q2Fs9NTZ4kQC|title=Public Health and Colonialism: The Case of German New Guinea 1884-1914|date=2002|publisher=Otto Harrassowitz Verlag|isbn=978-3-447-04600-8|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt; Taqqoslash uchun, [[Janubiy Sudan]]dagi Juba hamshiralik va akusherlik kolleji (2011-yilda mustaqillikka erishgan davlat) 2013-yilda birinchi sinf talabalarini tamomlagan.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=31-yanvar 2014-yil |title=Juba College of Nursing &amp; Midwifery Program Update |language=inglizcha |work=Real Medicine Foundation |url=https://realmedicinefoundation.org/our-work/countries/south-sudan/initiatives/juba-college-of-nursing-and-midwifery/reports/2013-2/juba-college-of-nursing-midwifery-program-update/ |access-date=13-oktabr 2021-yil}}&lt;/ref&gt;

== Ayollarning tibbiyotga qoʻshgan hissasi ==

=== Tarixiy ayollar tibbiyot maktablari ===
[[Fayl:Anandibai_Joshee,_Kei_Okami,_and_Tabat_M._Islambooly.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c9/Anandibai_Joshee%2C_Kei_Okami%2C_and_Tabat_M._Islambooly.jpg/180px-Anandibai_Joshee%2C_Kei_Okami%2C_and_Tabat_M._Islambooly.jpg|thumb| 1886-yilda Pensilvaniya ayollar tibbiyot kolleji : hindistonlik marathi hindusi Anandibai Joshi (chapda) Yaponiyalik nasroniy Key Okami (oʻrtada) va suriyalik [[Kurdlar|kurd]] -yahudiy ayol Sabat Islombuli (oʻngda). Uchalasi ham tibbiy tahsilni tamomlagan va ularning har biri oʻz mamlakatidan Gʻarb tibbiyoti boʻyicha ilmiy darajaga ega boʻlgan birinchi ayol edi.]]
Ayollarga tibbiyot fakultetiga kirish taqiqlanganda, ular oʻzlarining tibbiyot maktablarini yaratishga harakat qilishdi.

* Nyu-England ayol tibbiyot kolleji, Boston, 1848-yilda tashkil etilgan.
* Pensilvaniya ayollar tibbiyot kolleji (1850-yilda Pensilvaniya ayollar tibbiyot kolleji sifatida tashkil etilgan)
* London ayollar tibbiyot maktabi (1874-yilda Sofiya Jeks-Bleyk tomonidan asos solingan)
* Edinburg ayollar tibbiyot maktabi (1886-yilda Sofiya Jeks-Bleyk tomonidan asos solingan)
* Sankt-Peterburgdagi birinchi Pavlov davlat tibbiyot universiteti (1897-yilda Ayollar tibbiyot universiteti sifatida tashkil etilgan)
* Tokio ayollar tibbiyot universiteti (1900-yilda Yoshioka Yayoi tomonidan asos solingan)
* Ayollar uchun Hackett tibbiyot kolleji, Guanchjou, Xitoy, 1902-yilda Presviterian cherkovi (AQSh) tomonidan tashkil etilgan.

=== Ayollarning muhim ishtiroki bilan tarixiy shifoxonalar ===

* 1861-yilda tashkil etilgan [[Filadelfiya]] ayollar kasalxonasi Pensilvaniya ayollar tibbiyot kolleji talabalari uchun klinik tajriba taqdim etdi.
* Ayollar va bolalar uchun Nyu-Angliya kasalxonasi (hozirgi Dimock Community Health Center deb ataladi), 1862-yilda ayol shifokorlar tomonidan „ayollar va bolalardan faqat foydalanish uchun“ tashkil etilgan
* Ayollar uchun yangi kasalxona (1870-yillarda Elizabeth Garrett Anderson tomonidan asos solingan va asosan ayollar tomonidan boshqariladi)
* Janubiy London ayollar va bolalar kasalxonasi (1912-yilda Eleanor Devis-Kolli va Maud Chadbern tomonidan asos solingan; 1984-yilda yopilgan; barcha ayollardan iborat xodimlar)

=== Ilk zamonaviy tibbiyotda kashshof ayollar ===

==== &lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asr ====

* Madlen-Fransuaza Kale ({{Circa|1713}} — ''fl.'' 1740) Fransiyadagi birinchi ayol stomatolog deb ataladigan kashshof edi.&lt;ref&gt;Paul-Martin Bondois: La Première maîtresse-dentiste, Madeleine-Françoise Calais: par P.-M. Bondois, 1928&lt;/ref&gt;
* Dorothea Erxleben (1715—1762) Germaniyadagi birinchi ayol shifokor va universitet tomonidan doktorlik darajasiga ega boʻlgan dunyodagi birinchi ayol edi.
* Salomee Xalpir (1718—1763-yildan keyin) polshalik shifokor va koʻz shifokori boʻlib, uni koʻpincha [[Buyuk Litva knyazligi|Litva Buyuk Gertsogidan]] kelgan birinchi ayol shifokor deb atashadi.
* Margaret Enn Bulkli nomida tugʻilgan Jeyms Barri (1789—1865), erkak boʻlib yashaganiga qaramay, Sent-Yelena, Asension va Tristan da Kunyadagi birinchi ayol shifokor deb hisoblanishi mumkin edi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Gunnell|ism=Cyril (Ferdie)|sana=15-mart 2018-yil|sarlavha=Doctor in Disguise: Part 2|url=http://www.sams.sh/images/sentinel/Sentinel_180315.pdf|ish=The Sentinel|qaralgan sana=2022-08-19|arxivsana=2021-10-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211005230556/http://www.sams.sh/images/sentinel/Sentinel_180315.pdf}}&lt;/ref&gt;

==== &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr ====
[[Fayl:Stamps_of_Romania,_2007-012.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/Stamps_of_Romania%2C_2007-012.jpg/220px-Stamps_of_Romania%2C_2007-012.jpg|thumb|220x220px| Mariya Kutarida-Krătunesku, Ruminiyadagi birinchi ayol shifokor, 1857-1919. Ruminiya markasi, 2007-yil.]]

*
*
*

[[Fayl:Elizabeth_Blackwell.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e7/Elizabeth_Blackwell.jpg/180px-Elizabeth_Blackwell.jpg|right|thumb| Elizabeth Blackwell, MD, Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi tibbiyot maktabini bitirgan birinchi ayol (1849).]]

* Ernestina Qogʻoz (taxminan 1800-yillarning oʻrtalarida tugʻilgan. nomaʼlum) 1877-yilda ilgʻor daraja (tibbiyot) olgan birinchi [[Italyanlar|italiyalik]] ayol edi
* Doktor Ethel Konstans amakivachchalar (1882—1944) va hamshira Elizabet Brodi 1918-yilda vabo epidemiyasini toʻxtatish uchun missionerlik harakatlari doirasida [[Butan]]ga qabul qilingan birinchi yevropalik ayollar edi.&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Scotland|first=Church of|url=https://books.google.com/books?id=Vp93rT8MplcC|title=The Church of Scotland Year-book... (... Year of Issue).|date=1918|publisher=published for the General Assembly's Committee on Christian Life and Work at the publication offices of the Church of Scotland|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Papers of Dr Constance Cousins - Archives Hub|url=https://archiveshub.jisc.ac.uk/data/gb102-ms380325|kirish sanasi=15-oktabr 2021-yil|ish=archiveshub.jisc.ac.uk}}&lt;/ref&gt;
* Muthulakshmi Reddi (1886—1968) [[Hindiston]]dagi dastlabki ayol shifokorlardan biri va yirik ijtimoiy islohotchi edi.
* Mariya Elisa Rivera Dias (1887-yilda tugʻilgan) (1909), Ana Janer (1909), Palmira Gatell (1910) va Dolores Piñero (1913) [[Puerto-Riko]]da tibbiy ilmiy darajaga ega boʻlgan birinchi ayollar edi.&lt;ref name=&quot;monografias1&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=La mujer puertorriqueña en el siglo XX|url=http://www.monografias.com/trabajos28/mujer-puertorriquena/mujer-puertorriquena.shtml|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150320225300/http://www.monografias.com/trabajos28/mujer-puertorriquena/mujer-puertorriquena.shtml|arxivsana=20-mart 2015-yil|qaralgan sana=22-mart 2015-yil|nashriyot=Monografias.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Womenʻs Memorial&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Women in Military Service For America Memorial|url=http://www.womensmemorial.org/H&amp;C/History/historypr.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160303200216/http://www.womensmemorial.org/H%26C/History/historypr.html|arxivsana=3-mart 2016-yil|qaralgan sana=10-oktabr 2015-yil|ish=womensmemorial.org}}&lt;/ref&gt; Mariya Elisa Rivera Dias va Ana Janer 1909-yilda bir xil tibbiyot maktabining sinfini tamomlagan va shuning uchun ikkalasini ham [[Puertorikanlar|Puerto-Rikolik]] birinchi ayol shifokorlar deb hisoblash mumkin edi.&lt;ref name=&quot;prhsj&quot;&gt;{{Citation|title=Francisco Guerra (1916—2011), Medical Historian for the World|url=http://prhsj.rcm.upr.edu/index.php/prhsj/article/viewFile/715/558|pages=72–73|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150706002446/http://prhsj.rcm.upr.edu/index.php/prhsj/article/viewFile/715/558|publisher=PRHSJ Vol. 31 No. 2 • June 2012|access-date=11-oktabr 2015-yil|archivedate=6-iyul 2015-yil}} download filename: 715-2420-1-PB.pdf&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:32&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |date=25-oktabr 1908-yil |title=Puerto Rico's first women doctors, 1908 |pages=17 |work=The Baltimore Sun |url=https://www.newspapers.com/clip/59400626/puerto-ricos-first-women-doctors-1908/ |access-date=24-sentabr 2021-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;LMPM&quot;&gt;&quot;LA MUJER EN LAS PROFESIONES DE SALUD (1898—1930)&quot;; By: YAMILA AZIZE VARGAS1 and LUIS ALBERTO AVILES; PRHSJ Vol, 9 No. 1&lt;/ref&gt;
* Anna Petronella van Xerden (1887—1975) [[Janubiy Afrika Respublikasi|Janubiy Afrikada]] shifokor boʻlish huquqiga ega boʻlgan birinchi [[Afrikanerlar|afrikaner]] ayol edi.&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Viljoen|first1=Louise|year=2008|title=Nationalism, gender and sexuality in the autobiographical writing of two Afrikaner women|url=http://scholar.sun.ac.za/handle/10019.1/12475|journal=Social Dynamics|publisher=Scholar.sun.ac.za|volume=34|issue=2|pages=186–202|doi=10.1080/02533950802280063|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304192646/http://scholar.sun.ac.za/handle/10019.1/12475|archivedate=4-mart 2016-yil|access-date=23-mart 2015-yil}}&lt;/ref&gt; Uning 1923-yilda doktorlik darajasini olgan dissertatsiyasi [[Afrikaans|afrikaans tilida]] yozilgan birinchi tibbiy dissertatsiya edi.&lt;ref name=&quot;google206&quot;&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=YgzGqNhLY1UC&amp;pg=PA206|title=Women Marching into the 21st Century: Wathint' Abafazi, Wathint' Imbokodo|publisher=HSRC Press|year=2000|isbn=978-0-7969-1966-3|pages=206–|accessdate=13-avgust 2015-yil}}&lt;/ref&gt;
* Matilde Hidalgo (1889—1974) [[Ekvador]]dagi birinchi ayol shifokor edi.
* Johanna Hellman (1889—1982) — jarrohlik boʻyicha ixtisoslashgan nemis shifokori va Germaniya Jarrohlik Jamiyatining aʼzosi boʻlgan birinchi ayol.&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|url=https://archive.org/details/biographicaldict00ogil_0|title=The biographical dictionary of women in science : pioneering lives from ancient times to the mid-20th century|date=2000|publisher=Routledge|editor=Ogilvie, Marilyn Bailey|isbn=0415920388|location=New York|oclc=40776839}}&lt;/ref&gt;
* Sun Chau Li (1890—1979) Xitoyda Gʻarbiy tibbiyot boʻyicha birinchi xitoylik ayol shifokorlardan biri edi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sana=21-sentabr 2012-yil|sarlavha=Munk School of Global Affairs &amp;#124; Event Information – Modern Chinese History as Witnessed by Its Contemporaries|url=http://munkschool.utoronto.ca/event/12646/print/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304024821/http://munkschool.utoronto.ca/event/12646/print/|arxivsana=4-mart 2016-yil|qaralgan sana=5-iyul 2015-yil|nashriyot=Munkschool.utoronto.ca}}&lt;/ref&gt;
* Mabel Wolff (1890—1981) va uning singlisi Gertrude L. Wolff 1930-yilda [[Sudan]]da birinchi doyalik maktabini yaratdilar&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=SHARKEY|first1=HEATHER J.|title=Two Sudanese Midwives|date=1998|url=https://www.jstor.org/stable/25653310|journal=Sudanic Africa|volume=9|pages=19–38|jstor=25653310|issn=0803-0685}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Crichton-Harris|first=Ann|url=https://books.google.com/books?id=8yKwCQAAQBAJ|title=Poison in Small Measure: Dr. Christopherson and the Cure for Bilharzia|date=2-iyun 2009-yil|publisher=BRILL|isbn=978-90-474-2885-5|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Kendall|first1=E. M.|date=1953-yil iyun|title=A short history of the training of midwives in the Sudan|url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12261921/|journal=Sudan Notes and Records|volume=33|issue=Pt. 1|pages=42–53|issn=0375-2984|pmid=12261921}}&lt;/ref&gt; Asl talabalardan biri Mastura Xidir 1945-yilda birinchi bitiruvchi sinfdan omon qolgan oxirgi doya boʻlgani uchun qirol Jorj V tomonidan medal bilan taqdirlangan.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Elhadd|ism=Tarik|sana=2011-yil avgust|sarlavha=Omdurman Midwifery Training school|url=https://www.researchgate.net/publication/271142787|ish=Sudan Medical Journal}}&lt;/ref&gt;
* Meri Xirn (1891—1969) [[Ginekologiya|ginekolog]] va Irlandiya Qirollik shifokorlar kollejining birinchi ayol aʼzosi edi.
* Concepción Palacios Herrera (1893—1981) [[Nikaragua]]dagi birinchi ayol shifokor edi.&lt;ref name=&quot;autogenerated1981&quot;&gt;{{veb manbasi|url=http://www.enel.gob.ni/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=317:concepcion-palacios-herrera-1893-1981-primera-medica&amp;catid=35:biografias-heroes-nacionales&amp;Itemid=65|sarlavha=Concepción Palacios Herrera (1893– 1981), primera médica|nashriyot=Enel.gob.ni|qaralgan sana=3-iyul 2015-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150704171404/http://www.enel.gob.ni/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=317:concepcion-palacios-herrera-1893-1981-primera-medica&amp;catid=35:biografias-heroes-nacionales&amp;Itemid=65|arxivsana=4-iyul 2015-yil}}&lt;/ref&gt;
* Evelin Totenxofer (1894—1977) 1944-yilda Pitkern orollari uchun birinchi (ayol) rezident hamshira boʻldi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Totenhofer, Evelyn Rachel (1894—1977)|url=https://encyclopedia.adventist.org/article?id=DIEF|kirish sanasi=15-oktabr 2021-yil|ish=encyclopedia.adventist.org|qaralgan sana=2022-08-19|arxivsana=2025-01-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20250119202513/https://encyclopedia.adventist.org/article?id=DIEF}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Ford|first=Herbert|url=https://books.google.com/books?id=_qYb8TcQEH8C|title=Pitcairn Island as a Port of Call: A Record, 1790-2010, 2d ed.|date=10-yanvar 2014-yil|publisher=McFarland|isbn=978-0-7864-8822-3|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;
* DMRE va DTM&amp;Hga ega boʻlgan Jeyn Kammins (1899) WRAFda ofitser boʻlgan.
* 1927-yilda doktorlik darajasini olgan Irene Kondachi (1899—1970) [[Ikkinchi Jahon urushi|Ikkinchi jahon urushi]] paytida [[Malta]]da amaldagi ikkita ayol shifokordan biri edi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Carabott |first=Sarah |date=20-iyun 2016-yil |title=How women ran Malta during World War II |work=[[The Times of Malta]] |location=Valletta, Malta |url=https://www.timesofmalta.com/articles/view/20160620/local/how-women-ran-malta-during-world-war-ii.616109 |access-date=11-oktabr 2018-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20160623064419/https://www.timesofmalta.com/articles/view/20160620/local/how-women-ran-malta-during-world-war-ii.616109 |archive-date=23-iyun 2016-yil}}&lt;/ref&gt;
* Ah-hsin Tsay (1899—1990) mustamlakachi [[Xitoy Respublikasi|Tayvanning]] birinchi ayol shifokori edi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Closed today|sarlavha=Self Expression &amp;#124; The Archives of Institute of Taiwan History, Academia Sinica – Taiwan Archives Online|url=http://archives.ith.sinica.edu.tw/collections_con2_en.php?no=130|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150707154213/http://archives.ith.sinica.edu.tw/collections_con2_en.php?no=130|arxivsana=7-iyul 2015-yil|qaralgan sana=3-iyul 2015-yil|nashriyot=Archives.ith.sinica.edu.tw}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Chang2009&quot;&gt;{{kitob manbasi|last=Doris T. Chang|url=https://books.google.com/books?id=jRtsdbiELx8C&amp;pg=PA32|title=Women's Movements in Twentieth-Century Taiwan|date=20-fevral 2009-yil|publisher=University of Illinois Press|isbn=978-0-252-09081-3|pages=32–|accessdate=13-avgust 2015-yil}}&lt;/ref&gt;

[[Fayl:Vera_Gedroitz.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/df/Vera_Gedroitz.jpg/180px-Vera_Gedroitz.jpg|right|thumb| Rus imperatori Aleksandra Fedorovna Vera Gedroitz bilan, 1915-yil]]

==== 20 va &lt;nowiki&gt;XXI&lt;/nowiki&gt; asrlar ====
{{section-stub}}
[[Fayl:Tuvalu's_first_female_doctors._Tuvalu_2008._Photo-_AusAID_(10731161574).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/40/Tuvalu%27s_first_female_doctors._Tuvalu_2008._Photo-_AusAID_%2810731161574%29.jpg/220px-Tuvalu%27s_first_female_doctors._Tuvalu_2008._Photo-_AusAID_%2810731161574%29.jpg|thumb| Kichik orol davlati [[Tuvalu]] 2008-yilda Avstraliya yordami natijasida oʻzining birinchi tuvalulik ayol shifokorlarini kutib oldi. ]]
[[Fayl:Какиш_Рыскулова.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cf/%D0%9A%D0%B0%D0%BA%D0%B8%D1%88_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0.jpg/220px-%D0%9A%D0%B0%D0%BA%D0%B8%D1%88_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0.jpg|thumb| Kakish Risqulova qirgʻizistonlik jarroh boʻlgan birinchi ayol edi.]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==

* Abram, Rut Abram., ''Bizga shifokor ayolni yuboring: Amerikadagi ayol shifokorlar, 1835-1920''
*
* Bleyk, Katriona. ''Parazollarning toʻlovi: ayollarning tibbiy kasbga kirishi''
* Borst, Charlotte G. ''Chaqaloqlarni ushlash: Tugʻishni professionallashtirish, 1870-1920'' (1995), Kembrij, MA: Garvard universiteti nashriyoti
* Elizabet Bruk, ''Ayollar tabiblari: oʻsimlikshunoslar, shifokorlar va doyalarning portretlari'' (biografik entsiklopediya)
* Chenevert, Melodiya. ''STAT: Sogʻliqni saqlash kasbidagi ayollar uchun qatʼiyatlilikni oʻrgatishning maxsus usullari''
* [[Barbara Erenrayx]] va Deyrdre ingliz, ''jodugarlar, doyalar va hamshiralar: ayollar tabiblari tarixi''
* Deyrdre English va [[Barbara Erenrayx|Barbara Ehrenreich]], ''oʻz manfaati uchun'' (doyalik tarixining jinsi va tibbiyotning professionallashuvi)
* Julie Fette, „Kasblardagi magʻrurlik va notoʻgʻri qarashlar: Uchinchi Fransiya Respublikasidagi ayol shifokorlar va huquqshunoslar“, „ ''Ayollar tarixi“ jurnali'', v.19, № 3, pp.&amp;nbsp;60-86 (2007). Fransiya, 1870-1940
* Grant, Syuzan-Meri. „Mehribonlik maydonida: Fuqarolar urushidan Birinchi Jahon urushigacha boʻlgan tibbiy koʻngilli ayollar“. ''Amerika oʻn toʻqqizinchi asr tarixi'' (2012) 13#2 bet: 276-278. AQShda
* Xenderson, Metta Lou. ''Amerikalik ayol farmatsevtlar: kasbga qoʻshgan hissasi''
* Junod, Suzanne White va Seaman, Barbara, tahrirlar. ''&quot;Ayollar salomatligi&quot; harakati ovozi, Birinchi jild'' yetti hikoya matbuot. Nyu York. 2012-yil. 60-62-betlar.
* Leneman, Lea. „Urushdagi shifokor ayollar, 1914-1918“. ''Tibbiyot tarixi'' (1994) 38 # 2 bet: 160-177. [http://journals.cambridge.org/download.php?file=%2F5406_B40F84730737B969541A108A9A3F72FB_journals__MDH_MDH38_02_S0025727300059081a.pdf&amp;cover=Y&amp;code=cce849d367b450707fc0936b8a4b398c (PDF) onlayn]
* Luchetti, Keti. Tibbiyot ayollari: erta amerikalik ayol shifokorlarning hikoyasi. Nyu-York: toj,
* Regina Morantz-Sanches, ''hamdardlik va ilm-fan: Amerika tibbiyotidagi ayol shifokorlar'' (1985 birinchi nashr; 2001)
* Batafsil, Ellen S. ''Muvozanatni tiklash: Ayollar shifokorlari va tibbiyot kasbi, 1850-1995''
* Perrone, Bobette H. va boshqalar. ''Tibbiyot ayollari, kuranderalar va ayollar shifokorlari'' (1993); anʼanaviy jamiyatlarning madaniyatlararo antropologik tadqiqoti
* Pringl, Rozmari. ''Jinsiy aloqa va tibbiyot: gender, kuch va tibbiyot kasbidagi vakolat''
* Shvirian, Patrisiya M. ''Hamshiralik ishining professionallashuvi: dolzarb muammolar va tendentsiyalar'' (1998), Filadelfiya: Lippenkott,{{ISBN|0-7817-1045-6}}
* Uolsh, Meri Rot. ''Shifokorlar qidirilmoqda: Ayollarga murojaat qilish shart emas: Tibbiyotdagi jinsiy toʻsiqlar, 1835-1975'' (1977)

== Havolalar ==

* [https://www.countway.harvard.edu/menuNavigation/chom/awm.html Tibbiyotdagi ayollar] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20141103043744/https://www.countway.harvard.edu/menuNavigation/chom/awm.html |date=3-noyabr 2014-yil }} arxivi Archived, Countway kutubxonasi, Garvard tibbiyot maktabi
* „Tibbiyotning yuzini oʻzgartirish“, 2003-yil Milliy tibbiyot kutubxonasidagi koʻrgazma; [http://www.nih.gov/news/NIH-Record/11_11_2003/story05.htm „NLM koʻrgazmasi ajoyib ayollarni sharaflaydi“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20060504082448/http://www.nih.gov/news/NIH-Record/11_11_2003/story05.htm |date=4-may 2006-yil }}, ''NIH Record'', 2003-yil 11-noyabr. [https://web.archive.org/web/20161012151815/https://www.nlm.nih.gov/changingthefaceofmedicine/ Tibbiyotning yuzini oʻzgartirishdagi] koʻrgazma sayti.
* [http://www.cbc.ca/news/health/women-are-changing-the-face-of-medicine-1.981567 Ayollar tibbiyotning yuzini oʻzgartirmoqda]
* [http://archives.drexelmed.edu/womanmd/home.php Ayollar shifokorlari: 1850—1970-yillar] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20110708143834/http://archives.drexelmed.edu/womanmd/home.php |date=8-iyul 2011-yil }} — Drexel universiteti tibbiyot kolleji [http://archives.drexelmed.edu/ arxivlari va tibbiyot va gomeopatiyadagi ayollarga bagʻishlangan maxsus toʻplamlarda] onlayn koʻrgazma
* [http://collections.countway.harvard.edu/onview/exhibits/show/stethoscope-sorority „The Stethoscope Sorority“], -da Archived [https://www.countway.harvard.edu/menuNavigation/chom/awm.html tibbiyotdagi ayollar arxividan] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20141103043744/https://www.countway.harvard.edu/menuNavigation/chom/awm.html |date=3-noyabr 2014-yil }} onlayn koʻrgazma
* [https://utarms.library.utoronto.ca/ Toronto universiteti arxivlari va yozuvlarini boshqarish xizmatlarida] [https://discoverarchives.library.utoronto.ca/index.php/women-in-medicine-and-biomedical-sciences-in-canada-oral-history-project-collection „Tibbiyot sohasidagi ayollar ogʻzaki tarix“ loyihasi toʻplami] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20201223190154/https://discoverarchives.library.utoronto.ca/index.php/women-in-medicine-and-biomedical-sciences-in-canada-oral-history-project-collection |date=23-dekabr 2020-yil }} boʻlib oʻtdi.
* https://www.cedars-sinai.org/blog/celebrating-national-women-physicians-day.html — Sidar Sinaydagi onlayn veb-sayt

[[Turkum:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>ofgaqpgq2bznisk15kxkfdiuzkm4zps</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328934</id>
      <parentid>6328932</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T10:25:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6328934</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57498" sha1="agmu8o9nkx7pkl8ytroxtqa79dlsjks" xml:space="preserve">[[Fayl:Smiley_Doctor.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a8/Smiley_Doctor.jpg/313px-Smiley_Doctor.jpg|thumb|313x313px| Misrdagi shifoxonada oʻz stolida bir ayol shifokor. Ayollar hali ham tibbiy kasblarda toʻliq ishtirok etishda qiyinchiliklarga duch kelayotgan boʻlsa-da, ayollar tobora koʻproq tan olinmoqda va butun dunyo boʻylab tibbiyotga qoʻshilmoqda.]]

'''Ayollarning tibbiyotda''', xususan, [[Xirurgiya|jarrohlik amaliyotida]] va [[shifokor]] sifatida mavjudligi tarixning eng qadimgi davridan kuzatilgan. Ayollar tibbiy sohalarda erkaklarnikiga qaraganda tarixan pastroq ishtirok etishgan, ularning bandlik darajasi irqi, ijtimoiy- iqtisodiy holati va [[geografiya]]siga qarab oʻzgarib turadi.

Ayollarning norasmiy tibbiyot amaliyoti, masalan, gʻamxoʻrlik yoki sogʻliqni saqlash sohasi mutaxassislari sifatida keng tarqalgan. &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr boshidan beri dunyoning aksariyat mamlakatlari ayollarga tibbiy taʼlim olish imkoniyatiga ega. Hamma mamlakatlar ham teng bandlik imkoniyatlarini taʼminlamaydi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Discrimination|ish=Women's Human Rights|sana=1999|nashriyot=[[Human Rights Watch]]|url=https://www.hrw.org/worldreport99/women/women3.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20081114195509/http://www.hrw.org/worldreport99/women/women3.html|arxivsana=14-noyabr 2008-yil}}&lt;/ref&gt; va gender tengligiga hali tibbiyot mutaxassisliklarida va butun dunyoda erishilmagan.&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|date=2004-yil sentabr|title=Gender and academic medicine: impacts on the health workforce|url=https://archive.org/details/sim_british-medical-journal_2004-10-02_329_7469/page/792|journal=British Medical Journal|volume=329|issue=7469|pages=792–795|pmid=15459056|doi=10.1136/bmj.329.7469.792|pmc=521007}}&lt;/ref&gt;

== Tarixi ==

=== Qadimgi tibbiyot ===
Ayollarning [[tibbiyot]] sohasida ishtirok etishi bir qancha ilk sivilizatsiyalarda qayd etilgan. Qadimgi [[Qadimgi Misr|Misr]] qirolligidagi misrlik Peseshet, bir yozuvda „ayol shifokorlarning nazoratchisi“ sifatida tasvirlangan, fan tarixidagi eng qadimgi ayoldir. Ubartum miloddan avvalgi 2050-yillarda [[Mesopotamiya]]da yashagan va bir necha shifokorlar oilasidan chiqqan. [[Agameda (Avgiy qizi)|Agamede]] [[Homer|Gomer]] tomonidan [[Troya urushi|Troyan urushidan]] oldin [[qadimgi Yunoniston]]da shifokor sifatida tilga olingan. Agnodice eramizdan avvalgi IV asrda [[Afina (shahar)|Afinada]] qonuniy faoliyat yuritgan birinchi ayol [[shifokor]] edi. Metrodora shifokor edi va odatda birinchi ayol tibbiyot yozuvchisi sifatida qabul qilindi.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; Uning &quot; ''Ayollar kasalliklari va davolari toʻgʻrisida'' &quot; kitobi ayol tomonidan yozilgan eng qadimgi tibbiy kitob boʻlib, koʻplab boshqa ayol shifokorlar tomonidan havola qilingan.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; U oʻz asarlarining koʻp qismini [[Gippokrat]] mafkuralariga bogʻlagan.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=The Most Influential Women in Medicine: From The Past to the Present|url=http://www.medicaldaily.com/most-influential-women-medicine-past-present-270560|ish=Medical Daily|qaralgan sana=24-sentabr 2017-yil|til=inglizcha|sana=4-mart 2014-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170924100657/http://www.medicaldaily.com/most-influential-women-medicine-past-present-270560|arxivsana=24-sentabr 2017-yil}}&lt;/ref&gt;

=== Oʻrta asr Yevropasi ===
[[Fayl:Hildegard_von_Bingen.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/Hildegard_von_Bingen.jpg/180px-Hildegard_von_Bingen.jpg|thumb| Bingenlik Hildegard, ''Causae et Curae'' ni yozgan oʻrta asr nemis abbessi, 1175.]]
[[Oʻrta asr]]larda monastirlar ayollar uchun markazlashtirilgan taʼlim joyi boʻlgan va bu jamoalarning baʼzilari ayollarga ilmiy [[Ilmiy tadqiqot|tadqiqotlarga]] hissa qoʻshish imkoniyatini bergan. Bunga misol sifatida [[Nemislar|nemis]] abbessi Bingenlik Xildegardni keltirish mumkin, uning sermahsul asarlari turli ilmiy mavzularni, jumladan, [[tibbiyot]], [[botanika]] va [[Tabiatshunoslik|tabiat tarixini]] davolashni oʻz ichiga oladi ({{Circa|1151}} — 58).&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.staff.uni-mainz.de/horst/hildegard/documents/flanagan.html|sarlavha=Hildegard von Bingen (1098—1179)|muallif=Sabina Flanagan|nashriyot=University of Adelaide|arxivurl=https://web.archive.org/web/20050406172530/http://www.staff.uni-mainz.de/horst/hildegard/documents/flanagan.html|arxivsana=2005-04-06|kirish sanasi=11-oktabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt; U Germaniyaning birinchi ayol [[shifokor]]i hisoblanadi.&lt;ref name=&quot;hildegard&quot;&gt;{{Ensiklopediya manbasi|title=Hildegard von Bingen|encyclopedia=Key Figures in Medieval Europe – An Encyclopedia|editor=Richard K. Emmerson|author=Gertrud Jaron Lewis|pages=229–30|publisher=Routledge|year=2006|isbn=978-0-415-97385-4|location=Great Britain}}&lt;/ref&gt;

Oʻrta asrlarda ayollar shifo texnikasi va tibbiy taʼlimning bir qancha qobiliyatlarida qatnashdilar. Ayollar bu davrda tibbiyot xodimlarining tanlangan saflarini egallagan.&lt;ref name=&quot;jstor.org&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Green|first1=Monica|title=Women's Medical Practice and Health Care in Medieval Europe|url=https://archive.org/details/sim_signs_winter-1989_14_2/page/434|journal=Signs|date=1989|volume=14|issue=2|pages=434–473|doi=10.1086/494516|pmid=11618104|jstor=3174557}}&lt;/ref&gt; Ular oʻsimlikshunoslar, doyalar, [[jarroh]]lar, sartaroshlar, hamshiralar va anʼanaviy [[Empirizm|empiriklar boʻlib ishlaganlar]].&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Minkowski|first1=William L.|title=Women healers of the middle ages: selected aspects of their history.|url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-public-health_1992-02_82_2/page/288|journal=American Journal of Public Health|date=1992|volume=82|issue=2|pages=288–295|doi=10.2105/ajph.82.2.288|pmid=1739168|pmc=1694293}}&lt;/ref&gt; Ayol tabiblari faqat ayollarni davolash bilan cheklanib qolmay, koʻpchilik bemorlarni davolaganlar.  1273—1410-yillar oraligʻida Italiyaning Neapol shahrida jarroh sifatida tasvirlangan 24 ayolning ismlari qayd etilgan va 1387-yil oraligʻida Germaniyaning Frankfurt shahrida 15 nafar amaliyotchi ayolga murojaat qilingan, ularning aksariyati yahudiy boʻlgan va hech biri doya sifatida taʼriflanmagan.&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Siraisi|first=Nancy G.|title=Medieval and Early Renaissance Medicine: An Introduction to Knowledge and Practice|date=15-may 2009-yil|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-76131-2|page=27}}&lt;/ref&gt;

Ayollar, shuningdek, oʻz faoliyatlarini yozma ravishda qayd etmasdan, akusherlik va shifo sanʼati bilan shugʻullanganlar va qishloq joylarda yoki tibbiy yordam olish imkoniyati kam boʻlgan joylarda shugʻullanishgan. Oʻrta asrlarda jamiyat ayollarning shifokor rolini cheklab qoʻydi. XIII asrda universitetlarda tibbiyot fakultetlari tashkil etilgandan soʻng, ayollar ilgʻor tibbiy taʼlimdan chetlashtirildi.&lt;ref name=&quot;jstor.org&quot;/&gt; Litsenziya olish uchun ayollar nomaqbul boʻlgan ruhoniylik qasamyodlarini talab qila boshladilar va shifokor sifatida erkaklar ustunlik qildi.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;

Koʻp hollarda ayollar erkaklar tomonidan noqonuniy xatti-harakatlarda ayblanib, ularning niyatlarini shubha ostiga qoʻyishga qarshi kurashishlari kerak edi. Agar ular notoʻgʻri ishda ayblanmagan boʻlsa, unda ayollar ham ruhoniy, ham fuqarolik organlari tomonidan „jodugar“ deb hisoblangan.&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Minkowski|first1=WL|title=Women healers of the middle ages: selected aspects of their history|url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-public-health_1992-02_82_2/page/288|date=1992|journal=Am J Public Health|pmc=1694293|pmid=1739168|volume=82|issue=2|pages=288–95|doi=10.2105/ajph.82.2.288}}&lt;/ref&gt; Jarrohlar va sartarosh-jarrohlar koʻpincha gildiyalarga boʻlingan, ular litsenziya tazyiqlariga qarshi uzoqroq turishlari mumkin edi. Boshqa gildiyalar singari, bir qator sartarosh-jarrohlar gildiyalari oʻz aʼzolarining qizlari va xotinlariga, odatda, erkak vafotidan keyin gildiyaga aʼzo boʻlishga ruxsat berdilar. Londonlik Ketrin jarroh, jarroh Tomasning qizi va jarroh Uilyamning singlisi 1286-yilda gildiyaga tegishli edi&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Rawcliffe|first=Carole|title=Medicine and Society in Later Medieval England|date=1997|publisher=Sutton|location=Stroud, Gloucestershire|isbn=978-0-7509-1497-0}}&lt;/ref&gt; Linkoln, Norvich, Dublin va York gildiyalaridagi ayol aʼzolarni hujjatlashtirish davr oxirigacha davom etadi.

Homilador ayollarga tugʻish va undan keyingi parvarishlashda yordam beradigan doyalar faqat ayollarni oʻz ichiga oladi. Doyalar shifokor ayollarning uchdan bir qismini tashkil qiladi.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt; Erkaklar oʻzlarini ayollarning tibbiy yordamiga jalb qilmadilar; ayollar erkaklar sogʻligʻini saqlashga jalb qilinmagan.&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Green|first1=Monica|title=Women's Medical Practice and Health Care in Medieval Europe|url=https://archive.org/details/sim_signs_winter-1989_14_2/page/434|journal=Signs: Journal of Women in Culture and Society|jstor=3174557|volume=14|issue=2|pages=434–473|doi=10.1086/494516|pmid=11618104|year=1989}}&lt;/ref&gt; [[Italiya]]ning janubiy sohilidagi Salerno shahri &lt;nowiki&gt;XII&lt;/nowiki&gt; asrda tibbiy taʼlim va amaliyot markazi edi. Salerno shifokori Trota Salernoda oʻzining bir qator tibbiy amaliyotlarini bir nechta yozma toʻplamlarda jamlagan. U bilan bogʻliq boʻlgan ayollar tabobatiga oid bir asar, ''De curis mulierum'' („Ayollar uchun davolash usullari toʻgʻrisida“) Oʻrta asrlarda Yevropada tarqalgan uchta matndan iborat &quot; ''Trotula'' &quot; ansambli deb nomlanuvchi asarning asosini tashkil etdi. Trotaning oʻzi Fransiya va Angliyaga qadar keng tarqalgan obroʻga ega boʻldi. Boshqa Salernitan shifokorlarining yozuvlarida mahalliy empirik amaliyotlar haqida baʼzi fikrlarni beruvchi ''mulieres Salernitane'' („Salernitan ayollar“) haqida havolalar mavjud.&lt;ref&gt;Monica H. Green, ed. and trans., ''The 'Trotulaʼ: A Medieval Compendium of Womenʼs Medicine'' (Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 2001).&lt;/ref&gt;

Italiyalik shifokor Dorotea Bukka 1390-yildan qirq yildan ortiq vaqt davomida Boloniya universitetida falsafa va tibbiyot kafedrasi boʻlib ishlagan&lt;ref name=&quot;wise&quot;&gt;{{jurnal manbasi|title=A Woman Is Wise: The Influence of Civic and Christian Humanism on the Education of Women in Northern Italy and England during the Renaissance|journal=Ex Post Facto: Journal of the History Students at San Francisco State University|volume=XI|year=2002|url=http://userwww.sfsu.edu/~epf/2002/edwards.html|access-date=31-yanvar 2011-yil|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110606144530/http://userwww.sfsu.edu/~epf/2002/edwards.html|archivedate=6-iyun 2011-yil}}&lt;/ref&gt; Tibbiyotga hissa qoʻshgan boshqa italiyalik ayollar orasida Abella, Jaklin Felice de Almania, Alessandra Giliani, Rebekka de Guarna, Margarita, Merkuriade (&lt;nowiki&gt;XIV&lt;/nowiki&gt; asr), Konstans Kalenda, Klaris di Durisio (&lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asr), Konstansa, [[Mariya Incarnata|Mariya Inkarasio]] va Txomasinata bor.&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=1bRDlCf0FcgC&amp;q=abella+medicine&amp;pg=PA87|title=Old Time Makers of Medicine|first=James J.|last=Walsh|publisher=Plain Label Books|isbn=9781603032261}}&lt;/ref&gt;

=== Oʻrta asr islom dunyosi ===
Oʻrta asrlardagi islom dunyosi uchun ayol shifokorlar haqida juda kam maʼlumot maʼlum boʻlsa-da, ayollar muayyan darajada tibbiy amaliyot bilan muntazam shugʻullanishgan.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; Erkak tibbiyot yozuvchilari muayyan muolajalar yoki vaziyatlarni tasvirlashda ayol amaliyotchilarning (a ''ṭabība'') borligiga ishora qiladilar.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; &lt;nowiki&gt;X&lt;/nowiki&gt; asr oxiri — &lt;nowiki&gt;XI&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida Andalusiy tabibi va jarrohi az-Zahraviy ayol bemorlarga amaliyot oʻtkazayotgan erkak shifokorlar uchun jinsiy aʼzolarga tegish zarurati tufayli baʼzi tibbiy muolajalar qiyin boʻlganini yozgan.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; Erkak amaliyotchidan protsedurani bajara oladigan ayol shifokor yoki amaldor shifokor yoki erkak jarrohdan koʻrsatma olgan doya topish talab qilingan.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; Amaliyotchi ayolning mavjudligi toʻgʻridan-toʻgʻri dalillar orqali aniq boʻlmasa ham, xulosa chiqarish mumkin.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;Monica H. Green, &quot;History of Science, &quot; ''Encyclopedia of Women and Islamic Cultures''. Volume I: ''Methodologies, Paradigms and Sources'', Suad Joseph, general editor (Leiden: E. J. Brill, 2003), pp. 358-61; Peter Pormann, &quot;Female Patients and Practitioners in Medieval Islam, &quot; ''The Lancet'' 373 (9 May 2009), pp. 1598-99.&lt;/ref&gt; Ayollar sogʻligʻini saqlashda doyalar muhim rol oʻynadi. Bu amaliyotchilar uchun ham oʻz hunarining obroʻ-eʼtibori ([[ibn Xaldun]] buni oliyjanob hunar, „sivilizatsiya uchun zarur narsa“ deb ataydi) nuqtai nazaridan ham, tarixiy ayollar haqidagi biografik maʼlumotlar jihatidan ham batafsilroq maʼlumotlar mavjud.&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Giladi Avner|year=2010|title=Liminal Craft, Exceptional Law: Preliminary Notes on Midwives in Medieval Islamic Writings|url=https://archive.org/details/sim_international-journal-of-middle-east-studies_2010-05_42_2/page/185|journal=International Journal of Middle East Studies|volume=42|issue=2|pages=185–202|doi=10.1017/s0020743810000012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Jean-Pierre Molénat, &quot;Priviligiées ou poursuivies: quatre sages-femmes musulmanes dans la Castille du XVe siècle, &quot; ''Identidades marginales'', ed. Cristina de la Puente, Estudios onomástico-biográficos de al-Andalus, 13 (Madrid: Consejo Superior de Investigaciones Científicas, 2003), 413-30.&lt;/ref&gt; Oʻrta asrlar islom olamida ayol tomonidan yozilgan maʼlum tibbiy risola hozirgacha aniqlanmagan.

=== Xitoyda Gʻarb tibbiyoti ===
Xitoyda ming yillar davomida oʻsimlik dori-darmonlari, [[Igna sanchib davolash|akupunktur]], [[massaj]] va boshqa davolash usullaridan foydalanishga asoslangan anʼanaviy xitoy tabobati qoʻllangan. Gʻarb tibbiyoti Xitoyga &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asrda, asosan, London Missionerlik Jamiyati (Buyuk Britaniya), Metodistlar cherkovi (Buyuk Britaniya) va Presviterian cherkovi (AQSh) kabi turli xristian missiya tashkilotlaridan yuborilgan tibbiy missionerlar tomonidan kiritilgan. 1839-yilda London missionerlik jamiyati tomonidan yuborilgan tibbiy missioner Benjamin Xobson (1816—1873) Xitoyning Guanchjou shahrida Wai Ai klinikasini (kíngíngín)&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://blog.ifeng.com/article/46027.html|sarlavha=回眸：当年传教士进羊城_MW悦读室之岭南话廊_凤凰博报- 博采众家之言 报闻公民心声-凤凰网|nashriyot=Blog.ifeng.com|qaralgan sana=2-iyul 2012-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130313042953/http://blog.ifeng.com/article/46027.html|arxivsana=13-mart 2013-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://mall.cnki.net/magazine/Article/GDSI199901009.htm|sarlavha=合信的《全体新论》与广东士林-《广东史志》1999年01期-中国知网|nashriyot=Mall.cnki.net|sana=2012-02-03|kirish sanasi=2-iyul 2012-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131007074316/http://mall.cnki.net/magazine/Article/GDSI199901009.htm|arxivsana=7-oktabr 2013-yil}}&lt;/ref&gt; tashkil etdi. Xitoy uchun Gonkong tibbiyot kolleji 1887-yilda London Missionerlar Jamiyati tomonidan tashkil etilgan boʻlib, uning birinchi bitiruvchisi (1892-yilda) [[Sun Yat-sen]].

Erkaklar va ayollar bir-biriga yaqin boʻlmasliklari kerak boʻlgan ijtimoiy odat tufayli, xitoylik ayollar Gʻarb erkak shifokorlari tomonidan davolanishni istamadi. Bu ayol shifokorlarga ehtiyoj tugʻdirdi. Ulardan biri &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr oʻrtalarida [[Fuchjou]] shahrida kasalxona qurgan Metodist Yepiskop cherkovining Sigourney Trask edi. Trask, shuningdek, mahalliy qiz Xu King Engni Ogayo shtati Uesliyan ayollar kollejida tibbiyotda oʻqishga taklif qildi va Xu Fuzhouda gʻarbiy tibbiyot amaliyotiga qaytish niyatida boʻlgan. Oʻqishni tamomlagandan soʻng, Xyu 1899-yilda Fuzhou shahridagi Vulston memorial kasalxonasida doimiy shifokor boʻldi va bir nechta ayol shifokorlarni tayyorladi.&lt;ref name=&quot;Burton&quot;&gt;{{kitob manbasi|title=Notable Women of Modern China|last=Burton|first=Margaret E.|authorlink=Margaret E. Burton|location=New York|publisher=Fleming H. Revell|date=1912|url=http://www.gutenberg.org/ebooks/14492|accessdate=16-mart 2017-yil}}&lt;/ref&gt; Boshqa bir ayol tibbiy missioner Meri X. Fulton (1854—1927)&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=04TOSAAACAAJ|title=Inasmuch|last=Mary H. Fulton|editor=The United Study of Forring|publisher=BiblioBazaar|year=2010|isbn=978-1140341796|accessdate=10-oktabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt; Presviterian cherkovining (AQSh) Xorijiy missiyalar kengashi tomonidan Xitoyda ayollar uchun birinchi tibbiyot kollejini ochish uchun yuborilgan. Ayollar uchun Xekett tibbiyot kolleji nomi bilan tanilgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=PANG Suk Man|url=http://lib-nt2.hkbu.edu.hk/cil-image/theses/abstracts/b15564174a.pdf|sarlavha=The Hackett Medical College for Women in China (1899—1936)|nashriyot=Hong Kong Baptist University|sana=1998-yil fevral|qaralgan sana=10-oktabr 2015-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151016090221/http://lib-nt2.hkbu.edu.hk/cil-image/theses/abstracts/b15564174a.pdf|arxivsana=16-oktabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=XC1Nlk3qxSkC|title=American Doctors in Canton: Modernization in China, 1835–1935|last=Guangqiu Xu|publisher=Transaction Publishers|year=2011|isbn=978-1412818292|page=131|accessdate=12-dekabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=kzH2HAAACAAJ|title=Hackett Medical College for Women, Turner Training School for Nurses, David Gregg Hospital for Women and Children: Bulletin, 1924–1925|publisher=The College|year=1924|accessdate=13-avgust 2015-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.cqvip.com/qk/83891A/200203/6479902.html|sarlavha=中国近代第一所女子医学院－－夏葛医学院-【维普网】-仓储式在线作品出版平台-|nashriyot=Cqvip.com|kirish sanasi=2-iyul 2012-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130523093710/http://www.cqvip.com/qk/83891A/200203/6479902.html|arxivsana=23-may 2013-yil}}&lt;/ref&gt; bu kollej [[Guanchjou|Xitoyning Guanchjou]] shahrida joylashgan boʻlib, Edvard AK Xakett (1851) tomonidan katta xayriya hisobidan ochilgan. −1916). Kollej 1902-yilda tashkil etilgan va toʻrt yillik oʻquv dasturini taklif qilgan. 1915-yilga kelib 60 dan ortiq talaba bor edi. Aksariyat talabalar Fultonning taʼsiri tufayli xristian boʻlishdi. Kollej nasroniylik va zamonaviy tibbiyotni yoyish va xitoylik ayollarning ijtimoiy mavqeini oshirishga qaratilgan edi. Ushbu kollej bitiruvchilari orasida Chau Li-sun (1890—1979) va Vong Yuen-hing bor edi, ularning ikkalasi ham 1910-yillarning oxirida bitirgan va keyin Guangdong provinsiyasidagi kasalxonalarda shifokorlik qilgan.

== &lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asr Amerikasida akusherlik ==
Oʻsha paytda ayollar egallagan turli kasblardan doyalik eng yuqori maosh oladigan sohalardan biri edi.&lt;ref name=&quot;Ulrich&quot;&gt;{{kitob manbasi|last=Ulrich|first=Laurel Thatcher|title=A Midwife's Tale: The Life of Martha Ballard, Based on Her Diary, 1785–1812|url=https://archive.org/details/midwifestalelife00ulri|date=1990|publisher=Knopf|location=New York}}&lt;/ref&gt; &lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asrda uy xoʻjaliklarida bolalarning koʻpligi, asosan, qisman yollangan yordam va oʻlim darajasining kamayishi bilan bogʻliq edi.&lt;ref name=&quot;McMillen&quot;&gt;{{kitob manbasi|last=McMillen|first=Sally Gregory|url=https://archive.org/details/motherhoodinolds0000mcmi|title=Motherhood in the Old South: Pregnancy, Childbirth and Infant Rearing|date=1990|publisher=Louisiana State University Press|isbn=978-0807115176}}&lt;/ref&gt; Tugʻilishdagi asoratlarning yuqori ehtimoliga qaramay, amerikalik doya Marta Ballard, xususan, sogʻlom onalarga sogʻlom chaqaloqlarni tugʻdirishda yuqori muvaffaqiyatlarga erishdi.&lt;ref name=&quot;Ulrich&quot; /&gt;

== Ayollar salomatligi harakati, 1970-yillar ==
1970-yillar Qoʻshma Shtatlardagi tibbiyot maktabiga kirish va bitiruvchi ayollar sonining koʻpayishini qayd etdi.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; 1930-yildan 1970-yilgacha, yaʼni 40 yil davomida 14 mingga yaqin ayol tibbiyot institutini tamomladi.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; 1970—1980-yillarda 10 yil davomida 20 mingdan ortiq xotin-qizlar tibbiyot institutini tamomladilar.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;Paludi, Michele A. and Gertrude A. Streuernage, ed., Foundations for a Feminist Restructuring of the Academic Disciplines (New York: Harrington Park Press, 1990), p. 236.&lt;/ref&gt; Tibbiyot sohasida ayollarning bunday koʻpayishi ham siyosiy, ham madaniy oʻzgarishlar bilan bogʻliq. Qoʻshma Shtatlardagi ikkita qonun ayollar uchun tibbiyot sohasidagi cheklovlarni bekor qildi — 1972-yildagi Oliy taʼlim toʻgʻrisidagi qonunga oʻzgartirishlar kiritishning 1975-yildagi sogʻliqni saqlash xizmati toʻgʻrisidagi qonun, jinsga koʻra kamsitishni taqiqlaydi.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; 1970-yil noyabr oyida Amerika Tibbiyot kollejlari assotsiatsiyasi assambleyasi tibbiyot sohasida teng huquqlar uchun yigʻildi.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;

Oʻn yil davomida ayollarning oʻzlari haqidagi gʻoyalari va ularning tibbiyot sohasiga boʻlgan munosabati [[Ayollar huquqlari harakati|ayollarning feministik harakati]] tufayli oʻzgarib bordi.&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt; Tibbiyot sohasida ayollarning keskin koʻpayishi shifokor va bemor munosabatlarining rivojlanishiga, terminologiya va nazariyaning oʻzgarishiga olib keldi.&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt; Shikoyat qilingan va oʻzgartirilgan tibbiy amaliyot sohalaridan biri [[ginekologiya]] edi.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;Kline, Wendy. ''Bodies of Knowledge: Sexuality, Reproduction, and Womenʼs Health in the Second Wave'' (University of Chicago Press, 2010).&lt;/ref&gt; Muallif Vendi Klaynning taʼkidlashicha, „yosh kelinlar toʻy kechasiga tayyor boʻlishlarini taʼminlash uchun [shifokorlar] tos boʻshligʻini tekshirishni jinsiy aloqa oʻrgatish shakli sifatida ishlatishgan“.&lt;ref&gt;Kline, ''Bodies of Knowledge: Sexuality, Reproduction, and Womenʼs Health in the Second Wave,'' p 4.&lt;/ref&gt;

Tibbiyot maktabiga oʻqishga kirgan ayollarning soni koʻp boʻlgani sababli, ginekologiya kabi tibbiy amaliyotlar shubha ostiga olindi va keyinchalik oʻzgartirildi.&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt; 1972-yilda Ayova universiteti tibbiyot fakulteti tos va koʻkrak tekshiruvi uchun yangi oʻquv dasturini yaratdi.&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt; Talabalar ham shifokor, ham bemor rolini bajarib, har bir talabaga protsedurani tushunishga va yumshoqroq, hurmatli tekshiruv yaratishga imkon beradi.&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt; 70-yillar davomida mafkura va amaliyotlardagi oʻzgarishlar tufayli 1980-yilga kelib 75 dan ortiq maktab ushbu yangi usulni qoʻlladi.&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;Paludi and Streuernage, ''Foundations for a Feminist Restructuring of the Academic Disciplines'', p. 241.&lt;/ref&gt;

Tibbiyot sohasiga ayollar va feministik huquqlar harakati bilan bir qatorda ayollar salomatligini [[Suriya hududiy boʻlinishi|muhofaza]] qilishning muqobil usullarini izlagan ayollar salomatligi harakati ham paydo boʻldi. Bu oʻz-oʻziga yordam beradigan kitoblarni yaratish orqali sodir boʻldi, ayniqsa ''&quot;Bizning tanamiz: ayollar uchun kitob&quot;''.&lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;Boston Womenʼs Health Book Collective Staff, ''Our Bodies, Ourselves: A Book by and for Women'' (Boston: Simon and Schuster Trade, 1976).&lt;/ref&gt; Ushbu kitob ayollarga oʻz tanalarini tushunishga yordam beradigan „qoʻllanma“ berdi. Bu kasalxonada davolanish va shifokorlarning amaliyotiga qarshi chiqdi.&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt; Oʻz-oʻziga yordam berish kitoblaridan tashqari, koʻplab yordam markazlari ochildi: doyalar tomonidan boshqariladigan tugʻilish markazlari, xavfsiz [[abort]] markazlari va ayollarga oʻz tanasini oʻrgatish uchun darslar, ularning barchasi ayollarga befarq yordam koʻrsatishdan iborat.&lt;ref name=&quot;:9&quot;&gt;Schulman, Bruce J. The Seventies: The Great Shift in American Culture, Society, and politics. (Da Capo Press, 2002), p. 174.&lt;/ref&gt; Ayollar salomatligi harakati, tibbiyot sohasi bilan shugʻullanuvchi ayollar bilan birga, koʻkrak saratoni va bachadon nayi saratoni kabi ayollar kasalliklari haqida tadqiqot va xabardorlik uchun eshiklarni ochdi.&lt;ref name=&quot;:9&quot; /&gt;

Tibbiyot tarixidagi olimlar ushbu sohadagi ayollar haqida baʼzi tadqiqotlarni ishlab chiqdilar — kashshof ayol shifokorlarning tarjimai hollari 1960-yillarga qadar keng tarqalgan edi — va tibbiyotda ayollarni oʻrganish 1960-yillarda ayollar harakatining paydo boʻlishi bilan alohida ildiz otdi.

== Zamonaviy tibbiyot ==
[[Fayl:Wafaa_El-Sadr.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dd/Wafaa_El-Sadr.jpg/220px-Wafaa_El-Sadr.jpg|thumb| Vafaa El-Sadr, Misrlik [[Epidemiologiya|epidemiolog]] va MakArtur Fellow, 2010-yil.]]
[[Fayl:Monique_Frize_(2791666823).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/60/Monique_Frize_%282791666823%29.jpg/220px-Monique_Frize_%282791666823%29.jpg|thumb| Monik Frize (markazda), Kanadalik akademik va biotibbiyot muhandisi, 2008-yil.]]
[[Fayl:Awa_Marie_Coll-Seck.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dc/Awa_Marie_Coll-Seck.jpg/220px-Awa_Marie_Coll-Seck.jpg|thumb| Ava Mari Kol-Sek, [[Senegal]]ning sobiq sogʻliqni saqlash vaziri, 2009-yilda.]]
1540-yilda [[Henry VIII|Angliyalik Genrix VIII]] sartarosh-jarrohlar kompaniyasining nizomini berdi;&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Ellis|first1=Harold|date=2001-yil oktabr|title=The Company of Barbers and Surgeons|url=https://archive.org/details/sim_royal-society-of-medicine-great-britain-journal_2001-10_94_10/page/548|journal=Journal of the Royal Society of Medicine|volume=94|issue=10|pages=548–549|doi=10.1177/014107680109401022|pmc=1282221}}&lt;/ref&gt; bu sogʻliqni saqlash kasblarining (yaʼni jarrohlar va sartaroshlarning) ixtisoslashuviga olib kelgan boʻlsa-da, ayollarga kasbiy faoliyat bilan shugʻullanish taqiqlangan.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;The History of Women in Surgery, by Debrah A. Wirtzfeld, MD&lt;/ref&gt; Ayollar bu vaqt davomida Angliyada va oxir-oqibat Shimoliy Amerikada keyingi bir necha asrlar davomida rasmiy tayyorgarliksiz yoki tan olinmasdan mashq qilishni davom ettirdilar.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Ayollarning tibbiyot kasbidagi ishtiroki, odatda, tibbiyot professionallashgan oʻn yilliklar davomida huquqiy va ijtimoiy amaliyotlar bilan cheklandi.&lt;ref name=&quot;Ehrenreich-English-1973-Witches&quot;&gt;See generally [[Barbara Ehrenreich]] &amp; [[Deirdre English]], ''Witches, Midwives, and Nurses'' (1973).&lt;/ref&gt; Ayollar sogʻliqni saqlashning ittifoqdosh kasblarida (hamshiralik, akusherlik va boshqalar) ochiq ravishda tibbiyot bilan shugʻullangan shuningdek, XIX va XX asrlar davomida ayollar dunyoning koʻp joylarida tibbiy taʼlim va tibbiy ish olishda sezilarli yutuqlarga erishdilar. Bu yutuqlar baʼzan muvaffaqiyatsizliklar bilan tugardi; masalan, Meri Rot Uolsh &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asrning birinchi yarmida AQShda ayol shifokorlar ''sonining qisqarishini'' hujjatlashtirib, 1950-yilda 1900-yildagiga qaraganda kamroq shifokor ayollar borligini qayd etgan&lt;ref name=&quot;Walsh-1977&quot;&gt;Walsh, 1977.&lt;/ref&gt; Yigirmanchi asrning ikkinchi yarmida ayollar umuman olganda katta yutuqlarga erishdilar. Masalan, Qoʻshma Shtatlarda ayollar 1969-yilda AQSh tibbiyot maktablarida oʻqishga kirganlarning 9 %ini tashkil qilgan; bu 1976-yilda 20 % ga oshgan edi&lt;ref name=&quot;Walsh-1977&quot; /&gt; 1985-yilga kelib, ayollar amaliyotchi amerikalik shifokorlarning 16 %ini tashkil etdi.&lt;ref name=&quot;Morantz-Sanchez-2001-preface&quot;&gt;Morantz-Sanchez, Preface.&lt;/ref&gt;

&lt;nowiki&gt;XXI&lt;/nowiki&gt; asrning boshlarida sanoati rivojlangan mamlakatlarda ayollar sezilarli yutuqlarga erishdilar, ammo hali ham tibbiyot kasbida tenglikka erisha olishmadi. 2003-yildan beri baʼzi sanoati rivojlangan mamlakatlarda ayollar tibbiyot maktablarida paritetga erishdilar, bu esa Qoʻshma Shtatlar tibbiyot maktabiga daʼvogarlarning koʻp qismini tashkil qiladi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sana=3-noyabr 2003-yil|sarlavha=Applicants to U.S. Medical Schools Increase; Women the Majority for the First Time|url=http://www.aamc.org/newsroom/pressrel/2003/031104.htm|arxivurl=https://web.archive.org/web/20070223144825/http://www.aamc.org/newsroom/pressrel/2003/031104.htm|arxivsana=23-fevral 2007-yil|nashriyot=[[Association of American Medical Colleges]]|iqtibos=Women made up the majority of medical school applicants for the first time ever}}&lt;/ref&gt; 2007—2008-yillarda tibbiyot maktablariga abituriyentlarning 49 % va qabul qilinganlarning 48,3 % ayollarni tashkil etdi.&lt;ref name=&quot;aamc2007&quot;&gt;{{Cite report|url=http://www.aamc.org/data/facts/charts1982to2007.pdf|title=U.S. Medical School Applicants and Students 1982-83 to 2007-08|publisher=AAMC|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080704131335/http://www.aamc.org/data/facts/charts1982to2007.pdf|archivedate=2008-07-04}}&lt;/ref&gt; Amerika Tibbiyot Kollejlari Assotsiatsiyasi (AAMC) maʼlumotlariga koʻra, 2010—2011-yillarda AQShda berilgan tibbiy darajalarning 48,4 % (8,396) ayollar tomonidan qoʻlga kiritilgan, bu 1982—1983-yillarda 26,8 % dan oshgan.&lt;ref name=&quot;aamc2011&quot;&gt;{{Cite report|url=https://www.aamc.org/download/153708/data/|title=U.S. Medical School Applicants and Students 1982–1983 to 2011–2012|publisher=AAMC|access-date=11-oktabr 2015-yil|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140626090814/https://www.aamc.org/download/153708/data/|archivedate=2014-06-26|work=aamc.org}}&lt;/ref&gt; Tibbiyot sohasida ayollar koʻproq ishtirok etayotgan boʻlsa-da, 2013—2014-yillardagi tadqiqot tibbiyotning akademik sohasida rahbarlik lavozimlarida ayollarning sezilarli darajada kamligi haqida xabar berdi. Ushbu tadqiqot shuni koʻrsatdiki, ayollar dekanlarning 16 %ini, professorlarning 21 %ini va professor-oʻqituvchilarning 38 %ini erkaklarga nisbatan tashkil qiladi.

Umuman olganda, tibbiyot amaliyoti nomutanosib ravishda erkaklar boʻlib qolmoqda. Sanoati rivojlangan mamlakatlarda tibbiyot talabalarining jinsi boʻyicha soʻnggi tenglik hali amalda tenglikka aylangani yoʻq. Koʻpgina rivojlanayotgan mamlakatlarda na tibbiyot maktabi, na amaliyot gender tengligiga yaqinlashmaydi.  Bundan tashqari, tibbiyot kasbida kamchiliklar mavjud: jarrohlik kabi baʼzi tibbiyot mutaxassisliklarida erkaklar ustunlik qiladi, boshqa ixtisosliklar esa sezilarli darajada ayollar ustunlik qiladi yoki shunday boʻlib bormoqda. Misol uchun, Qoʻshma Shtatlarda ayol shifokorlar pediatriya boʻyicha erkak shifokorlardan, ayollar rezidentlari esa oilaviy tibbiyot, akusherlik va ginekologiya, patologiya va psixiatriya boʻyicha erkaklardan koʻp.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sana=25-sentabr 2015-yil|sarlavha=AMA (WPC) Table 16 – Physician Specialties by Gender- 2006|url=http://www.ama-assn.org/ama/pub/category/16229.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20071102101755/http://www.ama-assn.org/ama/pub/category/16229.html|arxivsana=2-noyabr 2007-yil|qaralgan sana=10-oktabr 2015-yil|ish=Women Physicians Congress (WPC)}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sana=25-sentabr 2015-yil|sarlavha=AMA (WPC) Table 4 – Women Residents by Specialty – 2005|url=http://www.ama-assn.org/ama/pub/category/12915.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20041022162222/http://www.ama-assn.org/ama/pub/category/12915.html|arxivsana=22-oktabr 2004-yil|qaralgan sana=10-oktabr 2015-yil|ish=Women Physicians Congress (WPC)}}&lt;/ref&gt;

Hamshiralik sohasida ayollar ustunlik qilishda davom etmoqda. 2000-yilda Qoʻshma Shtatlarda roʻyxatdan oʻtgan hamshiralarning 94,6 %i ayollar edi.&lt;ref&gt;{{Citation|title=The Registered Nurse Population|date=2000-yil mart|url=http://bhpr.hrsa.gov/healthworkforce/reports/rnsurvey/rnss1.htm|journal=bhpr.hrsa.gov|archiveurl=https://web.archive.org/web/20030212144558/http://bhpr.hrsa.gov/healthworkforce/reports/rnsurvey/rnss1.htm|access-date=11 October 2015|archivedate=12-fevral 2003-yil}}&lt;/ref&gt; Umuman olganda, AQShda sogʻliqni saqlash sohalarida ayollar taxminan 14,8 ni tashkil qiladi.(2011-yil holatiga koʻra)&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Swanson|ism=Naomi|sana=13-may 2013-yil|sarlavha=Women's Health at Work|url=http://blogs.cdc.gov/niosh-science-blog/2013/05/13/womens-health-at-work/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150118223513/http://blogs.cdc.gov/niosh-science-blog/2013/05/13/womens-health-at-work/|arxivsana=18-yanvar 2015-yil|qaralgan sana=21-yanvar 2015-yil|nashriyot=National Institute for Occupational Safety and Health}}&lt;/ref&gt;

Biotibbiyot tadqiqotlari va akademik tibbiyot kasblari, yaʼni tibbiyot maktablari oʻqituvchilari ham nomutanosib ravishda erkaklardir. Milliy sogʻliqni saqlash institutlari va boshqa tadqiqotchilar tomonidan „oqish quvuri“ deb nomlangan ushbu masala boʻyicha tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, ayollar aspiranturaga kirishda erkaklar bilan tenglikka erishgan boʻlsalar-da, turli xil kamsitishlar ularning akademikning har bir bosqichida oʻqishni tashlab qoʻyishiga olib keladi. quvur liniyasi: aspirantura, postdoc, fakultet lavozimlari, xizmat muddatiga erishish; va oxir-oqibat, innovatsion ish uchun eʼtirof olishda.&lt;ref&gt;Jacob Clark Blickenstaff, „Women and Science Careers: Leaky Pipeline or Gender Filter?“, ''Gender and Education'', v.17, n.4, pp. 369-386 (Oct. 2005).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[United States National Academy of Sciences|National Academy of Sciences]], ''[[Beyond Bias and Barriers]]: Fulfilling the Potential of Women in Academic Science and Engineering''.&lt;/ref&gt;

== Akusherlik va doyalik oʻrtasidagi raqobat ==
Ayol doyalikdan erkak akusherlikka oʻtish, Amerika Tibbiyot Assotsiatsiyasining tashkil etilishi kabi tibbiy amaliyotlarning oʻsishida sodir boʻladi.&lt;ref name=&quot;Feldhusen&quot;&gt;{{veb manbasi|muallif=Feldhusen|ism=Adrian E|sana=17-yanvar 2000-yil|sarlavha=The History of Midwifery and Childbirth in America: A Time Line|url=https://midwiferytoday.com/web-article/history-midwifery-childbirth-america-time-line/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180124195639/https://midwiferytoday.com/web-article/history-midwifery-childbirth-america-time-line/|arxivsana=24-yanvar 2018-yil|qaralgan sana=24-yanvar 2018-yil|ish=Midwifery Today|nashriyot=Midwifery Today}}&lt;/ref&gt; Favqulodda vaziyatda tugʻilishga yordam berish oʻrniga, shifokorlar chaqaloqlarni tugʻishni toʻliq oʻz zimmalariga olishdi,&lt;ref name=&quot;Ulrich&quot;/&gt; Bu akusherlikning oʻsishi bilan erkak shifokorlar va ayol doyalar oʻrtasidagi raqobat hissi kuchayib borayotganiga misoldir. Ayollarning akusherlik asosida taʼlim olishi shifokorlar va sogʻliqni saqlash islohotchilari tomonidan toʻxtatildi, bu esa akusherlikni amaliyotdan tashqarida koʻrishga majbur qildi.&lt;ref name=&quot;Brodsky&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Brodsky|first1=Phyllis L|date=2008|title=Where have all the midwives gone?|journal=Journal of Perinatal Education|volume=17|issue=4|pages=48–51|doi=10.1624/105812408X324912|pmc=2582410|pmid=19436438}}&lt;/ref&gt; Ijtimoiy rollar ham akusherlik amaliyotining barham topishiga sabab boʻldi, chunki ayollar litsenziya olish uchun zarur boʻlgan taʼlimni ololmadilar va turmushga chiqqandan soʻng, ayollar uy turmush tarzini qabul qilishlari kerak edi.&lt;ref name=&quot;Feldhusen&quot; /&gt; 2018-yilda 11 826 nafar sertifikatlangan hamshira-doyalar (CNM) bor edi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=The Complexities of Physician Supply and Demand: Projections from 2018-2033|url=https://www.aamc.org/data-reports/workforce/data/complexities-physician-supply-and-demand-projections-2018-2033|kirish sanasi=5-fevral 2021-yil|ish=AAMC|til=inglizcha|qaralgan sana=19-avgust 2022-yil|arxivsana=15-may 2021-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210515085238/https://www.aamc.org/data-reports/workforce/data/complexities-physician-supply-and-demand-projections-2018-2033}}&lt;/ref&gt; 2019-yilda akusherlik va ginekologiya sohasida 42 720 nafar faol shifokor faoliyat koʻrsatgan.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Number of People per Active Physician by Specialty, 2019|url=https://www.aamc.org/what-we-do/mission-areas/health-care/workforce-studies/interactive-data/number-people-active-physician-specialty-2019|kirish sanasi=5-fevral 2021-yil|ish=AAMC|til=inglizcha|qaralgan sana=2022-08-19|arxivsana=2022-03-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220324021422/https://www.aamc.org/what-we-do/mission-areas/health-care/workforce-studies/interactive-data/number-people-active-physician-specialty-2019}}&lt;/ref&gt;

Amerika Qoʻshma Shtatlaridan tashqari, akusherlik hali ham [[Afrika]] kabi bir qancha mamlakatlarda qoʻllanadi. Afrikadagi birinchi doyalar maktabi 1912-yilda [[Togo]]da doktor Ernst Rodenvalt tomonidan tashkil etilgan&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Knoll|first=Arthur J.|url=https://books.google.com/books?id=mfoLAQAAMAAJ|title=Togo Under Imperial Germany, 1884-1914: A Case Study in Colonial Rule|date=1978|publisher=Hoover Institution Press|isbn=978-0-8179-6091-9|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Davies|first=Margrit|url=https://books.google.com/books?id=Q2Fs9NTZ4kQC|title=Public Health and Colonialism: The Case of German New Guinea 1884-1914|date=2002|publisher=Otto Harrassowitz Verlag|isbn=978-3-447-04600-8|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt; Taqqoslash uchun, [[Janubiy Sudan]]dagi Juba hamshiralik va akusherlik kolleji (2011-yilda mustaqillikka erishgan davlat) 2013-yilda birinchi sinf talabalarini tamomlagan.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=31-yanvar 2014-yil |title=Juba College of Nursing &amp; Midwifery Program Update |language=inglizcha |work=Real Medicine Foundation |url=https://realmedicinefoundation.org/our-work/countries/south-sudan/initiatives/juba-college-of-nursing-and-midwifery/reports/2013-2/juba-college-of-nursing-midwifery-program-update/ |access-date=13-oktabr 2021-yil}}&lt;/ref&gt;

== Ayollarning tibbiyotga qoʻshgan hissasi ==

=== Tarixiy ayollar tibbiyot maktablari ===
[[Fayl:Anandibai_Joshee,_Kei_Okami,_and_Tabat_M._Islambooly.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c9/Anandibai_Joshee%2C_Kei_Okami%2C_and_Tabat_M._Islambooly.jpg/180px-Anandibai_Joshee%2C_Kei_Okami%2C_and_Tabat_M._Islambooly.jpg|thumb| 1886-yilda Pensilvaniya ayollar tibbiyot kolleji : hindistonlik marathi hindusi Anandibai Joshi (chapda) Yaponiyalik nasroniy Key Okami (oʻrtada) va suriyalik [[Kurdlar|kurd]] -yahudiy ayol Sabat Islombuli (oʻngda). Uchalasi ham tibbiy tahsilni tamomlagan va ularning har biri oʻz mamlakatidan Gʻarb tibbiyoti boʻyicha ilmiy darajaga ega boʻlgan birinchi ayol edi.]]
Ayollarga tibbiyot fakultetiga kirish taqiqlanganda, ular oʻzlarining tibbiyot maktablarini yaratishga harakat qilishdi.

* Nyu-England ayol tibbiyot kolleji, Boston, 1848-yilda tashkil etilgan.
* Pensilvaniya ayollar tibbiyot kolleji (1850-yilda Pensilvaniya ayollar tibbiyot kolleji sifatida tashkil etilgan)
* London ayollar tibbiyot maktabi (1874-yilda Sofiya Jeks-Bleyk tomonidan asos solingan)
* Edinburg ayollar tibbiyot maktabi (1886-yilda Sofiya Jeks-Bleyk tomonidan asos solingan)
* Sankt-Peterburgdagi birinchi Pavlov davlat tibbiyot universiteti (1897-yilda Ayollar tibbiyot universiteti sifatida tashkil etilgan)
* Tokio ayollar tibbiyot universiteti (1900-yilda Yoshioka Yayoi tomonidan asos solingan)
* Ayollar uchun Hackett tibbiyot kolleji, Guanchjou, Xitoy, 1902-yilda Presviterian cherkovi (AQSh) tomonidan tashkil etilgan.

=== Ayollarning muhim ishtiroki bilan tarixiy shifoxonalar ===

* 1861-yilda tashkil etilgan [[Filadelfiya]] ayollar kasalxonasi Pensilvaniya ayollar tibbiyot kolleji talabalari uchun klinik tajriba taqdim etdi.
* Ayollar va bolalar uchun Nyu-Angliya kasalxonasi (hozirgi Dimock Community Health Center deb ataladi), 1862-yilda ayol shifokorlar tomonidan „ayollar va bolalardan faqat foydalanish uchun“ tashkil etilgan
* Ayollar uchun yangi kasalxona (1870-yillarda Elizabeth Garrett Anderson tomonidan asos solingan va asosan ayollar tomonidan boshqariladi)
* Janubiy London ayollar va bolalar kasalxonasi (1912-yilda Eleanor Devis-Kolli va Maud Chadbern tomonidan asos solingan; 1984-yilda yopilgan; barcha ayollardan iborat xodimlar)

=== Ilk zamonaviy tibbiyotda kashshof ayollar ===

==== &lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asr ====

* Madlen-Fransuaza Kale ({{Circa|1713}} — ''fl.'' 1740) Fransiyadagi birinchi ayol stomatolog deb ataladigan kashshof edi.&lt;ref&gt;Paul-Martin Bondois: La Première maîtresse-dentiste, Madeleine-Françoise Calais: par P.-M. Bondois, 1928&lt;/ref&gt;
* Dorothea Erxleben (1715—1762) Germaniyadagi birinchi ayol shifokor va universitet tomonidan doktorlik darajasiga ega boʻlgan dunyodagi birinchi ayol edi.
* Salomee Xalpir (1718—1763-yildan keyin) polshalik shifokor va koʻz shifokori boʻlib, uni koʻpincha [[Buyuk Litva knyazligi|Litva Buyuk Gertsogidan]] kelgan birinchi ayol shifokor deb atashadi.
* Margaret Enn Bulkli nomida tugʻilgan Jeyms Barri (1789—1865), erkak boʻlib yashaganiga qaramay, Sent-Yelena, Asension va Tristan da Kunyadagi birinchi ayol shifokor deb hisoblanishi mumkin edi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Gunnell|ism=Cyril (Ferdie)|sana=15-mart 2018-yil|sarlavha=Doctor in Disguise: Part 2|url=http://www.sams.sh/images/sentinel/Sentinel_180315.pdf|ish=The Sentinel|qaralgan sana=2022-08-19|arxivsana=2021-10-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211005230556/http://www.sams.sh/images/sentinel/Sentinel_180315.pdf}}&lt;/ref&gt;

==== &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr ====
[[Fayl:Stamps_of_Romania,_2007-012.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/Stamps_of_Romania%2C_2007-012.jpg/220px-Stamps_of_Romania%2C_2007-012.jpg|thumb|220x220px| Mariya Kutarida-Krătunesku, Ruminiyadagi birinchi ayol shifokor, 1857-1919. Ruminiya markasi, 2007-yil.]]

*
*
*

[[Fayl:Elizabeth_Blackwell.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e7/Elizabeth_Blackwell.jpg/180px-Elizabeth_Blackwell.jpg|right|thumb| Elizabeth Blackwell, MD, Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi tibbiyot maktabini bitirgan birinchi ayol (1849).]]

* Ernestina Qogʻoz (taxminan 1800-yillarning oʻrtalarida tugʻilgan. nomaʼlum) 1877-yilda ilgʻor daraja (tibbiyot) olgan birinchi [[Italyanlar|italiyalik]] ayol edi
* Doktor Ethel Konstans amakivachchalar (1882—1944) va hamshira Elizabet Brodi 1918-yilda vabo epidemiyasini toʻxtatish uchun missionerlik harakatlari doirasida [[Butan]]ga qabul qilingan birinchi yevropalik ayollar edi.&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Scotland|first=Church of|url=https://books.google.com/books?id=Vp93rT8MplcC|title=The Church of Scotland Year-book... (... Year of Issue).|date=1918|publisher=published for the General Assembly's Committee on Christian Life and Work at the publication offices of the Church of Scotland|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Papers of Dr Constance Cousins - Archives Hub|url=https://archiveshub.jisc.ac.uk/data/gb102-ms380325|kirish sanasi=15-oktabr 2021-yil|ish=archiveshub.jisc.ac.uk}}&lt;/ref&gt;
* Muthulakshmi Reddi (1886—1968) [[Hindiston]]dagi dastlabki ayol shifokorlardan biri va yirik ijtimoiy islohotchi edi.
* Mariya Elisa Rivera Dias (1887-yilda tugʻilgan) (1909), Ana Janer (1909), Palmira Gatell (1910) va Dolores Piñero (1913) [[Puerto-Riko]]da tibbiy ilmiy darajaga ega boʻlgan birinchi ayollar edi.&lt;ref name=&quot;monografias1&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=La mujer puertorriqueña en el siglo XX|url=http://www.monografias.com/trabajos28/mujer-puertorriquena/mujer-puertorriquena.shtml|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150320225300/http://www.monografias.com/trabajos28/mujer-puertorriquena/mujer-puertorriquena.shtml|arxivsana=20-mart 2015-yil|qaralgan sana=22-mart 2015-yil|nashriyot=Monografias.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Womenʻs Memorial&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Women in Military Service For America Memorial|url=http://www.womensmemorial.org/H&amp;C/History/historypr.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160303200216/http://www.womensmemorial.org/H%26C/History/historypr.html|arxivsana=3-mart 2016-yil|qaralgan sana=10-oktabr 2015-yil|ish=womensmemorial.org}}&lt;/ref&gt; Mariya Elisa Rivera Dias va Ana Janer 1909-yilda bir xil tibbiyot maktabining sinfini tamomlagan va shuning uchun ikkalasini ham [[Puertorikanlar|Puerto-Rikolik]] birinchi ayol shifokorlar deb hisoblash mumkin edi.&lt;ref name=&quot;prhsj&quot;&gt;{{Citation|title=Francisco Guerra (1916—2011), Medical Historian for the World|url=http://prhsj.rcm.upr.edu/index.php/prhsj/article/viewFile/715/558|pages=72–73|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150706002446/http://prhsj.rcm.upr.edu/index.php/prhsj/article/viewFile/715/558|publisher=PRHSJ Vol. 31 No. 2 • June 2012|access-date=11-oktabr 2015-yil|archivedate=6-iyul 2015-yil}} download filename: 715-2420-1-PB.pdf&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:32&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |date=25-oktabr 1908-yil |title=Puerto Rico's first women doctors, 1908 |pages=17 |work=The Baltimore Sun |url=https://www.newspapers.com/clip/59400626/puerto-ricos-first-women-doctors-1908/ |access-date=24-sentabr 2021-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;LMPM&quot;&gt;&quot;LA MUJER EN LAS PROFESIONES DE SALUD (1898—1930)&quot;; By: YAMILA AZIZE VARGAS1 and LUIS ALBERTO AVILES; PRHSJ Vol, 9 No. 1&lt;/ref&gt;
* Anna Petronella van Xerden (1887—1975) [[Janubiy Afrika Respublikasi|Janubiy Afrikada]] shifokor boʻlish huquqiga ega boʻlgan birinchi [[Afrikanerlar|afrikaner]] ayol edi.&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Viljoen|first1=Louise|year=2008|title=Nationalism, gender and sexuality in the autobiographical writing of two Afrikaner women|url=http://scholar.sun.ac.za/handle/10019.1/12475|journal=Social Dynamics|publisher=Scholar.sun.ac.za|volume=34|issue=2|pages=186–202|doi=10.1080/02533950802280063|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304192646/http://scholar.sun.ac.za/handle/10019.1/12475|archivedate=4-mart 2016-yil|access-date=23-mart 2015-yil}}&lt;/ref&gt; Uning 1923-yilda doktorlik darajasini olgan dissertatsiyasi [[Afrikaans|afrikaans tilida]] yozilgan birinchi tibbiy dissertatsiya edi.&lt;ref name=&quot;google206&quot;&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=YgzGqNhLY1UC&amp;pg=PA206|title=Women Marching into the 21st Century: Wathint' Abafazi, Wathint' Imbokodo|publisher=HSRC Press|year=2000|isbn=978-0-7969-1966-3|pages=206–|accessdate=13-avgust 2015-yil}}&lt;/ref&gt;
* Matilde Hidalgo (1889—1974) [[Ekvador]]dagi birinchi ayol shifokor edi.
* Johanna Hellman (1889—1982) — jarrohlik boʻyicha ixtisoslashgan nemis shifokori va Germaniya Jarrohlik Jamiyatining aʼzosi boʻlgan birinchi ayol.&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|url=https://archive.org/details/biographicaldict00ogil_0|title=The biographical dictionary of women in science : pioneering lives from ancient times to the mid-20th century|date=2000|publisher=Routledge|editor=Ogilvie, Marilyn Bailey|isbn=0415920388|location=New York|oclc=40776839}}&lt;/ref&gt;
* Sun Chau Li (1890—1979) Xitoyda Gʻarbiy tibbiyot boʻyicha birinchi xitoylik ayol shifokorlardan biri edi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sana=21-sentabr 2012-yil|sarlavha=Munk School of Global Affairs &amp;#124; Event Information – Modern Chinese History as Witnessed by Its Contemporaries|url=http://munkschool.utoronto.ca/event/12646/print/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304024821/http://munkschool.utoronto.ca/event/12646/print/|arxivsana=4-mart 2016-yil|qaralgan sana=5-iyul 2015-yil|nashriyot=Munkschool.utoronto.ca}}&lt;/ref&gt;
* Mabel Wolff (1890—1981) va uning singlisi Gertrude L. Wolff 1930-yilda [[Sudan]]da birinchi doyalik maktabini yaratdilar&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=SHARKEY|first1=HEATHER J.|title=Two Sudanese Midwives|date=1998|url=https://www.jstor.org/stable/25653310|journal=Sudanic Africa|volume=9|pages=19–38|jstor=25653310|issn=0803-0685}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Crichton-Harris|first=Ann|url=https://books.google.com/books?id=8yKwCQAAQBAJ|title=Poison in Small Measure: Dr. Christopherson and the Cure for Bilharzia|date=2-iyun 2009-yil|publisher=BRILL|isbn=978-90-474-2885-5|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Kendall|first1=E. M.|date=1953-yil iyun|title=A short history of the training of midwives in the Sudan|url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12261921/|journal=Sudan Notes and Records|volume=33|issue=Pt. 1|pages=42–53|issn=0375-2984|pmid=12261921}}&lt;/ref&gt; Asl talabalardan biri Mastura Xidir 1945-yilda birinchi bitiruvchi sinfdan omon qolgan oxirgi doya boʻlgani uchun qirol Jorj V tomonidan medal bilan taqdirlangan.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Elhadd|ism=Tarik|sana=2011-yil avgust|sarlavha=Omdurman Midwifery Training school|url=https://www.researchgate.net/publication/271142787|ish=Sudan Medical Journal}}&lt;/ref&gt;
* Meri Xirn (1891—1969) [[Ginekologiya|ginekolog]] va Irlandiya Qirollik shifokorlar kollejining birinchi ayol aʼzosi edi.
* Concepción Palacios Herrera (1893—1981) [[Nikaragua]]dagi birinchi ayol shifokor edi.&lt;ref name=&quot;autogenerated1981&quot;&gt;{{veb manbasi|url=http://www.enel.gob.ni/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=317:concepcion-palacios-herrera-1893-1981-primera-medica&amp;catid=35:biografias-heroes-nacionales&amp;Itemid=65|sarlavha=Concepción Palacios Herrera (1893– 1981), primera médica|nashriyot=Enel.gob.ni|qaralgan sana=3-iyul 2015-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150704171404/http://www.enel.gob.ni/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=317:concepcion-palacios-herrera-1893-1981-primera-medica&amp;catid=35:biografias-heroes-nacionales&amp;Itemid=65|arxivsana=4-iyul 2015-yil}}&lt;/ref&gt;
* Evelin Totenxofer (1894—1977) 1944-yilda Pitkern orollari uchun birinchi (ayol) rezident hamshira boʻldi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Totenhofer, Evelyn Rachel (1894—1977)|url=https://encyclopedia.adventist.org/article?id=DIEF|kirish sanasi=15-oktabr 2021-yil|ish=encyclopedia.adventist.org|qaralgan sana=2022-08-19|arxivsana=2025-01-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20250119202513/https://encyclopedia.adventist.org/article?id=DIEF}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Ford|first=Herbert|url=https://books.google.com/books?id=_qYb8TcQEH8C|title=Pitcairn Island as a Port of Call: A Record, 1790-2010, 2d ed.|date=10-yanvar 2014-yil|publisher=McFarland|isbn=978-0-7864-8822-3|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;
* DMRE va DTM&amp;Hga ega boʻlgan Jeyn Kammins (1899) WRAFda ofitser boʻlgan.
* 1927-yilda doktorlik darajasini olgan Irene Kondachi (1899—1970) [[Ikkinchi Jahon urushi|Ikkinchi jahon urushi]] paytida [[Malta]]da amaldagi ikkita ayol shifokordan biri edi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Carabott |first=Sarah |date=20-iyun 2016-yil |title=How women ran Malta during World War II |work=[[The Times of Malta]] |location=Valletta, Malta |url=https://www.timesofmalta.com/articles/view/20160620/local/how-women-ran-malta-during-world-war-ii.616109 |access-date=11-oktabr 2018-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20160623064419/https://www.timesofmalta.com/articles/view/20160620/local/how-women-ran-malta-during-world-war-ii.616109 |archive-date=23-iyun 2016-yil}}&lt;/ref&gt;
* Ah-hsin Tsay (1899—1990) mustamlakachi [[Xitoy Respublikasi|Tayvanning]] birinchi ayol shifokori edi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Closed today|sarlavha=Self Expression &amp;#124; The Archives of Institute of Taiwan History, Academia Sinica – Taiwan Archives Online|url=http://archives.ith.sinica.edu.tw/collections_con2_en.php?no=130|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150707154213/http://archives.ith.sinica.edu.tw/collections_con2_en.php?no=130|arxivsana=7-iyul 2015-yil|qaralgan sana=3-iyul 2015-yil|nashriyot=Archives.ith.sinica.edu.tw}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Chang2009&quot;&gt;{{kitob manbasi|last=Doris T. Chang|url=https://books.google.com/books?id=jRtsdbiELx8C&amp;pg=PA32|title=Women's Movements in Twentieth-Century Taiwan|date=20-fevral 2009-yil|publisher=University of Illinois Press|isbn=978-0-252-09081-3|pages=32–|accessdate=13-avgust 2015-yil}}&lt;/ref&gt;

[[Fayl:Vera_Gedroitz.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/df/Vera_Gedroitz.jpg/180px-Vera_Gedroitz.jpg|right|thumb| Rus imperatori Aleksandra Fedorovna Vera Gedroitz bilan, 1915-yil]]

==== 20 va &lt;nowiki&gt;XXI&lt;/nowiki&gt; asrlar ====
{{section-stub}}
[[Fayl:Tuvalu's_first_female_doctors._Tuvalu_2008._Photo-_AusAID_(10731161574).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/40/Tuvalu%27s_first_female_doctors._Tuvalu_2008._Photo-_AusAID_%2810731161574%29.jpg/220px-Tuvalu%27s_first_female_doctors._Tuvalu_2008._Photo-_AusAID_%2810731161574%29.jpg|thumb| Kichik orol davlati [[Tuvalu]] 2008-yilda Avstraliya yordami natijasida oʻzining birinchi tuvalulik ayol shifokorlarini kutib oldi. ]]
[[Fayl:Какиш_Рыскулова.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cf/%D0%9A%D0%B0%D0%BA%D0%B8%D1%88_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0.jpg/220px-%D0%9A%D0%B0%D0%BA%D0%B8%D1%88_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0.jpg|thumb| Kakish Risqulova qirgʻizistonlik jarroh boʻlgan birinchi ayol edi.]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==

* Abram, Rut Abram., ''Bizga shifokor ayolni yuboring: Amerikadagi ayol shifokorlar, 1835-1920''
*
* Bleyk, Katriona. ''Parazollarning toʻlovi: ayollarning tibbiy kasbga kirishi''
* Borst, Charlotte G. ''Chaqaloqlarni ushlash: Tugʻishni professionallashtirish, 1870-1920'' (1995), Kembrij, MA: Garvard universiteti nashriyoti
* Elizabet Bruk, ''Ayollar tabiblari: oʻsimlikshunoslar, shifokorlar va doyalarning portretlari'' (biografik entsiklopediya)
* Chenevert, Melodiya. ''STAT: Sogʻliqni saqlash kasbidagi ayollar uchun qatʼiyatlilikni oʻrgatishning maxsus usullari''
* [[Barbara Erenrayx]] va Deyrdre ingliz, ''jodugarlar, doyalar va hamshiralar: ayollar tabiblari tarixi''
* Deyrdre English va [[Barbara Erenrayx|Barbara Ehrenreich]], ''oʻz manfaati uchun'' (doyalik tarixining jinsi va tibbiyotning professionallashuvi)
* Julie Fette, „Kasblardagi magʻrurlik va notoʻgʻri qarashlar: Uchinchi Fransiya Respublikasidagi ayol shifokorlar va huquqshunoslar“, „ ''Ayollar tarixi“ jurnali'', v.19, № 3, pp.&amp;nbsp;60-86 (2007). Fransiya, 1870-1940
* Grant, Syuzan-Meri. „Mehribonlik maydonida: Fuqarolar urushidan Birinchi Jahon urushigacha boʻlgan tibbiy koʻngilli ayollar“. ''Amerika oʻn toʻqqizinchi asr tarixi'' (2012) 13#2 bet: 276-278. AQShda
* Xenderson, Metta Lou. ''Amerikalik ayol farmatsevtlar: kasbga qoʻshgan hissasi''
* Junod, Suzanne White va Seaman, Barbara, tahrirlar. ''&quot;Ayollar salomatligi&quot; harakati ovozi, Birinchi jild'' yetti hikoya matbuot. Nyu York. 2012-yil. 60-62-betlar.
* Leneman, Lea. „Urushdagi shifokor ayollar, 1914-1918“. ''Tibbiyot tarixi'' (1994) 38 # 2 bet: 160-177. [http://journals.cambridge.org/download.php?file=%2F5406_B40F84730737B969541A108A9A3F72FB_journals__MDH_MDH38_02_S0025727300059081a.pdf&amp;cover=Y&amp;code=cce849d367b450707fc0936b8a4b398c (PDF) onlayn]
* Luchetti, Keti. Tibbiyot ayollari: erta amerikalik ayol shifokorlarning hikoyasi. Nyu-York: toj,
* Regina Morantz-Sanches, ''hamdardlik va ilm-fan: Amerika tibbiyotidagi ayol shifokorlar'' (1985 birinchi nashr; 2001)
* Batafsil, Ellen S. ''Muvozanatni tiklash: Ayollar shifokorlari va tibbiyot kasbi, 1850-1995''
* Perrone, Bobette H. va boshqalar. ''Tibbiyot ayollari, kuranderalar va ayollar shifokorlari'' (1993); anʼanaviy jamiyatlarning madaniyatlararo antropologik tadqiqoti
* Pringl, Rozmari. ''Jinsiy aloqa va tibbiyot: gender, kuch va tibbiyot kasbidagi vakolat''
* Shvirian, Patrisiya M. ''Hamshiralik ishining professionallashuvi: dolzarb muammolar va tendentsiyalar'' (1998), Filadelfiya: Lippenkott,{{ISBN|0-7817-1045-6}}
* Uolsh, Meri Rot. ''Shifokorlar qidirilmoqda: Ayollarga murojaat qilish shart emas: Tibbiyotdagi jinsiy toʻsiqlar, 1835-1975'' (1977)

== Havolalar ==

* [https://www.countway.harvard.edu/menuNavigation/chom/awm.html Tibbiyotdagi ayollar] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20141103043744/https://www.countway.harvard.edu/menuNavigation/chom/awm.html |date=3-noyabr 2014-yil }} arxivi Archived, Countway kutubxonasi, Garvard tibbiyot maktabi
* „Tibbiyotning yuzini oʻzgartirish“, 2003-yil Milliy tibbiyot kutubxonasidagi koʻrgazma; [http://www.nih.gov/news/NIH-Record/11_11_2003/story05.htm „NLM koʻrgazmasi ajoyib ayollarni sharaflaydi“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20060504082448/http://www.nih.gov/news/NIH-Record/11_11_2003/story05.htm |date=4-may 2006-yil }}, ''NIH Record'', 2003-yil 11-noyabr. [https://web.archive.org/web/20161012151815/https://www.nlm.nih.gov/changingthefaceofmedicine/ Tibbiyotning yuzini oʻzgartirishdagi] koʻrgazma sayti.
* [http://www.cbc.ca/news/health/women-are-changing-the-face-of-medicine-1.981567 Ayollar tibbiyotning yuzini oʻzgartirmoqda]
* [http://archives.drexelmed.edu/womanmd/home.php Ayollar shifokorlari: 1850—1970-yillar] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20110708143834/http://archives.drexelmed.edu/womanmd/home.php |date=8-iyul 2011-yil }} — Drexel universiteti tibbiyot kolleji [http://archives.drexelmed.edu/ arxivlari va tibbiyot va gomeopatiyadagi ayollarga bagʻishlangan maxsus toʻplamlarda] onlayn koʻrgazma
* [http://collections.countway.harvard.edu/onview/exhibits/show/stethoscope-sorority „The Stethoscope Sorority“], -da Archived [https://www.countway.harvard.edu/menuNavigation/chom/awm.html tibbiyotdagi ayollar arxividan] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20141103043744/https://www.countway.harvard.edu/menuNavigation/chom/awm.html |date=3-noyabr 2014-yil }} onlayn koʻrgazma
* [https://utarms.library.utoronto.ca/ Toronto universiteti arxivlari va yozuvlarini boshqarish xizmatlarida] [https://discoverarchives.library.utoronto.ca/index.php/women-in-medicine-and-biomedical-sciences-in-canada-oral-history-project-collection „Tibbiyot sohasidagi ayollar ogʻzaki tarix“ loyihasi toʻplami] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20201223190154/https://discoverarchives.library.utoronto.ca/index.php/women-in-medicine-and-biomedical-sciences-in-canada-oral-history-project-collection |date=23-dekabr 2020-yil }} boʻlib oʻtdi.
* https://www.cedars-sinai.org/blog/celebrating-national-women-physicians-day.html — Sidar Sinaydagi onlayn veb-sayt

[[Turkum:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>agmu8o9nkx7pkl8ytroxtqa79dlsjks</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328935</id>
      <parentid>6328934</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T10:26:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6328935</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57481" sha1="1b1yfsdmb1ugztnz3y8cn2yd7bsrx7o" xml:space="preserve">[[Fayl:Smiley_Doctor.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a8/Smiley_Doctor.jpg/313px-Smiley_Doctor.jpg|thumb|313x313px| Misrdagi shifoxonada oʻz stolida bir ayol shifokor. Ayollar hali ham tibbiy kasblarda toʻliq ishtirok etishda qiyinchiliklarga duch kelayotgan boʻlsa-da, ayollar tobora koʻproq tan olinmoqda va butun dunyo boʻylab tibbiyotga qoʻshilmoqda.]]

'''Ayollarning tibbiyotda''', xususan, [[Xirurgiya|jarrohlik amaliyotida]] va [[shifokor]] sifatida mavjudligi tarixning eng qadimgi davridan kuzatilgan. Ayollar tibbiy sohalarda erkaklarnikiga qaraganda tarixan pastroq ishtirok etishgan, ularning bandlik darajasi irqi, ijtimoiy- iqtisodiy holati va [[geografiya]]siga qarab oʻzgarib turadi.

Ayollarning norasmiy tibbiyot amaliyoti, masalan, gʻamxoʻrlik yoki sogʻliqni saqlash sohasi mutaxassislari sifatida keng tarqalgan. XX asr boshidan beri dunyoning aksariyat mamlakatlari ayollarga tibbiy taʼlim olish imkoniyatiga ega. Hamma mamlakatlar ham teng bandlik imkoniyatlarini taʼminlamaydi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Discrimination|ish=Women's Human Rights|sana=1999|nashriyot=[[Human Rights Watch]]|url=https://www.hrw.org/worldreport99/women/women3.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20081114195509/http://www.hrw.org/worldreport99/women/women3.html|arxivsana=14-noyabr 2008-yil}}&lt;/ref&gt; va gender tengligiga hali tibbiyot mutaxassisliklarida va butun dunyoda erishilmagan.&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|date=2004-yil sentabr|title=Gender and academic medicine: impacts on the health workforce|url=https://archive.org/details/sim_british-medical-journal_2004-10-02_329_7469/page/792|journal=British Medical Journal|volume=329|issue=7469|pages=792–795|pmid=15459056|doi=10.1136/bmj.329.7469.792|pmc=521007}}&lt;/ref&gt;

== Tarixi ==

=== Qadimgi tibbiyot ===
Ayollarning [[tibbiyot]] sohasida ishtirok etishi bir qancha ilk sivilizatsiyalarda qayd etilgan. Qadimgi [[Qadimgi Misr|Misr]] qirolligidagi misrlik Peseshet, bir yozuvda „ayol shifokorlarning nazoratchisi“ sifatida tasvirlangan, fan tarixidagi eng qadimgi ayoldir. Ubartum miloddan avvalgi 2050-yillarda [[Mesopotamiya]]da yashagan va bir necha shifokorlar oilasidan chiqqan. [[Agameda (Avgiy qizi)|Agamede]] [[Homer|Gomer]] tomonidan [[Troya urushi|Troyan urushidan]] oldin [[qadimgi Yunoniston]]da shifokor sifatida tilga olingan. Agnodice eramizdan avvalgi IV asrda [[Afina (shahar)|Afinada]] qonuniy faoliyat yuritgan birinchi ayol [[shifokor]] edi. Metrodora shifokor edi va odatda birinchi ayol tibbiyot yozuvchisi sifatida qabul qilindi.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; Uning &quot; ''Ayollar kasalliklari va davolari toʻgʻrisida'' &quot; kitobi ayol tomonidan yozilgan eng qadimgi tibbiy kitob boʻlib, koʻplab boshqa ayol shifokorlar tomonidan havola qilingan.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; U oʻz asarlarining koʻp qismini [[Gippokrat]] mafkuralariga bogʻlagan.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=The Most Influential Women in Medicine: From The Past to the Present|url=http://www.medicaldaily.com/most-influential-women-medicine-past-present-270560|ish=Medical Daily|qaralgan sana=24-sentabr 2017-yil|til=inglizcha|sana=4-mart 2014-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170924100657/http://www.medicaldaily.com/most-influential-women-medicine-past-present-270560|arxivsana=24-sentabr 2017-yil}}&lt;/ref&gt;

=== Oʻrta asr Yevropasi ===
[[Fayl:Hildegard_von_Bingen.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/Hildegard_von_Bingen.jpg/180px-Hildegard_von_Bingen.jpg|thumb| Bingenlik Hildegard, ''Causae et Curae'' ni yozgan oʻrta asr nemis abbessi, 1175.]]
[[Oʻrta asr]]larda monastirlar ayollar uchun markazlashtirilgan taʼlim joyi boʻlgan va bu jamoalarning baʼzilari ayollarga ilmiy [[Ilmiy tadqiqot|tadqiqotlarga]] hissa qoʻshish imkoniyatini bergan. Bunga misol sifatida [[Nemislar|nemis]] abbessi Bingenlik Xildegardni keltirish mumkin, uning sermahsul asarlari turli ilmiy mavzularni, jumladan, [[tibbiyot]], [[botanika]] va [[Tabiatshunoslik|tabiat tarixini]] davolashni oʻz ichiga oladi ({{Circa|1151}} — 58).&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.staff.uni-mainz.de/horst/hildegard/documents/flanagan.html|sarlavha=Hildegard von Bingen (1098—1179)|muallif=Sabina Flanagan|nashriyot=University of Adelaide|arxivurl=https://web.archive.org/web/20050406172530/http://www.staff.uni-mainz.de/horst/hildegard/documents/flanagan.html|arxivsana=2005-04-06|kirish sanasi=11-oktabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt; U Germaniyaning birinchi ayol [[shifokor]]i hisoblanadi.&lt;ref name=&quot;hildegard&quot;&gt;{{Ensiklopediya manbasi|title=Hildegard von Bingen|encyclopedia=Key Figures in Medieval Europe – An Encyclopedia|editor=Richard K. Emmerson|author=Gertrud Jaron Lewis|pages=229–30|publisher=Routledge|year=2006|isbn=978-0-415-97385-4|location=Great Britain}}&lt;/ref&gt;

Oʻrta asrlarda ayollar shifo texnikasi va tibbiy taʼlimning bir qancha qobiliyatlarida qatnashdilar. Ayollar bu davrda tibbiyot xodimlarining tanlangan saflarini egallagan.&lt;ref name=&quot;jstor.org&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Green|first1=Monica|title=Women's Medical Practice and Health Care in Medieval Europe|url=https://archive.org/details/sim_signs_winter-1989_14_2/page/434|journal=Signs|date=1989|volume=14|issue=2|pages=434–473|doi=10.1086/494516|pmid=11618104|jstor=3174557}}&lt;/ref&gt; Ular oʻsimlikshunoslar, doyalar, [[jarroh]]lar, sartaroshlar, hamshiralar va anʼanaviy [[Empirizm|empiriklar boʻlib ishlaganlar]].&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Minkowski|first1=William L.|title=Women healers of the middle ages: selected aspects of their history.|url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-public-health_1992-02_82_2/page/288|journal=American Journal of Public Health|date=1992|volume=82|issue=2|pages=288–295|doi=10.2105/ajph.82.2.288|pmid=1739168|pmc=1694293}}&lt;/ref&gt; Ayol tabiblari faqat ayollarni davolash bilan cheklanib qolmay, koʻpchilik bemorlarni davolaganlar.  1273—1410-yillar oraligʻida Italiyaning Neapol shahrida jarroh sifatida tasvirlangan 24 ayolning ismlari qayd etilgan va 1387-yil oraligʻida Germaniyaning Frankfurt shahrida 15 nafar amaliyotchi ayolga murojaat qilingan, ularning aksariyati yahudiy boʻlgan va hech biri doya sifatida taʼriflanmagan.&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Siraisi|first=Nancy G.|title=Medieval and Early Renaissance Medicine: An Introduction to Knowledge and Practice|date=15-may 2009-yil|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-76131-2|page=27}}&lt;/ref&gt;

Ayollar, shuningdek, oʻz faoliyatlarini yozma ravishda qayd etmasdan, akusherlik va shifo sanʼati bilan shugʻullanganlar va qishloq joylarda yoki tibbiy yordam olish imkoniyati kam boʻlgan joylarda shugʻullanishgan. Oʻrta asrlarda jamiyat ayollarning shifokor rolini cheklab qoʻydi. XIII asrda universitetlarda tibbiyot fakultetlari tashkil etilgandan soʻng, ayollar ilgʻor tibbiy taʼlimdan chetlashtirildi.&lt;ref name=&quot;jstor.org&quot;/&gt; Litsenziya olish uchun ayollar nomaqbul boʻlgan ruhoniylik qasamyodlarini talab qila boshladilar va shifokor sifatida erkaklar ustunlik qildi.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;

Koʻp hollarda ayollar erkaklar tomonidan noqonuniy xatti-harakatlarda ayblanib, ularning niyatlarini shubha ostiga qoʻyishga qarshi kurashishlari kerak edi. Agar ular notoʻgʻri ishda ayblanmagan boʻlsa, unda ayollar ham ruhoniy, ham fuqarolik organlari tomonidan „jodugar“ deb hisoblangan.&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Minkowski|first1=WL|title=Women healers of the middle ages: selected aspects of their history|url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-public-health_1992-02_82_2/page/288|date=1992|journal=Am J Public Health|pmc=1694293|pmid=1739168|volume=82|issue=2|pages=288–95|doi=10.2105/ajph.82.2.288}}&lt;/ref&gt; Jarrohlar va sartarosh-jarrohlar koʻpincha gildiyalarga boʻlingan, ular litsenziya tazyiqlariga qarshi uzoqroq turishlari mumkin edi. Boshqa gildiyalar singari, bir qator sartarosh-jarrohlar gildiyalari oʻz aʼzolarining qizlari va xotinlariga, odatda, erkak vafotidan keyin gildiyaga aʼzo boʻlishga ruxsat berdilar. Londonlik Ketrin jarroh, jarroh Tomasning qizi va jarroh Uilyamning singlisi 1286-yilda gildiyaga tegishli edi&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Rawcliffe|first=Carole|title=Medicine and Society in Later Medieval England|date=1997|publisher=Sutton|location=Stroud, Gloucestershire|isbn=978-0-7509-1497-0}}&lt;/ref&gt; Linkoln, Norvich, Dublin va York gildiyalaridagi ayol aʼzolarni hujjatlashtirish davr oxirigacha davom etadi.

Homilador ayollarga tugʻish va undan keyingi parvarishlashda yordam beradigan doyalar faqat ayollarni oʻz ichiga oladi. Doyalar shifokor ayollarning uchdan bir qismini tashkil qiladi.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt; Erkaklar oʻzlarini ayollarning tibbiy yordamiga jalb qilmadilar; ayollar erkaklar sogʻligʻini saqlashga jalb qilinmagan.&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Green|first1=Monica|title=Women's Medical Practice and Health Care in Medieval Europe|url=https://archive.org/details/sim_signs_winter-1989_14_2/page/434|journal=Signs: Journal of Women in Culture and Society|jstor=3174557|volume=14|issue=2|pages=434–473|doi=10.1086/494516|pmid=11618104|year=1989}}&lt;/ref&gt; [[Italiya]]ning janubiy sohilidagi Salerno shahri &lt;nowiki&gt;XII&lt;/nowiki&gt; asrda tibbiy taʼlim va amaliyot markazi edi. Salerno shifokori Trota Salernoda oʻzining bir qator tibbiy amaliyotlarini bir nechta yozma toʻplamlarda jamlagan. U bilan bogʻliq boʻlgan ayollar tabobatiga oid bir asar, ''De curis mulierum'' („Ayollar uchun davolash usullari toʻgʻrisida“) Oʻrta asrlarda Yevropada tarqalgan uchta matndan iborat &quot; ''Trotula'' &quot; ansambli deb nomlanuvchi asarning asosini tashkil etdi. Trotaning oʻzi Fransiya va Angliyaga qadar keng tarqalgan obroʻga ega boʻldi. Boshqa Salernitan shifokorlarining yozuvlarida mahalliy empirik amaliyotlar haqida baʼzi fikrlarni beruvchi ''mulieres Salernitane'' („Salernitan ayollar“) haqida havolalar mavjud.&lt;ref&gt;Monica H. Green, ed. and trans., ''The 'Trotulaʼ: A Medieval Compendium of Womenʼs Medicine'' (Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 2001).&lt;/ref&gt;

Italiyalik shifokor Dorotea Bukka 1390-yildan qirq yildan ortiq vaqt davomida Boloniya universitetida falsafa va tibbiyot kafedrasi boʻlib ishlagan&lt;ref name=&quot;wise&quot;&gt;{{jurnal manbasi|title=A Woman Is Wise: The Influence of Civic and Christian Humanism on the Education of Women in Northern Italy and England during the Renaissance|journal=Ex Post Facto: Journal of the History Students at San Francisco State University|volume=XI|year=2002|url=http://userwww.sfsu.edu/~epf/2002/edwards.html|access-date=31-yanvar 2011-yil|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110606144530/http://userwww.sfsu.edu/~epf/2002/edwards.html|archivedate=6-iyun 2011-yil}}&lt;/ref&gt; Tibbiyotga hissa qoʻshgan boshqa italiyalik ayollar orasida Abella, Jaklin Felice de Almania, Alessandra Giliani, Rebekka de Guarna, Margarita, Merkuriade (&lt;nowiki&gt;XIV&lt;/nowiki&gt; asr), Konstans Kalenda, Klaris di Durisio (&lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asr), Konstansa, [[Mariya Incarnata|Mariya Inkarasio]] va Txomasinata bor.&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=1bRDlCf0FcgC&amp;q=abella+medicine&amp;pg=PA87|title=Old Time Makers of Medicine|first=James J.|last=Walsh|publisher=Plain Label Books|isbn=9781603032261}}&lt;/ref&gt;

=== Oʻrta asr islom dunyosi ===
Oʻrta asrlardagi islom dunyosi uchun ayol shifokorlar haqida juda kam maʼlumot maʼlum boʻlsa-da, ayollar muayyan darajada tibbiy amaliyot bilan muntazam shugʻullanishgan.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; Erkak tibbiyot yozuvchilari muayyan muolajalar yoki vaziyatlarni tasvirlashda ayol amaliyotchilarning (a ''ṭabība'') borligiga ishora qiladilar.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; &lt;nowiki&gt;X&lt;/nowiki&gt; asr oxiri — &lt;nowiki&gt;XI&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida Andalusiy tabibi va jarrohi az-Zahraviy ayol bemorlarga amaliyot oʻtkazayotgan erkak shifokorlar uchun jinsiy aʼzolarga tegish zarurati tufayli baʼzi tibbiy muolajalar qiyin boʻlganini yozgan.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; Erkak amaliyotchidan protsedurani bajara oladigan ayol shifokor yoki amaldor shifokor yoki erkak jarrohdan koʻrsatma olgan doya topish talab qilingan.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; Amaliyotchi ayolning mavjudligi toʻgʻridan-toʻgʻri dalillar orqali aniq boʻlmasa ham, xulosa chiqarish mumkin.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;Monica H. Green, &quot;History of Science, &quot; ''Encyclopedia of Women and Islamic Cultures''. Volume I: ''Methodologies, Paradigms and Sources'', Suad Joseph, general editor (Leiden: E. J. Brill, 2003), pp. 358-61; Peter Pormann, &quot;Female Patients and Practitioners in Medieval Islam, &quot; ''The Lancet'' 373 (9 May 2009), pp. 1598-99.&lt;/ref&gt; Ayollar sogʻligʻini saqlashda doyalar muhim rol oʻynadi. Bu amaliyotchilar uchun ham oʻz hunarining obroʻ-eʼtibori ([[ibn Xaldun]] buni oliyjanob hunar, „sivilizatsiya uchun zarur narsa“ deb ataydi) nuqtai nazaridan ham, tarixiy ayollar haqidagi biografik maʼlumotlar jihatidan ham batafsilroq maʼlumotlar mavjud.&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Giladi Avner|year=2010|title=Liminal Craft, Exceptional Law: Preliminary Notes on Midwives in Medieval Islamic Writings|url=https://archive.org/details/sim_international-journal-of-middle-east-studies_2010-05_42_2/page/185|journal=International Journal of Middle East Studies|volume=42|issue=2|pages=185–202|doi=10.1017/s0020743810000012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Jean-Pierre Molénat, &quot;Priviligiées ou poursuivies: quatre sages-femmes musulmanes dans la Castille du XVe siècle, &quot; ''Identidades marginales'', ed. Cristina de la Puente, Estudios onomástico-biográficos de al-Andalus, 13 (Madrid: Consejo Superior de Investigaciones Científicas, 2003), 413-30.&lt;/ref&gt; Oʻrta asrlar islom olamida ayol tomonidan yozilgan maʼlum tibbiy risola hozirgacha aniqlanmagan.

=== Xitoyda Gʻarb tibbiyoti ===
Xitoyda ming yillar davomida oʻsimlik dori-darmonlari, [[Igna sanchib davolash|akupunktur]], [[massaj]] va boshqa davolash usullaridan foydalanishga asoslangan anʼanaviy xitoy tabobati qoʻllangan. Gʻarb tibbiyoti Xitoyga &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asrda, asosan, London Missionerlik Jamiyati (Buyuk Britaniya), Metodistlar cherkovi (Buyuk Britaniya) va Presviterian cherkovi (AQSh) kabi turli xristian missiya tashkilotlaridan yuborilgan tibbiy missionerlar tomonidan kiritilgan. 1839-yilda London missionerlik jamiyati tomonidan yuborilgan tibbiy missioner Benjamin Xobson (1816—1873) Xitoyning Guanchjou shahrida Wai Ai klinikasini (kíngíngín)&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://blog.ifeng.com/article/46027.html|sarlavha=回眸：当年传教士进羊城_MW悦读室之岭南话廊_凤凰博报- 博采众家之言 报闻公民心声-凤凰网|nashriyot=Blog.ifeng.com|qaralgan sana=2-iyul 2012-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130313042953/http://blog.ifeng.com/article/46027.html|arxivsana=13-mart 2013-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://mall.cnki.net/magazine/Article/GDSI199901009.htm|sarlavha=合信的《全体新论》与广东士林-《广东史志》1999年01期-中国知网|nashriyot=Mall.cnki.net|sana=2012-02-03|kirish sanasi=2-iyul 2012-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131007074316/http://mall.cnki.net/magazine/Article/GDSI199901009.htm|arxivsana=7-oktabr 2013-yil}}&lt;/ref&gt; tashkil etdi. Xitoy uchun Gonkong tibbiyot kolleji 1887-yilda London Missionerlar Jamiyati tomonidan tashkil etilgan boʻlib, uning birinchi bitiruvchisi (1892-yilda) [[Sun Yat-sen]].

Erkaklar va ayollar bir-biriga yaqin boʻlmasliklari kerak boʻlgan ijtimoiy odat tufayli, xitoylik ayollar Gʻarb erkak shifokorlari tomonidan davolanishni istamadi. Bu ayol shifokorlarga ehtiyoj tugʻdirdi. Ulardan biri &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr oʻrtalarida [[Fuchjou]] shahrida kasalxona qurgan Metodist Yepiskop cherkovining Sigourney Trask edi. Trask, shuningdek, mahalliy qiz Xu King Engni Ogayo shtati Uesliyan ayollar kollejida tibbiyotda oʻqishga taklif qildi va Xu Fuzhouda gʻarbiy tibbiyot amaliyotiga qaytish niyatida boʻlgan. Oʻqishni tamomlagandan soʻng, Xyu 1899-yilda Fuzhou shahridagi Vulston memorial kasalxonasida doimiy shifokor boʻldi va bir nechta ayol shifokorlarni tayyorladi.&lt;ref name=&quot;Burton&quot;&gt;{{kitob manbasi|title=Notable Women of Modern China|last=Burton|first=Margaret E.|authorlink=Margaret E. Burton|location=New York|publisher=Fleming H. Revell|date=1912|url=http://www.gutenberg.org/ebooks/14492|accessdate=16-mart 2017-yil}}&lt;/ref&gt; Boshqa bir ayol tibbiy missioner Meri X. Fulton (1854—1927)&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=04TOSAAACAAJ|title=Inasmuch|last=Mary H. Fulton|editor=The United Study of Forring|publisher=BiblioBazaar|year=2010|isbn=978-1140341796|accessdate=10-oktabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt; Presviterian cherkovining (AQSh) Xorijiy missiyalar kengashi tomonidan Xitoyda ayollar uchun birinchi tibbiyot kollejini ochish uchun yuborilgan. Ayollar uchun Xekett tibbiyot kolleji nomi bilan tanilgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=PANG Suk Man|url=http://lib-nt2.hkbu.edu.hk/cil-image/theses/abstracts/b15564174a.pdf|sarlavha=The Hackett Medical College for Women in China (1899—1936)|nashriyot=Hong Kong Baptist University|sana=1998-yil fevral|qaralgan sana=10-oktabr 2015-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151016090221/http://lib-nt2.hkbu.edu.hk/cil-image/theses/abstracts/b15564174a.pdf|arxivsana=16-oktabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=XC1Nlk3qxSkC|title=American Doctors in Canton: Modernization in China, 1835–1935|last=Guangqiu Xu|publisher=Transaction Publishers|year=2011|isbn=978-1412818292|page=131|accessdate=12-dekabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=kzH2HAAACAAJ|title=Hackett Medical College for Women, Turner Training School for Nurses, David Gregg Hospital for Women and Children: Bulletin, 1924–1925|publisher=The College|year=1924|accessdate=13-avgust 2015-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.cqvip.com/qk/83891A/200203/6479902.html|sarlavha=中国近代第一所女子医学院－－夏葛医学院-【维普网】-仓储式在线作品出版平台-|nashriyot=Cqvip.com|kirish sanasi=2-iyul 2012-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130523093710/http://www.cqvip.com/qk/83891A/200203/6479902.html|arxivsana=23-may 2013-yil}}&lt;/ref&gt; bu kollej [[Guanchjou|Xitoyning Guanchjou]] shahrida joylashgan boʻlib, Edvard AK Xakett (1851) tomonidan katta xayriya hisobidan ochilgan. −1916). Kollej 1902-yilda tashkil etilgan va toʻrt yillik oʻquv dasturini taklif qilgan. 1915-yilga kelib 60 dan ortiq talaba bor edi. Aksariyat talabalar Fultonning taʼsiri tufayli xristian boʻlishdi. Kollej nasroniylik va zamonaviy tibbiyotni yoyish va xitoylik ayollarning ijtimoiy mavqeini oshirishga qaratilgan edi. Ushbu kollej bitiruvchilari orasida Chau Li-sun (1890—1979) va Vong Yuen-hing bor edi, ularning ikkalasi ham 1910-yillarning oxirida bitirgan va keyin Guangdong provinsiyasidagi kasalxonalarda shifokorlik qilgan.

== &lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asr Amerikasida akusherlik ==
Oʻsha paytda ayollar egallagan turli kasblardan doyalik eng yuqori maosh oladigan sohalardan biri edi.&lt;ref name=&quot;Ulrich&quot;&gt;{{kitob manbasi|last=Ulrich|first=Laurel Thatcher|title=A Midwife's Tale: The Life of Martha Ballard, Based on Her Diary, 1785–1812|url=https://archive.org/details/midwifestalelife00ulri|date=1990|publisher=Knopf|location=New York}}&lt;/ref&gt; &lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asrda uy xoʻjaliklarida bolalarning koʻpligi, asosan, qisman yollangan yordam va oʻlim darajasining kamayishi bilan bogʻliq edi.&lt;ref name=&quot;McMillen&quot;&gt;{{kitob manbasi|last=McMillen|first=Sally Gregory|url=https://archive.org/details/motherhoodinolds0000mcmi|title=Motherhood in the Old South: Pregnancy, Childbirth and Infant Rearing|date=1990|publisher=Louisiana State University Press|isbn=978-0807115176}}&lt;/ref&gt; Tugʻilishdagi asoratlarning yuqori ehtimoliga qaramay, amerikalik doya Marta Ballard, xususan, sogʻlom onalarga sogʻlom chaqaloqlarni tugʻdirishda yuqori muvaffaqiyatlarga erishdi.&lt;ref name=&quot;Ulrich&quot; /&gt;

== Ayollar salomatligi harakati, 1970-yillar ==
1970-yillar Qoʻshma Shtatlardagi tibbiyot maktabiga kirish va bitiruvchi ayollar sonining koʻpayishini qayd etdi.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; 1930-yildan 1970-yilgacha, yaʼni 40 yil davomida 14 mingga yaqin ayol tibbiyot institutini tamomladi.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; 1970—1980-yillarda 10 yil davomida 20 mingdan ortiq xotin-qizlar tibbiyot institutini tamomladilar.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;Paludi, Michele A. and Gertrude A. Streuernage, ed., Foundations for a Feminist Restructuring of the Academic Disciplines (New York: Harrington Park Press, 1990), p. 236.&lt;/ref&gt; Tibbiyot sohasida ayollarning bunday koʻpayishi ham siyosiy, ham madaniy oʻzgarishlar bilan bogʻliq. Qoʻshma Shtatlardagi ikkita qonun ayollar uchun tibbiyot sohasidagi cheklovlarni bekor qildi — 1972-yildagi Oliy taʼlim toʻgʻrisidagi qonunga oʻzgartirishlar kiritishning 1975-yildagi sogʻliqni saqlash xizmati toʻgʻrisidagi qonun, jinsga koʻra kamsitishni taqiqlaydi.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; 1970-yil noyabr oyida Amerika Tibbiyot kollejlari assotsiatsiyasi assambleyasi tibbiyot sohasida teng huquqlar uchun yigʻildi.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;

Oʻn yil davomida ayollarning oʻzlari haqidagi gʻoyalari va ularning tibbiyot sohasiga boʻlgan munosabati [[Ayollar huquqlari harakati|ayollarning feministik harakati]] tufayli oʻzgarib bordi.&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt; Tibbiyot sohasida ayollarning keskin koʻpayishi shifokor va bemor munosabatlarining rivojlanishiga, terminologiya va nazariyaning oʻzgarishiga olib keldi.&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt; Shikoyat qilingan va oʻzgartirilgan tibbiy amaliyot sohalaridan biri [[ginekologiya]] edi.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;Kline, Wendy. ''Bodies of Knowledge: Sexuality, Reproduction, and Womenʼs Health in the Second Wave'' (University of Chicago Press, 2010).&lt;/ref&gt; Muallif Vendi Klaynning taʼkidlashicha, „yosh kelinlar toʻy kechasiga tayyor boʻlishlarini taʼminlash uchun [shifokorlar] tos boʻshligʻini tekshirishni jinsiy aloqa oʻrgatish shakli sifatida ishlatishgan“.&lt;ref&gt;Kline, ''Bodies of Knowledge: Sexuality, Reproduction, and Womenʼs Health in the Second Wave,'' p 4.&lt;/ref&gt;

Tibbiyot maktabiga oʻqishga kirgan ayollarning soni koʻp boʻlgani sababli, ginekologiya kabi tibbiy amaliyotlar shubha ostiga olindi va keyinchalik oʻzgartirildi.&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt; 1972-yilda Ayova universiteti tibbiyot fakulteti tos va koʻkrak tekshiruvi uchun yangi oʻquv dasturini yaratdi.&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt; Talabalar ham shifokor, ham bemor rolini bajarib, har bir talabaga protsedurani tushunishga va yumshoqroq, hurmatli tekshiruv yaratishga imkon beradi.&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt; 70-yillar davomida mafkura va amaliyotlardagi oʻzgarishlar tufayli 1980-yilga kelib 75 dan ortiq maktab ushbu yangi usulni qoʻlladi.&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;Paludi and Streuernage, ''Foundations for a Feminist Restructuring of the Academic Disciplines'', p. 241.&lt;/ref&gt;

Tibbiyot sohasiga ayollar va feministik huquqlar harakati bilan bir qatorda ayollar salomatligini [[Suriya hududiy boʻlinishi|muhofaza]] qilishning muqobil usullarini izlagan ayollar salomatligi harakati ham paydo boʻldi. Bu oʻz-oʻziga yordam beradigan kitoblarni yaratish orqali sodir boʻldi, ayniqsa ''&quot;Bizning tanamiz: ayollar uchun kitob&quot;''.&lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;Boston Womenʼs Health Book Collective Staff, ''Our Bodies, Ourselves: A Book by and for Women'' (Boston: Simon and Schuster Trade, 1976).&lt;/ref&gt; Ushbu kitob ayollarga oʻz tanalarini tushunishga yordam beradigan „qoʻllanma“ berdi. Bu kasalxonada davolanish va shifokorlarning amaliyotiga qarshi chiqdi.&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt; Oʻz-oʻziga yordam berish kitoblaridan tashqari, koʻplab yordam markazlari ochildi: doyalar tomonidan boshqariladigan tugʻilish markazlari, xavfsiz [[abort]] markazlari va ayollarga oʻz tanasini oʻrgatish uchun darslar, ularning barchasi ayollarga befarq yordam koʻrsatishdan iborat.&lt;ref name=&quot;:9&quot;&gt;Schulman, Bruce J. The Seventies: The Great Shift in American Culture, Society, and politics. (Da Capo Press, 2002), p. 174.&lt;/ref&gt; Ayollar salomatligi harakati, tibbiyot sohasi bilan shugʻullanuvchi ayollar bilan birga, koʻkrak saratoni va bachadon nayi saratoni kabi ayollar kasalliklari haqida tadqiqot va xabardorlik uchun eshiklarni ochdi.&lt;ref name=&quot;:9&quot; /&gt;

Tibbiyot tarixidagi olimlar ushbu sohadagi ayollar haqida baʼzi tadqiqotlarni ishlab chiqdilar — kashshof ayol shifokorlarning tarjimai hollari 1960-yillarga qadar keng tarqalgan edi — va tibbiyotda ayollarni oʻrganish 1960-yillarda ayollar harakatining paydo boʻlishi bilan alohida ildiz otdi.

== Zamonaviy tibbiyot ==
[[Fayl:Wafaa_El-Sadr.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dd/Wafaa_El-Sadr.jpg/220px-Wafaa_El-Sadr.jpg|thumb| Vafaa El-Sadr, Misrlik [[Epidemiologiya|epidemiolog]] va MakArtur Fellow, 2010-yil.]]
[[Fayl:Monique_Frize_(2791666823).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/60/Monique_Frize_%282791666823%29.jpg/220px-Monique_Frize_%282791666823%29.jpg|thumb| Monik Frize (markazda), Kanadalik akademik va biotibbiyot muhandisi, 2008-yil.]]
[[Fayl:Awa_Marie_Coll-Seck.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dc/Awa_Marie_Coll-Seck.jpg/220px-Awa_Marie_Coll-Seck.jpg|thumb| Ava Mari Kol-Sek, [[Senegal]]ning sobiq sogʻliqni saqlash vaziri, 2009-yilda.]]
1540-yilda [[Henry VIII|Angliyalik Genrix VIII]] sartarosh-jarrohlar kompaniyasining nizomini berdi;&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Ellis|first1=Harold|date=2001-yil oktabr|title=The Company of Barbers and Surgeons|url=https://archive.org/details/sim_royal-society-of-medicine-great-britain-journal_2001-10_94_10/page/548|journal=Journal of the Royal Society of Medicine|volume=94|issue=10|pages=548–549|doi=10.1177/014107680109401022|pmc=1282221}}&lt;/ref&gt; bu sogʻliqni saqlash kasblarining (yaʼni jarrohlar va sartaroshlarning) ixtisoslashuviga olib kelgan boʻlsa-da, ayollarga kasbiy faoliyat bilan shugʻullanish taqiqlangan.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;The History of Women in Surgery, by Debrah A. Wirtzfeld, MD&lt;/ref&gt; Ayollar bu vaqt davomida Angliyada va oxir-oqibat Shimoliy Amerikada keyingi bir necha asrlar davomida rasmiy tayyorgarliksiz yoki tan olinmasdan mashq qilishni davom ettirdilar.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Ayollarning tibbiyot kasbidagi ishtiroki, odatda, tibbiyot professionallashgan oʻn yilliklar davomida huquqiy va ijtimoiy amaliyotlar bilan cheklandi.&lt;ref name=&quot;Ehrenreich-English-1973-Witches&quot;&gt;See generally [[Barbara Ehrenreich]] &amp; [[Deirdre English]], ''Witches, Midwives, and Nurses'' (1973).&lt;/ref&gt; Ayollar sogʻliqni saqlashning ittifoqdosh kasblarida (hamshiralik, akusherlik va boshqalar) ochiq ravishda tibbiyot bilan shugʻullangan shuningdek, XIX va XX asrlar davomida ayollar dunyoning koʻp joylarida tibbiy taʼlim va tibbiy ish olishda sezilarli yutuqlarga erishdilar. Bu yutuqlar baʼzan muvaffaqiyatsizliklar bilan tugardi; masalan, Meri Rot Uolsh &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asrning birinchi yarmida AQShda ayol shifokorlar ''sonining qisqarishini'' hujjatlashtirib, 1950-yilda 1900-yildagiga qaraganda kamroq shifokor ayollar borligini qayd etgan&lt;ref name=&quot;Walsh-1977&quot;&gt;Walsh, 1977.&lt;/ref&gt; Yigirmanchi asrning ikkinchi yarmida ayollar umuman olganda katta yutuqlarga erishdilar. Masalan, Qoʻshma Shtatlarda ayollar 1969-yilda AQSh tibbiyot maktablarida oʻqishga kirganlarning 9 %ini tashkil qilgan; bu 1976-yilda 20 % ga oshgan edi&lt;ref name=&quot;Walsh-1977&quot; /&gt; 1985-yilga kelib, ayollar amaliyotchi amerikalik shifokorlarning 16 %ini tashkil etdi.&lt;ref name=&quot;Morantz-Sanchez-2001-preface&quot;&gt;Morantz-Sanchez, Preface.&lt;/ref&gt;

&lt;nowiki&gt;XXI&lt;/nowiki&gt; asrning boshlarida sanoati rivojlangan mamlakatlarda ayollar sezilarli yutuqlarga erishdilar, ammo hali ham tibbiyot kasbida tenglikka erisha olishmadi. 2003-yildan beri baʼzi sanoati rivojlangan mamlakatlarda ayollar tibbiyot maktablarida paritetga erishdilar, bu esa Qoʻshma Shtatlar tibbiyot maktabiga daʼvogarlarning koʻp qismini tashkil qiladi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sana=3-noyabr 2003-yil|sarlavha=Applicants to U.S. Medical Schools Increase; Women the Majority for the First Time|url=http://www.aamc.org/newsroom/pressrel/2003/031104.htm|arxivurl=https://web.archive.org/web/20070223144825/http://www.aamc.org/newsroom/pressrel/2003/031104.htm|arxivsana=23-fevral 2007-yil|nashriyot=[[Association of American Medical Colleges]]|iqtibos=Women made up the majority of medical school applicants for the first time ever}}&lt;/ref&gt; 2007—2008-yillarda tibbiyot maktablariga abituriyentlarning 49 % va qabul qilinganlarning 48,3 % ayollarni tashkil etdi.&lt;ref name=&quot;aamc2007&quot;&gt;{{Cite report|url=http://www.aamc.org/data/facts/charts1982to2007.pdf|title=U.S. Medical School Applicants and Students 1982-83 to 2007-08|publisher=AAMC|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080704131335/http://www.aamc.org/data/facts/charts1982to2007.pdf|archivedate=2008-07-04}}&lt;/ref&gt; Amerika Tibbiyot Kollejlari Assotsiatsiyasi (AAMC) maʼlumotlariga koʻra, 2010—2011-yillarda AQShda berilgan tibbiy darajalarning 48,4 % (8,396) ayollar tomonidan qoʻlga kiritilgan, bu 1982—1983-yillarda 26,8 % dan oshgan.&lt;ref name=&quot;aamc2011&quot;&gt;{{Cite report|url=https://www.aamc.org/download/153708/data/|title=U.S. Medical School Applicants and Students 1982–1983 to 2011–2012|publisher=AAMC|access-date=11-oktabr 2015-yil|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140626090814/https://www.aamc.org/download/153708/data/|archivedate=2014-06-26|work=aamc.org}}&lt;/ref&gt; Tibbiyot sohasida ayollar koʻproq ishtirok etayotgan boʻlsa-da, 2013—2014-yillardagi tadqiqot tibbiyotning akademik sohasida rahbarlik lavozimlarida ayollarning sezilarli darajada kamligi haqida xabar berdi. Ushbu tadqiqot shuni koʻrsatdiki, ayollar dekanlarning 16 %ini, professorlarning 21 %ini va professor-oʻqituvchilarning 38 %ini erkaklarga nisbatan tashkil qiladi.

Umuman olganda, tibbiyot amaliyoti nomutanosib ravishda erkaklar boʻlib qolmoqda. Sanoati rivojlangan mamlakatlarda tibbiyot talabalarining jinsi boʻyicha soʻnggi tenglik hali amalda tenglikka aylangani yoʻq. Koʻpgina rivojlanayotgan mamlakatlarda na tibbiyot maktabi, na amaliyot gender tengligiga yaqinlashmaydi.  Bundan tashqari, tibbiyot kasbida kamchiliklar mavjud: jarrohlik kabi baʼzi tibbiyot mutaxassisliklarida erkaklar ustunlik qiladi, boshqa ixtisosliklar esa sezilarli darajada ayollar ustunlik qiladi yoki shunday boʻlib bormoqda. Misol uchun, Qoʻshma Shtatlarda ayol shifokorlar pediatriya boʻyicha erkak shifokorlardan, ayollar rezidentlari esa oilaviy tibbiyot, akusherlik va ginekologiya, patologiya va psixiatriya boʻyicha erkaklardan koʻp.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sana=25-sentabr 2015-yil|sarlavha=AMA (WPC) Table 16 – Physician Specialties by Gender- 2006|url=http://www.ama-assn.org/ama/pub/category/16229.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20071102101755/http://www.ama-assn.org/ama/pub/category/16229.html|arxivsana=2-noyabr 2007-yil|qaralgan sana=10-oktabr 2015-yil|ish=Women Physicians Congress (WPC)}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sana=25-sentabr 2015-yil|sarlavha=AMA (WPC) Table 4 – Women Residents by Specialty – 2005|url=http://www.ama-assn.org/ama/pub/category/12915.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20041022162222/http://www.ama-assn.org/ama/pub/category/12915.html|arxivsana=22-oktabr 2004-yil|qaralgan sana=10-oktabr 2015-yil|ish=Women Physicians Congress (WPC)}}&lt;/ref&gt;

Hamshiralik sohasida ayollar ustunlik qilishda davom etmoqda. 2000-yilda Qoʻshma Shtatlarda roʻyxatdan oʻtgan hamshiralarning 94,6 %i ayollar edi.&lt;ref&gt;{{Citation|title=The Registered Nurse Population|date=2000-yil mart|url=http://bhpr.hrsa.gov/healthworkforce/reports/rnsurvey/rnss1.htm|journal=bhpr.hrsa.gov|archiveurl=https://web.archive.org/web/20030212144558/http://bhpr.hrsa.gov/healthworkforce/reports/rnsurvey/rnss1.htm|access-date=11 October 2015|archivedate=12-fevral 2003-yil}}&lt;/ref&gt; Umuman olganda, AQShda sogʻliqni saqlash sohalarida ayollar taxminan 14,8 ni tashkil qiladi.(2011-yil holatiga koʻra)&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Swanson|ism=Naomi|sana=13-may 2013-yil|sarlavha=Women's Health at Work|url=http://blogs.cdc.gov/niosh-science-blog/2013/05/13/womens-health-at-work/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150118223513/http://blogs.cdc.gov/niosh-science-blog/2013/05/13/womens-health-at-work/|arxivsana=18-yanvar 2015-yil|qaralgan sana=21-yanvar 2015-yil|nashriyot=National Institute for Occupational Safety and Health}}&lt;/ref&gt;

Biotibbiyot tadqiqotlari va akademik tibbiyot kasblari, yaʼni tibbiyot maktablari oʻqituvchilari ham nomutanosib ravishda erkaklardir. Milliy sogʻliqni saqlash institutlari va boshqa tadqiqotchilar tomonidan „oqish quvuri“ deb nomlangan ushbu masala boʻyicha tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, ayollar aspiranturaga kirishda erkaklar bilan tenglikka erishgan boʻlsalar-da, turli xil kamsitishlar ularning akademikning har bir bosqichida oʻqishni tashlab qoʻyishiga olib keladi. quvur liniyasi: aspirantura, postdoc, fakultet lavozimlari, xizmat muddatiga erishish; va oxir-oqibat, innovatsion ish uchun eʼtirof olishda.&lt;ref&gt;Jacob Clark Blickenstaff, „Women and Science Careers: Leaky Pipeline or Gender Filter?“, ''Gender and Education'', v.17, n.4, pp. 369-386 (Oct. 2005).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[United States National Academy of Sciences|National Academy of Sciences]], ''[[Beyond Bias and Barriers]]: Fulfilling the Potential of Women in Academic Science and Engineering''.&lt;/ref&gt;

== Akusherlik va doyalik oʻrtasidagi raqobat ==
Ayol doyalikdan erkak akusherlikka oʻtish, Amerika Tibbiyot Assotsiatsiyasining tashkil etilishi kabi tibbiy amaliyotlarning oʻsishida sodir boʻladi.&lt;ref name=&quot;Feldhusen&quot;&gt;{{veb manbasi|muallif=Feldhusen|ism=Adrian E|sana=17-yanvar 2000-yil|sarlavha=The History of Midwifery and Childbirth in America: A Time Line|url=https://midwiferytoday.com/web-article/history-midwifery-childbirth-america-time-line/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180124195639/https://midwiferytoday.com/web-article/history-midwifery-childbirth-america-time-line/|arxivsana=24-yanvar 2018-yil|qaralgan sana=24-yanvar 2018-yil|ish=Midwifery Today|nashriyot=Midwifery Today}}&lt;/ref&gt; Favqulodda vaziyatda tugʻilishga yordam berish oʻrniga, shifokorlar chaqaloqlarni tugʻishni toʻliq oʻz zimmalariga olishdi,&lt;ref name=&quot;Ulrich&quot;/&gt; Bu akusherlikning oʻsishi bilan erkak shifokorlar va ayol doyalar oʻrtasidagi raqobat hissi kuchayib borayotganiga misoldir. Ayollarning akusherlik asosida taʼlim olishi shifokorlar va sogʻliqni saqlash islohotchilari tomonidan toʻxtatildi, bu esa akusherlikni amaliyotdan tashqarida koʻrishga majbur qildi.&lt;ref name=&quot;Brodsky&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Brodsky|first1=Phyllis L|date=2008|title=Where have all the midwives gone?|journal=Journal of Perinatal Education|volume=17|issue=4|pages=48–51|doi=10.1624/105812408X324912|pmc=2582410|pmid=19436438}}&lt;/ref&gt; Ijtimoiy rollar ham akusherlik amaliyotining barham topishiga sabab boʻldi, chunki ayollar litsenziya olish uchun zarur boʻlgan taʼlimni ololmadilar va turmushga chiqqandan soʻng, ayollar uy turmush tarzini qabul qilishlari kerak edi.&lt;ref name=&quot;Feldhusen&quot; /&gt; 2018-yilda 11 826 nafar sertifikatlangan hamshira-doyalar (CNM) bor edi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=The Complexities of Physician Supply and Demand: Projections from 2018-2033|url=https://www.aamc.org/data-reports/workforce/data/complexities-physician-supply-and-demand-projections-2018-2033|kirish sanasi=5-fevral 2021-yil|ish=AAMC|til=inglizcha|qaralgan sana=19-avgust 2022-yil|arxivsana=15-may 2021-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210515085238/https://www.aamc.org/data-reports/workforce/data/complexities-physician-supply-and-demand-projections-2018-2033}}&lt;/ref&gt; 2019-yilda akusherlik va ginekologiya sohasida 42 720 nafar faol shifokor faoliyat koʻrsatgan.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Number of People per Active Physician by Specialty, 2019|url=https://www.aamc.org/what-we-do/mission-areas/health-care/workforce-studies/interactive-data/number-people-active-physician-specialty-2019|kirish sanasi=5-fevral 2021-yil|ish=AAMC|til=inglizcha|qaralgan sana=2022-08-19|arxivsana=2022-03-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220324021422/https://www.aamc.org/what-we-do/mission-areas/health-care/workforce-studies/interactive-data/number-people-active-physician-specialty-2019}}&lt;/ref&gt;

Amerika Qoʻshma Shtatlaridan tashqari, akusherlik hali ham [[Afrika]] kabi bir qancha mamlakatlarda qoʻllanadi. Afrikadagi birinchi doyalar maktabi 1912-yilda [[Togo]]da doktor Ernst Rodenvalt tomonidan tashkil etilgan&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Knoll|first=Arthur J.|url=https://books.google.com/books?id=mfoLAQAAMAAJ|title=Togo Under Imperial Germany, 1884-1914: A Case Study in Colonial Rule|date=1978|publisher=Hoover Institution Press|isbn=978-0-8179-6091-9|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Davies|first=Margrit|url=https://books.google.com/books?id=Q2Fs9NTZ4kQC|title=Public Health and Colonialism: The Case of German New Guinea 1884-1914|date=2002|publisher=Otto Harrassowitz Verlag|isbn=978-3-447-04600-8|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt; Taqqoslash uchun, [[Janubiy Sudan]]dagi Juba hamshiralik va akusherlik kolleji (2011-yilda mustaqillikka erishgan davlat) 2013-yilda birinchi sinf talabalarini tamomlagan.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=31-yanvar 2014-yil |title=Juba College of Nursing &amp; Midwifery Program Update |language=inglizcha |work=Real Medicine Foundation |url=https://realmedicinefoundation.org/our-work/countries/south-sudan/initiatives/juba-college-of-nursing-and-midwifery/reports/2013-2/juba-college-of-nursing-midwifery-program-update/ |access-date=13-oktabr 2021-yil}}&lt;/ref&gt;

== Ayollarning tibbiyotga qoʻshgan hissasi ==

=== Tarixiy ayollar tibbiyot maktablari ===
[[Fayl:Anandibai_Joshee,_Kei_Okami,_and_Tabat_M._Islambooly.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c9/Anandibai_Joshee%2C_Kei_Okami%2C_and_Tabat_M._Islambooly.jpg/180px-Anandibai_Joshee%2C_Kei_Okami%2C_and_Tabat_M._Islambooly.jpg|thumb| 1886-yilda Pensilvaniya ayollar tibbiyot kolleji : hindistonlik marathi hindusi Anandibai Joshi (chapda) Yaponiyalik nasroniy Key Okami (oʻrtada) va suriyalik [[Kurdlar|kurd]] -yahudiy ayol Sabat Islombuli (oʻngda). Uchalasi ham tibbiy tahsilni tamomlagan va ularning har biri oʻz mamlakatidan Gʻarb tibbiyoti boʻyicha ilmiy darajaga ega boʻlgan birinchi ayol edi.]]
Ayollarga tibbiyot fakultetiga kirish taqiqlanganda, ular oʻzlarining tibbiyot maktablarini yaratishga harakat qilishdi.

* Nyu-England ayol tibbiyot kolleji, Boston, 1848-yilda tashkil etilgan.
* Pensilvaniya ayollar tibbiyot kolleji (1850-yilda Pensilvaniya ayollar tibbiyot kolleji sifatida tashkil etilgan)
* London ayollar tibbiyot maktabi (1874-yilda Sofiya Jeks-Bleyk tomonidan asos solingan)
* Edinburg ayollar tibbiyot maktabi (1886-yilda Sofiya Jeks-Bleyk tomonidan asos solingan)
* Sankt-Peterburgdagi birinchi Pavlov davlat tibbiyot universiteti (1897-yilda Ayollar tibbiyot universiteti sifatida tashkil etilgan)
* Tokio ayollar tibbiyot universiteti (1900-yilda Yoshioka Yayoi tomonidan asos solingan)
* Ayollar uchun Hackett tibbiyot kolleji, Guanchjou, Xitoy, 1902-yilda Presviterian cherkovi (AQSh) tomonidan tashkil etilgan.

=== Ayollarning muhim ishtiroki bilan tarixiy shifoxonalar ===

* 1861-yilda tashkil etilgan [[Filadelfiya]] ayollar kasalxonasi Pensilvaniya ayollar tibbiyot kolleji talabalari uchun klinik tajriba taqdim etdi.
* Ayollar va bolalar uchun Nyu-Angliya kasalxonasi (hozirgi Dimock Community Health Center deb ataladi), 1862-yilda ayol shifokorlar tomonidan „ayollar va bolalardan faqat foydalanish uchun“ tashkil etilgan
* Ayollar uchun yangi kasalxona (1870-yillarda Elizabeth Garrett Anderson tomonidan asos solingan va asosan ayollar tomonidan boshqariladi)
* Janubiy London ayollar va bolalar kasalxonasi (1912-yilda Eleanor Devis-Kolli va Maud Chadbern tomonidan asos solingan; 1984-yilda yopilgan; barcha ayollardan iborat xodimlar)

=== Ilk zamonaviy tibbiyotda kashshof ayollar ===

==== &lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asr ====

* Madlen-Fransuaza Kale ({{Circa|1713}} — ''fl.'' 1740) Fransiyadagi birinchi ayol stomatolog deb ataladigan kashshof edi.&lt;ref&gt;Paul-Martin Bondois: La Première maîtresse-dentiste, Madeleine-Françoise Calais: par P.-M. Bondois, 1928&lt;/ref&gt;
* Dorothea Erxleben (1715—1762) Germaniyadagi birinchi ayol shifokor va universitet tomonidan doktorlik darajasiga ega boʻlgan dunyodagi birinchi ayol edi.
* Salomee Xalpir (1718—1763-yildan keyin) polshalik shifokor va koʻz shifokori boʻlib, uni koʻpincha [[Buyuk Litva knyazligi|Litva Buyuk Gertsogidan]] kelgan birinchi ayol shifokor deb atashadi.
* Margaret Enn Bulkli nomida tugʻilgan Jeyms Barri (1789—1865), erkak boʻlib yashaganiga qaramay, Sent-Yelena, Asension va Tristan da Kunyadagi birinchi ayol shifokor deb hisoblanishi mumkin edi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Gunnell|ism=Cyril (Ferdie)|sana=15-mart 2018-yil|sarlavha=Doctor in Disguise: Part 2|url=http://www.sams.sh/images/sentinel/Sentinel_180315.pdf|ish=The Sentinel|qaralgan sana=2022-08-19|arxivsana=2021-10-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211005230556/http://www.sams.sh/images/sentinel/Sentinel_180315.pdf}}&lt;/ref&gt;

==== &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr ====
[[Fayl:Stamps_of_Romania,_2007-012.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/Stamps_of_Romania%2C_2007-012.jpg/220px-Stamps_of_Romania%2C_2007-012.jpg|thumb|220x220px| Mariya Kutarida-Krătunesku, Ruminiyadagi birinchi ayol shifokor, 1857-1919. Ruminiya markasi, 2007-yil.]]

*
*
*

[[Fayl:Elizabeth_Blackwell.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e7/Elizabeth_Blackwell.jpg/180px-Elizabeth_Blackwell.jpg|right|thumb| Elizabeth Blackwell, MD, Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi tibbiyot maktabini bitirgan birinchi ayol (1849).]]

* Ernestina Qogʻoz (taxminan 1800-yillarning oʻrtalarida tugʻilgan. nomaʼlum) 1877-yilda ilgʻor daraja (tibbiyot) olgan birinchi [[Italyanlar|italiyalik]] ayol edi
* Doktor Ethel Konstans amakivachchalar (1882—1944) va hamshira Elizabet Brodi 1918-yilda vabo epidemiyasini toʻxtatish uchun missionerlik harakatlari doirasida [[Butan]]ga qabul qilingan birinchi yevropalik ayollar edi.&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Scotland|first=Church of|url=https://books.google.com/books?id=Vp93rT8MplcC|title=The Church of Scotland Year-book... (... Year of Issue).|date=1918|publisher=published for the General Assembly's Committee on Christian Life and Work at the publication offices of the Church of Scotland|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Papers of Dr Constance Cousins - Archives Hub|url=https://archiveshub.jisc.ac.uk/data/gb102-ms380325|kirish sanasi=15-oktabr 2021-yil|ish=archiveshub.jisc.ac.uk}}&lt;/ref&gt;
* Muthulakshmi Reddi (1886—1968) [[Hindiston]]dagi dastlabki ayol shifokorlardan biri va yirik ijtimoiy islohotchi edi.
* Mariya Elisa Rivera Dias (1887-yilda tugʻilgan) (1909), Ana Janer (1909), Palmira Gatell (1910) va Dolores Piñero (1913) [[Puerto-Riko]]da tibbiy ilmiy darajaga ega boʻlgan birinchi ayollar edi.&lt;ref name=&quot;monografias1&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=La mujer puertorriqueña en el siglo XX|url=http://www.monografias.com/trabajos28/mujer-puertorriquena/mujer-puertorriquena.shtml|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150320225300/http://www.monografias.com/trabajos28/mujer-puertorriquena/mujer-puertorriquena.shtml|arxivsana=20-mart 2015-yil|qaralgan sana=22-mart 2015-yil|nashriyot=Monografias.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Womenʻs Memorial&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Women in Military Service For America Memorial|url=http://www.womensmemorial.org/H&amp;C/History/historypr.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160303200216/http://www.womensmemorial.org/H%26C/History/historypr.html|arxivsana=3-mart 2016-yil|qaralgan sana=10-oktabr 2015-yil|ish=womensmemorial.org}}&lt;/ref&gt; Mariya Elisa Rivera Dias va Ana Janer 1909-yilda bir xil tibbiyot maktabining sinfini tamomlagan va shuning uchun ikkalasini ham [[Puertorikanlar|Puerto-Rikolik]] birinchi ayol shifokorlar deb hisoblash mumkin edi.&lt;ref name=&quot;prhsj&quot;&gt;{{Citation|title=Francisco Guerra (1916—2011), Medical Historian for the World|url=http://prhsj.rcm.upr.edu/index.php/prhsj/article/viewFile/715/558|pages=72–73|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150706002446/http://prhsj.rcm.upr.edu/index.php/prhsj/article/viewFile/715/558|publisher=PRHSJ Vol. 31 No. 2 • June 2012|access-date=11-oktabr 2015-yil|archivedate=6-iyul 2015-yil}} download filename: 715-2420-1-PB.pdf&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:32&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |date=25-oktabr 1908-yil |title=Puerto Rico's first women doctors, 1908 |pages=17 |work=The Baltimore Sun |url=https://www.newspapers.com/clip/59400626/puerto-ricos-first-women-doctors-1908/ |access-date=24-sentabr 2021-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;LMPM&quot;&gt;&quot;LA MUJER EN LAS PROFESIONES DE SALUD (1898—1930)&quot;; By: YAMILA AZIZE VARGAS1 and LUIS ALBERTO AVILES; PRHSJ Vol, 9 No. 1&lt;/ref&gt;
* Anna Petronella van Xerden (1887—1975) [[Janubiy Afrika Respublikasi|Janubiy Afrikada]] shifokor boʻlish huquqiga ega boʻlgan birinchi [[Afrikanerlar|afrikaner]] ayol edi.&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Viljoen|first1=Louise|year=2008|title=Nationalism, gender and sexuality in the autobiographical writing of two Afrikaner women|url=http://scholar.sun.ac.za/handle/10019.1/12475|journal=Social Dynamics|publisher=Scholar.sun.ac.za|volume=34|issue=2|pages=186–202|doi=10.1080/02533950802280063|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304192646/http://scholar.sun.ac.za/handle/10019.1/12475|archivedate=4-mart 2016-yil|access-date=23-mart 2015-yil}}&lt;/ref&gt; Uning 1923-yilda doktorlik darajasini olgan dissertatsiyasi [[Afrikaans|afrikaans tilida]] yozilgan birinchi tibbiy dissertatsiya edi.&lt;ref name=&quot;google206&quot;&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=YgzGqNhLY1UC&amp;pg=PA206|title=Women Marching into the 21st Century: Wathint' Abafazi, Wathint' Imbokodo|publisher=HSRC Press|year=2000|isbn=978-0-7969-1966-3|pages=206–|accessdate=13-avgust 2015-yil}}&lt;/ref&gt;
* Matilde Hidalgo (1889—1974) [[Ekvador]]dagi birinchi ayol shifokor edi.
* Johanna Hellman (1889—1982) — jarrohlik boʻyicha ixtisoslashgan nemis shifokori va Germaniya Jarrohlik Jamiyatining aʼzosi boʻlgan birinchi ayol.&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|url=https://archive.org/details/biographicaldict00ogil_0|title=The biographical dictionary of women in science : pioneering lives from ancient times to the mid-20th century|date=2000|publisher=Routledge|editor=Ogilvie, Marilyn Bailey|isbn=0415920388|location=New York|oclc=40776839}}&lt;/ref&gt;
* Sun Chau Li (1890—1979) Xitoyda Gʻarbiy tibbiyot boʻyicha birinchi xitoylik ayol shifokorlardan biri edi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sana=21-sentabr 2012-yil|sarlavha=Munk School of Global Affairs &amp;#124; Event Information – Modern Chinese History as Witnessed by Its Contemporaries|url=http://munkschool.utoronto.ca/event/12646/print/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304024821/http://munkschool.utoronto.ca/event/12646/print/|arxivsana=4-mart 2016-yil|qaralgan sana=5-iyul 2015-yil|nashriyot=Munkschool.utoronto.ca}}&lt;/ref&gt;
* Mabel Wolff (1890—1981) va uning singlisi Gertrude L. Wolff 1930-yilda [[Sudan]]da birinchi doyalik maktabini yaratdilar&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=SHARKEY|first1=HEATHER J.|title=Two Sudanese Midwives|date=1998|url=https://www.jstor.org/stable/25653310|journal=Sudanic Africa|volume=9|pages=19–38|jstor=25653310|issn=0803-0685}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Crichton-Harris|first=Ann|url=https://books.google.com/books?id=8yKwCQAAQBAJ|title=Poison in Small Measure: Dr. Christopherson and the Cure for Bilharzia|date=2-iyun 2009-yil|publisher=BRILL|isbn=978-90-474-2885-5|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Kendall|first1=E. M.|date=1953-yil iyun|title=A short history of the training of midwives in the Sudan|url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12261921/|journal=Sudan Notes and Records|volume=33|issue=Pt. 1|pages=42–53|issn=0375-2984|pmid=12261921}}&lt;/ref&gt; Asl talabalardan biri Mastura Xidir 1945-yilda birinchi bitiruvchi sinfdan omon qolgan oxirgi doya boʻlgani uchun qirol Jorj V tomonidan medal bilan taqdirlangan.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Elhadd|ism=Tarik|sana=2011-yil avgust|sarlavha=Omdurman Midwifery Training school|url=https://www.researchgate.net/publication/271142787|ish=Sudan Medical Journal}}&lt;/ref&gt;
* Meri Xirn (1891—1969) [[Ginekologiya|ginekolog]] va Irlandiya Qirollik shifokorlar kollejining birinchi ayol aʼzosi edi.
* Concepción Palacios Herrera (1893—1981) [[Nikaragua]]dagi birinchi ayol shifokor edi.&lt;ref name=&quot;autogenerated1981&quot;&gt;{{veb manbasi|url=http://www.enel.gob.ni/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=317:concepcion-palacios-herrera-1893-1981-primera-medica&amp;catid=35:biografias-heroes-nacionales&amp;Itemid=65|sarlavha=Concepción Palacios Herrera (1893– 1981), primera médica|nashriyot=Enel.gob.ni|qaralgan sana=3-iyul 2015-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150704171404/http://www.enel.gob.ni/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=317:concepcion-palacios-herrera-1893-1981-primera-medica&amp;catid=35:biografias-heroes-nacionales&amp;Itemid=65|arxivsana=4-iyul 2015-yil}}&lt;/ref&gt;
* Evelin Totenxofer (1894—1977) 1944-yilda Pitkern orollari uchun birinchi (ayol) rezident hamshira boʻldi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Totenhofer, Evelyn Rachel (1894—1977)|url=https://encyclopedia.adventist.org/article?id=DIEF|kirish sanasi=15-oktabr 2021-yil|ish=encyclopedia.adventist.org|qaralgan sana=2022-08-19|arxivsana=2025-01-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20250119202513/https://encyclopedia.adventist.org/article?id=DIEF}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Ford|first=Herbert|url=https://books.google.com/books?id=_qYb8TcQEH8C|title=Pitcairn Island as a Port of Call: A Record, 1790-2010, 2d ed.|date=10-yanvar 2014-yil|publisher=McFarland|isbn=978-0-7864-8822-3|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;
* DMRE va DTM&amp;Hga ega boʻlgan Jeyn Kammins (1899) WRAFda ofitser boʻlgan.
* 1927-yilda doktorlik darajasini olgan Irene Kondachi (1899—1970) [[Ikkinchi Jahon urushi|Ikkinchi jahon urushi]] paytida [[Malta]]da amaldagi ikkita ayol shifokordan biri edi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Carabott |first=Sarah |date=20-iyun 2016-yil |title=How women ran Malta during World War II |work=[[The Times of Malta]] |location=Valletta, Malta |url=https://www.timesofmalta.com/articles/view/20160620/local/how-women-ran-malta-during-world-war-ii.616109 |access-date=11-oktabr 2018-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20160623064419/https://www.timesofmalta.com/articles/view/20160620/local/how-women-ran-malta-during-world-war-ii.616109 |archive-date=23-iyun 2016-yil}}&lt;/ref&gt;
* Ah-hsin Tsay (1899—1990) mustamlakachi [[Xitoy Respublikasi|Tayvanning]] birinchi ayol shifokori edi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Closed today|sarlavha=Self Expression &amp;#124; The Archives of Institute of Taiwan History, Academia Sinica – Taiwan Archives Online|url=http://archives.ith.sinica.edu.tw/collections_con2_en.php?no=130|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150707154213/http://archives.ith.sinica.edu.tw/collections_con2_en.php?no=130|arxivsana=7-iyul 2015-yil|qaralgan sana=3-iyul 2015-yil|nashriyot=Archives.ith.sinica.edu.tw}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Chang2009&quot;&gt;{{kitob manbasi|last=Doris T. Chang|url=https://books.google.com/books?id=jRtsdbiELx8C&amp;pg=PA32|title=Women's Movements in Twentieth-Century Taiwan|date=20-fevral 2009-yil|publisher=University of Illinois Press|isbn=978-0-252-09081-3|pages=32–|accessdate=13-avgust 2015-yil}}&lt;/ref&gt;

[[Fayl:Vera_Gedroitz.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/df/Vera_Gedroitz.jpg/180px-Vera_Gedroitz.jpg|right|thumb| Rus imperatori Aleksandra Fedorovna Vera Gedroitz bilan, 1915-yil]]

==== 20 va &lt;nowiki&gt;XXI&lt;/nowiki&gt; asrlar ====
{{section-stub}}
[[Fayl:Tuvalu's_first_female_doctors._Tuvalu_2008._Photo-_AusAID_(10731161574).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/40/Tuvalu%27s_first_female_doctors._Tuvalu_2008._Photo-_AusAID_%2810731161574%29.jpg/220px-Tuvalu%27s_first_female_doctors._Tuvalu_2008._Photo-_AusAID_%2810731161574%29.jpg|thumb| Kichik orol davlati [[Tuvalu]] 2008-yilda Avstraliya yordami natijasida oʻzining birinchi tuvalulik ayol shifokorlarini kutib oldi. ]]
[[Fayl:Какиш_Рыскулова.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cf/%D0%9A%D0%B0%D0%BA%D0%B8%D1%88_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0.jpg/220px-%D0%9A%D0%B0%D0%BA%D0%B8%D1%88_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0.jpg|thumb| Kakish Risqulova qirgʻizistonlik jarroh boʻlgan birinchi ayol edi.]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==

* Abram, Rut Abram., ''Bizga shifokor ayolni yuboring: Amerikadagi ayol shifokorlar, 1835-1920''
*
* Bleyk, Katriona. ''Parazollarning toʻlovi: ayollarning tibbiy kasbga kirishi''
* Borst, Charlotte G. ''Chaqaloqlarni ushlash: Tugʻishni professionallashtirish, 1870-1920'' (1995), Kembrij, MA: Garvard universiteti nashriyoti
* Elizabet Bruk, ''Ayollar tabiblari: oʻsimlikshunoslar, shifokorlar va doyalarning portretlari'' (biografik entsiklopediya)
* Chenevert, Melodiya. ''STAT: Sogʻliqni saqlash kasbidagi ayollar uchun qatʼiyatlilikni oʻrgatishning maxsus usullari''
* [[Barbara Erenrayx]] va Deyrdre ingliz, ''jodugarlar, doyalar va hamshiralar: ayollar tabiblari tarixi''
* Deyrdre English va [[Barbara Erenrayx|Barbara Ehrenreich]], ''oʻz manfaati uchun'' (doyalik tarixining jinsi va tibbiyotning professionallashuvi)
* Julie Fette, „Kasblardagi magʻrurlik va notoʻgʻri qarashlar: Uchinchi Fransiya Respublikasidagi ayol shifokorlar va huquqshunoslar“, „ ''Ayollar tarixi“ jurnali'', v.19, № 3, pp.&amp;nbsp;60-86 (2007). Fransiya, 1870-1940
* Grant, Syuzan-Meri. „Mehribonlik maydonida: Fuqarolar urushidan Birinchi Jahon urushigacha boʻlgan tibbiy koʻngilli ayollar“. ''Amerika oʻn toʻqqizinchi asr tarixi'' (2012) 13#2 bet: 276-278. AQShda
* Xenderson, Metta Lou. ''Amerikalik ayol farmatsevtlar: kasbga qoʻshgan hissasi''
* Junod, Suzanne White va Seaman, Barbara, tahrirlar. ''&quot;Ayollar salomatligi&quot; harakati ovozi, Birinchi jild'' yetti hikoya matbuot. Nyu York. 2012-yil. 60-62-betlar.
* Leneman, Lea. „Urushdagi shifokor ayollar, 1914-1918“. ''Tibbiyot tarixi'' (1994) 38 # 2 bet: 160-177. [http://journals.cambridge.org/download.php?file=%2F5406_B40F84730737B969541A108A9A3F72FB_journals__MDH_MDH38_02_S0025727300059081a.pdf&amp;cover=Y&amp;code=cce849d367b450707fc0936b8a4b398c (PDF) onlayn]
* Luchetti, Keti. Tibbiyot ayollari: erta amerikalik ayol shifokorlarning hikoyasi. Nyu-York: toj,
* Regina Morantz-Sanches, ''hamdardlik va ilm-fan: Amerika tibbiyotidagi ayol shifokorlar'' (1985 birinchi nashr; 2001)
* Batafsil, Ellen S. ''Muvozanatni tiklash: Ayollar shifokorlari va tibbiyot kasbi, 1850-1995''
* Perrone, Bobette H. va boshqalar. ''Tibbiyot ayollari, kuranderalar va ayollar shifokorlari'' (1993); anʼanaviy jamiyatlarning madaniyatlararo antropologik tadqiqoti
* Pringl, Rozmari. ''Jinsiy aloqa va tibbiyot: gender, kuch va tibbiyot kasbidagi vakolat''
* Shvirian, Patrisiya M. ''Hamshiralik ishining professionallashuvi: dolzarb muammolar va tendentsiyalar'' (1998), Filadelfiya: Lippenkott,{{ISBN|0-7817-1045-6}}
* Uolsh, Meri Rot. ''Shifokorlar qidirilmoqda: Ayollarga murojaat qilish shart emas: Tibbiyotdagi jinsiy toʻsiqlar, 1835-1975'' (1977)

== Havolalar ==

* [https://www.countway.harvard.edu/menuNavigation/chom/awm.html Tibbiyotdagi ayollar] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20141103043744/https://www.countway.harvard.edu/menuNavigation/chom/awm.html |date=3-noyabr 2014-yil }} arxivi Archived, Countway kutubxonasi, Garvard tibbiyot maktabi
* „Tibbiyotning yuzini oʻzgartirish“, 2003-yil Milliy tibbiyot kutubxonasidagi koʻrgazma; [http://www.nih.gov/news/NIH-Record/11_11_2003/story05.htm „NLM koʻrgazmasi ajoyib ayollarni sharaflaydi“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20060504082448/http://www.nih.gov/news/NIH-Record/11_11_2003/story05.htm |date=4-may 2006-yil }}, ''NIH Record'', 2003-yil 11-noyabr. [https://web.archive.org/web/20161012151815/https://www.nlm.nih.gov/changingthefaceofmedicine/ Tibbiyotning yuzini oʻzgartirishdagi] koʻrgazma sayti.
* [http://www.cbc.ca/news/health/women-are-changing-the-face-of-medicine-1.981567 Ayollar tibbiyotning yuzini oʻzgartirmoqda]
* [http://archives.drexelmed.edu/womanmd/home.php Ayollar shifokorlari: 1850—1970-yillar] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20110708143834/http://archives.drexelmed.edu/womanmd/home.php |date=8-iyul 2011-yil }} — Drexel universiteti tibbiyot kolleji [http://archives.drexelmed.edu/ arxivlari va tibbiyot va gomeopatiyadagi ayollarga bagʻishlangan maxsus toʻplamlarda] onlayn koʻrgazma
* [http://collections.countway.harvard.edu/onview/exhibits/show/stethoscope-sorority „The Stethoscope Sorority“], -da Archived [https://www.countway.harvard.edu/menuNavigation/chom/awm.html tibbiyotdagi ayollar arxividan] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20141103043744/https://www.countway.harvard.edu/menuNavigation/chom/awm.html |date=3-noyabr 2014-yil }} onlayn koʻrgazma
* [https://utarms.library.utoronto.ca/ Toronto universiteti arxivlari va yozuvlarini boshqarish xizmatlarida] [https://discoverarchives.library.utoronto.ca/index.php/women-in-medicine-and-biomedical-sciences-in-canada-oral-history-project-collection „Tibbiyot sohasidagi ayollar ogʻzaki tarix“ loyihasi toʻplami] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20201223190154/https://discoverarchives.library.utoronto.ca/index.php/women-in-medicine-and-biomedical-sciences-in-canada-oral-history-project-collection |date=23-dekabr 2020-yil }} boʻlib oʻtdi.
* https://www.cedars-sinai.org/blog/celebrating-national-women-physicians-day.html — Sidar Sinaydagi onlayn veb-sayt

[[Turkum:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>1b1yfsdmb1ugztnz3y8cn2yd7bsrx7o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328937</id>
      <parentid>6328935</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T10:26:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328937</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57482" sha1="nkqu09mffug5d7rtnd81rmsk40s0d2t" xml:space="preserve">[[Fayl:Smiley_Doctor.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a8/Smiley_Doctor.jpg/313px-Smiley_Doctor.jpg|thumb|313x313px| Misrdagi shifoxonada oʻz stolida bir ayol shifokor. Ayollar hali ham tibbiy kasblarda toʻliq ishtirok etishda qiyinchiliklarga duch kelayotgan boʻlsa-da, ayollar tobora koʻproq tan olinmoqda va butun dunyo boʻylab tibbiyotga qoʻshilmoqda.]]

'''Ayollarning tibbiyotda''', xususan, [[Xirurgiya|jarrohlik amaliyotida]] va [[shifokor]] sifatida mavjudligi tarixning eng qadimgi davridan kuzatilgan. Ayollar tibbiy sohalarda erkaklarnikiga qaraganda tarixan pastroq ishtirok etishgan, ularning bandlik darajasi irqi, ijtimoiy- iqtisodiy holati va [[geografiya]]siga qarab oʻzgarib turadi.

Ayollarning norasmiy tibbiyot amaliyoti, masalan, gʻamxoʻrlik yoki sogʻliqni saqlash sohasi mutaxassislari sifatida keng tarqalgan. XX asr boshidan beri dunyoning aksariyat mamlakatlari ayollarga tibbiy taʼlim olish imkoniyatiga ega. Hamma mamlakatlar ham teng bandlik imkoniyatlarini taʼminlamaydi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Discrimination|ish=Women's Human Rights|sana=1999|nashriyot=[[Human Rights Watch]]|url=https://www.hrw.org/worldreport99/women/women3.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20081114195509/http://www.hrw.org/worldreport99/women/women3.html|arxivsana=14-noyabr 2008-yil}}&lt;/ref&gt; va gender tengligiga hali tibbiyot mutaxassisliklarida va butun dunyoda erishilmagan.&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|date=2004-yil sentabr|title=Gender and academic medicine: impacts on the health workforce|url=https://archive.org/details/sim_british-medical-journal_2004-10-02_329_7469/page/792|journal=British Medical Journal|volume=329|issue=7469|pages=792–795|pmid=15459056|doi=10.1136/bmj.329.7469.792|pmc=521007}}&lt;/ref&gt;

== Tarixi ==

=== Qadimgi tibbiyot ===
Ayollarning [[tibbiyot]] sohasida ishtirok etishi bir qancha ilk sivilizatsiyalarda qayd etilgan. Qadimgi [[Qadimgi Misr|Misr]] qirolligidagi misrlik Peseshet, bir yozuvda „ayol shifokorlarning nazoratchisi“ sifatida tasvirlangan, fan tarixidagi eng qadimgi ayoldir. Ubartum miloddan avvalgi 2050-yillarda [[Mesopotamiya]]da yashagan va bir necha shifokorlar oilasidan chiqqan. [[Agameda (Avgiy qizi)|Agamede]] [[Homer|Gomer]] tomonidan [[Troya urushi|Troyan urushidan]] oldin [[qadimgi Yunoniston]]da shifokor sifatida tilga olingan. Agnodice eramizdan avvalgi IV asrda [[Afina (shahar)|Afinada]] qonuniy faoliyat yuritgan birinchi ayol [[shifokor]] edi. Metrodora shifokor edi va odatda birinchi ayol tibbiyot yozuvchisi sifatida qabul qilindi.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; Uning &quot; ''Ayollar kasalliklari va davolari toʻgʻrisida'' &quot; kitobi ayol tomonidan yozilgan eng qadimgi tibbiy kitob boʻlib, koʻplab boshqa ayol shifokorlar tomonidan havola qilingan.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; U oʻz asarlarining koʻp qismini [[Gippokrat]] mafkuralariga bogʻlagan.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=The Most Influential Women in Medicine: From The Past to the Present|url=http://www.medicaldaily.com/most-influential-women-medicine-past-present-270560|ish=Medical Daily|qaralgan sana=24-sentabr 2017-yil|til=inglizcha|sana=4-mart 2014-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170924100657/http://www.medicaldaily.com/most-influential-women-medicine-past-present-270560|arxivsana=24-sentabr 2017-yil}}&lt;/ref&gt;

=== Oʻrta asr Yevropasi ===
[[Fayl:Hildegard_von_Bingen.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/Hildegard_von_Bingen.jpg/180px-Hildegard_von_Bingen.jpg|thumb| Bingenlik Hildegard, ''Causae et Curae'' ni yozgan oʻrta asr nemis abbessi, 1175.]]
[[Oʻrta asr]]larda monastirlar ayollar uchun markazlashtirilgan taʼlim joyi boʻlgan va bu jamoalarning baʼzilari ayollarga ilmiy [[Ilmiy tadqiqot|tadqiqotlarga]] hissa qoʻshish imkoniyatini bergan. Bunga misol sifatida [[Nemislar|nemis]] abbessi Bingenlik Xildegardni keltirish mumkin, uning sermahsul asarlari turli ilmiy mavzularni, jumladan, [[tibbiyot]], [[botanika]] va [[Tabiatshunoslik|tabiat tarixini]] davolashni oʻz ichiga oladi ({{Circa|1151}} — 58).&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.staff.uni-mainz.de/horst/hildegard/documents/flanagan.html|sarlavha=Hildegard von Bingen (1098—1179)|muallif=Sabina Flanagan|nashriyot=University of Adelaide|arxivurl=https://web.archive.org/web/20050406172530/http://www.staff.uni-mainz.de/horst/hildegard/documents/flanagan.html|arxivsana=2005-04-06|kirish sanasi=11-oktabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt; U Germaniyaning birinchi ayol [[shifokor]]i hisoblanadi.&lt;ref name=&quot;hildegard&quot;&gt;{{Ensiklopediya manbasi|title=Hildegard von Bingen|encyclopedia=Key Figures in Medieval Europe – An Encyclopedia|editor=Richard K. Emmerson|author=Gertrud Jaron Lewis|pages=229–30|publisher=Routledge|year=2006|isbn=978-0-415-97385-4|location=Great Britain}}&lt;/ref&gt;

Oʻrta asrlarda ayollar shifo texnikasi va tibbiy taʼlimning bir qancha qobiliyatlarida qatnashdilar. Ayollar bu davrda tibbiyot xodimlarining tanlangan saflarini egallagan.&lt;ref name=&quot;jstor.org&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Green|first1=Monica|title=Women's Medical Practice and Health Care in Medieval Europe|url=https://archive.org/details/sim_signs_winter-1989_14_2/page/434|journal=Signs|date=1989|volume=14|issue=2|pages=434–473|doi=10.1086/494516|pmid=11618104|jstor=3174557}}&lt;/ref&gt; Ular oʻsimlikshunoslar, doyalar, [[jarroh]]lar, sartaroshlar, hamshiralar va anʼanaviy [[Empirizm|empiriklar boʻlib ishlaganlar]].&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Minkowski|first1=William L.|title=Women healers of the middle ages: selected aspects of their history.|url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-public-health_1992-02_82_2/page/288|journal=American Journal of Public Health|date=1992|volume=82|issue=2|pages=288–295|doi=10.2105/ajph.82.2.288|pmid=1739168|pmc=1694293}}&lt;/ref&gt; Ayol tabiblari faqat ayollarni davolash bilan cheklanib qolmay, koʻpchilik bemorlarni davolaganlar.  1273—1410-yillar oraligʻida Italiyaning Neapol shahrida jarroh sifatida tasvirlangan 24 ayolning ismlari qayd etilgan va 1387-yil oraligʻida Germaniyaning Frankfurt shahrida 15 nafar amaliyotchi ayolga murojaat qilingan, ularning aksariyati yahudiy boʻlgan va hech biri doya sifatida taʼriflanmagan.&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Siraisi|first=Nancy G.|title=Medieval and Early Renaissance Medicine: An Introduction to Knowledge and Practice|date=15-may 2009-yil|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-76131-2|page=27}}&lt;/ref&gt;

Ayollar, shuningdek, oʻz faoliyatlarini yozma ravishda qayd etmasdan, akusherlik va shifo sanʼati bilan shugʻullanganlar va qishloq joylarda yoki tibbiy yordam olish imkoniyati kam boʻlgan joylarda shugʻullanishgan. Oʻrta asrlarda jamiyat ayollarning shifokor rolini cheklab qoʻydi. XIII asrda universitetlarda tibbiyot fakultetlari tashkil etilgandan soʻng, ayollar ilgʻor tibbiy taʼlimdan chetlashtirildi.&lt;ref name=&quot;jstor.org&quot;/&gt; Litsenziya olish uchun ayollar nomaqbul boʻlgan ruhoniylik qasamyodlarini talab qila boshladilar va shifokor sifatida erkaklar ustunlik qildi.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;

Koʻp hollarda ayollar erkaklar tomonidan noqonuniy xatti-harakatlarda ayblanib, ularning niyatlarini shubha ostiga qoʻyishga qarshi kurashishlari kerak edi. Agar ular notoʻgʻri ishda ayblanmagan boʻlsa, unda ayollar ham ruhoniy, ham fuqarolik organlari tomonidan „jodugar“ deb hisoblangan.&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Minkowski|first1=WL|title=Women healers of the middle ages: selected aspects of their history|url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-public-health_1992-02_82_2/page/288|date=1992|journal=Am J Public Health|pmc=1694293|pmid=1739168|volume=82|issue=2|pages=288–95|doi=10.2105/ajph.82.2.288}}&lt;/ref&gt; Jarrohlar va sartarosh-jarrohlar koʻpincha gildiyalarga boʻlingan, ular litsenziya tazyiqlariga qarshi uzoqroq turishlari mumkin edi. Boshqa gildiyalar singari, bir qator sartarosh-jarrohlar gildiyalari oʻz aʼzolarining qizlari va xotinlariga, odatda, erkak vafotidan keyin gildiyaga aʼzo boʻlishga ruxsat berdilar. Londonlik Ketrin jarroh, jarroh Tomasning qizi va jarroh Uilyamning singlisi 1286-yilda gildiyaga tegishli edi&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Rawcliffe|first=Carole|title=Medicine and Society in Later Medieval England|date=1997|publisher=Sutton|location=Stroud, Gloucestershire|isbn=978-0-7509-1497-0}}&lt;/ref&gt; Linkoln, Norvich, Dublin va York gildiyalaridagi ayol aʼzolarni hujjatlashtirish davr oxirigacha davom etadi.

Homilador ayollarga tugʻish va undan keyingi parvarishlashda yordam beradigan doyalar faqat ayollarni oʻz ichiga oladi. Doyalar shifokor ayollarning uchdan bir qismini tashkil qiladi.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt; Erkaklar oʻzlarini ayollarning tibbiy yordamiga jalb qilmadilar; ayollar erkaklar sogʻligʻini saqlashga jalb qilinmagan.&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Green|first1=Monica|title=Women's Medical Practice and Health Care in Medieval Europe|url=https://archive.org/details/sim_signs_winter-1989_14_2/page/434|journal=Signs: Journal of Women in Culture and Society|jstor=3174557|volume=14|issue=2|pages=434–473|doi=10.1086/494516|pmid=11618104|year=1989}}&lt;/ref&gt; [[Italiya]]ning janubiy sohilidagi Salerno shahri &lt;nowiki&gt;XII&lt;/nowiki&gt; asrda tibbiy taʼlim va amaliyot markazi edi. Salerno shifokori Trota Salernoda oʻzining bir qator tibbiy amaliyotlarini bir nechta yozma toʻplamlarda jamlagan. U bilan bogʻliq boʻlgan ayollar tabobatiga oid bir asar, ''De curis mulierum'' („Ayollar uchun davolash usullari toʻgʻrisida“) Oʻrta asrlarda Yevropada tarqalgan uchta matndan iborat &quot; ''Trotula'' &quot; ansambli deb nomlanuvchi asarning asosini tashkil etdi. Trotaning oʻzi Fransiya va Angliyaga qadar keng tarqalgan obroʻga ega boʻldi. Boshqa Salernitan shifokorlarining yozuvlarida mahalliy empirik amaliyotlar haqida baʼzi fikrlarni beruvchi ''mulieres Salernitane'' („Salernitan ayollar“) haqida havolalar mavjud.&lt;ref&gt;Monica H. Green, ed. and trans., ''The 'Trotulaʼ: A Medieval Compendium of Womenʼs Medicine'' (Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 2001).&lt;/ref&gt;

Italiyalik shifokor Dorotea Bukka 1390-yildan qirq yildan ortiq vaqt davomida Boloniya universitetida falsafa va tibbiyot kafedrasi boʻlib ishlagan&lt;ref name=&quot;wise&quot;&gt;{{jurnal manbasi|title=A Woman Is Wise: The Influence of Civic and Christian Humanism on the Education of Women in Northern Italy and England during the Renaissance|journal=Ex Post Facto: Journal of the History Students at San Francisco State University|volume=XI|year=2002|url=http://userwww.sfsu.edu/~epf/2002/edwards.html|access-date=31-yanvar 2011-yil|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110606144530/http://userwww.sfsu.edu/~epf/2002/edwards.html|archivedate=6-iyun 2011-yil}}&lt;/ref&gt; Tibbiyotga hissa qoʻshgan boshqa italiyalik ayollar orasida Abella, Jaklin Felice de Almania, Alessandra Giliani, Rebekka de Guarna, Margarita, Merkuriade (&lt;nowiki&gt;XIV&lt;/nowiki&gt; asr), Konstans Kalenda, Klaris di Durisio (&lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asr), Konstansa, [[Mariya Incarnata|Mariya Inkarasio]] va Txomasinata bor.&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=1bRDlCf0FcgC&amp;q=abella+medicine&amp;pg=PA87|title=Old Time Makers of Medicine|first=James J.|last=Walsh|publisher=Plain Label Books|isbn=9781603032261}}&lt;/ref&gt;

=== Oʻrta asr islom dunyosi ===
Oʻrta asrlardagi islom dunyosi uchun ayol shifokorlar haqida juda kam maʼlumot maʼlum boʻlsa-da, ayollar muayyan darajada tibbiy amaliyot bilan muntazam shugʻullanishgan.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; Erkak tibbiyot yozuvchilari muayyan muolajalar yoki vaziyatlarni tasvirlashda ayol amaliyotchilarning (a ''ṭabība'') borligiga ishora qiladilar.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; &lt;nowiki&gt;X&lt;/nowiki&gt; asr oxiri — &lt;nowiki&gt;XI&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida Andalusiy tabibi va jarrohi az-Zahraviy ayol bemorlarga amaliyot oʻtkazayotgan erkak shifokorlar uchun jinsiy aʼzolarga tegish zarurati tufayli baʼzi tibbiy muolajalar qiyin boʻlganini yozgan.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; Erkak amaliyotchidan protsedurani bajara oladigan ayol shifokor yoki amaldor shifokor yoki erkak jarrohdan koʻrsatma olgan doya topish talab qilingan.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; Amaliyotchi ayolning mavjudligi toʻgʻridan-toʻgʻri dalillar orqali aniq boʻlmasa ham, xulosa chiqarish mumkin.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;Monica H. Green, &quot;History of Science, &quot; ''Encyclopedia of Women and Islamic Cultures''. Volume I: ''Methodologies, Paradigms and Sources'', Suad Joseph, general editor (Leiden: E. J. Brill, 2003), pp. 358-61; Peter Pormann, &quot;Female Patients and Practitioners in Medieval Islam, &quot; ''The Lancet'' 373 (9 May 2009), pp. 1598-99.&lt;/ref&gt; Ayollar sogʻligʻini saqlashda doyalar muhim rol oʻynadi. Bu amaliyotchilar uchun ham oʻz hunarining obroʻ-eʼtibori ([[ibn Xaldun]] buni oliyjanob hunar, „sivilizatsiya uchun zarur narsa“ deb ataydi) nuqtai nazaridan ham, tarixiy ayollar haqidagi biografik maʼlumotlar jihatidan ham batafsilroq maʼlumotlar mavjud.&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Giladi Avner|year=2010|title=Liminal Craft, Exceptional Law: Preliminary Notes on Midwives in Medieval Islamic Writings|url=https://archive.org/details/sim_international-journal-of-middle-east-studies_2010-05_42_2/page/185|journal=International Journal of Middle East Studies|volume=42|issue=2|pages=185–202|doi=10.1017/s0020743810000012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Jean-Pierre Molénat, &quot;Priviligiées ou poursuivies: quatre sages-femmes musulmanes dans la Castille du XVe siècle, &quot; ''Identidades marginales'', ed. Cristina de la Puente, Estudios onomástico-biográficos de al-Andalus, 13 (Madrid: Consejo Superior de Investigaciones Científicas, 2003), 413-30.&lt;/ref&gt; Oʻrta asrlar islom olamida ayol tomonidan yozilgan maʼlum tibbiy risola hozirgacha aniqlanmagan.

=== Xitoyda Gʻarb tibbiyoti ===
Xitoyda ming yillar davomida oʻsimlik dori-darmonlari, [[Igna sanchib davolash|akupunktur]], [[massaj]] va boshqa davolash usullaridan foydalanishga asoslangan anʼanaviy xitoy tabobati qoʻllangan. Gʻarb tibbiyoti Xitoyga &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asrda, asosan, London Missionerlik Jamiyati (Buyuk Britaniya), Metodistlar cherkovi (Buyuk Britaniya) va Presviterian cherkovi (AQSh) kabi turli xristian missiya tashkilotlaridan yuborilgan tibbiy missionerlar tomonidan kiritilgan. 1839-yilda London missionerlik jamiyati tomonidan yuborilgan tibbiy missioner Benjamin Xobson (1816—1873) Xitoyning Guanchjou shahrida Wai Ai klinikasini (kíngíngín)&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://blog.ifeng.com/article/46027.html|sarlavha=回眸：当年传教士进羊城_MW悦读室之岭南话廊_凤凰博报- 博采众家之言 报闻公民心声-凤凰网|nashriyot=Blog.ifeng.com|qaralgan sana=2-iyul 2012-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130313042953/http://blog.ifeng.com/article/46027.html|arxivsana=13-mart 2013-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://mall.cnki.net/magazine/Article/GDSI199901009.htm|sarlavha=合信的《全体新论》与广东士林-《广东史志》1999年01期-中国知网|nashriyot=Mall.cnki.net|sana=2012-02-03|kirish sanasi=2-iyul 2012-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131007074316/http://mall.cnki.net/magazine/Article/GDSI199901009.htm|arxivsana=7-oktabr 2013-yil}}&lt;/ref&gt; tashkil etdi. Xitoy uchun Gonkong tibbiyot kolleji 1887-yilda London Missionerlar Jamiyati tomonidan tashkil etilgan boʻlib, uning birinchi bitiruvchisi (1892-yilda) [[Sun Yat-sen]].

Erkaklar va ayollar bir-biriga yaqin boʻlmasliklari kerak boʻlgan ijtimoiy odat tufayli, xitoylik ayollar Gʻarb erkak shifokorlari tomonidan davolanishni istamadi. Bu ayol shifokorlarga ehtiyoj tugʻdirdi. Ulardan biri &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr oʻrtalarida [[Fuchjou]] shahrida kasalxona qurgan Metodist Yepiskop cherkovining Sigourney Trask edi. Trask, shuningdek, mahalliy qiz Xu King Engni Ogayo shtati Uesliyan ayollar kollejida tibbiyotda oʻqishga taklif qildi va Xu Fuzhouda gʻarbiy tibbiyot amaliyotiga qaytish niyatida boʻlgan. Oʻqishni tamomlagandan soʻng, Xyu 1899-yilda Fuzhou shahridagi Vulston memorial kasalxonasida doimiy shifokor boʻldi va bir nechta ayol shifokorlarni tayyorladi.&lt;ref name=&quot;Burton&quot;&gt;{{kitob manbasi|title=Notable Women of Modern China|last=Burton|first=Margaret E.|authorlink=Margaret E. Burton|location=New York|publisher=Fleming H. Revell|date=1912|url=http://www.gutenberg.org/ebooks/14492|accessdate=16-mart 2017-yil}}&lt;/ref&gt; Boshqa bir ayol tibbiy missioner Meri X. Fulton (1854—1927)&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=04TOSAAACAAJ|title=Inasmuch|last=Mary H. Fulton|editor=The United Study of Forring|publisher=BiblioBazaar|year=2010|isbn=978-1140341796|accessdate=10-oktabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt; Presviterian cherkovining (AQSh) Xorijiy missiyalar kengashi tomonidan Xitoyda ayollar uchun birinchi tibbiyot kollejini ochish uchun yuborilgan. Ayollar uchun Xekett tibbiyot kolleji nomi bilan tanilgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=PANG Suk Man|url=http://lib-nt2.hkbu.edu.hk/cil-image/theses/abstracts/b15564174a.pdf|sarlavha=The Hackett Medical College for Women in China (1899—1936)|nashriyot=Hong Kong Baptist University|sana=1998-yil fevral|qaralgan sana=10-oktabr 2015-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151016090221/http://lib-nt2.hkbu.edu.hk/cil-image/theses/abstracts/b15564174a.pdf|arxivsana=16-oktabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=XC1Nlk3qxSkC|title=American Doctors in Canton: Modernization in China, 1835–1935|last=Guangqiu Xu|publisher=Transaction Publishers|year=2011|isbn=978-1412818292|page=131|accessdate=12-dekabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=kzH2HAAACAAJ|title=Hackett Medical College for Women, Turner Training School for Nurses, David Gregg Hospital for Women and Children: Bulletin, 1924–1925|publisher=The College|year=1924|accessdate=13-avgust 2015-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.cqvip.com/qk/83891A/200203/6479902.html|sarlavha=中国近代第一所女子医学院－－夏葛医学院-【维普网】-仓储式在线作品出版平台-|nashriyot=Cqvip.com|kirish sanasi=2-iyul 2012-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130523093710/http://www.cqvip.com/qk/83891A/200203/6479902.html|arxivsana=23-may 2013-yil}}&lt;/ref&gt; bu kollej [[Guanchjou|Xitoyning Guanchjou]] shahrida joylashgan boʻlib, Edvard AK Xakett (1851) tomonidan katta xayriya hisobidan ochilgan. −1916). Kollej 1902-yilda tashkil etilgan va toʻrt yillik oʻquv dasturini taklif qilgan. 1915-yilga kelib 60 dan ortiq talaba bor edi. Aksariyat talabalar Fultonning taʼsiri tufayli xristian boʻlishdi. Kollej nasroniylik va zamonaviy tibbiyotni yoyish va xitoylik ayollarning ijtimoiy mavqeini oshirishga qaratilgan edi. Ushbu kollej bitiruvchilari orasida Chau Li-sun (1890—1979) va Vong Yuen-hing bor edi, ularning ikkalasi ham 1910-yillarning oxirida bitirgan va keyin Guangdong provinsiyasidagi kasalxonalarda shifokorlik qilgan.

== &lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asr Amerikasida akusherlik ==
Oʻsha paytda ayollar egallagan turli kasblardan doyalik eng yuqori maosh oladigan sohalardan biri edi.&lt;ref name=&quot;Ulrich&quot;&gt;{{kitob manbasi|last=Ulrich|first=Laurel Thatcher|title=A Midwife's Tale: The Life of Martha Ballard, Based on Her Diary, 1785–1812|url=https://archive.org/details/midwifestalelife00ulri|date=1990|publisher=Knopf|location=New York}}&lt;/ref&gt; &lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asrda uy xoʻjaliklarida bolalarning koʻpligi, asosan, qisman yollangan yordam va oʻlim darajasining kamayishi bilan bogʻliq edi.&lt;ref name=&quot;McMillen&quot;&gt;{{kitob manbasi|last=McMillen|first=Sally Gregory|url=https://archive.org/details/motherhoodinolds0000mcmi|title=Motherhood in the Old South: Pregnancy, Childbirth and Infant Rearing|date=1990|publisher=Louisiana State University Press|isbn=978-0807115176}}&lt;/ref&gt; Tugʻilishdagi asoratlarning yuqori ehtimoliga qaramay, amerikalik doya Marta Ballard, xususan, sogʻlom onalarga sogʻlom chaqaloqlarni tugʻdirishda yuqori muvaffaqiyatlarga erishdi.&lt;ref name=&quot;Ulrich&quot; /&gt;

== Ayollar salomatligi harakati, 1970-yillar ==
1970-yillar Qoʻshma Shtatlardagi tibbiyot maktabiga kirish va bitiruvchi ayollar sonining koʻpayishini qayd etdi.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; 1930-yildan 1970-yilgacha, yaʼni 40 yil davomida 14 mingga yaqin ayol tibbiyot institutini tamomladi.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; 1970—1980-yillarda 10 yil davomida 20 mingdan ortiq xotin-qizlar tibbiyot institutini tamomladilar.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;Paludi, Michele A. and Gertrude A. Streuernage, ed., Foundations for a Feminist Restructuring of the Academic Disciplines (New York: Harrington Park Press, 1990), p. 236.&lt;/ref&gt; Tibbiyot sohasida ayollarning bunday koʻpayishi ham siyosiy, ham madaniy oʻzgarishlar bilan bogʻliq. Qoʻshma Shtatlardagi ikkita qonun ayollar uchun tibbiyot sohasidagi cheklovlarni bekor qildi — 1972-yildagi Oliy taʼlim toʻgʻrisidagi qonunga oʻzgartirishlar kiritishning 1975-yildagi sogʻliqni saqlash xizmati toʻgʻrisidagi qonun, jinsga koʻra kamsitishni taqiqlaydi.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; 1970-yil noyabr oyida Amerika Tibbiyot kollejlari assotsiatsiyasi assambleyasi tibbiyot sohasida teng huquqlar uchun yigʻildi.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;

Oʻn yil davomida ayollarning oʻzlari haqidagi gʻoyalari va ularning tibbiyot sohasiga boʻlgan munosabati [[Ayollar huquqlari harakati|ayollarning feministik harakati]] tufayli oʻzgarib bordi.&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt; Tibbiyot sohasida ayollarning keskin koʻpayishi shifokor va bemor munosabatlarining rivojlanishiga, terminologiya va nazariyaning oʻzgarishiga olib keldi.&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt; Shikoyat qilingan va oʻzgartirilgan tibbiy amaliyot sohalaridan biri [[ginekologiya]] edi.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;Kline, Wendy. ''Bodies of Knowledge: Sexuality, Reproduction, and Womenʼs Health in the Second Wave'' (University of Chicago Press, 2010).&lt;/ref&gt; Muallif Vendi Klaynning taʼkidlashicha, „yosh kelinlar toʻy kechasiga tayyor boʻlishlarini taʼminlash uchun [shifokorlar] tos boʻshligʻini tekshirishni jinsiy aloqa oʻrgatish shakli sifatida ishlatishgan“.&lt;ref&gt;Kline, ''Bodies of Knowledge: Sexuality, Reproduction, and Womenʼs Health in the Second Wave,'' p 4.&lt;/ref&gt;

Tibbiyot maktabiga oʻqishga kirgan ayollarning soni koʻp boʻlgani sababli, ginekologiya kabi tibbiy amaliyotlar shubha ostiga olindi va keyinchalik oʻzgartirildi.&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt; 1972-yilda Ayova universiteti tibbiyot fakulteti tos va koʻkrak tekshiruvi uchun yangi oʻquv dasturini yaratdi.&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt; Talabalar ham shifokor, ham bemor rolini bajarib, har bir talabaga protsedurani tushunishga va yumshoqroq, hurmatli tekshiruv yaratishga imkon beradi.&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt; 70-yillar davomida mafkura va amaliyotlardagi oʻzgarishlar tufayli 1980-yilga kelib 75 dan ortiq maktab ushbu yangi usulni qoʻlladi.&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;Paludi and Streuernage, ''Foundations for a Feminist Restructuring of the Academic Disciplines'', p. 241.&lt;/ref&gt;

Tibbiyot sohasiga ayollar va feministik huquqlar harakati bilan bir qatorda ayollar salomatligini [[Suriya hududiy boʻlinishi|muhofaza]] qilishning muqobil usullarini izlagan ayollar salomatligi harakati ham paydo boʻldi. Bu oʻz-oʻziga yordam beradigan kitoblarni yaratish orqali sodir boʻldi, ayniqsa ''&quot;Bizning tanamiz: ayollar uchun kitob&quot;''.&lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;Boston Womenʼs Health Book Collective Staff, ''Our Bodies, Ourselves: A Book by and for Women'' (Boston: Simon and Schuster Trade, 1976).&lt;/ref&gt; Ushbu kitob ayollarga oʻz tanalarini tushunishga yordam beradigan „qoʻllanma“ berdi. Bu kasalxonada davolanish va shifokorlarning amaliyotiga qarshi chiqdi.&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt; Oʻz-oʻziga yordam berish kitoblaridan tashqari, koʻplab yordam markazlari ochildi: doyalar tomonidan boshqariladigan tugʻilish markazlari, xavfsiz [[abort]] markazlari va ayollarga oʻz tanasini oʻrgatish uchun darslar, ularning barchasi ayollarga befarq yordam koʻrsatishdan iborat.&lt;ref name=&quot;:9&quot;&gt;Schulman, Bruce J. The Seventies: The Great Shift in American Culture, Society, and politics. (Da Capo Press, 2002), p. 174.&lt;/ref&gt; Ayollar salomatligi harakati, tibbiyot sohasi bilan shugʻullanuvchi ayollar bilan birga, koʻkrak saratoni va bachadon nayi saratoni kabi ayollar kasalliklari haqida tadqiqot va xabardorlik uchun eshiklarni ochdi.&lt;ref name=&quot;:9&quot; /&gt;

Tibbiyot tarixidagi olimlar ushbu sohadagi ayollar haqida baʼzi tadqiqotlarni ishlab chiqdilar — kashshof ayol shifokorlarning tarjimai hollari 1960-yillarga qadar keng tarqalgan edi — va tibbiyotda ayollarni oʻrganish 1960-yillarda ayollar harakatining paydo boʻlishi bilan alohida ildiz otdi.

== Zamonaviy tibbiyot ==
[[Fayl:Wafaa_El-Sadr.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dd/Wafaa_El-Sadr.jpg/220px-Wafaa_El-Sadr.jpg|thumb| Vafaa El-Sadr, Misrlik [[Epidemiologiya|epidemiolog]] va MakArtur Fellow, 2010-yil.]]
[[Fayl:Monique_Frize_(2791666823).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/60/Monique_Frize_%282791666823%29.jpg/220px-Monique_Frize_%282791666823%29.jpg|thumb| Monik Frize (markazda), Kanadalik akademik va biotibbiyot muhandisi, 2008-yil.]]
[[Fayl:Awa_Marie_Coll-Seck.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dc/Awa_Marie_Coll-Seck.jpg/220px-Awa_Marie_Coll-Seck.jpg|thumb| Ava Mari Kol-Sek, [[Senegal]]ning sobiq sogʻliqni saqlash vaziri, 2009-yilda.]]
1540-yilda [[Henry VIII|Angliyalik Genrix VIII]] sartarosh-jarrohlar kompaniyasining nizomini berdi;&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Ellis|first1=Harold|date=2001-yil oktabr|title=The Company of Barbers and Surgeons|url=https://archive.org/details/sim_royal-society-of-medicine-great-britain-journal_2001-10_94_10/page/548|journal=Journal of the Royal Society of Medicine|volume=94|issue=10|pages=548–549|doi=10.1177/014107680109401022|pmc=1282221}}&lt;/ref&gt; bu sogʻliqni saqlash kasblarining (yaʼni jarrohlar va sartaroshlarning) ixtisoslashuviga olib kelgan boʻlsa-da, ayollarga kasbiy faoliyat bilan shugʻullanish taqiqlangan.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;The History of Women in Surgery, by Debrah A. Wirtzfeld, MD&lt;/ref&gt; Ayollar bu vaqt davomida Angliyada va oxir-oqibat Shimoliy Amerikada keyingi bir necha asrlar davomida rasmiy tayyorgarliksiz yoki tan olinmasdan mashq qilishni davom ettirdilar.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Ayollarning tibbiyot kasbidagi ishtiroki, odatda, tibbiyot professionallashgan oʻn yilliklar davomida huquqiy va ijtimoiy amaliyotlar bilan cheklandi.&lt;ref name=&quot;Ehrenreich-English-1973-Witches&quot;&gt;See generally [[Barbara Ehrenreich]] &amp; [[Deirdre English]], ''Witches, Midwives, and Nurses'' (1973).&lt;/ref&gt; Ayollar sogʻliqni saqlashning ittifoqdosh kasblarida (hamshiralik, akusherlik va boshqalar) ochiq ravishda tibbiyot bilan shugʻullangan shuningdek, XIX va XX asrlar davomida ayollar dunyoning koʻp joylarida tibbiy taʼlim va tibbiy ish olishda sezilarli yutuqlarga erishdilar. Bu yutuqlar baʼzan muvaffaqiyatsizliklar bilan tugardi; masalan, Meri Rot Uolsh &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asrning birinchi yarmida AQShda ayol shifokorlar ''sonining qisqarishini'' hujjatlashtirib, 1950-yilda 1900-yildagiga qaraganda kamroq shifokor ayollar borligini qayd etgan&lt;ref name=&quot;Walsh-1977&quot;&gt;Walsh, 1977.&lt;/ref&gt; Yigirmanchi asrning ikkinchi yarmida ayollar umuman olganda katta yutuqlarga erishdilar. Masalan, Qoʻshma Shtatlarda ayollar 1969-yilda AQSh tibbiyot maktablarida oʻqishga kirganlarning 9 %ini tashkil qilgan; bu 1976-yilda 20 % ga oshgan edi&lt;ref name=&quot;Walsh-1977&quot; /&gt; 1985-yilga kelib, ayollar amaliyotchi amerikalik shifokorlarning 16 %ini tashkil etdi.&lt;ref name=&quot;Morantz-Sanchez-2001-preface&quot;&gt;Morantz-Sanchez, Preface.&lt;/ref&gt;

&lt;nowiki&gt;XXI&lt;/nowiki&gt; asrning boshlarida sanoati rivojlangan mamlakatlarda ayollar sezilarli yutuqlarga erishdilar, ammo hali ham tibbiyot kasbida tenglikka erisha olishmadi. 2003-yildan beri baʼzi sanoati rivojlangan mamlakatlarda ayollar tibbiyot maktablarida paritetga erishdilar, bu esa Qoʻshma Shtatlar tibbiyot maktabiga daʼvogarlarning koʻp qismini tashkil qiladi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sana=3-noyabr 2003-yil|sarlavha=Applicants to U.S. Medical Schools Increase; Women the Majority for the First Time|url=http://www.aamc.org/newsroom/pressrel/2003/031104.htm|arxivurl=https://web.archive.org/web/20070223144825/http://www.aamc.org/newsroom/pressrel/2003/031104.htm|arxivsana=23-fevral 2007-yil|nashriyot=[[Association of American Medical Colleges]]|iqtibos=Women made up the majority of medical school applicants for the first time ever}}&lt;/ref&gt; 2007—2008-yillarda tibbiyot maktablariga abituriyentlarning 49 % va qabul qilinganlarning 48,3 % ayollarni tashkil etdi.&lt;ref name=&quot;aamc2007&quot;&gt;{{Cite report|url=http://www.aamc.org/data/facts/charts1982to2007.pdf|title=U.S. Medical School Applicants and Students 1982-83 to 2007-08|publisher=AAMC|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080704131335/http://www.aamc.org/data/facts/charts1982to2007.pdf|archivedate=2008-07-04}}&lt;/ref&gt; Amerika Tibbiyot Kollejlari Assotsiatsiyasi (AAMC) maʼlumotlariga koʻra, 2010—2011-yillarda AQShda berilgan tibbiy darajalarning 48,4 % (8,396) ayollar tomonidan qoʻlga kiritilgan, bu 1982—1983-yillarda 26,8 % dan oshgan.&lt;ref name=&quot;aamc2011&quot;&gt;{{Cite report|url=https://www.aamc.org/download/153708/data/|title=U.S. Medical School Applicants and Students 1982–1983 to 2011–2012|publisher=AAMC|access-date=11-oktabr 2015-yil|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140626090814/https://www.aamc.org/download/153708/data/|archivedate=2014-06-26|work=aamc.org}}&lt;/ref&gt; Tibbiyot sohasida ayollar koʻproq ishtirok etayotgan boʻlsa-da, 2013—2014-yillardagi tadqiqot tibbiyotning akademik sohasida rahbarlik lavozimlarida ayollarning sezilarli darajada kamligi haqida xabar berdi. Ushbu tadqiqot shuni koʻrsatdiki, ayollar dekanlarning 16 %ini, professorlarning 21 %ini va professor-oʻqituvchilarning 38 %ini erkaklarga nisbatan tashkil qiladi.

Umuman olganda, tibbiyot amaliyoti nomutanosib ravishda erkaklar boʻlib qolmoqda. Sanoati rivojlangan mamlakatlarda tibbiyot talabalarining jinsi boʻyicha soʻnggi tenglik hali amalda tenglikka aylangani yoʻq. Koʻpgina rivojlanayotgan mamlakatlarda na tibbiyot maktabi, na amaliyot gender tengligiga yaqinlashmaydi.  Bundan tashqari, tibbiyot kasbida kamchiliklar mavjud: jarrohlik kabi baʼzi tibbiyot mutaxassisliklarida erkaklar ustunlik qiladi, boshqa ixtisosliklar esa sezilarli darajada ayollar ustunlik qiladi yoki shunday boʻlib bormoqda. Misol uchun, Qoʻshma Shtatlarda ayol shifokorlar pediatriya boʻyicha erkak shifokorlardan, ayollar rezidentlari esa oilaviy tibbiyot, akusherlik va ginekologiya, patologiya va psixiatriya boʻyicha erkaklardan koʻp.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sana=25-sentabr 2015-yil|sarlavha=AMA (WPC) Table 16 – Physician Specialties by Gender- 2006|url=http://www.ama-assn.org/ama/pub/category/16229.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20071102101755/http://www.ama-assn.org/ama/pub/category/16229.html|arxivsana=2-noyabr 2007-yil|qaralgan sana=10-oktabr 2015-yil|ish=Women Physicians Congress (WPC)}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sana=25-sentabr 2015-yil|sarlavha=AMA (WPC) Table 4 – Women Residents by Specialty – 2005|url=http://www.ama-assn.org/ama/pub/category/12915.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20041022162222/http://www.ama-assn.org/ama/pub/category/12915.html|arxivsana=22-oktabr 2004-yil|qaralgan sana=10-oktabr 2015-yil|ish=Women Physicians Congress (WPC)}}&lt;/ref&gt;

Hamshiralik sohasida ayollar ustunlik qilishda davom etmoqda. 2000-yilda Qoʻshma Shtatlarda roʻyxatdan oʻtgan hamshiralarning 94,6 %i ayollar edi.&lt;ref&gt;{{Citation|title=The Registered Nurse Population|date=2000-yil mart|url=http://bhpr.hrsa.gov/healthworkforce/reports/rnsurvey/rnss1.htm|journal=bhpr.hrsa.gov|archiveurl=https://web.archive.org/web/20030212144558/http://bhpr.hrsa.gov/healthworkforce/reports/rnsurvey/rnss1.htm|access-date=11 October 2015|archivedate=12-fevral 2003-yil}}&lt;/ref&gt; Umuman olganda, AQShda sogʻliqni saqlash sohalarida ayollar taxminan 14,8 ni tashkil qiladi.(2011-yil holatiga koʻra)&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Swanson|ism=Naomi|sana=13-may 2013-yil|sarlavha=Women's Health at Work|url=http://blogs.cdc.gov/niosh-science-blog/2013/05/13/womens-health-at-work/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150118223513/http://blogs.cdc.gov/niosh-science-blog/2013/05/13/womens-health-at-work/|arxivsana=18-yanvar 2015-yil|qaralgan sana=21-yanvar 2015-yil|nashriyot=National Institute for Occupational Safety and Health}}&lt;/ref&gt;

Biotibbiyot tadqiqotlari va akademik tibbiyot kasblari, yaʼni tibbiyot maktablari oʻqituvchilari ham nomutanosib ravishda erkaklardir. Milliy sogʻliqni saqlash institutlari va boshqa tadqiqotchilar tomonidan „oqish quvuri“ deb nomlangan ushbu masala boʻyicha tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, ayollar aspiranturaga kirishda erkaklar bilan tenglikka erishgan boʻlsalar-da, turli xil kamsitishlar ularning akademikning har bir bosqichida oʻqishni tashlab qoʻyishiga olib keladi. quvur liniyasi: aspirantura, postdoc, fakultet lavozimlari, xizmat muddatiga erishish; va oxir-oqibat, innovatsion ish uchun eʼtirof olishda.&lt;ref&gt;Jacob Clark Blickenstaff, „Women and Science Careers: Leaky Pipeline or Gender Filter?“, ''Gender and Education'', v.17, n.4, pp. 369-386 (Oct. 2005).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[United States National Academy of Sciences|National Academy of Sciences]], ''[[Beyond Bias and Barriers]]: Fulfilling the Potential of Women in Academic Science and Engineering''.&lt;/ref&gt;

== Akusherlik va doyalik oʻrtasidagi raqobat ==
Ayol doyalikdan erkak akusherlikka oʻtish, Amerika Tibbiyot Assotsiatsiyasining tashkil etilishi kabi tibbiy amaliyotlarning oʻsishida sodir boʻladi.&lt;ref name=&quot;Feldhusen&quot;&gt;{{veb manbasi|muallif=Feldhusen|ism=Adrian E|sana=17-yanvar 2000-yil|sarlavha=The History of Midwifery and Childbirth in America: A Time Line|url=https://midwiferytoday.com/web-article/history-midwifery-childbirth-america-time-line/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180124195639/https://midwiferytoday.com/web-article/history-midwifery-childbirth-america-time-line/|arxivsana=24-yanvar 2018-yil|qaralgan sana=24-yanvar 2018-yil|ish=Midwifery Today|nashriyot=Midwifery Today}}&lt;/ref&gt; Favqulodda vaziyatda tugʻilishga yordam berish oʻrniga, shifokorlar chaqaloqlarni tugʻishni toʻliq oʻz zimmalariga olishdi,&lt;ref name=&quot;Ulrich&quot;/&gt; Bu akusherlikning oʻsishi bilan erkak shifokorlar va ayol doyalar oʻrtasidagi raqobat hissi kuchayib borayotganiga misoldir. Ayollarning akusherlik asosida taʼlim olishi shifokorlar va sogʻliqni saqlash islohotchilari tomonidan toʻxtatildi, bu esa akusherlikni amaliyotdan tashqarida koʻrishga majbur qildi.&lt;ref name=&quot;Brodsky&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Brodsky|first1=Phyllis L|date=2008|title=Where have all the midwives gone?|journal=Journal of Perinatal Education|volume=17|issue=4|pages=48–51|doi=10.1624/105812408X324912|pmc=2582410|pmid=19436438}}&lt;/ref&gt; Ijtimoiy rollar ham akusherlik amaliyotining barham topishiga sabab boʻldi, chunki ayollar litsenziya olish uchun zarur boʻlgan taʼlimni ololmadilar va turmushga chiqqandan soʻng, ayollar uy turmush tarzini qabul qilishlari kerak edi.&lt;ref name=&quot;Feldhusen&quot; /&gt; 2018-yilda 11 826 nafar sertifikatlangan hamshira-doyalar (CNM) bor edi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=The Complexities of Physician Supply and Demand: Projections from 2018-2033|url=https://www.aamc.org/data-reports/workforce/data/complexities-physician-supply-and-demand-projections-2018-2033|kirish sanasi=5-fevral 2021-yil|ish=AAMC|til=inglizcha|qaralgan sana=19-avgust 2022-yil|arxivsana=15-may 2021-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210515085238/https://www.aamc.org/data-reports/workforce/data/complexities-physician-supply-and-demand-projections-2018-2033}}&lt;/ref&gt; 2019-yilda akusherlik va ginekologiya sohasida 42 720 nafar faol shifokor faoliyat koʻrsatgan.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Number of People per Active Physician by Specialty, 2019|url=https://www.aamc.org/what-we-do/mission-areas/health-care/workforce-studies/interactive-data/number-people-active-physician-specialty-2019|kirish sanasi=5-fevral 2021-yil|ish=AAMC|til=inglizcha|qaralgan sana=2022-08-19|arxivsana=2022-03-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220324021422/https://www.aamc.org/what-we-do/mission-areas/health-care/workforce-studies/interactive-data/number-people-active-physician-specialty-2019}}&lt;/ref&gt;

Amerika Qoʻshma Shtatlaridan tashqari, akusherlik hali ham [[Afrika]] kabi bir qancha mamlakatlarda qoʻllanadi. Afrikadagi birinchi doyalar maktabi 1912-yilda [[Togo]]da doktor Ernst Rodenvalt tomonidan tashkil etilgan&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Knoll|first=Arthur J.|url=https://books.google.com/books?id=mfoLAQAAMAAJ|title=Togo Under Imperial Germany, 1884-1914: A Case Study in Colonial Rule|date=1978|publisher=Hoover Institution Press|isbn=978-0-8179-6091-9|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Davies|first=Margrit|url=https://books.google.com/books?id=Q2Fs9NTZ4kQC|title=Public Health and Colonialism: The Case of German New Guinea 1884-1914|date=2002|publisher=Otto Harrassowitz Verlag|isbn=978-3-447-04600-8|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt; Taqqoslash uchun, [[Janubiy Sudan]]dagi Juba hamshiralik va akusherlik kolleji (2011-yilda mustaqillikka erishgan davlat) 2013-yilda birinchi sinf talabalarini tamomlagan.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=31-yanvar 2014-yil |title=Juba College of Nursing &amp; Midwifery Program Update |language=inglizcha |work=Real Medicine Foundation |url=https://realmedicinefoundation.org/our-work/countries/south-sudan/initiatives/juba-college-of-nursing-and-midwifery/reports/2013-2/juba-college-of-nursing-midwifery-program-update/ |access-date=13-oktabr 2021-yil}}&lt;/ref&gt;

== Ayollarning tibbiyotga qoʻshgan hissasi ==

=== Tarixiy ayollar tibbiyot maktablari ===
[[Fayl:Anandibai_Joshee,_Kei_Okami,_and_Tabat_M._Islambooly.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c9/Anandibai_Joshee%2C_Kei_Okami%2C_and_Tabat_M._Islambooly.jpg/180px-Anandibai_Joshee%2C_Kei_Okami%2C_and_Tabat_M._Islambooly.jpg|thumb| 1886-yilda Pensilvaniya ayollar tibbiyot kolleji : hindistonlik marathi hindusi Anandibai Joshi (chapda) Yaponiyalik nasroniy Key Okami (oʻrtada) va suriyalik [[Kurdlar|kurd]] -yahudiy ayol Sabat Islombuli (oʻngda). Uchalasi ham tibbiy tahsilni tamomlagan va ularning har biri oʻz mamlakatidan Gʻarb tibbiyoti boʻyicha ilmiy darajaga ega boʻlgan birinchi ayol edi.]]
Ayollarga tibbiyot fakultetiga kirish taqiqlanganda, ular oʻzlarining tibbiyot maktablarini yaratishga harakat qilishdi.

* Nyu-England ayol tibbiyot kolleji, Boston, 1848-yilda tashkil etilgan.
* Pensilvaniya ayollar tibbiyot kolleji (1850-yilda Pensilvaniya ayollar tibbiyot kolleji sifatida tashkil etilgan)
* London ayollar tibbiyot maktabi (1874-yilda Sofiya Jeks-Bleyk tomonidan asos solingan)
* Edinburg ayollar tibbiyot maktabi (1886-yilda Sofiya Jeks-Bleyk tomonidan asos solingan)
* Sankt-Peterburgdagi birinchi Pavlov davlat tibbiyot universiteti (1897-yilda Ayollar tibbiyot universiteti sifatida tashkil etilgan)
* Tokio ayollar tibbiyot universiteti (1900-yilda Yoshioka Yayoi tomonidan asos solingan)
* Ayollar uchun Hackett tibbiyot kolleji, Guanchjou, Xitoy, 1902-yilda Presviterian cherkovi (AQSh) tomonidan tashkil etilgan.

=== Ayollarning muhim ishtiroki bilan tarixiy shifoxonalar ===

* 1861-yilda tashkil etilgan [[Filadelfiya]] ayollar kasalxonasi Pensilvaniya ayollar tibbiyot kolleji talabalari uchun klinik tajriba taqdim etdi.
* Ayollar va bolalar uchun Nyu-Angliya kasalxonasi (hozirgi Dimock Community Health Center deb ataladi), 1862-yilda ayol shifokorlar tomonidan „ayollar va bolalardan faqat foydalanish uchun“ tashkil etilgan
* Ayollar uchun yangi kasalxona (1870-yillarda Elizabeth Garrett Anderson tomonidan asos solingan va asosan ayollar tomonidan boshqariladi)
* Janubiy London ayollar va bolalar kasalxonasi (1912-yilda Eleanor Devis-Kolli va Maud Chadbern tomonidan asos solingan; 1984-yilda yopilgan; barcha ayollardan iborat xodimlar)

=== Ilk zamonaviy tibbiyotda kashshof ayollar ===

==== &lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asr ====

* Madlen-Fransuaza Kale ({{Circa|1713}} — ''fl.'' 1740) Fransiyadagi birinchi ayol stomatolog deb ataladigan kashshof edi.&lt;ref&gt;Paul-Martin Bondois: La Première maîtresse-dentiste, Madeleine-Françoise Calais: par P.-M. Bondois, 1928&lt;/ref&gt;
* Dorothea Erxleben (1715—1762) Germaniyadagi birinchi ayol shifokor va universitet tomonidan doktorlik darajasiga ega boʻlgan dunyodagi birinchi ayol edi.
* Salomee Xalpir (1718—1763-yildan keyin) polshalik shifokor va koʻz shifokori boʻlib, uni koʻpincha [[Buyuk Litva knyazligi|Litva Buyuk Gertsogidan]] kelgan birinchi ayol shifokor deb atashadi.
* Margaret Enn Bulkli nomida tugʻilgan Jeyms Barri (1789—1865), erkak boʻlib yashaganiga qaramay, Sent-Yelena, Asension va Tristan da Kunyadagi birinchi ayol shifokor deb hisoblanishi mumkin edi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Gunnell|ism=Cyril (Ferdie)|sana=15-mart 2018-yil|sarlavha=Doctor in Disguise: Part 2|url=http://www.sams.sh/images/sentinel/Sentinel_180315.pdf|ish=The Sentinel|qaralgan sana=2022-08-19|arxivsana=2021-10-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211005230556/http://www.sams.sh/images/sentinel/Sentinel_180315.pdf}}&lt;/ref&gt;

==== &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr ====
[[Fayl:Stamps_of_Romania,_2007-012.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/Stamps_of_Romania%2C_2007-012.jpg/220px-Stamps_of_Romania%2C_2007-012.jpg|thumb|220x220px| Mariya Kutarida-Krătunesku, Ruminiyadagi birinchi ayol shifokor, 1857-1919. Ruminiya markasi, 2007-yil.]]

*
*
*

[[Fayl:Elizabeth_Blackwell.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e7/Elizabeth_Blackwell.jpg/180px-Elizabeth_Blackwell.jpg|right|thumb| Elizabeth Blackwell, MD, Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi tibbiyot maktabini bitirgan birinchi ayol (1849).]]

* Ernestina Qogʻoz (taxminan 1800-yillarning oʻrtalarida tugʻilgan. nomaʼlum) 1877-yilda ilgʻor daraja (tibbiyot) olgan birinchi [[Italyanlar|italiyalik]] ayol edi
* Doktor Ethel Konstans amakivachchalar (1882—1944) va hamshira Elizabet Brodi 1918-yilda vabo epidemiyasini toʻxtatish uchun missionerlik harakatlari doirasida [[Butan]]ga qabul qilingan birinchi yevropalik ayollar edi.&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Scotland|first=Church of|url=https://books.google.com/books?id=Vp93rT8MplcC|title=The Church of Scotland Year-book... (... Year of Issue).|date=1918|publisher=published for the General Assembly's Committee on Christian Life and Work at the publication offices of the Church of Scotland|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Papers of Dr Constance Cousins - Archives Hub|url=https://archiveshub.jisc.ac.uk/data/gb102-ms380325|kirish sanasi=15-oktabr 2021-yil|ish=archiveshub.jisc.ac.uk}}&lt;/ref&gt;
* Muthulakshmi Reddi (1886—1968) [[Hindiston]]dagi dastlabki ayol shifokorlardan biri va yirik ijtimoiy islohotchi edi.
* Mariya Elisa Rivera Dias (1887-yilda tugʻilgan) (1909), Ana Janer (1909), Palmira Gatell (1910) va Dolores Piñero (1913) [[Puerto-Riko]]da tibbiy ilmiy darajaga ega boʻlgan birinchi ayollar edi.&lt;ref name=&quot;monografias1&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=La mujer puertorriqueña en el siglo XX|url=http://www.monografias.com/trabajos28/mujer-puertorriquena/mujer-puertorriquena.shtml|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150320225300/http://www.monografias.com/trabajos28/mujer-puertorriquena/mujer-puertorriquena.shtml|arxivsana=20-mart 2015-yil|qaralgan sana=22-mart 2015-yil|nashriyot=Monografias.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Womenʻs Memorial&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Women in Military Service For America Memorial|url=http://www.womensmemorial.org/H&amp;C/History/historypr.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160303200216/http://www.womensmemorial.org/H%26C/History/historypr.html|arxivsana=3-mart 2016-yil|qaralgan sana=10-oktabr 2015-yil|ish=womensmemorial.org}}&lt;/ref&gt; Mariya Elisa Rivera Dias va Ana Janer 1909-yilda bir xil tibbiyot maktabining sinfini tamomlagan va shuning uchun ikkalasini ham [[Puertorikanlar|Puerto-Rikolik]] birinchi ayol shifokorlar deb hisoblash mumkin edi.&lt;ref name=&quot;prhsj&quot;&gt;{{Citation|title=Francisco Guerra (1916—2011), Medical Historian for the World|url=http://prhsj.rcm.upr.edu/index.php/prhsj/article/viewFile/715/558|pages=72–73|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150706002446/http://prhsj.rcm.upr.edu/index.php/prhsj/article/viewFile/715/558|publisher=PRHSJ Vol. 31 No. 2 • June 2012|access-date=11-oktabr 2015-yil|archivedate=6-iyul 2015-yil}} download filename: 715-2420-1-PB.pdf&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:32&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |date=25-oktabr 1908-yil |title=Puerto Rico's first women doctors, 1908 |pages=17 |work=The Baltimore Sun |url=https://www.newspapers.com/clip/59400626/puerto-ricos-first-women-doctors-1908/ |access-date=24-sentabr 2021-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;LMPM&quot;&gt;&quot;LA MUJER EN LAS PROFESIONES DE SALUD (1898—1930)&quot;; By: YAMILA AZIZE VARGAS1 and LUIS ALBERTO AVILES; PRHSJ Vol, 9 No. 1&lt;/ref&gt;
* Anna Petronella van Xerden (1887—1975) [[Janubiy Afrika Respublikasi|Janubiy Afrikada]] shifokor boʻlish huquqiga ega boʻlgan birinchi [[Afrikanerlar|afrikaner]] ayol edi.&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Viljoen|first1=Louise|year=2008|title=Nationalism, gender and sexuality in the autobiographical writing of two Afrikaner women|url=http://scholar.sun.ac.za/handle/10019.1/12475|journal=Social Dynamics|publisher=Scholar.sun.ac.za|volume=34|issue=2|pages=186–202|doi=10.1080/02533950802280063|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304192646/http://scholar.sun.ac.za/handle/10019.1/12475|archivedate=4-mart 2016-yil|access-date=23-mart 2015-yil}}&lt;/ref&gt; Uning 1923-yilda doktorlik darajasini olgan dissertatsiyasi [[Afrikaans|afrikaans tilida]] yozilgan birinchi tibbiy dissertatsiya edi.&lt;ref name=&quot;google206&quot;&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=YgzGqNhLY1UC&amp;pg=PA206|title=Women Marching into the 21st Century: Wathint' Abafazi, Wathint' Imbokodo|publisher=HSRC Press|year=2000|isbn=978-0-7969-1966-3|pages=206–|accessdate=13-avgust 2015-yil}}&lt;/ref&gt;
* Matilde Hidalgo (1889—1974) [[Ekvador]]dagi birinchi ayol shifokor edi.
* Johanna Hellman (1889—1982) — jarrohlik boʻyicha ixtisoslashgan nemis shifokori va Germaniya Jarrohlik Jamiyatining aʼzosi boʻlgan birinchi ayol.&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|url=https://archive.org/details/biographicaldict00ogil_0|title=The biographical dictionary of women in science : pioneering lives from ancient times to the mid-20th century|date=2000|publisher=Routledge|editor=Ogilvie, Marilyn Bailey|isbn=0415920388|location=New York|oclc=40776839}}&lt;/ref&gt;
* Sun Chau Li (1890—1979) Xitoyda Gʻarbiy tibbiyot boʻyicha birinchi xitoylik ayol shifokorlardan biri edi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sana=21-sentabr 2012-yil|sarlavha=Munk School of Global Affairs &amp;#124; Event Information – Modern Chinese History as Witnessed by Its Contemporaries|url=http://munkschool.utoronto.ca/event/12646/print/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304024821/http://munkschool.utoronto.ca/event/12646/print/|arxivsana=4-mart 2016-yil|qaralgan sana=5-iyul 2015-yil|nashriyot=Munkschool.utoronto.ca}}&lt;/ref&gt;
* Mabel Wolff (1890—1981) va uning singlisi Gertrude L. Wolff 1930-yilda [[Sudan]]da birinchi doyalik maktabini yaratdilar&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=SHARKEY|first1=HEATHER J.|title=Two Sudanese Midwives|date=1998|url=https://www.jstor.org/stable/25653310|journal=Sudanic Africa|volume=9|pages=19–38|jstor=25653310|issn=0803-0685}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Crichton-Harris|first=Ann|url=https://books.google.com/books?id=8yKwCQAAQBAJ|title=Poison in Small Measure: Dr. Christopherson and the Cure for Bilharzia|date=2-iyun 2009-yil|publisher=BRILL|isbn=978-90-474-2885-5|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Kendall|first1=E. M.|date=1953-yil iyun|title=A short history of the training of midwives in the Sudan|url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12261921/|journal=Sudan Notes and Records|volume=33|issue=Pt. 1|pages=42–53|issn=0375-2984|pmid=12261921}}&lt;/ref&gt; Asl talabalardan biri Mastura Xidir 1945-yilda birinchi bitiruvchi sinfdan omon qolgan oxirgi doya boʻlgani uchun qirol Jorj V tomonidan medal bilan taqdirlangan.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Elhadd|ism=Tarik|sana=2011-yil avgust|sarlavha=Omdurman Midwifery Training school|url=https://www.researchgate.net/publication/271142787|ish=Sudan Medical Journal}}&lt;/ref&gt;
* Meri Xirn (1891—1969) [[Ginekologiya|ginekolog]] va Irlandiya Qirollik shifokorlar kollejining birinchi ayol aʼzosi edi.
* Concepción Palacios Herrera (1893—1981) [[Nikaragua]]dagi birinchi ayol shifokor edi.&lt;ref name=&quot;autogenerated1981&quot;&gt;{{veb manbasi|url=http://www.enel.gob.ni/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=317:concepcion-palacios-herrera-1893-1981-primera-medica&amp;catid=35:biografias-heroes-nacionales&amp;Itemid=65|sarlavha=Concepción Palacios Herrera (1893– 1981), primera médica|nashriyot=Enel.gob.ni|qaralgan sana=3-iyul 2015-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150704171404/http://www.enel.gob.ni/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=317:concepcion-palacios-herrera-1893-1981-primera-medica&amp;catid=35:biografias-heroes-nacionales&amp;Itemid=65|arxivsana=4-iyul 2015-yil}}&lt;/ref&gt;
* Evelin Totenxofer (1894—1977) 1944-yilda Pitkern orollari uchun birinchi (ayol) rezident hamshira boʻldi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Totenhofer, Evelyn Rachel (1894—1977)|url=https://encyclopedia.adventist.org/article?id=DIEF|kirish sanasi=15-oktabr 2021-yil|ish=encyclopedia.adventist.org|qaralgan sana=2022-08-19|arxivsana=2025-01-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20250119202513/https://encyclopedia.adventist.org/article?id=DIEF}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Ford|first=Herbert|url=https://books.google.com/books?id=_qYb8TcQEH8C|title=Pitcairn Island as a Port of Call: A Record, 1790-2010, 2d ed.|date=10-yanvar 2014-yil|publisher=McFarland|isbn=978-0-7864-8822-3|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;
* DMRE va DTM&amp;Hga ega boʻlgan Jeyn Kammins (1899) WRAFda ofitser boʻlgan.
* 1927-yilda doktorlik darajasini olgan Irene Kondachi (1899—1970) [[Ikkinchi Jahon urushi|Ikkinchi jahon urushi]] paytida [[Malta]]da amaldagi ikkita ayol shifokordan biri edi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Carabott |first=Sarah |date=20-iyun 2016-yil |title=How women ran Malta during World War II |work=[[The Times of Malta]] |location=Valletta, Malta |url=https://www.timesofmalta.com/articles/view/20160620/local/how-women-ran-malta-during-world-war-ii.616109 |access-date=11-oktabr 2018-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20160623064419/https://www.timesofmalta.com/articles/view/20160620/local/how-women-ran-malta-during-world-war-ii.616109 |archive-date=23-iyun 2016-yil}}&lt;/ref&gt;
* Ah-hsin Tsay (1899—1990) mustamlakachi [[Xitoy Respublikasi|Tayvanning]] birinchi ayol shifokori edi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Closed today|sarlavha=Self Expression &amp;#124; The Archives of Institute of Taiwan History, Academia Sinica – Taiwan Archives Online|url=http://archives.ith.sinica.edu.tw/collections_con2_en.php?no=130|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150707154213/http://archives.ith.sinica.edu.tw/collections_con2_en.php?no=130|arxivsana=7-iyul 2015-yil|qaralgan sana=3-iyul 2015-yil|nashriyot=Archives.ith.sinica.edu.tw}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Chang2009&quot;&gt;{{kitob manbasi|last=Doris T. Chang|url=https://books.google.com/books?id=jRtsdbiELx8C&amp;pg=PA32|title=Women's Movements in Twentieth-Century Taiwan|date=20-fevral 2009-yil|publisher=University of Illinois Press|isbn=978-0-252-09081-3|pages=32–|accessdate=13-avgust 2015-yil}}&lt;/ref&gt;

[[Fayl:Vera_Gedroitz.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/df/Vera_Gedroitz.jpg/180px-Vera_Gedroitz.jpg|right|thumb| Rus imperatori Aleksandra Fedorovna Vera Gedroitz bilan, 1915-yil]]

==== 20 va &lt;nowiki&gt;XXI&lt;/nowiki&gt; asrlar ====
{{section-stub}}
[[Fayl:Tuvalu's_first_female_doctors._Tuvalu_2008._Photo-_AusAID_(10731161574).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/40/Tuvalu%27s_first_female_doctors._Tuvalu_2008._Photo-_AusAID_%2810731161574%29.jpg/220px-Tuvalu%27s_first_female_doctors._Tuvalu_2008._Photo-_AusAID_%2810731161574%29.jpg|thumb| Kichik orol davlati [[Tuvalu]] 2008-yilda Avstraliya yordami natijasida oʻzining birinchi tuvalulik ayol shifokorlarini kutib oldi. ]]
[[Fayl:Какиш_Рыскулова.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cf/%D0%9A%D0%B0%D0%BA%D0%B8%D1%88_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0.jpg/220px-%D0%9A%D0%B0%D0%BA%D0%B8%D1%88_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0.jpg|thumb| Kakish Risqulova qirgʻizistonlik jarroh boʻlgan birinchi ayol edi.]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==

* Abram, Rut Abram., ''Bizga shifokor ayolni yuboring: Amerikadagi ayol shifokorlar, 1835-1920''
*
* Bleyk, Katriona. ''Parazollarning toʻlovi: ayollarning tibbiy kasbga kirishi''
* Borst, Charlotte G. ''Chaqaloqlarni ushlash: Tugʻishni professionallashtirish, 1870-1920'' (1995), Kembrij, MA: Garvard universiteti nashriyoti
* Elizabet Bruk, ''Ayollar tabiblari: oʻsimlikshunoslar, shifokorlar va doyalarning portretlari'' (biografik entsiklopediya)
* Chenevert, Melodiya. ''STAT: Sogʻliqni saqlash kasbidagi ayollar uchun qatʼiyatlilikni oʻrgatishning maxsus usullari''
* [[Barbara Erenrayx]] va Deyrdre ingliz, ''jodugarlar, doyalar va hamshiralar: ayollar tabiblari tarixi''
* Deyrdre English va [[Barbara Erenrayx|Barbara Ehrenreich]], ''oʻz manfaati uchun'' (doyalik tarixining jinsi va tibbiyotning professionallashuvi)
* Julie Fette, „Kasblardagi magʻrurlik va notoʻgʻri qarashlar: Uchinchi Fransiya Respublikasidagi ayol shifokorlar va huquqshunoslar“, „ ''Ayollar tarixi“ jurnali'', v.19, № 3, pp.&amp;nbsp;60-86 (2007). Fransiya, 1870-1940
* Grant, Syuzan-Meri. „Mehribonlik maydonida: Fuqarolar urushidan Birinchi Jahon urushigacha boʻlgan tibbiy koʻngilli ayollar“. ''Amerika oʻn toʻqqizinchi asr tarixi'' (2012) 13#2 bet: 276-278. AQShda
* Xenderson, Metta Lou. ''Amerikalik ayol farmatsevtlar: kasbga qoʻshgan hissasi''
* Junod, Suzanne White va Seaman, Barbara, tahrirlar. ''&quot;Ayollar salomatligi&quot; harakati ovozi, Birinchi jild'' yetti hikoya matbuot. Nyu York. 2012-yil. 60-62-betlar.
* Leneman, Lea. „Urushdagi shifokor ayollar, 1914-1918“. ''Tibbiyot tarixi'' (1994) 38 # 2 bet: 160-177. [http://journals.cambridge.org/download.php?file=%2F5406_B40F84730737B969541A108A9A3F72FB_journals__MDH_MDH38_02_S0025727300059081a.pdf&amp;cover=Y&amp;code=cce849d367b450707fc0936b8a4b398c (PDF) onlayn]
* Luchetti, Keti. Tibbiyot ayollari: erta amerikalik ayol shifokorlarning hikoyasi. Nyu-York: toj,
* Regina Morantz-Sanches, ''hamdardlik va ilm-fan: Amerika tibbiyotidagi ayol shifokorlar'' (1985 birinchi nashr; 2001)
* Batafsil, Ellen S. ''Muvozanatni tiklash: Ayollar shifokorlari va tibbiyot kasbi, 1850-1995''
* Perrone, Bobette H. va boshqalar. ''Tibbiyot ayollari, kuranderalar va ayollar shifokorlari'' (1993); anʼanaviy jamiyatlarning madaniyatlararo antropologik tadqiqoti
* Pringl, Rozmari. ''Jinsiy aloqa va tibbiyot: gender, kuch va tibbiyot kasbidagi vakolat''
* Shvirian, Patrisiya M. ''Hamshiralik ishining professionallashuvi: dolzarb muammolar va tendentsiyalar'' (1998), Filadelfiya: Lippenkott,{{ISBN|0-7817-1045-6}}
* Uolsh, Meri Rot. ''Shifokorlar qidirilmoqda: Ayollarga murojaat qilish shart emas: Tibbiyotdagi jinsiy toʻsiqlar, 1835-1975'' (1977)

== Havolalar ==

* [https://www.countway.harvard.edu/menuNavigation/chom/awm.html Tibbiyotdagi ayollar] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20141103043744/https://www.countway.harvard.edu/menuNavigation/chom/awm.html |date=3-noyabr 2014-yil }} arxivi Archived, Countway kutubxonasi, Garvard tibbiyot maktabi
* „Tibbiyotning yuzini oʻzgartirish“, 2003-yil Milliy tibbiyot kutubxonasidagi koʻrgazma; [http://www.nih.gov/news/NIH-Record/11_11_2003/story05.htm „NLM koʻrgazmasi ajoyib ayollarni sharaflaydi“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20060504082448/http://www.nih.gov/news/NIH-Record/11_11_2003/story05.htm |date=4-may 2006-yil }}, ''NIH Record'', 2003-yil 11-noyabr. [https://web.archive.org/web/20161012151815/https://www.nlm.nih.gov/changingthefaceofmedicine/ Tibbiyotning yuzini oʻzgartirishdagi] koʻrgazma sayti.
* [http://www.cbc.ca/news/health/women-are-changing-the-face-of-medicine-1.981567 Ayollar tibbiyotning yuzini oʻzgartirmoqda]
* [http://archives.drexelmed.edu/womanmd/home.php Ayollar shifokorlari: 1850—1970-yillar] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20110708143834/http://archives.drexelmed.edu/womanmd/home.php |date=8-iyul 2011-yil }} — Drexel universiteti tibbiyot kolleji [http://archives.drexelmed.edu/ arxivlari va tibbiyot va gomeopatiyadagi ayollarga bagʻishlangan maxsus toʻplamlarda] onlayn koʻrgazma
* [http://collections.countway.harvard.edu/onview/exhibits/show/stethoscope-sorority „The Stethoscope Sorority“], -da Archived [https://www.countway.harvard.edu/menuNavigation/chom/awm.html tibbiyotdagi ayollar arxividan] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20141103043744/https://www.countway.harvard.edu/menuNavigation/chom/awm.html |date=3-noyabr 2014-yil }} onlayn koʻrgazma
* [https://utarms.library.utoronto.ca/ Toronto universiteti arxivlari va yozuvlarini boshqarish xizmatlarida] [https://discoverarchives.library.utoronto.ca/index.php/women-in-medicine-and-biomedical-sciences-in-canada-oral-history-project-collection „Tibbiyot sohasidagi ayollar ogʻzaki tarix“ loyihasi toʻplami] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20201223190154/https://discoverarchives.library.utoronto.ca/index.php/women-in-medicine-and-biomedical-sciences-in-canada-oral-history-project-collection |date=23-dekabr 2020-yil }} boʻlib oʻtdi.
* https://www.cedars-sinai.org/blog/celebrating-national-women-physicians-day.html — Sidar Sinaydagi onlayn veb-sayt.

[[Turkum:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>nkqu09mffug5d7rtnd81rmsk40s0d2t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328938</id>
      <parentid>6328937</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T10:27:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328938</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57483" sha1="obkuie45c7ilo2ybyonnps8971svi5c" xml:space="preserve">[[Fayl:Smiley_Doctor.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a8/Smiley_Doctor.jpg/313px-Smiley_Doctor.jpg|thumb|313x313px| Misrdagi shifoxonada oʻz stolida bir ayol shifokor. Ayollar hali ham tibbiy kasblarda toʻliq ishtirok etishda qiyinchiliklarga duch kelayotgan boʻlsa-da, ayollar tobora koʻproq tan olinmoqda va butun dunyo boʻylab tibbiyotga qoʻshilmoqda.]]

'''Ayollarning tibbiyotda''', xususan, [[Xirurgiya|jarrohlik amaliyotida]] va [[shifokor]] sifatida mavjudligi tarixning eng qadimgi davridan kuzatilgan. Ayollar tibbiy sohalarda erkaklarnikiga qaraganda tarixan pastroq ishtirok etishgan, ularning bandlik darajasi irqi, ijtimoiy- iqtisodiy holati va [[geografiya]]siga qarab oʻzgarib turadi.

Ayollarning norasmiy tibbiyot amaliyoti, masalan, gʻamxoʻrlik yoki sogʻliqni saqlash sohasi mutaxassislari sifatida keng tarqalgan. XX asr boshidan beri dunyoning aksariyat mamlakatlari ayollarga tibbiy taʼlim olish imkoniyatiga ega. Hamma mamlakatlar ham teng bandlik imkoniyatlarini taʼminlamaydi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Discrimination|ish=Women's Human Rights|sana=1999|nashriyot=[[Human Rights Watch]]|url=https://www.hrw.org/worldreport99/women/women3.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20081114195509/http://www.hrw.org/worldreport99/women/women3.html|arxivsana=14-noyabr 2008-yil}}&lt;/ref&gt; va gender tengligiga hali tibbiyot mutaxassisliklarida va butun dunyoda erishilmagan.&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|date=2004-yil sentabr|title=Gender and academic medicine: impacts on the health workforce|url=https://archive.org/details/sim_british-medical-journal_2004-10-02_329_7469/page/792|journal=British Medical Journal|volume=329|issue=7469|pages=792–795|pmid=15459056|doi=10.1136/bmj.329.7469.792|pmc=521007}}&lt;/ref&gt;

== Tarixi ==

=== Qadimgi tibbiyot ===
Ayollarning [[tibbiyot]] sohasida ishtirok etishi bir qancha ilk sivilizatsiyalarda qayd etilgan. Qadimgi [[Qadimgi Misr|Misr]] qirolligidagi misrlik Peseshet, bir yozuvda „ayol shifokorlarning nazoratchisi“ sifatida tasvirlangan, fan tarixidagi eng qadimgi ayoldir. Ubartum miloddan avvalgi 2050-yillarda [[Mesopotamiya]]da yashagan va bir necha shifokorlar oilasidan chiqqan. [[Agameda (Avgiy qizi)|Agamede]] [[Homer|Gomer]] tomonidan [[Troya urushi|Troyan urushidan]] oldin [[qadimgi Yunoniston]]da shifokor sifatida tilga olingan. Agnodice eramizdan avvalgi IV asrda [[Afina (shahar)|Afinada]] qonuniy faoliyat yuritgan birinchi ayol [[shifokor]] edi. Metrodora shifokor edi va odatda birinchi ayol tibbiyot yozuvchisi sifatida qabul qilindi.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; Uning &quot; ''Ayollar kasalliklari va davolari toʻgʻrisida'' &quot; kitobi ayol tomonidan yozilgan eng qadimgi tibbiy kitob boʻlib, koʻplab boshqa ayol shifokorlar tomonidan havola qilingan.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; U oʻz asarlarining koʻp qismini [[Gippokrat]] mafkuralariga bogʻlagan.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=The Most Influential Women in Medicine: From The Past to the Present|url=http://www.medicaldaily.com/most-influential-women-medicine-past-present-270560|ish=Medical Daily|qaralgan sana=24-sentabr 2017-yil|til=inglizcha|sana=4-mart 2014-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170924100657/http://www.medicaldaily.com/most-influential-women-medicine-past-present-270560|arxivsana=24-sentabr 2017-yil}}&lt;/ref&gt;

=== Oʻrta asr Yevropasi ===
[[Fayl:Hildegard_von_Bingen.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/Hildegard_von_Bingen.jpg/180px-Hildegard_von_Bingen.jpg|thumb| Bingenlik Hildegard, ''Causae et Curae'' ni yozgan oʻrta asr nemis abbessi, 1175.]]
[[Oʻrta asr]]larda monastirlar ayollar uchun markazlashtirilgan taʼlim joyi boʻlgan va bu jamoalarning baʼzilari ayollarga ilmiy [[Ilmiy tadqiqot|tadqiqotlarga]] hissa qoʻshish imkoniyatini bergan. Bunga misol sifatida [[Nemislar|nemis]] abbessi Bingenlik Xildegardni keltirish mumkin, uning sermahsul asarlari turli ilmiy mavzularni, jumladan, [[tibbiyot]], [[botanika]] va [[Tabiatshunoslik|tabiat tarixini]] davolashni oʻz ichiga oladi ({{Circa|1151}} — 58).&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.staff.uni-mainz.de/horst/hildegard/documents/flanagan.html|sarlavha=Hildegard von Bingen (1098—1179)|muallif=Sabina Flanagan|nashriyot=University of Adelaide|arxivurl=https://web.archive.org/web/20050406172530/http://www.staff.uni-mainz.de/horst/hildegard/documents/flanagan.html|arxivsana=2005-04-06|kirish sanasi=11-oktabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt; U Germaniyaning birinchi ayol [[shifokor]]i hisoblanadi.&lt;ref name=&quot;hildegard&quot;&gt;{{Ensiklopediya manbasi|title=Hildegard von Bingen|encyclopedia=Key Figures in Medieval Europe – An Encyclopedia|editor=Richard K. Emmerson|author=Gertrud Jaron Lewis|pages=229–30|publisher=Routledge|year=2006|isbn=978-0-415-97385-4|location=Great Britain}}&lt;/ref&gt;

Oʻrta asrlarda ayollar shifo texnikasi va tibbiy taʼlimning bir qancha qobiliyatlarida qatnashdilar. Ayollar bu davrda tibbiyot xodimlarining tanlangan saflarini egallagan.&lt;ref name=&quot;jstor.org&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Green|first1=Monica|title=Women's Medical Practice and Health Care in Medieval Europe|url=https://archive.org/details/sim_signs_winter-1989_14_2/page/434|journal=Signs|date=1989|volume=14|issue=2|pages=434–473|doi=10.1086/494516|pmid=11618104|jstor=3174557}}&lt;/ref&gt; Ular oʻsimlikshunoslar, doyalar, [[jarroh]]lar, sartaroshlar, hamshiralar va anʼanaviy [[Empirizm|empiriklar boʻlib ishlaganlar]].&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Minkowski|first1=William L.|title=Women healers of the middle ages: selected aspects of their history.|url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-public-health_1992-02_82_2/page/288|journal=American Journal of Public Health|date=1992|volume=82|issue=2|pages=288–295|doi=10.2105/ajph.82.2.288|pmid=1739168|pmc=1694293}}&lt;/ref&gt; Ayol tabiblari faqat ayollarni davolash bilan cheklanib qolmay, koʻpchilik bemorlarni davolaganlar.  1273—1410-yillar oraligʻida Italiyaning Neapol shahrida jarroh sifatida tasvirlangan 24 ayolning ismlari qayd etilgan va 1387-yil oraligʻida Germaniyaning Frankfurt shahrida 15 nafar amaliyotchi ayolga murojaat qilingan, ularning aksariyati yahudiy boʻlgan va hech biri doya sifatida taʼriflanmagan.&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Siraisi|first=Nancy G.|title=Medieval and Early Renaissance Medicine: An Introduction to Knowledge and Practice|date=15-may 2009-yil|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-76131-2|page=27}}&lt;/ref&gt;

Ayollar, shuningdek, oʻz faoliyatlarini yozma ravishda qayd etmasdan, akusherlik va shifo sanʼati bilan shugʻullanganlar va qishloq joylarda yoki tibbiy yordam olish imkoniyati kam boʻlgan joylarda shugʻullanishgan. Oʻrta asrlarda jamiyat ayollarning shifokor rolini cheklab qoʻydi. XIII asrda universitetlarda tibbiyot fakultetlari tashkil etilgandan soʻng, ayollar ilgʻor tibbiy taʼlimdan chetlashtirildi.&lt;ref name=&quot;jstor.org&quot;/&gt; Litsenziya olish uchun ayollar nomaqbul boʻlgan ruhoniylik qasamyodlarini talab qila boshladilar va shifokor sifatida erkaklar ustunlik qildi.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;

Koʻp hollarda ayollar erkaklar tomonidan noqonuniy xatti-harakatlarda ayblanib, ularning niyatlarini shubha ostiga qoʻyishga qarshi kurashishlari kerak edi. Agar ular notoʻgʻri ishda ayblanmagan boʻlsa, unda ayollar ham ruhoniy, ham fuqarolik organlari tomonidan „jodugar“ deb hisoblangan.&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Minkowski|first1=WL|title=Women healers of the middle ages: selected aspects of their history|url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-public-health_1992-02_82_2/page/288|date=1992|journal=Am J Public Health|pmc=1694293|pmid=1739168|volume=82|issue=2|pages=288–95|doi=10.2105/ajph.82.2.288}}&lt;/ref&gt; Jarrohlar va sartarosh-jarrohlar koʻpincha gildiyalarga boʻlingan, ular litsenziya tazyiqlariga qarshi uzoqroq turishlari mumkin edi. Boshqa gildiyalar singari, bir qator sartarosh-jarrohlar gildiyalari oʻz aʼzolarining qizlari va xotinlariga, odatda, erkak vafotidan keyin gildiyaga aʼzo boʻlishga ruxsat berdilar. Londonlik Ketrin jarroh, jarroh Tomasning qizi va jarroh Uilyamning singlisi 1286-yilda gildiyaga tegishli edi&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Rawcliffe|first=Carole|title=Medicine and Society in Later Medieval England|date=1997|publisher=Sutton|location=Stroud, Gloucestershire|isbn=978-0-7509-1497-0}}&lt;/ref&gt; Linkoln, Norvich, Dublin va York gildiyalaridagi ayol aʼzolarni hujjatlashtirish davr oxirigacha davom etadi.

Homilador ayollarga tugʻish va undan keyingi parvarishlashda yordam beradigan doyalar faqat ayollarni oʻz ichiga oladi. Doyalar shifokor ayollarning uchdan bir qismini tashkil qiladi.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt; Erkaklar oʻzlarini ayollarning tibbiy yordamiga jalb qilmadilar; ayollar erkaklar sogʻligʻini saqlashga jalb qilinmagan.&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Green|first1=Monica|title=Women's Medical Practice and Health Care in Medieval Europe|url=https://archive.org/details/sim_signs_winter-1989_14_2/page/434|journal=Signs: Journal of Women in Culture and Society|jstor=3174557|volume=14|issue=2|pages=434–473|doi=10.1086/494516|pmid=11618104|year=1989}}&lt;/ref&gt; [[Italiya]]ning janubiy sohilidagi Salerno shahri &lt;nowiki&gt;XII&lt;/nowiki&gt; asrda tibbiy taʼlim va amaliyot markazi edi. Salerno shifokori Trota Salernoda oʻzining bir qator tibbiy amaliyotlarini bir nechta yozma toʻplamlarda jamlagan. U bilan bogʻliq boʻlgan ayollar tabobatiga oid bir asar, ''De curis mulierum'' („Ayollar uchun davolash usullari toʻgʻrisida“) Oʻrta asrlarda Yevropada tarqalgan uchta matndan iborat &quot; ''Trotula'' &quot; ansambli deb nomlanuvchi asarning asosini tashkil etdi. Trotaning oʻzi Fransiya va Angliyaga qadar keng tarqalgan obroʻga ega boʻldi. Boshqa Salernitan shifokorlarining yozuvlarida mahalliy empirik amaliyotlar haqida baʼzi fikrlarni beruvchi ''mulieres Salernitane'' („Salernitan ayollar“) haqida havolalar mavjud.&lt;ref&gt;Monica H. Green, ed. and trans., ''The 'Trotulaʼ: A Medieval Compendium of Womenʼs Medicine'' (Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 2001).&lt;/ref&gt;

Italiyalik shifokor Dorotea Bukka 1390-yildan qirq yildan ortiq vaqt davomida Boloniya universitetida falsafa va tibbiyot kafedrasi boʻlib ishlagan&lt;ref name=&quot;wise&quot;&gt;{{jurnal manbasi|title=A Woman Is Wise: The Influence of Civic and Christian Humanism on the Education of Women in Northern Italy and England during the Renaissance|journal=Ex Post Facto: Journal of the History Students at San Francisco State University|volume=XI|year=2002|url=http://userwww.sfsu.edu/~epf/2002/edwards.html|access-date=31-yanvar 2011-yil|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110606144530/http://userwww.sfsu.edu/~epf/2002/edwards.html|archivedate=6-iyun 2011-yil}}&lt;/ref&gt; Tibbiyotga hissa qoʻshgan boshqa italiyalik ayollar orasida Abella, Jaklin Felice de Almania, Alessandra Giliani, Rebekka de Guarna, Margarita, Merkuriade (&lt;nowiki&gt;XIV&lt;/nowiki&gt; asr), Konstans Kalenda, Klaris di Durisio (&lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asr), Konstansa, [[Mariya Incarnata|Mariya Inkarasio]] va Txomasinata bor.&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=1bRDlCf0FcgC&amp;q=abella+medicine&amp;pg=PA87|title=Old Time Makers of Medicine|first=James J.|last=Walsh|publisher=Plain Label Books|isbn=9781603032261}}&lt;/ref&gt;

=== Oʻrta asr islom dunyosi ===
Oʻrta asrlardagi islom dunyosi uchun ayol shifokorlar haqida juda kam maʼlumot maʼlum boʻlsa-da, ayollar muayyan darajada tibbiy amaliyot bilan muntazam shugʻullanishgan.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; Erkak tibbiyot yozuvchilari muayyan muolajalar yoki vaziyatlarni tasvirlashda ayol amaliyotchilarning (a ''ṭabība'') borligiga ishora qiladilar.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; &lt;nowiki&gt;X&lt;/nowiki&gt; asr oxiri — &lt;nowiki&gt;XI&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida Andalusiy tabibi va jarrohi az-Zahraviy ayol bemorlarga amaliyot oʻtkazayotgan erkak shifokorlar uchun jinsiy aʼzolarga tegish zarurati tufayli baʼzi tibbiy muolajalar qiyin boʻlganini yozgan.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; Erkak amaliyotchidan protsedurani bajara oladigan ayol shifokor yoki amaldor shifokor yoki erkak jarrohdan koʻrsatma olgan doya topish talab qilingan.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; Amaliyotchi ayolning mavjudligi toʻgʻridan-toʻgʻri dalillar orqali aniq boʻlmasa ham, xulosa chiqarish mumkin.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;Monica H. Green, &quot;History of Science, &quot; ''Encyclopedia of Women and Islamic Cultures''. Volume I: ''Methodologies, Paradigms and Sources'', Suad Joseph, general editor (Leiden: E. J. Brill, 2003), pp. 358-61; Peter Pormann, &quot;Female Patients and Practitioners in Medieval Islam, &quot; ''The Lancet'' 373 (9 May 2009), pp. 1598-99.&lt;/ref&gt; Ayollar sogʻligʻini saqlashda doyalar muhim rol oʻynadi. Bu amaliyotchilar uchun ham oʻz hunarining obroʻ-eʼtibori ([[ibn Xaldun]] buni oliyjanob hunar, „sivilizatsiya uchun zarur narsa“ deb ataydi) nuqtai nazaridan ham, tarixiy ayollar haqidagi biografik maʼlumotlar jihatidan ham batafsilroq maʼlumotlar mavjud.&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Giladi Avner|year=2010|title=Liminal Craft, Exceptional Law: Preliminary Notes on Midwives in Medieval Islamic Writings|url=https://archive.org/details/sim_international-journal-of-middle-east-studies_2010-05_42_2/page/185|journal=International Journal of Middle East Studies|volume=42|issue=2|pages=185–202|doi=10.1017/s0020743810000012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Jean-Pierre Molénat, &quot;Priviligiées ou poursuivies: quatre sages-femmes musulmanes dans la Castille du XVe siècle, &quot; ''Identidades marginales'', ed. Cristina de la Puente, Estudios onomástico-biográficos de al-Andalus, 13 (Madrid: Consejo Superior de Investigaciones Científicas, 2003), 413-30.&lt;/ref&gt; Oʻrta asrlar islom olamida ayol tomonidan yozilgan maʼlum tibbiy risola hozirgacha aniqlanmagan.

=== Xitoyda Gʻarb tibbiyoti ===
Xitoyda ming yillar davomida oʻsimlik dori-darmonlari, [[Igna sanchib davolash|akupunktur]], [[massaj]] va boshqa davolash usullaridan foydalanishga asoslangan anʼanaviy xitoy tabobati qoʻllangan. Gʻarb tibbiyoti Xitoyga &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asrda, asosan, London Missionerlik Jamiyati (Buyuk Britaniya), Metodistlar cherkovi (Buyuk Britaniya) va Presviterian cherkovi (AQSh) kabi turli xristian missiya tashkilotlaridan yuborilgan tibbiy missionerlar tomonidan kiritilgan. 1839-yilda London missionerlik jamiyati tomonidan yuborilgan tibbiy missioner Benjamin Xobson (1816—1873) Xitoyning Guanchjou shahrida Wai Ai klinikasini (kíngíngín)&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://blog.ifeng.com/article/46027.html|sarlavha=回眸：当年传教士进羊城_MW悦读室之岭南话廊_凤凰博报- 博采众家之言 报闻公民心声-凤凰网|nashriyot=Blog.ifeng.com|qaralgan sana=2-iyul 2012-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130313042953/http://blog.ifeng.com/article/46027.html|arxivsana=13-mart 2013-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://mall.cnki.net/magazine/Article/GDSI199901009.htm|sarlavha=合信的《全体新论》与广东士林-《广东史志》1999年01期-中国知网|nashriyot=Mall.cnki.net|sana=2012-02-03|kirish sanasi=2-iyul 2012-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131007074316/http://mall.cnki.net/magazine/Article/GDSI199901009.htm|arxivsana=7-oktabr 2013-yil}}&lt;/ref&gt; tashkil etdi. Xitoy uchun Gonkong tibbiyot kolleji 1887-yilda London Missionerlar Jamiyati tomonidan tashkil etilgan boʻlib, uning birinchi bitiruvchisi (1892-yilda) [[Sun Yat-sen]].

Erkaklar va ayollar bir-biriga yaqin boʻlmasliklari kerak boʻlgan ijtimoiy odat tufayli, xitoylik ayollar Gʻarb erkak shifokorlari tomonidan davolanishni istamadi. Bu ayol shifokorlarga ehtiyoj tugʻdirdi. Ulardan biri &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr oʻrtalarida [[Fuchjou]] shahrida kasalxona qurgan Metodist Yepiskop cherkovining Sigourney Trask edi. Trask, shuningdek, mahalliy qiz Xu King Engni Ogayo shtati Uesliyan ayollar kollejida tibbiyotda oʻqishga taklif qildi va Xu Fuzhouda gʻarbiy tibbiyot amaliyotiga qaytish niyatida boʻlgan. Oʻqishni tamomlagandan soʻng, Xyu 1899-yilda Fuzhou shahridagi Vulston memorial kasalxonasida doimiy shifokor boʻldi va bir nechta ayol shifokorlarni tayyorladi.&lt;ref name=&quot;Burton&quot;&gt;{{kitob manbasi|title=Notable Women of Modern China|last=Burton|first=Margaret E.|authorlink=Margaret E. Burton|location=New York|publisher=Fleming H. Revell|date=1912|url=http://www.gutenberg.org/ebooks/14492|accessdate=16-mart 2017-yil}}&lt;/ref&gt; Boshqa bir ayol tibbiy missioner Meri X. Fulton (1854—1927)&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=04TOSAAACAAJ|title=Inasmuch|last=Mary H. Fulton|editor=The United Study of Forring|publisher=BiblioBazaar|year=2010|isbn=978-1140341796|accessdate=10-oktabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt; Presviterian cherkovining (AQSh) Xorijiy missiyalar kengashi tomonidan Xitoyda ayollar uchun birinchi tibbiyot kollejini ochish uchun yuborilgan. Ayollar uchun Xekett tibbiyot kolleji nomi bilan tanilgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=PANG Suk Man|url=http://lib-nt2.hkbu.edu.hk/cil-image/theses/abstracts/b15564174a.pdf|sarlavha=The Hackett Medical College for Women in China (1899—1936)|nashriyot=Hong Kong Baptist University|sana=1998-yil fevral|qaralgan sana=10-oktabr 2015-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151016090221/http://lib-nt2.hkbu.edu.hk/cil-image/theses/abstracts/b15564174a.pdf|arxivsana=16-oktabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=XC1Nlk3qxSkC|title=American Doctors in Canton: Modernization in China, 1835–1935|last=Guangqiu Xu|publisher=Transaction Publishers|year=2011|isbn=978-1412818292|page=131|accessdate=12-dekabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=kzH2HAAACAAJ|title=Hackett Medical College for Women, Turner Training School for Nurses, David Gregg Hospital for Women and Children: Bulletin, 1924–1925|publisher=The College|year=1924|accessdate=13-avgust 2015-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.cqvip.com/qk/83891A/200203/6479902.html|sarlavha=中国近代第一所女子医学院－－夏葛医学院-【维普网】-仓储式在线作品出版平台-|nashriyot=Cqvip.com|kirish sanasi=2-iyul 2012-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130523093710/http://www.cqvip.com/qk/83891A/200203/6479902.html|arxivsana=23-may 2013-yil}}&lt;/ref&gt; bu kollej [[Guanchjou|Xitoyning Guanchjou]] shahrida joylashgan boʻlib, Edvard AK Xakett (1851) tomonidan katta xayriya hisobidan ochilgan. −1916). Kollej 1902-yilda tashkil etilgan va toʻrt yillik oʻquv dasturini taklif qilgan. 1915-yilga kelib 60 dan ortiq talaba bor edi. Aksariyat talabalar Fultonning taʼsiri tufayli xristian boʻlishdi. Kollej nasroniylik va zamonaviy tibbiyotni yoyish va xitoylik ayollarning ijtimoiy mavqeini oshirishga qaratilgan edi. Ushbu kollej bitiruvchilari orasida Chau Li-sun (1890—1979) va Vong Yuen-hing bor edi, ularning ikkalasi ham 1910-yillarning oxirida bitirgan va keyin Guangdong provinsiyasidagi kasalxonalarda shifokorlik qilgan.

== &lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asr Amerikasida akusherlik ==
Oʻsha paytda ayollar egallagan turli kasblardan doyalik eng yuqori maosh oladigan sohalardan biri edi.&lt;ref name=&quot;Ulrich&quot;&gt;{{kitob manbasi|last=Ulrich|first=Laurel Thatcher|title=A Midwife's Tale: The Life of Martha Ballard, Based on Her Diary, 1785–1812|url=https://archive.org/details/midwifestalelife00ulri|date=1990|publisher=Knopf|location=New York}}&lt;/ref&gt; &lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asrda uy xoʻjaliklarida bolalarning koʻpligi, asosan, qisman yollangan yordam va oʻlim darajasining kamayishi bilan bogʻliq edi.&lt;ref name=&quot;McMillen&quot;&gt;{{kitob manbasi|last=McMillen|first=Sally Gregory|url=https://archive.org/details/motherhoodinolds0000mcmi|title=Motherhood in the Old South: Pregnancy, Childbirth and Infant Rearing|date=1990|publisher=Louisiana State University Press|isbn=978-0807115176}}&lt;/ref&gt; Tugʻilishdagi asoratlarning yuqori ehtimoliga qaramay, amerikalik doya Marta Ballard, xususan, sogʻlom onalarga sogʻlom chaqaloqlarni tugʻdirishda yuqori muvaffaqiyatlarga erishdi.&lt;ref name=&quot;Ulrich&quot; /&gt;

== Ayollar salomatligi harakati, 1970-yillar ==
1970-yillar Qoʻshma Shtatlardagi tibbiyot maktabiga kirish va bitiruvchi ayollar sonining koʻpayishini qayd etdi.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; 1930-yildan 1970-yilgacha, yaʼni 40 yil davomida 14 mingga yaqin ayol tibbiyot institutini tamomladi.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; 1970—1980-yillarda 10 yil davomida 20 mingdan ortiq xotin-qizlar tibbiyot institutini tamomladilar.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;Paludi, Michele A. and Gertrude A. Streuernage, ed., Foundations for a Feminist Restructuring of the Academic Disciplines (New York: Harrington Park Press, 1990), p. 236.&lt;/ref&gt; Tibbiyot sohasida ayollarning bunday koʻpayishi ham siyosiy, ham madaniy oʻzgarishlar bilan bogʻliq. Qoʻshma Shtatlardagi ikkita qonun ayollar uchun tibbiyot sohasidagi cheklovlarni bekor qildi — 1972-yildagi Oliy taʼlim toʻgʻrisidagi qonunga oʻzgartirishlar kiritishning 1975-yildagi sogʻliqni saqlash xizmati toʻgʻrisidagi qonun, jinsga koʻra kamsitishni taqiqlaydi.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; 1970-yil noyabr oyida Amerika Tibbiyot kollejlari assotsiatsiyasi assambleyasi tibbiyot sohasida teng huquqlar uchun yigʻildi.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;

Oʻn yil davomida ayollarning oʻzlari haqidagi gʻoyalari va ularning tibbiyot sohasiga boʻlgan munosabati [[Ayollar huquqlari harakati|ayollarning feministik harakati]] tufayli oʻzgarib bordi.&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt; Tibbiyot sohasida ayollarning keskin koʻpayishi shifokor va bemor munosabatlarining rivojlanishiga, terminologiya va nazariyaning oʻzgarishiga olib keldi.&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt; Shikoyat qilingan va oʻzgartirilgan tibbiy amaliyot sohalaridan biri [[ginekologiya]] edi.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;Kline, Wendy. ''Bodies of Knowledge: Sexuality, Reproduction, and Womenʼs Health in the Second Wave'' (University of Chicago Press, 2010).&lt;/ref&gt; Muallif Vendi Klaynning taʼkidlashicha, „yosh kelinlar toʻy kechasiga tayyor boʻlishlarini taʼminlash uchun [shifokorlar] tos boʻshligʻini tekshirishni jinsiy aloqa oʻrgatish shakli sifatida ishlatishgan“.&lt;ref&gt;Kline, ''Bodies of Knowledge: Sexuality, Reproduction, and Womenʼs Health in the Second Wave,'' p 4.&lt;/ref&gt;

Tibbiyot maktabiga oʻqishga kirgan ayollarning soni koʻp boʻlgani sababli, ginekologiya kabi tibbiy amaliyotlar shubha ostiga olindi va keyinchalik oʻzgartirildi.&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt; 1972-yilda Ayova universiteti tibbiyot fakulteti tos va koʻkrak tekshiruvi uchun yangi oʻquv dasturini yaratdi.&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt; Talabalar ham shifokor, ham bemor rolini bajarib, har bir talabaga protsedurani tushunishga va yumshoqroq, hurmatli tekshiruv yaratishga imkon beradi.&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt; 70-yillar davomida mafkura va amaliyotlardagi oʻzgarishlar tufayli 1980-yilga kelib 75 dan ortiq maktab ushbu yangi usulni qoʻlladi.&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;Paludi and Streuernage, ''Foundations for a Feminist Restructuring of the Academic Disciplines'', p. 241.&lt;/ref&gt;

Tibbiyot sohasiga ayollar va feministik huquqlar harakati bilan bir qatorda ayollar salomatligini [[Suriya hududiy boʻlinishi|muhofaza]] qilishning muqobil usullarini izlagan ayollar salomatligi harakati ham paydo boʻldi. Bu oʻz-oʻziga yordam beradigan kitoblarni yaratish orqali sodir boʻldi, ayniqsa ''&quot;Bizning tanamiz: ayollar uchun kitob&quot;''.&lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;Boston Womenʼs Health Book Collective Staff, ''Our Bodies, Ourselves: A Book by and for Women'' (Boston: Simon and Schuster Trade, 1976).&lt;/ref&gt; Ushbu kitob ayollarga oʻz tanalarini tushunishga yordam beradigan „qoʻllanma“ berdi. Bu kasalxonada davolanish va shifokorlarning amaliyotiga qarshi chiqdi.&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt; Oʻz-oʻziga yordam berish kitoblaridan tashqari, koʻplab yordam markazlari ochildi: doyalar tomonidan boshqariladigan tugʻilish markazlari, xavfsiz [[abort]] markazlari va ayollarga oʻz tanasini oʻrgatish uchun darslar, ularning barchasi ayollarga befarq yordam koʻrsatishdan iborat.&lt;ref name=&quot;:9&quot;&gt;Schulman, Bruce J. The Seventies: The Great Shift in American Culture, Society, and politics. (Da Capo Press, 2002), p. 174.&lt;/ref&gt; Ayollar salomatligi harakati, tibbiyot sohasi bilan shugʻullanuvchi ayollar bilan birga, koʻkrak saratoni va bachadon nayi saratoni kabi ayollar kasalliklari haqida tadqiqot va xabardorlik uchun eshiklarni ochdi.&lt;ref name=&quot;:9&quot; /&gt;

Tibbiyot tarixidagi olimlar ushbu sohadagi ayollar haqida baʼzi tadqiqotlarni ishlab chiqdilar — kashshof ayol shifokorlarning tarjimai hollari 1960-yillarga qadar keng tarqalgan edi — va tibbiyotda ayollarni oʻrganish 1960-yillarda ayollar harakatining paydo boʻlishi bilan alohida ildiz otdi.

== Zamonaviy tibbiyot ==
[[Fayl:Wafaa_El-Sadr.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dd/Wafaa_El-Sadr.jpg/220px-Wafaa_El-Sadr.jpg|thumb| Vafaa El-Sadr, Misrlik [[Epidemiologiya|epidemiolog]] va MakArtur Fellow, 2010-yil.]]
[[Fayl:Monique_Frize_(2791666823).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/60/Monique_Frize_%282791666823%29.jpg/220px-Monique_Frize_%282791666823%29.jpg|thumb| Monik Frize (markazda), Kanadalik akademik va biotibbiyot muhandisi, 2008-yil.]]
[[Fayl:Awa_Marie_Coll-Seck.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dc/Awa_Marie_Coll-Seck.jpg/220px-Awa_Marie_Coll-Seck.jpg|thumb| Ava Mari Kol-Sek, [[Senegal]]ning sobiq sogʻliqni saqlash vaziri, 2009-yilda.]]
1540-yilda [[Henry VIII|Angliyalik Genrix VIII]] sartarosh-jarrohlar kompaniyasining nizomini berdi;&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Ellis|first1=Harold|date=2001-yil oktabr|title=The Company of Barbers and Surgeons|url=https://archive.org/details/sim_royal-society-of-medicine-great-britain-journal_2001-10_94_10/page/548|journal=Journal of the Royal Society of Medicine|volume=94|issue=10|pages=548–549|doi=10.1177/014107680109401022|pmc=1282221}}&lt;/ref&gt; bu sogʻliqni saqlash kasblarining (yaʼni jarrohlar va sartaroshlarning) ixtisoslashuviga olib kelgan boʻlsa-da, ayollarga kasbiy faoliyat bilan shugʻullanish taqiqlangan.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;The History of Women in Surgery, by Debrah A. Wirtzfeld, MD&lt;/ref&gt; Ayollar bu vaqt davomida Angliyada va oxir-oqibat Shimoliy Amerikada keyingi bir necha asrlar davomida rasmiy tayyorgarliksiz yoki tan olinmasdan mashq qilishni davom ettirdilar.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Ayollarning tibbiyot kasbidagi ishtiroki, odatda, tibbiyot professionallashgan oʻn yilliklar davomida huquqiy va ijtimoiy amaliyotlar bilan cheklandi.&lt;ref name=&quot;Ehrenreich-English-1973-Witches&quot;&gt;See generally [[Barbara Ehrenreich]] &amp; [[Deirdre English]], ''Witches, Midwives, and Nurses'' (1973).&lt;/ref&gt; Ayollar sogʻliqni saqlashning ittifoqdosh kasblarida (hamshiralik, akusherlik va boshqalar) ochiq ravishda tibbiyot bilan shugʻullangan shuningdek, XIX va XX asrlar davomida ayollar dunyoning koʻp joylarida tibbiy taʼlim va tibbiy ish olishda sezilarli yutuqlarga erishdilar. Bu yutuqlar baʼzan muvaffaqiyatsizliklar bilan tugardi; masalan, Meri Rot Uolsh &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asrning birinchi yarmida AQShda ayol shifokorlar ''sonining qisqarishini'' hujjatlashtirib, 1950-yilda 1900-yildagiga qaraganda kamroq shifokor ayollar borligini qayd etgan&lt;ref name=&quot;Walsh-1977&quot;&gt;Walsh, 1977.&lt;/ref&gt; Yigirmanchi asrning ikkinchi yarmida ayollar umuman olganda katta yutuqlarga erishdilar. Masalan, Qoʻshma Shtatlarda ayollar 1969-yilda AQSh tibbiyot maktablarida oʻqishga kirganlarning 9 %ini tashkil qilgan; bu 1976-yilda 20 % ga oshgan edi&lt;ref name=&quot;Walsh-1977&quot; /&gt; 1985-yilga kelib, ayollar amaliyotchi amerikalik shifokorlarning 16 %ini tashkil etdi.&lt;ref name=&quot;Morantz-Sanchez-2001-preface&quot;&gt;Morantz-Sanchez, Preface.&lt;/ref&gt;

&lt;nowiki&gt;XXI&lt;/nowiki&gt; asrning boshlarida sanoati rivojlangan mamlakatlarda ayollar sezilarli yutuqlarga erishdilar, ammo hali ham tibbiyot kasbida tenglikka erisha olishmadi. 2003-yildan beri baʼzi sanoati rivojlangan mamlakatlarda ayollar tibbiyot maktablarida paritetga erishdilar, bu esa Qoʻshma Shtatlar tibbiyot maktabiga daʼvogarlarning koʻp qismini tashkil qiladi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sana=3-noyabr 2003-yil|sarlavha=Applicants to U.S. Medical Schools Increase; Women the Majority for the First Time|url=http://www.aamc.org/newsroom/pressrel/2003/031104.htm|arxivurl=https://web.archive.org/web/20070223144825/http://www.aamc.org/newsroom/pressrel/2003/031104.htm|arxivsana=23-fevral 2007-yil|nashriyot=[[Association of American Medical Colleges]]|iqtibos=Women made up the majority of medical school applicants for the first time ever}}&lt;/ref&gt; 2007—2008-yillarda tibbiyot maktablariga abituriyentlarning 49 % va qabul qilinganlarning 48,3 % ayollarni tashkil etdi.&lt;ref name=&quot;aamc2007&quot;&gt;{{Cite report|url=http://www.aamc.org/data/facts/charts1982to2007.pdf|title=U.S. Medical School Applicants and Students 1982-83 to 2007-08|publisher=AAMC|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080704131335/http://www.aamc.org/data/facts/charts1982to2007.pdf|archivedate=2008-07-04}}&lt;/ref&gt; Amerika Tibbiyot Kollejlari Assotsiatsiyasi (AAMC) maʼlumotlariga koʻra, 2010—2011-yillarda AQShda berilgan tibbiy darajalarning 48,4 % (8,396) ayollar tomonidan qoʻlga kiritilgan, bu 1982—1983-yillarda 26,8 % dan oshgan.&lt;ref name=&quot;aamc2011&quot;&gt;{{Cite report|url=https://www.aamc.org/download/153708/data/|title=U.S. Medical School Applicants and Students 1982–1983 to 2011–2012|publisher=AAMC|access-date=11-oktabr 2015-yil|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140626090814/https://www.aamc.org/download/153708/data/|archivedate=2014-06-26|work=aamc.org}}&lt;/ref&gt; Tibbiyot sohasida ayollar koʻproq ishtirok etayotgan boʻlsa-da, 2013—2014-yillardagi tadqiqot tibbiyotning akademik sohasida rahbarlik lavozimlarida ayollarning sezilarli darajada kamligi haqida xabar berdi. Ushbu tadqiqot shuni koʻrsatdiki, ayollar dekanlarning 16 %ini, professorlarning 21 %ini va professor-oʻqituvchilarning 38 %ini erkaklarga nisbatan tashkil qiladi.

Umuman olganda, tibbiyot amaliyoti nomutanosib ravishda erkaklar boʻlib qolmoqda. Sanoati rivojlangan mamlakatlarda tibbiyot talabalarining jinsi boʻyicha soʻnggi tenglik hali amalda tenglikka aylangani yoʻq. Koʻpgina rivojlanayotgan mamlakatlarda na tibbiyot maktabi, na amaliyot gender tengligiga yaqinlashmaydi.  Bundan tashqari, tibbiyot kasbida kamchiliklar mavjud: jarrohlik kabi baʼzi tibbiyot mutaxassisliklarida erkaklar ustunlik qiladi, boshqa ixtisosliklar esa sezilarli darajada ayollar ustunlik qiladi yoki shunday boʻlib bormoqda. Misol uchun, Qoʻshma Shtatlarda ayol shifokorlar pediatriya boʻyicha erkak shifokorlardan, ayollar rezidentlari esa oilaviy tibbiyot, akusherlik va ginekologiya, patologiya va psixiatriya boʻyicha erkaklardan koʻp.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sana=25-sentabr 2015-yil|sarlavha=AMA (WPC) Table 16 – Physician Specialties by Gender- 2006|url=http://www.ama-assn.org/ama/pub/category/16229.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20071102101755/http://www.ama-assn.org/ama/pub/category/16229.html|arxivsana=2-noyabr 2007-yil|qaralgan sana=10-oktabr 2015-yil|ish=Women Physicians Congress (WPC)}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sana=25-sentabr 2015-yil|sarlavha=AMA (WPC) Table 4 – Women Residents by Specialty – 2005|url=http://www.ama-assn.org/ama/pub/category/12915.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20041022162222/http://www.ama-assn.org/ama/pub/category/12915.html|arxivsana=22-oktabr 2004-yil|qaralgan sana=10-oktabr 2015-yil|ish=Women Physicians Congress (WPC)}}&lt;/ref&gt;

Hamshiralik sohasida ayollar ustunlik qilishda davom etmoqda. 2000-yilda Qoʻshma Shtatlarda roʻyxatdan oʻtgan hamshiralarning 94,6 %i ayollar edi.&lt;ref&gt;{{Citation|title=The Registered Nurse Population|date=2000-yil mart|url=http://bhpr.hrsa.gov/healthworkforce/reports/rnsurvey/rnss1.htm|journal=bhpr.hrsa.gov|archiveurl=https://web.archive.org/web/20030212144558/http://bhpr.hrsa.gov/healthworkforce/reports/rnsurvey/rnss1.htm|access-date=11 October 2015|archivedate=12-fevral 2003-yil}}&lt;/ref&gt; Umuman olganda, AQShda sogʻliqni saqlash sohalarida ayollar taxminan 14,8 ni tashkil qiladi.(2011-yil holatiga koʻra)&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Swanson|ism=Naomi|sana=13-may 2013-yil|sarlavha=Women's Health at Work|url=http://blogs.cdc.gov/niosh-science-blog/2013/05/13/womens-health-at-work/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150118223513/http://blogs.cdc.gov/niosh-science-blog/2013/05/13/womens-health-at-work/|arxivsana=18-yanvar 2015-yil|qaralgan sana=21-yanvar 2015-yil|nashriyot=National Institute for Occupational Safety and Health}}&lt;/ref&gt;

Biotibbiyot tadqiqotlari va akademik tibbiyot kasblari, yaʼni tibbiyot maktablari oʻqituvchilari ham nomutanosib ravishda erkaklardir. Milliy sogʻliqni saqlash institutlari va boshqa tadqiqotchilar tomonidan „oqish quvuri“ deb nomlangan ushbu masala boʻyicha tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, ayollar aspiranturaga kirishda erkaklar bilan tenglikka erishgan boʻlsalar-da, turli xil kamsitishlar ularning akademikning har bir bosqichida oʻqishni tashlab qoʻyishiga olib keladi. quvur liniyasi: aspirantura, postdoc, fakultet lavozimlari, xizmat muddatiga erishish; va oxir-oqibat, innovatsion ish uchun eʼtirof olishda.&lt;ref&gt;Jacob Clark Blickenstaff, „Women and Science Careers: Leaky Pipeline or Gender Filter?“, ''Gender and Education'', v.17, n.4, pp. 369-386 (Oct. 2005).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[United States National Academy of Sciences|National Academy of Sciences]], ''[[Beyond Bias and Barriers]]: Fulfilling the Potential of Women in Academic Science and Engineering''.&lt;/ref&gt;

== Akusherlik va doyalik oʻrtasidagi raqobat ==
Ayol doyalikdan erkak akusherlikka oʻtish, Amerika Tibbiyot Assotsiatsiyasining tashkil etilishi kabi tibbiy amaliyotlarning oʻsishida sodir boʻladi.&lt;ref name=&quot;Feldhusen&quot;&gt;{{veb manbasi|muallif=Feldhusen|ism=Adrian E|sana=17-yanvar 2000-yil|sarlavha=The History of Midwifery and Childbirth in America: A Time Line|url=https://midwiferytoday.com/web-article/history-midwifery-childbirth-america-time-line/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180124195639/https://midwiferytoday.com/web-article/history-midwifery-childbirth-america-time-line/|arxivsana=24-yanvar 2018-yil|qaralgan sana=24-yanvar 2018-yil|ish=Midwifery Today|nashriyot=Midwifery Today}}&lt;/ref&gt; Favqulodda vaziyatda tugʻilishga yordam berish oʻrniga, shifokorlar chaqaloqlarni tugʻishni toʻliq oʻz zimmalariga olishdi,&lt;ref name=&quot;Ulrich&quot;/&gt; Bu akusherlikning oʻsishi bilan erkak shifokorlar va ayol doyalar oʻrtasidagi raqobat hissi kuchayib borayotganiga misoldir. Ayollarning akusherlik asosida taʼlim olishi shifokorlar va sogʻliqni saqlash islohotchilari tomonidan toʻxtatildi, bu esa akusherlikni amaliyotdan tashqarida koʻrishga majbur qildi.&lt;ref name=&quot;Brodsky&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Brodsky|first1=Phyllis L|date=2008|title=Where have all the midwives gone?|journal=Journal of Perinatal Education|volume=17|issue=4|pages=48–51|doi=10.1624/105812408X324912|pmc=2582410|pmid=19436438}}&lt;/ref&gt; Ijtimoiy rollar ham akusherlik amaliyotining barham topishiga sabab boʻldi, chunki ayollar litsenziya olish uchun zarur boʻlgan taʼlimni ololmadilar va turmushga chiqqandan soʻng, ayollar uy turmush tarzini qabul qilishlari kerak edi.&lt;ref name=&quot;Feldhusen&quot; /&gt; 2018-yilda 11 826 nafar sertifikatlangan hamshira-doyalar (CNM) bor edi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=The Complexities of Physician Supply and Demand: Projections from 2018-2033|url=https://www.aamc.org/data-reports/workforce/data/complexities-physician-supply-and-demand-projections-2018-2033|kirish sanasi=5-fevral 2021-yil|ish=AAMC|til=inglizcha|qaralgan sana=19-avgust 2022-yil|arxivsana=15-may 2021-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210515085238/https://www.aamc.org/data-reports/workforce/data/complexities-physician-supply-and-demand-projections-2018-2033}}&lt;/ref&gt; 2019-yilda akusherlik va ginekologiya sohasida 42 720 nafar faol shifokor faoliyat koʻrsatgan.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Number of People per Active Physician by Specialty, 2019|url=https://www.aamc.org/what-we-do/mission-areas/health-care/workforce-studies/interactive-data/number-people-active-physician-specialty-2019|kirish sanasi=5-fevral 2021-yil|ish=AAMC|til=inglizcha|qaralgan sana=2022-08-19|arxivsana=2022-03-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220324021422/https://www.aamc.org/what-we-do/mission-areas/health-care/workforce-studies/interactive-data/number-people-active-physician-specialty-2019}}&lt;/ref&gt;

Amerika Qoʻshma Shtatlaridan tashqari, akusherlik hali ham [[Afrika]] kabi bir qancha mamlakatlarda qoʻllanadi. Afrikadagi birinchi doyalar maktabi 1912-yilda [[Togo]]da doktor Ernst Rodenvalt tomonidan tashkil etilgan&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Knoll|first=Arthur J.|url=https://books.google.com/books?id=mfoLAQAAMAAJ|title=Togo Under Imperial Germany, 1884-1914: A Case Study in Colonial Rule|date=1978|publisher=Hoover Institution Press|isbn=978-0-8179-6091-9|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Davies|first=Margrit|url=https://books.google.com/books?id=Q2Fs9NTZ4kQC|title=Public Health and Colonialism: The Case of German New Guinea 1884-1914|date=2002|publisher=Otto Harrassowitz Verlag|isbn=978-3-447-04600-8|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt; Taqqoslash uchun, [[Janubiy Sudan]]dagi Juba hamshiralik va akusherlik kolleji (2011-yilda mustaqillikka erishgan davlat) 2013-yilda birinchi sinf talabalarini tamomlagan.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=31-yanvar 2014-yil |title=Juba College of Nursing &amp; Midwifery Program Update |language=inglizcha |work=Real Medicine Foundation |url=https://realmedicinefoundation.org/our-work/countries/south-sudan/initiatives/juba-college-of-nursing-and-midwifery/reports/2013-2/juba-college-of-nursing-midwifery-program-update/ |access-date=13-oktabr 2021-yil}}&lt;/ref&gt;

== Ayollarning tibbiyotga qoʻshgan hissasi ==

=== Tarixiy ayollar tibbiyot maktablari ===
[[Fayl:Anandibai_Joshee,_Kei_Okami,_and_Tabat_M._Islambooly.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c9/Anandibai_Joshee%2C_Kei_Okami%2C_and_Tabat_M._Islambooly.jpg/180px-Anandibai_Joshee%2C_Kei_Okami%2C_and_Tabat_M._Islambooly.jpg|thumb| 1886-yilda Pensilvaniya ayollar tibbiyot kolleji : hindistonlik marathi hindusi Anandibai Joshi (chapda) Yaponiyalik nasroniy Key Okami (oʻrtada) va suriyalik [[Kurdlar|kurd]] -yahudiy ayol Sabat Islombuli (oʻngda). Uchalasi ham tibbiy tahsilni tamomlagan va ularning har biri oʻz mamlakatidan Gʻarb tibbiyoti boʻyicha ilmiy darajaga ega boʻlgan birinchi ayol edi.]]
Ayollarga tibbiyot fakultetiga kirish taqiqlanganda, ular oʻzlarining tibbiyot maktablarini yaratishga harakat qilishdi.

* Nyu-England ayol tibbiyot kolleji, Boston, 1848-yilda tashkil etilgan.
* Pensilvaniya ayollar tibbiyot kolleji (1850-yilda Pensilvaniya ayollar tibbiyot kolleji sifatida tashkil etilgan)
* London ayollar tibbiyot maktabi (1874-yilda Sofiya Jeks-Bleyk tomonidan asos solingan)
* Edinburg ayollar tibbiyot maktabi (1886-yilda Sofiya Jeks-Bleyk tomonidan asos solingan)
* Sankt-Peterburgdagi birinchi Pavlov davlat tibbiyot universiteti (1897-yilda Ayollar tibbiyot universiteti sifatida tashkil etilgan)
* Tokio ayollar tibbiyot universiteti (1900-yilda Yoshioka Yayoi tomonidan asos solingan)
* Ayollar uchun Hackett tibbiyot kolleji, Guanchjou, Xitoy, 1902-yilda Presviterian cherkovi (AQSh) tomonidan tashkil etilgan.

=== Ayollarning muhim ishtiroki bilan tarixiy shifoxonalar ===

* 1861-yilda tashkil etilgan [[Filadelfiya]] ayollar kasalxonasi Pensilvaniya ayollar tibbiyot kolleji talabalari uchun klinik tajriba taqdim etdi.
* Ayollar va bolalar uchun Nyu-Angliya kasalxonasi (hozirgi Dimock Community Health Center deb ataladi), 1862-yilda ayol shifokorlar tomonidan „ayollar va bolalardan faqat foydalanish uchun“ tashkil etilgan
* Ayollar uchun yangi kasalxona (1870-yillarda Elizabeth Garrett Anderson tomonidan asos solingan va asosan ayollar tomonidan boshqariladi)
* Janubiy London ayollar va bolalar kasalxonasi (1912-yilda Eleanor Devis-Kolli va Maud Chadbern tomonidan asos solingan; 1984-yilda yopilgan; barcha ayollardan iborat xodimlar)

=== Ilk zamonaviy tibbiyotda kashshof ayollar ===

==== &lt;nowiki&gt;XVIII&lt;/nowiki&gt; asr ====

* Madlen-Fransuaza Kale ({{Circa|1713}} — ''fl.'' 1740) Fransiyadagi birinchi ayol stomatolog deb ataladigan kashshof edi.&lt;ref&gt;Paul-Martin Bondois: La Première maîtresse-dentiste, Madeleine-Françoise Calais: par P.-M. Bondois, 1928&lt;/ref&gt;
* Dorothea Erxleben (1715—1762) Germaniyadagi birinchi ayol shifokor va universitet tomonidan doktorlik darajasiga ega boʻlgan dunyodagi birinchi ayol edi.
* Salomee Xalpir (1718—1763-yildan keyin) polshalik shifokor va koʻz shifokori boʻlib, uni koʻpincha [[Buyuk Litva knyazligi|Litva Buyuk Gertsogidan]] kelgan birinchi ayol shifokor deb atashadi.
* Margaret Enn Bulkli nomida tugʻilgan Jeyms Barri (1789—1865), erkak boʻlib yashaganiga qaramay, Sent-Yelena, Asension va Tristan da Kunyadagi birinchi ayol shifokor deb hisoblanishi mumkin edi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Gunnell|ism=Cyril (Ferdie)|sana=15-mart 2018-yil|sarlavha=Doctor in Disguise: Part 2|url=http://www.sams.sh/images/sentinel/Sentinel_180315.pdf|ish=The Sentinel|qaralgan sana=2022-08-19|arxivsana=2021-10-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211005230556/http://www.sams.sh/images/sentinel/Sentinel_180315.pdf}}&lt;/ref&gt;

==== &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr ====
[[Fayl:Stamps_of_Romania,_2007-012.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/Stamps_of_Romania%2C_2007-012.jpg/220px-Stamps_of_Romania%2C_2007-012.jpg|thumb|220x220px| Mariya Kutarida-Krătunesku, Ruminiyadagi birinchi ayol shifokor, 1857-1919. Ruminiya markasi, 2007-yil.]]

*
*
*

[[Fayl:Elizabeth_Blackwell.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e7/Elizabeth_Blackwell.jpg/180px-Elizabeth_Blackwell.jpg|right|thumb| Elizabeth Blackwell, MD, Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi tibbiyot maktabini bitirgan birinchi ayol (1849).]]

* Ernestina Qogʻoz (taxminan 1800-yillarning oʻrtalarida tugʻilgan. nomaʼlum) 1877-yilda ilgʻor daraja (tibbiyot) olgan birinchi [[Italyanlar|italiyalik]] ayol edi
* Doktor Ethel Konstans amakivachchalar (1882—1944) va hamshira Elizabet Brodi 1918-yilda vabo epidemiyasini toʻxtatish uchun missionerlik harakatlari doirasida [[Butan]]ga qabul qilingan birinchi yevropalik ayollar edi.&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Scotland|first=Church of|url=https://books.google.com/books?id=Vp93rT8MplcC|title=The Church of Scotland Year-book... (... Year of Issue).|date=1918|publisher=published for the General Assembly's Committee on Christian Life and Work at the publication offices of the Church of Scotland|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Papers of Dr Constance Cousins - Archives Hub|url=https://archiveshub.jisc.ac.uk/data/gb102-ms380325|kirish sanasi=15-oktabr 2021-yil|ish=archiveshub.jisc.ac.uk}}&lt;/ref&gt;
* Muthulakshmi Reddi (1886—1968) [[Hindiston]]dagi dastlabki ayol shifokorlardan biri va yirik ijtimoiy islohotchi edi.
* Mariya Elisa Rivera Dias (1887-yilda tugʻilgan) (1909), Ana Janer (1909), Palmira Gatell (1910) va Dolores Piñero (1913) [[Puerto-Riko]]da tibbiy ilmiy darajaga ega boʻlgan birinchi ayollar edi.&lt;ref name=&quot;monografias1&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=La mujer puertorriqueña en el siglo XX|url=http://www.monografias.com/trabajos28/mujer-puertorriquena/mujer-puertorriquena.shtml|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150320225300/http://www.monografias.com/trabajos28/mujer-puertorriquena/mujer-puertorriquena.shtml|arxivsana=20-mart 2015-yil|qaralgan sana=22-mart 2015-yil|nashriyot=Monografias.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Womenʻs Memorial&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Women in Military Service For America Memorial|url=http://www.womensmemorial.org/H&amp;C/History/historypr.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160303200216/http://www.womensmemorial.org/H%26C/History/historypr.html|arxivsana=3-mart 2016-yil|qaralgan sana=10-oktabr 2015-yil|ish=womensmemorial.org}}&lt;/ref&gt; Mariya Elisa Rivera Dias va Ana Janer 1909-yilda bir xil tibbiyot maktabining sinfini tamomlagan va shuning uchun ikkalasini ham [[Puertorikanlar|Puerto-Rikolik]] birinchi ayol shifokorlar deb hisoblash mumkin edi.&lt;ref name=&quot;prhsj&quot;&gt;{{Citation|title=Francisco Guerra (1916—2011), Medical Historian for the World|url=http://prhsj.rcm.upr.edu/index.php/prhsj/article/viewFile/715/558|pages=72–73|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150706002446/http://prhsj.rcm.upr.edu/index.php/prhsj/article/viewFile/715/558|publisher=PRHSJ Vol. 31 No. 2 • June 2012|access-date=11-oktabr 2015-yil|archivedate=6-iyul 2015-yil}} download filename: 715-2420-1-PB.pdf&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:32&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |date=25-oktabr 1908-yil |title=Puerto Rico's first women doctors, 1908 |pages=17 |work=The Baltimore Sun |url=https://www.newspapers.com/clip/59400626/puerto-ricos-first-women-doctors-1908/ |access-date=24-sentabr 2021-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;LMPM&quot;&gt;&quot;LA MUJER EN LAS PROFESIONES DE SALUD (1898—1930)&quot;; By: YAMILA AZIZE VARGAS1 and LUIS ALBERTO AVILES; PRHSJ Vol, 9 No. 1&lt;/ref&gt;
* Anna Petronella van Xerden (1887—1975) [[Janubiy Afrika Respublikasi|Janubiy Afrikada]] shifokor boʻlish huquqiga ega boʻlgan birinchi [[Afrikanerlar|afrikaner]] ayol edi.&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Viljoen|first1=Louise|year=2008|title=Nationalism, gender and sexuality in the autobiographical writing of two Afrikaner women|url=http://scholar.sun.ac.za/handle/10019.1/12475|journal=Social Dynamics|publisher=Scholar.sun.ac.za|volume=34|issue=2|pages=186–202|doi=10.1080/02533950802280063|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304192646/http://scholar.sun.ac.za/handle/10019.1/12475|archivedate=4-mart 2016-yil|access-date=23-mart 2015-yil}}&lt;/ref&gt; Uning 1923-yilda doktorlik darajasini olgan dissertatsiyasi [[Afrikaans|afrikaans tilida]] yozilgan birinchi tibbiy dissertatsiya edi.&lt;ref name=&quot;google206&quot;&gt;{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=YgzGqNhLY1UC&amp;pg=PA206|title=Women Marching into the 21st Century: Wathint' Abafazi, Wathint' Imbokodo|publisher=HSRC Press|year=2000|isbn=978-0-7969-1966-3|pages=206–|accessdate=13-avgust 2015-yil}}&lt;/ref&gt;
* Matilde Hidalgo (1889—1974) [[Ekvador]]dagi birinchi ayol shifokor edi.
* Johanna Hellman (1889—1982) — jarrohlik boʻyicha ixtisoslashgan nemis shifokori va Germaniya Jarrohlik Jamiyatining aʼzosi boʻlgan birinchi ayol.&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|url=https://archive.org/details/biographicaldict00ogil_0|title=The biographical dictionary of women in science : pioneering lives from ancient times to the mid-20th century|date=2000|publisher=Routledge|editor=Ogilvie, Marilyn Bailey|isbn=0415920388|location=New York|oclc=40776839}}&lt;/ref&gt;
* Sun Chau Li (1890—1979) Xitoyda Gʻarbiy tibbiyot boʻyicha birinchi xitoylik ayol shifokorlardan biri edi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sana=21-sentabr 2012-yil|sarlavha=Munk School of Global Affairs &amp;#124; Event Information – Modern Chinese History as Witnessed by Its Contemporaries|url=http://munkschool.utoronto.ca/event/12646/print/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304024821/http://munkschool.utoronto.ca/event/12646/print/|arxivsana=4-mart 2016-yil|qaralgan sana=5-iyul 2015-yil|nashriyot=Munkschool.utoronto.ca}}&lt;/ref&gt;
* Mabel Wolff (1890—1981) va uning singlisi Gertrude L. Wolff 1930-yilda [[Sudan]]da birinchi doyalik maktabini yaratdilar&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=SHARKEY|first1=HEATHER J.|title=Two Sudanese Midwives|date=1998|url=https://www.jstor.org/stable/25653310|journal=Sudanic Africa|volume=9|pages=19–38|jstor=25653310|issn=0803-0685}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Crichton-Harris|first=Ann|url=https://books.google.com/books?id=8yKwCQAAQBAJ|title=Poison in Small Measure: Dr. Christopherson and the Cure for Bilharzia|date=2-iyun 2009-yil|publisher=BRILL|isbn=978-90-474-2885-5|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Kendall|first1=E. M.|date=1953-yil iyun|title=A short history of the training of midwives in the Sudan|url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12261921/|journal=Sudan Notes and Records|volume=33|issue=Pt. 1|pages=42–53|issn=0375-2984|pmid=12261921}}&lt;/ref&gt; Asl talabalardan biri Mastura Xidir 1945-yilda birinchi bitiruvchi sinfdan omon qolgan oxirgi doya boʻlgani uchun qirol Jorj V tomonidan medal bilan taqdirlangan.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Elhadd|ism=Tarik|sana=2011-yil avgust|sarlavha=Omdurman Midwifery Training school|url=https://www.researchgate.net/publication/271142787|ish=Sudan Medical Journal}}&lt;/ref&gt;
* Meri Xirn (1891—1969) [[Ginekologiya|ginekolog]] va Irlandiya Qirollik shifokorlar kollejining birinchi ayol aʼzosi edi.
* Concepción Palacios Herrera (1893—1981) [[Nikaragua]]dagi birinchi ayol shifokor edi.&lt;ref name=&quot;autogenerated1981&quot;&gt;{{veb manbasi|url=http://www.enel.gob.ni/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=317:concepcion-palacios-herrera-1893-1981-primera-medica&amp;catid=35:biografias-heroes-nacionales&amp;Itemid=65|sarlavha=Concepción Palacios Herrera (1893– 1981), primera médica|nashriyot=Enel.gob.ni|qaralgan sana=3-iyul 2015-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150704171404/http://www.enel.gob.ni/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=317:concepcion-palacios-herrera-1893-1981-primera-medica&amp;catid=35:biografias-heroes-nacionales&amp;Itemid=65|arxivsana=4-iyul 2015-yil}}&lt;/ref&gt;
* Evelin Totenxofer (1894—1977) 1944-yilda Pitkern orollari uchun birinchi (ayol) rezident hamshira boʻldi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Totenhofer, Evelyn Rachel (1894—1977)|url=https://encyclopedia.adventist.org/article?id=DIEF|kirish sanasi=15-oktabr 2021-yil|ish=encyclopedia.adventist.org|qaralgan sana=2022-08-19|arxivsana=2025-01-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20250119202513/https://encyclopedia.adventist.org/article?id=DIEF}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Ford|first=Herbert|url=https://books.google.com/books?id=_qYb8TcQEH8C|title=Pitcairn Island as a Port of Call: A Record, 1790-2010, 2d ed.|date=10-yanvar 2014-yil|publisher=McFarland|isbn=978-0-7864-8822-3|language=inglizcha}}&lt;/ref&gt;
* DMRE va DTM&amp;Hga ega boʻlgan Jeyn Kammins (1899) WRAFda ofitser boʻlgan.
* 1927-yilda doktorlik darajasini olgan Irene Kondachi (1899—1970) [[Ikkinchi Jahon urushi|Ikkinchi jahon urushi]] paytida [[Malta]]da amaldagi ikkita ayol shifokordan biri edi.&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Carabott |first=Sarah |date=20-iyun 2016-yil |title=How women ran Malta during World War II |work=[[The Times of Malta]] |location=Valletta, Malta |url=https://www.timesofmalta.com/articles/view/20160620/local/how-women-ran-malta-during-world-war-ii.616109 |access-date=11-oktabr 2018-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20160623064419/https://www.timesofmalta.com/articles/view/20160620/local/how-women-ran-malta-during-world-war-ii.616109 |archive-date=23-iyun 2016-yil}}&lt;/ref&gt;
* Ah-hsin Tsay (1899—1990) mustamlakachi [[Xitoy Respublikasi|Tayvanning]] birinchi ayol shifokori edi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Closed today|sarlavha=Self Expression &amp;#124; The Archives of Institute of Taiwan History, Academia Sinica – Taiwan Archives Online|url=http://archives.ith.sinica.edu.tw/collections_con2_en.php?no=130|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150707154213/http://archives.ith.sinica.edu.tw/collections_con2_en.php?no=130|arxivsana=7-iyul 2015-yil|qaralgan sana=3-iyul 2015-yil|nashriyot=Archives.ith.sinica.edu.tw}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Chang2009&quot;&gt;{{kitob manbasi|last=Doris T. Chang|url=https://books.google.com/books?id=jRtsdbiELx8C&amp;pg=PA32|title=Women's Movements in Twentieth-Century Taiwan|date=20-fevral 2009-yil|publisher=University of Illinois Press|isbn=978-0-252-09081-3|pages=32–|accessdate=13-avgust 2015-yil}}&lt;/ref&gt;

[[Fayl:Vera_Gedroitz.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/df/Vera_Gedroitz.jpg/180px-Vera_Gedroitz.jpg|right|thumb| Rus imperatori Aleksandra Fedorovna Vera Gedroitz bilan, 1915-yil]]

==== 20 va &lt;nowiki&gt;XXI&lt;/nowiki&gt; asrlar ====
{{section-stub}}
[[Fayl:Tuvalu's_first_female_doctors._Tuvalu_2008._Photo-_AusAID_(10731161574).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/40/Tuvalu%27s_first_female_doctors._Tuvalu_2008._Photo-_AusAID_%2810731161574%29.jpg/220px-Tuvalu%27s_first_female_doctors._Tuvalu_2008._Photo-_AusAID_%2810731161574%29.jpg|thumb| Kichik orol davlati [[Tuvalu]] 2008-yilda Avstraliya yordami natijasida oʻzining birinchi tuvalulik ayol shifokorlarini kutib oldi. ]]
[[Fayl:Какиш_Рыскулова.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cf/%D0%9A%D0%B0%D0%BA%D0%B8%D1%88_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0.jpg/220px-%D0%9A%D0%B0%D0%BA%D0%B8%D1%88_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0.jpg|thumb| Kakish Risqulova qirgʻizistonlik jarroh boʻlgan birinchi ayol edi.]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==

* Abram, Rut Abram., ''Bizga shifokor ayolni yuboring: Amerikadagi ayol shifokorlar, 1835-1920''
*
* Bleyk, Katriona. ''Parazollarning toʻlovi: ayollarning tibbiy kasbga kirishi''
* Borst, Charlotte G. ''Chaqaloqlarni ushlash: Tugʻishni professionallashtirish, 1870-1920'' (1995), Kembrij, MA: Garvard universiteti nashriyoti
* Elizabet Bruk, ''Ayollar tabiblari: oʻsimlikshunoslar, shifokorlar va doyalarning portretlari'' (biografik entsiklopediya)
* Chenevert, Melodiya. ''STAT: Sogʻliqni saqlash kasbidagi ayollar uchun qatʼiyatlilikni oʻrgatishning maxsus usullari''
* [[Barbara Erenrayx]] va Deyrdre ingliz, ''jodugarlar, doyalar va hamshiralar: ayollar tabiblari tarixi''
* Deyrdre English va [[Barbara Erenrayx|Barbara Ehrenreich]], ''oʻz manfaati uchun'' (doyalik tarixining jinsi va tibbiyotning professionallashuvi)
* Julie Fette, „Kasblardagi magʻrurlik va notoʻgʻri qarashlar: Uchinchi Fransiya Respublikasidagi ayol shifokorlar va huquqshunoslar“, „ ''Ayollar tarixi“ jurnali'', v.19, № 3, pp.&amp;nbsp;60-86 (2007). Fransiya, 1870-1940
* Grant, Syuzan-Meri. „Mehribonlik maydonida: Fuqarolar urushidan Birinchi Jahon urushigacha boʻlgan tibbiy koʻngilli ayollar“. ''Amerika oʻn toʻqqizinchi asr tarixi'' (2012) 13#2 bet: 276-278. AQShda
* Xenderson, Metta Lou. ''Amerikalik ayol farmatsevtlar: kasbga qoʻshgan hissasi''
* Junod, Suzanne White va Seaman, Barbara, tahrirlar. ''&quot;Ayollar salomatligi&quot; harakati ovozi, Birinchi jild'' yetti hikoya matbuot. Nyu York. 2012-yil. 60-62-betlar.
* Leneman, Lea. „Urushdagi shifokor ayollar, 1914-1918“. ''Tibbiyot tarixi'' (1994) 38 # 2 bet: 160-177. [http://journals.cambridge.org/download.php?file=%2F5406_B40F84730737B969541A108A9A3F72FB_journals__MDH_MDH38_02_S0025727300059081a.pdf&amp;cover=Y&amp;code=cce849d367b450707fc0936b8a4b398c (PDF) onlayn]
* Luchetti, Keti. Tibbiyot ayollari: erta amerikalik ayol shifokorlarning hikoyasi. Nyu-York: toj,
* Regina Morantz-Sanches, ''hamdardlik va ilm-fan: Amerika tibbiyotidagi ayol shifokorlar'' (1985 birinchi nashr; 2001)
* Batafsil, Ellen S. ''Muvozanatni tiklash: Ayollar shifokorlari va tibbiyot kasbi, 1850-1995''
* Perrone, Bobette H. va boshqalar. ''Tibbiyot ayollari, kuranderalar va ayollar shifokorlari'' (1993); anʼanaviy jamiyatlarning madaniyatlararo antropologik tadqiqoti
* Pringl, Rozmari. ''Jinsiy aloqa va tibbiyot: gender, kuch va tibbiyot kasbidagi vakolat''
* Shvirian, Patrisiya M. ''Hamshiralik ishining professionallashuvi: dolzarb muammolar va tendentsiyalar'' (1998), Filadelfiya: Lippenkott,{{ISBN|0-7817-1045-6}}
* Uolsh, Meri Rot. ''Shifokorlar qidirilmoqda: Ayollarga murojaat qilish shart emas: Tibbiyotdagi jinsiy toʻsiqlar, 1835-1975'' (1977).

== Havolalar ==

* [https://www.countway.harvard.edu/menuNavigation/chom/awm.html Tibbiyotdagi ayollar] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20141103043744/https://www.countway.harvard.edu/menuNavigation/chom/awm.html |date=3-noyabr 2014-yil }} arxivi Archived, Countway kutubxonasi, Garvard tibbiyot maktabi
* „Tibbiyotning yuzini oʻzgartirish“, 2003-yil Milliy tibbiyot kutubxonasidagi koʻrgazma; [http://www.nih.gov/news/NIH-Record/11_11_2003/story05.htm „NLM koʻrgazmasi ajoyib ayollarni sharaflaydi“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20060504082448/http://www.nih.gov/news/NIH-Record/11_11_2003/story05.htm |date=4-may 2006-yil }}, ''NIH Record'', 2003-yil 11-noyabr. [https://web.archive.org/web/20161012151815/https://www.nlm.nih.gov/changingthefaceofmedicine/ Tibbiyotning yuzini oʻzgartirishdagi] koʻrgazma sayti.
* [http://www.cbc.ca/news/health/women-are-changing-the-face-of-medicine-1.981567 Ayollar tibbiyotning yuzini oʻzgartirmoqda]
* [http://archives.drexelmed.edu/womanmd/home.php Ayollar shifokorlari: 1850—1970-yillar] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20110708143834/http://archives.drexelmed.edu/womanmd/home.php |date=8-iyul 2011-yil }} — Drexel universiteti tibbiyot kolleji [http://archives.drexelmed.edu/ arxivlari va tibbiyot va gomeopatiyadagi ayollarga bagʻishlangan maxsus toʻplamlarda] onlayn koʻrgazma
* [http://collections.countway.harvard.edu/onview/exhibits/show/stethoscope-sorority „The Stethoscope Sorority“], -da Archived [https://www.countway.harvard.edu/menuNavigation/chom/awm.html tibbiyotdagi ayollar arxividan] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20141103043744/https://www.countway.harvard.edu/menuNavigation/chom/awm.html |date=3-noyabr 2014-yil }} onlayn koʻrgazma
* [https://utarms.library.utoronto.ca/ Toronto universiteti arxivlari va yozuvlarini boshqarish xizmatlarida] [https://discoverarchives.library.utoronto.ca/index.php/women-in-medicine-and-biomedical-sciences-in-canada-oral-history-project-collection „Tibbiyot sohasidagi ayollar ogʻzaki tarix“ loyihasi toʻplami] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20201223190154/https://discoverarchives.library.utoronto.ca/index.php/women-in-medicine-and-biomedical-sciences-in-canada-oral-history-project-collection |date=23-dekabr 2020-yil }} boʻlib oʻtdi.
* https://www.cedars-sinai.org/blog/celebrating-national-women-physicians-day.html — Sidar Sinaydagi onlayn veb-sayt.

[[Turkum:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>obkuie45c7ilo2ybyonnps8971svi5c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Soslan Frayev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>784208</id>
    <revision>
      <id>6328367</id>
      <parentid>6122264</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:25:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328367</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4417" sha1="08zqx5uwjtb9cive4wc8spea7b7nuxt" xml:space="preserve">{{Sportchi bilgiqutisi|medallar=Jahon kubogi
 {{Bronza}} Tegeran 1996 (90kg)
Osiyo oʻyinlari
 {{Bronza}} Bankok 1998 (90 kg)
Yevropa chempionati 
 {{Oltin}} Rim 1994 (90 kg)
Osiyo chempionati
 {{Bronza}} Tegeran 1997 (85 kg)
 {{Bronza}} Toshkent 1999 (97 kg)
 {{Kumush}} Guylin 2000 (97 kg)|ism=Soslan Mixaylovich Frayev|jins=erkak|fuqarolik={{flagicon|SSSR}} / {{flagicon|RUS}} / {{flagicon|UZB}}|sport=kurash|tavallud_sana=[[1970-yil]] [[15-mart]]|tavallud_yer=Beslan, Shimoliy Osetiya ASSR, RSFSR, SSSR|murabbiylar=Dzagoyev Ramazan Axsarbekovich (1994-yilgacha)|boy=179 sm|vazn=vazn toifalari: 85 kg gacha, 90 kg gacha, 97 kg gacha}}

'''Surgundagi Mixaylovich Fraev''' (oset. ''Фрайты Михаилы фырт Сослан''; [[1970-yil]] [[15-mart]]da tugʻilgan, Beslan, Shimoliy Osetiya Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi) - [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|sovet]], [[Rossiya|rus]] va [[Oʻzbekiston|oʻzbek]] [[Erkin kurash|erkin kurashchisi]], [[Yevropa]] [[Yevropa|chempioni]], Rossiyaning xalqaro toifadagi sport ustasi.

== Tarjimai holi ==
[[1970-yil]] [[15-mart]]da Shimoliy Osetiya—Alaniyaning Pravoberejniy viloyatidagi Beslan shahrida tugʻilgan. Ramazon Axsarbekovich Dzagoyev bilan shugʻullangan. [[1989-yil]]da yoshlar oʻrtasida SSSR chempioni boʻlgan. [[1992-yil]]da [[Moskva|Moskvada]] oʻtkazilgan MDH chempionatining bronza medali sovrindori boʻlgan. [[1993-yil]]da Moskvada Rossiya chempioni boʻlgan. [[1994-yil]]da Yevropa chempioni boʻlgan. [[1995-yil]]da Permdagi Rossiya chempionatida ikkinchi boʻlgan. 1996-yilda jahon chempionatining bronza medali sovrindori. Osiyo chempionatining uch karra bronza medali sohibi (1997, 1998, 1999). Qohiradagi AQSh ochiq chempionati (1992) va Afrika ochiq chempionati gʻolibi boʻlgan.

[[2004-yil]] [[3-sentabr]]da Beslanda boʻlganida, oʻqlar ostida yonayotgan maktab binosidan bolalarni olib chiqqan mahalliy aholi orasida edi. Uning akasi Ruslan Frayev (1967-2004) qoʻlga olish paytida birinchi boʻlib halok boʻlgan.

Soslan Frayev [[Lev Tolstoy]] nomidagi Chechen-Ingush davlat universitetining iqtisod fakultetini tamomlagan.

2011-yildan boshlab Frayev Shimoliy Osetiya-Alaniya parlamentining Pravoberejniy tumanidagi 12-sonli qishloq saylov okrugi deputati. Frayev, shuningdek, Milliy siyosat va yoshlar masalalari qoʻmitasi raisi, Byudjet, soliqlar, mulk va kredit tashkilotlari qoʻmitasining a’zosi hisoblanadi. Bundan tashqari, Soslan Fraev „Yagona Rossiya“ parlament assotsiatsiyasi a’zosi hisoblanadi.

Uylangan, Beslanda yashaydi. 3 nafar farzandning otasi.

Bolalarining ismlari Fariza, Ruslan va Maharbek.

== Sport yutuqlari ==

* [[Rim|Rimda]] [[Yevropa|Yevropa chempioni]] (1994)
* Moskvadagi Rossiya chempioni (1993)
* AQSh Ochiq chempionat gʻolibi ([[1992]])
* Qohiradagi Afrika ochiq chempionati gʻolibi

== Mukofotlari va unvonlari ==

* „Rossiya Olimpiya harakatini rivojlantirishdagi xizmatlari uchun“ medali
* „Xizmat koʻrsatgan jismoniy tarbiya va sport xodimi“ unvoni&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://parliament-osetia.ru/index.php?id=143|sarlavha=Заслуженный работник физической культуры и спорта|kirish sanasi=2010-07-21|arxivsana=2016-03-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160305144030/http://parliament-osetia.ru/index.php?id=143}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://web.archive.org/web/20160103145913/http://ossetians.com/rus/news.php?newsid=459 Fraev Soslan]
* [http://borcy.ru/museum/euro/389/ Erkin kurash boʻyicha Yevropa chempionati]{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (mavjud havola)
* [http://www.kavkazsport.com/index.php?do=rating&amp;rated=points&amp;type=asc&amp;p=3&amp;fio=&amp;nationality=&amp;region=6&amp;category=0&amp;year=&amp;id= Sportchilar reytingi Fraev Soslan]{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://parliament-osetia.ru/index.php?id=143 Fraev Soslan Mixaylovich] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160305144030/http://parliament-osetia.ru/index.php?id=143 |date=2016-03-05 }}
* [http://vsesmi.ru/news/377588/ Ramazon Dzagoev Soslan Fraevga murabbiylik qilgan]{{Oʻlikhavola|date=iyul 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (mavjud havola)
[[Turkum:Oʻzbekiston kurashchilari]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1970-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:15-martda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>08zqx5uwjtb9cive4wc8spea7b7nuxt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>TBC Bank (Oʻzbekiston)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>787351</id>
    <revision>
      <id>6328989</id>
      <parentid>6193309</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T11:23:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328989</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6281" sha1="ovzt8etw33yjkg1izf9uh3pqyq54vpo" xml:space="preserve">{{Bank bilgiqutisi

|Nomi=TBC Bank
|logo=|thumb|TBC Bank Uzbekistan logo
|company_logo=
|turi=[[Aksiyadorlik jamiyati|AJ]]
|litsenziya=№86 [[2020-yil]] [[11-aprel]]&lt;ref name=&quot;:tbc&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://depozit.uz/partners/banks/tbc-bank|sarlavha= TBC Bank O'zbekiston - Depozit.uz|sana=03.09.2022|kirish sanasi=04.09.2022}}&lt;/ref&gt;
|asos solingan yil=2020-yil oktyabr
|shiori=&quot;Hayotingizni osonlashtiramiz&quot;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://tbcbank.uz/uz|sarlavha= TBC O'zbekistondagi raqamli birinchi bank|sana=03.09.2022|kirish sanasi=04.09.2022}}&lt;/ref&gt;
|joylashuvi={{flagicon|Uzbekistan}} [[O'zbekiston Respublikasi]], [[Toshkent shahri]], [[Yunusobod tumani]], Amir Temur shoh koʻchasi, 118/1-uy&lt;ref name=&quot;:tbc&quot; /&gt;
|rahbar=Spartak Tetrashvili&lt;ref name=&quot;:tbc&quot; /&gt;
|boshqaruvchi jamiyati=TBC Bank Group PLC (Gruziya)
|sayt=https://tbcbank.uz/uz
}}

'''TBC Bank''' — [[Oʻzbekiston]]dagi aksiyadorlik tijorat banki&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://cbu.uz/uz/credit-organizations/banks/head-offices/ao/tbc/|sarlavha=TBC Bank aksiyadorlik tijorat banki - O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki|sana=23.07.2022|kirish sanasi=30.08.2022|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220830141000/https://cbu.uz/uz/credit-organizations/banks/head-offices/ao/tbc/|arxivsana=2022-08-30|qaralgan sana=2022-09-04}}&lt;/ref&gt;. [[Gruziya]]ning [[TBC Bank (Gruziya)|TBC Bank Group PLC]] kompaniyasi shuʼba bankidir&lt;ref name=&quot;:info&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://orginfo.uz/organization/a5d0a310b255|sarlavha=&quot;TBC Bank&quot; aksiyadorlik tijorat banki|sana=02.09.2022|kirish sanasi=03.09.2022}}&lt;/ref&gt;. Oʻzbekistondagi birinchi [[raqamli bank]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.gazeta.uz/ru/2021/10/08/tbc-bank/|sarlavha=TBC Bank стал партнером TAF!21 – Газета.uz|sana=08.10.2021|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://t.me/DepozitUzb/538|sarlavha=Depozit.uz va TBC Bank o'rtasida hamkorlik o'rnatildi!|sana=04.03.2021|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

Bank 2020-yil aprel oyida [[Markaziy bank]] litsenziyasini oldi va 2020-yil oktyabr oyida TBC Groupga tegishli boʻlgan va [[mobil ilova]] orqali chakana bank xizmatlarini taklif qiluvchi Space innovatsion fintech platformasi asosida tijorat faoliyatini boshladi. 2022-yilning iyul oyigacha bankning [[TBC UZ]] ilovasini 2,4 milliondan ortiq kishi yuklab olgan. Ayni paytda bank O‘zbekistonning to‘qqiz shahridagi o‘nta yangi avlod shou-rumlari va respublika bo‘ylab 33 ta „mijozlarni faollashtirish punktlari“ orqali o‘z faoliyatini olib bormoqda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.gazeta.uz/ru/2022/08/09/tbc-bank/|sarlavha=TBC Bank Uzbekistan привлек 35,1 млн долларов дополнительного капитала|sana=09.08.2022|kirish sanasi=03.09.2022}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
Bankning muassisi Gruziyaning TBC Bank Group PLC kompaniyasiga kiruvchi [[TBC Bank (Gruziya)|TBC Bankdir]]. Gruziyaning TBC Banki Oʻzbekiston moliya bozoriga oʻzining raqamli banki bilan kirishni rejalashtirayotgani 2019-yilning yanvar oyida maʼlum boʻldi. Oʻsha yilning aprel oyida bank Payme toʻlov xizmatining 51% aksiyalarini 5,5 million dollarga sotib oldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.gazeta.uz/ru/2019/04/10/tbc-payme/|sarlavha=51% акций Payme приобрел грузинский TBC Bank|sana=10.04..2019|kirish sanasi=04.09.2022}}&lt;/ref&gt;. TBC Bank Oʻzbekistonda faoliyatini 2020-yil oktyabr oyida boshladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.gazeta.uz/ru/2020/04/20/tbc-bank/|sarlavha=TBC Bank получил лицензию в Узбекистане|sana=20.04.2020|kirish sanasi=04.09.2022}}&lt;/ref&gt;. Va Oʻzbekistondagi birinchi [[raqamli bank]]&lt;nowiki/&gt;ka aylandi. Oʻsha yili yana bir raqamli bank — Anorbank ham tashkil qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://depozit.uz/news/ozbekistondagi-raqamli-banklar-va-ularning-istiqbollari|sarlavha=O‘zbekistondagi raqamli banklar va ularning istiqbollari|sana=26.07.2021|kirish sanasi=04.09.2022}}&lt;/ref&gt;.

2021-yilning sentyabr oyida [[Yevropa Tiklanish va Taraqqiyot Banki]] va [[Xalqaro moliya korporatsiyasi]] tashkilotlarinig har biri bankning 20% dan aksiyasini 9,4 million dollarga sotib olgani maʼlum boʻldi. Kelishuvga koʻra tashkilotlar 2022-2024-yillarda qoʻshimcha investitsiya kiritishi koʻzda tutilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.spot.uz/ru/2021/09/30/tbc/|sarlavha=ЕБРР и МФК покупают доли в TBC Bank в Узбекистане|sana=30.09.2021|kirish sanasi=04.09.2022}}&lt;/ref&gt;.

2022-yilning avgust oyida bank oʻz aksiyadorlaridan umumiy 35,1 million dollar miqdorida qoʻshimcha investitsiya olgani maʼlum boʻldi. Summaning asosiy qismi — 21,1 million dollarni Gruziyaning TBC Bank Group kompaniyasi, qolgan qismni esa [[Yevropa Tiklanish va Taraqqiyot Banki]] va [[Xalqaro moliya korporatsiyasi]] tashkilotlarining har biri 7 million dollardan taqdim qilishdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.spot.uz/ru/2022/08/08/tbc-investment/|sarlavha=ЕБРР и МФК выделили банку TBC Uzbekistan ещё по $7 млн инвестиций|sana=08.08.2022|kirish sanasi=04.09.2022}}&lt;/ref&gt;.

TBC Bank raqamli bank boʻlgani uchun xizmatlarini asosan mobil ilova orqali taqdim qiladi. Hozir ilova orqali quyidagi xizmatlardan foydalanish mumkin: onlayn-mikroqarzlar, omonatlar, bank kartalarini ochish, toʻlovlar va kartadan-kartaga pul oʻtkazmalari.

== Aksiyadorlari ==
2022-yil sentyabr holatiga bank aksiyalari uchta tashkilotga tegishli. Bular: [[TBC Bank Group PLC]] (60 %), [[Yevropa Tiklanish va Taraqqiyot Banki]] (20 %) va [[Xalqaro moliya korporatsiyasi]] (20 %)&lt;ref name=&quot;:info&quot; /&gt;.

== Mukofotlari ==
Global Economics tomonidan bankka „''2021-yilda Oʻzbekistonning eng yaxshi raqamli banki''“ unvoni taqdim qilingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.spot.uz/ru/2022/04/14/tbc-2021/|sarlavha=«Новая глава в истории» — TBC Bank об итогах в Узбекистане за 2021 год|sana=14.04.2022|kirish sanasi=04.09.2022}}&lt;/ref&gt;.

== Rasmiy ilovasi ==
Bankning rasmiy ilovasi — TBC UZ, Android va IOS operatsion tizimlari uchun ishlab chiqarilgan&lt;ref name=&quot;:tbc&quot; /&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Oʻzbekiston banklari}}

[[Turkum:2020-yilda tashkil topgan kompaniyalar]]
[[Turkum:Raqamli banklar]]</text>
      <sha1>ovzt8etw33yjkg1izf9uh3pqyq54vpo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stanka Gjurić</title>
    <ns>0</ns>
    <id>790132</id>
    <revision>
      <id>6328437</id>
      <parentid>6122293</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T04:50:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328437</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3846" sha1="9t2fea4pvojt43f4wn01z7m3olzsieb" xml:space="preserve">
'''Stanka Gjurić''' (1956-yil 20-yanvar) — xorvat shoiri, esseist, aktrisa, kinorejissyor va sobiq model&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://dhk.hr|sarlavha=Društvo hrvatskih književnika|qaralgan sana=31 Mayıs 2022|sana=31 Mayıs 2022|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220519171151/http://dhk.hr/|arxivsana=19 Mayıs 2022}}&lt;/ref&gt;. U Xorvatiya Yozuvchilar uyushmasi va Xorvatiya diasporasi fan va sanʼat akademiyasining aʼzosi ([[Bazel]], Shveysariya)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.hazud.hr/imenik-hazud/|sarlavha=HAZUD|kirish sanasi=31 Mayıs 2022|sana=9 Mart 2014|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220125091444/http://www.hazud.hr/imenik-hazud/|arxivsana=25 Ocak 2022}}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, u 7 ta badiiy filmda rol ijro etgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.imdb.com/name/nm1125749/|sarlavha=IMDb|ish=[[IMDb]]|qaralgan sana=31 Mayıs 2022|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220531122918/https://www.imdb.com/name/nm1125749/|arxivsana=31 Mayıs 2022}}&lt;/ref&gt;.

== Hayoti ==
Stanka Gyurich Yugoslaviya Sotsialistik Federativ Respublikasi (hozirgi [[Xorvatiya]]) tarkibidagi Chakovec shahrida tugʻilgan. 19 kitobi (asosan sheʼriy, falsafiy va lirik ocherklar) nashr etilgan&lt;ref&gt;[[:hr:Lekcija o drskosti]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[:hr:Umijeće življenja]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[:hr:Istina o sreći]]&lt;/ref&gt;. U 2006-yildan beri kinorejissyor sifatida ham ishlagan va „ ''Ubojite times“'' qisqa metrajli filmi uchun butun dunyo eʼtirofiga sazovor boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.imdb.com/title/tt1413251/reference/|sarlavha=Ubojite misli (2006)|qaralgan sana=31 Mayıs 2022|ish=[[IMDb]]|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220531122920/https://www.imdb.com/title/tt1413251/reference/|arxivsana=31 Mayıs 2022}}&lt;/ref&gt;. Uning qisqa metrajli filmlari [[Fransiya]], [[Italiya]], [[Gretsiya]], [[Ispaniya]], [[Portugaliya]], [[Sloveniya]], [[Bosniya va Gersegovina|Bosniya va Gertsegovina]], [[Kanada]], [[Hindiston]], [[Misr]] va [[Shveysariya|Shveysariyadagi]] kinofestivallarda namoyish etilgan va 5 ta mukofotga sazovor boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://cinemambiente.it/author/1d61320b6a0f73e85e295a712f3822f5/|sarlavha=Cinemambiente|kirish sanasi=31 Mayıs 2022|sana=31 Mayıs 2022|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210421053740/https://cinemambiente.it/author/1d61320b6a0f73e85e295a712f3822f5/|arxivsana=21 Nisan 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.total-croatia-news.com/lifestyle/62965-stanka-gjuric|sarlavha=Latest Film by Director Stanka Gjurić Selected at CIFF in Dhaka, Bangladesh|qaralgan sana=31 Mayıs 2022|sana=19 Mayıs 2022|til=İngilizce|nashriyot=Total Croatia|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220531123808/https://www.total-croatia-news.com/lifestyle/62965-stanka-gjuric|arxivsana=31 Mayıs 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.croatiaweek.com/croatian-animated-film-by-stanka-gjuric-wins-two-awards-in-argentina/|sarlavha=Croatian animated film by Stanka Gjurić wins two awards in Argentina|qaralgan sana=31 Mayıs 2022|sana=2 Ekim 2020|til=İngilizce|nashriyot=Croatia Week|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211015010942/https://www.croatiaweek.com/croatian-animated-film-by-stanka-gjuric-wins-two-awards-in-argentina/|arxivsana=15 Ekim 2021}}&lt;/ref&gt;.

U 2006-yilda [[UNESCO|YuNESKO]] tomonidan oʻtkazilgan Oʻrta yer dengizi va Qora dengiz rassomlari festivalida ishtirok etgan rassomlar qatorida edi.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* [[imdbname:1125749|Stanka Gjurich IMDB da]]
* [http://www.dhk.hr/Clanovi/ClanDetaljno.aspx?id=99/ Xorvatiya Yozuvchilar uyushmasi profili]{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://web.archive.org/web/20220308120307/http://stankagjuric.from.hr/ Stanka Gjurić rasmiy sayti] 2022   8 Mart 2022 tarihinde   
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1956-yilda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>9t2fea4pvojt43f4wn01z7m3olzsieb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shahboz Umarov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>794005</id>
    <revision>
      <id>6328157</id>
      <parentid>5924429</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:55:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328157</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6100" sha1="fxksowrnjpjbsb2cbn0x4eqieqy9779" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Shahboz Umarov
 | toʻliqism          = Shaxboz Husniddin oʻgʻli Umarov
 | tavallud_sana      = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1999|3|9}}
 | tavallud_joyi      = [[Toshkent]], [[Oʻzbekiston]]
 | height             = {{Height|cm=180}}
 | death_date         = 
 | death_place        = 
 | pozitsiya          = [[Yarim himoyachi]]
 | joriyklub          = 
 | klubraqami         = 
 | yoshlikklublari1   = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
 | yillar1            = 2018—2019
 | klublar1           = [[OKMK (futbol klubi)|AGMK]]
 | isht1              = 3
 | gollar1            = 0
 | yillar2            = 2020
 | klublar2           = [[FC Energetik-BGU Minsk|Energetik-BGU]]
 | isht2              = 17
 | gollar2            = 2
 | yillar3            = 2020—2022
 | klublar3           = [[FC BATE Borisov|BATE]]
 | isht3              = 27
 | gollar3            = 6
 | yillar4            = 2021
 | klublar4           = {{Ijara}} [[FC Energetik-BGU Minsk|Energetik-BGU]] 
 | isht4              = 13
 | gollar4            = 2
 | yillar5            = 2022
 | klublar5           = {{Ijara}} [[Ordabasi (futbol klubi)|Ordabasi ]]
 | isht5              = 9
 | gollar5            = 0
 | milliyyillar1      = 2021—
 | milliyjamoa1       = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]]
 | milliyisht1        = 4
 | milliygollar1      = 0
 | yillar6            = 2023—2024
 | klublar6           = [[Ordabasi (futbol klubi)|Ordabasi ]]
 | isht6              = 52
 | gollar6            = 5
 | yillar7            = 2025
 | klublar7           = Turan Turkiston
 | isht7              = 9
 | gollar7            = 1
}}

'''Shahboz coʻgʻli Umarov''' (1999-yil 9-martda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik professional futbolchi, „Turon Turkiston“ klubida yarim himoyachi pozitsiyasida oʻynaydi&lt;ref&gt;{{Soccerway|shahboz-umarov/580159}}&lt;/ref&gt;.

== Futbolchilik faoliyati ==
Futbolchilik faoliyatini 2018-yilda [[AGMK]] tarkibida boshlagan. 2018-yilning 4-noyabr kuni [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Oʻzbekiston Superligasi]] doirasidagi safarda „Soʻgʻdiyona“ jamoasiga qarshi oʻyinda professional debyut oʻyinini oʻtkazgan. Shahboz oʻyinning 76-daqiqada [[Zohir Pirimov]] oʻrniga maydonga tushgan&lt;ref&gt;[https://int.soccerway.com/matches/2018/11/04/uzbekistan/pfl/sogdiyona-jizzax/otmk-olmaliq/2923093/ SOGDIANA VS. AGMK 1 – 0]&lt;/ref&gt;.

2020-yilgi mavsum boshida Umarov [[Belarus]]ga koʻchib oʻtgan va u yerda mavsum oxirigacha&lt;ref name=&quot;Until the end&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Shokhboz Umarov is a player of Energetik-BGU |url=http://energetikbgu.by/2020/02/15/%d1%88%d0%be%d1%85%d0%b1%d0%be%d0%b7-%d1%83%d0%bc%d0%b0%d1%80%d0%be%d0%b2-%d0%b8%d0%b3%d1%80%d0%be%d0%ba-%d1%8d%d0%bd%d0%b5%d1%80%d0%b3%d0%b5%d1%82%d0%b8%d0%ba%d0%b0-%d0%b1%d0%b3/ |qaralgan sana=2022-09-17 |arxivsana=2022-09-20 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220920171051/http://energetikbgu.by/2020/02/15/%D1%88%D0%BE%D1%85%D0%B1%D0%BE%D0%B7-%D1%83%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2-%D0%B8%D0%B3%D1%80%D0%BE%D0%BA-%D1%8D%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0-%D0%B1%D0%B3/ }}&lt;/ref&gt; Energetik-BGU jamoasi bilan shartnoma imzolagan. Shahboz 2020-yilning 19-martida BATE Borisovga qarshi oʻyinda debyut qilgan&lt;ref&gt;[https://int.soccerway.com/matches/2020/03/19/belarus/premier-league/fc-zvezda-bgu-minsk/fc-bate-borisov/3233124/ ENERGETYK-BGU VS. BATE 3 – 1]&lt;/ref&gt;. U Premyer-ligadagi debyut golini 2020-yilning 31-may kuni „Vitebsk“ jamoasiga qarshi oʻyinida urgan&lt;ref&gt;[https://int.soccerway.com/matches/2020/05/31/belarus/premier-league/fc-zvezda-bgu-minsk/fc-vitebsk/3269586/ ENERGETYK-BGU VS. VITEBSK 3 – 3]&lt;/ref&gt;.

2020-yilning 15-iyulida Umarov BATE Borisov bilan shartnoma imzolagan&lt;ref&gt;[https://fcbate.by/ru/infocenter/club-news/id12528 Shoxboz Umarov popolnit ryadi BATE] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200717104107/https://fcbate.by/ru/infocenter/club-news/id12528 |date=2020-07-17 }} {{in lang|ru}}&lt;/ref&gt;. 2022-yilning iyul oyida Qozogʻistonning „Ordabasi“ klubiga ijara asosida oʻtgan.

== Xalqaro faoliyati ==
Shahboz 2021-yilning 9-oktyabr kuni Malayziya terma jamoasiga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida Oʻzbekiston milliy terma jamoasi safidagi debyut oʻyinini oʻtkazgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|publisher=[[ESPN]]|url=https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/620635|title=Uzbekistan v Malaysia game report|date=9 October 2021}}&lt;/ref&gt;.

== Yutuqlari ==

* [[Oʻzbekiston Kubogi]] gʻolibi: 2018-yil

* Belarus kubogi gʻolibi: 2021-yil
* Belarus Superkubogi sohibi: 2022-yil
* [[Qozogʻiston Premyer-ligasi]] chempioni: 2023-yil
* Qozogʻiston Kubogi sohibi: 2022-yil

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* [http://int.soccerway.com/players/shahboz-umarov/580159 Shahboz Umarov] Soccerway saytida
* [https://web.archive.org/web/20221123015332/https://footballfacts.ru/person/611480 Shahboz Umarov] Footballfacts saytida

* [https://www.national-football-teams.com/player/84273.html Shahboz Umarov] NFT saytida
* [https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/631349 Shahboz Umarov] Transfermarkt saytida

{{Bunyodkor futbol klubi tarkibi}}
{{Oʻzbekiston tarkibi 2023-yilgi Osiyo Kubogi}}

{{DEFAULTSORT:Umarov, Shahboz}}
[[Turkum:1999-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Toshkentlik futbolchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:AGMK futbolchilari]]
[[Turkum:FC Energetik-BGU Minsk klubi futbolchilari]]
[[Turkum:FC BATE Borisov futbolchilari]]
[[Turkum:Ordabasi klubi futbolchilari]]
[[Turkum:FC Turan futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Qozogʻiston Premyer-ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Belarusdagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Qozogʻistondagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Osiyo Kubogi 2023 futbolchilari]]</text>
      <sha1>fxksowrnjpjbsb2cbn0x4eqieqy9779</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sergey Kazak</title>
    <ns>0</ns>
    <id>795649</id>
    <revision>
      <id>6328120</id>
      <parentid>6322022</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T12:34:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328120</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6029" sha1="g7a65u10qpao995c812nwicj2nkm6uk" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Sergey Kazak
 | to'liq ism         = Shavkat Raimqulov
 | height             = {{height|cm=182}}
 | birth_date         = {{Birth date and age|1974|10|4|df=yes}}
 | birth_place        = {{tavalludJoyi|Samarqand}}, [[Oʻzbekiston SSR]]
 | death_date         = 
 | death_place        = 
 | position           = [[Himoyachi (futbol)|Himoyachi]]
 | youthyears1        = 
 | youthclubs1        = 
 | yillar1            = 1993
 | klublar1           = {{flagicon|UZB}} [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]
 | isht1              = 15
 | gollar1            = 0
 | yillar2            = 1993—1995
 | klublar2           = {{flagicon|BLR}} [[FK Bobruysk|Bobruysk]]
 | isht2              = 50
 | gollar2            = 0
 | yillar3            = 1994
 | klublar3           = {{flagicon|RUS}} Niva (Veydelevka)
 | isht3              = -
 | gollar3            = -
 | yillar4            = 1995—1997
 | klublar4           = {{flagicon|RUS}} Oskol (Stariy Oskol)
 | isht4              = -
 | gollar4            = -
 | yillar5            = 2000—2001
 | klublar5           = {{flagicon|UZB}} [[Kimyogar (futbol klubi, Chirchiq)|Kimyogar]]
 | isht5              = 43
 | gollar5            = 0
 | yillar6            = 2001
 | klublar6           = {{flagicon|UZB}} [[Aral samali|Turon]]
 | isht6              = 17
 | gollar6            = 1
 | yillar7            = 2010
 | klublar7           = {{flagicon|UZB}} [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
 | isht7              = 17
 | gollar7            = 0
 | milliyyillar1      = 
 | milliyjamoa1       = 
 | milliyisht1        = 
 | milliygollar1      = 
 | boshliqyillar1     = 2010
 | boshliqklublar1    = {{flagicon|UKR}} SDYUSSHOR Spartak
 | boshliqyillar2     = 2016
 | boshliqklublar2    = {{flagicon|BLR}} Krimteplitsa-2
 | boshliqyillar3     = 2017
 | boshliqklublar3    = {{flagicon|BLR}} Krimteplitsa-2
 | mukofotlar         = 
 | toʻliqism          = Sergey Mixaylovich Kazak
}}
'''Sergey Mixaylovich Kazak''' ({{Lang-ru|Казак, Сергей Михайлович}}; 1974-yil 4-noyabrda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik nafaqadagi futbolchi, himoyachi va yarim himoyachi pozitsiyaslarida oʻynagan. Futbolchilik faoliyatini yakunlaganidan soʻng murabbiylik qilgan.

== Futbolchilik faoliyati ==

=== Yoshligi ===
Sergey Kazak 1974-yil 4-noyabrda Samarqand shahrida tugʻilgan. Samarqand davlat universitetini tamomlagan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://dinamosimf.ucoz.ru/index/trenerskij_sostav/0-6|title=СДЮСШОР Динамо (Симферополь) - Тренерский состав|website=dinamosimf.ucoz.ru|accessdate=2020-06-24|archive-date=2020-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20200626060135/https://dinamosimf.ucoz.ru/index/trenerskij_sostav/0-6|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. Samarqand oʻsmirlar sport maktabida futbol bilan shugʻullangan&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://footballfacts.ru/players/375337-kazak-sergej-mihajlovich|title=Казак Сергей Михайлович, 04.11.1974, футболист|website=footballfacts.ru|accessdate=2020-06-24|archive-date=2020-06-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20200627223108/https://footballfacts.ru/players/375337-kazak-sergej-mihajlovich|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

=== Professional faoliyati ===
Himoyachi va yarim himoyachi sifatida oʻynagan. 1993-yilda [[Samarqand]]&lt;nowiki/&gt;ning „[[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]“ jamoasi tarkibida Oʻzbekiston chempionati oliy ligasida oʻynab, 15 ta oʻyinda maydonga tushdi&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

1993/1994 va 1994/1995-yilgi mavsumlarda u Bobruyskning Fandok/Bobruysk jamoasi uchun [[Belarus]] chempionatida oʻynagan, ammo oliy ligada atigi 5 ta oʻyin oʻtkazgan&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Shuningdek, u Rossiya havaskor jamoalarida oʻynagan. 2000-yilda u Oʻzbekistonda oʻzining professional faoliyatini davom ettirib, Chirchiqning „[[Kimyogar (futbol klubi, Chirchiq)|Kimyogar]]“ jamoasiga oʻtgan. U ikki mavsumda 43 ta oʻyin oʻtkazgan. 2001-yilda u [[Nukus]]&lt;nowiki/&gt;ning „[[Aral samali|Turon]]“ jamoasida ham oʻynab, professional faoliyatidagi yagona golga mualliflik qilgan. 2002-yilda Muborakning „Mashal“ klubiga oʻtib, milliy chempionatda 7 ta oʻyin oʻtkazib, futbolchilik faoliyatini yakunlagan&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

== Murabbiylik faoliyati ==
Keyinchalik u murabbiy boʻlib ishlagan. 2010-yilda u [[Simferopol]] bolalar sport maktabining „Spartak“ jamoasida ishlagan. 2016-yilning avgust oyidan boshlab u „Krymteplitsa-2 Molodyozhnoye“ jamoasining murabbiylar shtabida ishlagan, 2017-yilda jamoaga bosh murabbiy boʻlgan&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|lang=ru|url=https://football-simf.ru/|title=МБУ СШОР по футболу г. Симферополь {{!}}|accessdate=2020-06-24|archive-date=2020-06-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200625053010/https://football-simf.ru/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |lang=en |url=https://clffu.org.ua/en/ti/562 |title=Казак Сергей Михайлович |website=clffu.org.ua |accessdate=2020-06-24 |archive-date=2020-06-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200626060640/https://clffu.org.ua/en/ti/562 |deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}


== Havolalar ==

* [https://web.archive.org/web/20220920173921/https://footballfacts.ru/person/45985 Sergey Mixaylovich Kazak] Footballfactsru saytida

{{DEFAULTSORT:Kazak, Sergey}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkaklar futboli himoyachilari]]
[[Turkum:Dinamo Samarqand futbolchilari]]
[[Turkum:Mashʼal klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Aral Samali klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Kimyogar Chirchiq klubi futbolchilari]]
[[Turkum:FC Bobruisk futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik futbol murabbiylari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir futbol murabbiylari]]</text>
      <sha1>g7a65u10qpao995c812nwicj2nkm6uk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sergey Budagov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>798783</id>
    <revision>
      <id>6328115</id>
      <parentid>6120874</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T12:14:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328115</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7373" sha1="rmv683ggfwfwz28ca1m1d78ok8k0281" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Sergey Budagov
 | height             = 
 | tavallud_sana      = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1920|1|20}}
 | tavallud_joyi      = [[Toshkent]], [[Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|OʻzSSR]], [[USSR]]
 | death_date         = {{vafot sanasi va yoshi|2007|1|4|1920|1|2}}
 | death_place        = {{vafotJoyi|Chirchiq}},&lt;br /&gt;[[Oʻzbekiston]]
 | pozitsiya          = [[Hujumchi (futbol)|Hujumchi]]
 | joriyklub          = 
 | youthyears1        = 1932—1934
 | youthclubs1        = Dinamo Ashxobod
 | yillar1            = 1935—1941
 | klublar1           = [[Spartak (futbol klubi, Toshkent)|Spartak]]
 | isht1              = 
 | gollar1            = 
 | yillar2            = 1946—1948
 | klublar2           = [[MHSK (futbol klubi)|MHSK]]
 | isht2              = 
 | gollar2            = 4
 | boshliqyillar1     = 195?—1960
 | boshliqklublar1    = [[MHSK (futbol klubi)|Sokol]]
 | boshliqyillar2     = 1961
 | boshliqklublar2    = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
 | boshliqyillar3     = 1962
 | boshliqklublar3    = [[Sverdlovets]]
 | boshliqyillar4     = 1964
 | boshliqklublar4    = [[Doʻstlik (futbol klubi)|Politodel]]
 | boshliqyillar5     = 1965
 | boshliqklublar5    = [[Andijon (futbol klubi)|Spartak]]
 | boshliqyillar6     = 1967—1968
 | boshliqklublar6    = [[FK Köpetdag Aşgabat|Stroitel Ashxobod]]
 | boshliqyillar7     = 1970
 | boshliqklublar7    = [[Paxtaoral (futbol klubi)|Paxtaorol]]
 | boshliqyillar8     = 1971—1972
 | boshliqklublar8    = [[FK Köpetdag Aşgabat|Stroitel Ashxobod]]
 | boshliqyillar9     = 1973
 | boshliqklublar9    = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
 | boshliqyillar10    = 1976
 | boshliqklublar10   = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
 | boshliqyillar11    = 1977
 | boshliqklublar11   = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]
 | toʻliqism          = Sergey Nikitovich Budagov
}}

'''Sergey Nikitovich Budagov''' ({{Lang-ru|Будагов, Сергей Никитович}}; 1920-yil 2-yanvar – 2007-yil 4-yanvar) – oʻzbekistonlik professional sobiq futbolchi, murabbiyi va futbol hakami. Sergey [[Ikkinchi Jahon urushi|ikkinchi jahon urushi]] qatnashchisi.

== Futbolchilik faoliyati ==
Sergey Ashxobodning „Dinamo“ jamoasi tarbiyalanuvchisi. Futbolchilik faoliyatini 1935-yilda Giergij Sorvin boshchiligidagi [[Toshkent]]&lt;nowiki/&gt;ning „&lt;nowiki/&gt;[[Spartak (futbol klubi, Toshkent)|Spartak]]&lt;nowiki/&gt;“ jamoasida boshlagan. Ulugʻ Vatan urushi boshlanganidan keyin Sergey janglarda qatnashgan va Rjevo yaqinida ogʻir yaralangan. U kasalxonaga yotqizilgan va davolanishni tugatganidan soʻng, Vsevolod Beaver bilan birgalikda Sibirdagi harbiy klublardan birida oʻynagan. 1946-yilda Toshkentga qaytib kelgan va Toshkent ODO futbol klubi futbolchisiga aylangan. 1948-yilda futbolchilik faoliyatini yakunlagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=BUDAGOV SYeRGYeY NIKITOVICh (Futbolist, trener)* :: Memorial pamyati :: Memorialnoe agentstvo po uxodu za pamyatnikami i mestami zaxoroneniya v Uzbekistane |url=http://www.tashkentpamyat.ru/budagov-sergejj-nikitovich-futbolisttrener-.html |qaralgan sana=2022-09-25 |arxivsana=2022-07-02 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220702203232/https://tashkentpamyat.ru/budagov-sergejj-nikitovich-futbolisttrener-.html }}&lt;/ref&gt;.

== Murabbiylik faoliyati ==
Futbolchilik faoliyatini yakunlagach, murabbiylik faoliyatini boshlagan. Dastlab [[Toshkent]] [[MHSK (futbol klubi)|ODO]] harbiy klubining sport klubida ishlagan. Uzoq vaqt davomida „Sokol Toshkent“ nomli harbiy brigada jamoasini musoboqlarga tayyorlagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=istoriya sporta v Turkmenistane |url=http://tmsportnewphp.4bb.ru/viewtopic.php?id=2 |qaralgan sana=2022-09-25 |arxivsana=2022-09-25 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220925112706/http://tmsportnewphp.4bb.ru/viewtopic.php?id=2 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cytuj stronę|url=http://footballfacts.ru/articles/1688511-aleksandr-lyan-misha-an-byl-moim-samym-lyubimym-uchenikom|tytuł=Александр Лян: «Миша Ан был моим самым любимым учеником…» - Шукурзода (Юлдашев) Мавлон (Мавлян)|data dostępu=2016-05-10|archiwum=https://web.archive.org/web/20160609205926/http://footballfacts.ru/articles/1688511-aleksandr-lyan-misha-an-byl-moim-samym-lyubimym-uchenikom|zarchiwizowano=2016-06-09}}&lt;/ref&gt;. 1961-yilda Toshkentning „Paxtakor“ klubiga texnik direktor etib tayinlangan. 1962-yilda [[Sverdlovets]] [[Toshkent viloyati]] klubini boshqargan&lt;ref&gt;[http://mytashkent.uz/2014/03/02/dmitrij-an-futbol-byl-dlya-nego-smyslom-zhizni-intervyu-s-bratom-velikogo-mastera-futbola-mihaila-ana/ Dmitriy An: „Futbol bil dlya nego smislom jizni“. Intervyu s bratom velikogo mastera futbola Mixaila Ana | Pisma o Tashkente]&lt;/ref&gt;. 1964-yilda „Politotdel Yangibozor“, 1965-yilda „[[Andijon (futbol klubi)|Spartak Andijon]]“ jamoalarini boshqargan. 1967—1968 va 1971—1972-yillarda [[Ashxobod]]ning „Stroitel“ klubida katta murabbiy boʻlib ishlagan. 1970-yilda [[Sirdaryo (viloyat)|Sirdaryo]]&lt;nowiki/&gt;ning [[Paxtaorol (futbol klubi)|Paxtaorol]] klubida ishlagan. 1973-yilda Sergey [[Fargʻona]]&lt;nowiki/&gt;ning Neftchi klubida ishlagan. 1976-yilda yana Toshkentning „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ klubi texnik direktori lavozimida faoliyat yuritgan. 1977-yilgi mavsumda Samarqandning „[[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]“ klubini boshqargan. Keyinchalik Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasini tarbiyalab, [[Oʻzbekiston futbol assotsiatsiyasi|Oʻzbekiston futbol federatsiyasi]]da ishlagan.

== Hakamlik faoliyati ==
1960—1964-yillarda milliy toifadagi hakam sifatida SSSR chempionatida chiziqli hakam sifatida 4 ta futbol uchrashuvini boshqargan.

2007-yil 4-yanvarda Chirchiqda 87 yoshida vafot etdi.

== Yutuqlar ==

=== Murabbiy ===

; ODO Toshkent

* Harbiy jamoalar oʻrtasida SSSR kubogi gʻolibi: 1948-yil

=== Individual ===

* SSSR sport ustasi unvoni
* Turkmaniston SSRda xizmat koʻrsatgan murabbiy unvoni
* Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan murabbiy unvoni : 1961-yil

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://web.archive.org/web/20160609205828/http://footballfacts.ru/players/391138 Sergey Budagov] Footballfactsru saytida
* [https://www.transfermarkt.co.in/sergey-budagov/profil/spieler/1006610 Sergey Budagov] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230416065155/https://www.transfermarkt.co.in/sergey-budagov/profil/spieler/1006610 |date=2023-04-16 }} Transfermarkt saytida
{{Neftchi futbol klubi murabbiylari}}
{{Dinamo-Samarqand futbol klubi murabbiylari}}
{{Andijon futbol klubi murabbiylari}}
{{Kopetdag Ashxobod futbol klubi murabbiylari}}

{{DEFAULTSORT:Budagov, Sergey}}
[[Turkum:Bokuda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik futbol hakamlari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik futbol murabbiylari]]
[[Turkum:MHSK klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Spartak Toshkent futbolchilari]]
[[Turkum:Dinamo Samarqand futbol klubi murabbiylari]]
[[Turkum:Doʻstlik Toshkent viloyati klubi bosh murabbiylari]]
[[Turkum:Andijon futbol klubi murabbiylari]]
[[Turkum:MHSK futbol klubi bosh murabbiylari]]
[[Turkum:Neftchi futbol klubi murabbiylari]]
[[Turkum:Sverdlovets klubi murabbiylari]]
[[Turkum:1920-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:2007-yilda vafot etganlar]]</text>
      <sha1>rmv683ggfwfwz28ca1m1d78ok8k0281</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sirojiddin Sayfiyev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>803503</id>
    <revision>
      <id>6328340</id>
      <parentid>5405130</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T22:59:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328340</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6000" sha1="if1deez03v9afzgf5btckgo6ek2s0bj" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Sirojiddin Sayfiyev
 | to'liq ism         = Sirojiddin Sayfiyev
 | height             = 1,73 m
 | birth_date         = {{tugʻilgan sanasi|1982|8|20|df=yes}}
 | birth_place        = {{TavalludJoyi|Samarqand}},&lt;br /&gt;[[Oʻzbekiston SSR]]
 | death_date         = {{vafot sanasi va yoshi|2019|2|20|1982|8|20}}
 | death_place        = {{VafotJoyi|Samarqand}},&lt;br /&gt;[[Oʻzbekiston]]
 | position           = [[Yarim himoyachi]]
 | youthyears1        = 
 | youthclubs1        = 
 | yillar1            = 2001—2005
 | yillar2            = 2006
 | yillar3            = 2007—2008
 | yillar4            = 2009—2014
 | klublar1           = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]
 | klublar2           = [[FC Taraz|Taraz]]
 | klublar3           = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]
 | klublar4           = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]
 | isht1              = 107
 | isht2              = 3
 | isht3              = 47
 | isht4              = 120
 | gollar1            = 5
 | gollar2            = 0
 | gollar3            = 6
 | gollar4            = 15
 | milliyyillar1      = 2008
 | milliyjamoa1       = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]]
 | milliyisht1        = 1
 | milliygollar1      = 0
 | mukofotlar         = 
}}

'''Sirojiddin Sayfiyev''' (1982-yil 20-avgust – 2019-yil 20-fevral) – [[yarim himoyachi]] sifatida oʻynagan oʻzbekistonlik sobiq professional [[futbolchi]]. Faoliyatining asosiy qismini [[Samarqand]]&lt;nowiki/&gt;ning „[[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]“ klubida oʻtkazgan.

== Futbolchilik faoliyati ==
Sirojiddin Sayfiyev professional faoliyatini 2001-yilda oʻzining tugʻilgan shahri „[[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]“ jamoasida boshlagan. „Dinamo“ tarkibida Sayfiyev 2005-yilgacha toʻp surgan va shu vaqt ichida u 107ta oʻyinda maydonga tushib, 5ta gol urgan. 2006-yilda u Qozogʻistonning „Taraz“ klubi bilan shartnoma imzolagan, biroq bu jamoa tarkibida bor-yoʻgʻi uchta oʻyin oʻtkazgan. 2006-yil oxirida u „Taraz“ bilan shartnomani bekor qilib, [[Oʻzbekiston|Oʻzbekiston]]&lt;nowiki/&gt;ga qaytgan.

2007-yil boshida „[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] [[Gʻuzor|Gʻuzor]]“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan. „Shoʻrtan“ tarkibida Sayfiyev ikki mavsum toʻp surdi va shu vaqt ichida 47 ta oʻyinda maydonga tushib, 6 ta gol urgan. 2009-yilda u oʻzining tugʻilgan klubi „Dinamo“ga qaytgan. Sirojiddin Sayfiyev klubning sodiq futbolchilaridan biri boʻlib, u „Dinamo“ tarkibida 200 dan ortiq oʻyin oʻtkazgan. [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston milliy terma jamoasi safida]] 2008-yilda bitta oʻyin oʻtkazgan. 2014-yilda u „Dinamo“ tarkibida jiddiy jarohat oldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/sirozhiddin-sajfievning-ahvoli-ogir |sarlavha=Сирожиддин Сайфиевнинг аҳволи оғир! |sana=24 окт 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/dinamo-sirozhiddin-sajfiev-davolanib-safga-qajtguniga-qadar-toliq-klub-nazoratida-boladi |sarlavha=&quot;Динамо&quot;: &quot;Сирожиддин Сайфиев даволаниб, сафга қайтгунига қадар тўлиқ клуб назоратида бўлади&quot; |sana=26 окт 2014}}&lt;/ref&gt;. Keyinchalik unga saraton tashxisi qoʻyilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/taslim-bolma-siroj |sarlavha=Таслим бўлма Сирож! |sana=04 апр 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/siroj-samarqand-sen-bilan-xayriya-akciyasi-otkazildi |sarlavha=«Сирож Самарқанд сен билан» хайрия акцияси ўтказилди |sana=16 апр 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/dinamo-sirojiddin-sayfiev-oldidagi-qarzlarini-toladi |sarlavha=&quot;Динамо&quot; Сирожиддин Сайфиев олдидаги қарзларини тўлади |sana=25 апр 2017}}&lt;/ref&gt;. 2019-yilning 20-fevralida uzoq davom etgan kasallikdan soʻng vafot etgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/sirojiddin-sayfiev-vafot-etdi |sarlavha=Сирожиддин Сайфиев вафот этди |sana=20 фев 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/ozbekiston-superkubogi-uchrashuvi-1-daqiqalik-sukut-bilan-boshlanadi |sarlavha=Ўзбекистон Суперкубоги учрашуви 1 дақиқалик сукут билан бошланади |sana=20 фев 2019}}&lt;/ref&gt;. Sirojiddin xotirasiga har yili „Sirojiddin Sayfiyev xotira turniri“ oʻtkazib kelinmoqda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/sirojiddin-sayfiev-xotira-turniri-otkaziladi |sarlavha=Сирожиддин Сайфиев хотира турнири ўтказилади |sana=22 фев 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/sirojiddin-sayfiev-xotira-turniri-otkazildi |sarlavha=Сирожиддин Сайфиев хотира турнири ўтказилди |sana=09 мар 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/sirojiddin-sayfiev-xotira-turnirida-goliblar-aniqlandi |sarlavha=&quot;Сирожиддин Сайфиев&quot; хотира турнирида ғолиблар аниқланди |sana=2023/02/27}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}
== Havolalar ==

* [https://web.archive.org/web/20190617154006/http://footballfacts.ru/players/341225 Sirojiddin Sayfiyev] Footballfactsru saytida
{{DEFAULTSORT:Sayfiyev, Sirojiddin}}

[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Dinamo Samarqand futbolchilari]]
[[Turkum:Shoʻrtan klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Taraz klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Qozogʻistondagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Qozogʻiston Premyer-ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]</text>
      <sha1>if1deez03v9afzgf5btckgo6ek2s0bj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sergey Arutyunov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>803994</id>
    <revision>
      <id>6328113</id>
      <parentid>5292767</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T12:09:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328113</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5521" sha1="oy7cgl661gbnqsq5pjurf3w6fl266x5" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Sergey Arutyunov
 | toʻliqism          = Sergey Artyomovich Arutyunov
 | height             = 
 | birth_date         = {{tugʻilgan sanasi|1922|3|15|df=yes}}
 | birth_place        = {{tavalludJoyi|Toshkent}},&lt;br /&gt;[[Oʻzbekiston SSR]]
 | death_date         = {{vafot sanasi va yoshi|2015|4|5|1922|3|15}}
 | death_place        = {{vafotJoyi|Toshkent}},&lt;br /&gt;[[Oʻzbekiston]]
 | position           = [[Hujumchi (futbol)|Hujumchi]]
 | yillar1            = 1940—1947
 | klublar1           = {{flagicon|USSR}} [[Dinamo (Toshkent) futbol klubi|Dinamo]]
 | yillar2            = 1947
 | klublar2           = {{flagicon|USSR}} [[Spartak (futbol klubi, Toshkent)|Spartak]]
 | yillar3            = 1948—1951
 | klublar3           = {{flagicon|USSR}} [[Qizil bayroq (Toshkent)|Qizil bayroq]]
 | boshliqyillar1     = 1956—1963
 | boshliqklublar1    = {{flagicon|USSR}} [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] maktabi murabbiyi
 | boshliqyillar2     = 1964
 | boshliqklublar2    = {{flagicon|USSR}} [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] Murabbiy
 | boshliqyillar3     = 1965—1970
 | boshliqklublar3    = {{flagicon|USSR}} [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] maktabi murabbiyi
 | boshliqyillar4     = 1971—1999
 | boshliqklublar4    = {{flagicon|USSR}} / {{flagicon|UZB}} G. Titov nomidagi &lt;br/&gt; futbol maktabi katta murabbiyi
}}'''Sergey Artyomovich Arutyunov''' (1922-yil 15-martda tugʻilgan – 2015-yil 5-aprelda vafot etgan) – [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|sovet]] va oʻzbekistonlik sobiq [[futbol]] murabbiy, professional futbolchi boʻlgan.

== Faoliyati ==
15 yoshida Toshkent pionerlar saroyining bolalar jamoasida oʻynagan. 1940-yildan [[Toshkent]]&lt;nowiki/&gt;ning „&lt;nowiki/&gt;[[Dinamo (futbol klubi, Toshkent)|Dinamo]]&lt;nowiki/&gt;“ jamoasida hujumchi sifatida oʻynagan. Dinamo jamoasi tarkibida Oʻzbekiston SSR chempioni va kubogi sohibi boʻlgan. Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi. Ikkinchi jahon urishidan soʻng bir muddat Toshkentning „&lt;nowiki/&gt;[[Spartak (futbol klubi, Toshkent)|Spartak]]&lt;nowiki/&gt;“ jamoasida oʻynagan. 1948-yildan Toshkent toʻqimachilik kombinatining „Qizil bayroq“ jamoasiga oʻtgan va jamoa sardori, oʻyonovchi murabbiylik qilgan. 1951-yil futbolchilik faoliyatini yakunlagan va Oʻzbekiston SSR musoboqalarida hakamlik qilgan&lt;ref&gt;[http://www.footbook.ru/index.php?type=3&amp;pid=55010 : FootBook :. Sayt futbolnoy statistiki]&lt;/ref&gt;.

1953-yil Sovet Ittifoqi Oliy murabbiylar maktabiga oʻqishga kirgan. 1956—1970-yillarda „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ futbol maktabi va 1971—1999-yillarda G.Titov nomidagi bolalar oʻsmirlar maktabidada katta murabbiy boʻlib ishlagan.

Sergey 50 dan ortiq mashhur futbolchilarni tarbiyalagan, jumladan: [[Vyacheslav Bektoshev|Bektoshev]], Vyacheslav Mixaylovich, [[Sergey Dotsenko (futbolchi, 1947)|Sergey Dotsenko]],

[[Toʻlagan Isoqov]], [[Gennadiy Krasnitskiy]], [[Vyacheslav Soloxo]]&lt;ref&gt;{{Книга|автор=Тохтахунов Алимжан|заглавие=Мой Шелковый путь|место=М|издательство=Детектив-Пресс|год=2009|страниц=315|часть=Глава 10. Спортивные штрихи|isbn=9785899350924}}&lt;/ref&gt;.

Oʻzbekiston futbol federatsiyasi aʼzosi, 10 yil davomida „Charm toʻp“ klubi raisi. Chigʻatoyda joylashgan Oʻzbekiston futbol tarixi muzeyi asoschilaridan biri boʻlgan.

Sergey 2015-yilning aprel oyida 93 yoshida olamdan oʻtgan.

== Yutuqlar ==

* Murabbiylar tayyorlash jamoalari guruhlari oʻrtasidagi chempionatning bronza medallari („Paxtakor“, 1959).
* Yoshlar kubogi (Oʻzbekiston SSR jamoasi, 1964 yoki 1965-y.)
* Yoshlar oʻrtasidagi xalqaro turnirning bronza medallari (Oʻzbekiston SSR jamoasi, 1974, 1976)

== Unvonlar va mukofotlar ==

* Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan murabbiy (1962).
* I darajali [[Sogʻlom avlod uchun ordeni|&quot;Sogʻlom avlod uchun&quot; ordeni]] (1999)&lt;ref&gt;{{Lex.uz|О награждении группы сотрудников сферы науки, здравоохранения, культуры, образования, средств массовой информации и социальной сферы в связи с восьмилетием независимости Республики Узбекистан|1999-8-25|УП|2381|2394217}}&lt;/ref&gt;
* Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan yoshlar ustozi (2006)&lt;ref&gt;{{Lex.uz|О награждении группы спортсменов и тренеров, особо отличившихся в деле развития футбола в Узбекистане в связи с 50-летием образования футбольной команды „Пахтакор“|2006-5-25|УП|3754|2365002}}&lt;/ref&gt;.
* [[FIFA]] faxriy oltin medali (1988)

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
* [http://footballfacts.ru/players/665527 Sergey Arutyunov] {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Footballfactsru
* [http://www.the-uff.com/ru/news/sections/uff/8350 Sergey Arutyunov]{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} UFA.uz saytida
* [http://sport-strana.ru/arutyunov-sergej-artemovich/ Sergey Arutyunov] Sport-strana saytida
{{DEFAULTSORT:Arutyunov, Sergey}}
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston murabbiylari]]
[[Turkum:Spartak Toshkent futbolchilari]]
[[Turkum:Dinamo Toshkent klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik futbol murabbiylari]]</text>
      <sha1>oy7cgl661gbnqsq5pjurf3w6fl266x5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Soʻgʻd sanʼati</title>
    <ns>0</ns>
    <id>804024</id>
    <revision>
      <id>6328380</id>
      <parentid>6305580</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:04:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328380</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25842" sha1="c4fsn57jwcbwqjzr4btv1czpiehasnj" xml:space="preserve"> {{multiple image|caption_align=center|align=right|direction=horizontal|header=So'g'd san'ati|image1=Wall Paintings in the Palace at Varakhshadetail1.jpg|width1=200|caption1=[[Buxoro]] vohasidagi [[Varaxsha]]ning boʻyalgan devoriy suratlaridan tafsilot. Rasm Varaxsha saroyining asosiy xonalaridan biri - &quot;Qizil zal&quot; da joylashgan. VII asr oxiri yoki VIII asr boshlari.|image2=S4-2-Banqueters-rhyton-1585x1600.jpg|width2=220|caption2=Qadimgi So‘g‘diyonaning [[Panjikent devoriy rasmlari|Panjikent]]dagi devor rasmi  eramizning VIII asrining birinchi yarmi.}}
'''[[So'g'd]] [[Sanʼat|sanʼati]] asosan qadimgi Soʻgʻd, hozirgi [[O'zbekiston]], [[Tojikiston|Tojikiston,]] [[Qozog'iston]] va [[Qirgʻiziston|Qirgʻizistonda]] yashovchi [[Soʻgʻd|soʻgʻdlar]] tomonidan yaratilgan sanʼatni''' [[Soʻgʻd|anglatadi]]. [[Soʻgʻd|Soʻgʻdlar]] [[Xitoy|Xitoyda]] ham katta diasporaga ega edi. '''Soʻgʻd sanʼati'''ning choʻqqisi V-IX asrlar oraligʻida boʻlib, [[Musulmon|musulmonlargacha]] boʻlgan [[Oʻrta Osiyo]] tasviriy sanʼatining boy majmuasidan iborat. Oʻtgan oʻn yilliklarda topilgan yangi topilmalar olimlarga [[Soʻgʻd|Soʻgʻd sanʼati]] haqida yaxshiroq tushunchaga erishish imkonini berdi&lt;ref name=&quot;beller&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;brit&quot;&gt;{{Cite encyclopedia|title=Sogdian art|author=|url=https://www.britannica.com/art/Sogdian-art|encyclopedia=[[Encyclopaedia Britannica]]|accessdate=11 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210911102513/https://www.britannica.com/art/Sogdian-art|archivedate=11 September 2021}}&lt;/ref&gt;.

[[Soʻgʻd|Soʻgʻdliklar]] oʻzlarining '''[[Rassomlik sanʼati|rassomlik sanʼati]]''' bilan mashhur, garchi ular '''metallga ishlov berish''' va '''[[musiqa]]''' kabi boshqa sohalarda ham ustun boʻlishgan boʻlsa-da. Ularning xitoyliklarga taʼsir qilgan metallga ishlov berishlari baʼzan [[Sosoniylar|sosoniylarning]] metall buyumlari bilan aralashtirib yuboriladi. Biroq, soʻgʻd [[Metallurgiya|metallurgiyasining]] sosoniylardan farq qiladigan xususiyatlari aniqlangan; masalan, [[Sosoniylar|sosoniylarning]] metall buyumlari bilan bogʻliq holda, Soʻgʻd idishlarining konstruktsiyalari yanada dinamikroq va ularning ishlab chiqarilishi kamroq massiv hisoblanadi. Ular texnika va shaklda, shuningdek, [[Ikonografiya|ikonografiyada]] farqlanadi&lt;ref name=&quot;lerner&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Sogdian Metalworking|muallif=Lerner|ism=Judith A.|url=https://sogdians.si.edu/sidebars/sogdian-metalworking/|ish=[[Smithsonian Institution|Freer, Sackler - Smithsonian]]|kirish sanasi=11 September 2021|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210911103633/https://sogdians.si.edu/sidebars/sogdian-metalworking/|arxivsana=11 September 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;furniss&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Retracing the Sounds of Sogdiana|muallif=Furniss|ism=Ingrid|url=https://sogdians.si.edu/sidebars/retracing-the-sounds-of-sogdiana-sogdian-music-and-musical-instruments-in-central-asia-and-china/|ish=[[Smithsonian Institution|Freer, Sackler - Smithsonian]]|kirish sanasi=11 September 2021|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210911180505/https://sogdians.si.edu/sidebars/retracing-the-sounds-of-sogdiana-sogdian-music-and-musical-instruments-in-central-asia-and-china/|arxivsana=11 September 2021}}&lt;/ref&gt;.

[[Soʻgʻd|Soʻgʻdlar]] hikoya qilishni yaxshi koʻrardilar va ularning hikoyalari juda koʻp „rivoyat“lardan iborat boʻlgan. [[Soʻgʻd|Soʻgʻdlar]] devorlariga [[yog'och o'ymakorligi]] namunalari osilgan va nafis devoriy rasmlar chizilgan uylarda yashagan&lt;ref name=&quot;beller&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;lerner&quot;/&gt;.

== Umumiy koʻrinishi ==
[[Fayl:Hermitage_hall_341_-_03.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2c/Hermitage_hall_341_-_03.jpg/220px-Hermitage_hall_341_-_03.jpg|thumb| Zirhli jangchining soʻgʻd devoriy surati]]
[[So'g'd]] [[Sanʼat|sanʼati]] asosan qadimgi Soʻgʻdda yaratilgan. Soʻgʻd sanʼatining eng mashhur namunalari Qadimgi Soʻgʻdiyonadagi [[Panjikent]] va [[Varaxsha|Varaxshada]] topilgan. Bu shaharlar bir paytlar So‘g‘ddagi eng mashhur madaniyat markazlari bo‘lgan. Soʻgʻd madaniyati oʻziga xos xususiyatlarga ega boʻlgan alohida madaniyat edi, lekin u turli madaniyatlardan, xususan, [[sosoniylar]] madaniyatidan va [[Guptalar davlati|Guptadan]] keyingi [[Hindiston]] madaniyatidan taʼsirlangan. Oʻz navbatida, soʻgʻd madaniyati [[Xitoy]] madaniyati kabi qoʻshni madaniyatlarga taʼsir koʻrsatdi.

Sugʻdiylar yashash joylari uchun rasmlar va yogʻoch oʻymakorligi namunalarini yaratishni afzal koʻrganlar. Soʻgʻd devor rasmlari yorqin va ajoyib goʻzallik bilan birga, Soʻgʻd hayoti haqida ham hikoya qiladi. Ular, masalan, kundalik liboslarni, oʻyin jihozlarini va jabduqlarni tasvirlaydi. Ularda eron, yaqin sharq (manixey, nestoriy) va hind mavzularidagi hikoya va dostonlar tasvirlangan. Soʻgʻd diniy sanʼati soʻgʻdiylarning diniy hayoti haqida maʼlumot beradi&lt;ref name=&quot;lerner2&quot;/&gt;. Bu osori-atiqalar orqali „So‘g‘d hayoti va tasavvurining jo‘shqinligini his qilish“ mumkin&lt;ref name=&quot;lerner2&quot; /&gt;.Islom istilosi bilan [[Soʻgʻd|So‘g‘d]] sanʼati to‘xtadi&lt;ref name=&quot;brit&quot;/&gt;.

== Rasm ==
Soʻgʻd sanʼatining oʻziga xos elementlari deyarli barcha soha buyumlarida takrorlanib turadi. Sanʼat elmentlari soʻgʻd metallsozlik, loy va yogʻoch [[Haykaltaroshlik|haykaltaroshligida]], shuningdek, devoriy rasmlarida uchraydi. Soʻgʻd rassomlari ijtimoiy hayotga juda eʼtiborli boʻlishgan va hayotni oʻz asarlarida aks ettirgan. So‘g‘diylar ertakchilar edilar: ular ertak aytishga ishtiyoqmand bo‘lgan, turar joylarining ichki qismi esa hikoyat rasmlari bilan bezatilgan&lt;ref name=&quot;beller&quot;/&gt;.

Soʻgʻdiylar oʻzlarining tijorat ishlari tufayli turli xorijiy madaniyatlar bilan ham aloqada boʻlishgan. Ular oʻz madaniyatlaridan farqli madaniyatlarni bilishgan va ularni qabul qilganlar, bu ularning asarlarida koʻrsatilgan. Ularda „ilohiy va keyingi hayot haqida noyob tasavvur“ bor edi va ularning diniy sanʼati juda xilma-xil edi. „Boshqa [[Yevrosiyo|Yevroosiyo]] madaniyatlari bilan oʻzaro bogʻliqlik ayniqsa, soʻgʻd diniy sanʼatida yaqqol namoyon boʻladi“&lt;ref name=&quot;beller&quot;/&gt;.

Vaqt oʻtishi bilan koʻplab soʻgʻd rasmlari yoʻqolgan yoki yoʻq qilingan, oʻlka [[turklar]], [[arablar]] va [[moʻgʻullar]] bosqinlariga duchor boʻlgan. Hozirgacha faqat bir necha so‘g‘d devoriy suratlari topilgan.

Hozir [[Samarqand|Samarqanddagi]] [[Afrosiyob]] [[Afrosiyob shaharchasi va muzeyi|muzeyi joylashgan Afrosiyob]] tepaligidagi Afrosiyob devoriy ''suratlari'' 1965-yilda mahalliy hokimiyat tomonidan [[Moʻgʻullar davlati|mo‘g‘ullardan]] oldingi [[Samarqand|Samarqandning]] eski joyi bo‘lgan [[Afrosiyob|Afrosiyob tepaligi]] o‘rtasida yo‘l qurish to‘g‘risida qaror qabul qilinganda topilgan. Bu devoriy rasmlar, ehtimol, eramizning VII asr oʻrtalarida chizilgan. Ular topilgan uyning toʻrtta devoriga chizilgan. Uy devorida qo‘shni [[Markaziy Osiyo|Markaziy Osiyodagi]] uch-to‘rtta davlat tasvirlangan. Shimoliy devorda [[Xitoy]] manzarasi, imperator qayiqda, imperatorning ov qilayotgani, janubiy devorida [[Samarqand|Samarqand,]] [[Eron tarixi|Eron]] dunyosi, [[Navroʻz|Navroʻz]] bayramida ajdodlar sharafiga diniy dafn marosimi, Sharqiy devorda esa [[Hindiston]] tasvirlangan&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Vaissière|first1=Etienne de la|title=Oxford Handbook of Late Antiquity: 5 Central Asia and the Silk Road|journal=In S. Johnson (Ed.), Oxford Handbook of Late Antiquity, Oxford University Press, P. 142-169|date=212|publisher=Oxford University Press|pages=144–160|url=https://www.academia.edu/4824639|language=en}}&lt;/ref&gt;. Bu devoriy suratlar so‘g‘dliklarning atrofdagi olamni tasvirlashga intilishidan dalolatdir&lt;ref name=&quot;beller&quot;/&gt;.
[[Fayl:Wall_Paintings_in_the_Palace_at_Varakhshadetail2.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f3/Wall_Paintings_in_the_Palace_at_Varakhshadetail2.jpg/220px-Wall_Paintings_in_the_Palace_at_Varakhshadetail2.jpg|thumb| VII asr oxiri yoki VIII asr boshlaridagi [[Varaxsha]] devoriy rasmlari tafsilotlari.]]
[[Panjikent devoriy suratlari]] [[Panjakent|Panjakentda]] (qadimgi Soʻgʻdaniya, hozirgi [[Tojikiston]]) topilgan va hozirda [[Sankt-Peterburg|Sankt-Peterburgdagi]] [[Ermitaj|Ermitaj muzeyida]] va [[Dushanbe|Dushanbedagi]] [[Tojikiston]] Milliy asarlar muzeyida namoyish etilayotgan soʻgʻd rasmining yana bir mashhur namunasidir. Bu devoriy suratlar eng qadimgi so‘g‘d devoriy rasmlari bo‘lib, milodiy V asr oxiri VI asr boshlariga oid hisoblanadi. Ushbu devoriy rasmlarda bayramlar sahnalari koʻp uchraydi. Shuningdek, Eron Shohnomasi va Rustamning epik sikli haqidagi hikoyatlari VIII asrning birinchi yarmiga oid Panjikentdagi bir qator devoriy suratlarda („Rustemiada“, „Koʻk zal“) aks ettirilgan&lt;ref name=&quot;beller&quot;/&gt;. Panjikent devoriy suratlarida kimligi nomaʼlum bo‘lgan ilohlar bor. Ularning orasida bir versiyada ajdaho ustida oʻtirgan toʻrt qoʻli boʻlgan maʼbuda, boshqasida ajdarlar koʻtarib ketayotgan taxtdagi maʼbud kabilarni uchratish mumkin&lt;ref name=&quot;beller&quot; /&gt;. Uchinchi versiyada u sherga oʻtirib, qoʻllarida oy va quyoshni ushlab turadi&lt;ref name=&quot;beller&quot; /&gt;. Bu maʼbuda boshqa xususiy uylarda ham tasvirlangan&lt;ref name=&quot;beller&quot; /&gt;. Koʻk teriga ega boʻlgan yana bir xudo [[Shiva]] bilan birga tasvirlangan&lt;ref name=&quot;beller&quot; /&gt;. [[Panjakent|Panjikent]] so‘g‘diylarning mifologik va g‘ayritabiiy olamni tasvirlashga intilishidan dalolatdir&lt;ref name=&quot;beller&quot; /&gt;. „''Motam sahnasi“'' deb nomlangan dramatik rasm mavjud boʻlib, unda ayollar marhumning ustiga egilib, sochlarini (va ularning qiyofasi) qaygʻu bilan kesishadi. Motam sahnasida, motam tutayotgan ayollarning chap tomonida, shuningdek, bir nechta qoʻllari boʻlgan ayol figurasi joylashgan boʻlib, bu ayolning haloskor ilohasiligini koʻrsatadi. Bu ilohiylik bilan bir qatorda haloli yana bir figura tiz choʻkib mash’alani yondirmoqda. Sahnaning bir nechta talqinlari mavjud, aksariyat olimlar bir nechta qoʻllari boʻlgan figurani Nana deb hisoblashadi. Zardushtiylar oʻz eʼtiqodlari tufayli qaygʻu tasvirlarini koʻrsatishdan qochdilar va bu rasm soʻgʻd mazdaizmining anʼanaviy [[Sosoniylar|sosoniy]] fors anʼanalaridan qanday ajralib qolganligini yanada koʻrsatadi&lt;ref name=&quot;beller&quot; /&gt;.

So‘g‘diylarning g‘ayritabiiy va tabiiy olamni tasvirlashga intilishi devoriy rasmlarda yaqqol koʻzga tashlanadi. Biroq ular &quot;o‘z boyliklarining asosiy manbai bo‘lgan savdogarchilik faoliyatini namoyish etmaydi, balki undan zavqlanishlarini (masalan, Panjikentdagi ziyofat sahnalari) ko‘rsatishni afzal ko‘rdilar.

[[Varaxsha]] rasmlari Soʻgʻd rang-tasvirining yana bir mashhur namunasidir. Ular [[Varaxsha|Varaxshada]], [[Buxoro]] hukmdorlarining mustahkam dala saroyida topilgan. Varaxsha muhim soʻgʻd markazi edi. Saroyning Qizil [[Fayl:Penjikent_in_Tajikistan.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Penjikent_in_Tajikistan.jpg/220px-Penjikent_in_Tajikistan.jpg|thumb| [[Panjakent]] xarobalari]]zali, ehtimol, VII asr oxirida bezatilgan. Saroy ikkita registrda boʻyalgan frizdan iborat. Bugungi kunda yuqori qismining faqat past qismlari saqlanib qolgan, ammo asosiy frizning katta qismi saqlanib qolgan. Yuqori qismida xudolar egarlangan haqiqiy va xayoliy hayvonlarda yurishi tasvirlangan. Asosiy frizda xudo yirtqich hayvonlarga qarshi jang qiladi. Oxirgi tasvir hind ikonografiyasidan olingan deb taxmin qilinadi. Bu taxmin fil togʻi va xudo kiygan sallaga asoslangan. Biroq varaxshalik sanʼatkorlar hech qachon filni koʻrmaganligi aniq.Chunki fillar kichik proporsiyaga ega, o‘tkir, oyoqlari „panjasimon, tishlari pastki jag‘idan o‘sadi“. Bundan tashqari, ular otlar kabi egarlangan&lt;ref name=&quot;beller&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=The Sogdians at Home - Art and Material Culture|muallif=Bellemare|ism=Julie|url=https://sogdians.si.edu/the-sogdians-at-home/|ish=[[Smithsonian Institution|Freer, Sackler - Smithsonian]]|kirish sanasi=11 September 2021|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210911112749/https://sogdians.si.edu/the-sogdians-at-home/|arxivsana=11 September 2021}}&lt;/ref&gt;.

Varaxsha rasmlari arablar bosqinidan omon qolgan va ularning baʼzilari mintaqa musulmonlar hukmronligi ostida boʻlgan paytgacha saqlanib qolgan. Varaxshada figurali va bezakli shlyapalar topilgan, ulardan bittasida muflon qoʻchqor tasvirlangan. Ular, ehtimol, arablar bosqinidan keyin paydo boʻlgan, chunki soʻgʻdiylar odatda loydan foydalanganlar, shlyapa esa sosoniylar tomonidan ishlatiladigan buyum edi. Ehtimol, arablar [[Fors|Forsni]] zabt etgandan soʻng, shlyapadan foydalanishni boshlashgan&lt;ref name=&quot;beller&quot;/&gt;.Rasmlar chizish milodiy 722-yilda [[Bagʻdod xalifaligi|Abbosiylar xalifaligining bostirib]] kirishi bilan toʻxtab qolgan va oʻsha paytda koʻplab sanʼat asarlari buzilgan yoki yoʻq qilingan&lt;ref name=&quot;EI&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=PANJIKANT – Encyclopaedia Iranica|url=https://iranicaonline.org/articles/panjikant|ish=iranicaonline.org}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;MC&quot;&gt;{{Cite journal|last=Compareti|first1=Matteo|title=Classical elements in Sogdian art: Aesop's fables represented in the mural paintings at Penjikent|journal=Iranica Antiqua|date=2012|volume=XLVII|pages=303–316|url=https://www.researchgate.net/publication/283346297|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;IG&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Guides|first=Insight|title=Insight Guides Silk Road (Travel Guide eBook)|date=April 2017|publisher=Apa Publications (UK) Limited|isbn=978-1-78671-699-6|page=521|url=https://books.google.com/books?id=X4mPDgAAQBAJ&amp;pg=PT521|language=en}}&lt;/ref&gt;.

== [[Haykaltaroshlik]] ==
[[Panjikent devoriy suratlari|Panjikentda]] odam, ajdaho va dengiz jonzotlarining tasvirlari chizilgan friz topildi. Unda &quot;Hindu [[Makara|makaralari]] yoki quruqlik va dengiz hayvonlarining kombinatsiyasi; yunon-rim gippokamplari yoki baliq dumli [[Fayl:Burana_01.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a4/Burana_01.jpg/220px-Burana_01.jpg|thumb| Burana minorasi, [[Bolasogʻun|Bolasagʻundan]] qolgan narsalar]]otlari; „oyoqlari“ ilon boʻlgan odam boshli anguipedlar tasvirlangan. Dengizga chiqish imkoni boʻlmagan [[Panjakent|Panjikent]] uchun bunday dengiz tasvirlari gʻalati tuyuladi, lekin u import qilingan afsona yoki boshqa keyingi hayot haqidagi tasavvurga ishora qilishi mumkin.&quot; &lt;ref name=&quot;lerner2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;beller&quot;/&gt;.

== Ossuariylar ==
Soʻgʻd ossuariylari pishirilgan loyga bosilgan qoliplardan yasalgan. Qoliplar keyinchalik kam tajribali rassomlar tomonidan qayta ishlatilganligi sababli, baʼzi ossuariylar asl nusxadan pastroq sifatga ega.

Ossuariylarni bezash bilan [[Ossuariy|soʻgʻdliklar]] oʻzlarining keyingi hayotga boʻlgan xohishlarini bildirishgan. [[Mazdaiylik|Mazdaizm]] amaliyotiga koʻra, marhumning jasadi qazib olinadi va keyin suyaklar idishga, ossuariyga joylashtiriladi va keyinchalik [[Daxma (zardushtiylik)|naosga]] ''qoʻyiladi'' . Ossuariylar odatda [[Terrakota|terakotadan]] qilingan. Qopqoq tekis, piramidal yoki gumbazli shaklda boʻlgan. Ular koʻpincha slip bilan qoplangan. Slip boʻyoq oʻrnida ishlatilgan. Deyarli barcha bezaklar ruhning keyingi hayotdagi sayohati bilan bogʻliq boʻlib, diniy aqidalar va amaliyotlarni tasvirlaydi. Mulla qoʻrgʻondagi VII-VIII asrlarga oid ossuariyning piramidasimon qopqogʻi boʻlib, ular oy va quyosh ostida, ikki tomonida shox koʻtarib turgan juftlik, ossuariyning asosiy tomonida esa ruhoniy tasvirlangan. Qopqoqdagi rasmlar „jannatning zavqini, musiqa va qoʻshiq makonini nazarda tutadi“&lt;ref name=&quot;lerner2&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Orlat Plaques|muallif=Lerner|ism=Judith A.|url=https://sogdians.si.edu/orlat-plaque/|ish=[[Smithsonian Institution|Freer, Sackler - Smithsonian]]|kirish sanasi=11 September 2021|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210911122633/https://sogdians.si.edu/orlat-plaque/|arxivsana=11 September 2021}}&lt;/ref&gt;.

VI asr oxiri VIII asr boshlarigacha boʻlgan davrdagi [[Buxoro|Buxorodan]] [[Samarqand|Samarqandgacha]] tarqalgan bir qancha parcha-parcha ossuariylar mavzusi boʻlgan murakkabroq kompozitsiya mavjud&lt;ref name=&quot;beller&quot;/&gt;. Durman Tepa ossuariysi, ayniqsa, qoliplarni qayta ishlatgan keyingi, tajribasiz rassomlarning ishlari bilan solishtirganda yaxshi sifatga ega va asl nusxaga yaqinlashadi. Unda tasvirlangan figuralarning shaxsi hali aniqlanmagan&lt;ref name=&quot;lerner2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;beller&quot; /&gt;.

[[Shahrisabz|Shahrisabz vohasi]] ossuariysi ([[Soʻgʻd|So‘g‘d]] [[Kesh]], [[Samarqand|Samarqandning]] janubida) boshqa bir qanchalaIr singari, ruhning jannatga sayohatini tasvirlaydi, har bir past relyefli figura sayohatning o‘ziga xos qismini bildiradi. Bu ossuariy zardushtiylik esxatologiyasidagi oʻlim, hukm va ruhning yakuniy taqdirini taqdim etadi&lt;ref name=&quot;beller&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;lerner2&quot;/&gt;.

== Muhrlar ==
Soʻgʻd savdogarlari qoʻshni jamiyatlar savdogarlari kabi kamida bitta muhrga ega boʻlishgan&lt;ref name=&quot;beller&quot;/&gt;. Muhrning qiymati imzo qiymatiga teng edi va ikkalasi ham hujjatlar, shkaflar, eshiklar va boshqa ishlab chiqarishlarni tasdiqlash uchun ishlatilgan&lt;ref name=&quot;beller&quot; /&gt;.Suratlardagiga oʻxshash koʻplab sugʻd muhrlari saqlanib qolgan. Bu muhrlarda so‘g‘dliklar o‘zlarini tasvirlaganlar. Portret koʻpincha faqat egasini tasvirlaydi, lekin u er-xotinni ham tasvirlashi mumkin. Shunday qilib, muhrlar soʻgʻdiylarning qanday koʻrinishga ega ekanligi yoki oʻzlarini qanday koʻrganligi haqida tasavvur beradi&lt;ref name=&quot;beller&quot;/&gt;.Muhrlar orasida soqolli, sochlari taralgan kalta erkakning soʻgʻdiy ekanligi aniqlangan. Buruqlar uning yuzini ramkaga solib, boʻyniga tushadi va profilda tasvirlangan odam sirgʻa va boʻynida ochiq kiyim kiyadi. &lt;ref name=&quot;beller&quot;/&gt;

== Toʻqimachilik sanʼati ==
[[Fayl:Sogdiansilk1.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2d/Sogdiansilk1.jpg/220px-Sogdiansilk1.jpg|thumb| Soʻgʻdda toʻqilgan ipak parchasi, VIII asr boshi]]
Soʻgʻdliklar mohir rassom va savdogarlar boʻlishgan.Ular oʻzlarining tovarlarini [[Xitoy|Xitoyga]] ham eksport qilishgan.

Soʻgʻd naqshlari bilan toʻqilgan shoyilar Xojo, [[Dunxuan]], Dulan va [[Turfon|Turfonda]] topilgan. VI asrdayoq xitoyliklar soʻgʻd naqshlarini oʻzlashtira boshlaganlar&lt;ref name=&quot;met&quot;&gt;{{Kitob manbasi|publisher=Cleveland Museum of Art, [[Metropolitan Museum of Art]] (New York, N.Y.)|url=https://www.google.com/books/edition/When_Silk_was_Gold/9GGR3V4zJzwC?hl|title=When Silk was Gold Central Asian and Chinese Textiles|pages=234|year=1997|isbn=9780870998256}}&lt;/ref&gt;. Keyinchalik katta inqilob sodir boʻldi. So‘g‘diylar Xitoyga ko‘chib o‘tib, ularning jamoalari u yerda gullab-yashnagach, ular o‘zlari bilan to‘qimachilik bo‘yicha o‘z bilim va sanʼatini olib kelishgan. Mashhur xitoy ''kesisi'' „kichik dastgohda igna bilan toʻqilgan nihoyatda nozik ipak gobelen“ ana shu taʼsir natijasi boʻlib, Song sulolasi davrida oʻzining yuksak choʻqqisiga chiqdi&lt;ref name=&quot;brit3&quot;&gt;{{Cite encyclopedia|title=Silk|author=|url=https://www.britannica.com/topic/silk#ref1268941|encyclopedia=[[Encyclopaedia Britannica]]|accessdate=14 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210914090534/https://www.britannica.com/topic/silk|archivedate=14 September 2021|quote=The main Song dynasty achievement in silk production was the perfecting of kesi, [...]. The technique appears to have been invented by the Sogdians in Central Asia}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;sullivan&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Sullivan|first=Michael|authorlink=Michael Sullivan (art historian)|url=https://www.google.com/books/edition/The_Arts_of_China/Sz5KGNcs9xEC?hl|title=The Arts of China|pages=234|publisher=[[University of California Press]]|year=1999|isbn=9780520218765}}&lt;/ref&gt;.

Soʻgʻdiylarning oʻziga xos modasi va liboslari boʻlgan.Liboslar ipak va paxtadan tikilgan, biroq koʻylaklarni koʻmishni taqiqlagan dini tufayli kam sonli liboslar saqlangan va ochib oʻrganilgan&lt;ref name=&quot;hensellek&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Sogdian Fashion|muallif=Hensellek|ism=Betty|url=https://sogdians.si.edu/sidebars/sogdian-fashion/|ish=[[Smithsonian Institution|Freer, Sackler - Smithsonian]]|kirish sanasi=14 September 2021|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210914095539/https://sogdians.si.edu/sidebars/sogdian-fashion/|arxivsana=14 September 2021}}&lt;/ref&gt;.

== Musiqa ==
 {{multiple image|align=right|direction=horizontal|image1=S10-6-Freer-6723 06-1163x1600.jpg|width1=150|caption1={{center|Soʻgʻd musiqachisining [[Anyang dafn marosimida]] [[nogʻora]] chalayotgani tasviri, Xitoy.}}|image2=S10-5-Harpist-painting-1265x1600.jpg|width2=163|caption2={{center|So'g'd rasmida kamonli arfa chalayotgan ayol}}|footer=}}
Garchi asl so‘g‘d ohanglari endi yo‘qolgan bo‘lsa-da, ular yaratgan musiqani yaxshi tushunishga yordam beradigan qator elementlar mavjud. Soʻgʻd savdogarlari eramizning birinchi ming yilliklarida [[Osiyo]] boʻylab sayohat qilib, oʻzlarining asboblari va musiqa uslublarini keng tarqatishgan. Ular [[Xitoy|Xitoyga]] sayohat qilib, u yerda yangi uslublarni joriy qilishdi. Soʻgʻd musiqasi Xitoyda ham, Xitoy saroyida ham keng tarqalgan&lt;ref name=&quot;furniss&quot;/&gt;.

Musiqa Soʻgʻd madaniyatining muhim qismi boʻlgan.Afrasiyobda (hozirgi [[Samarqand]]) shu davrga oid lyutchilar topilgan. Bu figuralar koʻtarib yurgan lavtalar turli shakllarda boʻlib, soʻgʻd [[Noxun (musiqa)|lavtalari]] nay bilan chalingan deb taxmin qilinadi. Ushbu topilmalarda eng keng tarqalgan lyut turi Xitoy manbalarida birinchi marta milodiy II asrda tilga olingan&lt;ref name=&quot;fengsutongyi&quot;&gt;[http://ctext.org/dictionary.pl?if=en&amp;id=285068 應劭 -《風俗通義·聲音》] [[Fengsu Tongyi]] (Common Meanings in Customs) by [[Ying Shao]],&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;shiming&quot;&gt;[http://ctext.org/shi-ming/shi-le-qi Chinese Text Project — 釋名·釋樂器》] Shiming by Liu Xi (劉熙)]&lt;/ref&gt; va u zamonaviy olimlarning fikricha, xitoy ''pipasiga'' oʻxshaydi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|first=John|last=Myers|url=https://books.google.com/books?id=avjpd2zHZSgC&amp;pg=PA5|title=The way of the pipa: structure and imagery in Chinese lute music|publisher=Kent State University Press|year=1992|isbn=9780873384551|page=5}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|first1=Laurence|last=Picken|title=The Origin of the Short Lute|journal=The Galpin Society Journal|volume=8|date=March 1955|pages=40|doi=10.2307/842155|jstor=842155}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Shigeo Kishibe|title=The Origin of the Pipa|journal=Transactions of the Asiatic Society of Japan|volume=19|date=1940|pages=269–304}}&lt;/ref&gt;. Miloddan avvalgi IV asrga oid soʻgʻd topilmalari orasida eng qadimgi topilmalar lyut chaluvchilardir&lt;ref name=&quot;furniss&quot;/&gt;.

== Arxitektura ==
Qoʻrgʻonlarning [[Meʼmorlik|meʼmorchilik]] uslubi oddiy odamlarning uylarinikiga oʻxshardi. Qabul qilish zallari kirish eshigining roʻparasida joylashgan.Zal boʻylab pilastrlar va haykallar joylashhtirilgan.Panjikentlik boylarning uylarining devorlari odatda toʻrt zonali devoriy suratlar bilan qoplangan. Xona boʻylab ''sufa'' oʻrnatilgan. Bu sufada mezbon va mehmonlar oʻtirib gaplashishlari mumkin edi. ''Sufa'' gips bilan qoplangan loydan yasalgan skameyka edi. ''Sufa'' tepasida eng past zona yoki registr joylashgan edi. Zalning devorlarida „rivoyat“ devoriy rasmlari bor edi. Xonaning tepa qismi gumbazli shift bilan yopilgan va uning yuzasi yogʻoch oʻymakorligi bilan bezatilgan&lt;ref name=&quot;lerner&quot;/&gt;.Hozirgi [[Qirgʻiziston|Qirgʻizistondagi]] [[Bolasogʻun|Bolasagʻun]] shahri soʻgʻdiylar tomonidan qurilgan boʻlib, ularning tili bu shaharchada XI asrgacha qoʻllangan&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Barthold|first=W.|chapter=Balāsāg̲h̲ūn or Balāsaḳūn|title=Encyclopaedia of Islam|editor=Bearman|publisher=Brill|year=2008|accessdate=11 March 2008|chapterurl=http://www.brillonline.nl/subscriber/entry?entry=islam_SIM-1131}}{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;burana&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Burana Tower|muallif=CentralAsia.com|url=https://central-asia.guide/kyrgyzstan/destinations-kg/bishkek/burana-tower/|ish=Central Asia.com|kirish sanasi=11 September 2021|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210911172536/https://central-asia.guide/kyrgyzstan/destinations-kg/bishkek/burana-tower/|arxivsana=11 September 2021}}&lt;/ref&gt;. Bugungi kunda Bolasagʻundan faqat Burana minorasi qolgan.
== Galereya ==
&lt;center&gt;&lt;gallery widths=&quot;150&quot; heights=&quot;150&quot;&gt;
Fayl:Penjikent mural Hermitage Museum (8).jpg|Milodiy V-VII asrlarga oid [[Panjikent devoriy suratlari]]&lt;nowiki/&gt;dan tafsilot
Fayl:Sogdianmural.jpg|[[Panjikent devoriy suratlari|Panjikent devoriy surat]]&lt;nowiki/&gt;i, V-VIII asrlar
Fayl:Dushanbe — National Museum of Antiquities — Wall Painting.jpg|Milodiy V-VII asrlarga oid Panjikent devoriy suratlaridan tafsilot
Fayl:Varahsha..jpg|Varaxshadagi „Qizil xona“dan VII asr yoki VIII asr boshlaridagi devoriy surat
Fayl:Varahsha, Relief of a hunter, 5th-7th century CE.jpg|Ovchining relyefi, [[Varaxsha]], Soʻgʻd, eramizning V-VII asrlari
Fayl:Wall Paintings in the Palace at Varakhsha.jpg|Varaxsha saroyidagi devor rasmlari
&lt;/gallery&gt;&lt;/center&gt;

== Yana qarang ==

* Afrasiyob devoriy rasmlari
* [[Panjikent devoriy suratlari|Penjikent devoriy rasmlari]]

== Havolalar ==

* [https://web.archive.org/web/20210911112749/https://sogdians.si.edu/the-sogdians-at-home/ Frierda „Soʻgʻdlar uyida — sanʼat va moddiy madaniyat“] , Sackler — Smitsonian
* [https://web.archive.org/web/20210911103633/https://sogdians.si.edu/sidebars/sogdian-metalworking/ Soʻgʻd metallni qayta ishlash] Freer, Sackler — Smitsonian
* Freer, Sackler — Smitsonianda [https://web.archive.org/web/20210911180505/https://sogdians.si.edu/sidebars/retracing-the-sounds-of-sogdiana-sogdian-music-and-musical-instruments-in-central-asia-and-china/ „Soʻgʻdaniya musiqasini qayta tiklash“]

== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Musiqa]]
[[Turkum:Tasviriy sanʼat]]</text>
      <sha1>c4fsn57jwcbwqjzr4btv1czpiehasnj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Steven Zuber</title>
    <ns>0</ns>
    <id>807263</id>
    <revision>
      <id>6328525</id>
      <parentid>6305428</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:14:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328525</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17890" sha1="4e569jfns15ow1nfjmg6ym0v3bareld" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi|ism=Steven Zuber|tasvir=Switzerland national football team World Cup 2018 (cropped)3.jpg|izoh=Zuber 2018-yilgi FIFA Jahon kubogida&lt;br/&gt;Shveysariya terma jamoasi safida|toʻliqism=Steven Zuber&lt;ref name=&quot;FIFA&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF |title=FIFA World Cup Russia 2018: List of Players: Switzerland |publisher=FIFA |page=30 |date=15 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190611000407/https://www.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF |archive-date=11 June 2019}}&lt;/ref&gt;|tavallud_sana={{birth date and age|1991|8|17|df=y}}&lt;ref name=&quot;FIFA&quot;/&gt;|tavallud_joyi=[[Winterthur]], Shveysariya|boʻyi=1.82 m&lt;ref&gt;{{cite web | url = https://www.aekfc.gr/pld/stiven-tsoumper-126836.htm?lang=el&amp;path=-652740828 | title = Steven Zuber - Athens | access-date = 31 March 2022 }}&lt;/ref&gt;|pozitsiya=[[Qanot yarim himoyachisi]]|joriyklub=[[AEK Athens F.C.|AEK Athens]]|klubraqami=10|yoshlikyillari1=1997—1998|yoshlikklublari1=FC Wülflingen/Wiesendangen|yoshlikyillari2=1998—2001|yoshlikklublari2=FC Kollbrunn-Rikon|yoshlikyillari3=2001—2002|yoshlikklublari3=FC Turbenthal|yoshlikyillari4=2002—2006|yoshlikklublari4=[[FC Winterthur|Winterthur]]|yoshlikyillari5=2006—2008|yoshlikklublari5=[[Grasshopper Club Zürich|Grasshopper]]|yillar1=2008—2013|klublar1=[[Grasshopper Club Zürich|Grasshopper]]|isht1=127|gollar1=23|yillar2=2013—2014|klublar2=[[PFC CSKA Moscow|CSKA Moscow]]|isht2=29|gollar2=1|yillar3=2014—2020|klublar3=[[TSG 1899 Hoffenheim|Hoffenheim]]|isht3=96|gollar3=9|yillar4=2015—2016|klublar4=→ [[TSG 1899 Hoffenheim II|Hoffenheim II]] (ijara)|isht4=3|gollar4=6|yillar5=2019|klublar5=→ [[VfB Stuttgart|Stuttgart]] (ijara)|isht5=13|gollar5=5|yillar6=2020—2022|klublar6=[[Eintracht Frankfurt]]|isht6=20|gollar6=0|yillar7=2021—2022|klublar7=→ [[AEK Athens F.C.|AEK Athens]] (ijara)|isht7=35|gollar7=8|yillar8=2022—|klublar8=[[AEK Athens F.C.|AEK Athens]]|isht8=3|gollar8=0|milliyyillar1=2007—2008|milliyjamoa1=Shveysariya 17 yoshgacha|milliyisht1=9|milliygollar1=1|milliyyillar2=2008—2009|milliyjamoa2=Shveysariya 19 yoshgacha|milliyisht2=9|milliygollar2=3|milliyyillar3=2010—2012|milliyjamoa3=Shveysariya 21 yoshgacha|milliyisht3=18|milliygollar3=5|milliyyillar4=2012|milliyjamoa4=Shveysariya Olimpiada|milliyisht4=4|milliygollar4=0|milliyyillar5=2017—|milliyjamoa5=Shveysariya|milliyisht5=51|milliygollar5=10|club-update=4 September 2022}}
'''Steven Zuber''' (talaffuzi: Stiven Zuber; 1991-yil 17-avgustda tugʻilgan) — shveysariyalik professional [[Futbol|futbolchi]]. U Gretsiya Super ligasining AEK Athens klubi va [[Shveysariya milliy futbol terma jamoasi|Shveysariya terma jamoasida]] [[Yarim himoyachi|qanot yarim himoyachisi]] sifatida oʻynaydi.

== Shaxsiy hayoti ==
Steven Zuber 1991-yil 17-avgustda Shveysariyada Zürichning [[Winterthur]] shahrida Walter va Susanne Zuber oilasida tug‘ilgan. Uning besh akasi bor: Melanie, Kevin, Severin, David va Marvin&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Steven Zuber|url=http://www.stevenzuber.com/portrait.html|nashriyot=Steven Zuber|kirish sanasi=4 July 2014|arxivsana=2018-05-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180527203126/http://www.stevenzuber.com/portrait.html}}&lt;/ref&gt;. 2015-yil 27-mayda Zuber uzoq yillik sevgilisi Mirjana Vasovicga uylandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.schweizer-illustrierte.ch/stars/schweiz/steven-zuber-freundin-marjana-vasovic-hochzeit-baur-au-lac-fifa|sarlavha=Miss-Kandidatin Marjanas Traumhochzeit mit Kicker Steven Zuber|ish=Schweizer Illustrierte|kirish sanasi=2022-10-02|arxivsana=2018-06-18|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180618002823/https://www.schweizer-illustrierte.ch/stars/schweiz/steven-zuber-freundin-marjana-vasovic-hochzeit-baur-au-lac-fifa}}&lt;/ref&gt;.

== Klubdagi faoliyati ==

=== Grasshopper ===
Zuber [[Chigirtkalar klubi Tsyurix|Grasshopper]] klubi uchun birinchi jamoadagi debyutini 2008-yilning 12-iyulida Intertoto kubogining ikkinchi bosqichida [[KS Besa|KS Besaga]] qarshi javob oʻyinida oʻtkazdi va u yerda 83-daqiqada zaxiradan maydonga tushdi. 3-avgust kuni Zuber Shveysariya Super ligasida ilk bor Vaduz bilan 1:1 hisobida durang oʻyinda ishtirok etdi.

=== CSKA Moscow ===
2013-yilning 5-iyulida Zuber Rossiya Premyer ligasi chempioni [[CSKA PFK Moskva|CSKA Moscow]] bilan besh yillik shartnoma imzoladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Zuber joins PFC CSKA|url=http://pfc-cska.com/en/news/?id=6807|nashriyot=pfc-cska.com/en/|kirish sanasi=5 July 2013|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131109100232/http://pfc-cska.com/en/news/?id=6807|arxivsana=9 November 2013}}&lt;/ref&gt;. U 13-iyul kuni Rossiya Super kubogi 2013 oʻyinida [[FC Zenit Sankt Peterburg|Zenit St. Petersburg]] jamoasiga qarshi oʻyinda debyut qilgan va unda CSKA 3:0 hisobida gʻalaba qozongan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=CSKA Moskva vs. Zenit 3 – 0|url=https://int.soccerway.com/matches/2013/07/13/russia/super-cup/cska-moskva/fk-zenit-sankt-petersburg/1476707/|ish=soccerway.com|nashriyot=Soccerway|kirish sanasi=17 July 2013}}&lt;/ref&gt;. Zuber ligadagi debyutini toʻrt kundan keyin Uralga qarshi oʻyinda oʻtkazdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Ural vs. CSKA Moskva|url=https://int.soccerway.com/matches/2013/07/17/russia/premier-league/ural-sverdlovskaya-oblast/cska-moskva/1483162/|ish=soccerway.com|nashriyot=Soccerway|kirish sanasi=17 July 2013}}&lt;/ref&gt;.

=== Hoffenheim ===
2014-yilning 14-avgustida Zuber to‘rt yillik shartnoma asosida [[TSG 1899 Xoffenxaym|1899 Hoffenheim]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Steven Zuber left PFC CSKA for Hoffenheim|url=http://en.pfc-cska.com/news/team-news/Steven-Zuber-left-PFC-CSKA-for-Hoffenheim/|ish=en.pfc-cska.com|nashriyot=[[PFC CSKA Moscow]]|kirish sanasi=14 August 2014|sana=14 August 2014|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140814193909/http://en.pfc-cska.com/news/team-news/Steven-Zuber-left-PFC-CSKA-for-Hoffenheim/|arxivsana=2014-08-14|qaralgan sana=2022-10-02}}&lt;/ref&gt; klubiga o‘tdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www1.skysports.com/football/news/11881/9421639/transfer-news-hoffenheim-sign-winger-steven-zuber-from-cska-moscow-on-a-four-year-deal|sarlavha=Transfer news: Hoffenheim sign winger Steven Zuber from CSKA Moscow on a four-year deal|ish=skysports.com|nashriyot=Sky Sports|sana=14 August 2014|kirish sanasi=11 April 2020}}&lt;/ref&gt;. 2017-yilning 25-yanvarida u shartnomasini 2020-yilgacha uzaytirdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.achtzehn99.de/en/news/overview/2017/01/steven-zuber-extends-contract/|sarlavha=Steven Zuber extends contract until 2020|ish=achtzehn99.de|nashriyot=TSG 1899 Hoffenheim|sana=25 January 2017|kirish sanasi=11 April 2020}}&lt;/ref&gt;.

=== VfB Stuttgart ===
2019-yilning 9-yanvarida Zuber [[VfB Shtutgart|VfB Stuttgartga]] mavsum oxirigacha ijaraga berildi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=9 January 2019 |title=Steven Zuber joins VfB on loan |work=vfb.de |publisher=VfB Stuttgart |url=https://www.vfb.de/en/vfb/latest/news/professionals/2019/steven-zuber-leihe-/ |access-date=9 January 2019}}&lt;/ref&gt;.

=== Eintracht Frankfurt ===
2020-yil 4-avgustda Zuber [[Bundesliga|Bundesliganing]] [[Eintracht Frankfurt]] klubiga qoʻshildi va uni [[Mijat Gaćinović|Mijat Gahinovicga]] almashtirish shartnomasi koʻrib chiqildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=4 August 2020|sarlavha=Mijat Gacinovic and Steven Zuber swap clubs|url=https://bulinews.com/news/5696/official-mijat-gacinovic-and-steven-zuber-swap-clubs|kirish sanasi=5 August 2020|ish=BuLi News}}&lt;/ref&gt;. Zuber 3 yillik shartnoma imzoladi.

=== AEK Athens ===
2021-yil 30-avgustda Zuber Eintracht Frankfurt klubidan ijaraga olingan Gretsiya Superligasining AEK Athens klubi bilan uzoq muddatli shartnoma imzoladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Steven Zuber signed for AEK FC!|url=https://www.aekfc.gr/newsdetails/stin-aek-o-stiven-tsoumper-126834.htm?lang=en&amp;path=546246816|ish=aekfc.gr|kirish sanasi=30 August 2021}}&lt;/ref&gt;. [[Germaniya]] Bundesligasida 130 ta oʻyin oʻtkazgandan soʻng, Zuber vatanida va Rossiyada futbol oʻynaganidan keyin oʻzi uchun yangi ligaga oʻtadi. Chap yarim himoyachi uchun Gretsiya poytaxti klubi professional faoliyatidagi oltinchi klubga aylanadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=26 August 2021|sarlavha=Leihe mit Kaufoption: Zuber verlässt Eintracht Frankfurt in Richtung AEK Athen|url=https://www.fussballeck.com/bundesliga/eintracht-frankfurt/leihe-mit-kaufoption-zuber-verlaesst-eintracht-frankfurt-in-richtung-aek-athen/|kirish sanasi=26 August 2021|ish=www.fussballeck.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221002053422/https://www.fussballeck.com/bundesliga/eintracht-frankfurt/leihe-mit-kaufoption-zuber-verlaesst-eintracht-frankfurt-in-richtung-aek-athen/|arxivsana=2022-10-02|qaralgan sana=2022-10-02}}&lt;/ref&gt;.

Ikki klub oʻrtasidagi kelishuv 2 000 000 yevroga sotib olish variantini oʻz ichiga oladi, Zuber esa agar AEK Athens buni amalga oshirishni tanlasa, u bilan uch yillik shartnoma imzolaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.sport24.gr/football/aek-stin-teliki-eytheia-toy-zoymper-aytoi-einai-oi-oroi-toy-deal-me-paikti-kai-aintracht.9335629.html|sarlavha=ΑΕΚ: Στην τελική ευθεία του Ζούμπερ, αυτοί είναι οι όροι του deal με παίκτη και Άιντραχτ|nashriyot=www.sport24.gr|sana=27 August 2021|til=el}}&lt;/ref&gt;.

2022-yil 6-may kuni AEK Athens shveysariyalik futbolchini sotib olish bandini faollashtirdi va shu bilan birga uch yillik shartnomani ham imzoladi.

== Xalqaro faoliyati ==
Zuber 2007—2008-yilgi [[Shveysariya milliy futbol terma jamoasi|Shveysariya]] 17-yoshgacha boʻlganlar terma jamoasi aʼzosi sifatida 2008-yilning may oyida boʻlib oʻtgan UEFA 17-yoshgacha boʻlganlar oʻrtasidagi chempionatga zaxira sifatida tayinlangan. U [[2012-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari|2012-yilda Londonda boʻlib oʻtgan yozgi Olimpiada oʻyinlarida]] ishtirok etgan [[Shveysariya milliy futbol terma jamoasi|Shveysariya terma jamoasi]] aʼzosi ham edi&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;. 2017-yilning 17-martida Zuber Shveysariya terma jamoasi lageriga chaqirildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.srf.ch/sport/fussball/nationalmannschaft/nati-in-lausanne-angekommen-zuber-voller-elan|sarlavha=Nationalmannschaft - Nati in Lausanne angekommen – Zuber voller Elan|til=de|ish=srf.ch|nashriyot=Schweizer Radio und Fernsehen|sana=20 March 2017|kirish sanasi=11 April 2020}}&lt;/ref&gt;.

U 2018-yilda Rossiyada bo‘lib o‘tadigan futbol bo‘yicha Jahon chempionatiga terma jamoaning 23 nafardan iborat tarkibiga kiritilgan edi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.washingtonpost.com/amphtml/sports/dcunited/switzerland-opts-for-experience-in-world-cup-squad/2018/06/04/86572ee2-680a-11e8-a335-c4503d041eaf_story.html|sarlavha=Switzerland opts for experience in World Cup squad|ish=washingtonpost.com}} {{Oʻlikhavola|date=sentabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. Zuber [[Braziliya milliy futbol terma jamoasi|Braziliya]] va [[Serbiya milliy futbol jamoasi|Serbiyaga]] qarshi guruhdagi dastlabki 2 oʻyinda toʻliq maydonda boʻldi va guruhdagi birinchi, Braziliya bilan 1:1 hisobidagi durang oʻyinda yagona golni urdi. U 16-tur o‘yinida [[Shvetsiya milliy futbol jamoasi|Shvetsiyaga]] qarshi maydonga tushdi, Zuberning terma jamoasi 1:0 hisobida mag‘lub bo‘ldi va turnirdan chiqib ketdi.

2019-yilning may oyida Zuber 2019-yilgi UEFA [[Millatlar ligasi]] finalida o‘ynadi va uning jamoasi ligada 4-o‘rinni egalladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Pickford the hero in England shootout win |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/football/48191915}}&lt;/ref&gt;.

Zuber Shveysariyaning UEFA Euro 2020 oʻyinlarida ishtirok etuvchi terma jamoasi tarkibiga kiritildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=iacovazzo.giorgio|sarlavha=Mit 29 Spielern Richtung UEFA EURO|url=https://football.ch/sfv/nationalteams/a-team/news/mit-29-spielern-richtung-uefa-euro.aspx|kirish sanasi=2021-06-28|ish=football.ch|til=de|arxivsana=2021-06-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210602073150/https://football.ch/sfv/nationalteams/a-team/news/mit-29-spielern-richtung-uefa-euro.aspx}}&lt;/ref&gt;. U 1/8 finalda Shveysariyaning [[Fransiya milliy futbol terma jamoasi|Fransiya]] ustidan qozonilgan g‘alabasida muhim rol o‘ynadi, golli uzatmani amalga oshirdi va penalti tepdi. Zuber, shuningdek, turnirni 4 ta gol bilan assistentlar yetakchisi sifatida yakunladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=France vs. Switzerland - Football Match Report - June 28, 2021 - ESPN|url=https://www.espn.com/soccer/report/_/gameId/560303|kirish sanasi=2021-06-28|ish=ESPN.com|til=en}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyat statistikasi ==

=== Klub ===
{{Updated|2022-yil 17-may holatiga koʻra:}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |Klub
! rowspan=&quot;2&quot; |Mavsum
! colspan=&quot;3&quot; |Liga
! colspan=&quot;2&quot; |Milliy kubok
! colspan=&quot;2&quot; |Kontinental
! colspan=&quot;2&quot; |Boshqa
! colspan=&quot;2&quot; |Jami
|-
!Divizion
!Ishtirok
!Gollar
!Ishtirok
!Gollar
!Ishtirok
!Gollar
!Ishtirok
!Gollar
!Ishtirok
!Gollar
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |Grasshopper
|2008—2009
| rowspan=&quot;5&quot; |Shveysariya Super ligasi
|10
|0
|1
|0
|5
|1
| colspan=&quot;2&quot; |—
|16
|1
|-
|2009—2010
|20
|5
|0
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|20
|5
|-
|2010—2011
|34
|4
|3
|6
|2
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
|39
|10
|-
|2011—2012
|31
|8
|4
|2
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|35
|10
|-
|2012—2013
|32
|6
|4
|1
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|36
|7
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Jami
!127
!23
!12
!9
!7
!1
! colspan=&quot;2&quot; |—
!146
!33
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |CSKA Moscow
|2013—2014
| rowspan=&quot;2&quot; |Rossiya Premyer ligasi
|27
|1
|3
|0
|6
|0
|1
|0
|37
|1
|-
|2014—2015
|2
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|1
|0
|3
|0
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Jami
!29
!1
!3
!0
!6
!0
!2
!0
!40
!1
|-
| rowspan=&quot;7&quot; |1899 Hoffenheim
|2014—2015
| rowspan=&quot;6&quot; |[[Bundesliga]]
|17
|0
|4
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|21
|0
|-
|2015—2016
|12
|2
|0
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|12
|2
|-
|2016—2017
|24
|4
|2
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|26
|4
|-
|2017—2018
|20
|1
|1
|0
|6
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
|27
|1
|-
|2018—2019
|8
|0
|1
|0
|3
|1
| colspan=&quot;2&quot; |—
|12
|1
|-
|2019—2020
|14
|2
|2
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|16
|2
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Jami
!95
!9
!10
!0
!9
!1
! colspan=&quot;2&quot; |—
!114
!10
|-
|VfB Stuttgart (ijara)
|2018—2019
| rowspan=&quot;3&quot; |Bundesliga
|15
|5
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|15
|5
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |[[Eintracht Frankfurt]]
|2020—2021
|20
|0
|2
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|22
|0
|-
|2021—2022
|0
|0
|1
|0
|0
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
|1
|0
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Jami
!20
!0
!3
!0
!0
!0
! colspan=&quot;2&quot; |—
!23
!0
|-
|AEK Athens (ijara)
|2021—2022
|Gretsiya Superligasi
|35
|8
|3
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
| colspan=&quot;2&quot; |—
|38
|8
|-
! colspan=&quot;3&quot; |Faoliyati jami
!321
!46
!31
!9
!22
!2
!2
!0
!376
!57
|}

=== Xalqaro ===
{{Updated|2022-yil 12-iyun holatiga koʻra|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=29791|title=Steven Zuber|website=EU-Football.info|access-date=24 June 2018}}&lt;/ref&gt;:}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! colspan=&quot;4&quot; |[[Shveysariya milliy futbol terma jamoasi|Shveysariya]]
|-
! Yil
! Ishtirok
! Gollar
|-
| 2017
| 8
| 2
|-
| 2018
| 13
| 3
|-
| 2019
| 4
| 1
|-
| 2020
| 7
| 0
|-
| 2021
| 14
| 4
|-
| 2022
| 5
| 0
|-
! Jami
! 51
! 10
|}

: ''Ballar va natijalar birinchi boʻlib Shveysariyaning gollari roʻyxatini koʻrsatadi''&lt;ref name=&quot;NFT&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.national-football-teams.com/player/67582/Steven_Zuber.html|sarlavha=Zuber, Steven|ish=National Football Teams|kirish sanasi=10 October 2017}}&lt;/ref&gt;.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+Steven Zuber tomonidan kiritilgan xalqaro gollar roʻyxati
! No.
! Sana
! Joy
! Raqib
! Hisob
! Natija
! Musobaqa
|-
| align=&quot;center&quot; | 1
| rowspan=&quot;2&quot; | 2017-yil 7-oktyabr
| rowspan=&quot;2&quot; | St. Jakob parki, [[Bazel]], [[Shveysariya]]
| rowspan=&quot;2&quot; |{{Fb|HUN}}
| align=&quot;center&quot; | 3-0
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center&quot; | 5-2
| rowspan=&quot;2&quot; | 2018 FIFA Jahon chempionati saralashi
|-
| align=&quot;center&quot; | 2
| align=&quot;center&quot; | 4-0
|-
| align=&quot;center&quot; | 3
| 2018-yil 27-mart
| Swissporarena, [[Luzern]], Shveysariya
|{{Fb|PAN}}
| align=&quot;center&quot; | 4-0
| align=&quot;center&quot; | 6-0
| [[Oʻrtoqlik uchrashuvi|Oʻrtoqlik uchrashuvi]]
|-
| align=&quot;center&quot; | 4
| 2018-yil 17-iyun
| [[Rostov Arena]], [[Rostov-Don]], [[Rossiya]]
|{{Fb|BRA}}
| align=&quot;center&quot; | 1-1
| align=&quot;center&quot; | 1-1
| 2018 FIFA Jahon chempionati
|-
| align=&quot;center&quot; | 5
| 2018-yil 8-sentyabr
| Kybunpark, [[St. Gallen|Sankt Gallen]], Shveysariya
|{{Fb|ISL}}
| align=&quot;center&quot; | 1-0
| align=&quot;center&quot; | 6-0
| 2018—2019 UEFA Millatlar ligasi A
|-
| align=&quot;center&quot; | 6
| 2019-yil 23-mart
| [[Boris Paychadze nomidagi Dinamo-Arena stadioni|Boris Paichadze Dinamo Arena]], [[Tbilisi]], [[Gruziya]]
|{{Fb|GEO}}
| align=&quot;center&quot; | 1-0
| align=&quot;center&quot; | 2-0
| UEFA Euro 2020 saralashi
|-
| align=&quot;center&quot; | 7
| 2021-yil 25-mart
| [[Vasil Levski National stadioni|Vasil Levski milliy stadioni]], [[Sofiya]], [[Bolgariya]]
|{{Fb|BUL}}
| align=&quot;center&quot; | 3-0
| align=&quot;center&quot; | 3-1
| 2022 FIFA Jahon chempionati saralashi
|-
| align=&quot;center&quot; | 8
| 2021-yil 30-may
| Kybunpark, Sankt-Gallen, Shveysariya
|{{Fb|USA}}
| align=&quot;center&quot; | 2-1
| align=&quot;center&quot; | 2-1
| Oʻrtoqlik uchrashuvi
|-
| align=&quot;center&quot; | 9
| 2021-yil 1-sentyabr
| St. Jakob parki, Bazel, Shveysariya
|{{Fb|GRE}}
| align=&quot;center&quot; | 1-0
| align=&quot;center&quot; | 2-1
| Oʻrtoqlik uchrashuvi
|-
| align=&quot;center&quot; | 10
| 2021-yil 9-oktyabr
| Stade de Geneve, Lancy, Shveysariya
|{{Fb|NIR}}
| align=&quot;center&quot; | 1-0
| align=&quot;center&quot; | 2-0
| 2022 FIFA Jahon chempionati saralashi
|-
|}

== Yutuqlari ==
'''Grasshopper'''

* Shveysariya kubogi: 2012—2013

'''CSKA'''

* Rossiya Premyer ligasi: 2013—2014
* Rossiya Super kubogi: 2013, 2014

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{DEFAULTSORT:Zuber, Steven}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Shveysariyalik erkak futbolchilar]]</text>
      <sha1>4e569jfns15ow1nfjmg6ym0v3bareld</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sergey Kovshov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>808944</id>
    <revision>
      <id>6328123</id>
      <parentid>5735766</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T12:45:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328123</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10981" sha1="fe1p6fiaihd3bzsbnwoi4f7u06qr1yy" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Sergey Kovshov
 | tavallud_sana      = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|1960|08|07}}
 | toʻliqism          = Sergey Gennadyevich Kovshov
 | tavallud_joyi      = {{TavalludJoyi|Oʻzbekiston}}
 | pozitsiya          = [[Himoyachi]]
 | yoshlikyillari1    = 1978
 | yoshlikklublari1   = {{Flagicon|SSSR}} [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
 | yillar1            = 1979—1980
 | klublar1           = {{Flagicon|SSSR}} [[Xiva (futbol klubi)|Xiva]]
 | isht1              = 13+
 | gollar1            = 4
 | yillar2            = 1980—1981
 | klublar2           = {{Flagicon|SSSR}} [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
 | isht2              = 16
 | gollar2            = 0
 | yillar3            = 1981
 | klublar3           = {{Flagicon|SSSR}} [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo (Samarqand)]]
 | isht3              = 6
 | gollar3            = 0
 | yillar4            = 1982—1984
 | klublar4           = {{Flagicon|SSSR}} [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Zvezda (Jizzax)]]
 | isht4              = 99
 | gollar4            = 1
 | yillar5            = 1987—1989
 | klublar5           = {{Flagicon|SSSR}} [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
 | isht5              = 94
 | gollar5            = 2
 | yillar6            = 1988
 | klublar6           = {{Ijara}} {{Flagicon|SSSR}} [[Traktor (futbol klubi, Toshkent)|Traktor (Toshkent)]]
 | isht6              = 11
 | gollar6            = 1
 | yillar7            = 1990—1991
 | klublar7           = {{Flagicon|SSSR}} [[Traktor (futbol klubi, Toshkent)|Traktor (Toshkent)]]
 | isht7              = 80
 | gollar7            = 9
 | yillar8            = 1992
 | klublar8           = {{Flagicon|UZB}} [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
 | isht8              = 20
 | gollar8            = 0
 | yillar9            = 1993
 | klublar9           = {{Flagicon|UZB}} [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
 | isht9              = 28
 | gollar9            = 3
 | yillar10           = 1994—1995
 | klublar10          = {{Flagicon|UZB}} [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
 | isht10             = 46
 | gollar10           = 2
 | yillar11           = 1996—1998
 | klublar11          = {{Flagicon|UZB}} [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]
 | isht11             = 78
 | gollar11           = 6
 | yillar12           = 1999
 | klublar12          = {{Flagicon|UZB}} [[Zarafshon (futbol klubi)|Zarafshon]]
 | isht12             = 16
 | gollar12           = 4
 | boshliqklublar1    = {{Flagicon|UZB}} [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (oʻrinbosarlar jamoasi)
 | boshliqyillar2     = 2007
 | boshliqklublar2    = {{Flagicon|UZB}} [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]
 | boshliqyillar3     = 2008
 | boshliqklublar3    = {{Flagicon|UZB}} [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]]
 | boshliqklublar4    = {{Flagicon|UZB}} [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (oʻrinbosarlar jamoasi)
 | boshliqyillar4     = 2009
 | boshliqyillar5     = 2009
 | boshliqklublar5    = {{Flagicon|UZB}} [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
 | boshliqyillar6     = 2010
 | boshliqklublar6    = {{Flagicon|UZB}} [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (oʻrinbosarlar jamoasi)
 | boshliqyillar7     = 2010
 | boshliqklublar7    = {{Flagicon|UZB}} [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
 | boshliqyillar8     = 2011—2012
 | boshliqklublar8    = {{Flagicon|UZB}} [[Paxtakor-2]]
 | boshliqyillar9     = 2015
 | boshliqklublar9    = {{Flagicon|UZB}} [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
 | boshliqyillar10    = 2016
 | boshliqklublar10   = {{Flagicon|UZB}} [[Qoʻqon 1912]]
 | boshliqyillar11    = 2017
 | boshliqklublar11   = {{Flagicon|UZB}} [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]
 | boshliqyillar11    = 2018—2019
 | boshliqklublar11   = {{Flagicon|UZB}} [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
 | boshliqyillar12    = 2019
 | boshliqklublar12   = {{Flagicon|UZB}} [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]
}}

'''Sergey Gennadyevich Kovshov''' ([[1960-yil]] [[7-avgust]]) – sovet va oʻzbek [[futbol]]chisi, [[Himoyachi (futbol)|himoyachisi]] va murabbiyi.

== Biografiyasi ==
Faoliyatining boshida Toshkentning „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ jamoasi va [[SSSR ikkinchi futbol ligasi|ikkinchi liganing]] „[[Xiva (futbol klubi)|Xiva]]“ klubida oʻynagan.

1980-yilning yozida „Paxtakor“ning asosiy jamoasiga jalb qilingan. SSSR Premyer-ligasida debyutini [[1980-yil]] [[17-avgust]]&lt;nowiki/&gt;da „[[FK Kuban Krasnodar|Kuban]]“ga qarshi oʻyinda 78-daqiqada Vladimir Kuxlevskiy oʻrniga maydonga tushdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220928135706/https://footballfacts.ru/match/15352 |arxivsana=2022-09-28 |sarlavha=„Kuban“ Krasnodar – „Paxtakor“ Tashkent – 3:0 |url=https://footballfacts.ru/match/15352 |qaralgan sana=2022-10-06}}&lt;/ref&gt;. Umuman olganda, Toshkent klubi safida bu davrda oliy ligada 16 ta oʻyin oʻtkazgan – 4 ta oʻyin 1980-yilning kuzida, 12 tasi 1981-yilgi mavsumning birinchi yarmida.

1981-yilning yozida ikkinchi liganing „[[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo“]] (Samarqand) klubiga oʻtib, „[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Zvezda]]“ (Jizzax) tarkibida uch yil [[SSSR Birinchi Ligasi|birinchi ligada]] oʻynadi. „Zvezda“dan ketganidan keyin ikki yil davomida musobaqalarda qatnashmadi. [[1987-yil]]&lt;nowiki/&gt;da oʻsha paytda birinchi ligada oʻynagan „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ ga qaytdi va toʻliq boʻlmagan uchta mavsumda 90 dan ortiq oʻyin oʻtkazdi. SSSR chempionatining soʻnggi ikki mavsumida Toshkentning „[[Traktor (futbol klubi, Toshkent)|Traktor]]“ jamoasida ikkinchi quyi ligada oʻynagan.

SSSR parchalanganidan soʻng [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Oʻzbekiston oliy ligasi]] – „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ (Namangan), „[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]“ (Jizzax), „[[Nurafshon (futbol klubi)|Nurafshon]]“ (Buxoro), „Dinamo“/ [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] (Urganch), „[[Zarafshon (futbol klubi)|Zarafshon]]“ (Navoiy) klublarida toʻp surgan. „Navbahor“ tarkibida 1992[[Oʻzbekiston Kubogi|-yili Oʻzbekiston kubogi sohibi]] boʻlgan, „Nurafshon“ tarkibida esa 1994-yilgi chempionatda kumush medalni qoʻlga kiritgan. Oʻzbekiston oliy ligasida jami 188 ta oʻyin oʻtkazib, 15 ta gol urgan.

Futbolchilik faoliyatini yakunlagach, „Paxtakor“ dublida murabbiy sifatida ishlay boshladi. Keyin esa bir qator oliy divizion klublari – [[Shoʻrtan (futbol klubi)|&quot;Shoʻrtan&quot;]] (Gʻuzor), [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|&quot;Lokomotiv&quot;]] (Toshkent) klublarini boshqargan. 2009-yilning fevral oyida yana „Paxtakor“ dubliga bosh murabbiy boʻldi&lt;ref&gt;[https://www.uzinform.com/ru/news/20090211/00505.html Molodejniy sostav tashkentskogo „Paxtakora“ prinimaet uchastie v traditsionnom turnire „Kopa Karnevale“ (Italiya)]&lt;/ref&gt;. 2009-yilning oktyabr oyida „Navbahor“ga bosh murabbiy etib tayinlandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=„Bunyodkor“ v shage ot zolota |url=http://ftp.uzdaily.com/ru/post/116 |qaralgan sana=2022-10-06 |arxivsana=2022-09-30 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220930201347/http://ftp.uzdaily.com/ru/post/116 }}&lt;/ref&gt;. 2012-yildan boshlab u yana „Paxtakor“ oʻrinbosarlar jamoasida ishlagan, [[Noʻmon Hasanov]]ga yordamchi murabbiy boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Glavnim trenerom molodejnoy komandi „Paxtakor“ naznachen Numon Xasanov |url=http://www.aloqada.com/News/2012/07/25/glavnym_trenerom_molodezhnoy_komandy_laquo_pakhtakor_raquo_naznachen_numon_khasanov |qaralgan sana=2022-10-06 |arxivsana=2022-09-28 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220928135711/http://www.aloqada.com/News/2012/07/25/glavnym_trenerom_molodezhnoy_komandy_laquo_pakhtakor_raquo_naznachen_numon_khasanov }}&lt;/ref&gt;. 2015-yilning sentyabridan mavsum oxirigacha „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ni boshqargan. 2016-yilning may-iyun oylarida „[[Qoʻqon 1912|Qoʻqon-1912]]“ klubida bosh murabbiy boʻlib ishlagan. 2017-yilda [[Oʻzbekiston Pro ligasi|birinchi liganing]] „[[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]“ (Termiz) klubini boshqargan. 2018-yilning yanvar oyida uni „Sementchi“ga (Quvasoy) tayinlash rejalashtirilgan edi&lt;ref&gt;[https://championat.uz/ru/news/cementchi-nashel-zamenu-sakaevu „Tsementchi“ nashel zamenu Sakaevu]&lt;/ref&gt;, ammo 27-yanvar kuni Fargʻonaning „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ jamoasiga bosh murabbiy etib tayinlandi va oʻz qoʻl ostidagi jamoa soʻnggi oʻrinni egallagach, oliy diviziondan chiqib ketdi. 2019-yilning aprel oyida „[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan“]]&lt;nowiki/&gt;ga murabbiy etib tayinlandi&lt;ref&gt;[https://sports.uz/ru/news/view/sergey-kovshov-shortanga-natija-korsatish-uchun-kelganman-03-04-2019 Sergey Kovshov: „Shoʻrtan“ga natija koʻrsatish uchun kelganman]&lt;/ref&gt; va yil oxirigacha ishladi&lt;ref&gt;[https://championat.asia/ru/news/shurtan-nashel-sebe-novogo-glavnogo-trenera „Shurtan“ nashel sebe novogo glavnogo trenera]&lt;/ref&gt;.

Faxriylar oʻyinlarida qatnashgan&lt;ref&gt;[https://uzreport.news/sports/futbol-proshhalnyiy-match-sharipova Futbol: proщalniy match Sharipova]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://sports.uz/ru/news/view/sostoitsya-match--mejdu-zvyozdami-futbola-uzbekistana-i-sng--posvya%D1%89ennyy-pamyati-paxtakor-79-21-07-2019 Sostoitsya match mejdu zvyozdami futbola Uzbekistana i SNG, posvyaщenniy pamyati „Paxtakor-79“]&lt;/ref&gt;.

== Yutuqlari (oʻyinchi sifatida) ==

* [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Oʻzbekiston chempionati]] kumush medali sovrindori: 1994-yil
* [[Oʻzbekiston Kubogi|Oʻzbekiston kubogi]] sohibi: 1992-yil

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20220928135706/https://footballfacts.ru/person/24124 Footballfacts.ru saytidagi profil]
* [https://www.transfermarkt.com/sergey-kovshov/profil/trainer/59842 Sergey Kovshov] [[Transfermarkt]]

{{Neftchi futbol klubi murabbiylari}}
{{Andijon futbol klubi murabbiylari}}
{{Lokomotiv Toshkent futbol klubi bosh murabbiylari}}
{{Navbahor futbol klubi murabbiylari}}
{{Qoʻqon 1912 futbol klubi murabbiylari}}
{{Shoʻrtan futbol klubi murabbiylari}}

{{DEFAULTSORT:Kovshov, Sergey}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Kishilar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol himoyachilari]]
[[Turkum:Navbahor futbolchilari]]
[[Turkum:Xiva klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:Dinamo Samarqand futbolchilari]]
[[Turkum:Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari]]
[[Turkum:Traktor klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Buxoro klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Xorazm futbolchilari]]
[[Turkum:Zarafshon Navoiy futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik futbol murabbiylari]]
[[Turkum:Surxon murabbiylari]]
[[Turkum:Shoʻrtan klubi murabbiylari]]
[[Turkum:Lokomotiv Toshkent futbol klubi murabbiylari]]
[[Turkum:Navbahor klubi murabbiylari]]
[[Turkum:Andijon futbol klubi murabbiylari]]
[[Turkum:Qoʻqon 1912 futbol klubi bosh murabbiylari]]
[[Turkum:Neftchi futbol klubi murabbiylari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]</text>
      <sha1>fe1p6fiaihd3bzsbnwoi4f7u06qr1yy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shut Down</title>
    <ns>0</ns>
    <id>810196</id>
    <revision>
      <id>6328310</id>
      <parentid>5355906</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T20:59:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328310</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17088" sha1="2h1aj9ro01m5kixfxv5h81zkir0zj7t" xml:space="preserve">{{Qoʻshiq bilgiqutisi
| nomi           = Shut Down
| muqova         = BLACKPINK - Shut Down (logo).png
| alt            =
| turi           = singl
| artist         = [[Blackpink|BLACKPINK]]
| albom          = [[Born Pink]]
| chiqarilgan    = 16-sentyabr 2022-yil
| yozib_olingan  = 
| janr           = {{flatlist|
* [[Hip-hop]]
}}
| studiya        =
| joy            =
| davomiyligi    = 2:55
| leybl          = {{flatlist|[[YG Entertainment]]|[[Interscope Records|Interscope]]}}
| shoir          = [[Teddy Park]]
| prodyuser      =
| prev_title     = [[Pink Venom]]
| prev_year      = 2022
| next_title     =
| next_year      = 2022
| yana           = {{External music video|{{YouTube|POe9SOEKotk|Shut Down}}}}
}}
'''Shut Down''' ({{lang-uz|Yoping, O'chirish}}) — [[Koreya Respublikasi|Janubiy Koreyaning]] [[BLACKPINK]] nomli qizlar guruhining qoʻshigʻi boʻlib, 2022-yil 16-sentyabrda [[YG Entertainment]] kompaniyasi va [[Interscope Records]] studiyasi tomonidan ''[[BORN PINK]]'' (2022) nomli ikkinchi studiyaviy albomining ikkinchi singli sifatida chiqarilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Starr Bowenbank|sana=September 6, 2022|sarlavha=BLACKPINK Reveals Release Date for Second ‘Born Pink’ Single ‘Shut Down’: Here’s When It Arrives|url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-new-song-shut-down-single-release-date-announced-1235135005/?amp|ish=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|kirish sanasi=September 7, 2022}}&lt;/ref&gt;

== Yaratilish tarixi ==
2022-yil 31-iyulda „Blackpink“ ning barcha ijtimoiy tarmoqlardagi hisoblarida yangi albomning sentyabr oyida chiqishi haqida tizer joylashtirildi. 19-avgustda „Pink Venom“&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|familiya=Robinson|ism=Ellie|sana=July 31, 2022|sarlavha=BLACKPINK share snippet of fiery new song in 'Born Pink' teaser video|url=https://www.nme.com/news/music/blackpink-share-snippet-of-fiery-new-song-in-born-pink-teaser-video-3280292|kirish sanasi=August 1, 2022|ish=[[NME]]|til=en-GB|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220802141516/https://www.nme.com/news/music/blackpink-share-snippet-of-fiery-new-song-in-born-pink-teaser-video-3280292|arxivsana=August 1, 2022}}&lt;/ref&gt; deb nomlangan singl chiqdi. 24-avgust kuni [[YG Entertainment|&quot;]][[YG Entertainment|YG Entertainment&quot;]] leybli „Blackpink“ aʼzolari [[Koreya Respublikasi|Janubiy Koreyaning]] Gyeonggi provinsiyasidagi klip uchun suratga olish ishlarini olib borayorganini eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://n.news.naver.com/entertain/article/609/0000619383|sarlavha=YG 측 &quot;9월 컴백 블랙핑크, 정규 2집 타이틀곡 MV 촬영 중&quot;|sana=August 24, 2022|ish=Newsen|kirish sanasi=September 7, 2022|til=ko|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220824015247/https://n.news.naver.com/entertain/article/609/0000619383|arxivsana=August 24, 2022}}&lt;/ref&gt;. Kompaniya guruh rejalashtirilgan „World Tour“ konsertlariga tayyorgarlik koʻrayotganini va shu bilan birga sahnaga qaytishini aytgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://yg-life.com/archives/176939?lang=en|sarlavha=BLACKPINK Currently Filming M/V for 2nd Full Album Title-song…YG &quot;Will Heighten Status of K-POP&quot;|sana=August 24, 2022|ish=[[YG Entertainment|YG Life]]|kirish sanasi=September 7, 2022|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220824193021/https://yg-life.com/archives/176939?lang=en|arxivsana=August 24, 2022}}&lt;/ref&gt;.

2022-yil 6-sentyabrda „Blackpink“ guruhining ijtimoiy tarmoqlarida ikkinchi singl „Shut Down“&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=BLACKPINK unveils teaser poster for title track Shut Down from upcoming album Born Pink|sana=September 6, 2022|url=https://www.indiatoday.in/lifestyle/what-s-hot/story/blackpink-unveils-teaser-poster-for-title-track-shut-down-from-upcoming-album-born-pink-1997532-2022-09-07|ish=India Today|kirish sanasi=September 7, 2022}}&lt;/ref&gt; ning asosiy posteri chiqarildi. Qoʻshiq matni Teddy Park, Denni Chan, Vince tomonidan yozilgan va 24 tomonidan bastalaangan.

== Klip ==
Klipning tizeri 2022-yil 13-sentyabrda, rasmiy klipi esa 2022-yil 16-sentyabrda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|familiya=Aniftos|ism=Rania|sana=2022-09-13|sarlavha=BLACKPINK Unveils Neon-Tinted 'Shut Down' Music Video Teaser|url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-shut-down-music-video-teaser-1235138390/|kirish sanasi=2022-09-16|ish=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|til=en-US}}&lt;/ref&gt; chiqarilgan. Musiqiy videoda guruhning avvalgi kliplaridagi bezaklar ham bor edi (masalan, [[Whistle|„Whistle“]] va „&lt;nowiki/&gt;[[Ddu-Du Ddu-Du]]&lt;nowiki/&gt;“). Baʼzi sahnalar ham guruhning avvalgi kliplaridan olingan: [[Jennie|Jennining]] kristalli tanki („Ddu-Du Ddu-Du“), soyabonli [[Jisoo]] („Ddu-Du Ddu-Du“), [[Lisa]]ning [[katana]]si („Ddu-Du Ddu-Du“) va qandilda oʻtirgan [[Rosé|Rose]] ([[Whistle|„Whistle“]])&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|familiya=Divyansha|ism=Dongre|sana=2022-09-16|sarlavha=With ‘Shut Down,’ Blackpink Prove the Only Way to Go is Up|url=https://rollingstoneindia.com/with-shut-down-blackpink-prove-the-only-way-to-go-is-up/|kirish sanasi=2022-09-16|ish=[[Rolling Stone India]]|til=en-US}}&lt;/ref&gt;.

== Guruhning keyingi qadami ==
16-sentyabr kuni guruh o‘zining YouTube kanalida boʻlajak dunyo boʻylab gastrollari haqida maʼlumot berish uchun (COUNTDOWN LIVE) jonli efir oʻtkazgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|familiya=Jimin|ism=kyung|sarlavha=블랙핑크, 16일 낮 12시 컴백 카운트다운 파티..활동 스포일러까지|sana=September 9, 2022|url=https://n.news.naver.com/entertain/article/109/0004695599|kirish sanasi=September 16, 2022|ish=OSEN|til=ko}}&lt;/ref&gt;.

== Chiqish sanasi ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|+Chiqish sanasi va musiqa formatlari
! scope=&quot;col&quot; |Hudud
! scope=&quot;col&quot; |Sana
! scope=&quot;col&quot; |Format
! scope=&quot;col&quot; |Leybl
! scope=&quot;col&quot; |{{abbr|Mnb.|Manba(lar)}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Har-xil
| rowspan=&quot;3&quot; |16-sentyabr 2022-yil
|{{Flatlist|* [[Qattiq disk|CD]]
[[Raqamli musiqa yuklab olish|Raqamli yuklash]]
* [[Oqim]] (Striming)}}
| rowspan=&quot;4&quot; |{{Flatlist|* [[YG Entertainment|YG]]
* [[Interscope Records|Interscope]]}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|familiya=Jimin|ism=kyung|sarlavha=BLACKPINK announce release date for second album ‘Born Pink’|sana=August 9, 2022|url=https://www.nme.com/news/music/blackpink-announce-release-date-for-second-album-born-pink-3286343|kirish sanasi=August 9, 2022|ish=[[NME]]|til=eng}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{DEU}}
| rowspan=&quot;2&quot; |MC
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|familiya=|ism=|sarlavha=BORN PINK - CASSETTE|sana=September 9, 2022|url=https://shopde.blackpinkmusic.com/p51-i0602448454379/blackpink/born-pink/index.html|kirish sanasi=September 9, 2022|ish=Blackpink Music|til=eng|arxivsana=2022-09-09|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220909224637/https://shopde.blackpinkmusic.com/p51-i0602448454379/blackpink/born-pink/index.html}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{FRA}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Dunyo boʻylab
|30-dekabr 2022-yil
|LP
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|familiya=|ism=|sarlavha=BLACKPINK 2nd VINYL LP [BORN PINK]-LIMITED EDITION-|sana=August 16, 2022|url=https://en.ygselect.com/product/blackpink-2nd-vinyl-lp-born-pink-limited-edition/7734/category/43/display/1/|kirish sanasi=August 16, 2022|ish=[[YG Entertainment|YG Select]]|til=eng}}&lt;/ref&gt;
|-
|}

== Ijodiy guruh ==

=== Yozib olish joyi ===

* [[YG Entertainment]]

=== Suratga olish joyi ===

* Gyeonggi provinsiyasi, [[Koreya Respublikasi|Janubiy Koreya]] &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=BLACKPINK Revealed To Be Filming MV For Upcoming Studio Album “BORN PINK”|url=https://www.soompi.com/article/1542016wpp/blackpink-revealed-to-be-filming-mv-for-upcoming-studio-album-born-pink}}&lt;/ref&gt;

=== Aʼzolar ===
{{Div col}}
* [[Jisoo]] — vokalchi
* [[Jennie]] — asosiy reper, vokalchi
* [[Rosé]] — asosiy vokal, raqqosa
* [[Lisa]] — asosiy raqqosa, reper
* [[Teddy Park]] — matn, musiqa
* 24 — musiqa, arranjirovka
* Denni Chan — matn
* Vince — matn
{{Div col end}}

== Mukofotlar va nominatsiyalar ==
{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|+Musiqiy dasturlar
! Dastur
! Sana
! Havl.
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | ''Show Champion''
| 2022-yil 21-sentyabr
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=September 21, 2022|sarlavha=SHOW CHAMPION Episode 450 TOP 5|url=https://mbcplus.com/web/program/contentView.do?searchCondition=001005&amp;seq=186658&amp;pageIndex=1&amp;searchKeyword=&amp;programMenuSeq=178&amp;programInfoSeq=67|kirish sanasi=September 21, 2022|ish=MBC Plus|til=ko|arxivurl=https://ghostarchive.org/archive/20220922020945/https://mbcplus.com/web/program/contentView.do?searchCondition=001005&amp;seq=186658&amp;pageIndex=1&amp;searchKeyword=&amp;programMenuSeq=178&amp;programInfoSeq=67|arxivsana=2022-09-22}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2022-yil 28-sentyabr
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=SHOW CHAMPION Episode 451 TOP 5|url=https://mbcplus.com/web/program/contentView.do?searchCondition=001005&amp;seq=186695&amp;pageIndex=1&amp;searchKeyword=&amp;programMenuSeq=178&amp;programInfoSeq=67}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''M Countdown''
| 2022-yil 22-sentyabr
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|familiya=Lee|ism=Ye-jin|sana=September 22, 2022|sarlavha='엠카' 블랙핑크, NCT 127 꺾고 출연없이 1위…제이비·엔믹스 컴백 [종합]|url=https://entertain.naver.com/read?oid=311&amp;aid=0001503702|kirish sanasi=September 22, 2022|ish=X Sport News|til=ko}}&lt;/ref&gt;
|-
|}

== Musiqiy chartlar ==
{{Col-begin}}
{{col-2}}
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! scope=&quot;col&quot;| Chart (2022)
! scope=&quot;col&quot;| Yuqori&lt;br /&gt;pozitsiya
|-
| {{KOR}} (Circle)&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&amp;serviceGbn=ALL&amp;targetTime=38&amp;hitYear=2022&amp;termGbn=week&amp;yearTime=3|title=Digital Chart – Week 38 of 2022|website=[[Circle Chart]]|language=ko|access-date=September 22, 2022}}&lt;/ref&gt;
| 29
|-
{{Singl chart|Austria|24|artist=Blackpink|song=Pink Venom|rowheader=true|access-date=August 30, 2022}}
|-
{{Singl chart|Canada|7|artist=Blackpink|rowheader=true|access-date=August 29, 2022|refname=CAN}}
|-
| {{CRO}} (''[[Billboard (magazine)|Billboard]]'')
|align=center| 20
|-
{{Singl chart|Czechdigital|40|year=2022|week=34|rowheader=true|access-date=August 29, 2022}}
|-
| {{FRA}} ([[SNEP]])&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://snepmusique.com/les-tops/le-top-de-la-semaine/top-albums/?semaine=34?&amp;annee=2022&amp;categorie=Top%20Singles|title=Top Singles (Week 34, 2022)|publisher=Syndicat National de l'Édition Phonographique|language=French|access-date=August 29, 2022}}&lt;/ref&gt;
|align=center| 51
|-
{{Singl chart|Germany|31|songid=2297009|artist=Blackpink|song=Pink Venom|rowheader=true|access-date=August 26, 2022}}
|-
{{Singl chart|Billboardglobal200|1|artist=Blackpink|rowheader=true|access-date=August 30, 2022}}
|-
| {{GRE}} ([[IFPI Greece|IFPI]])
| 8&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=IFPI Charts |url=https://www.ifpi.gr/digital_ien.html |access-date=September 21, 2022 |website=ifpi.gr |archive-date=September 21, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220921062152/https://www.ifpi.gr/digital_ien.html}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{JPN}} ([[Japan Hot 100]])
| 15&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://billboard-japan.com/charts/detail?a=hot100&amp;year=2022&amp;month=09&amp;day=26|title=Billboard Japan Hot 100 – Week of September 21, 2022|website=[[Billboard Japan]]|language=ja|access-date=September 21, 2022}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{HKG}} (''[[Billboard (magazine)|Billboard]]'')&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|url=https://www.billboard.com/artist/blackpink/chart-history/i45/|title=Blackpink Chart History (Hong Kong Songs)|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=September 27, 2022}}&lt;/ref&gt;
|align=center| 1
|-
| {{IND}} (''IMI'')&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://imicharts.com/|title=IMI International Top 20 Singles for week ending 26th September 2022 {{!}} Week 38 of 52|website=IMIcharts.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20220926134337/https://imicharts.com/|archive-date=26 September 2022|url-status=live|access-date=26 September 2022}}&lt;/ref&gt;
|align=center| 4
|-
| {{IDN}} (''[[Billboard (magazine)|Billboard]]'')&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|url=https://www.billboard.com/artist/blackpink/chart-history/i43/|title=Blackpink Chart History (Indonesia Songs)|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=September 27, 2022}}&lt;/ref&gt;
|align=center| 1
|-
{{Singl chart|Ireland4|32|date=20220923|rowheader=true|access-date=September 23, 2022}}
|-
| {{LTU}} ([[AGATA (organization)|AGATA]])&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.agata.lt/lt/naujienos/s38/|title=2022 38-os savaitės klausomiausi (Top 100)|publisher=[[AGATA (organization)|AGATA]]|language=lt|date=September 23, 2022|access-date=September 23, 2022|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220929071525/https://www.agata.lt/lt/naujienos/s38/|arxivsana=2022-09-29}}&lt;/ref&gt;
|align=center| 11
|-
| {{LUX}} (''[[Billboard (magazine)|Billboard]]'')&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|url=https://www.billboard.com/artist/blackpink/chart-history/i11/|title=Blackpink Chart History (Luxembourg Songs)|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=September 27, 2022}}&lt;/ref&gt;
|align=center| 18
|-
| {{MYS}} (''[[Billboard (magazine)|Billboard]]'')&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|title=Blackpink Chart History (Malaysia Songs)|url=https://www.billboard.com/artist/blackpink/chart-history/I34/|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=September 27, 2022}}&lt;/ref&gt;
|align=center| 1
|-
{{Singl chart|Dutch100|79|artist=Blackpink|song=Shut Down|rowheader=true|access-date=September 24, 2022}}
|-
| {{NZL}} ([[Recorded Music NZ]])&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://nztop40.co.nz/chart/singles?chart=5410|title=NZ Top 40 Singles Chart|publisher=[[Recorded Music NZ]]|date=September 26, 2022|access-date=September 24, 2022|arxivsana=2022-10-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221003183527/https://nztop40.co.nz/chart/singles?chart=5410}}&lt;/ref&gt;
|align=center| 6
|-
| {{PHI}} (''[[Billboard (magazine)|Billboard]]'')&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|url=https://www.billboard.com/artist/blackpink/chart-history/i42/|title=Blackpink Chart History (Philippines Songs)|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=September 27, 2022}}&lt;/ref&gt;
|align=center| 1
|-
| {{PER}} (''[[Billboard (magazine)|Billboard]]'')&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|url=https://www.billboard.com/artist/blackpink/chart-history/i08/|title=Blackpink Chart History (Peru Songs)|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=September 27, 2022}}&lt;/ref&gt;
|align=center| 16
|-
| {{ROU}} (''[[Billboard (magazine)|Billboard]]'')&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|url=https://www.billboard.com/artist/blackpink/chart-history/i36/|title=Blackpink Chart History (Romania Songs)|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=September 27, 2022}}&lt;/ref&gt;
|align=center| 20
|-
| {{SGP}} (''RIAS'')&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.rias.org.sg/rias-top-charts/|title=RIAS Top Charts Week 38 (16 - 22 Sep 2022)|date=September 27, 2022|publisher=[[Recording Industry Association Singapore|RIAS]]|access-date=September 27, 2022|archive-date=September 27, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220927073718/http://www.rias.org.sg/rias-top-charts/}}&lt;/ref&gt;
|align=center| 1
|-
| {{SVK}} ([[International Federation of the Phonographic Industry|Singles Digitál Top 100]])&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://hitparada.ifpicr.cz/index.php?hitp=D|title=ČNS IFPI|publisher=IFPI ČR|id=Note: Select SK SINGLES DIGITAL TOP 100 and insert 202238 into search.|access-date=September 26, 2022}}&lt;/ref&gt;
|align=center| 17
|-
| {{ESP}} ([[Productores de Música de España|PROMUSICAE]])&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://elportaldemusica.es/lists/top-100-canciones/2022/38|title=Top 100 Canciones: Semana 38|publisher=[[Productores de Música de España]]|access-date=September 27, 2022}}&lt;/ref&gt;
|align=center| 82
|-
| {{SWE}} ([[Sverigetopplistan]])&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.sverigetopplistan.se/chart/41?dspy=2022&amp;dspp=38|title=Veckolista Singlar, vecka 38|publisher=[[Sverigetopplistan]]|access-date=September 23, 2022}}&lt;/ref&gt;
|align=center| 92
|-
{{Singl chart|Switzerland|37|artist=Blackpink|song=Shut Down|rowheader=true|access-date=September 25, 2022}}
|-
| {{TWN}} (''[[Billboard (magazine)|Billboard]]'')&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|url=https://www.billboard.com/artist/blackpink/chart-history/i44/|title=Blackpink Chart History (Taiwan Songs)|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=September 27, 2022}}&lt;/ref&gt;
|align=center| 1
|-
| {{TUR}} (''[[Billboard (magazine)|Billboard]]'')&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|url=https://www.billboard.com/artist/blackpink/chart-history/i41/|title=Blackpink Chart History (Turkey Songs)|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=September 27, 2022}}&lt;/ref&gt;
|align=center| 22
|-
{{Singl chart|UK|24|date=20220923|rowheader=true|access-date=September 23, 2022}}
|-
{{Singl chart|Billboardhot100|25|artist=Blackpink|rowheader=true|access-date=September 27, 2022}}
|-
| {{US}} (''[[Billboard (magazine)|Billboard]]'')&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|url=https://www.billboard.com/artist/blackpink/chart-history/wdt/|title=Blackpink Chart History (World Digital Song Sales)|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=September 27, 2022}}&lt;/ref&gt;
|align=center| 1
|}
{{col-2}}
{{Col-end}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>2h1aj9ro01m5kixfxv5h81zkir0zj7t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Skif sanʼati</title>
    <ns>0</ns>
    <id>813058</id>
    <revision>
      <id>6328342</id>
      <parentid>5325696</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T23:27:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328342</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6288" sha1="ecjbpeklawznh3pk5y4yid893wg932i" xml:space="preserve">{{multiple image|perrow=1/1/1|total_width=299|caption_align=markaz|align=to'g'ri|direction=horizontal|header=Skif san'ati|image1=Steppes horseman hunting.jpg|caption1=Ov qilayotgan chavandoz tasviri [[Xiongnu]] [[Ot ulovi]], Janubiy [[Sibir]], mil.av. 280-180-yillar [[Ermitaj muzeyi]].&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Pankova |first1=Svetlana |last2=Simpson |first2=St John |title=Masters of the Steppe: The Impact of the Scythians and Later Nomad Societies of Eurasia: Proceedings of a conference held at the British Museum, 27-29 October 2017 |date=21 January 2021 |publisher=Archaeopress Publishing Ltd |isbn=978-1-78969-648-6 |pages=218-219 |url=https://books.google.com/books?id=W6MWEAAAQBAJ&amp;pg=PA219 |language=en|quote=Inv. nr.Si. 1727- 1/69, 1/70}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Francfort |first1=Henri-Paul |title=Sur quelques vestiges et indices nouveaux de l’hellénisme dans les arts entre la Bactriane et le Gandhāra (130 av. J.-C.-100 apr. J.-C. environ) |journal=Journal des Savants |date=1 January 2020 |page=37 |url=https://www.academia.edu/45042820/Francfort_H_P_Sur_quelques_vestiges_et_indices_nouveaux_de_l_hell%c3%a9nisme_dans_les_arts_entre_la_Bactriane_et_le_Gandh%c4%81ra_130_av_J_C_100_apr_J_C_environ_Journal_des_Savants_janvier_juin_p_3_114 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Ollermann |first1=Hans |title=Belt Plaque with a Bear Hunt. From Russia (Siberia). Gold. 220-180 B.C. The State Hermitage Museum, St. Petersburg, Russia |url=https://www.flickr.com/photos/menesje/48600859087/in/album-72157600220307177/ |date=22 August 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Kim |first1=Moon-Ja |title=A Study on the Scythian Buckle |journal=Journal of Fashion Business |date=2006 |volume=10 |issue=6 |page=49 |url=https://www.koreascience.or.kr/article/JAKO200633063796094.pdf}}&lt;/ref&gt;|image2=Scythian comb.jpg|caption2=Yunonlar tomonidan ishlangan skiflarning skif oltin tarogʻi, [[Solokha]], miloddan avvalgi IV asr boshlarida, [[Ermitaj muzeyi]]&lt;ref&gt;Boardman, 131-133&lt;/ref&gt;|image3=Placca pantera, da regione di krasnodar, kurgan chertomlyk, oro a sbalzo e cesellato, fine VII sec ac.jpg|caption3=Panterli oltin nishon (ehtimol koʻkrak nishoni yoki qalqon uchun ishlangan nishon), Uzunligi 13 dyuym/33 sm, miloddan avvalgi VII asr oxiri.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=So |first1=Jenny F. |last2=Bunker |first2=Emma C. |title=Traders and raiders on China's northern frontier |date=1995 |publisher=Seattle : Arthur M. Sackler Gallery, Smithsonian Institution, in association with University of Washington Press |isbn=978-0-295-97473-6 |page=50 |url=https://archive.org/details/tradersraiderson00soje/page/49/mode/1up?view=theater}}&lt;/ref&gt;|footnote=}}
'''Skif sanʼati''' — skif madaniyatlari bilan bogʻliq boʻlgan sanʼat, [[Markaziy Osiyo]], [[Visla|Visla daryosi]] sharqi, [[Sharqiy Yevropa|Sharqiy Yevropaning]] bir qismini va [[Janubiy Osiyo]]ning bir qismini oʻz ichiga olgan [[Skifiya]] deb nomlanuvchi hududning koʻchmanchi qabilalari tomonidan ishlab chiqarilgan [[zeb-ziynat buyumlari]] nazarda tutiladi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==

* Andreeva, Petya, „Penn muzeyidagi hayvonlar uslubi: Portativ dasht sanʼati va uning vizual ritorikasini kontseptsiyalash“, Orientatsiyalar 52.3 (2020), s.&amp;nbsp;48–56
* Boardman, Jon ed., ''Oksford klassik sanʼat tarixi'', 1993, OUP,{{ISBN|0198143869}}
*
* Jeykobson, Ester, Skiflarning ''sanʼati'', 1995, BRILL,{{ISBN|9004098569}}, 9789004098565, [https://books.google.com/books?id=ciZquFt9IFIC&amp;printsec=frontcover google kitoblar]
* Piotrovskiy, Boris va boshqalar. „Skif oʻlkasidagi qazishmalar va kashfiyotlar“, &quot; ''Skiflar oʻlkasidan: SSSR muzeylaridan qadimiy xazinalar, miloddan avvalgi 3000–100 yillar'' . Metropolitan sanʼat byulleteni, 32-v., №. 5 (1974), [http://www.metmuseum.org/toah/works-of-art/24.97.50,51 PDF-fayllar seriyasi sifatida onlayn mavjud] (sahifaning pastki qismi).

* Andreeva, P. „Yevrosiyo dashtlarining hayoliy hayvonlari: Hayvonlar uslubidagi sanʼatga revizionistik yondashuv“. Pensilvaniya universiteti (Diss), 2018. https://web.archive.org/web/20200718030926/https://repository.upenn.edu/edissertations/2963/
* Borovka G. ''Skif sanʼati'' Paragon Nyu-York 1967 yil
* Charrière G. ''Skif sanʼati: Erta Evrosiyo koʻchmanchilarining hunarmandchiligi'' Alpine Fine Arts Collections Ltd, Nyu-York 1979 yil.
* Reeder ED (ed.) ''Skif oltini: Qadimgi Ukraina xazinalari'' Abrams Inc, Nyu-York 1999 yil
* Piotrovskiy, B., L. Galanina va N. Grach ''skif sanʼati'' Phaidon, Oksford va Aurora, Leningrad 1987 yil
* Rays, TT ''Skiflar'' Frederik A. Praeger, Inc. Nyu-York 1957 yil
* Rolle R. ''Die Welt der Skythen'' Bucher, Luzern va Frankfurt, 1980 yil
* Sher, Yakov A.; „Skif hayvonlar uslubining manbalari toʻgʻrisida“, ''Arktika antropologiyasi'', jild. 25, No 2 (1988), bet.&amp;nbsp;47–60, Viskonsin universiteti matbuoti, [https://www.jstor.org/stable/40316167 JSTOR]
* Stoddert, K. (tahrir.) ''[http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/ref/collection/p15324coll10/id/197328 Skiflar yurtidan]'' Metropolitan sanʼat muzeyi, Nyu-York 1985 yil
* Uilyams, Dyfri; Ogden, Jek, ''yunon oltini: klassik dunyo zargarlik buyumlari'', Metropolitan sanʼat muzeyi / Britaniya muzeyi, 1994 yil,{{ISBN|0714122025}}, 9780714122021 (skif qabrlaridan koʻp parchalar)

== Havolalar ==
{{Commons turkum|Art of Scythia}}

* [https://www.nytimes.com/learning/students/pop/articles/09GOLD.html/ 2001 yil Sibir kashfiyoti haqidagi ''New York Times'' maqolasi]
* [https://web.archive.org/web/20050401085805/http://www.silk-road.com/artl/scythian.shtml Skif madaniyati va sanʼati haqida maqola]
* [http://www.pitt.edu/~haskins/ Skif artefaktlari toʻplami] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210124235131/http://www.pitt.edu/~haskins/ |date=2021-01-24 }}; Rijanovka

* [http://www.archaeology.org/magazine.php?page=9709/abstracts/scythians 1997-yilgi maqolaning ''arxeologiya'' konspekti]
* [http://www2.uj.edu.pl/IRO/NEWSLET/IRC9/Chochorowski.html Ukrainadagi Rijanovka Kurgan] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090213185533/http://www2.uj.edu.pl/IRO/NEWSLET/IRC9/Chochorowski.html |date=2009-02-13 }}
* [https://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=FA0A17FC3F550C758DDDA90994DE494D81 Rijanovka]
{{Scythia}}{{Tashqi havolalar}}
{{stub}}</text>
      <sha1>ecjbpeklawznh3pk5y4yid893wg932i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Soul minorasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>815474</id>
    <revision>
      <id>6328368</id>
      <parentid>6042590</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:34:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328368</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7897" sha1="pb7h79d6eounp1en3oenkps5sprk6rj" xml:space="preserve">{{Bino bilgiqutisi
| name             = Soul minorasi
| image            = Surfers Paradise Beach, Queensland, September 2019, 01.jpg
| caption          =  
| location         = [[Kvinslend]], [[Avstraliya]] {{AUS}}
| coordinates = {{coord|28|00|4.2|S|153|25|49.77|E|region:AU|display=inline, title}}
| status = Tugallangan
| start_date =
| completion_date = 2012-yil
| architect =
| floor_count = 77&lt;ref name=&quot;soul&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=About Soul |url=http://www.soul.com.au/residential/about-soul |qaralgan sana=2022-10-23 |arxivsana=2011-02-15 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110215210641/http://www.soul.com.au/residential/about-soul }}&lt;/ref&gt;
| building_type =
| roof = 243 metr
| main_contractor = [[Grocon]]
| developer = [[Juniper Group|Juniper]]
}}
'''Soul minorasi''' (243 metr) — [[Avstraliya|Avstraliyaning]] [[Kvinslend]] Cavill avenyusiga yaqin bino. Bu Okeaniyadagi uchinchi eng baland bino boʻlib, u 2021-yil oxirida qurilgan. Bino shahar kengashi tomonidan 2004-yil oktyabr oyida maʼqullangan va 2012-yilda qurilishi tugagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.theaustralian.news.com.au/story/0,20867,21424003-25658,00.html?from=public_rss|sarlavha=Grocon building $850m Gold Coast high-rise|muallif=Fiona Cameron|qaralgan sana=30-avgust 2009-yil|sana=27-mart 2007-yil|ish=[[The Australian]]|nashriyot=}}{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

U Juniper Group tomonidan ishlab chiqilgan va Grocon tomonidan 850 million Avstraliya dollariga qurilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.juniper.com.au/news-media-juniper-11-09-07.htm|sarlavha=Soul Takes Beachfront Living To A New Level|qaralgan sana=29-sentabr 2015-yil|nashriyot=Juniper|arxivsana=2022-10-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221023144003/http://www.juniper.com.au/news-media-juniper-11-09-07.htm}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
2010-yil aprel oyining boshiga kelib, asosiy strukturaning qurilishi 40 darajaga yetdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Shannon Willoughby |date=7-aprel 2010-yil |title=Juniper looks East for Soul tower sales |work=goldcoast.com.au |publisher=News Limited |url=http://www.goldcoast.com.au/article/2010/04/07/205365_gold-coast-business.html |access-date=19-mart 2011-yil |archive-date=2012-10-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121002070753/http://www.goldcoast.com.au/article/2010/04/07/205365_gold-coast-business.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. 2010-yil iyuliga kelib minora 138 metrga yetdi bu strukturaning umumiy balandligining yarmi hisoblanadi&lt;ref name=&quot;sth&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Shannon Willoughby |date=1-iyul 2010-yil |title=Soul tower halfway to its home in the sky |work=goldcoast.com.au |publisher=News Limited |url=http://www.goldcoast.com.au/article/2010/07/01/234091_gold-coast-business.html |access-date=19-mart 2011-yil |archive-date=2012-10-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121002070758/http://www.goldcoast.com.au/article/2010/07/01/234091_gold-coast-business.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

=== Dizayni ===
[[Fayl:Soul_from_Southport,_Queensland.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7e/Soul_from_Southport%2C_Queensland.jpg/170px-Soul_from_Southport%2C_Queensland.jpg|left|thumb| Shimoli-sharqdan koʻrinish]]
Minora mahalliy DBI Design PL arxitektura kompaniyasi tomonidan loyihalashtirilgan. Dizayn 77 qavatdagi 288 ta va 5700 ta blokni oʻz ichiga oladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.juniper.com.au/news-media-juniper-11-09-07.htm|sarlavha=Soul Takes Beachfront Living To A New Level|qaralgan sana=29-sentabr 2015-yil|nashriyot=Juniper|arxivsana=2022-10-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221023144003/http://www.juniper.com.au/news-media-juniper-11-09-07.htm}}&lt;/ref&gt;. Oʻrtacha kvadrat metrning narxi 16 490 Avstraliya dollarini tashkil etdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=15-mart 2008-yil |title=Plaza bulldozed for Surfers Paradise renaissance |work=goldcoast.com.au |publisher=News Limited |url=http://www.goldcoast.com.au/article/2008/03/15/8860_gold-coast-news.html |access-date=20-sentabr 2010-yil}}&lt;/ref&gt;.

== Birliklar ==
Toʻrt qavatdan iborat Soul penhaus 16,75 million Avstraliya dollari evaziga Avstraliyadagi eng koʻp sotilgan kvartira boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.theaustralian.news.com.au/story/0,20867,21424003-25658,00.html?from=public_rss|sarlavha=Grocon building $850m Gold Coast high-rise|muallif=Fiona Cameron|qaralgan sana=30-avgust 2009-yil|sana=27-mart 2007-yil|ish=[[The Australian]]|nashriyot=}}{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. 2006 va 2008-yillar orasida sotuvlar kuchli edi, ammo 2007-yilgi global moliyaviy inqiroz xaridlarni qisqartirdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Andrew Fraser |date=18-noyabr 2010-yil |title=Gold Coast high-rise stress 'underestimated' |work=The Australia |publisher=News Limited |url=http://www.theaustralian.com.au/business/property/gold-coast-high-rise-stress-underestimated/story-e6frg9gx-1225955207811 |access-date=19-mart 2011-yil}} {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

2010-yil boshida xitoylik tashrifchilar tomonidan sotuvlar qayd etilganidan soʻng, Xitoydan xaridorlar koʻpaydi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Shannon Willoughby |date=7-aprel 2010-yil |title=Juniper looks East for Soul tower sales |work=goldcoast.com.au |publisher=News Limited |url=http://www.goldcoast.com.au/article/2010/04/07/205365_gold-coast-business.html |access-date=19-mart 2011-yil |archive-date=2012-10-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121002070753/http://www.goldcoast.com.au/article/2010/04/07/205365_gold-coast-business.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. Umuman olganda, eng koʻp xaridlar Janubi-Sharqiy Kvinslend mintaqasida yashovchi odamlar qilgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Shannon Willoughby |date=1-iyul 2010-yil |title=Soul tower halfway to its home in the sky |work=goldcoast.com.au |publisher=News Limited |url=http://www.goldcoast.com.au/article/2010/07/01/234091_gold-coast-business.html |url-status=dead |access-date=19-mart 2011-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20121002070758/http://www.goldcoast.com.au/article/2010/07/01/234091_gold-coast-business.html |archive-date=2012-10-02}}&lt;/ref&gt;.

== Qabul qilish ==
Ishlanma 2012-yil oktyabr oyida qabul qilingan. Oʻsha paytda binodagi kamida 88 ta obyekt sotilmagan edi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Marissa Calligeros |date=26-oktabr 2012-yil |title=Gold Coast tower in receivership |work=Brisbane Times |publisher=Fairfax Media |url=http://www.brisbanetimes.com.au/queensland/gold-coast-tower-in-receivership-20121026-289ts.html |access-date=16-noyabr 2012-yil}}&lt;/ref&gt;.Avvalroq Grocon qurilish uchun toʻlanmagan toʻlovlar boʻyicha Juniper Groupga qarshi sud jarayonini boshlagan edi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=25-oktabr 2012-yil |title=Receivers appointed to Soul Tower on Gold Coast |publisher=The Australian |url=http://www.theaustralian.com.au/business/property/receivers-appointed-to-soul-tower-on-gold-coast/story-fn9656lz-1226503244201 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121025095238/http://www.theaustralian.com.au/business/property/receivers-appointed-to-soul-tower-on-gold-coast/story-fn9656lz-1226503244201 |archive-date=2012-10-25 |access-date=2022-10-23 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

== Boshqaruv ==
2013-yil noyabr oyidan boshlab&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=6-avgust 2013-yil |title=Mantra Group to Manage Soul Surfers Paradise |publisher=Mantra Group |url=http://www.mantragroup.com.au/NewsMedia/News/TabId/730/PostId/394/mantra-group-to-manage-soul-surfers-paradise.aspx}}&lt;/ref&gt; Mantra Group PwC qabul qiluvchilar va menejeridan Soul boshqaruv huquqlarini oldi.

== Havolalar ==

* [http://www.soulsurfersparadise.com.au/ Soul rasmiy veb-sayti]

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
[[Turkum:Avstraliyadagi osmonoʻpar binolar]]
[[Turkum:Binolar]]
[[Turkum:Minoralar]]</text>
      <sha1>pb7h79d6eounp1en3oenkps5sprk6rj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Andrey Tarkovskiy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>816460</id>
    <revision>
      <id>6328642</id>
      <parentid>6320795</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T07:05:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oqsaqol</username>
        <id>98549</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6328642</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15286" sha1="b737v1v843tytmnp436epbvcgcfvfe0" xml:space="preserve">{{Kinematografist
 | tasvir               = &lt;!-- Vikiombordagi rasm fayli nomini yozing --&gt;
 | tavallud_sanasi      = {{birth date|1932|4|4}}
 | tavallud_joyi        = Zavrajye qishlogʻi, RSFSR, [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]]
 | vafot_sanasi         = {{death date and age|1986|12|29|1932|4|4}}
 | vafot_joyi           = Neyi-syur-Sen (Parij yaqinida), {{FRA}}
 | fuqaroligi           = [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]]
 | faoliyat_yillari     = 1958 — 1986
 | turmush_oʻrtogʻi     = {{marriage|Irma Raush|1957|1970|reason=divorced}}&lt;br /&gt;Larisa Kizilova (1970-yildan 1986-yilgacha)
 | bolalari             = 3
 | mukofotlari          = „[[Oltin sher]]“ (1962), [[Cannes kinofestivali|Cannes kinofestivalida]] FIPRESCI mukofoti (1969), [[BAFTA]] (1987), [[Lenin ordeni|Lenin mukofoti]] (1990, vafotidan keyin)
}}
'''Andrey Tarkovski''' ({{lang-ru|Андрей Арсеньевич Тарковский}}; 1932-yil 4-aprel, Zavrajye — 1986-yil 29-dekabr) — sovet [[kinorejissyor]]i va [[ssenariychi|ssenariynavisi]]&lt;ref name=&quot;Toymentsev&quot;&gt;{{cite book |editor-last=Toymentsev |editor-first=Sergey |title=ReFocus: The Films of Andrei Tarkovsky |publisher=Edinburgh University Press |date=2021-02-15 |isbn=978-1-4744-3725-7}}&lt;/ref&gt;. Filmlari maʼnaviy va metafizik mavzularni yoritadi, sekin sur’at va uzun kadrlar, tushga oʻxshash tasvirlar, tabiat va xotira bilan bogʻliq obrazlar ularning asosiy xususiyatidir&lt;ref name=&quot;BFI_James&quot;&gt;{{cite web |last=James |first=Nick |date=2019-05-08 |url=https://www2.bfi.org.uk/news-opinion/sight-sound-magazine/features/deep-focus/tarkovsky-legacy |title=The Tarkovsky Legacy |website=Sight &amp; Sound |publisher=British Film Institute |access-date=2019-08-11}}&lt;/ref&gt;.

Tarkovski [[Gerasimov nomidagi kinematografiya instituti|Gerasimov nomidagi kinematografiya institutida]] (VGIK) [[rejissyor]] Mixail Romm qoʻl ostida oʻqigan va [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSRda]] dastlabki beshta toʻliq metrajli filmini — „Ivanning bolaligi“ (1962), „&lt;nowiki/&gt;[[Andrei Rublev (film)|Andrey Rublyov]]&lt;nowiki/&gt;“ (1966), „Solyaris“ (1972), „&lt;nowiki/&gt;[[Koʻzgu (film)|Koʻzgu]]&lt;nowiki/&gt;“ (1975) va „Stalker“ (1979) filmlarini suratga olgan. Davlat kino organlari bilan koʻp yillar davom etgan ijodiy ziddiyatlardan keyin chet elda ishlay boshlagan va oxirgi ikki filmini — „Nostalgiya“ (1983) va „Qurbonlik“ (1986)ni — chet elda yaratgan. 1986-yilda kino va sanʼat haqidagi „Muhrlangan vaqt“ (''Sculpting in Time'') kitobini nashr ettirgan.

[[Cannes kinofestivali|Cannes kinofestivalida]] Tarkovski FIPRESCI (Xalqaro kinotanqidchilar federatsiyasi) mukofoti, butunjahon hakamlar hay’ati mukofoti va hakamlar hayʼatining Gran-prisiga sazovor boʻlgan, debyut filmi uchun [[Venetsiya kinofestivali|Venetsiya kinofestivalining]] „&lt;nowiki/&gt;[[Oltin sher]]&lt;nowiki/&gt;“, „Qurbonlik“ uchun esa [[BAFTA|BAFTA mukofotini]] olgan. 1990-yilda vafotidan keyin [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSRning]] nufuzli [[Lenin ordeni|Lenin mukofoti]] bilan taqdirlangan. Uning „Andrey Rublyov“, „&lt;nowiki/&gt;[[Koʻzgu (film)|Koʻzgu]]&lt;nowiki/&gt;“ va „&lt;nowiki/&gt;[[Stalker (film)|Stalker]]&lt;nowiki/&gt;“ filmlari „Sight &amp; Sound“ jurnalining 2012-yilgi barcha davrlarning eng yaxshi 100 filmi soʻrovnomasiga kirgan&lt;ref name=&quot;BFI_Gray&quot;&gt;{{cite web |last=Gray |first=Carmen |date=2015-10-27 |url=https://www.bfi.org.uk/features/where-begin-with-andrei-tarkovsky |title=Where to begin with Andrei Tarkovsky |publisher=British Film Institute |access-date=2019-09-03}}&lt;/ref&gt;.

== Biografiyasi ==

Tarkovski 1932-yil 4-aprelda [[Moskva|Moskvadan]] taxminan 500 km sharqda joylashgan Yuryevets shahri yaqinidagi Zavrajye qishlogʻida tugʻilgan. Otasi — [[shoir]] va [[tarjimon]] Arseniy Aleksandrovich Tarkovski, onasi — Mariya Ivanovna, ikkalasi ham Maksim Gorkiy nomidagi adabiyot institutini tamomlagan edi. Tarkovski tugʻilishidan sal oldin ota-onasi qishloqqa koʻchib kelgan, chunki Mariyaning shifokor otasi shu yerda yashar edi. 1934-yilda singlisi Marina dunyoga kelgan&lt;ref name=&quot;JohnsonPetrie&quot;&gt;{{cite book |last1=Johnson |first1=Vida T. |last2=Petrie |first2=Graham |title=The Films of Andrei Tarkovsky: A Visual Fugue |publisher=Indiana University Press |date=1994-12-22 |page=17 |isbn=978-0-253-20887-3}}&lt;/ref&gt;.

1937-yilda otasi oilani tashlab ketgan boʻlsada, onasi boshqa turmush qurmay, oʻzini butunlay farzandlari va ishiga bagʻishladi. 1941-yilda [[Uchinchi reyx|Germaniyaning]] [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSRga]] bostirib kirishidan soʻng oila Yuryevetsga [[evakuatsiya]] qilingan va bu shahar uning bolalik yillari makoniga aylangan&lt;ref name=&quot;Toymentsev2&quot;&gt;{{cite book |editor-last=Toymentsev |editor-first=Sergey |title=ReFocus: The Films of Andrei Tarkovsky |publisher=Edinburgh University Press |year=2021 |page=24 |isbn=978-1-4744-3725-7}}&lt;/ref&gt;. Keyinchalik oila [[Moskva|Moskvaga]] qaytgan, onasi [[Bosmaxona|bosmaxonada]] [[Musahhih|korrektor]] (musahhih) boʻlib ishlagan. Tarkovskiy musiqa ([[fortepiano]]) va [[tasviriy sanʼat]] maktablarida ham tahsil olgan. 1947-yilning noyabridan 1948-yilning bahorigacha [[Sil|sil kasalligiga]] chalinib, [[Shifoxona|shifoxonada]] yotgan. Uning bolaligiga xos boʻlgan ushbu mavzular — [[evakuatsiya]], ikki farzandini yolgʻiz tarbiyalagan ona, oiladan uzoqlashgan ota va shifoxonada oʻtgan yillar — keyinchalik rejissyorning „&lt;nowiki/&gt;[[Koʻzgu (film)|Koʻzgu]]&lt;nowiki/&gt;“ (Zerkalo) filmida markaziy oʻrinni egallaydi.

1951–1952-yillarda [[RFA Sharqshunoslik instituti|Moskvadagi Sharqshunoslik institutida]] [[Arab tili|arab tilini]] oʻrgangan, ammo oʻqishni tashlab, u bir yil davomida SSSR Fanlar akademiyasi Rangli metallar va oltin institutining geologik ekspeditsiyasida faoliyat yuritgan. [[Krasnoyarsk oʻlkasi|Krasnoyarsk oʻlkasidagi]] [[Kureyka daryosi]] hududida kechgan ushbu ekspeditsiya paytida, [[Tayga]] qoʻynida u kino sohasida oʻqishga qaror qilgan. 1954-yilda [[Gerasimov nomidagi kinematografiya instituti|VGIKga]] rejissyorlik fakultetiga qabul qilingan, kursdoshi Irma Raush (Irina Tarkovskaya)ga 1957-yil aprelida uylangan.

1956-yilda [[Ernest Hemingway]] hikoyasi asosida qisqa filmi „Qotillar“ni, 1959-yilda esa televizion „Bugun taʼtil boʻlmaydi“ filmini suratga olgan. [[Andrey Konchalovskiy]] bilan birga yozilgan „Yo‘l tekislaydigan mashina va skripka“ [[Ssenariy|ssenariysi]] „Mosfilm“ kinostudiyasiga sotiladi va Tarkovskiyning 1960-yildagi diplom (bitiruv) ishiga aylanadi. Ushbu qisqa metrajli film 1961-yilda Nyu-Yorkda oʻtkazilgan talabalar kinofestivalida bosh mukofotni qoʻlga kiritadi

1970-yilning iyun oyida u Irina bilan ajrashadi va shu yili „Andrey Rublyov“ filmida rejissyor assistenti boʻlib ishlagan Larisa Kizilovaga (qizlik familiyasi Yegorkina) uylanadi.

1985-yil oxirida Tarkovskiga [[oʻpka saratoni]] tashxisi qoʻyilgan. 1986-yilning yanvaridan boshlab u [[Parij|Parijda]] davolana boshlaydi. Shu yerda uning yoniga Sovet hukumati nihoyat mamlakatdan chiqishiga ruxsat bergan oʻgʻli — kichik Andrey keladi. U 1986-yil 29-dekabrda [[Parij]] yaqinidagi Neuilly-sur-Seine shahrida 54 yoshida vafot etgan.

== Kino faoliyati ==

Tarkovskining birinchi toʻliq metrajli filmi „Ivanning bolaligi“ (1962) [[rejissyor]] [[Eduard Abalov]] loyihani tark etganidan keyin unga topshirilgan. Film unga xalqaro shuhrat keltirgan va 1962-yilda [[Venetsiya kinofestivali|Venetsiya kinofestivalining]] „&lt;nowiki/&gt;[[Oltin sher]]&lt;nowiki/&gt;“ mukofotini olgan. 1965-yilda u XV asrda yashab oʻtgan rus ikona rassomi hayotiga bagʻishlangan „&lt;nowiki/&gt;[[Andrei Rublev (film)|Andrey Rublyov]]&lt;nowiki/&gt;“ filmini suratga olishni boshlaydi. Sovet hokimiyati bilan kelishmovchiliklar tufayli film 1966-yilda [[Moskva|Moskvada]] bir marta koʻrsatilgandan soʻng chiqarilmagan, Tarkovski uni bir necha marta qisqartirishga majbur boʻlgan va film [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSRda]] qisqartirilgan nusxada faqat 1971-yilda keng namoyish etilgan. Uning bir nusxasi 1969-yilda [[Cannes kinofestivali|Cannes kinofestivalida]] koʻrsatilib, FIPRESCI mukofotini olgan.

1972-yilda Stanislav Lemning ilmiy-fantastik romani asosida „Solyaris“ni ([[ssenariy]] hammuallifi — Fridrix Gorenshteyn) yakunlagan, film [[Cannes kinofestivali|Cannes kinofestivalida]] hakamlar hayʼatining Grand-prisini olgan va „&lt;nowiki/&gt;[[Oltin palma|Oltin palma novdasi]]&lt;nowiki/&gt;“ga nomzod boʻlgan. 1973–1974-yillarda u oʻzining bolalik xotiralariga asoslangan hamda otasining sheʼrlaridan foydalanilgan, noanʼanaviy tuzilishga ega boʻlgan „&lt;nowiki/&gt;[[Koʻzgu (film)|Koʻzgu]]&lt;nowiki/&gt;“ avtobiografik filmini suratga oladi. Sovet hukumati filmni oʻzining murakkab mazmuni va oddiy xalq uchun emas, faqat yuqori tabaqa yoki tor doiradagi ziyolilar uchun degan sabab bilan qabul qilmaydi. Uni eng past — „uchinchi toifa“ga kiritib, faqat chekka hududlardagi kichik [[Kinoteatr|kinoteatrlar]] hamda ishchilar klublarida namoyish etilishiga ruxsat beradi. Rejissyorning soʻnggi sovet filmi — „&lt;nowiki/&gt;[[Stalker]]&lt;nowiki/&gt;“ (1979) aka-uka Arkadiy va Boris Strugatskiylarning „Yoʻl chetidagi piknik“ romani asosida suratga olingan. Filmni yaratish jarayoni juda ogʻir kechadi, tasvirga olingan plyonkaga notoʻgʻri kimyoviy ishlov berilishi oqibatida ochiq havodagi barcha tasvirlar yaroqsiz holga keladi. Bu muammolar sababli Tarkovskiyning operator Georgiy Rerberg bilan munosabatlari yomonlashadi va uning oʻrniga Aleksandr Knyazhinskiy taklif etiladi. Doimiy stresslar oqibatida 1978-yilning aprel oyida Tarkovskiy [[Infarkt|yurak xurujini]] (infarkt) boshdan kechiradi. Ushbu film [[Cannes kinofestivali|Cannes kinofestivalida]] Ekumenik hakamlar hayʼati mukofotiga sazovor boʻladi.

1979-yilning yozida Tarkovskiy [[Italiya|Italiyaga]] yoʻl oladi va oʻzining koʻp yillik doʻsti [[Tonino Guerra]] bilan birgalikda „Vaqt boʻylab sayohat“ (Tempo di viaggio) hujjatli filmini suratga oladi. 1980-yilda u [[Italiya|Italiyaga]] qayta tashrif buyuradi va ular „Nostalgiya“ filmi [[Ssenariy|ssenariysini]] hamkorlikda yakunlaydi. 1982-yilda suratga olish boshlanganda [[Mosfilm]] loyihadan voz kechgan, shuning uchun Tarkovski Italiya RAI kompaniyasidan moliyaviy yordam olgan. Film 1983-yilda [[Cannes kinofestivali|Cannes kinofestivalida]] FIPRESCI va Ekumenik hakamlar hayʼati mukofotlariga, shuningdek, [[Robert Bresson]] bilan birgalikda maxsus „Grand Prix du cinéma de création“ (Ijodiy kino bosh sovrini) mukofotiga sazovor boʻladi. Sovet rasmiylarining filmga „&lt;nowiki/&gt;[[Oltin palma|Oltin palma novdasi]]&lt;nowiki/&gt;“ berilishiga faol toʻsqinlik qilishi Tarkovskiyning [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSRga]] boshqa qaytmaslik va u yerda ishlamaslik haqidagi qarorini yanada mustahkamlaydi&lt;ref name=&quot;Wagstaff&quot;&gt;{{cite book |last=Wagstaff |first=Peter |title=Border Crossings: Mapping Identities in Modern Europe |publisher=Peter Lang |year=2004 |page=169 |isbn=978-3-03910-279-2}}&lt;/ref&gt;. Keyin u [[London|Londondagi]] [[Covent Garden|Qirollik operasi teatrida]] [[Claudio Abbado]] musiqiy rahbarligida „Boris Godunov“ operasini sahnalashtirgan.

1984-yil 10-iyulda [[Milan (shahar)|Milanda]] matbuot anjumanida Tarkovski [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSRga]] qaytmasligini, [[Gʻarbiy Yevropa|Gʻarbiy Yevropada]] qolishini eʼlon qilgan va oʻzini sovet dissidenti ([[Muxolifat|muxolifatchi]]) deb hisoblamasligini, biroq vataniga qaytgan taqdirda ijodiy erkinlikdan mahrum boʻlishi va ishsiz qolishini taʼkidlaydi&lt;ref name=&quot;NYT&quot;&gt;{{cite news |last=Goodman |first=Walter |date=1986-12-30 |title=Andrei Tarkovsky, Director and Soviet Emigre, Dies at 54 |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1986/12/30/obituaries/andrei-tarkovsky-director-and-soviet-emigre-dies-at-54.html |access-date=2020-12-19}}&lt;/ref&gt;. 1985-yil 28-avgustda [[Italiya|Italiyaning]] [[Latina|Latina shahridagi]] qochoqlar lagerida sovet qochoqi sifatida roʻyxatga olingan. Oxirgi filmi „Qurbonlik“ni 1985-yilda [[Shvetsiya|Shvetsiyada]], [[Ingmar Bergman|Ingmar Bergmanning]] koʻplab hamkorlari — jumladan operator [[Sven Nykvist]] ishtirokida suratga olgan. Film [[apokalipsis]] (dunyoning halokati), yaqinlashayotgan oʻlim, iymon va insoniyatning ehtimoliy najoti haqida bahs yuritadi. Film 1986-yilgi [[Cannes kinofestivali|Cannes kinofestivalida]] hakamlar hayʼatining Grand-prisi, FIPRESCI va Ekumenik hakamlar hayʼati mukofotlarini olgan. Tarkovskiy ogʻir xastalik tufayli marosimga kela olmagani va festival mukofotlarini uning oʻgʻli — kichik Andrey qabul qilib oladi.

Tarkovskiy kinoni „vaqt haykaltaroshligi“ deb atagan oʻzining shaxsiy kino nazariyasini ishlab chiqadi. Unga koʻra, kinoning oʻziga xos noyob xususiyati — insonning vaqt tuygʻusini aks ettirish va uni tasvirlarda muhrlashdir. Montajsiz, yaxlit kadrlar vaqtni real vaqt rejimida qayd etadi. Shu bois rejissyor uzoq davom etuvchi (uzun) kadrlardan keng foydalangan hamda bu orqali tomoshabinga vaqtning oʻtishi, yoʻqotilishi va bir lahzaning boshqasi bilan uzviy bogʻliqligini his ettirishga intilgan.

== Filmografiyasi ==

=== Badiiy filmlari ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Yil
! Film nomi
! Asl nomi
! Izoh
|-
| 1962
| „Ivanning bolaligi“
| ''Иваново детство''
| [[Venetsiya kinofestivali|Venetsiya kinofestivalida]] „&lt;nowiki/&gt;[[Oltin sher]]&lt;nowiki/&gt;“
|-
| 1966
| „&lt;nowiki/&gt;[[Andrei Rublev (film)|Andrey Rublyov]]&lt;nowiki/&gt;“
| ''Андрей Рублёв'' 
| [[Cannes kinofestivali|Cannes kinofestivalida]] FIPRESCI mukofoti (1969)
|-
| 1972
| „Solyaris“
| ''Солярис''
| [[Cannes kinofestivali|Cannes kinofestivalida]] hakamlar hayʼatining Grand-prisi
|-
| 1975
| „&lt;nowiki/&gt;[[Koʻzgu (film)|Koʻzgu]]&lt;nowiki/&gt;“
| ''Зеркало'' 
|
|-
| 1979
| [[„Stalker“]]
| ''Сталкер'' 
| [[Cannes kinofestivali|Cannes kinofestivalida]] Ekumenik hakamlar hayʼati mukofoti
|-
| 1983
| „Nostalgiya“
| ''Ностальгия'' 
| Italiyada, [[Cannes kinofestivali|Cannes kinofestivalid]]&lt;nowiki/&gt;a FIPRESCI va Ekumenik hakamlar hayʼati mukofotlari
|-
| 1986
| „Qurbonlik“
| ''Жертвоприношение'' 
| Shvetsiyada, [[Cannes kinofestivali|Cannes kinofestivalida]] Grand-pri, FIPRESCI va Ekumenik hakamlar hayʼati mukofotlari, [[BAFTA]]
|}

=== Qisqa metrajli va hujjatli filmlari ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Yil
! Film nomi
! Asl nomi
! Izoh
|-
| 1956
| „Qotillar“
| ''Убийцы'' 
| Talabalik qisqa filmi, [[Ernest Hemingway]] hikoyasi asosida
|-
| 1959
| „Bugun taʼtil boʻlmaydi“
| ''Сегодня увольнения не будет…''
| Televizion film
|-
| 1960
| „Yo‘l tekislaydigan mashina va skripka“
| ''Каток и скрипка''
| Diplom (bitiruv) ishi, Nyu-Yorkdagi talabalar kinofestivalida 1-mukofot
|-
| 1983
| „Vaqtdagi sayohat“
| ''Tempo di viaggio''
| Hujjatli film, [[Tonino Guerra]] bilan hammuallifda
|}

== Manbalar ==

{{manbalar}}

{{DEFAULTSORT:Tarkovskiy, Andrey}}

[[Turkum:4-aprelda tugʻilganlar]]

[[Turkum:1932-yilda tugʻilganlar]]

[[Turkum:1986-yilda vafot etganlar]]

[[Turkum:Sovet kinorejissyorlari]]</text>
      <sha1>b737v1v843tytmnp436epbvcgcfvfe0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Steve Harvey</title>
    <ns>0</ns>
    <id>816674</id>
    <revision>
      <id>6328498</id>
      <parentid>6277915</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:05:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328498</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61287" sha1="rkvdt8rxjfonncc1efcxtkhee6wad64" xml:space="preserve">{{For|the television show|Steve Harvey (talk show)}}

{{Shaxsiyat bilgiqutisi|ismi=Stiv Harvi|portret=SteveHarveyHWOFMay2013 (cropped).jpg|tavsif=S.Harvi 2013-yilda|bilimi=Glenville oʻrta maktabi|tugʻilgan paytidagi ismi=Broderik Stifen Harvi|tavallud sanasi=17.01.1957|tavallud joyi=Welch, gʻarbiy Virjinia,AQSH|kasbi=Teleboshlovchi, aktyor, qiziqchi, yozuvchi, postanovkachi rejissyor|faoliyat_yillari=1985–hozirgacha|turmush oʻrtogʻi=Marcia Harvey (1981—1994), Mary Shackelford (1996—2005), Marjorie Bridges (2007)|bolalari=7,&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |url=http://parade.com/340210/leahrozen/steve-harvey-on-success-and-his-hard-won-life-lessons-im-living-proof-you-can-reinvent-yourself/ |title=Steve Harvey on Success and His Hard-Won Life Lessons: &quot;I'm Living Proof You Can Reinvent Yourself&quot; |first=Leah |last=Rozen |date=3-oktabr 2014-yil |work=[[Parade (jurnal)|Parade]] |publisher=Athlon Media Group |access-date=23-oktabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt; Including [[Lori Harvey]]|mukofotlari=7 Daytime Emmy mukofoti, 2 Marconi mukofoti, 14 NAACP imij mukofoti, NAB Fame zali, gollivudda yulduz,Walk of Fame|sayt=steveharvey.com}}

'''Broderik Stiven Xarvi Sr''' (1957-yil 17-yanvarda tugʻilgan) — [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|amerika]]lik [[teleboshlovchi]], [[prodyuser]], [[aktyor]] va komediant. U ''&quot;Stiv Xarvining ertalabki shousi'' &quot;, &quot; ''Oilaviy janjal'' &quot;, &quot; ''Mashhurlar oilasi janjali &quot;,'' „[[Miss Universe|Koinot goʻzali]]“ tanlovi, &quot; ''Afrika oila janjali'' „ va“ hakamlik sudiga asoslangan sud komediyasi &quot;''Stiv'' kabi shoularga boshlovchilik qiladi..

Harvi oʻz faoliyatini komediyachi sifatida boshlagan. U 1980-yillarning boshlarida stend-up komediyasini ijro etdi va The WB - ''dagi Apollon'' va ''Stiv Xarvi'' shoularida [[Showtime]] dasturini olib bordi. Keyinchalik u &quot;Komediya ''qirollari'' „ gastrolida bosh rolni ijro etganidan keyin „ ''Komediyaning asl qirollari“'' filmida suratga tushdi. Uning soʻnggi stend-up i 2012-yilda boʻlgan.

Xarvi ''oilaviy janjal'' va ''mashhur oila janjalining'' boshlovchisi boʻlib, bu rolni 2010-yildan beri egallab turibdi. U shuningdek, ''Little Big Shots'', ''Little Big Shots Forever Young'' va ''Stiv Xarvining Fondome dasturlarini olib bordi'' . Muallif sifatida u toʻrtta kitob yozgan, jumladan 2009-yil mart oyida nashr etilgan ''“Xonimdek harakat qiling, erkak kabi oʻylang&quot;'' bestseller asari.

2017-yilda Xarvi oʻzining East 112 ishlab chiqarish kompaniyasi va boshqa turli korxonalarni oʻz ichiga olgan Stiv Harvey Global koʻngilochar kompaniyaga asos soldi. U ''Family Feud'' -ning Afrika versiyasini yoʻlga qoʻydi, shuningdek, Anthem Sports and Entertainment bilan birga HDNet -ni sotib olishga sarmoya kiritdi. U va uning rafiqasi Marjori,Stiv va Marjori Xarvi jamgʻarmasi asoschilaridir, qaysiki yoshlar taʼlimiga qaratilgan [[notijorat tashkilot]].

U yetti marta kunduzgi [[Emmy]] mukofoti sovrindori, ikki karra Marconi mukofoti sovrindori va turli nominatsiyalar boʻyicha 14 karra NAACP Image mukofoti sovrindori.

== Yoshligi ==
Broderik Stiven Xarvi Sr. 1957-yil 17-yanvarda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.tvguide.com/celebrities/steve-harvey/175436/|sarlavha=Steve Harvey|ish=[[TV Guide]]|qaralgan sana=21-dekabr 2015-yil|arxivsana=2015-12-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151222165258/http://www.tvguide.com/celebrities/steve-harvey/175436/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;eonline.com&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.eonline.com/news/615660/steve-harvey-breaks-down-crying-during-birthday-surprise-this-is-the-greatest-moment-i-ve-ever-had|sarlavha=Steve Harvey Breaks Down Crying During Birthday Surprise: This Is the Greatest Moment I've Ever Had|ism=Rebecca|muallif=Macatee|sana=16-yanvar 2015-yil|ish=E! Online}}&lt;/ref&gt; Gʻarbiy Virjiniyaning Uelch shahrida tugʻilgan va koʻmir konchisi Jessi Xarvi va Eloise Veraning oʻgʻli&lt;ref name=&quot;beverlyhillscourierstar&quot;/&gt; Uning ismi Broderik boʻlib, u &quot; ''Highway Patrol'' &quot; serialidagi aktyor Broderik Krouford sharafiga qoʻyilgan. Harvey bolaligida ogʻir duduqlanish muammosiga duch kelgan va oxir-oqibat uni yengib oʻtgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Johannes|ism=Lesley-Anne|sarlavha=Steve Harvey shared how he overcame his childhood stutter, and the internet's reaction is mixed|url=https://www.news24.com/parent/Child_7-12/Development/steven-harvey-shared-how-he-overcame-his-childhood-stutter-and-the-internets-reaction-is-mixed-20181108|kirish sanasi=27-oktabr 2021-yil|ish=Parent}}&lt;/ref&gt;.. Xarvining oilasi [[Cleveland|Klivlendga]], [[Ogayo]] shtatiga koʻchib oʻtdi, Sharqiy 112-koʻchada yasha bu koʻcha 2015-yilda Stiv Xarvi yoʻli nomini oldi&lt;ref name=&quot;Harvey Way&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Allard|ism=Sam|url=https://www.clevescene.com/news/cleveland-just-renamed-e-112th-st-steve-harvey-way-4479114|sarlavha=Cleveland Just Renamed E. 112th St. &quot;Steve Harvey Way&quot;|ish=Cleveland Scene|sana=16-yanvar 2015-yil|qaralgan sana=5-aprel 2022-yil}}&lt;/ref&gt; 1974-yilda Glenvill oʻrta maktabini tamomlagan&lt;ref name=&quot;Harvey Way&quot; /&gt;

Oʻrta maktabdan soʻng koʻp oʻtmay, u Kent shtat universiteti va [[Gʻarbiy Virjiniya]] universitetlarida oʻqidi va Omega Psi Phi birodarligining aʼzosi, lekin uni hech qachon tugatmagan&lt;ref name=&quot;beverlyhillscourierstar&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;yahoobio&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800424044/bio|sarlavha=Steve Harvey|ish=Yahoo! Movies|arxivurl=https://web.archive.org/web/20071217203714/http://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800424044/bio|arxivsana=December 17, 2007}}&lt;/ref&gt;. Garvi oʻzining erta hayoti va taʼlimdagi toʻsiqlarini yengib oʻtgani haqida gapirgan boʻlsa-da, u keyinchalik shunday deb tan oldi: „Bu mening hayotimni keskin pastga tushirdi va men bu darajani olmaganimdan afsusdaman“&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Leah Rozen|url=https://parade.com/340210/leahrozen/steve-harvey-on-success-and-his-hard-won-life-lessons-im-living-proof-you-can-reinvent-yourself/|sarlavha=Steve Harvey on Success and His Hard-Won Life Lessons: 'I'm Living Proof You Can Reinvent Yourself'|nashriyot=Parade.com|sana=3-oktabr 2014-yil|qaralgan sana=4-iyul 2022-yil}}&lt;/ref&gt;.

=== dastlabki faoliyat va komediya ===
Xarvi bokschi, avtoulovchi, sugʻurta sotuvchisi, gilam tozalovchi va pochta tashuvchisi boʻlgan&lt;ref name=&quot;beverlyhillscourierstar&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://bhcourier.com/family-feud-host-steve-harvey-hollywood-walk-fame-star/2013/05/13|sarlavha='Family Feud' Host Steve Harvey to Get Hollywood Walk of Fame Star|sana=15-may 2013-yil|ish=[[The Beverly Hills Courier]]|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131109194654/http://bhcourier.com/family-feud-host-steve-harvey-hollywood-walk-fame-star/2013/05/13|arxivsana=November 9, 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;yahoobio&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.mercurynews.com/2010/07/20/survey-says-15-minutes-with-steve-harvey/|sarlavha=Survey Says! 15 Minutes with Steve Harvey|ism=Jessica|muallif=Yadegaran|ish=The Mercury News|sana=20-iyul 2010-yil}}&lt;/ref&gt;. U birinchi marta 1985-yil 8-oktabrda Ogayo shtatining Klivlend shahridagi Hilarities Comedy Clubda stend-up komediyasini ijro etgan. 1980-yillarning oxirida Xarvi uch yil davomida uysiz edi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://people.com/tv/inside-steve-harveys-struggle-with-homelessness/|sarlavha=Living Out of His Car and Surviving on Bologna Sandwiches: Inside Steve Harvey's Struggle with Homelessness as He Tried to Make It as a Comedian|muallif=Strohm|ism=Emily|sana=25-may 2016-yil|ish=People.com|qaralgan sana=27-avgust 2019-yil}}&lt;/ref&gt;. U oʻzining 1976-yilgi [[Ford Motor Company|Ford]] mashinasida uxlagan qachonki mehmonxonaq bilan taʼminlanadigan teleloyihalarda ishtirok etmaganida va u yoqilgʻi quyish shoxobchalari yoki basseyn dushlarida dush qabul qilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Steve Harvey: I Was Homeless for Three Years|muallif=Triggs|ism=Charlotte|url=https://people.com/celebrity/steve-harvey-i-was-homeless-for-three-years/|ish=[[People (jurnal)|People]]|sana=3-oktabr 2013-yil|qaralgan sana=5-aprel 2022-yil}}&lt;/ref&gt;. Rich va Bekki Liss bu vaqt davomida Harviga gilam tozalash va sayyohlik agentligida kredit olish boʻyicha shartnoma tuzishda yordam berishdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Boedeker |first=Hal |date=23-yanvar 2013-yil |title=Steve Harvey sheds tears over generous Orlando supporters |work=Orlando Sentinel |url=https://www.orlandosentinel.com/entertainment/os-xpm-2013-01-23-os-steve-harvey-sheds-tears-over-orlando-supporters-20130123-story.html |access-date=5-aprel 2022-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20140927180452/http://articles.orlandosentinel.com/2013-01-23/entertainment/os-steve-harvey-sheds-tears-over-orlando-supporters-20130123_1_steve-harvey-travel-agency-tears |archive-date=27-sentabr 2014-yil}}&lt;/ref&gt;.

=== 1990–2009; Televizor va kinoga oʻtish ===
[[Fayl:Steve_Harvey_September_2008.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Steve_Harvey_September_2008.jpg/220px-Steve_Harvey_September_2008.jpg|thumb| Xarvi 2008-yil sentyabr oyida]]
Xarvi 1990-yil 16-aprelda Jonni Uokerning ikkinchi yillik milliy komediya qidiruvida finalist boʻlgan va natijada bu rolda Mark Karridan keyin ''Apollonda Itʼs Showtime koʻrsatuvi'' boshlovchisi sifatida uzoq vaqt ishlagan. Uning stend-up komediyachi sifatidagi muvaffaqiyati 1994-yilda qisqa muddatli [[American Broadcasting Company|ABC]] seriali “ ''Me and the Boys'' ”da bosh rolni ijro etishga olib keldi&lt;ref name=&quot;LASENT&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Williams |first=Kam |date=8-yanvar 2009-yil |title=Steve Harvey is 'Still Trippin' |work=[[Los Angeles Sentinel]] |url=https://lasentinel.net/steve-harvey-is-still-trippin.html |access-date=30-oktabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt; Keyinchalik u 1996-yildan 2002-yilgacha boʻlgan WB tarmogʻidagi ''The Steve Harvey Show'' shousida rol oʻynadi&lt;ref name=&quot;LASENT&quot; /&gt; Ommabop boʻlsa-da, shou hech qachon afrika-amerikalik hamjamiyatdan tashqarida tanqidiy eʼtirofga erisha olmadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Steve Harvey- Biography|url=https://movies.yahoo.com/person/steve-harvey/biography.html|ish=[[Yahoo! Movies]]|qaralgan sana=24-iyun 2013-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130303145753/http://movies.yahoo.com/person/steve-harvey/biography.html|arxivsana=March 3, 2013}}&lt;/ref&gt;.

1997-yilda Xarvi oʻz ishini stend-upda davom ettirdi va [[Cedric the Entertainer|Sedrik the Entertainer]], DL Xughley va [[Bernie Mac|Berni Mac]] bilan birga „Kings of Comedy“ gastrollarida qatnashdi. Tur birinchi yili 18 million dollar, ikkinchi yili esa 19 million dollar yigʻib, tarixdagi eng yuqori daromad keltiruvchi komediya gastrollariga aylandi&lt;ref name=&quot;LVSKings&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Baird |first=Kirk |date=3-noyabr 2000-yil |title=Kings of the Road: Original lineup of comic stars brings lengthy tour to MGM Grand |work=Las Vegas Sun |url=https://lasvegassun.com/news/2000/nov/03/kings-of-the-road-original-lineup-of-comic-stars-b/ |access-date=30-oktabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;. Komediya aktyori keyinchalik Spike Li tomonidan ''&quot;Komediyaning asl qirollari&quot;'' nomli filmida birlashtiriladi&lt;ref name=&quot;NTDayCedric&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Daniels |first=Karu F. |date=13-iyun 2019-yil |title='King of Comedy' Cedric The Entertainer not worried about returning to stand-up comedy in era of political correctness, eyes on Broadway return |work=New York Daily News |url=https://www.nydailynews.com/entertainment/ny-cedric-the-entertainer-political-correctness-kings-theatre-broadway-20190613-4w6wf3wt6bca7otmd5cmyorxcq-story.html |access-date=30-oktabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;. Bu nom 2003-yildan 2005-yilgacha The WB tarmogʻida efirga uzatilgan komediya va estrada telekoʻrsatuvining nomi sifatida ham ishlatilgan (keyinchalik ''Stiv Xarvining Big Time Challenge'' deb nomlangan)&lt;ref name=&quot;ENWSONline&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Finn |first=Natalie |date=11-may 2017-yil |title=The Determined Rise of Steve Harvey: From Homeless Stand-Up Comic to $100 Million TV Machine Who Doesn't Have Time for an Ambush |work=E! News |url=https://www.eonline.com/news/850582/the-determined-rise-of-steve-harvey-from-homeless-stand-up-comic-to-100-million-tv-machine-who-doesn-t-have-time-for-an-ambush |access-date=30-oktabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;.

Xarvi 2000-yildan beri ''Stiv Xarvi ertalabki shou dasturining'' boshlovchisi&lt;ref name=&quot;ABStar&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Willis |first=Kiersten |date=9-oktabr 2019-yil |title='Steve Has Been Replaced': The Surprising Person Who Could Wind Up Taking Over for Steve Harvey on the Radio |work=Atlanta Black Star |url=https://atlantablackstar.com/2019/10/09/steve-has-been-replaced-the-surprising-person-who-could-wind-up-taking-over-for-steve-harvey-on-the-radio/ |access-date=31-oktabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;. U dastlab Radio One Inc. orqali 2000-yil sentyabridan 2005-yil mayigacha maqola sotgan. 2019-yildan boshlab shou Qoʻshma Shtatlar efirga uzatildi&lt;ref name=&quot;ABStar&quot; /&gt;

U 2003-yilda ''&quot;Jangli vasvasalar&quot;'' filmida kichik Kuba Guding va [[Beyoncé|Beyons Noulz]] bilan birga suratga tushgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Brown |first=Scott |date=18-sentabr 2003-yil |title=The Fighting Temptations |work=[[Entertainment Weekly]] |url=https://ew.com/article/2003/09/18/fighting-temptations-3/ |access-date=5-aprel 2022-yil}}&lt;/ref&gt;. Oʻsha yili u &quot; ''Sevgi qimmat emas'' &quot; filmida Klarens Jonson rolini oʻynadi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Thomas |first=Kevin |date=12-dekabr 2013-yil |title=Fresh insights bring added value to 'Love Don't Cost a Thingʻ |work=The Los Angeles Times |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2003-dec-12-et-thomas12-story.html |access-date=31-oktabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;. 2004-yilda „ ''Jonson oilaviy taʼtil'' „ va ''“Sizga xizmat qilindi“'' filmlarida rol oʻynagan; va 2005-yilda u “ ''Racing Stripes'' ” filmida Buzzning ovozi sifatida ishtirok etdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Lemire |first=Christy |date=11-yanvar 2005-yil |title=Sweet 'Racing Stripes' comes up short |work=Today |url=https://www.today.com/popculture/sweet-racing-stripes-comes-short-wbna6813460 |access-date=30-oktabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;.

2006-yilda Xarv iushbu stent uplarni ni ommaga taqdim etdi maxsus ''Stiv Xarvi: Sayohat qilmang.'' ''.'' ''.'' ''U Hali Men bilan birga emas'' rejissyori Leslie Small. Maxsus film MegaFestda Xarvi shou davomida haqoratli soʻzlarni ishlatmagan holda suratga olingan. Xarvi 2008-yil 17-20-yanvar kunlari [[Lake Buena Vista|Florida shtatidagi Buena Vista koʻlidagi]] [[Walt Disney World koʻngilochar majmui|Walt Disney World Resort mehmonxonasida]] boʻlib oʻtgan oʻsmirlarga qaratilgan shaxsiy va kasbiy boyitish tadbiri boʻlgan Disney Dreamers Akademiyaga boshlovchilik qilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.disneydreamersacademy.com/?int_cmp=SOC-intDPFY12Q1DisneyDreamersAcademy31-01-12@0002|sarlavha=With Steve Harvey|ish=Disney Dreamers Academy|qaralgan sana=10-iyun 2015-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131218154211/https://www.disneydreamersacademy.com/?int_cmp=SOC-intDPFY12Q1DisneyDreamersAcademy31-01-12@0002|arxivsana=December 18, 2013}}&lt;/ref&gt;.

Xarvi 2009-yilda &quot; ''Xonim kabi harakat qiling, erkak kabi oʻylang'' &quot; kitobini chiqardi. Kitob erkaklarning ayollar va munosabatlar haqida qanday fikrda ekanligi haqida&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Gillette |first=Amelie |date=6-fevral 2009-yil |title=Act Like A Lady, Think Like Steve Harvey |work=The AV Club |url=https://www.avclub.com/act-like-a-lady-think-like-steve-harvey-1798215732 |access-date=5-aprel 2022-yil}}&lt;/ref&gt;. Kitobga asoslangan 2012-yilda suratga ''olingan “Odam kabi oʻylang'' ” filmi bu kitobdagi tanishuv boʻyicha maslahat olgan qahramonlar tasvirlangan romantik komediya ansamblidir&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Saltz |first=Rachel |date=19-aprel 2012-yil |title='Think Like a Man' Brings Steve Harvey's Book to Life |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2012/04/20/movies/think-like-a-man-brings-steve-harveys-book-to-life.html |access-date=5-aprel 2022-yil}}&lt;/ref&gt;. Qattiq muqovali versiya ''[[The New York Times]]'' bestseller roʻyxatida 64 hafta saqlandi, shu haftalarning 23 tasi 1-oʻrinda&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Amodio |first=Joseph V. |date=12-aprel 2012-yil |title='Think Like a Man' is now a movie |work=Newsday |url=https://www.newsday.com/entertainment/movies/think-like-a-man-is-now-a-movie-1.3657448 |access-date=31-oktabr 2019-yil |archive-date=2019-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191031050316/https://www.newsday.com/entertainment/movies/think-like-a-man-is-now-a-movie-1.3657448 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

=== 2010–2016; ''Oilaviy janjal'' va boshqa tashabbuslar ===
[[Fayl:Steve_Harvey,_April_6,_2010.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/16/Steve_Harvey%2C_April_6%2C_2010.jpg/220px-Steve_Harvey%2C_April_6%2C_2010.jpg|thumb| Xarvi 2010-yil aprel oyida oʻzining radio shousini oʻtkazdi]]
Harvey 2010-yil sentabrida ''Family Feud dasturini'' oʻtkaza boshladi&lt;ref name=&quot;beverlyhillscourierstar&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.nexttv.com/news/steve-harvey-host-family-feud-36024|sarlavha=Steve Harvey to host ''Family Feud''|muallif=Albiniak|ism=Paige|sana=21-yanvar 2010-yil|ish=Broadcasting &amp; Cable|nashriyot=NextTV|qaralgan sana=5-aprel 2022-yil}}&lt;/ref&gt; Shou Xarvi orqali yaxshilangan reytinglarini koʻrdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.nexttv.com/news/looking-reach-women-daytime-tv-syndication-solid-alternative-113793|sarlavha=Looking to Reach Women in Daytime TV? Syndication Is a Solid Alternative|ish=Broadcasting &amp; Cable|sana=7-noyabr 2012-yil|nashriyot=NextTV|qaralgan sana=5-aprel 2022-yil}}&lt;/ref&gt; va u ketma-ket ishlaganlik uzunligi boʻyicha bugungi kunga qadar har bir oldingi ''Feud'' mezbonlaridan oʻzib ketdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.nexttv.com/news/exclusive-thorny-negotiations-renew-steve-harvey-coming-down-wire-146151|sarlavha=Exclusive: Thorny Negotiations to Renew 'Steve Harvey' Coming Down to Wire|muallif=Albiniak|ism=Paige|ish=Broadcasting &amp; Cable|nashriyot=NextTV|sana=2-dekabr 2015-yil|qaralgan sana=5-aprel 2022-yil}}&lt;/ref&gt;. Xarvi shuningdek, mashhurlar oʻzlarining sevimli xayriya jamgʻarmalariga 25 000 dollargacha xayriya qilish imkoniyati uchun raqobatlashadigan ''Celebrity Family Feud'' -ga boshlovchilik qiladi. Shou yozda [[American Broadcasting Company|ABC]] telekanalida namoyish etiladi&lt;ref&gt;{{pres-reliz manbasi|url=https://abc.com/shows/celebrity-family-feud/news/updates/celebrity-contestants-announced-for-celebrity-family-feud-06052015|title=Celebrity Contestants Announced for &quot;Celebrity Family Feud&quot;|publisher=ABC|last=Dove|first=Steve|date=5-iyun 2015-yil|accessdate=5-aprel 2022-yil}}&lt;/ref&gt;.

2012-yil 2-avgust kuni Xarvi Las-Vegasdagi MGM Grand koʻrgazmasida oʻzining soʻnggi stend-upini ijro etib, stend-up komediyachi sifatida 27 yillik faoliyatini yakunladi. Ikki soat davom etgan spektakl har bir koʻrish uchun toʻlov orqali jonli efirga uzatildi.{{Quote box|ushbu final shouga boradigan soʻnngi 27 yil davomida stend up bilan shugʻullanadigan ajoyib sayohat boʻldi va men sahnada turib oʻtgan yillar haqida oʻylaganimdan keyin muhlislargan yetarlicha rahmat aytolmayman.|align=}} Oʻsha yili, Xarvi Endemol tomonidan ishlab chiqarilgan va [[Chikago|Chikagodagi]] [[NBC]] minorasida NBCUniversal Television Distribution tomonidan tarqatilgan oʻz-oʻzidan sindikatlangan tok-shouni debyut qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.suntimes.com/11240060-460/new-steve-harvey-tv-show-coming-to-chicago-studio.html|sarlavha=New 'Steve Harvey' TV show coming to Chicago studio|ish=[[Chicago Sun-Times]]|nashriyot=[[Sun-Times Media Group]] ([[Wrapports LLC]])|sana=12-mart 2012-yil|qaralgan sana=18-sentabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt;.

2013-yilda Xarvi kunduzgi Emmy mukofotiga nomzod boʻlgan birinchi qoʻshaloq boshlovchi boʻlib, u ham eng yaxshi tok-shou boshlovchisi va hamda ajoyib oʻyin shou boshlovchisi nominatsiyalarini qoʻlga kiritdi&lt;ref name=&quot;AVCFunderdome&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Steve Harvey's Funderdome |work=ABC |url=https://abc.com/shows/steve-harveys-funderdome/cast/steve-harvey |access-date=30-oktabr 2019-yil |archive-date=30-oktabr 2019-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20191030213633/https://abc.com/shows/steve-harveys-funderdome/cast/steve-harvey |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. U [[Hollywood „Shon-shuhrat xiyoboni“|Hollywood shon-shuhrat xiyobonida]] yulduz bilan ham taqdirlangan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=15-may 2013-yil |title=Steve Harvey's pals celebrate his star on Walk of Fame |work=USA Today |url=https://www.usatoday.com/story/life/people/2013/05/13/steve-harvey-hollywood-walk-of-fame-star/2156617/ |access-date=31-oktabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;. Keyingi yili Xarvi „Delightful“ nomli yangi tanishuv veb-saytini ishga tushirdi. Bu Xarvi hamda IAC bilan qoʻshma korxona boʻlib, sayt uchun maqolalar va videolarni taqdim etadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.forbes.com/sites/jeffbercovici/2014/10/09/steve-harvey-launches-delightful-help-women/|sarlavha=Steve Harvey Launches A Site To Help Women 'Become More Dateable'|ism=Jeff|muallif=Bercovici|sana=9-oktabr 2014-yil|ish=Forbes}}&lt;/ref&gt;.

2015-yil dekabr oyida Xarvi [[Las Vegas|Las-Vegasda]] [[Miss Universe 2015|“Koinot goʻzali 2015]] ” boshlovchilik qildi. Yakuniy natijalarni eʼlon qilar ekan, u xatoga yoʻl qoʻyib, birinchi ikkinchi oʻrinni egallagan Miss Kolumbiyani (Ariadna Gutierrez) gʻolib deb atadi. U toj kiyganidan bir necha daqiqa oʻtgach, Xarvi natijalarni notoʻgʻri oʻqiganini va Miss Filippin (Pia Vurtzbax) haqiqiy Koinot goʻzali ekanligini eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Stelter |first=Brian |date=21-dekabr 2015-yil |title=Steve Harvey mistakenly crowns the wrong Miss Universe 2015 |work=[[CNN Money]] |url=https://money.cnn.com/2015/12/20/media/miss-universe-steve-harvey-mistake/index.html |access-date=21-dekabr 2015-yil |archive-date=2022-10-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221025125533/https://money.cnn.com/2015/12/20/media/miss-universe-steve-harvey-mistake/index.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. U [[Twitter|Vurtzbaxdan]] maydon oldidada uzr soʻradi va keyin ikkala ishtirokchidan ham uzr soʻradi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Hegina |first=Aries Joseph |date=21-dekabr 2015-yil |title=Steve Harvey apologizes for Miss Universe mix-up; misspells PH, Colombia |work=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=http://lifestyle.inquirer.net/217010/steve-harvey-apologizes-for-miss-universe-mix-up-misspells-ph-colombia |access-date=21-dekabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=21-dekabr 2015-yil |title=Watch: Host says sorry to Pia Wurtzbach over mix-up |work=[[ABS-CBNnews.com]] |publisher=[[ABS-CBN Corporation]] |url=http://news.abs-cbn.com/lifestyle/12/21/15/watch-host-says-sorry-to-pia-wurtzbach-over-mix-up |access-date=21-dekabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Host Steve Harvey Botches Miss Universe Announcement|url=https://www.nbcnews.com/pop-culture/pop-culture-news/host-steve-harvey-botches-miss-universe-announcement-n483586|sana=December 21, 2015|ish=NBC News|qaralgan sana=21-dekabr 2015-yil}}&lt;/ref&gt;. Xarvi, shuningdek, 2017-yilning 30-yanvarida Filippinda boʻlib oʻtgan “Koinot goʻzali-2016 ” tanloviga boshlovchilik qildi va “Koinot [[Miss Universe|goʻzali” tashkilotiga]] oʻzi oʻtkazgan soʻnggi “koinot goʻzali” tanlovida sodir boʻlgan voqea uchun Filippinliklardan shaxsan uzr soʻrashni istayotganini aytdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=29-iyul 2016-yil |title=Steve Harvey will host Miss Universe in PH |work=[[ABS-CBN News]] |url=http://news.abs-cbn.com/life/07/29/16/steve-harvey-will-host-miss-universe-in-ph |access-date=30-iyul 2016-yil}}&lt;/ref&gt;. U 2017-yil 26-noyabrda Las-Vegasda boʻlib oʻtgan “Koinot goʻzali-2017”, 2018-yil 17-dekabrda [[Tailand|Tailandda]] oʻtkazilgan “Koinot goʻzali-2018 ” tanlovi, 2019-yil 8-dekabrda [[Atlanta|Jorjiya shtatining Atlanta shahrida]] boʻlib oʻtgan “Koinot goʻzali- 2019 ” tanlovida boshlovchi sifatida qatnashdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Petski |first=Denise |date=31-iyul 2018-yil |title=Miss Universe 2018 Heads To Thailand With Steve Harvey Returning As Host |language=inglizcha |work=Deadline Hollywood |url=https://deadline.com/2018/07/miss-universe-pageant-2018-date-location-steve-harvey-returning-as-host-1202436544/ |access-date=31-iyul 2018-yil}}&lt;/ref&gt;. va 2021-yil 13-dekabrda [[Isroil|Isroilda]] boʻlib oʻtadigan [[Miss Universe 2021|&quot;Koinot goʻzali 2021]] ” tanlovi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=21-iyul 2021-yil|sarlavha=70th 'Miss Universe' contest set for resort city of Eilat|url=https://www.jns.org/70th-miss-universe-contest-set-for-resort-city-of-eilat/|kirish sanasi=13-dekabr 2021-yil|ish=[[JNS.org]]}}&lt;/ref&gt; ni ham oʻtkazdi.

2016-yil yanvar oyida Xarvi &quot; ''Oila janjali'' &quot; epizodini yozib boʻlgandan soʻng tomoshabinlar oldida motivatsion nutq soʻzladi. Nutqning mavzusi tugʻma qobiliyatli odamlar haqida edi. U sovgʻalarni quchoqlab, qoyadan sakrash va sizga yordam berish uchun parashyutga (oʻsha sovgʻalar) tayanishga ishora qiladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Acuna |first=Kirsten |date=26-yanvar 2016-yil |title=The one thing every successful person needs to do, according to Steve Harvey |work=Business Insider |url=https://www.businessinsider.com/steve-harvey-every-successful-person-has-to-jump-2016-1 |access-date=31-oktabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;. Bu nutq Harvey tomonidan 2016-yilda chop etilgan ''Leap: Moʻl-koʻl hayotingizga erishish uchun imon sakrashini olib boring'' kitobi uchun turtki boʻldi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Tee |first=Erik |date=30-noyabr 2016-yil |title=Jump with Steve Harvey by Winning His Latest Book |work=107 JAMZ |url=https://107jamz.com/jump-with-steve-harvey-by-winning-his-latest-book-video/ |access-date=31-oktabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;

2016-yil oktabr oyida Xarvi Fox ''uchun Apollonda Showtime-ning'' ikkita jonlanish maxsus dasturini oʻtkazishini eʼlon qilidi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Holloway |first=Daniel |date=12-oktabr 2016-yil |title=Steve Harvey to Host 'Showtime at the Apolloʻ Revival on Fox |language=inglizcha |work=Variety |url=https://variety.com/2016/tv/news/steve-harvey-to-host-showtime-at-the-apollo-revival-on-fox-1201886943 |access-date=24-noyabr 2017-yil}}&lt;/ref&gt;. 2016-yil noyabr oyida ''Stiv Xarvi'' tok-shousi bekor qilindi va Xarvi IMG bilan [[Los-Anjeles|Los-Anjelesda]] NBCUniversal bilan yangi sindikatlashtirilgan tok-shou ishlab chiqarish boʻyicha kelishuvga rozi ekanligini e’lon qilindi. ''Stivning'' yangi seriyasi 2017-yil sentabrida premyerasi boʻlib oʻtdi va avvalgi dasturning inson qiziqishlari mavzulariga koʻproq eʼtibor qaratganidan farqli oʻlaroq, koʻproq mashhur va komediyaga yoʻnaltirilgan formatga ega, deb taʼriflangan edi. Yangi seriyani osonlashtirish uchun Xarvining radio shousi va &quot; ''Oila janjali'' &quot; ni ishlab chiqarish LA ga koʻchirildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Andreeva|ism=Nellie|sarlavha=Steve Harvey To End Daytime Talk Show, Launch New One With IMG &amp; NBCU|url=https://deadline.com/2016/11/steve-harvey-daytime-talk-show-end-new-show-img-nbcu-1201852895/|ish=Deadline Hollywood|sana=11-noyabr 2016-yil|qaralgan sana=11-noyabr 2016-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;philly-newsteve&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Roberts |first=Kimberly C. |title=Steve Harvey returns to daytime with new look, new vibe |work=[[Philadelphia Tribune]] |publisher=[[Tronc]] |location=[[Philadelphia]] |url=https://www.phillytrib.com/entertainment/steve-harvey-returns-to-daytime-with-new-look-new-vibe/article_7b588b7d-0988-55ee-bcb9-d0c9981d578b.html |access-date=6-sentabr 2017-yil |issn=0746-956X |archive-url=https://web.archive.org/web/20210425164834/https://www.phillytrib.com/entertainment/steve-harvey-returns-to-daytime-with-new-look-new-vibe/article_7b588b7d-0988-55ee-bcb9-d0c9981d578b.html |archive-date=2021-04-25 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Xarvi 2016-yilda boshlangan ''Little Big Shots'' seriyasining ham muallifidir; ijrochi prodyuserlar - Harvey va [[Ellen DeGeneres]] &lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Kenneally |first=Tim |date=9-may 2015-yil |title=Ellen DeGeneres-Steve Harvey Variety Show 'Little Big Shots' Ordered by NBC |work=The Wrap |url=https://www.thewrap.com/ellen-degeneres-steve-harvey-variety-show-little-big-shots-ordered-by-nbc/ |access-date=11-noyabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;. Serialda bolalar iqtidorini namoyish etayotgani va Xarvi bilan suhbatga kirishayotgani tasvirlangan. U 2019-yilgacha koʻrsatuvni olib bordi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Rrance |first=Lisa Respers |date=14-may 2019-yil |title=Melissa McCarthy is replacing Steve Harvey on 'Little Big Shots' |work=CNN Entertainment |url=https://www.cnn.com/2019/05/14/entertainment/melissa-mccarthy-steve-harvey/index.html |access-date=11-noyabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;

=== 2017-yildan hozirgi kungacha; Stiv Xarvi Global ===
Xarvi 2017-yilda oʻzining barcha bizneslarini Stiv Harvey Global (SHG) ostida birlashtirgan&lt;ref name=&quot;ABBusi&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Bridge |first=Sam |date=18-oktabr 2019-yil |title='Busiest man in Hollywood' to attend Sharjah book fair |work=Arabian Business |url=https://www.arabianbusiness.com/media/430538-busiest-man-in-hollywood-to-attend-sharjah-book-fair |access-date=31-oktabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;. SHG ostidagi brendlar qatoriga Harveyning raqamli kontent, filmlar va televideniyeni ishlab chiqishda foydalaniladigan ichki ishlab chiqarish kompaniyasi East One Twelve kiradi. Kompaniya, shuningdek, ''Family Feud'' ning xalqaro versiyalari uchun huquqlarga ega,&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Tlhankane |first=Mompati |date=18-oktabr 2019-yil |title=Harvey, Botswana collaboration bears fruit |work=Mmegionline |url=https://www.mmegi.bw/index.php?aid=83140&amp;dir=2019/october/18 |access-date=31-oktabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt; qaysi shouning Afrika versiyasi 2020-yilda boshlanishi eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://deadline.com/2019/08/steve-harvey-family-feud-africa-south-africa-ghana-fremantle-1202704304/|sarlavha=Steve Harvey To Launch and Host 'Family Feud' In Africa|muallif=Ramos|ism=Dino-Ray|sana=26-avgust 2019-yil|ish=Deadline Hollywood|qaralgan sana=27-avgust 2019-yil}}&lt;/ref&gt; U 2017-yilda “Qum va ruh” festivalini ham boshlagan. Tadbir har yili oʻtkaziladi va unda jonli musiqa, komediya va Harvey va uning rafiqasi Marjori bilan savol-javoblar sessiyasi mavjud&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Magee |first=Ny |date=10-avgust 2019-yil |title=Steve Harvey Gets Excited About Sand and Soul Festival While Vacationing with Wife and Stepdaughter |work=Eurweb |url=https://eurweb.com/2019/08/10/steve-harvey-gets-excited-about-sand-and-soul-festival-while-vacationing-with-wife-and-stepdaughter/ |access-date=31-oktabr 2019-yil |archive-date=2022-10-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221025131034/https://eurweb.com/2019/08/10/steve-harvey-gets-excited-about-sand-and-soul-festival-while-vacationing-with-wife-and-stepdaughter/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. U shuningdek, qizi Morgan Xotorn va kuyovi Karim Xotorn boshchiligidagi Harvey Events maxsus tadbirlar kompaniyasini ham ishga tushirdi. U 2018-yilda Atlantadagi FroRibbean Fest kabi tadbirlarni ishlab chiqdi&lt;ref name=&quot;RGevents&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=2-oktabr 2018-yil |title=Steve Harvey Events Debuts Atlanta's Massively Successful FroRibbean Fest |work=The Resource Guide |url=https://theresourceguild.com/2018/10/02/steve-harvey-events-debuts-froribbean-fest/ |access-date=31-oktabr 2019-yil |archive-date=2022-10-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221025125533/https://theresourceguild.com/2018/10/02/steve-harvey-events-debuts-froribbean-fest/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

2017-yilda Xarvi Fox uchun Tayms-skverdan Yangi yil bayramini oʻtkazishni boshladi (uning tok-shousi kabi, IMG bilan hamkorlikda ishlab chiqariladi)&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Fox Swaps Pitbull for Steve Harvey on New Year's Eve |language=inglizcha |work=The Hollywood Reporter |url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/fox-swaps-pitbull-steve-harvey-new-years-eve-1059096/ |access-date=18-noyabr 2017-yil}}&lt;/ref&gt;. Efirga ikki kun qolganda, Xarvi Nyu-York shtatiga tayinlangan edi, shuning uchun u Keven Undergaro va Mariya Menunos oʻrtasidagi maxsus toʻyni oʻtkazishi mumkin edi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Kiefer |first=Halle |title=Maria Menounos Got Married on Live TV on NYE With Steve Harvey Officiating |work=Vulture |url=https://www.vulture.com/2018/01/steve-harvey-performed-maria-menounos-live-nye-wedding.html |access-date=2-yanvar 2018-yil}}&lt;/ref&gt;. Maxsus koʻrsatuv Foxning shu kungacha eng koʻp koʻrilgan Yangi yil kechasi boʻldi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Ramos |first=Dino-Ray |date=1-yanvar 2018-yil |title=ABC 'New Year's Rockin' Eve' Dominates Final Night Of 2017 Primetime, Ratings Jump For Fox's NYE With Steve Harvey |work=Deadline Hollywood |url=https://deadline.com/2018/01/abc-new-years-rockin-eve-fox-steve-harvey-ryan-seacrest-mariah-carey-ratings-2017-1202234115/ |access-date=2-yanvar 2018-yil}}&lt;/ref&gt;.

2018-yil oxirida Xarvi yillik N 8-FL sharafiga mezbon boʻlishi eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://nflcommunications.com/Pages/STEVE-HARVEY-TO-HOST-NFL-HONORS.aspx|sarlavha=Steve Harvey To Host NFL Honors|ish=NFL Communications}}&lt;/ref&gt;. Xarvining soʻzlariga koʻra, u oʻzining birinchi monologida „Mendan shouni olib borishimni soʻrashingga qancha vaqt kerak boʻldi?“, deb aytishgacha boʻlgan taqdirda, u bir muncha vaqt faxriy yorliqlarni oʻtkazmoqchi boʻlgan. Keyingi mavsumda u 9-yillik shouni oʻtkazish uchun qaytib keldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Caron|ism=Emily|sarlavha=Steve Harvey to host NFL Honors awards show in Atlanta|url=https://www.si.com/nfl/2019/01/15/steve-harvey-nfl-honors-awards-show-host-2019|kirish sanasi=25-yanvar 2021-yil|ish=Sports Illustrated}}&lt;/ref&gt;.

2019-yilda Xarvi Vault nomli oʻquv markazi ishga tushirilishini eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=4-mart 2019-yil |title=Steve Harvey Announces New Platform VAULT (press release) |work=Broadway World |url=https://www.broadwayworld.com/bwwtv/article/Steve-Harvey-Announces-New-Platform-VAULT-20190304 |access-date=31-oktabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;. U Los-Anjelesda boʻlib oʻtgan birinchi Vault konferensiyasida ham soʻzga chiqdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=13-may 2019-yil |title=Irony? Steve Harvey Hosting Business Success Conference One Week After Losing 2 Jobs |work=Radar Online |url=https://radaronline.com/exclusives/2019/05/steve-harvey-business-conference-losing-2-jobs-2/ |access-date=31-oktabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;. U, shuningdek, Anthem Sports &amp;amp;amp; Entertainment bilan birga HDNetni egallashga sarmoya kiritdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Hayes |first=Dade |date=9-sentabr 2019-yil |title=Steve Harvey Joins Anthem Takeover Of Formerly Mark Cuban-Owned Cable Networks |work=Deadline Hollywood |url=https://deadline.com/2019/09/steve-harvey-joins-anthem-takeover-of-formerly-mark-cuban-owned-cable-networks-1202730025/ |access-date=11-noyabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;.

2022-yil yanvar oyida Xarvi ABC telekanalida hakamlik sudiga asoslangan ''sudya Stiv Xarvi'' komediyasini oʻtkaza boshladi. 

2022-yilgi [[Xalqaro baxt kuni|Xalqaro baxt kunida]] Xarvi ([[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]] va Vatikan pavilyonlari nomidan) Dubayda Expo 2020 davomida baxt va din oʻrtasidagi munosabatlar haqida suhbat oʻtkazdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.virginradiodubai.com/trending/entertainment-news/steve-harvey-declares-anything-is-possible-on-expo-stage/|sarlavha=STEVE HARVEY DECLARES 'ANYTHING IS POSSIBLE' ON EXPO STAGE|ish=Virgin Radio Dubai}}&lt;/ref&gt;.

== Bahslar ==

=== Siyosat ===
2011-yil avgust oyida Xarvi oʻzining radio shousida Kornel Uest va Tavis Smaylini prezident [[Barack Obama|Barak Obamani]] tanqid qilgani uchun &quot;Tom amaki &quot; deb atagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://thegrio.com/2011/08/10/steve-harvey-cornel-west-tavis-smiley-are-uncle-toms/#13768994090191&amp;386px|sarlavha=Steve Harvey: Cornel West, Tavis Smiley are 'Uncle Toms'|ism=Deron|muallif=Dalton|sana=10-avgust 2011-yil|ish=The Grio|qaralgan sana=19-avgust 2013-yil}}&lt;/ref&gt;. Keyinchalik Xarvi bu iborani qoʻllagani uchun uzr soʻradi, lekin West va Smileyni tanqid qildi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Capehart |first=Jonathan |date=16-avgust 2011-yil |title=Smiley 'allergic' to my poverty tour reaction |work=The Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/blogs/post-partisan/post/smiley-allergic-to-my-poverty-tour-reaction/2011/03/04/gIQAziPwJJ_blog.html |access-date=5-noyabr 2017-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.greanvillepost.com/2014/05/26/where-does-steve-harvey-get-off-calling-tavis-smiley-and-cornel-west-uncle-toms/|sarlavha=Where does Steve Harvey get off calling Travis Smiley and Cornel West &quot;Uncle Toms&quot;?|ish=The Greanville Post|sana=26-may 2014-yil|qaralgan sana=5-noyabr 2017-yil|arxivsana=2020-03-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200317172103/https://www.greanvillepost.com/2014/05/26/where-does-steve-harvey-get-off-calling-tavis-smiley-and-cornel-west-uncle-toms/}}&lt;/ref&gt;. 2017-yil yanvarida Xarvi oʻsha paytdagi prezident etib saylangan [[Donald Trump|Donald Tramp]] bilan uchrashish qarori uchun tanqidlarga uchradi. U oʻz qarorini himoya qilib, bu ijobiy oʻzgarishlarga yordam berishini taʼkidladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.essence.com/celebrity/steve-harvey-wont-attend-2017-inauguration|sarlavha=Steve Harvey: 'I Won't Be At Anybody's Inauguration Because My Wife Said Noʻ|sana=15-yanvar 2017-yil|ism=Rachaell|muallif=Davis|ish=Essence|nashriyot=[[Time Inc.]]|qaralgan sana=21-may 2017-yil}}&lt;/ref&gt;.

=== Osiyolik erkaklar haqida irqiy sharhlar ===
2017-yil yanvar oyida Stiv ''Xarvi osiyolik erkaklar haqida Stiv Xarviga'' hazil qilib, har qanday oq yoki qora tanli ayol kishi bilan uchrashishni xohlaydi, degan fikrni masxara qildi. — Kechirasiz, sizga osiyolik erkaklar yoqadimi? «Yoʻq, rahmat», dedi. U soʻzini davom ettirdi: “Men hatto Xitoy taomlarini ham yoqtirmayman”&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Steve Harvey under fire for making jokes about Asian men |work=New York Daily News |url=http://www.nydailynews.com/entertainment/tv/steve-harvey-fire-making-jokes-asian-men-article-1.2944619 |access-date=16-yanvar 2017-yil}}&lt;/ref&gt;. Bu soʻzlar osiyolik amerikaliklar, jumladan [[Nyu York (shtat)|Nyu-York]] siyosatchilari va ''Fresh Off the Boat'' muallifi Eddi Xuanning tanqidiga uchradi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Schapiro |first=Rich |date=14-yanvar 2017-yil |title=Steve Harvey in hot water with Asian-American New York lawmakers |work=New York Daily News |url=http://www.nydailynews.com/new-york/steve-harvey-hot-water-asian-american-n-y-lawmakers-article-1.2946405 |access-date=5-noyabr 2017-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;brka&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Brill|ism=Karen|sarlavha=Eddie Huang on Steve Harvey's 'Hypocritical' and 'Upsettingʻ Willingness to Emasculate Asian Men for Laughs|url=https://www.vulture.com/2017/01/eddie-huang-on-steve-harveys-jokes-on-asian-men.html|ish=Vulture|sana=January 15, 2017}}&lt;/ref&gt;. Misol uchun, Xuang osiyoliklarni qoralagan holda qora tanlilar oldida turgan muammolar haqida gapirganda Xarvining ikkiyuzlamachiligi haqida gapirdi&lt;ref name=&quot;brka&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=McDermott|ism=Maeve|sarlavha=Steve Harvey apologizes for racist jokes about Asians|url=https://eu.usatoday.com/story/life/people/2017/01/17/steve-harvey-apologizes-racist-jokes-about-asian-men/96668644/|ish=USA Today|sana=17-yanvar 2017-yil}}&lt;/ref&gt;. Xarvi oʻzining tok-shousi va Twitter’ida uzr soʻradi va shunday dedi: “Men hech kimni, xususan, Osiyo hamjamiyatini xafa qilganim uchun juda kamtarona uzr soʻrayman. ... niyatim bu emas edi va hazil hech qanday yomonlik yoki hurmatsizlikni nazarda tutmagan.&quot;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.etonline.com/tv/207704_steve_harvey_apologizes_for_asian_men_remarks/|sarlavha=Steve Harvey Apologizes for Racist Asian Jokes: 'Not Meant With Any Malice or Disrespect'|ism=Alex|muallif=Ungerman|ish=ET Online|sana=17-yanvar 2017-yil|qaralgan sana=5-noyabr 2017-yil}}&lt;/ref&gt; Biroq, u avvalroq aytdi: „Soʻnggi bir necha kun ichida men bunaqa kulmaganman. Ular meni internetda hech qanday sababsiz kaltaklashyapti. Lekin, bilasizmi, bu hayot, shunday emasmi?“&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Yee|ism=Lawrence|sarlavha=Steve Harvey Apologizes for Joke About Asian Men: 'Humor Was Not Meant With Any Malice'|url=https://variety.com/2017/tv/news/steve-harvey-asian-men-joke-apology-1201961629/|ish=Variety|sana=17 January 2017}}&lt;/ref&gt;

=== Flint suv inqirozi haqida sharhlar ===
&quot; [[Golden State Warriors|Golden Steyt Uorriors&quot;]] ga yutqazib qoʻygan [[Cleveland Cavaliers|Klivlend Kavalersini]] haqorat qilgan [[Flint (Michigan)|Michigan shtati Flint shahridan]] qoʻngʻiroq qilganiga javoban, „Kavalers“ muxlisi Xarvi qoʻngʻiroq qilgan odamga „oʻzingizga bir stakan jigarrang suv iching!“ shaharning suv inqirozi haqida. Bu hazil, boshqalar qatori Amariyanna Kopeni va Flint meri Karen Uiver tomonidan tanqid qilindi, ular omma oldida kechirim soʻrashni talab qildi. Xarvi shunday dedi: „Qoʻngʻiroq qilgan odam va men jamoalarimiz va shaharlarimiz haqida axlat gapirgan edik. Sport haqida gapirish shunchaki axlat. Men unga hazil qildim, chunki u Flint shahridan, men uni juda yaxshi koʻraman va hurmat qilaman. Shunday qilib, men kunduzgi tok-shouda bir soatni Flint suv inqirozi haqida xabardorlikni oshirishga bagʻishladim. ... Chaqiruvchi kulib yubordi, chunki mening hazil taklif qilingan kontekstda olingan.“&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Roskopp |first=Jack |date=14-iyun 2017-yil |title=Did Steve Harvey really tell a Flint resident to 'enjoy your nice brown glass of water?' |work=[[Metro Times]] |location=[[Ferndale, Michigan]] |url=https://www.metrotimes.com/the-scene/archives/2017/06/14/did-steve-harvey-really-tell-a-flint-resident-to-enjoy-your-nice-brown-glass-of-water |access-date=17-iyun 2017-yil |archive-date=14-iyun 2017-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20170614225646/https://www.metrotimes.com/the-scene/archives/2017/06/14/did-steve-harvey-really-tell-a-flint-resident-to-enjoy-your-nice-brown-glass-of-water |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.fox2detroit.com/news/little-miss-flint-mayor-karen-weaver-blast-steve-harvey-after-water-joke|ish=WJBK|sarlavha='Little Miss Flint,' Mayor Karen Weaver blast Steve Harvey after water joke|sana=15-iyun 2017-yil|qaralgan sana=6-aprel 2022-yil|arxivsana=3-avgust 2017-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170803004918/http://www.fox2detroit.com/news/local-news/261782302-story}}&lt;/ref&gt;

== Xayriya ==
Xarvi Stiv va Marjori Xarvi jamgʻarmasi asoschisi, yoshlarga yordam koʻrsatish xizmatlarini koʻrsatadigan xayriya tashkilotidir&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Keegan |first=Kayla |date=23-may 2019-yil |title=Steve Harvey Might Be Getting a New Show and It Sounds Like It Will Be Amazing |work=Good Housekeeping |url=https://www.goodhousekeeping.com/life/entertainment/a27570671/steve-harvey-wife-marjorie-new-show-facebook/ |access-date=31-oktabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;. Jamgʻarma har yili otasiz bolalar uchun lagerga mezbonlik qiladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Tubb |first=Raymond |date=22-iyun 2018-yil |title=Steve Harvey's camp for Georgia kids works to make a difference |work=11 Alive |url=https://www.11alive.com/article/entertainment/television/programs/the-a-scene/steve-harveys-camp-for-georgia-kids-works-to-make-a-difference/85-566793184 |access-date=31-oktabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;, shuningdek, maktabga stipendiya berish uchun Kent Davlat Universiteti bilan hamkorlik qiladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=4-iyul 2019-yil |title=Steve Harvey to Gift Eight College Students with $23K Scholarships |work=The Source |url=https://thesource.com/2019/07/04/steve-harvey-scholarships/ |access-date=31-oktabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;. Harvey, shuningdek, [[Walt Disney World koʻngilochar majmui|Walt Disney World Resort]] va Disney Dreamers Academy uchun ''Essence'' bilan hamkor boʻlib, Walt Disney Worldda 100 talaba uchun yillik seminar&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Evans |first=Kelley D. |date=9-mart 2018-yil |title=Disney, Steve Harvey and 'Essence' magazine continue to help students achieve big dreams |work=[[Andscape]] |url=https://andscape.com/features/disney-dreamers-academy-steve-harvey-and-essence-magazine-continue-to-help-students-achieve-big-dreams/ |access-date=31-oktabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
Xarvi uch marta turmush qurgan va 7 farzandi (toʻrtta biologik farzandi va uchta oʻgay farzandi) bor. Birinchi turmushidan Marsiya Xarviga ikki qizi (egizaklar Brandi va Karli) va bir oʻgʻli (Broderik Xarvi Jr.) bor&lt;ref name=&quot;yahoobio&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://blackcelebkids.com/2008/05/17/steve-harvey-loves-his-blended-family|sarlavha=Harvey in June 2008 Essence Mag Father's Day article|arxivsana=14-oktabr 2013-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131014001900/http://www.blackcelebkids.com/2008/05/17/steve-harvey-loves-his-blended-family/}}&lt;/ref&gt;. Meri Shekelfordga ikkinchi turmushidan Xarvining Uinton ismli yana bir oʻgʻli bor&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=24-yanvar 2011-yil |title=Steve Harvey's ex-wife speaks out on marriage, infidelity |work=Los Angeles Times |url=http://latimesblogs.latimes.com/gossip/2011/01/steve-harvey-ex-wife-mary-harvey.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://stevetv.com/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131009032229/http://www.steveharveytv.com/celebrate-my-drive|sarlavha=STEVE|arxivsana=October 9, 2013|ish=STEVE}}&lt;/ref&gt;. Er-xotin 2005-yilning noyabrida ajrashishdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://ww1.perfectpeople.net/|sarlavha=Steve Harvey Biography|ish=Perfect People|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090228184907/http://www.perfectpeople.net/biography/8562/steve-harvey.htm|arxivsana=February 28, 2009}}&lt;/ref&gt; 2011-yilda Kollin okrugi ([[Texas]]) 199-okrug sudi sudyasi Robert Dri Meri Xarvining ajralish haqida yolgʻon maʼlumot tarqatganidan havotir bildirdi va sudya uning moddiy jihatdan qashshoq qolmaganini taʼkidladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=8-fevral 2011-yil |title=Steve Harvey's ex slammed by judge for making false allegations |work=New York Daily News |location=New York |url=http://www.nydailynews.com/entertainment/gossip/steve-harvey-ex-wife-mary-harvey-slammed-judge-making-false-allegations-comedian-article-1.135268 |access-date=10-iyun 2015-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=24-yanvar 2011-yil |title=Steve Harvey's Ex-Wife Blasts Him For Cheating |work=[[HuffPost]] |url=https://www.huffpost.com/entry/steve-harveys-exwife-blas_n_813096 |access-date=6-aprel 2022-yil}}&lt;/ref&gt;.

2007-yil iyun oyida Xarvi Marjori Bridjsga turmushga chiqdi, uning aytishicha, u uni yaxshiroq odam qilish va hayotini oʻzgartirish uchun mas'uldir. Marjori Xarvi uchta farzandning onasi (Morgan, Jeyson va [[Lori Harvey|Lori]]), ularning barchasini Stiv asrab olgan. Stiv va Marjorining beshta nabirasi bor: uchtasi Jeysonning rafiqasi Amandaga, biri Morganning eri Karimga va biri Karlining eri Benga uylanishi orqali&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.bvnewswire.com/2009/11/06/steve-harvey-wife-marjorie-essence-interview/|sarlavha=His New Wife is the Woman Who Changed His Life|ism=Karu F.|muallif=Daniels|sana=6-noyabr 2009-yil|ish=BVNewswire.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151109072409/http://www.bvnewswire.com/2009/11/06/steve-harvey-wife-marjorie-essence-interview|arxivsana=November 9, 2015}}&lt;/ref&gt;. 2017-yil davomida Xarvi va uning oilasi oʻz vaqtlarini [[Atlanta]] oʻrtasida boʻlishdi, u yerda uning radio shousi efirga uzatildi va &quot; ''Oila janjali'' &quot; yozildi va u kompaniyaning [[Chikago|Chikagodagi]] studiyalarida NBCUniversal uchun oʻzining tok-shousini oʻtkazdi, lekin u oʻzining radio koʻrsatuvini u yerda oʻtkazdi. shuningdek&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=12-mart 2012-yil |title=Steve Harvey hitting town with new show |work=Chicago Tribune |url=https://www.chicagotribune.com/business/ct-xpm-2012-03-12-chi-steve-harvey-show-100-jobs-coming-to-chicago-20120312-story.html |access-date=6-aprel 2022-yil}}&lt;/ref&gt;. 2018-yilda Xarvi oʻzining tok-shousi, radio shousi va ''oilaviy janjalni'' Los-Anjelesga koʻchirdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.ajc.com/blog/radiotvtalk/family-feud-moving-production-from-atlanta-los-angeles/VWADxceAxSP26kxDHlq4DP/|sarlavha='Family Feud' moving production from Atlanta to Los Angeles|ish=Atlanta Journal-Constitution|qaralgan sana=6-aprel 2022-yil|arxivsana=6-sentabr 2017-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170906135742/http://radiotvtalk.blog.ajc.com/2017/06/15/family-feud-moving-production-from-atlanta-to-los-angeles/}}&lt;/ref&gt;.

Xarvi nasroniy&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Thomasos |first=Christine |date=6-avgust 2012-yil |title=Steve Harvey Credits God for Career During Emotional Final Comedy Show |work=[[The Christian Post]] |url=http://www.christianpost.com/news/steve-harvey-credits-god-for-career-during-emotional-final-comedy-show-79555/ |access-date=22-iyul 2013-yil}}&lt;/ref&gt; va muvaffaqiyatini Xudoga boʻlgan ishonchi bilan bogʻlaydi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Mojib |first=Imran |date=31-oktabr 2019-yil |title=VIDEO: Have faith, focus and diligence, says Steve Harvey |work=Gulf Today |url=https://www.gulftoday.ae/news/2019/10/31/have-faith-focus-diligence-says-steve-harvey |access-date=31-oktabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;. Uning xabar berishicha, u sogʻligʻi uchun vegetarian parhezga rioya qilgan va oʻzining teledasturida dietasining mantiqiy asoslarini taqdim etgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.livekindly.co/steve-harvey-now-vegan-healthy-beyonce/|sarlavha=Steve Harvey Is Now Vegan (and Healthy) Because of Beyoncé|muallif=Smith|ism=Kat|sana=11-mart 2019-yil|ish=LiveKindly|til=inglizcha|qaralgan sana=25-aprel 2019-yil|arxivsana=2024-04-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20240421064338/https://www.livekindly.com/steve-harvey-now-vegan-healthy-beyonce/}}&lt;/ref&gt;.

== Yozma asarlar ==

* 2009, ''Ayol kabi harakat qiling, erkak kabi oʻylang''
* 2010, Toʻgʻridan- ''toʻgʻri suhbat, quvgʻin yoʻq''&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=7-dekabr 2010-yil |title=Excerpt: Steve Harvey's 'Straight Talk, No Chaser' |work=ABC News |url=https://abcnews.go.com/GMA/Books/excerpt-steve-harveys-straight-talk-chaser/story?id=12323564 |access-date=31-oktabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;
* 2014, ''Muvaffaqiyat kabi harakat qiling''&lt;ref name=&quot;Jump&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Keegan |first=Kayla |date=11-may 2019-yil |title=A Look at Steve Harvey's Journey From Being Homeless to Having a Massive Net Worth |work=Good Housekeeping |url=https://www.goodhousekeeping.com/life/entertainment/a27423852/steve-harvey-net-worth/ |access-date=31-oktabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;
* 2016, ''sakrab oʻting, moʻl-koʻl hayotingizga erishish uchun imon sakrashini oling''&lt;ref name=&quot;Jump&quot; /&gt;

== Filmografiyasi ==

=== televizor ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Yil
! Sarlavha
! Rol
! class=&quot;unsortable&quot; | Izohlar
|-
| 1993–2000,&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; 2016–2018-yillar
| ''Apollonda namoyish vaqti''
| oʻzi, boshlovchi
|
|-
| 1994–1995-yillar
| ''Men va yigitlar''
| Stive minorasi
| 19
|-
| 1996–2002
| ''{{Sortname|The|Steve Harvey Show}}''
| Stiv Xaytauer
| 122 epizod; ham ishlab chiqaruvchi
|-
| 2001-yil
| ''{{Sortname|The|Proud Family}}''
| Kredit kartasi (ovozli)
| Epizod: „Uysiz uydan chiqmang“
|-
| 2002, 2003
| ''Essence mukofotlari''
| Oʻziboshlovchi
|
|-
| 2002-yil
| ''Xotinim va bolalarim''
| Stiv
| Epizod: „Rassom Jey“
|-
| 2003-yil
| ''{{Sortname|The|Parkers}}''
| Janob Barns
| Epizod: „The Hold Up“
|-
| 2003–2005
| ''Stiv Xarvining Big Time Challenge''
|oʻzi, boshlovchi
| Shuningdek, ijrochi prodyuser
|-
| 2004, 2005
| ''BET Komediya mukofotlari''
| Oʻzi, boshlovchi
|
|-
| 2010-yil
| ''Kim Millioner boʻlishni xohlaydi''
| Oʻzi, boshlovchi
| 5 qism
|-
| 2010 - hozirgi kungacha
| ''Oilaviy janjal''
| Oʻzi/Mezbon
|
|-
| 2012-yil
| ''Rabbiyni ulugʻlang''
| Oʻzi/Mehmon uy egasi
| 30-noyabr
|-
| 2012–2017
| ''Stiv Xarvi''
| Oʻzi/Mezbon
| Shuningdek, ijrochi prodyuser
|-
| 2013-yil
| ''NAACP Image mukofotlari''
| Oʻzi/Mezbon
| 1-fevral
|-
| 2015-yil
| ''Komediyachilar kofe ichayotgan mashinalarda''
| Oʻzi
| 6-fasl 2-qism
|-
| 2015 - hozirgi kungacha
| ''Mashhurlar oilasidagi janjal''
| Oʻzi/Mezbon
| Shuningdek, ijrochi prodyuser
|-
| 2015–2019, 2021 – hozirgacha
| ''[[Miss Universe|Koinot goʻzali]]''
| Oʻzi/Mezbon
|
|-
| 2016–2018-yillar
| ''Kichik katta suratlar''
| Oʻzi/Mezbon
| Shuningdek, ijodkor/ijrochi prodyuser
|-
| 2017-yil
| ''Stiv Xarvining fondi''
| Oʻzi/Mezbon
|
|-
| 2017-yil
| ''Kichik katta suratlar: abadiy yosh''
| Oʻzi/Mezbon
| Shuningdek, ijrochi prodyuser
|-
| 2017–2019-yillar
| ''Stiv''
| Oʻzi/Mezbon
| Shuningdek, ijrochi prodyuser
|-
| 2019–2021-yillar
| ''NFL mukofotlari''
| Oʻzi/Mezbon
| 8, 9 va 10-oʻrinlarni egallagan.
|-
| 2019–2020
| ''WWE tarmogʻi uchun maxsus''
| Oʻzi/Mezbon
| Maxsus mehmon
|-
| 2020 - hozirgi kungacha
| ''Oilaviy janjal Afrika''
| Oʻzi/Mezbon
| Janubiy Afrika va Gana versiyasi
|-
| 2020 - hozirgi kungacha
| ''Stiv soatda''
| Oʻzi/Mezbon
| Shuningdek, ijrochi prodyuser
|-
| 2022 - hozirgi kungacha
| ''Sudya Stiv Xarvi''
| Oʻzi/Mezbon
| Shuningdek, ijrochi prodyuser
|}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Yil
! Sarlavha
! Rol
! class=&quot;unsortable&quot; | Eslatma
|-
| 2000
| ''{{Sortname|The|Original Kings of Comedy}}''
| Oʻzi
| Maxsus stend
|-
| 2003-yil
| ''{{Sortname|The|Fighting Temptations}}''
| Miles Smoke
|
|-
| 2003-yil
| ''Sevgi hech narsaga arzimaydi''
| Klarens Jonson
|
|-
| 2004-yil
| ''Jonson oilaviy taʼtil''
| Mak Jonson
|
|-
| 2004-yil
| ''Sizga xizmat koʻrsatildi''
| Janob Rad
|
|-
| 2005-yil
| ''Racing Stripes''
| Buzz the Fly
| Faqat ovoz
|-
| 2006-yil
| ''Stiv Xarvi: Sayohat qilmang.'' ''.'' ''.'' ''U Hali Men bilan birga emas''
| Oʻzi
| Maxsus stend
|-
| 2008-yil
| ''Hali ham kuylash''
| Oʻzi
| Maxsus stend
|-
| 2009-yil
| ''Madea qamoqqa boradi''
| Oʻzi
| [[Kameo|Cameo koʻrinishi]]
|-
| 2012-yil
| ''Erkak kabi oʻylang''
| Oʻzi
| Cameo koʻrinishi; shuningdek, ijrochi prodyuser
|}

=== Internet oqimi ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Yil
! Sarlavha
! Rol
! Eslatma
|-
| 2021-yil
| ''Verzuz''
| Oʻzi/Mezbon
| &quot; Asli birodarlar Yer shamol va olovga qarshi &quot; epizod
|}

== Mukofot va unvonlar ==
[[Fayl:SteveHarveyStandingHWOFMay2013.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fd/SteveHarveyStandingHWOFMay2013.jpg/220px-SteveHarveyStandingHWOFMay2013.jpg|thumb| Xarvi 2013-yilda Gollivud shon-shuhrat xiyobonida oʻz yulduzini qabul qilmoqda]]

* 2014: Eng yaxshi oʻyin koʻrsatish boshlovchisi uchun kunduzgi Emmy mukofoti - ''Oilaviy janjal''&lt;ref name=&quot;SH Emmys&quot; /&gt;
* 2014: Kunduzgi Emmy mukofoti uchun eng yaxshi tok-shou maʼlumoti uchun (''Stiv Xarvining'' boshlovchisi/ijrochi prodyuseri sifatida)&lt;ref name=&quot;SH Emmys&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://cdn.emmyonline.org/day_41st_winners_stream.pdf|sarlavha=The National Academy of Television Arts &amp; Sciences Announces Winners for the 41st Annual Daytime Emmy® Awards|ish=Emmys|sana=22-iyun 2014-yil|qaralgan sana=10-iyun 2015-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160806010319/http://cdn.emmyonline.org/day_41st_winners_stream.pdf|arxivsana=August 6, 2016}}&lt;/ref&gt;
* 2015: Eng yaxshi tok-shou maʼlumoti uchun kunduzgi Emmy mukofoti (''Stiv Xarvining'' boshlovchisi/ijrochi prodyuseri sifatida)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://emmyonline.com/download/42nd_Telecast_Winners_9_20_FINAL.pdf|sarlavha=The National Academy Of Television Arts &amp; Sciences Announces Winners For the 42nd Annual Daytime Emmy® Awards|ish=Emmys|sana=26-aprel 2015-yil|qaralgan sana=26-aprel 2015-yil|qaralgan sana=25-oktabr 2022-yil|arxivsana=16-fevral 2016-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160216141626/http://emmyonline.com/download/42nd_Telecast_Winners_9_20_FINAL.pdf}}&lt;/ref&gt;
* 2017: Ajoyib informatsion tok-shou boshlovchisi uchun kunduzgi Emmy mukofoti - ''Stiv Xarvi''&lt;ref name=&quot;2017 Emmys&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://cdn.emmyonline.org/day_44th_winners.pdf|sarlavha=The National Academy of Television Arts &amp; Sciences Announces Winners For the 44th Annual Daytime Emmy® Awards|ish=Emmys|sana=1-may 2017-yil|qaralgan sana=1-may 2017-yil|qaralgan sana=25-oktabr 2022-yil|arxivsana=25-iyun 2017-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170625105807/http://cdn.emmyonline.org/day_44th_winners.pdf}}&lt;/ref&gt;
* 2017: Eng yaxshi oʻyin koʻrsatish boshlovchisi uchun kunduzgi Emmi - ''Oilaviy janjal''&lt;ref name=&quot;2017 Emmys&quot; /&gt;
* 2018: Ajoyib informatsion tok-shou boshlovchisi uchun kunduzgi Emmy mukofoti – ''Stiv''&lt;ref name=&quot;2018 Emmys&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://newenglandemmy.org/files/2013/01/45th-Annual-Daytime-Emmy-Award-Winners-Press-Release-April-29th.pdf|sarlavha=The National Academy of Television Arts &amp; Sciences Announces Winners For the 45th Annual Daytime Emmy® Awards|ish=Emmys|sana=29-aprel 2018-yil|qaralgan sana=29-aprel 2018-yil}}&lt;/ref&gt;
* 2022: Eng yaxshi oʻyin koʻrsatuvi boshlovchisi uchun kunduzgi Emmy mukofoti - ''Oilaviy janjal''

'''NAACP Image mukofotlari'''

* Toʻrt karra gʻolib: Komediya serialidagi eng yaxshi aktyor (1999, 2000, 2001, 2002)
* Uch karra gʻolib: Ajoyib komediya seriali (''Stiv Xarvi shousining'' bosh prodyuseri/yulduzi sifatida - 2000, 2001, 2002)
* 2001-yil: Yilning eng yaxshi sanʼatkori
* Uch karra gʻolib: Ajoyib yangiliklar / suhbat / maʼlumot seriyasi (''Stiv Xarvining'' bosh prodyuseri / boshlovchisi sifatida - 2014, 2015, 2017)&lt;ref name=&quot;Image&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Huggins|ism=Sarah|url=http://screenertv.com/blogs/2015_naacp_image_awards_full_winners_list-2015-02/|sarlavha=2015 NAACP Image Awards full winners list|ish=ScreenerTV|sana=7-fevral 2015-yil|qaralgan sana=10-iyun 2015-yil|arxivsana=1-mart 2017-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170301073446/http://screenertv.com/blogs/2015_naacp_image_awards_full_winners_list-2015-02/}}&lt;/ref&gt;
* 2015: Ajoyib boshlovchi – Talk/Reality/ Variety/News/Maʼlumot&lt;ref name=&quot;Image&quot; /&gt;
* 2016: Ajoyib Xost - Talk / Reality / [[Variety]] / Yangiliklar / Maʼlumot
* 2016: Estrada seriyasi/Maxsus (''oilaviy janjal'' boshlovchisi sifatida)

'''Radio'''

* 2007-yil: ''Sindikatlangan shaxs/Yil shousi'' - ''Radio &amp;amp;amp; Records'' jurnali&lt;ref name=&quot;randrawards&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=28-sentabr 2008-yil |title=2007 Industry Achievement Awards |work=Radio and Records |url=http://www.radioandrecords.com/Conventions/con2007/awards/indexFinal.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080511170136/http://www.radioandrecords.com/Conventions/con2007/awards/indexFinal.asp |archive-date=11-may 2008-yil}}&lt;/ref&gt;
* 2013: Markoni mukofoti gʻolibi - Yilning tarmoq/sindikativ shaxsi
* 2015: Markoni mukofoti gʻolibi - Yilning tarmoq / sindikatlangan shaxsi

'''televizor'''

* 2013: Sevimli yangi tok-shou boshlovchisi – 39-Xalq tanlovi mukofoti&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Steve Harvey accepts his People's Choice Award|url=https://www.youtube.com/watch?v=pS-EfRjBY5Y|ish=[[YouTube]]|sana=20-yanvar 2013-yil|qaralgan sana=24-iyun 2013-yil}}&lt;/ref&gt;

'''Tashkiliy'''

* 2011: BET Gumanitar mukofoti – 2011 BET Awards&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Bet Awards '11 Exclusives: Humanitarian Award Winner Steve Harvey|url=http://www.bet.com/video/betawards/2011/acceptance/steve-harvey-acceptance-speech-bet-awards-2011.html|ish=BET|kirish sanasi=24-iyun 2013-yil|qaralgan sana=2022-10-25|arxivsana=2013-10-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131005133500/http://www.bet.com/video/betawards/2011/acceptance/steve-harvey-acceptance-speech-bet-awards-2011.html}}&lt;/ref&gt;

'''Shon-sharaf zallari'''

* 2013: [[Hollywood „Shon-shuhrat xiyoboni“|Hollywood shon-shuhrat xiyobonidagi]] yulduz&lt;ref name=&quot;beverlyhillscourierstar&quot;/&gt; 
* 2014: NAB Broadcasting Hall of Fame nomzodi (Radio)

'''Shtat/mahalliy'''

* 2015: Klivlenddagi Sharqiy 112-koʻcha Stiv Xarvi Vey deb oʻzgartirildi&lt;ref name=&quot;Harvey Way&quot;/&gt;

'''Faxriy unvonlar'''

* 2016: [[Alabama]] shtatining Montgomeri shahridagi Alabama shtat universitetida faxriy doktorlik unvoni olindi

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
&lt;div aria-label=&quot;Portals&quot; class=&quot;noprint plainlist portalbox portalborder tright&quot; role=&quot;navigation&quot;&gt;
* &lt;span&gt;[[File:SMirC-laugh.svg|alt=icon|class=noviewer|28x28px]]&lt;/span&gt;&lt;/img&gt; &lt;span&gt;[[Portal:Comedy|Komediya portali]]&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;

* {{Rasmiy sayt|http://www.steveharvey.com/}}
* {{IMDbda kishi|0367724|Steve Harvey}}
* [https://theharveyfoundation.org/ The Steve &amp; Marjorie Harvey Foundation]
{{Start box}}
{{s-media}}
{{s-bef|before=[[John OʻHurley]]}}
{{S-ttl
| title = Host of [[Family Feud]]
| years = 2010–present
}}
{{s-inc}}
{{s-break}}
{{s-bef|before=[[Thomas Roberts (television journalist)|Thomas Roberts]] and [[Natalie Morales (jurnalist)|Natalie Morales]]}}
{{S-ttl
| title = Hosts of [[Miss Universe]]
| years = 2015–2019
}}
{{s-aft|after=[[Mario Lopez]] and [[Olivia Culpo]]}}
{{s-break}}
{{s-bef|before=[[Mario Lopez]] and [[Olivia Culpo]]}}
{{S-ttl
| title = Hosts of [[Miss Universe]]
| years = 2021–present
}}
{{s-inc}}
{{End}}
{{Navboxes}}
{{Tashqi havolalar}}

[[Turkum:Amerikalik erkak televideniye aktyorlari]]
[[Turkum:Afroamerikalik erkak aktyorlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1957-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Amerikalik erkak aktyorlar]]
[[Turkum:Amerikalik aktyorlar]]
[[Turkum:Amerikalik prodyuserlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aktyorlar]]</text>
      <sha1>rkvdt8rxjfonncc1efcxtkhee6wad64</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sunrise</title>
    <ns>0</ns>
    <id>818427</id>
    <revision>
      <id>6328845</id>
      <parentid>6227223</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:41:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328845</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17032" sha1="hj3aa6nwm9k6k9m2jbji7hi8nu9n988" xml:space="preserve">{{Boshqa manolari}}
{{Adashtirmang|Dawn}}
[[Fayl:Twilight_and_Sunrise_in_Gjøvik_in_February_2021.webm|thumb|Timelapse video of twilight and sunrise in Gjøvik, Norway in February 2021]]
[[Fayl:Kaohsiung_harbor_sunrise_skyline.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7f/Kaohsiung_harbor_sunrise_skyline.jpg/250px-Kaohsiung_harbor_sunrise_skyline.jpg|thumb|250x250px| Kaohsiung porti, [[Xitoy Respublikasi|Tayvanning]] quyosh chiqishi.]]
'''Quyosh''' chiqishi (yoki '''quyosh chiqishi''') – [[Morning|ertalab]] [[ufq]]da [[Quyosh]]ning yuqori cheti paydo boʻladigan payt.&lt;ref name=&quot;Navy&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://aa.usno.navy.mil/faq/docs/RST_defs.php|nashriyot=[[U.S. Naval Observatory]]|sarlavha=Rise, Set, and Twilight Definitions|qaralgan sana=28-oktabr 2022-yil|arxivsana=14-avgust 2015-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150814180458/http://aa.usno.navy.mil/faq/docs/RST_defs.php}}&lt;/ref&gt; Bu atama, shuningdek, quyosh diskining ufqni kesib oʻtish jarayonini va unga hamroh boʻlgan atmosfera taʼsirini ham anglatishi mumkin.&lt;ref name=&quot;mw&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/sunrise|sarlavha=Sunrise|ish=[[Merriam-Webster Dictionary]]}}&lt;/ref&gt;

== Terminologiya ==
[[File:Sunrise in Navoiy.jpg|thumb|Quyosh chiqishi]]

== &quot;Koʻtarilish&quot; ==
Quyosh ufqdan „koʻtarilayotgan“dek koʻrinsa-da, aslida Quyoshning paydo boʻlishiga ''Yerning'' harakati sabab boʻladi. Harakatlanuvchi Quyoshning illyuziyasi Yer kuzatuvchilarining aylanuvchi mos yozuvlar ramkasida boʻlishidan kelib chiqadi; Bu zohiriy harakat shunchalik ishonarliki, koʻpgina madaniyatlarda mifologiyalar va dinlar geosentrik model atrofida qurilgan boʻlib, ular &lt;nowiki&gt;XVI&lt;/nowiki&gt; asrda astronom [[Nicolaus Copernicus|Nikolay Kopernik]] oʻzining [[Geliotsentrik sistema|geliotsentrik]] modelini shakllantirgunga qadar hukmronlik qilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=The Earth Is the Center of the Universe: Top 10 Science Mistakes |url=http://science.discovery.com/top-ten/2009/science-mistakes/science-mistakes-02.html |qaralgan sana=28-oktabr 2022-yil |arxivsana=18-noyabr 2012-yil |arxivurl=https://web.archive.org/web/20121118053016/http://science.discovery.com/top-ten/2009/science-mistakes/science-mistakes-02.html }}&lt;/ref&gt;

Arxitektor Bakminster Fuller geliotsentrik modelni yaxshiroq ifodalash uchun „quyosh koʻrish“ va „quyosh nuri“ atamalarini taklif qildi, ammo atamalar umumiy tilga kirmagan.

=== Boshlanishi va oxiri ===
Astronomik nuqtai nazardan, quyosh chiqishi faqat bir lahzada sodir boʻladi: Quyoshning yuqori qismi ufqqa tegib koʻrinadigan payt.&lt;ref name=&quot;Navy&quot;/&gt; Biroq, ''quyosh chiqishi'' atamasi odatda ushbu nuqtadan oldin ham, keyin ham vaqtni anglatadi:

* Alacakaranlık, tongda osmon yorishadigan, ammo Quyosh hali koʻrinmaydigan davr. Ertalabki shomning boshlanish i''astronomik tong'' deb ataladi.
* Quyosh chiqqandan keyingi davr, bu davrda ajoyib ranglar va atmosfera effektlari ham koʻrinib turadi..&lt;ref name=&quot;mw&quot;/&gt;

== Oʻlchov ==
[[Fayl:Sunrise-Sunset_angle.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/93/Sunrise-Sunset_angle.svg/400px-Sunrise-Sunset_angle.svg.png|right|thumb|400x400px| Quyosh chiqishi (yoki quyosh botishi) paytidagi Quyoshning ushbu diagrammasi atmosfera refraksiyasii taʼsirini koʻrsatadi.]]

=== Ufqqa nisbatan burchak ===
Soxta quyosh chiqishi deb nomlanuvchi quyosh chiqishi bosqichi aslida Quyosh ufqqa yetib borgunga ''qadar'' sodir boʻladi, chunki [[Atmosfera|Yer atmosferasi]] Quyosh tasvirini sindiradi. Ufqda sinishning oʻrtacha miqdori 34 yoy daqiqani tashkil qiladi, ammo bu miqdor atmosfera sharoitlariga qarab oʻzgaradi.&lt;ref name=&quot;Navy&quot;/&gt;

Bundan tashqari, boshqa quyosh oʻlchovlaridan farqli oʻlaroq, quyosh chiqishi ufqni Quyoshning markazi emas, balki ''yuqori qismi'' kesib oʻtganda sodir boʻladi. Quyoshning gorizontdagi koʻrinadigan radiusi 16 yoy minutiga teng.&lt;ref name=&quot;Navy&quot;/&gt;

Bu ikki burchak quyosh chiqishini aniqlash uchun birlashib, Quyosh markazi ufqdan 50 yoy daqiqasi pastda yoki [[zenit]]dan 90,83° uzoqlikda boʻlganda sodir boʻladi.&lt;ref name=&quot;Navy&quot;/&gt;

=== Kun vaqti ===
Quyosh chiqishi vaqti yil davomida oʻzgarib turadi va tomoshabinning [[Geografik koordinatalar|kenglik va uzunlik]], balandlik va [[vaqt mintaqasi]]ga ham taʼsir qiladi. Bu oʻzgarishlar Yerning eksenel egilishi, Yerning kunlik aylanishi, sayyoraning Quyosh atrofida yillik [[Ellips (chiziq)|elliptik]] orbitasi boʻyicha harakati, Yer va Oyning bir-birining atrofidagi juft aylanishlari bilan bogʻliq. Analemmadan quyosh chiqishi vaqtini taxminiy bashorat qilish uchun foydalanish mumkin.
[[Fayl:Sunrise_-_Libreville,_Gabon_-_2008.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a7/Sunrise_-_Libreville%2C_Gabon_-_2008.svg/350px-Sunrise_-_Libreville%2C_Gabon_-_2008.svg.png|left|thumb|350x350px| [[Librevil]], [[Gabon]] uchun 2008-yilda quyosh chiqishi vaqti. Ekvator yaqinida quyosh chiqish vaqtining oʻzgarishi asosan [[vaqt tenglamasi]]ning oʻzgarishi bilan boshqariladi. Boshqa joyning quyosh chiqishi jadvali uchun bu yerga qarang.]]
Qish va bahor oxirida, mo&lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;tadil kengliklardan koʻrinib turganidek, quyosh chiqishi har kuni erta sodir boʻladi, yozgi kunning yaqinida eng erta vaqtga yetadi; aniq sana kenglik boʻyicha farq qilsa-da. Bu vaqtdan soʻng, quyosh chiqishi vaqti har kuni kechroq boʻlib, qishki kunning eng soʻnggi vaqtiga etadi. Quyosh toʻxtashi sanalari va eng erta yoki oxirgi quyosh chiqishi vaqti oʻrtasidagi farq Yer orbitasining eksantrikligi va uning oʻqining egilishi tufayli yuzaga keladi va sanalarni bashorat qilish uchun ishlatilishi mumkin boʻlgan analemma bilan tavsiflanadi.

Atmosfera sinishidagi oʻzgarishlar quyosh chiqishi vaqtini uning koʻrinadigan holatini oʻzgartirish orqali oʻzgartirishi mumkin. Qutblar yaqinida kun vaqtining oʻzgarishi abartılıdır, chunki Quyosh ufqni juda sayoz burchak ostida kesib oʻtadi va shuning uchun sekinroq koʻtariladi.&lt;ref name=&quot;Navy&quot;/&gt;

Atmosfera sinishi hisobi va oldingi chetidan oʻlchash kechaga nisbatan [[kun]]ning oʻrtacha davomiyligini biroz oshiradi. Biroq, quyosh chiqishi va quyosh botishi vaqtini aniqlash uchun ishlatiladigan quyosh chiqishi tenglamasi atmosfera sinishi va quyosh diskining nolga teng boʻlmagan burchagini eʼtiborsiz qoldirib, hisoblash uchun Quyoshning jismoniy markazidan foydalanadi.

=== Ufqdagi joylashuv ===
[[Fayl:Solar_Azimuth_Angle_at_Sunrise.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f1/Solar_Azimuth_Angle_at_Sunrise.png/220px-Solar_Azimuth_Angle_at_Sunrise.png|thumb| Quyosh chiqishidagi quyosh azimut burchagi, &lt;math&gt;\gamma_{s}&lt;/math&gt;, janubiy soat yoʻnalishi boʻyicha konventsiyadan keyingi 2020-yil uchun kenglik va yil kuni funksiyasi sifatida, yaʼni agar &lt;math&gt;0^{\circ}&gt;\gamma_{s}&gt;-90^{\circ}&lt;/math&gt;, keyin u 4-kvadrantda; agar &lt;math&gt;-90^{\circ}&gt;\gamma_{s}&gt;-180^{\circ}&lt;/math&gt;, keyin u 1-kadrantda.]]
Sinishi taʼsirini va Quyoshning nolga teng boʻlmagan oʻlchamini eʼtiborsiz qoldirgan holda, quyosh chiqqanda, moʻtadil mintaqalarda u har doim shimoli-sharqiy kvadrantda mart kuni bilan tengkunlikdan sentyabrgacha va janubi-sharqiy kvadrantda sentyabrning tengkunligidan mart oyining tengkunligigacha boʻladi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://curious.astro.cornell.edu/our-solar-system/the-moon/46-our-solar-system/the-moon/observing-the-moon/128-how-does-the-position-of-moonrise-and-moonset-change-intermediate|sarlavha=Curious About Astronomy: How does the position of Moonrise and Moonset change?|ish=Curious About Astronomy? Ask an Astronomer|nashriyot=Cornell University Astronomy Department|muallif=Karen Masters|sana=2004-yil oktabr|qaralgan sana=11-avgust 2016-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221209192428/http://curious.astro.cornell.edu/our-solar-system/the-moon/46-our-solar-system/the-moon/observing-the-moon/128-how-does-the-position-of-moonrise-and-moonset-change-intermediate|arxivsana=2022-12-09}}&lt;/ref&gt; TYer yuzidagi barcha tomoshabinlar uchun quyosh chiqishi taxminan mart va sentyabr kuni bilan tenglashtirilgan kunlarda sharqqa toʻgʻri keladi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://solar-center.stanford.edu/AO/sunrise.html|nashriyot=Stanford Solar Center|sarlavha=Where Do the Sun and Stars Rise?|qaralgan sana=20-mart 2012-yil|arxivsana=2023-03-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230328131645/http://solar-center.stanford.edu/AO/sunrise.html}}&lt;/ref&gt; Boshqa sanalarda quyosh chiqishi azimutlarining aniq hisob-kitoblari murakkab, ammo ularni analemmadan foydalanib, oqilona aniqlik bilan hisoblash mumkin.

Oʻngdagi raqam Ref.dagi quyosh geometriyasi tartibi yordamida hisoblanadi.&lt;ref name=&quot;Zhangetal&quot;&gt;Zhang, T., Stackhouse, P. W., Macpherson, B., and Mikovitz, J. C., 2021. A solar azimuth formula that renders circumstantial treatment unnecessary without compromising mathematical rigor: Mathematical setup, application and extension of a formula based on the subsolar point and atan2 function. ''Renewable Energy'', 172, 1333-1340. DOI: https://doi.org/10.1016/j.renene.2021.03.047&lt;/ref&gt; quyidagicha: 1.) Berilgan kenglik va maʼlum bir sana uchun Quyoshning ogʻishini foydalanib hisoblang &lt;math&gt;0^{\circ}&lt;/math&gt; uzunlik va [[Tush|quyoshli peshin]] vaqti tartib uchun kirish sifatida; 2.) Quyosh chiqishi tenglamasidan foydalanib, quyosh chiqishi soat burchagini hisoblang; 3.) Quyosh chiqish vaqtini hisoblang, yaʼni quyoshning peshin vaqti minus quyosh chiqishi soati burchagini 15 ga boʻlingan daraja; 4.) Quyosh chiqishi vaqtida quyosh azimut burchagini olish uchun quyosh geometriyasi tartibiga kirish sifatida quyosh chiqish vaqtidan foydalaning.

==== Yarimfera simmetriyasi ====
Oʻngdagi rasmdagi qiziqarli xususiyat – har kuni quyosh chiqishi va botishi sodir boʻladigan mintaqalarda yarim sharning koʻrinadigan simmetriyasi.

Quyosh chiqishi tenglamasidagi yarim shar munosabati Refda keltirilgan quyosh vektorining x va y-komponentlariga qoʻllanilsa, bu simmetriya aniq boʻladi.&lt;ref name=&quot;Zhangetal&quot;/&gt;{{Clear}}

== Tashqi koʻrinish ==
[[Fayl:Sunrise_as_seen_from_a_high-rise_in_Skopje,_Macedonia.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/28/Sunrise_as_seen_from_a_high-rise_in_Skopje%2C_Macedonia.png/220px-Sunrise_as_seen_from_a_high-rise_in_Skopje%2C_Macedonia.png|right|thumb| Dekabr oyi boshida Shimoliy Makedoniyaning Skopye shahridagi koʻp qavatli uydan koʻrinib turibdiki, u yorqin qizil, toʻq sariq va pushti ranglarni koʻrsatmoqda.]]
[[Fayl:Little_Gasparilla_sunrise.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3d/Little_Gasparilla_sunrise.jpg/220px-Little_Gasparilla_sunrise.jpg|right|thumb| Placida bandargohida quyosh chiqishi, Florida]]

=== Ranglar ===
Havo molekulalari va [[Aerozollar|havo zarralari]] Yer atmosferasidan oʻtayotganda oq quyosh nurini sochadi. Bu Rayleigh tarqalish va Mie tarqalish birlashmasi bilan amalga oshiriladi.&lt;ref name=&quot;saha&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=K. Saha|title=The Earth's Atmosphere – Its Physics and Dynamics|date=2008|publisher=Springer|isbn=978-3-540-78426-5|page=107}}&lt;/ref&gt;

Oq quyosh nuri atmosfera orqali kuzatuvchiga oʻtayotganda, baʼzi ranglar havo molekulalari va havodagi zarralar tomonidan nurdan tarqalib, tomoshabin koʻrgan nurning oxirgi rangini oʻzgartiradi. Koʻk va yashil kabi qisqaroq toʻlqin uzunlikdagi komponentlar kuchliroq tarqalib ketganligi sababli, bu ranglar afzallik bilan nurdan chiqariladi.&lt;ref name=&quot;saha&quot;/&gt;

Quyosh chiqishi va quyosh botishida, atmosfera boʻylab yoʻl uzoqroq boʻlganda, koʻk va yashil komponentlar deyarli butunlay olib tashlanadi va oʻsha paytlarda koʻrinadigan uzunroq toʻlqin uzunligidagi toʻq sariq va qizil ranglar qoladi. Qolgan qizarib ketgan quyosh nuri bulut tomchilari va boshqa nisbatan katta zarralar tomonidan ufqni qizil va toʻq sariq rangda yoritish uchun tarqalishi mumkin.&lt;ref name=&quot;guenther&quot;&gt;{{Kitob manbasi|editor=B. Guenther|title=Encyclopedia of Modern Optics|publisher=[[Elsevier]]|date=2005|page=186}}&lt;/ref&gt; Qisqaroq toʻlqin uzunlikdagi yorugʻlikning olib tashlanishi havo molekulalari va koʻrinadigan yorugʻlik toʻlqin uzunligidan (50 dan kam) kichikroq zarrachalar tomonidan Rayleigh tarqalishi bilan bogʻliq.&amp;nbsp;diametri nm).&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/atmos/blusky.html|sarlavha=Hyperphysics, Georgia State University|nashriyot=Hyperphysics.phy-astr.gsu.edu|qaralgan sana=7-aprel 2012-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Bohren&quot;&gt;Craig Bohren (ed.), ''Selected Papers on Scattering in the Atmosphere'', SPIE Optical Engineering Press, Bellingham, WA, 1989&lt;/ref&gt; Bulut tomchilari va diametri quyosh nuri toʻlqin uzunligiga teng yoki undan kattaroq boʻlgan boshqa zarralar tomonidan tarqalishi (600 dan ortiq).&amp;nbsp;nm) Mie tarqalishiga bogʻliq va toʻlqin uzunligiga kuchli bogʻliq emas. Mie tarqalishi bulutlar tomonidan tarqalgan yorugʻlik uchun, shuningdek, Quyosh atrofida oq yorugʻlikning kunduzgi [[Galo|halosi]] (oq nurning oldinga tarqalishi) uchun javobgardir.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.spc.noaa.gov/publications/corfidi/sunset/|sarlavha=The Colors of Twilight and Sunset|ism=Stephen F.|muallif=Corfidi|nashriyot=NOAA/NWS Storm Prediction Center|sana=2009-yil fevral}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.nasa.gov/centers/langley/news/factsheets/Aerosols.html|sana=August 1996|sarlavha=Atmospheric Aerosols: What Are They, and Why Are They So Important?|nashriyot=nasa.gov}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;hecht&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=E. Hecht|title=Optics|url=https://archive.org/details/optics0000hech_t2d8|edition=4th|date=2002|publisher=Addison Wesley|isbn=0-321-18878-0|page=[https://archive.org/details/optics0000hech_t2d8/page/88 88]}}&lt;/ref&gt;

Quyosh botishi ranglari odatda quyosh chiqishiga qaraganda yorqinroq boʻladi, chunki kechqurun havo ertalabki havoga qaraganda koʻproq zarralarni oʻz ichiga oladi.&lt;ref name=&quot;saha&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;guenther&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Bohren&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;hecht&quot;/&gt; [[Troposfera]]da tutilgan vulqon otilishi natijasida hosil boʻlgan kul quyosh botishi va quyosh chiqishi ranglarini oʻchirishga moyil boʻlib, [[stratosfera]]ga koʻtarilgan vulqon chiqishi (mayda sulfat kislota tomchilaridan iborat yupqa bulutlar kabi) quyosh botganidan keyingi yorqin ranglarni berishi mumkin. – quyosh chiqishi. Bir qator otilishlar, shu jumladan 1991-yilda Pinatubo togʻi va 1883-yilda Krakatoa otilishi, butun dunyo boʻylab ajoyib quyosh botgandan keyin (va quyosh chiqishidan oldin porlashni) hosil qilish uchun yetarlicha yuqori stratosfera sulfat kislota bulutlarini hosil qildi. Baland balandlikdagi bulutlar quyosh botgandan keyin ham stratosferaga tushayotgan kuchli qizarib ketgan quyosh nurini yer yuzasiga qadar aks ettirishga xizmat qiladi.

=== Optik illyuziyalar va boshqa hodisalar ===
[[Fayl:False_Sunrise.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d2/False_Sunrise.jpg/220px-False_Sunrise.jpg|right|thumb| Bu ''soxta quyosh chiqishi'', parhelionning oʻziga xos turi]]

* Atmosferaning sinishi Quyoshni hali ufqdan pastda koʻrinishiga olib keladi.
* Quyosh diskining pastki chetidan keladigan yorugʻlik yuqori chetidagi yorugʻlikdan koʻra koʻproq sinadi. Bu Quyosh ufqdan biroz yuqoriroqda paydo boʻlganda uning koʻrinadigan balandligini pasaytiradi. Kenglik taʼsir qilmaydi, shuning uchun Quyosh balandligidan koʻra kengroq koʻrinadi.
* Quyosh chiqishida Oy illyuziyasiga oʻxshash tarzda osmonda balandroq boʻlganidan koʻra kattaroq koʻrinadi.
* Quyosh ufqdan yuqoriga koʻtarilib, Yer atrofida aylanayotgandek koʻrinadi, lekin aslida Quyosh oʻzgarmagan holda aylanayotgan Yerdir. Bu taʼsir Yerdagi kuzatuvchining aylanuvchi mos yozuvlar ramkasida boʻlishidan kelib chiqadi.
* Baʼzan ''yolgʻon quyosh chiqishi'' sodir boʻladi, bu [[Galo|haloslarning]] optik hodisasi oilasiga mansub Parhelionning oʻziga xos turini namoyish etadi.
* Baʼzan quyosh chiqishidan oldin yoki quyosh botgandan keyin yashil miltillovchi koʻrinadi. Bu quyosh ustida yashil nuqta koʻrinadigan optik hodisa boʻlib, odatda bir yoki ikki soniyadan oshmaydi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/atmos/redsun.html|sarlavha=Red Sunset, Green Flash}}&lt;/ref&gt;
{{Clear}}

== Yana qarang ==
{{Portal|Astronomy}}

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
{{Wikiquote}}
{{Commons turkum|Sunrises}}

* [http://math.ucr.edu/home/baez/physics/General/BlueSky/blue_sky.html Oddiy soʻzlar bilan osmon rangining toʻliq jismoniy tushuntirishi]
* Quyosh chiqishi, quyosh botishi, quyosh kunduzi, alacakaranlık (tong va oqshom) va quyosh holati (azimut va balandlik) uchun VBA funksiyalariga ega [https://web.archive.org/web/20061208171818/http://www.ecy.wa.gov/programs/eap/models/twilight.zip Excel ish kitobi]
* [http://sunsetsunrisetime.com/ Quyosh chiqishi va botishi vaqtini hisoblash uchun geolokatsiya xizmati]
* [https://sunriseballooningluxor.com Quyosh chiqishi Luksor] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220820211459/https://sunriseballooningluxor.com/ |date=2022-08-20 }}
{{Parts of a day}}

[[Turkum:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>hj3aa6nwm9k6k9m2jbji7hi8nu9n988</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sunset</title>
    <ns>0</ns>
    <id>818428</id>
    <revision>
      <id>6328847</id>
      <parentid>6226148</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:42:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328847</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21465" sha1="rkqrzz8cvguryici8er1fe1h0a1rgir" xml:space="preserve">{{Boshqa manolari}}
{{Adashtirmang|Dusk}}
[[Fayl:Majestic twilight in the Mojave desert, Landers, California.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7e/Majestic_Twilight.jpg/170px-Majestic_Twilight.jpg|thumb| Kaliforniyadagi Joshua Tree shahridagi oqshom qorong'uligi quyoshdan [[ufq]] ostidagi kuzatuvchiga yo'nalishda sariq ranglarning ajralishini va atrofdagi osmondan tarqalgan ko'k komponentlarni aks ettiradi.]]
[[Fayl:Palm_Beach_Qld_Surf_Life_Saving_Club_-_World_Inter-Club_Surf_Life_Saving_Championships_April_1981,_Bali_-_Kuta_Beach_sunset_-_photo_Robert_McPherson_188.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f0/Palm_Beach_Qld_Surf_Life_Saving_Club_-_World_Inter-Club_Surf_Life_Saving_Championships_April_1981%2C_Bali_-_Kuta_Beach_sunset_-_photo_Robert_McPherson_188.jpg/220px-Palm_Beach_Qld_Surf_Life_Saving_Club_-_World_Inter-Club_Surf_Life_Saving_Championships_April_1981%2C_Bali_-_Kuta_Beach_sunset_-_photo_Robert_McPherson_188.jpg|thumb| Sohil quyosh botishi]]

'''Quyosh botishi''', shuningdek, '''quyosh botishi''' sifatida ham tanilgan, [[Quyosh|Quyoshning]] har kuni Yerning aylanishi tufayli [[ufq]] ostidagi yoʻqolishidir. Yerning hamma joyidan (shimoliy va janubiy qutblardan tashqari) koʻrinib turganidek, [[Teng kunlik|tengkunlik]] kuni Quyosh bahor va kuzgi tengkunlik vaqtida gʻarb tomon botadi. [[Shimoliy yarimshar|Shimoliy yarimshardan]] qaraganda, quyosh Shimoliy yarimsharda bahor va yozda shimoli-gʻarbga yoki umuman boʻlmaydi, kuz va qishda esa janubi-gʻarbga botadi. Bu fasllar [[Janubiy yarimshar|janubiy yarim shar]] uchun teskari.

Quyosh botish vaqti [[Astronomiya|astronomiyada]] Quyoshning yuqori qismining ufq ostidan gʻoyib boʻlish vaqti deb taʼriflanadi&lt;ref&gt;{{Citation|last=Ridpath|first1=Ian|title=sunset|date=1-yanvar 2012-yil|url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780199609055.001.0001/acref-9780199609055-e-3625|journal=A Dictionary of Astronomy|publisher=Oxford University Press|language=inglizcha|doi=10.1093/acref/9780199609055.001.0001|isbn=978-0-19-960905-5|access-date=5-oktabr 2021-yil}}&lt;/ref&gt;. Ufq yaqinida [[atmosfera]] sinishi quyosh nurlari nurlarining shunchalik buzilishiga olib keladiki, quyosh botishi kuzatilganda, geometrik jihatdan quyosh diski allaqachon ufqdan bir [[diametr]] pastda joylashgan.

Quyosh botishi uch bosqichga boʻlingan va ajralib turadi. Birinchisi, ''fuqarolik'' qorongʻuligi boʻlib, u Quyosh ufq ostida gʻoyib boʻlgandan keyin boshlanadi va ufqdan 6 daraja pastga tushguncha davom etadi. Ikkinchi bosqich - ''dengiz'' qorongʻuligi, ufqdan 6 dan 12 daraja pastda. Uchinchisiga kelsak, bu ''astronomik'' qorongʻuligi, yaʼni Quyosh ufqdan 12 dan 18 darajagacha past boʻlgan davr&lt;ref name=&quot;USNO&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://aa.usno.navy.mil/faq/docs/RST_defs.php|sarlavha=Definitions from the US Astronomical Applications Dept (USNO)|qaralgan sana=17-iyun 2016-yil|qaralgan sana=28-oktabr 2022-yil|arxivsana=14-avgust 2015-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150814180458/http://aa.usno.navy.mil/faq/docs/RST_defs.php}}&lt;/ref&gt;. ''Kechqurunlik'' astronomik qorongʻulikning eng oxirida boʻlib, tun oldidan eng qorongʻu lahzadir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Full definition of Dusk|url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/dusk}}&lt;/ref&gt;. Nihoyat, tun Quyosh ufqdan 18 daraja pastga tushganda sodir boʻladi va endi osmonni yoritmaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=3-dekabr 2020-yil|sarlavha=Sunset vs Dusk [What Is The Difference Between The Two?]|url=https://www.astronomyscope.com/sunset-vs-dusk/|kirish sanasi=3-oktabr 2021-yil|ish=Astronomy Scope|til=en-us}}&lt;/ref&gt;.

[[Shimoliy qutb]] doirasidan shimolda va Antarktika doirasidan janubda joylashgan joylarda yilning kamida bir kunida toʻliq quyosh botishi yoki quyosh chiqishi kuzatilmaydi, bunda [[Qutb kuni|qutbli kun]] yoki [[Qutb tuni|qutb kechasi]] 24 soat davom etadi.

== Hodisa ==
[[Fayl:DayAndNight.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e2/DayAndNight.svg/220px-DayAndNight.svg.png|thumb| Aylanayotgan Yer shimoliy qutbdan uzoqdan ko'rinib turganidek, Quyosh tomonidan yoritilgan. [[Terminator (chiziq)|Terminator]] bo'ylab Quyosh nurlari har qanday atmosfera ta'sirini va Yerning orbital harakatini e'tiborsiz qoldirib, gorizontal ravishda Yerga tushadi.]]
[[Fayl:Desert_Electric.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/94/Desert_Electric.jpg/220px-Desert_Electric.jpg|right|thumb| Kaliforniyaning Jonson vodiysida quyosh botgandagi bo'ron uzoqdan chaqmoq va quyosh yomg'irini ko'rsatadi.]]

Quyosh botish vaqti yil davomida oʻzgarib turadi va tomoshabinning Yerdagi pozitsiyasi, [[Geografik koordinatalar|kenglik va uzunlik]], balandlik va [[vaqt mintaqasi]] bilan belgilanadi. Kundalik kichik oʻzgarishlar va Quyosh botish vaqtidagi sezilarli yarim yillik oʻzgarishlar Yerning eksenel egilishi, Yerning kunlik aylanishi, sayyoraning Quyosh atrofida yillik elliptik orbitadagi harakati, Yer va Oyning har biri atrofida juft aylanishlari bilan bogʻliq.Qish va bahorda kunlar uzayib boradi va quyosh botishi har kuni kechroq boʻladi, bu yozgi toʻxtashdan keyin sodir boʻladigan oxirgi quyosh botish kuniga qadar sodir boʻladi. [[Shimoliy yarimshar|Shimoliy yarimsharda]] oxirgi quyosh botishi iyun oyining oxirida yoki iyul oyining boshlarida sodir boʻladi, lekin 21-iyun kuni yozgi kun toʻxtashida emas. Bu sana tomoshabinning kengligiga bogʻliq (4-iyul atrofida Yerning [[Perisentr va aposentr|afelion]] atrofida sekinroq harakati bilan bogʻliq). Xuddi shunday eng erta quyosh botishi qishki kun toʻxtashida emas, balki ikki hafta oldin sodir boʻladi, bu yana tomoshabinning kengligiga bogʻliq. Shimoliy yarimsharda u dekabr oyining boshida yoki noyabr oyining oxirida sodir boʻladi (Yerning [[Perisentr va aposentr|perihelion]] yaqinida tezroq harakati taʼsirida va bu 3-yanvar atrofida sodir boʻladi). 

Xuddi shunday, xuddi shu hodisa [[Janubiy yarimshar|janubiy yarimsharda]] ham mavjud, ammo tegishli sanalar teskari boʻlgan holda, eng erta quyosh botishi qishda 21-iyundan biroz oldin sodir boʻladi va oxirgi quyosh botishi yozda 21-dekabrdan keyin sodir boʻladi, bu yana janubiy kenglikga bogʻliq. Bir necha hafta davomida ikkala quyosh toʻsigʻi atrofida quyosh chiqishi ham, botishi ham har kuni biroz kechroq boʻladi. Hatto ekvatorda ham quyosh chiqishi va botishi yil davomida bir necha daqiqa oldinga va orqaga siljiydi. Bu taʼsirlar analemma tomonidan chizilgan&lt;ref&gt;[http://www.starrynight.com/sntimes/2007/01/ Starry Night Times – January 2007] (explains why Sun appears to cross slow before early January)&lt;/ref&gt;.

Atmosferaning sinishi va Quyoshning nolga teng boʻlmagan oʻlchamiga eʼtibor bermay, qachon va qayerda quyosh botishi sodir boʻlishidan qatʼiy nazar, u har doim shimoli-gʻarbiy kvadrantda mart bilan tengkunlikdan [[Kuzgi teng kunlik|sentyabrgacha boʻlgan tengkunlik kunigacha]], janubi-gʻarbiy kvadrantda esa sentabrdagi tengkunlikdan mart oyidagi tengkunlik kunigacha boʻladi. Quyosh botishi Yer yuzidagi barcha tomoshabinlar uchun tengkunlik kunlarida deyarli gʻarb tomonda sodir boʻladi. Boshqa sanalarda quyosh botishi azimutlarining aniq hisob-kitoblari murakkab, ammo ularni analemmadan foydalanib oqilona aniqlik bilan hisoblash mumkin. 

Quyosh chiqishi va botishi Quyoshning markazdan emas, balki oldingi va orqa tomonlaridan hisoblanganligi sababli, kunduzning davomiyligi tungi vaqtdan bir oz ko'proq (mo''tadil kengliklardan ko'rinib turibdiki, taxminan 10 minut). Bundan tashqari, Quyoshdan keladigan yorug'lik Yer atmosferasidan o'tayotganda sinishi sababli, Quyosh geometrik jihatdan ufqdan pastroq bo'lganidan keyin ham ko'rinadi. Sinishi Quyoshning ufqqa juda yaqin bo'lganida uning ko'rinadigan shakliga ham ta'sir qiladi. Bu narsalar osmonda haqiqatdan ham balandroq ko'rinadi. Quyosh diskining pastki chetidan keladigan yorug'lik yuqoridagi yorug'likdan ko'ra ko'proq sinadi, chunki balandlik burchagi pasayganda sinishi kuchayadi. Bu pastki chetning ko'rinadigan holatini yuqoridan ko'proq ko'taradi va quyosh diskining ko'rinadigan balandligini kamaytiradi. Uning kengligi o'zgarmagan, shuning uchun disk balandligidan ko'ra, kengroq ko'rinadi. (Haqiqatda Quyosh deyarli sharsimon.) Quyosh ham ufqda kattaroq ko'rinadi, oy illyuziyasiga o'xshash optik illyuziya. 

Shimoliy qutb doirasining shimolidagi va Antarktika doirasining janubidagi joylarda [[Qutb kuni|qutbli kun]] yoki [[Qutb tuni|qutb kechasi]] 24 soat davomida uzluksiz davom etsa, yilning kamida bir kunida quyosh botishi yoki chiqishi kuzatilmaydi. 

== Gorizontdagi joylashuv ==
[[Fayl:Solar_Azimuth_Angle_at_Sunset.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d4/Solar_Azimuth_Angle_at_Sunset.png/220px-Solar_Azimuth_Angle_at_Sunset.png|thumb| Quyosh botishidagi quyosh azimut burchagi, &lt;math&gt;\gamma_{set}&lt;/math&gt;, janubiy soat yo'nalishi bo'yicha konventsiyadan keyingi 2020-yil uchun kenglik va yil kuni funksiyasi sifatida, ya'ni agar &lt;math&gt;0^{\circ}&lt;\gamma_{set}&lt;90^{\circ}&lt;/math&gt;, keyin u 3-kvadrantda; agar &lt;math&gt;90^{\circ}&lt;\gamma_{set}&lt;180^{\circ}&lt;/math&gt;, keyin u 2-kvadrantda.]]
Yuqorida tavsiflanganidek, ufqda quyosh botishining taxminiy joylarini Refda topish mumkin&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://curious.astro.cornell.edu/our-solar-system/the-moon/46-our-solar-system/the-moon/observing-the-moon/128-how-does-the-position-of-moonrise-and-moonset-change-intermediate|sarlavha=Curious About Astronomy: How does the position of Moonrise and Moonset change?|ish=Curious About Astronomy? Ask an Astronomer|nashriyot=Cornell University Astronomy Department|muallif=Karen Masters|sana=2004-yil oktabr|qaralgan sana=11-avgust 2016-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221209192428/http://curious.astro.cornell.edu/our-solar-system/the-moon/46-our-solar-system/the-moon/observing-the-moon/128-how-does-the-position-of-moonrise-and-moonset-change-intermediate|arxivsana=2022-12-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://solar-center.stanford.edu/AO/sunrise.html|nashriyot=Stanford Solar Center|sarlavha=Where Do the Sun and Stars Rise?|qaralgan sana=20-mart 2012-yil|arxivsana=2023-03-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230328131645/http://solar-center.stanford.edu/AO/sunrise.html}}&lt;/ref&gt;.

Oʻngdagi raqam Refdagi quyosh geometriyasi tartibi yordamida hisoblanadi&lt;ref name=&quot;Zhangetal&quot;&gt;Zhang, T., Stackhouse, P.W., Macpherson, B., and Mikovitz, J.C., 2021. A solar azimuth formula that renders circumstantial treatment unnecessary without compromising mathematical rigor: Mathematical setup, application and extension of a formula based on the subsolar point and atan2 function. ''Renewable Energy'', 172, 1333-1340. DOI: https://doi.org/10.1016/j.renene.2021.03.047&lt;/ref&gt;. Quyidagicha: 1) berilgan kenglik va berilgan sana uchun Quyoshning qiyshayishini hisoblang &lt;math&gt;0^{\circ}&lt;/math&gt; kunlik va [[Tush|quyoshli peshin]] vaqti tartib uchun kirish sifatida; 2) Quyosh botishi tenglamasidan foydalanib, quyosh botish soati burchagini hisoblang; 3) Quyosh botish vaqtini hisoblang, yaʼni quyoshning kunduzi vaqti va quyosh botishi soati burchagi gradus boʻyicha 15 ga boʻlinadi; 4) Quyosh botish vaqtida quyosh azimut burchagini olish uchun quyosh geometriyasi tartibiga kirish sifatida quyosh botish vaqtidan foydalaning.

=== Yarimsfera simmetriyasi ===
Oʻngdagi rasmdagi qiziqarli xususiyat - har kuni quyosh chiqishi va botishi sodir boʻladigan mintaqalarda yarim sharning koʻrinadigan simmetriyasi. Quyosh chiqishi tenglamasidagi yarim shar munosabati Refda keltirilgan quyosh vektorining x va y komponentlariga qoʻllanilsa, bu simmetriya aniq boʻladi&lt;ref name=&quot;Zhangetal&quot;/&gt;.

== Ranglar ==
[[Fayl:Sunset_tokyoarea-timelapse-2019-03-17.webm|left|thumb|Tokyodagi quyosh chiqishidan olingan lavha ]]

Oq quyosh nuri atmosfera orqali kuzatuvchiga oʻtayotganda, baʼzi ranglar havo molekulalari va havodagi zarralar tomonidan nurdan tarqalib, tomoshabin koʻrgan nurning oxirgi rangini oʻzgartiradi. Koʻk va yashil kabi qisqaroq [[Toʻlqin uzunligi|toʻlqin uzunlikdagi]] komponentlar kuchliroq tarqalib ketganligi sababli, bu ranglar afzallik bilan nurdan chiqariladi&lt;ref name=&quot;saha&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=K. Saha|title=The Earth's Atmosphere – Its Physics and Dynamics|date=2008|publisher=Springer|isbn=978-3-540-78426-5|page=107}}&lt;/ref&gt;. [[Sunrise|Quyosh chiqishi]] va quyosh botishida, atmosfera boʻylab yoʻl uzoqroq boʻlganda, koʻk va yashil komponentlar deyarli butunlay olib tashlanadi va biz oʻsha paytlarda koʻradigan uzunroq toʻlqin uzunligidagi toʻq sariq va qizil ranglarni qoldiradi. Qolgan qizarib ketgan quyosh nuri bulut tomchilari va boshqalariga nisbatan katta zarralar tomonidan ufqni qizil va toʻq sariq rangda yoritish uchun tarqalishi mumkin&lt;ref name=&quot;guenther&quot;&gt;{{Kitob manbasi|editor=B. Guenther|title=Encyclopedia of Modern Optics|publisher=[[Elsevier]]|date=2005|page=186}}&lt;/ref&gt;. Qisqaroq toʻlqin uzunlikdagi yorugʻlikning olib tashlanishi havo molekulalari va koʻrinadigan yorugʻlik toʻlqin uzunligidan (50 dan kam) kichikroq zarrachalar tomonidan Rayleigh tarqalishi bilan bogʻliq&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/atmos/blusky.html|sarlavha=Hyperphysics, Georgia State University|nashriyot=Hyperphysics.phy-astr.gsu.edu|qaralgan sana=7-aprel 2012-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Bohren&quot;&gt;Craig Bohren (ed.), ''Selected Papers on Scattering in the Atmosphere'', SPIE Optical Engineering Press, Bellingham, WA, 1989&lt;/ref&gt;. Bulut tomchilari va diametri quyosh nuri toʻlqin uzunligiga teng yoki undan kattaroq boʻlgan boshqa zarralar tomonidan tarqalishi (&gt; 600 nm) Mie tarqalishiga bogʻliq va toʻlqin uzunligiga kuchli bogʻliq emas. Mie tarqalishi bulutlar tomonidan tarqalgan yorugʻlik uchun, shuningdek, Quyosh atrofida oq yorugʻlikning kunduzgi yorugʻlik gardishi (oq nurning oldinga tarqalishi) uchun javobgardir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.spc.noaa.gov/publications/corfidi/sunset/|sarlavha=The Colors of Twilight and Sunset|ism=Stephen F.|muallif=Corfidi|nashriyot=NOAA/NWS Storm Prediction Center|sana=2009-yil fevral}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.nasa.gov/centers/langley/news/factsheets/Aerosols.html|sana=August 1996|sarlavha=Atmospheric Aerosols: What Are They, and Why Are They So Important?|nashriyot=nasa.gov}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;hecht&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=E. Hecht|title=Optics|url=https://archive.org/details/optics0000hech_t2d8|edition=4th|date=2002|publisher=Addison Wesley|isbn=0-321-18878-0|page=[https://archive.org/details/optics0000hech_t2d8/page/88 88]}}&lt;/ref&gt;.

Quyosh botishi ranglari odatda [[Sunrise|quyosh chiqishiga]] qaraganda yorqinroq boʻladi, chunki kechqurun havo ertalabki havoga qaraganda koʻproq zarralarni oʻz ichiga oladi&lt;ref name=&quot;saha&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;guenther&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Bohren&quot;&gt;Craig Bohren (ed.), ''Selected Papers on Scattering in the Atmosphere'', SPIE Optical Engineering Press, Bellingham, WA, 1989&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;hecht&quot;/&gt;. Baʼzan quyosh chiqishidan oldin yoki quyosh botgandan keyin yashil miltillash koʻrinadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/atmos/redsun.html|sarlavha=Red Sunset, Green Flash}}&lt;/ref&gt;.

[[Troposfera|Troposferada]] tutilgan vulqon otilishi natijasida hosil boʻlgan kul quyosh botishi va quyosh chiqishi ranglarini oʻchirishga moyil boʻlib, [[Stratosfera|stratosferaga]] koʻtarilgan vulqon chiqishi (mayda sulfat kislota tomchilaridan iborat yupqa bulutlar kabi) quyosh botganidan keyingi yorqin ranglarni berishi mumkin. Bir qator otilishlar, jumladan, 1991-yilda Pinatubo togʻi va 1883-yilda Krakatoa otilishi, butun dunyo boʻylab ajoyib quyosh botgandan keyin (va quyosh chiqishidan oldin porlashni) hosil qilish uchun [[Sulfat kislota|sulfat kislotasi]] boʻlgan etarlicha baland qatlamli bulutlarni hosil qildi. Baland balandlikdagi bulutlar quyosh botgandan keyin ham stratosferaga tushayotgan kuchli qizarib ketgan quyosh nurini yer yuzasiga qadar aks ettirishga xizmat qiladi.

[[Quyosh]] botganda eng xilma-xil ranglardan baʼzilari shom paytida, botganidan keyin qarama-qarshi yoki sharqiy osmonda topilishi mumkin. Ob-havo sharoitlariga va mavjud [[Bulut|bulutlarning]] turlariga qarab, bu ranglar keng spektrga ega va gʻayrioddiy natijalar berishi mumkin. 

Baʼzi tillarda kompas nuqtalari etimologik jihatdan quyosh chiqishi va botishi soʻzlaridan kelib chiqqan holda nomlanadi. Ingliz tilidagi &quot; orient &quot; va „occident“ soʻzlari mos ravishda „sharq“ va &quot;gʻarb &quot; degan maʼnoni anglatadi, [[Lotin tili|lotincha]] „quyosh chiqishi“ va „quyosh botishi“ maʼnosini bildiruvchi soʻzlardan kelib chiqqan. Masalan, fransuzcha  „'' (se) lever''“ bilan bogʻliq boʻlgan „koʻtarish“ yoki „koʻtarilish“ (shuningdek, inglizcha „elevate“) maʼnosini anglatuvchi „levant“ soʻzi sharqni tasvirlash uchun ham ishlatiladi. [[Polyak tili|Polshada]] [[Sharq|sharqiy]] ''wschód'' (''vskhud'') soʻzi „yuqoriga“ maʼnosini bildiruvchi „ws“ [[Morfema|morfemasidan]] va „chód“ - „harakat qilish“ (''chodzić'' feʼlidan - „yurish, harakat qilish“ degan maʼnoni bildiruvchi) morfemasidan olingan. Ufqning orqasidan chiqayotgan Quyoshning harakatiga. [[Gʻarb|Gʻarb]] uchun polyakcha ''zachód'' (''zakhud'') soʻzi shunga oʻxshash, lekin boshida „za“ soʻzi bor, yaʼni „orqada“ degan maʼnoni anglatadi, Quyoshning ufq ortidan ketayotgan harakatidan. [[Rus tili|Rus tilida]] gʻarb soʻzi ''запад'' (''zapad'') Quyoshning tushishi munosabati bilan з''a'' – “orqada” va п''aд'' – “yiqilish” (п''aдaть'' – ''padat'' feʼlidan) soʻzlaridan olingan. Ibroniychada sharq soʻzi „mazar“ boʻlib, u koʻtarilish soʻzidan kelib chiqqan va gʻarb soʻzi „mrb“ boʻlib, bu tushish soʻzidan kelib chiqqan.

== Tarixiy koʻrinish ==
16-asr [[Astronom|astronomi]] [[Nicolaus Copernicus|Nikolay Kopernik]] dunyoga birinchi boʻlib Yer harakatlanayotgani va Quyoshning harakatlanayotgani haqidagi taassurotimizga qaramay, Quyosh harakatsiz qoladi degan asosni qoʻllab-quvvatlaydigan batafsil va oxir-oqibatda keng tarqalgan [[matematik]] modelni taqdim etdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://science.discovery.com/top-ten/2009/science-mistakes/science-mistakes-02.html|sarlavha=The Earth Is the Center of the Universe: Top 10 Science Mistakes|nashriyot=Science.discovery.com|sana=23-yanvar 2012-yil|qaralgan sana=7-aprel 2012-yil|qaralgan sana=28-oktabr 2022-yil|arxivsana=18-noyabr 2012-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20121118053016/http://science.discovery.com/top-ten/2009/science-mistakes/science-mistakes-02.html}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:MarsSunset.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/69/MarsSunset.jpg/220px-MarsSunset.jpg|thumb| [[Mars|Marsda]] quyosh botishi]]
Boshqa sayyoralarda quyosh botishi sayyoraning [[Quyosh|Quyoshdan]] uzoqligi va mavjud boʻlmagan yoki turli xil atmosfera tarkibidagi farqlar tufayli har xil koʻrinadi.

=== Mars ===
[[Mars|Marsda]] quyosh botishi [[Yer|Yerdan]] uchdan ikki qismi kattalikda koʻrinadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://photojournal.jpl.nasa.gov/catalog/PIA07997|sarlavha=A Moment Frozen in Time|sana=10-iyun 2005-yil|nashriyot=[[Jet Propulsion Laboratory]]|qaralgan sana=7-sentabr 2011-yil}}&lt;/ref&gt;, chunki Mars va Quyosh oʻrtasidagi masofa kattaroqdir. Ranglar odatda koʻk rangda boʻladi, lekin baʼzi Mars quyosh botishi Yerdagiga qaraganda ancha uzoqroq va qizgʻishroq koʻrinadi&lt;ref name=&quot;apod&quot; /&gt;. Mars quyosh botishining ranglari Yerdagi ranglardan farq qiladi. Mars nozik atmosferaga ega, [[kislorod]] va [[azot]] yoʻq, shuning uchun yorugʻlik tarqalishida Rayleigh tarqalishi jarayoni hukmronlik qilmaydi. Buning oʻrniga havo qizil changga toʻla, kuchli shamollar tomonidan atmosferaga uchib ketadi, shuning uchun uning osmon rangi asosan Mie tarqalishi jarayoni bilan belgilanadi, natijada [[Yer]] quyosh botishidan koʻra koʻproq koʻk ranglar paydo boʻladi. Bir tadqiqot shuni koʻrsatdiki, atmosferada baland boʻlgan Mars changlari quyosh botganidan keyin ikki soat oʻtgach quyosh nurini aks ettirishi va Mars yuzasi boʻylab keng yoyilgan holda nur sochishi mumkin&lt;ref name=&quot;apod&quot; /&gt;.{{Clear}}

== Galereya ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Fayl:SunsetHikkaduwa-April2012.JPG|[[Sri Lanka|Shri-Lankaning Hikkaduva]] [[Hikkaduwa|shahrida]] quyosh botishining yarim diskdagi aniq ko'rinishi
Fayl:Закат над Онего - panoramio.jpg|[[Republic of Karelia|Kareliya Respublikasida]] quyosh botishi, Rossiya
Fayl:Хорватия, Закат в Брела, 2007-06.jpg|Xorvatiyaning Brela shahrida quyosh botishi
Fayl:Sunset with coconut palm tree, Fiji.jpg|[[Fiji]]
Fayl:A view of some houses at sun down.jpg|[[Takoradi]], Gana
&lt;/gallery&gt;

* Yorugʻlikdan keyin
* Analemma
* Marsdagi astronomiya
* Tong
* Kunduzi
* Osmonning keng yoyilgan nurlanishi
* Tush
* Quyosh botganda koʻrinadigan Yer soyasi
* Oltin soat
* Quyosh botgan shaharcha
* [[Sunrise|Quyosh chiqishi]]
* Quyosh chiqishi tenglamasi
* Shom payti
{{Manbalar|30em}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [http://math.ucr.edu/home/baez/physics/General/BlueSky/blue_sky.html Oddiy so'zlar bilan to'liq jismoniy tushuntirish]
* [http://www.spc.noaa.gov/publications/corfidi/sunset Shom payti va quyosh botishi ranglari]
* [http://www.science-and-fiction.org/science/sunsets.html Quyosh botishi fizikasi va bulutlarning rolini o'z ichiga olgan batafsil tushuntirish]
* [http://sunsetsunrisetime.com/ Quyosh chiqishi va botishi vaqtini hisoblash uchun geolokatsiya xizmati].</text>
      <sha1>rkqrzz8cvguryici8er1fe1h0a1rgir</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sergey Ni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>819818</id>
    <revision>
      <id>6328136</id>
      <parentid>5263226</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:06:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328136</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6309" sha1="4rkphcvgra9g7xxsrdnq3d4e6wgjll8" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = 
 | tavallud_sana      = {{birth date and age|1975|8|13|df=yes}}
 | toʻliqism          = Sergey Ni
 | klublar1           = [[Sohibkor (futbol klubi)|Sohibkor]]
 | pozitsiya          = [[Yarim himoyachi]] / [[Hujumchi (futbol)|Hujumchi]]
 | tavallud_joyi      = Oʻzbekiston
 | boʻyi              = {{boʻy|cm=178}}
 | yillar1            = 1991
 | isht1              = 10
 | gollar1            = 1
 | yillar2            = 1992—1993
 | klublar2           = [[Qoʻqon 1912|Temiryoʻlchi]]
 | isht2              = 57
 | gollar2            = 5
 | yillar3            = 1994—1997
 | klublar3           = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
 | isht3              = 58
 | gollar3            = 7
 | yillar4            = 1998
 | klublar4           = [[Qoʻqon 1912|Temiryoʻlchi]]
 | isht4              = 13
 | gollar4            = 4
 | yillar5            = 1998—2003
 | klublar5           = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
 | isht5              = 155
 | gollar5            = 66
 | yillar6            = 2004
 | klublar6           = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
 | isht6              = 3
 | gollar6            = 0
 | yillar7            = 2005
 | klublar7           = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Samarqand Dinamo]]
 | isht7              = 17
 | gollar7            = 1
 | yillar8            = 2006
 | klublar8           = [[Lokomotiv BFK]]
 | isht8              = ?
 | gollar8            = 6+
 | yillar9            = 2007
 | klublar9           = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Samarqand Dinamo]]
 | isht9              = 28
 | gollar9            = 2
 | yillar10           = 2008
 | klublar10          = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]]
 | isht10             = 8
 | gollar10           = 1
 | milliyyillar1      = 2001
 | milliyjamoa1       = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]]
 | milliyisht1        = 1
 | milliygollar1      = 0
}}

'''Sergey Ni''' ({{Lang-ru|Ни, Сергей}}; 1975-yil 3-avgustda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik sobiq professional [[Futbol|futbolchisi]], [[Hujumchi (futbol)|hujumchisi]] va [[yarim himoyachi]] ampulasida oʻynagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/sergey-ni-esingizdami-u-bugun-44-yoshga-toldi-kapadze-esa-unga-tabrik-yolladi|sarlavha=Сергей Ни эсингиздами? У бугун 44 ёшга тўлди, Кападзе эса унга табрик йўллади|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230504170010/https://championat.asia/uz/news/sergey-ni-esingizdami-u-bugun-44-yoshga-toldi-kapadze-esa-unga-tabrik-yolladi|arxivsana=2023-05-04|qaralgan sana=2023-05-04}}&lt;/ref&gt;.

== Hayoti ==
Sergey professional futboldagi debyutini SSSR chempionatining soʻnggi mavsumida, [[SSSRning ikkinchi ligasi - B liga|ikkinchi quyi liga]] ishtirokchisi „[[Sohibkor (futbol klubi)|Sohibkor]]“ (Xalqobod) klubida boshlagan.

SSSR parchalanganidan soʻng ikki mavsum davomida [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Oʻzbekiston oliy ligasi]] isht „[[Qoʻqon 1912|Temiryoʻlchi]]“ (Qoʻqon) klubida oʻynadi. 1992-yil [[Oʻzbekiston Kubogi|Oʻzbekiston kubogi]] finalchisi.

1994-yilgi mavsumda „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ (Fargʻona) jamoasiga koʻchib oʻtgan va jamoa bilan birga bir necha bor mamlakat chempioni va chempionat sovrindori, Oʻzbekiston kubogi sohibi boʻlgan. 1994-yilgi [[Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstlik kubogi|Hamdoʻstlik kubogi]]da neftchi jamoasi bilan turnir finaliga qdar yetib borgan. 1998-yilning birinchi yarmida yana „Temiryoʻlchi“ jamoasi safida oʻynagan. Ikkinchi davrdada „Neftchi“ jamoasiga qaytganidan soʻng u yanada samarali oʻynay boshlagan va 1999—2002-yillarda ketma-ket toʻrt marta bir mavsumning har birida 10 dan ortiq gol urgan. 2001-yilgi Oʻzbekiston chempionatining eng yaxshi toʻpurarlari ichida yettinchi (15 gol), 2002-yilgi mavsumda esa oltinchi (17 gol) boʻlgan. Sergey Fargʻona klubi safida jami 200 dan ortiq oʻyin oʻtkazib, 70 dan ortiq gol urgan.

2004-yilgi mavsumda „Neftchi“ jamoasini tark etganidan soʻng oliy ligada „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]]“ (Muborak), „[[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Samarqand-Dinamo]]“, „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ (Toshkent) klublarida toʻp surgan. 2006-yili „Lokomotiv BFK“ safida toʻp surgan va Oʻzbekiston ikkinchi ligasi final turnirida 6 ta gol bilan toʻpurar boʻlgan.

Oʻzbekiston oliy ligasida jami 87 ta gol urgan. Yuqori darajadagi oʻzi ishtirok etgan turnirlarda 108 ta gol bilan [[Gennadiy Krasnitskiy klubi|Gennadiy Krasnitskiy klubiga kiritilgan]].

[[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston milliy terma jamoasi safida]] 2001-yilning 17-yanvarida Isroilga qarshi yagona oʻyinida maydonga tushgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220929190603/https://footballfacts.ru/match/82520 |arxivsana=2022-09-29 |sarlavha=Izrail – Uzbekistan – 2:0 |url=https://footballfacts.ru/match/82520 |qaralgan sana=2022-10-31}}&lt;/ref&gt;.

== Yutuqlar ==

* [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Oʻzbekiston chempioni]]: 1994, 1995, 2001
* Oʻzbekiston chempionati kumush medali sovrindori: 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2002, 2003
* [[Oʻzbekiston Kubogi|Oʻzbekiston kubogi]] sohibi: 1994, 1996
* Oʻzbekiston kubogi finalchisi: 1992, 1997, 1998, 2001, 2002

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://web.archive.org/web/20220929190601/https://footballfacts.ru/person/115223 Footballfacts.ru saytidagi profil]
* {{NFT player|19391}}

{{DEFAULTSORT:Ni, Sergey}}
[[Turkum:1975-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:3-avgustda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:Sohibkor futbolchilari]]
[[Turkum:Qoʻqon 1912 klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Neftchi (Fargʻona) futbolchilari]]
[[Turkum:Mashʼal klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Dinamo Samarqand futbolchilari]]
[[Turkum:Lokomotiv BFK futbolchilari]]
[[Turkum:Lokomotiv Toshkent futbol klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari]]</text>
      <sha1>4rkphcvgra9g7xxsrdnq3d4e6wgjll8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sobir Xodiyev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>819822</id>
    <revision>
      <id>6328351</id>
      <parentid>5405078</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T00:39:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328351</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6722" sha1="k8zj2na3bwsip4aikor2wvmvdd92ige" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Sobir Xodiyev
 | tavallud_sana      = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1972|10|20}}
 | toʻliqism          = Sobir Mirobidovich Xodiyev
 | tavallud_joyi      = {{tavalludJoyi|Toshkent}}, [[Oʻzbekiston SSR]]
 | boʻyi              = {{height|cm=170}}
 | pozitsiya          = [[Hujumchi (futbol)|Hujumchi]]
 | yillar1            = 1989—1990
 | klublar1           = [[Sohibkor (futbol klubi)|Sohibkor]]
 | isht1              = 2
 | gollar1            = 0
 | yillar2            = 1990
 | klublar2           = [[Angren (futbol klubi)|Shaxtyor]]
 | isht2              = 24
 | gollar2            = 6
 | yillar3            = 1991
 | klublar3           = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
 | isht3              = 0
 | gollar3            = 0
 | yillar4            = 1992
 | klublar4           = [[Traktor (futbol klubi, Toshkent)|Traktor]]
 | isht4              = 15
 | gollar4            = 5
 | yillar5            = 1992
 | klublar5           = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
 | isht5              = 15
 | gollar5            = 6
 | yillar6            = 1994—1998
 | klublar6           = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
 | isht6              = 127
 | gollar6            = 35
 | yillar7            = 1994
 | klublar7           = {{ijara}} Skif Ordabasi
 | isht7              = 1
 | gollar7            = 1
 | yillar8            = 1999
 | klublar8           = [[Traktor (futbol klubi, Toshkent)|Traktor]]
 | isht8              = 22
 | gollar8            = 9
 | yillar9            = 2000—2001
 | klublar9           = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
 | isht9              = 46
 | gollar9            = 13
 | yillar10           = 2001—2002
 | klublar10          = [[Traktor (futbol klubi, Toshkent)|Traktor]]
 | isht10             = 35
 | gollar10           = 9
 | milliyyillar1      = 1992
 | milliyjamoa1       = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]]
 | milliyisht1        = 2
 | milliygollar1      = 0
}}

'''Sobir Mirobidovich Xodiyev''' (1972-yil 20-oktyabrda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik sobiq professional [[Futbol|futbolchi]], [[Hujumchi (futbol)|hujumchi]] ampulasida oʻynagan.

== Hayoti ==
Professional futboldagi dastlabki faoliyatini SSSR quyi ligasida „[[Sohibkor (futbol klubi)|Sohibkor]]“ (Xalqobod) va „[[Angren (futbol klubi)|Shaxtyor]]“ (Angren) jamoalarida toʻp surgan. 1991-yili Toshkentning „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ jamoasining oʻrinbosarlar jamoasida oʻynagan.

1992-yilgi mavsum [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Oʻzbekiston oliy ligasida „]][[Traktor (futbol klubi, Toshkent)|Traktor]]“ (Toshkent) tarkibida oʻynagan. U Oʻzbekiston chempionatining ilk bir oʻyinda 3 tagol urgan futbolchilaridan biri (1992-yil 26-aprelda „[[Shahrixon (futbol klubi)|Shahrixonchi]]“ga qarshi oʻyinda). 1992-yilning yozida „Paxtakor“ jamoasiga qaytib, uning asosiy jamoasida debyut qilgan va 1992-yilda Oʻzbekiston chempioni boʻlgan. Umuman olganda, 1992-yilgi mavsumda 11 ta gol urdi va eng yaxshi toʻpurarlar oʻnligiga kirgan.

1994-yildan yana „Paxtakor“da oʻynagan. 1994-yilda 14 ta gol urib, klubning eng yaxshi snayperi ([[Shuhrat Maqsudov]] bilan birga) va chempionatda oltinchi toʻpurari boʻlgan. 1995-yilgi mavsum „Paxtakor“ jamoasi safida 10 ta gol urgan boʻlsa, keyingi mavsumlarda sermahsulligi pasayib borgan. [[Oʻzbekiston Kubogi|Oʻzbekiston kubogi]] gʻolibi (1997) va finalchisi (1996). 1998-yilda „Paxtakor“ bilan birga yana mamlakat chempioni boʻlgan.

1999-yilda yana Toshkentning „Traktor“ jamoasida oʻynagan. Soʻng „Paxtakor“ jamoasiga qaytib, u yerda bir yarim mavsum toʻp surgan va 2001-yilning yozidan to faoliyatining oxirigacha yana „Traktor“ klubida oʻynagan.

Oʻzbekiston oliy divizionida jami 77 ta gol urgan. Yuqori darajasdagi barcha turnirlarda 106 ta urgan va [[Gennadiy Krasnitskiy klubi]]ga kiritilgan.

Sobir 1992-yil 16-iyulda [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston milliy terma jamoasi safida]] [[Qozogʻiston milliy futbol terma jamoasi|Qozogʻistonga]] qarshi Markaziy Osiyo kubogi bahsida [[Ilhom Sharipov|Ilhom Sharipovning]] oʻrniga 64-daqiqada maydonga tushgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220929195043/https://footballfacts.ru/match/86912 |arxivsana=2022-09-29 |sarlavha=Kazaxstan – Uzbekistan – 1:0 |url=https://footballfacts.ru/match/86912 |qaralgan sana=2022-10-31}}&lt;/ref&gt;. Umuman olganda, u milliy terma jamoada 2 ta oʻyin oʻtkazgan, ikkalasi ham 1992-yilda bitta turnir doirasida, ikkalasida ham zaxiradan maydonga tushgan.

2010-yillarning oʻrtalaridan „Paxtakor“da texnik direktor boʻlib ishlagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Sobir XODIYeV: „Voprosami transfera zanimaetsya Shota Arveladze“ |url=https://interfutbol.uz/ru/news/detail/76201 |qaralgan sana=2022-10-31 |arxivsana=2022-09-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220929195043/https://interfutbol.uz/ru/news/detail/76201 }}&lt;/ref&gt;. Xodiyev faxriylar oʻyinlarida qatnashgan&lt;ref&gt;[https://www.championat.com/football/news-3824321-zvezdy-futbola-rossii-i-ukrainy-sygrali-v-odnoj-komande.html Zvyozdi futbola Rossii i Ukraini sigrali v odnoy komande]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Veterani „Kayrata“ i „Paxtakora“ sigrali vnichyu |url=http://www.aloqada.com/m/news/2014/05/20/veterany_kayrata_i_pakhtakora_sygrali_vnichyu |qaralgan sana=2022-10-31 |arxivsana=2022-09-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220929195044/http://www.aloqada.com/m/news/2014/05/20/veterany_kayrata_i_pakhtakora_sygrali_vnichyu }}&lt;/ref&gt;.

== Yutuqlar ==

* [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Oʻzbekiston chempioni]]: 1992, 1998
* [[Oʻzbekiston Kubogi|Oʻzbekiston kubogi]] sohibi: 1997-yil
* Oʻzbekiston kubogi finalchisi: 1996-yil

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://web.archive.org/web/20220929195043/https://footballfacts.ru/person/73520 Footballfacts.ru saytidagi profil]
* {{NFT player|19244}}

{{DEFAULTSORT:Xodiyev, Sobir}}
[[Turkum:1972-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:20-oktyabrda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Toshkentda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Futboldagi erkak hujumchilar]]
[[Turkum:Sohibkor futbolchilari]]
[[Turkum:Angren klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Traktor klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:SKIF-Ordabasi klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Qozogʻistondagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari]]</text>
      <sha1>k8zj2na3bwsip4aikor2wvmvdd92ige</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Səmədabad (Bilasuvar)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>841784</id>
    <revision>
      <id>6328983</id>
      <parentid>6044706</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T11:08:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328983</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2248" sha1="9d3ce0u4fzr4qf14z9k9lo7h4gwvcq9" xml:space="preserve">{{Ozarbayjon qishloqlari bilgiqutisi
|name =Səmədabad
|settlement_type=Municipality
|native_name = 
|pushpin_map            =Azerbaijan
|pushpin_mapsize        =300
|subdivision_type       = Mamlakat
|subdivision_name       = {{AZE}}
|subdivision_type1 = [[Ozarbayjonning maʼmuriy boʻlinmalari|Tuman]]
|subdivision_name1 =[[Bilasuvar tumani|Bilasuvar]]
|leader_title =
|leader_name =
|established_title =
|established_date =
|area_total_km2 =
|area_footnotes =
|population_as_of =
|population_total =2432
|population_footnotes ={{citation needed|date=October 2010}}
|population_density_km2 =
|timezone =[[Azerbaijan Time|AZT]]
|utc_offset = +4
|timezone_DST =[[Azerbaijan Time|AZT]]
|utc_offset_DST = +5
|coordinates = {{coord|39|32|38|N|48|19|17|E|region:AZ|display=inline,title}}
|elevation_m =
|area_code =
|website =
}}
'''Səmədabad''' — [[Ozarbayjon]]ning [[Bilasuvar tumani]] qishloq va munisipalitetdir. 2,432 nafar aholi istiqomat qiladi.

== Aholisi ==
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;&quot;
! yil
! aholisi
! erkaklar
! ayollar
|-
|[[Azərbaycan əhalisinin siyahıyaalınması (1999)|1999]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Azərbaycan Respublikası əhalisinin siyahıya alınması. 1999-cu il. I hissə. Bakı: &quot;Səda&quot; nəşriyyatı, 2000, səh. 71. |url=http://anl.az/el/Kitab/2015/2000-852.pdf |qaralgan sana=2022-05-02 |arxivsana=2022-05-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220508150547/http://anl.az/el/Kitab/2015/2000-852.pdf }}&lt;/ref&gt;
|2200
|1105
|1095
|-
|[[Azərbaycan əhalisinin siyahıyaalınması (2009)|2009]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220702120229/http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=149514&amp;pno=41 |arxivsana=2022-07-02 |sarlavha=Azərbaycan Respublikası əhalisinin siyahıyaalınması. 2009-cu il. I cild. Bakı: Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi, 2010, səh. 78. |url=http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=149514&amp;pno=41 |qaralgan sana=2024-04-02}}&lt;/ref&gt;
|↗2591
|↗1313
|↗1278
|-
|}

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
* {{GEOnet2|32FA8852EDDE3774E0440003BA962ED3}}


{{DEFAULTSORT:Semedabad, Bilasuvar}}
{{Azerbaijan-geo-stub}} [[Turkum: Ozarbayjon qishloqlari]]
[[Turkum:Bilasuvar tumani aholi punktlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>9d3ce0u4fzr4qf14z9k9lo7h4gwvcq9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sun Yiven</title>
    <ns>0</ns>
    <id>866648</id>
    <revision>
      <id>6328826</id>
      <parentid>6305607</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:28:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>8 ta manba qutqarildi hamda 2 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8984" sha1="shxypi9vso6w41427h7psetgmp08zoh" xml:space="preserve">
 {{Olim bilgiqutisi
| ismi                  =
| tasvir                =
| tasvir_eni            =
| izoh                  =
| tugʻilgan_sanasi      = 1992-yil 17-iyun(30 yoshda)
| tugʻilgan_joyi        = Shangdon provensiyasi, Xitoy
| vafot_sanasi          = 
| vafot_joyi            = 
| istiqomat_joylari     = 
| fuqaroligi            = Xitoy
| millati               = 
| sohasi                = qilichbozlik
| ish_joylari           = 
| institutlar           =
| alma_mater            =
| tezis_sarlavhasi      =
| akademik_rahbarlari   = 
| mashhur_shogirdlari   = 
| mashhur_ishlari       =
| oʻtkazayotgan_taʼsiri = 
| koʻrsatgan_taʼsiri    = 
| mukofotlari           = 
| turmush_oʻrtogʻi      = 
| dini                  = 
| vebsayt               = 
}}

'''Sun Yiven''' [[Qilichbozlik|1992-yil 17-iyunda tugʻilgan- xitoylik chap qoʻl qilichboz]] &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=INTERNATIONAL FENCING FEDERATION - The International Fencing Federation official website|url=http://fie.org/athletes/33102|qaralgan sana=14 May 2021|ish=INTERNATIONAL FENCING FEDERATION - The International Fencing Federation official website}}&lt;/ref&gt;. Sun 3 karra jamoaviy Osiyo chempioni va  2 karra jamoaviy jahon chempioni hisoblanadi.

3 karra [[Olimpiada oʻyinlari|Olimpiadachi]], Sun 2016-yilgi jamoaviy Olimpiya oʻyinlarining kumush medali sovrindori, 2016-yilgi individual Olimpiya oʻyinlari bronza medali sovrindori va 2021-yilgi shaxsiy Olimpiya chempioni.

Tokioda Sun xitoylik qilichbozning yakka tartibdagi olimpiadada oltin medalini qo‘lga kiritgan tarixdagi 1-xitoylik qilichboz bo‘ldi.Shuningdek, qilichbozlik musobaqasida oltin medalni qo‘lga kiritgan [[Luan Jujie|Luan Jujiedan]] keyin yakka tartibda Olimpiya oltin medalini qo‘lga kiritgan 2-xitoylik ayol bo‘ldi. 

=== Olimpiya oʻyinlari ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
!Yil
! style=&quot;width:17em&quot; | Manzil
! style=&quot;width:12em&quot; | Tadbir
! Lavozim
|-
| 2016-yil
| rowspan=&quot;1&quot; align=&quot;left&quot; |{{Flagicon|BRA}} [[Rio-de-Janeyro]], [[Braziliya]]
| Ayollar uchun individual Epe
| bgcolor=&quot;caramel&quot; | 3-chi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=INTERNATIONAL FENCING FEDERATION - The International Fencing Federation official website|url=http://fie.org/competitions/2016/241?tab=results|qaralgan sana=14 May 2021|ish=INTERNATIONAL FENCING FEDERATION - The International Fencing Federation official website|arxivurl=https://web.archive.org/web/20241226091835/https://fie.org/competitions/2016/241?tab=results|arxivsana=2024-12-26}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2016-yil
| rowspan=&quot;1&quot; align=&quot;left&quot; |{{Flagicon|BRA}} [[Rio-de-Janeyro]], [[Braziliya]]
| Ayollar Épee jamoasi
| bgcolor=&quot;silver&quot; | 2-chi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=INTERNATIONAL FENCING FEDERATION - The International Fencing Federation official website|url=http://fie.org/competitions/2016/247?tab=results|qaralgan sana=14 May 2021|ish=INTERNATIONAL FENCING FEDERATION - The International Fencing Federation official website}} {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
| 2021-yil
| rowspan=&quot;1&quot; align=&quot;left&quot; |{{Flagicon|JPN}} [[Tokio]], [[Yaponiya]]
| Ayollar uchun individual Epe
| bgcolor=&quot;gold&quot; | 1-chi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=INTERNATIONAL FENCING FEDERATION - The International Fencing Federation official website|url=https://fie.org/competitions/2021/241?tab=results|qaralgan sana=26 July 2021|ish=INTERNATIONAL FENCING FEDERATION - The International Fencing Federation official website}} {{Oʻlikhavola|date=oktabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|}

=== Gran-pri ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
!Sana
! style=&quot;width:17em&quot; | Manzil
! style=&quot;width:12em&quot; | Tadbir
! Lavozim
|-
| 2015-05-23
| rowspan=&quot;1&quot; align=&quot;left&quot; |{{Flagicon|BRA}} [[Rio-de-Janeyro]], [[Braziliya]]
| Ayollar uchun individual Epe
| bgcolor=&quot;caramel&quot; | 3-chi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=INTERNATIONAL FENCING FEDERATION - The International Fencing Federation official website|url=http://fie.org/competitions/2015/95?tab=results|qaralgan sana=15 May 2021|ish=INTERNATIONAL FENCING FEDERATION - The International Fencing Federation official website|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210515160551/https://fie.org/competitions/2015/95?tab=results|arxivsana=2021-05-15}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2019-05-03
| rowspan=&quot;1&quot; align=&quot;left&quot; |{{Flagicon|COL}} [[Kali]], [[Kolumbiya]]
| Ayollar uchun individual Epe
| bgcolor=&quot;gold&quot; | 1-chi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=INTERNATIONAL FENCING FEDERATION - The International Fencing Federation official website|url=http://fie.org/competitions/2019/95?tab=results|qaralgan sana=15 May 2021|ish=INTERNATIONAL FENCING FEDERATION - The International Fencing Federation official website|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210516024801/https://fie.org/competitions/2019/95?tab=results|arxivsana=2021-05-16}}&lt;/ref&gt;
|}

=== Jahon chempionati ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
!Sana
! style=&quot;width:17em&quot; | Manzil
! style=&quot;width:12em&quot; | Tadbir
! Lavozim
|-
| 2015-10-23
| rowspan=&quot;1&quot; align=&quot;left&quot; |{{Flagicon|ITA}} [[Legnano]], [[Italiya]]
| Ayollar uchun individual Epe
| bgcolor=&quot;gold&quot; | 1-chi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=INTERNATIONAL FENCING FEDERATION - The International Fencing Federation official website|url=http://fie.org/competitions/2016/80?tab=results|qaralgan sana=15 May 2021|ish=INTERNATIONAL FENCING FEDERATION - The International Fencing Federation official website|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210516023544/https://fie.org/competitions/2016/80?tab=results|arxivsana=2021-05-16}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2017-01-20
| rowspan=&quot;1&quot; align=&quot;left&quot; |{{Flagicon|ESP}} [[Barselona]], [[Ispaniya]]
| Ayollar uchun individual Epe
| bgcolor=&quot;gold&quot; | 1-chi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=INTERNATIONAL FENCING FEDERATION - The International Fencing Federation official website|url=http://fie.org/competitions/2017/85?tab=results|qaralgan sana=15 May 2021|ish=INTERNATIONAL FENCING FEDERATION - The International Fencing Federation official website|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210516023435/https://fie.org/competitions/2017/85?tab=results|arxivsana=2021-05-16}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2017-11-10
| rowspan=&quot;1&quot; align=&quot;left&quot; |{{Flagicon|CHN}} [[Suchjou|Suzhou]], [[Xitoy]]
| Ayollar uchun individual Epe
| bgcolor=&quot;gold&quot; | 1-chi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=INTERNATIONAL FENCING FEDERATION - The International Fencing Federation official website|url=http://fie.org/competitions/2018/97?tab=results|qaralgan sana=15 May 2021|ish=INTERNATIONAL FENCING FEDERATION - The International Fencing Federation official website|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210516042144/https://fie.org/competitions/2018/97?tab=results|arxivsana=2021-05-16}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2018-01-19
| rowspan=&quot;1&quot; align=&quot;left&quot; |{{Flagicon|CUB}} [[Gavana|Havana]], [[Kuba]]
| Ayollar uchun individual Epe
| bgcolor=&quot;caramel&quot; | 3-chi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=INTERNATIONAL FENCING FEDERATION - The International Fencing Federation official website|url=http://fie.org/competitions/2018/85?tab=results|qaralgan sana=15 May 2021|ish=INTERNATIONAL FENCING FEDERATION - The International Fencing Federation official website}} {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
| 2018-05-04
| rowspan=&quot;1&quot; align=&quot;left&quot; |{{Flagicon|UAE}} [[Dubay]], [[Birlashgan Arab Amirliklari]]
| Ayollar uchun individual Epe
| bgcolor=&quot;gold&quot; | 1-chi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=INTERNATIONAL FENCING FEDERATION - The International Fencing Federation official website|url=http://fie.org/competitions/2018/451?tab=results|qaralgan sana=15 May 2021|ish=INTERNATIONAL FENCING FEDERATION - The International Fencing Federation official website|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221203184920/https://fie.org/competitions/2018/451?tab=results|arxivsana=2022-12-03}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2018-11-09
| rowspan=&quot;1&quot; align=&quot;left&quot; |{{Flagicon|EST}} [[Tallin]], [[Estoniya]]
| Ayollar uchun individual Epe
| bgcolor=&quot;caramel&quot; | 3-chi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=INTERNATIONAL FENCING FEDERATION - The International Fencing Federation official website|url=http://fie.org/competitions/2019/80?tab=results|qaralgan sana=15 May 2021|ish=INTERNATIONAL FENCING FEDERATION - The International Fencing Federation official website|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221203184911/https://fie.org/competitions/2019/80?tab=results|arxivsana=2022-12-03}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2019-11-01
| rowspan=&quot;1&quot; align=&quot;left&quot; |{{Flagicon|EST}} [[Tallin]], [[Estoniya]]
| Ayollar uchun individual Epe
| bgcolor=&quot;caramel&quot; | 3-chi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=INTERNATIONAL FENCING FEDERATION - The International Fencing Federation official website|url=http://fie.org/competitions/2020/80?tab=results|qaralgan sana=15 May 2021|ish=INTERNATIONAL FENCING FEDERATION - The International Fencing Federation official website|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210516042138/https://fie.org/competitions/2020/80?tab=results|arxivsana=2021-05-16}}&lt;/ref&gt;
|}

== Havolalar ==

[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1992-yilda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>shxypi9vso6w41427h7psetgmp08zoh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kochi (ovqat)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>876821</id>
    <revision>
      <id>6328289</id>
      <parentid>3738417</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T20:25:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>AnvarxonM [[Kochi]] sahifasini [[Kochi (ovqat)]]ga koʻchirdi</comment>
      <origin>3738417</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1042" sha1="192l21frg1ru4eqy7yx7hbk5h4q92yc" xml:space="preserve">[[Fayl:Kachi-ghaza.jpg|right|thumb|200x200px| ]]
'''Kochi''' — Eron [[Desert|shirinliklar]]&lt;nowiki/&gt;idan biri hisoblanadi. Uni kechki ovqat uchun [[non]] bilan birga isteʼmol qilish mumkin. Kochi tarkibida [[un]] va [[Sariyogʻ|sariyog‘]] borligi sababli juda ko‘p [[Energiya|energiyaga]] ega va u 3115 [[kaloriya]]&lt;nowiki/&gt;ni tashkil qiladi. Bu juda katta energiya hisoblanib, u ozg‘in bo‘lgan odamlar va zaiflikdan aziyat chekadiganlar uchun juda mos shirinlikdir.

'''Kochi''' [[un]], [[Qand|shakar]], [[Atirgul suvi|gul suvi]], [[Sariyogʻ|sariyog‘]], [[Moy|yog‘]] va zaʼfarondan tayyorlanadi. Oldingi paytlarda u juda ko‘p hayvon yog‘i bilan tayyorlangan. Kochi shirinligi ham unidan tayyorlanadi.

== Manbalar ==
Daryabandari, Najaf Fahima Rastkar bilan hamkorlikda, ''Sarimsoqdan piyozgacha Mustatab pishirish kitobi'', Tehron: Karname nashriyoti, 2004 yil yozi. Ikkinchi jild, 1559-bet.
[[Turkum:Taomlar]]
[[Turkum:Desertlar]]
[[Turkum:Ozarbayjon oshxonasi]]
[[Turkum:Turk oshxonasi]]
[[Turkum:Pishloqli taomlar]]</text>
      <sha1>192l21frg1ru4eqy7yx7hbk5h4q92yc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Timthal Bag'dod</title>
    <ns>0</ns>
    <id>882993</id>
    <revision>
      <id>6328515</id>
      <parentid>5906865</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:11:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Boonaaa</username>
        <id>319702</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>6328515</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6783" sha1="n7rye5rj5333j5qytjzk2uyikc0y3r8" xml:space="preserve">{{Diqqatga sazovor joylar|koordinatalari=}}

'''''Timtal Bag‘dod''''' (“[[Bagʻdod|Bag‘dod]] haykali”) — Bag‘doddagi jamoat yodgorligi, haykaltarosh Muhammad G‘ani Hikmat (1929–2011) tomonidan ishlangan  va 2013 yilda tugalangan. Bu balandlik ustun bo'lib, tepasida [[Bagʻdod xalifaligi|Abbosiylar]] libosini kiygan ayol o'tirgan. Ustunga atoqli shoir Mustafo Jamoliddinning mashhur arab she'ridan parcha arab harflari bilan bitilgan. Haykal bir vaqtda ham shaharni, ham uning qadimiy merosini yaqqol aks ettiradi.

== Fon ==
2010-yilda Bag‘dod haykaltarosh Muhammad G‘ani Hikmatga Bag‘dod madaniyati dasturi doirasida to‘rtta yodgorlik seriyasini yakunlashni topshirdi. Rassom Bag'dod atrofidagi turli joylarda o'rnatiladigan to'rtta yangi haykal ustida ish boshladi. Biroq, bu uning ohirgi loyihasi bo'lar edi, chunki haykaltarosh u ishini tugamasdan vafot etdi. Keyinchalik G‘anining o‘g‘li loyihaning tugallanishini nazorat qilgan. &lt;ref&gt;Floyd, T., &quot;Mohammed Ghani Hikmat,&quot; [Biographical Notes], Mathaf Encyclopedia of Modern Art and the Arab World,'' [http://www.encyclopedia.mathaf.org.qa/en/bios/Pages/Mohammed-Ghani-Hikmat.aspx Online:] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210422092330/http://www.encyclopedia.mathaf.org.qa/en/bios/Pages/Mohammed-Ghani-Hikmat.aspx |date=2021-04-22 }}''&lt;/ref&gt; To'rtta asar ham asosiy mavzusi  Iroq an'analarini zamonaviy texnika va materiallar bilan uyg'unlashtirgan holda tasvirlab berish edi.

Birinchi bo'lib 2011-yilda ochilgan qismi bu ''Al Fanous El Sehri'' (&quot;Sehrli fonar&quot;) qurildi. Qolgan uchta asar, ''Ashaar Bag'dod'' (&quot;Bag'dod she'riyati&quot;, arab yozuvi bitilgan favvora), ''Timthal Bag'dod bunda:'' (&quot;Bag'dod haykali&quot;, an'anaviy [[Bagʻdod xalifaligi|Abbosiylar]] libosini kiygan go'zal qiz tasvirlangan), &lt;ref name=&quot;Arraf&quot;&gt;Arraf, J., &quot;Renowned Iraqi sculptor has vision for Baghdad to 'flower again',&quot; ''CS Monitor,'' 16 February, 2011; [https://www.csmonitor.com/World/Middle-East/2011/0216/Renowned-Iraqi-sculptor-has-vision-for-Baghdad-to-flower-again Online:]&lt;/ref&gt; va ''Enkath El Iroq'' (&quot;Iroq madaniyatini qutqarish&quot;, Iroq fuqarosi qo'lidagi shumer silindrsimon muhri tasvirlangan) &lt;ref name=&quot;Arraf&quot; /&gt; hammasi 2013-yilda ochilgan &lt;ref name=&quot;Dawood&quot;&gt;Dawood, M., &quot;Mohamed Ghani Hikmat brings life back to the squares of Baghdad Months after the Departure of the &quot;Sheikh of the Sculptors,&quot; ''Alrai Media'', January, 2012, [http://www.alraimedia.com/Home/Details?Id=0c161045-cd85-4208-a9e6-31d4e3ee4c27 Online:] (translated from Arabic)&lt;/ref&gt;

Muhammad G‘ani Hikmat o‘zining jamoat ishlari bilan mashhur bo‘lib, hozirda uning ishlari Bag‘dodning barcha shaharlarida namoyish etilmoqda. Uning asosiy ishlarining g'oyasi Bag‘dod xalqining kundalik hayotini aks ettiruvchi yog‘ochdan o‘yilgan kichikroq haykallardan tashkil topgan edi.&lt;ref&gt;Floyd, T., &quot;Mohammed Ghani Hikmat,&quot; [Biographical Notes], Mathaf Encyclopedia of Modern Art and the Arab World,'' [http://www.encyclopedia.mathaf.org.qa/en/bios/Pages/Mohammed-Ghani-Hikmat.aspx Online:] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210422092330/http://www.encyclopedia.mathaf.org.qa/en/bios/Pages/Mohammed-Ghani-Hikmat.aspx |date=2021-04-22 }} ''&lt;/ref&gt; Uning eng mashhur asarlaridan biri bu  [[Dajla]] daryosining qirg'og'ida, Abu Nuvas ko'chasi &lt;ref&gt;Schmidt, M. S., &quot;Mohammed Ghani Hikmat, Iraqi Sculptor, Dies at 82&quot;, ''New York Times'', 21 September, 2011 [https://www.nytimes.com/2011/09/21/arts/design/mohammed-ghani-hikmat-iraqi-sculptor-dies-at-82.html Online:]&lt;/ref&gt; va Bag'dodning markaziy tumanidagi ''Qahramana'' favvorasi yaqinida joylashgan Qirolicha ''Shahrizoda va Qirol Shahriyorning'' bir juft haykallari kiradi. &lt;ref&gt;Antoon, S., &quot;Living With Death in Baghdad&quot;, ''New York Times'', 20 July, 2016 [https://www.nytimes.com/2016/07/21/opinion/living-with-death-in-baghdad.html Online:]&lt;/ref&gt; Uning asarlari uchun joy tanlash G‘ani uchun muhim edi, u haykallar hamma uchun ochiq bo‘lishini xohlardi. U jamoat maydonlari va bog'lardan qochadi va buning o'rniga o'z asarlarini ko'chalarda va binolarning chetlarida joylashtirishni xohladi. &lt;ref&gt;Jairath. S., &quot;Baghdad will Remain Baghdad&quot; Mohammed Ghani and his Tales of One Thousand and One Nights&quot;, ''Meanjin'' Vol. 74, Issue 3, 2015&lt;/ref&gt;

== Tavsif ==
2013-yilda ochilgan uchta haykaldan birinchisi Timtal Bag‘dod (“Bag‘dod haykali”) edi&lt;ref name=&quot;official&quot;&gt;&quot;Official Inauguration of Three Sculptures in Iraq Baghdad,&quot; ''Alsamuria News,'' 13 February, 2013 [https://www.alsumaria.tv/news/71811/official-inauguration-of-three-sculptures-in-iraq/en# Online:]&lt;/ref&gt;.Bu Andalusiya maydonida (Al Andalus) joylashgan.Abbosiylarning an'anaviy kiyimlarini kiygan stulda o'tirgan ayol tasvirlangan ustundir. Ustunning umumiy balandligi 13,5 metrni tashkil etadi (asosiy qismi 10,5 metr va rasm uchun 3 metr), bu shahar markazida joylashgan eng baland tarixiy haykallari hisoblanadi.

Haykalni uzunligi bo'ylab arab xattotligi, xususan Mustafo Jamoliddinning Bag'dod shahrini madh etuvchi mathiyalari aks ettirilgan.Bundan tashqari &lt;ref name=&quot;Dawood&quot;/&gt; Oyat qisman yozilgan.
{{Quote|Baghdad, what did you do?

Only let your green window shine

You passed the world and your morning is sunny

And I will judge you, and your night will be moonlit}}
Abbosiylar ayolining qiyofasi orqasi quyoshga qaragancha yonboshlab, qarshisida ufqqa qarab turibdi turga holda tasvirlangan. Ayol mamlakatning ajdodlari sharqdan bo'lganligini bildirish uchun mo'ljallangan. Ushbu ma'lumot yodgorlik poydevoriga ob'ektiv ravishda bog'langan yana bir ma'lumotnomadir&lt;ref&gt;&quot;Statue of Baghdad by sculptor Mohamed Ghani Hikmat&quot; ''Ministry of Culture'' [Government of Iraq], 2013, [http://mocul.gov.iq/index.php?name=News&amp;file=print&amp;op=PrintPage&amp;sid=1071 Online:]&lt;/ref&gt;.

=== Texnik xususiyatlari ===

* Yodgorlik nomi: ''Timtal Bag‘dod'' (“Bag‘dod haykali”)
* Yodgorlik turi: Ustun &lt;ref&gt;Jairath. S., &quot;Baghdad will Remain Baghdad&quot; Mohammed Ghani and his Tales of One Thousand and One Nights&quot;, ''Meanjin'' Vol. 74, Issue 3, 2015&lt;/ref&gt;
* Materiallar: tosh va bronza
* Balandligi: 3 m plyus 10,5 m taglik (jami = 13,5 m)
* Manzil: Andalus maydoni, Bag'dod
* Qurilish sanasi: 2010–2013
* Rasmiy inauguratsiya: 2013 yil &lt;ref&gt;&quot;Official Inauguration of Three Sculptures in Iraq Baghdad,&quot; ''Alsamuria News,'' 13 February, 2013 &quot;Official Inauguration of Three Sculptures in Iraq Baghdad,&quot; ''Alsamuria News,'' 13 February, 2013 [https://www.alsumaria.tv/news/71811/official-inauguration-of-three-sculptures-in-iraq/en# Online:]&lt;/ref&gt; (rasmda)
* Dizayner va quruvchi: Muhammad G'ani Hikmat

== Yana qarang ==

* Iroq san'ati
* Hurufiylik harakati

== Manbalar ==
&lt;references responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;
[[Turkum:Arab bayramlari]]
[[Turkum:Arab madaniyati]]
[[Turkum:Arab adabiyoti]]</text>
      <sha1>n7rye5rj5333j5qytjzk2uyikc0y3r8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bede</title>
    <ns>0</ns>
    <id>910682</id>
    <revision>
      <id>6328370</id>
      <parentid>6159627</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:59:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>6328370</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2393" sha1="jfk2qwwz959iff8jqfbrp99idhc2w28" xml:space="preserve">Bede, shuningdek, Muqaddas Bede, Muhtaram Bede va Muhtaram Bede ([[Lotin tili|lotincha]]: Beda Venerabilis) nomi bilan tanilgan, Nortumbriya Qirolligidagi Avliyo Pyotr va uning hamrohligidagi Avliyo Pol monastirida ingliz rohib boʻlgan (hozirgi vaqtda). Monkwearmouth – Tyn and Wear shahridagi Jarrow Abbey, Angliya).

Hozirgi Tyne and Wear shahridagi Monkwearmouth-Jarrow egizak monastiriga tegishli erlarda tug'ilgan Bede yetti yoshida Monkwearmutga yuborilgan va keyinchalik Jarrowdagi Abbot Seolfritga qo'shilgan. Ularning ikkalasi ham 686 yilda sodir boʻlgan va u yerdagi aholining ko'p qismini o'ldirgan vabodan omon qolishdi. Bede umrining ko'p qismini monastirda o'tkazar ekan, u [[Britaniya orollari]] bo'ylab bir nechta abbey va monastirlarga sayohat qilgan, hatto York arxiyepiskopi va Nortumbriya qiroli Seolvolfni ziyorat qilgan.

U yozuvchi, o'qituvchi (Alkuin o'z shogirdlaridan birining shogirdi edi) va [[olim]] boʻlgan va uning eng mashhur asari &quot;Ingliz xalqining cherkov tarixi&quot; unga &quot;Ingliz tarixining otasi&quot; unvonini bergan. Uning ekumenik yozuvlari keng bo'lib, bir qator Bibliya sharhlari va boshqa ilohiyotshunoslik asarlarini o'z ichiga olgan. Bede uchun yana bir muhim o'rganish yo'nalishi hisob-kitobning akademik intizomi edi, aks holda uning zamondoshlari kalendar sanalarini hisoblash fani sifatida tanilgan. Bede hisoblashga harakat qilgan eng muhim sanalardan biri bu Fisih bayrami bo'lib, u munozaralarga sabab boʻlgan. U, shuningdek, Masihning tug'ilishidan boshlab (Anno Domini - Rabbimiz yilida) tanishish amaliyotini ommalashtirishga yordam berdi, bu amaliyot oxir-oqibat O'rta asrlarda Yevropada odatiy holga aylandi. Bede ilk oʻrta asrlarning eng buyuk oʻqituvchilari va yozuvchilaridan biri boʻlgan va koʻplab tarixchilar tomonidan 604 yilda Papa Gregori I vafotidan va 800 yilda Buyuk Karlning taxtga oʻtirishigacha boʻlgan davr uchun antik davrning eng muhim olimi deb hisoblangan.

1899 yilda Rim papasi Leo XIII uni cherkov doktori deb e'lon qildi. U Buyuk Britaniyada bu nomga erishgan yagona fuqarodir. Bede mohir tilshunos va tarjimon boʻlgan va uning ishi ilk cherkov otalarining lotin va yunon yozuvlarini oʻz hamkasblari anglo-sakslar uchun ancha qulayroq qilgan. ingliz nasroniyligiga katta hissa qo'shgan. Bede monastirida Evseviy, Orosius va boshqalarning asarlarini o'z ichiga olgan ta'sirchan kutubxona mavjud edi.
{{chala}}</text>
      <sha1>jfk2qwwz959iff8jqfbrp99idhc2w28</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328371</id>
      <parentid>6328370</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:59:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328371</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2397" sha1="pkwzn1rggn8m48vwow6zo5nhc2g8212" xml:space="preserve">Bede, shuningdek, Muqaddas Bede, Muhtaram Bede va Muhtaram Bede ([[Lotin tili|lotincha]]: ''Beda Venerabilis)'' nomi bilan tanilgan, Nortumbriya Qirolligidagi Avliyo Pyotr va uning hamrohligidagi Avliyo Pol monastirida ingliz rohib boʻlgan (hozirgi vaqtda). Monkwearmouth – Tyn and Wear shahridagi Jarrow Abbey, Angliya).

Hozirgi Tyne and Wear shahridagi Monkwearmouth-Jarrow egizak monastiriga tegishli erlarda tug'ilgan Bede yetti yoshida Monkwearmutga yuborilgan va keyinchalik Jarrowdagi Abbot Seolfritga qo'shilgan. Ularning ikkalasi ham 686 yilda sodir boʻlgan va u yerdagi aholining ko'p qismini o'ldirgan vabodan omon qolishdi. Bede umrining ko'p qismini monastirda o'tkazar ekan, u [[Britaniya orollari]] bo'ylab bir nechta abbey va monastirlarga sayohat qilgan, hatto York arxiyepiskopi va Nortumbriya qiroli Seolvolfni ziyorat qilgan.

U yozuvchi, o'qituvchi (Alkuin o'z shogirdlaridan birining shogirdi edi) va [[olim]] boʻlgan va uning eng mashhur asari &quot;Ingliz xalqining cherkov tarixi&quot; unga &quot;Ingliz tarixining otasi&quot; unvonini bergan. Uning ekumenik yozuvlari keng bo'lib, bir qator Bibliya sharhlari va boshqa ilohiyotshunoslik asarlarini o'z ichiga olgan. Bede uchun yana bir muhim o'rganish yo'nalishi hisob-kitobning akademik intizomi edi, aks holda uning zamondoshlari kalendar sanalarini hisoblash fani sifatida tanilgan. Bede hisoblashga harakat qilgan eng muhim sanalardan biri bu Fisih bayrami bo'lib, u munozaralarga sabab boʻlgan. U, shuningdek, Masihning tug'ilishidan boshlab (Anno Domini - Rabbimiz yilida) tanishish amaliyotini ommalashtirishga yordam berdi, bu amaliyot oxir-oqibat O'rta asrlarda Yevropada odatiy holga aylandi. Bede ilk oʻrta asrlarning eng buyuk oʻqituvchilari va yozuvchilaridan biri boʻlgan va koʻplab tarixchilar tomonidan 604 yilda Papa Gregori I vafotidan va 800 yilda Buyuk Karlning taxtga oʻtirishigacha boʻlgan davr uchun antik davrning eng muhim olimi deb hisoblangan.

1899 yilda Rim papasi Leo XIII uni cherkov doktori deb e'lon qildi. U Buyuk Britaniyada bu nomga erishgan yagona fuqarodir. Bede mohir tilshunos va tarjimon boʻlgan va uning ishi ilk cherkov otalarining lotin va yunon yozuvlarini oʻz hamkasblari anglo-sakslar uchun ancha qulayroq qilgan. ingliz nasroniyligiga katta hissa qo'shgan. Bede monastirida Evseviy, Orosius va boshqalarning asarlarini o'z ichiga olgan ta'sirchan kutubxona mavjud edi.
{{chala}}</text>
      <sha1>pkwzn1rggn8m48vwow6zo5nhc2g8212</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328372</id>
      <parentid>6328371</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:59:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328372</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2401" sha1="t6teww1e4ri0rhfbmbite7sb93uvmtc" xml:space="preserve">Bede, shuningdek, Muqaddas Bede, Muhtaram Bede va Muhtaram Bede ([[Lotin tili|lotincha]]: ''Beda Venerabilis)'' nomi bilan tanilgan, Nortumbriya Qirolligidagi Avliyo Pyotr va uning hamrohligidagi Avliyo Pol monastirida ingliz rohib boʻlgan (hozirgi vaqtda). Monkwearmouth – Tyn and Wear shahridagi Jarrow Abbey, [[Angliya]]).

Hozirgi Tyne and Wear shahridagi Monkwearmouth-Jarrow egizak monastiriga tegishli erlarda tug'ilgan Bede yetti yoshida Monkwearmutga yuborilgan va keyinchalik Jarrowdagi Abbot Seolfritga qo'shilgan. Ularning ikkalasi ham 686 yilda sodir boʻlgan va u yerdagi aholining ko'p qismini o'ldirgan vabodan omon qolishdi. Bede umrining ko'p qismini monastirda o'tkazar ekan, u [[Britaniya orollari]] bo'ylab bir nechta abbey va monastirlarga sayohat qilgan, hatto York arxiyepiskopi va Nortumbriya qiroli Seolvolfni ziyorat qilgan.

U yozuvchi, o'qituvchi (Alkuin o'z shogirdlaridan birining shogirdi edi) va [[olim]] boʻlgan va uning eng mashhur asari &quot;Ingliz xalqining cherkov tarixi&quot; unga &quot;Ingliz tarixining otasi&quot; unvonini bergan. Uning ekumenik yozuvlari keng bo'lib, bir qator Bibliya sharhlari va boshqa ilohiyotshunoslik asarlarini o'z ichiga olgan. Bede uchun yana bir muhim o'rganish yo'nalishi hisob-kitobning akademik intizomi edi, aks holda uning zamondoshlari kalendar sanalarini hisoblash fani sifatida tanilgan. Bede hisoblashga harakat qilgan eng muhim sanalardan biri bu Fisih bayrami bo'lib, u munozaralarga sabab boʻlgan. U, shuningdek, Masihning tug'ilishidan boshlab (Anno Domini - Rabbimiz yilida) tanishish amaliyotini ommalashtirishga yordam berdi, bu amaliyot oxir-oqibat O'rta asrlarda Yevropada odatiy holga aylandi. Bede ilk oʻrta asrlarning eng buyuk oʻqituvchilari va yozuvchilaridan biri boʻlgan va koʻplab tarixchilar tomonidan 604 yilda Papa Gregori I vafotidan va 800 yilda Buyuk Karlning taxtga oʻtirishigacha boʻlgan davr uchun antik davrning eng muhim olimi deb hisoblangan.

1899 yilda Rim papasi Leo XIII uni cherkov doktori deb e'lon qildi. U Buyuk Britaniyada bu nomga erishgan yagona fuqarodir. Bede mohir tilshunos va tarjimon boʻlgan va uning ishi ilk cherkov otalarining lotin va yunon yozuvlarini oʻz hamkasblari anglo-sakslar uchun ancha qulayroq qilgan. ingliz nasroniyligiga katta hissa qo'shgan. Bede monastirida Evseviy, Orosius va boshqalarning asarlarini o'z ichiga olgan ta'sirchan kutubxona mavjud edi.
{{chala}}</text>
      <sha1>t6teww1e4ri0rhfbmbite7sb93uvmtc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328373</id>
      <parentid>6328372</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:00:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6328373</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2417" sha1="g5jc1p2liw8pie8e2tiwqn74790h29g" xml:space="preserve">Bede, shuningdek, Muqaddas Bede, Muhtaram Bede va Muhtaram Bede ([[Lotin tili|lotincha]]: ''Beda Venerabilis)'' nomi bilan tanilgan, Nortumbriya Qirolligidagi Avliyo Pyotr va uning hamrohligidagi Avliyo Pol monastirida ingliz rohib boʻlgan (hozirgi vaqtda). Monkwearmouth – Tyn and Wear shahridagi Jarrow Abbey, [[Angliya]]).

Hozirgi Tyne and Wear shahridagi Monkwearmouth-Jarrow egizak monastiriga tegishli erlarda tug'ilgan Bede yetti yoshida Monkwearmutga yuborilgan va keyinchalik Jarrowdagi Abbot Seolfritga qo'shilgan. Ularning ikkalasi ham 686 yilda sodir boʻlgan va u yerdagi aholining ko'p qismini o'ldirgan vabodan omon qolishdi. Bede umrining ko'p qismini monastirda o'tkazar ekan, u [[Britaniya orollari]] bo'ylab bir nechta abbey va monastirlarga sayohat qilgan, hatto York arxiyepiskopi va Nortumbriya qiroli Seolvolfni ziyorat qilgan.

U yozuvchi, o'qituvchi (Alkuin o'z shogirdlaridan birining shogirdi edi) va [[olim]] boʻlgan va uning eng mashhur asari &quot;Ingliz xalqining cherkov tarixi&quot; unga &quot;Ingliz tarixining otasi&quot; unvonini bergan. Uning ekumenik yozuvlari keng bo'lib, bir qator Bibliya sharhlari va boshqa ilohiyotshunoslik asarlarini o'z ichiga olgan. Bede uchun yana bir muhim o'rganish yo'nalishi hisob-kitobning akademik intizomi edi, aks holda uning zamondoshlari kalendar sanalarini hisoblash fani sifatida tanilgan. Bede hisoblashga harakat qilgan eng muhim sanalardan biri bu Fisih bayrami bo'lib, u munozaralarga sabab boʻlgan. U, shuningdek, Masihning tug'ilishidan boshlab (Anno Domini - Rabbimiz yilida) tanishish amaliyotini ommalashtirishga yordam berdi, bu amaliyot oxir-oqibat O'rta asrlarda Yevropada odatiy holga aylandi. Bede ilk oʻrta asrlarning eng buyuk oʻqituvchilari va yozuvchilaridan biri boʻlgan va koʻplab tarixchilar tomonidan 604 yilda Papa Gregori I vafotidan va 800 yilda Buyuk Karlning taxtga oʻtirishigacha boʻlgan davr uchun antik davrning eng muhim olimi deb hisoblangan.

1899 yilda Rim papasi Leo XIII uni cherkov doktori deb e'lon qildi. U Buyuk Britaniyada bu nomga erishgan yagona fuqarodir. Bede mohir tilshunos va tarjimon boʻlgan va uning ishi ilk cherkov otalarining lotin va yunon yozuvlarini oʻz hamkasblari anglo-sakslar uchun ancha qulayroq qilgan. ingliz nasroniyligiga katta hissa qo'shgan. Bede monastirida Evseviy, Orosius va boshqalarning asarlarini o'z ichiga olgan ta'sirchan kutubxona mavjud edi.

== Manbalar ==
{{chala}}</text>
      <sha1>g5jc1p2liw8pie8e2tiwqn74790h29g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328374</id>
      <parentid>6328373</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:00:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328374</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2418" sha1="67oya4v420rou5clhzbilp0msmoit13" xml:space="preserve">Bede, shuningdek, Muqaddas Bede, Muhtaram Bede va Muhtaram Bede ([[Lotin tili|lotincha]]: ''Beda Venerabilis)'' nomi bilan tanilgan, Nortumbriya Qirolligidagi Avliyo Pyotr va uning hamrohligidagi Avliyo Pol monastirida ingliz rohib boʻlgan (hozirgi vaqtda). Monkwearmouth – Tyn and Wear shahridagi Jarrow Abbey, [[Angliya]]).

Hozirgi Tyne and Wear shahridagi Monkwearmouth-Jarrow egizak monastiriga tegishli erlarda tug'ilgan Bede yetti yoshida Monkwearmutga yuborilgan va keyinchalik Jarrowdagi Abbot Seolfritga qo'shilgan. Ularning ikkalasi ham 686 yilda sodir boʻlgan va u yerdagi aholining ko'p qismini o'ldirgan vabodan omon qolishdi. Bede umrining ko'p qismini monastirda o'tkazar ekan, u [[Britaniya orollari]] bo'ylab bir nechta abbey va monastirlarga sayohat qilgan, hatto York arxiyepiskopi va Nortumbriya qiroli Seolvolfni ziyorat qilgan.

U yozuvchi, o'qituvchi (Alkuin o'z shogirdlaridan birining shogirdi edi) va [[olim]] boʻlgan va uning eng mashhur asari &quot;Ingliz xalqining cherkov tarixi&quot; unga &quot;Ingliz tarixining otasi&quot; unvonini bergan. Uning ekumenik yozuvlari keng bo'lib, bir qator Bibliya sharhlari va boshqa ilohiyotshunoslik asarlarini o'z ichiga olgan. Bede uchun yana bir muhim o'rganish yo'nalishi hisob-kitobning akademik intizomi edi, aks holda uning zamondoshlari kalendar sanalarini hisoblash fani sifatida tanilgan. Bede hisoblashga harakat qilgan eng muhim sanalardan biri bu Fisih bayrami bo'lib, u munozaralarga sabab boʻlgan. U, shuningdek, Masihning tug'ilishidan boshlab (Anno Domini - Rabbimiz yilida) tanishish amaliyotini ommalashtirishga yordam berdi, bu amaliyot oxir-oqibat O'rta asrlarda Yevropada odatiy holga aylandi. Bede ilk oʻrta asrlarning eng buyuk oʻqituvchilari va yozuvchilaridan biri boʻlgan va koʻplab tarixchilar tomonidan 604 yilda Papa Gregori I vafotidan va 800 yilda Buyuk Karlning taxtga oʻtirishigacha boʻlgan davr uchun antik davrning eng muhim olimi deb hisoblangan.

1899 yilda Rim papasi Leo XIII uni cherkov doktori deb e'lon qildi. U Buyuk Britaniyada bu nomga erishgan yagona fuqarodir. Bede mohir tilshunos va tarjimon boʻlgan va uning ishi ilk cherkov otalarining lotin va yunon yozuvlarini oʻz hamkasblari anglo-sakslar uchun ancha qulayroq qilgan. ingliz nasroniyligiga katta hissa qo'shgan. Bede monastirida Evseviy, Orosius va boshqalarning asarlarini o'z ichiga olgan ta'sirchan kutubxona mavjud edi.

== Manbalar ==

{{chala}}</text>
      <sha1>67oya4v420rou5clhzbilp0msmoit13</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328375</id>
      <parentid>6328374</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:00:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328375</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2430" sha1="8hsv8ni3un2dngcbr9oocxv5wd43fi4" xml:space="preserve">Bede, shuningdek, Muqaddas Bede, Muhtaram Bede va Muhtaram Bede ([[Lotin tili|lotincha]]: ''Beda Venerabilis)'' nomi bilan tanilgan, Nortumbriya Qirolligidagi Avliyo Pyotr va uning hamrohligidagi Avliyo Pol monastirida ingliz rohib boʻlgan (hozirgi vaqtda). Monkwearmouth – Tyn and Wear shahridagi Jarrow Abbey, [[Angliya]]).

Hozirgi Tyne and Wear shahridagi Monkwearmouth-Jarrow egizak monastiriga tegishli erlarda tug'ilgan Bede yetti yoshida Monkwearmutga yuborilgan va keyinchalik Jarrowdagi Abbot Seolfritga qo'shilgan. Ularning ikkalasi ham 686 yilda sodir boʻlgan va u yerdagi aholining ko'p qismini o'ldirgan vabodan omon qolishdi. Bede umrining ko'p qismini monastirda o'tkazar ekan, u [[Britaniya orollari]] bo'ylab bir nechta abbey va monastirlarga sayohat qilgan, hatto York arxiyepiskopi va Nortumbriya qiroli Seolvolfni ziyorat qilgan.

U yozuvchi, o'qituvchi (Alkuin o'z shogirdlaridan birining shogirdi edi) va [[olim]] boʻlgan va uning eng mashhur asari &quot;Ingliz xalqining cherkov tarixi&quot; unga &quot;Ingliz tarixining otasi&quot; unvonini bergan. Uning ekumenik yozuvlari keng bo'lib, bir qator Bibliya sharhlari va boshqa ilohiyotshunoslik asarlarini o'z ichiga olgan. Bede uchun yana bir muhim o'rganish yo'nalishi hisob-kitobning akademik intizomi edi, aks holda uning zamondoshlari kalendar sanalarini hisoblash fani sifatida tanilgan. Bede hisoblashga harakat qilgan eng muhim sanalardan biri bu Fisih bayrami bo'lib, u munozaralarga sabab boʻlgan. U, shuningdek, Masihning tug'ilishidan boshlab (Anno Domini - Rabbimiz yilida) tanishish amaliyotini ommalashtirishga yordam berdi, bu amaliyot oxir-oqibat O'rta asrlarda Yevropada odatiy holga aylandi. Bede ilk oʻrta asrlarning eng buyuk oʻqituvchilari va yozuvchilaridan biri boʻlgan va koʻplab tarixchilar tomonidan 604 yilda Papa Gregori I vafotidan va 800 yilda Buyuk Karlning taxtga oʻtirishigacha boʻlgan davr uchun antik davrning eng muhim olimi deb hisoblangan.

1899 yilda Rim papasi Leo XIII uni cherkov doktori deb e'lon qildi. U Buyuk Britaniyada bu nomga erishgan yagona fuqarodir. Bede mohir tilshunos va tarjimon boʻlgan va uning ishi ilk cherkov otalarining lotin va yunon yozuvlarini oʻz hamkasblari anglo-sakslar uchun ancha qulayroq qilgan. ingliz nasroniyligiga katta hissa qo'shgan. Bede monastirida Evseviy, Orosius va boshqalarning asarlarini o'z ichiga olgan ta'sirchan kutubxona mavjud edi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{chala}}</text>
      <sha1>8hsv8ni3un2dngcbr9oocxv5wd43fi4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Seul milliy fan va texnologiya universiteti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>935088</id>
    <revision>
      <id>6328149</id>
      <parentid>6301009</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:04:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328149</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12752" sha1="gh3ep4sf1ag18ytqhgwheulyeuj09we" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox vcard&quot;
|+ class=&quot;infobox-title fn org&quot; id=&quot;5&quot; style=&quot;font-size:125%;&quot; |Seul Milliy Fan va Texnologiya Universiteti
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-image&quot; |[[File:서울과학기술대학교_Seoul_National_University_of_Technology.jpg|250x250px]]&lt;div class=&quot;infobox-caption&quot;&gt;Universitet binosi&lt;/div&gt;
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right:0.65em;&quot; |&lt;div style=&quot;display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0;&quot;&gt;Avvalgi nomi&lt;/div&gt;
| class=&quot;infobox-data nickname&quot; |Seul Milliy sanoat Universiteti(1988-1993)&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Seul Milliy texnologiya Universiteti (1993-2010)&lt;ref&gt;&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot;&gt;&lt;span class=&quot;cx-segment&quot; data-segmentid=&quot;414&quot;&gt;[http://en.seoultech.ac.kr/about/history/main/ „HISTORY“]. &lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;cx-segment&quot; data-segmentid=&quot;415&quot;&gt;''SEOULTECH Official website''. &lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;cx-segment&quot; data-segmentid=&quot;416&quot;&gt;SEOULTECH&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;cx-segment&quot; data-segmentid=&quot;417&quot;&gt;&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;22 December&lt;/span&gt; 2018&lt;/span&gt;.&lt;/span&gt;&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right:0.65em;&quot; |Shiori
| class=&quot;infobox-data&quot; |Bizning orzu, sizning kelajak
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right:0.65em;&quot; |Turi
| class=&quot;infobox-data&quot; |Davlat universiteti
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right:0.65em;&quot; |Tashkil topgan
| class=&quot;infobox-data&quot; |1910-yil
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right:0.65em;&quot; |Prezidenti
| class=&quot;infobox-data&quot; |Lee Dong-Hoon
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right:0.65em;&quot; |&lt;div style=&quot;display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0;&quot;&gt;Ilmiyhodimlar&lt;/div&gt;
| class=&quot;infobox-data&quot; |865 (2020)&lt;ref name=&quot;seoultech2017&quot;&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Citation/CS1/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot;&gt;[http://en.seoultech.ac.kr/about/stat/ „STATISTICS“]. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right:0.65em;&quot; |&lt;div style=&quot;display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0;&quot;&gt;Maʼmuriy hodimlar&lt;/div&gt;
| class=&quot;infobox-data&quot; |1329 (2020)&lt;ref name=&quot;seoultech2017&quot; /&gt;
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right:0.65em;&quot; |Talabalar
| class=&quot;infobox-data&quot; |11,472 (2020)&lt;ref name=&quot;seoultech2017&quot; /&gt;
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right:0.65em;&quot; |[[Undergraduate education|Bakalavr]]
| class=&quot;infobox-data&quot; |9,929 (2020)&lt;ref name=&quot;seoultech2017&quot; /&gt;
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right:0.65em;&quot; |Magistratura
| class=&quot;infobox-data&quot; |1,543 (2020)&lt;ref name=&quot;seoultech2017&quot; /&gt;

!
|
| class=&quot;infobox-data adr&quot; |
|-
!Joylashuvi
|
{| class=&quot;infobox vcard&quot;
|-
| class=&quot;infobox-data adr&quot; |&lt;div class=&quot;locality&quot; style=&quot;display:inline&quot;&gt;232 [[Gongneung-dong|Gongneung-ro, Nowon-gu, Seul Janubiy Koreya]]&lt;/div&gt;
|}
!
|
|
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right:0.65em;&quot; |Website
| class=&quot;infobox-data&quot; |&lt;span class=&quot;url&quot;&gt;[http://www.seoultech.ac.kr www.seoultech.ac.kr]&lt;/span&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-header&quot; |&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;
 
[[Fayl:Dasan_Hall.jpg|thumb]]
|}

'''Seul Milliy Fan va Texnologiya Universiteti''' ('''SeoulTech''') — [[Janubiy Koreya]], [[Seul]], Nowon-gu shahrida joylashgan davlat [[universitet]]idir.

Seul Milliy Fan va Texnologiya Universiteti Eoeudong davlat kasb-hunar maktabi negizida tashkil topgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=SEOULTECH &lt; About SEOULTECH &lt; Introduction of SEOULTECH &lt; History &lt; Main History|url=https://en.seoultech.ac.kr/about/history/before/ = en.seoultech.ac.kr|qaralgan sana=2022-02-24}}&lt;/ref&gt;. Keyinchalik maktab Gyeongseong davlat-sanoat maktabi, Gyeonggi texnik kolleji va Seul milliy texnologiya universiteti sifatida qayta tashkil etildi.2010-yil sentyabr oyida tashkil etilganligining 100 yilligi munosabati bilan „Seul Milliy Fan va Texnologiya Universiteti“ deb nomlandi.Muassasa „Seultech“ nomi bilan ham tanilgan.

Bugungi kunda Seultech 508,690 kvadrat metrlik (124 akr) keng kampusga, oltita kollej, 23 boʻlim, yettita aspiranturaga ega va 11,500 kishilik talaba tahsil oladigan yirik universitetdir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=SEOULTECH &lt; About SEOULTECH &lt; University Statistics &lt; Statistics|url=http://en.seoultech.ac.kr/about/stati/sta/|ish=en.seoultech.ac.kr|qaralgan sana=2015-08-22|arxivsana=2015-10-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151027064958/http://en.seoultech.ac.kr/about/stati/sta/}}&lt;/ref&gt;. Bu Seul universitetlari orasidagi beshinchi eng katta kampusdir. Seul Milliy Fan va Texnologiya Universiteti 2015-yilda Quacquarelli Symonds (QS)ga koʻra&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://news.chosun.com/site/data/html_dir/2014/05/13/2014051300238.html|sarlavha=[2014 아시아 대학평가] 醫大 없는 '强小大' 포스텍·서강대·한국외대 강세|til=|ish=Chosun.com|qaralgan sana=23 December 2017}}&lt;/ref&gt;, Janubiy Koreyada ikkinchi va Osiyoda 23-oʻrinni egallagan. 2015-yilda Korea Economic Daily nashri tomonidan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.hankyung.com/news/app/newsview.php?aid=2015070576491|sarlavha=[STRONG KOREA] 서울대·연세대·고려대·한양대, 기업들이 꼽은 '최고의 이공계'|til=|sana=5 July 2015|ish=Hankyung.com|qaralgan sana=23 December 2017|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304040451/http://www.hankyung.com/news/app/newsview.php?aid=2015070576491|arxivsana=2016-03-04}}&lt;/ref&gt; fan va muhandislik sohasida Janubiy Koreyada 15-oʻrinni egallagan.

== Fakultetlar ==
'''Muhandislik kolleji'''

* Mexanik tizim va dizayn muhandisligi kafedrasi
** Mexanik dizayn va avtomatlashtirish muhandisligi dasturi
** Mexanik dizayn va ishlab chiqarish muhandisligi dasturi
* Mashinasozlik va avtomobilsozlik fakulteti
** Mashinasozlik dasturi
** Avtomobil muhandisligi dasturi
* Xavfsizlik muhandisligi kafedrasi
* Materialshunoslik va muhandislik boʻlimi
* Qurilish fakulteti
* Arxitektura maktabi
** Arxitektura dasturi
** Arxitektura muhandislik dasturi

'''Axborot va kommunikatsiya muhandisligi kolleji'''

* Elektr va axborot muhandisligi kafedrasi
* Elektron va IT media muhandisligi kafedrasi
** Elektron muhandislik dasturi
** Media IT muhandislik dasturi
* Kompyuter fanlari va muhandislik kafedrasi

'''Energetika va biotexnologiya kolleji'''

* Kimyoviy va biomolekulyar muhandislik kafedrasi
* Atrof-muhit muhandisligi kafedrasi
** Atrof-muhit muhandisligi dasturi
** Ekologik siyosat dasturi
* Oziq-ovqat fanlari va texnologiyasi boʻlimi
* Nozik kimyo kafedrasi
* Optometriya kafedrasi
* Sport fanlari kafedrasi

'''Sanʼat va dizayn kolleji'''

* Dizayn boʻlimi
** Vizual aloqa dizayn dasturi
** Sanoat dizayni dasturi
* Kulolchilik sanʼati va dizayn kafedrasi
* Metall sanʼat va dizayn kafedrasi
* Tasviriy sanʼat kafedrasi

'''Gumanitar va ijtimoiy fanlar kolleji'''

* Ingliz tili va adabiyoti kafedrasi
* Davlat boshqaruvi fanlari bo‘limi
** Davlat boshqaruvi fanlari ixtisosligi
** Atrof-muhitni muhofaza qilish davlat boshqaruvi mutaxassisligi
* Ijodiy yozuv boʻlimi

'''Biznes va texnologiya kolleji'''

* Sanoat va tizim muhandisligi kafedrasi
** Sanoat va axborot tizimlari muhandisligi mutaxassisligi
** Ishlab chiqarish tizimlari va dizayn muhandisligi (MSDE)
** IT menejmenti (ITM) boʻyicha mutaxassisligi
* Biznes boshqaruvi kafedrasi
** Biznes boshqaruvi mutaxassisligi
** Global texnologiya menejmenti (GTM) boʻyicha mutaxassisligi

Universitet tarkibida uchta professional aspirantura va uchta maxsus aspirantura mavjud. Ulardan tashqari, bir qator ixtisoslashgan ilmiy-tadqiqot institutlari mavjud.

*

*

== Kutubxona ==
Seul Milliy Fan va Texnologiya Universitetidagi kutubxona 1910-yil aprel oyida Eoeudong davlat kasb-hunar maktabi tashkil etilganidan beri faoliyat koʻrsatmoqda. Bugungi kunda kutubxonada 600 987 jild , 11 928 elektron kitob, 23 259 audiovizual materiallar, mahalliy va xorijda nashr etilgan 446 ta davriy va akademik jurnallar mavjud. &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Seoultech Central Library(Korean)|url=http://library.seoultech.ac.kr/local/html/introduce04|ish=library.seoultech.ac.kr|qaralgan sana=2015-08-22}}{{Oʻlikhavola|date=iyun 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

2004-yil oxirida qurib bitkazilgan markaziy kutubxona binosi 9281 maydonni egallagan uch qavatdan iborat. Birinchi qavatda kutubxona boʻlimi, seminar xonalari, Gʻarbiy arxiv va axborotni qayta ishlash markazi joylashgan. Ikkinchi qavatda Sharq arxivlari va maʼlumotnomalari, davriy nashrlar va akademik jurnallar xonasi joylashgan. Uchinchi qavatda multimedia xonasi, guruhli o‘quv zali joylashgan. 2011-yilda rekonstruksiya qilingan..Kutubxona professor-o‘qituvchilari va talabalarining 100 yil davomidagi ilmiy tadqiqot ishlarini jamlagan.

== Boshqalar ==
[[Fayl:Seoultechcampusmap.jpg|thumb| Seul milliy fan va texnologiya universiteti kampus xaritasi]]
Kutubxonadan tashqari axborot-kompyuter markazi, matbuot va radioeshittirish markazi; umumiy laboratoriya binosi; biznes inkubatsiya markazi; oʻquv jihozlarini boshqarish va texnik yordam markazi; va xalqaro almashinuv markazlari ham mavjud. Shuningdek,til taʼlimi va tadqiqot instituti ham mavjud boʻlib, unda yigirmata ona tilisi ingliz tili boʻlgan oʻqituvchilari faoliyat olib boradi.

== Grantlar ==
[[Fayl:Campus_of_Seoul_National_University_of_Technology._Seoultech._Snut..jpg|right|thumb| Seul Milliy Fan va Texnologiya Universiteti kampusining bir qismi]]
Talabalarning qariyb yarmi nisbatan arzon narxlarda taʼlim olishni taklif qiluvchi [[stipendiya]] dasturidan foydalanadi. 2015-yilda 11500 talabaning taxminan 6000 nafari stipendiya asosida taʼlim olgan. &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Seoultech, 3.35 billion dollars for national scholarship in 2015|url=http://www.seoultech.ac.kr/service/info/news/?do=commonview&amp;searchtext=%25EC%259E%25A5%25ED%2595%2599&amp;searchtype=1&amp;nowpage=1&amp;bnum=3596&amp;bidx=425766&amp;cate=14|ish=www.seoultech.ac.kr|qaralgan sana=2015-08-22}}&lt;/ref&gt; 2014-yilda kontrakt narxining 47%i stipendiyalar uchun sarflangan. Seultech shuningdek, bir qator moliyalashtirilgan xalqaro hamkorlik dasturlari va Buyuk Britaniyadagi Northumbria universiteti bilan ikkita qoʻshma dasturlarga ega.

== Til taʼlimi va tadqiqot instituti ==
Til taʼlimi va tadqiqot instituti &lt;ref&gt;[http://language.seoultech.ac.kr The Institute for Language Education &amp; Research]&lt;/ref&gt; universitetning ingliz, koreys, xitoy va yapon tillarini oʻrganish ehtiyojlarini qondirish uchun turli til dasturlarini taqdim etadi. Hozirda 26 ta professor-o‘qituvchilar mavjud. &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Institute for Language Education and Research, Seoultech|url=http://language.seoultech.ac.kr/about/message/|ish=language.Seoultech.ac.kr|qaralgan sana=22 August 2015|arxivsana=2018-09-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180926123848/http://language.seoultech.ac.kr/about/message/}}&lt;/ref&gt; va u oʻquv dasturlarini modernizatsiya qilish, tadqiqot va nashr etish imkoniyatlarini kengaytirish hamda madaniyatlararo almashinuv ruhini rivojlantirishga qaratilgan.

== Ramzlari ==
2014-yil mart oyida universitetning Jamoatchilik bilan aloqalar bo‘limi universitet ramzini aniqlash uchun o‘zining birinchi ramziy qo‘mitasini o‘tkazdi. 2013-yil aprel oyida oʻqituvchilar va professor-oʻqituvchilar uchun birinchi soʻrovnomadan soʻng, universitet ramzini joriy etish maqsadida 2013-yil iyun oyida 12807 nafar bakalavriat va magistratura talabalari ishtirokida ikkinchi soʻrovnoma oʻtkazildi. Va bunda Xaytay eng ko‘p ovoz to‘plagan. [http://fund.seoultech.ac.kr/news/univ/?do=commonview&amp;searchtext=&amp;searchtype=-1&amp;nowpage=1&amp;bnum=3596&amp;bidx=63069&amp;cate=14] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230416140153/https://fund.seoultech.ac.kr/news/univ/?do=commonview&amp;searchtext=&amp;searchtype=-1&amp;nowpage=1&amp;bnum=3596&amp;bidx=63069&amp;cate=14 |date=2023-04-16 }}

== Reytinglar ==
2021-yilda Seul Milliy Fan va Texnologiya Universitet neft muhandisligi sohasida dunyo miqyosida 51-100 va elektrotexnika va elektron muhandislik boʻyicha dunyoda 401-450 oʻrinlarni egalladi. &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Seoul National University of Science and Technology|url=https://www.topuniversities.com/universities/seoul-national-university-science-technology|qaralgan sana=2021-04-14|ish=Top Universities|til=en}}&lt;/ref&gt;{{Infobox South Korean university ranking|QS_N=35|ARWU_N=|USNWR_N=36|LINE_1=0|QS_A=271-280|QS_WA=|THE_A=301-350|ARWU_A=|USNWR_A=330|LINE_2=0|THE_W=1001+|USNWR_W=1164|QS_W=801-1000|ARWU_W=}}
[[Fayl:Seoultech.jpg|thumb| Seul texnoparki, NT va IT taʼlim-sanoat hamkorlik markazi]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

{{Janubiy Koreya universitetlari}}

[[Turkum:Janubiy Koreya universitetlari]]</text>
      <sha1>gh3ep4sf1ag18ytqhgwheulyeuj09we</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tazg‘ara</title>
    <ns>0</ns>
    <id>937891</id>
    <revision>
      <id>6328220</id>
      <parentid>5487915</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T17:20:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Doniyor Yóldoshev</username>
        <id>76680</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6328220</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1813" sha1="8howk0fr79oojvhe6hmv4enqanun4kt" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti 
| oʻzbekcha nomi =Tazg‘ara (Chimboy tumani)
| mavqe =mahalla
| mamlakat =  Oʻzbekiston
| mintaqa turi = Respublika
| mintaqa = Qoraqalpogʻiston
| jadvalda mintaqa = Qoraqalpogʻiston
| tuman turi = tuman
| tuman =  Chimboy tumani
| jadvalda tuman =  
| jamoat turi =
| jamoat =
| jadvalda jamoat =
| qaram =
| gerb =
| bayroq =
|lat_deg= 43 |lat_min=6  |lat_sec=59  
 |lon_deg=59  |lon_min=39  |lon_sec= 6
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             =          
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 300
| mintaqa xaritasi oʻlchami =
| tuman xaritasi oʻlchami =
| mamlakat xaritasi =
| mintaqa xaritasi =
| tuman xaritasi =
| ichki bolinishi =
| rahbar turi =  
| rahbar =  
| asos solingan =  
| ilk eslatilishi =
| avvalgi nomlari = 
| qachondan beri =  
| maydon = 
| balandlik turi =
| AP markazi balandligi =   
| iqlim =
| rasmiy til =
| aholi =5536 kishi 
| sanalgan yil =  
| zichlik =
| aglomeratsiya =
| milliy tarkib = 
| konfessiyaviy tarkib = 
| etnoxronim =
| vaqt mintaqasi = +5
| DST =
| telefon kodi = +998
| pochta indeksi =  
| pochta indekslari =
| avtomobil kodi =  
| identifikator turi =
| raqamli identifikator =
| Commons turkumi =
}}
'''Tazg‘ara (Chimboy tumani)''' — [[Qoraqalpogʻiston Respublikasi]]ga qarashli qishloq. [[Chimboy tumani]] tarkibiga kiradi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Joy nomlari qisqacha izohli lug'ati |url=https://n.ziyouz.com/books/lugatlar/Joy%20nomlari%20qisqacha%20izohli%20lug%27ati.pdf |qaralgan sana=2023-04-18 |arxivsana=2024-11-15 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20241115043512/https://n.ziyouz.com/books/lugatlar/Joy%20nomlari%20qisqacha%20izohli%20lug%27ati.pdf }}&lt;/ref&gt;.
 
== Manbalar ==
{{manbalar}}

 
[[Turkum:Chimboy tumani aholi punktlari]]


{{Uzbekistan-stub}}
{{Chimboy tumani aholi punktlari}}</text>
      <sha1>8howk0fr79oojvhe6hmv4enqanun4kt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sergey Menyaylo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>938542</id>
    <revision>
      <id>6328135</id>
      <parentid>6120905</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:02:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328135</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4280" sha1="9xqbi0irmivpmwqvckjgqfpgdsimrcr" xml:space="preserve">'''Sergey Ivanovich Menyailo''' ([[1960|1960-yil]] [[22-avgust]]da tugʻilgan, [[Alagir shahri|Alagir]], Shimoliy Osetiya ASSR, [[Rossiya Sovet Federativ Sotsialistik Respublikasi|RSFSR]], [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] ) — rus harbiy, siyosiy va davlat arbobi. Shimoliy Osetiya Respublikasi rahbari - Alaniya 2021-yil 19- sentyabrdan ( врио 9-aprel - 2021-yil 19-sentyabr) &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|til=ru|url=http://kremlin.ru/events/president/news/65335|sarlavha=Сергей Меняйло назначен врио главы Республики Северная Осетия – Алания|ish=Президент России|qaralgan sana=2021-04-13|arxivsana=2021-04-09|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210409120409/http://kremlin.ru/events/president/news/65335}}&lt;/ref&gt;.

Rossiya Qora dengiz floti qoʻmondoni oʻrinbosari (2009-yil 30-may - 2011-yil 22-dekabr). Sevastopol gubernatori (2014-yil 9-oktyabr - 2016-yil 28 iyul). Rossiya Federatsiyasi Prezidentining [[Sibir federal okrugi]]dagi vakolatli vakili (2016-yil 28-iyul - 2021-yil 9-aprel) .2016-yil 12-avgustdan 2021-yil 2-avgustgacha Rossiya Federatsiyasi Xavfsizlik Kengashi a'zosi  &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001202108020002|sarlavha=Указ Президента Российской Федерации от 02.08.2021 № 443 ∙ Официальное опубликование правовых актов ∙ Официальный интернет-портал правовой информации|ish=publication.pravo.gov.ru|qaralgan sana=2021-08-12|arxivsana=2021-08-12|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210812091401/http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001202108020002}}&lt;/ref&gt;

2020-yil 15-oktyabrdan boshlab u Yevropa Ittifoqining shaxsiy sanktsiyalari &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|til=ru|url=https://www.sibreal.org/a/30894746.html|sarlavha=ЕС ввел санкции против сибирского полпреда из-за отравления Навального|ish=Сибирь.Реалии|qaralgan sana=2022-12-24}}&lt;/ref&gt;, keyin esa [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniya]], [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]], [[Kanada]], [[Shveysariya|Shveysariya]], [[Avstraliya]], Ukraina sanktsiyalari ostida.{{Oʻtishga|Международные санкции|1}}&lt;/img&gt;.

== Biografiya ==
[[1960|1960-yil]] [[22-avgust]]da [[Alagir shahri|Alagir]] shahrida (Shimoliy Osetiya Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi, [[Rossiya Sovet Federativ Sotsialistik Respublikasi|RSFSR]]) tugʻilgan. Rus ota, osetin onasi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://tass.ru/encyclopedia/person/menyaylo-sergey-ivanovich|sarlavha=Меняйло, Сергей Иванович. Полномочный представитель президента РФ в Сибирском федеральном округе|qaralgan sana=2020-05-07|arxivsana=2020-03-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200321040716/https://tass.ru/encyclopedia/person/menyaylo-sergey-ivanovich}}&lt;/ref&gt;.

O‘rta maktabni tugatgach, nomidagi Kaspiy oliy dengiz bilim yurtiga o‘qishga kirdi. M.Kirov Ozarbayjon SSR [[Boku]] shahrida joylashgan.

== Havolalar ==
{{Qardosh loyihaga ishorat}}

* [https://web.archive.org/web/20090808024548/http://www.mil.ru/848/1045/1274/8948/8951/19074/19064/19073/index.shtml Rossiya Federatsiyasi Mudofaa vazirligining veb-sayti]
* [https://web.archive.org/web/20080403212219/http://www.redstar.ru/2008/02/27_02/2_05.html Geoportdagi outpost] // Red Star, [[2008|2008-yil]] [[27-fevral|27 fevral]] .
* [https://web.archive.org/web/20140421064254/http://www.ossetians.com/rus/news.php?newsid=782&amp;f=4 Sergey Menyailo] // Osetiya sayti
* [https://web.archive.org/web/20090515143214/http://www.redstar.ru/2009/05/13_05/3_01.html Sergey Menyailoning balandliklari] // Red Star, [[2009|2009-yil]] [[13-may|13 may]] .
* [http://www.1tv.ru/shows/pozner/vypuski/gost-sergey-menyaylo-pozner-vypusk-ot-15022016 Mehmon Sergey Menyailo] // Pozner . 2016-yil 15 fevraldagi nashr.

[[Turkum:Jangovar xizmatlari uchun medali sohiblari]]
[[Turkum:Hurmat ordeni sohiblari (Rossiya)]]
[[Turkum:Rossiyaning Aleksandr Nevskiy ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1960-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:22-avgustda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>9xqbi0irmivpmwqvckjgqfpgdsimrcr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Soʻyla Qoradengiz</title>
    <ns>0</ns>
    <id>940869</id>
    <revision>
      <id>6328405</id>
      <parentid>6305583</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:14:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328405</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9623" sha1="j8fut0iaf6ii1x8rp9uj9w5sdricnte" xml:space="preserve">{{Telekoʻrsatuv bilgiqutisi|tasvir=|eni=250|izoh=|janr=[[Drama film|Drama]]|muallif=|asoslangan=|ssenariy_muallifi=|rejissor=[[Osman Sınav]]&lt;br /&gt;Emre Kabakuşak|ijrochi_rejissor=|rollarda=[[Ulaş Tuna Astepe]]&lt;br /&gt;[[İrem Helvacıoğlu]]&lt;br /&gt;[[Mehmet Ali Nuroğlu]]&lt;br /&gt;[[Sinan Tuzcu]]&lt;br /&gt;[[Öykü Gürman]]|sharhlovchi=|tematik_musiqa_bastakori=Ender Gündüzlü&lt;br /&gt;Metin Arıgül|qismlar_boshidagi_musiqa=|qismlar_oxiridagi_musiqa=|bastakor=|mamlakat=Turkiya|til=Turkcha|mavsumlar_soni=3|qismlar_soni=64|ijrochi_produser=|produser=Osman Sınav|joy=[[Sürmene]], Turkiya&lt;br /&gt;[[Istanbul]], Turkiya|kinematografiya=|muharrir=|qism_davomiyligi=150 daqiqa|studiya=Sinegraf Film|telekanal=[[atv (Turkiya)|atv]]|tasvir_formati=[[1080i]] [[Yuqori aniqlikdagi televideniye|HDTV]] &lt;br /&gt; [[576i]] [[Standart aniqlikdagi televideniye|SDTV]]|ilk_efirga_chiqqan_sanasi={{Start date|2018|1|24}}|oxirgi_efirga_chiqqan_sanasi={{End date|2019|11|13}}}}
&lt;span&gt;&lt;/span&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;
'''''Sen Anlat Karadeniz''''' (Oʻzbekcha nomi: Soʻyla Qoradengiz) turk dramatik seriali. Bosh rollarda Ulaş Tuna Astepe, [[Irem Helvaciog'lu|İrem Helvacıoğlu]], Mehmet Ali Nurogʻlu, [[Sinan Tuzju|Sinan Tuzcu]] va [[Öykü Gürman|Öykurman]]lar ishtirok etishgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.atv.com.tr/diziler/sen-anlat-karadeniz/hakkinda|sarlavha=Sen Anlat Karadeniz}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.yeniasir.com.tr/galeri/magazin/iste-sen-anlat-karadenizin-vedati-mehmet-ali-nuroglu-hakkinda-merak-edilen-gercek|sarlavha=İşte Sen Anlat Karadeniz'in Vedat'ı Mehmet Ali Nuroğlu hakkında merak edilen gerçek}}&lt;/ref&gt;. 2018-yil 24-yanvarda [[atv (Turkiya)|atv]] telekanalida premyera qilingan.

== Mazmuni ==
Nefes bor-yoʻgʻi 16 yoshda  Vedat Sayar ismli boy odamga  &quot;tumushga chiqish” nomi bilan sotilgan. Nefes ogʻir hayot kechirgan va Vedatning [[Istanbul|Istanbuldagi]] saroyida 8 yil davomida majburan yashagan. Nefes koʻp marotaba qochishga harakat qiladi. Lekin barchasi muvoffaqiyatsiz yakunlanadi.Har muvoffaqiyatsizlikda Vedat unga turli xildagi jazolarni qoʻllaydi. Ham ruhiy, ham jismoniy tomonlama zarar koʻradi. Ammo Nefes hech voz kechmaydi. Nihoyat 7 yoshli oʻgʻli Yigit bilan Vedatning &quot;doʻzax saroyi&quot;dan qochishga muvaffaq boʻladi. Qochish kuni  Qoradengizning kichik shaharchasidagi madaniy oilaning tashrifi chogʻida yuz beradi. Mexmonlar ish yuzasidan Trabzondan Istanbulga Vedatning &quot;Doʻzax saroyi&quot;ga tashrif buyurishadi.  Nefes va uning oʻgʻli fursatdan foydalanib mehmonlardan Tohirning  mashina yukxonasiga yashirinadi. Shu tariqa Nefes va ogʻli  [[Trabzon|Trabzonga]] Istanbuldan 562 mil uzoqlikka ketishadi. Tohir [[Qora dengiz mintaqasi|Qoradengiz hududida]] tugʻilib oʻsgan. Inson sifatida har qanday nohaqlik uchun jonini berishga tayyor. Nefes va uning oʻgʻlini qutqarish uchun Vedatning turli xil hiyla oʻyinlariga qarshi kurashadi.Butun Trabzonga hatto oilasiga qarshi chiqib Nefes va uning oʻgʻlini himoya qiladi.  Shunday qilib, u koʻplab qiyinchiliklarga duch keladi. Tohir yashagan joy (Trabzon) da &quot;turmushga chiqqan&quot; bolali ayolni himoya qilish &quot;urf-odatlariga qarshi&quot; hisoblanardi.Vedat Tohirning oilasiga, butun Trabzonga turlixhil yolgʻonlar bilan tuhmat qiladi. Nefesni &quot;ruhiy nosogʻlom&quot;  ona deb mish-mish  tarqatadi.Ammo Tohir hech toʻxtamaydi har qanday vaziyatda Nefes va oʻgʻlini oʻz jonidan ustun koʻradi.

== Rollarda ==

* Tohir Kaleli rolida Ulash Tuna Astepe ; Nefesning eri, Yigit va Masalning otasi.
* Nefes Kaleli / Nefes Zorlu rolida [[Irem Helvaciog'lu|İrem Helvacıoğlu]] ; Tohirning xotini, Vedatning sobiq qurboni, Yigit va Masalning onasi.
* Mehmet Ali Nurogʻlu Vedat Sayar / Vedat Delichay; Nefesni oʻgʻirlagan / zoʻravon, Nazarning sobiq eri va zoʻravon va Yigitning biologik otasi.
* Mustafo Kaleli rolida [[Sinan Tuzju]] ; Saniyening katta oʻgʻli, Asiyening eri va Balimning otasi.
* Ali Ersan Duru Ferhat rolida.
* Eyşan Sayar rolida [[Go`zde Kansu|Gözde Kansu]] ; Vedatning amakivachchasi.
* Asiye Kaleli rolida [[Öykü Gürman|Öykü Gurman]] ; Mustafoning xotini va Balimning onasi.
* Usmon Hopali rolida [[Sait Genay]] ; imom, Asiyening otasi, Nefesning otasi va Esmaning otasi.
* [[Nurşim Demir|Nursim Demir]] Saniye Kaleli rolida; Mustafo, Murot va Fotihning onasi.
* Murat Kaleli rolida [[Cem Kenar|Jem Kenar]] ; Saniyning egizak oʻgʻli va Nazarning sevgisi.
* [[Furkan Aksoy]] Fotih Kaleli; Saniyening egizak oʻgʻli va Berrakning sevgisi.
* Berrak Yilmaz rolida Ilayda Chevik ; Fotihning sevgisi va Necipning qizi.
* Mercan Dağdeviren rolida [[Belfu Benian]] ; Jemil va Turkanning katta qizi Nazarning singlisi va Tohirning sobiq kelini.
* [[Çağla Özavcı|Chagla Özavji]] Nazar Dagdeviren / Sayar rolida; Jemil va Turkanning kenja qizi, Mercanning singlisi, Vedatning sobiq xotini va Muratning sevgilisi.
* [[Hilmi Özçelik|Hilmi Özçelik,]] Jemil Dağdeviren rolida; Mercan va Nazarning otasi.
* [[Nalan Kuruçim|Nalan Kuruchim]] - Turkan Dağdeviren; Mercan va Nazarning onasi.
* Jemal Reis rolida [[Şendoğan Öksüz|Shendogan Öksüz]] ; Tohirning yordamchisi/yordamchisi.
* [[Emre Ön|Emre Oʻn]] Idris sifatida; Nuranning eri va Kalelisning oilaviy doʻsti.
* [[Faruk Acar]] Nejip rolida; Vedatning oʻng qoʻli va Berrakning otasi.
* Yigit Kaleli rolida [[Demir Birinci|Demir Birinchi]] ; Nefes va Vedatning oʻgʻli, Tohirning asrab oluvchi oʻgʻli.
* [[Dilek Aktaş|Dilek Aktash]] Balim Kaleli rolida; Mustafo va Asiyaning qizi.
* Nuran rolida [[Senem Göktürk]] ; Idrisning rafiqasi va Kalelilarning oilaviy doʻsti.
* Esma Hopali rolida [[Duygu Üstünbaş]] ; advokat, Usmonning jiyani, Asiyaning amakivachchasi va Alining sevgilisi va xotini.
* [[Mehmet Çepiç|Mehmet Chepich]] komissar Mithat Bozok; Trabzon politsiyasi boshligʻi.
* Doktor Volkan Darici rolida [[Can Verel]] ; Nefes va Mercanning shifokori.
* [[Temmuz Gürkan Karaca|Iyul Gürkan Karaca]] Ali rolida; Tohirning dugonasi va Esmaning eri.
* [[Uğur Çavuşoğlu|Ugʻur Chavushoʻgʻli]] Genco rolida.
* Jeylan rolida [[Emine Türkyılmaz]] ; Berrakning singlisi.
* Naciye rolida [[Dilek Denizdelen]] ; Kalelisning qoʻshnisi.
* Fikret Delichay rolida [[Erdal Cindoruk]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.atv.com.tr/diziler/sen-anlat-karadeniz/kadro|sarlavha=Sen Anlat Karadeniz. Kadro}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://diziseti.tv/sen-anlat-karadeniz-tum-oyunculari-kadrosu-yeni-gelenler-dahil/|sarlavha=Sen Anlat Karadeniz Tüm Oyuncuları Kadrosu (Yeni Gelenler Dahil)}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.sabah.com.tr/medya/2018/10/03/sen-anlat-karadeniz-dizisi-oyunculari-iste-tam-kadro-isim-listesi|sarlavha=Sen Anlat Karadeniz dizisi oyuncuları! İşte tam kadro isim listesi}}&lt;/ref&gt;.

== Serial Mukofotlari va nominatsiyalari ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Yil
! Mukofot
! Turkum
! Qabul qiluvchi
! Natija
! {{abbr|Mnb.|Manba(lar)}}
|-
| rowspan=&quot;8&quot; | 2018
| rowspan=&quot;8&quot; | [[Oltin kapalak mukofotlari]]
| Eng yaxshi ssenariy muallifi
| Ayshe Ferda Eryılmaz va Nehir Erdem|{{Gʻolib}}
| rowspan=&quot;4&quot; | &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=45. Pantene Altın Kelebek Ödülleri sahiplerini buldu!|url=http://www.ranini.tv/ozel/34483/1/45-pantene-altin-kelebek-odulleri-sahiplerini-buldu|ish=www.ranini.tv|til=Turkish|sana=December 9, 2018|qaralgan sana=11-iyul 2019-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190711034110/http://www.ranini.tv/ozel/34483/1/45-pantene-altin-kelebek-odulleri-sahiplerini-buldu|arxivsana=2019-07-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| Eng yaxshi rejissyor
| Usmon Sınav, Emre Kabakuşak va Yusuf Oʻmer Sinav |{{Gʻolib}}
|-
| Eng yaxshi juftlik
| Irem Helvaciogʻlu - Ulaş Tuna Astepe |{{Gʻolib}}
|-
| Eng yaxshi bola aktyori
| Demir Birinchi |{{Gʻolib}}
|-
| Eng yaxshi aktrisa
| Irem Helvaciogʻlu|{{Nom}}
| rowspan=&quot;4&quot; | &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=45. Pantene Altın Kelebek'te final turu başladı|url=http://www.ranini.tv/ozel/33713/1/45-pantene-altin-kelebekte-final-turu-basladi|ish=www.ranini.tv|til=Turkish|sana=October 18, 2018|qaralgan sana=11-iyul 2019-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181020072228/http://www.ranini.tv/ozel/33713/1/45-pantene-altin-kelebekte-final-turu-basladi|arxivsana=2018-10-20}}&lt;/ref&gt;
|-
| Eng yaxshi aktyor
| Ulash Tuna Astepe |{{Nom}}
|-
| Eng yaxshi teleserial
| ''Sen Anlat Karadeniz'' |{{Nom}}
|-
| Eng yaxshi OST
| Ender Gunduzlu - Metin Arigul |{{Nom}}
|}

== Tarjima qilingan tillar ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Mamlakat
! Televizion tarmoq
! Premyera sanasi
! Sarlavha
|-
|{{ALB}}
| Vizion Plus
| 2020-yil aprel
| Lot në Detin e Zi
|-
|{{BIH}}
| Pushti BH
| rowspan=&quot;2&quot; | 2018-yil 24-dekabr
| rowspan=&quot;3&quot; | Xena sudbina (Njena sudbina)
|-
|{{MNE}}
| Pushti M
|-
|{{SRB}}
| Pushti televizor
| 2019-yil 9-iyun
|-
|{{MEX}}
| Imagen Television
| 22-aprel, 2019 yil
| Mar negro
|-
|{{CHL}}
| [[Canal 13|Kanal 13]]
| 2019-yil 6-may
| rowspan=&quot;3&quot; | Fugitiva
|-
|{{ESP}}
| Yangi
| 2019
|-
|{{ARG}}
| Telefe
| 2022-yil 24-yanvar
|-
|{{PAN}}
| TVN (2-kanal)
| Efir
| Nefes
|-
|{{SVN}}
| Planet TV
| 2019
| Rešeno življenje
|-
|{{flag|Somalilend}}
| Horn kabel televideniesi
| 2019
| Badda Madow
|-
|{{ROU}}
| Kanal D
| 2-sentyabr, 2019 yil
| Lacrimi la Marea Neagră
|-
|{{KAZ}}
| [[Kommercheskiy Televizionyy Kanal|KTK]]
| 2019
| Qara teńiz
|-
|{{UZB}}
| [[Sevimli TV]]
| 2018-2019
| Soʻyla. . . Qoradengiz
|-
|{{flag|Livan}}
| Al Jadid
| 9-mart, 2020-yil
| ạlbḥr ạlạ̉swd (AlBaħer AlAsvad)
|-
|{{SVK}}
| TV Doma
| 2022-yil 27-iyun
| Zachránené jivoty
|}

== Maʼlumotnomalari ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Istanbulda suratga olingan teleseriallar]]
[[Turkum:Turkiya drama teleseriallari]]</text>
      <sha1>j8fut0iaf6ii1x8rp9uj9w5sdricnte</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sergey Kovalyov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>947904</id>
    <revision>
      <id>6328122</id>
      <parentid>6197760</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T12:41:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328122</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3956" sha1="o318dru8uswaabbrdm94vib6gsn9srx" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi|tasvir=|ism=Sergey Kovalyov|toʻliqism=Sergey Igorevich Kovalyov|tavallud_sana={{tugʻilgan sanasi va yoshi|1965|09|22|df=yes}}|tavallud_joyi=[[Krasnodar]], [[Rossiya SFSR]]|boʻyi={{boʻy|m=1.76}}|pozitsiya=[[Hujumchi]]/[[Yarim himoyachi]]|joriyklub=|klubraqami=|yillar1=1986|klublar1=[[FC Tsement Novorossiysk]]|isht1=31|gollar1=1|yillar2=1987|klublar2=[[FC Kuban Krasnodar]]|isht2=29|gollar2=3|yillar3=1988|klublar3=[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]|isht3=13|gollar3=2|yillar4=1989|klublar4=FC Rodina Petrovskaya|isht4=|gollar4=|yillar5=1990|klublar5=[[Aktobe (futbol klubi)|FC Aktyubinets]]|isht5=33|gollar5=6|yillar6=1991|klublar6=[[FC Kuban Timashyovsk]]|isht6=20|gollar6=1|yillar7=1991—1994|klublar7=[[FC KAMAZ Naberezhnye Chelny]]|isht7=79|gollar7=4|yillar8=1993|klublar8=→ [[FC KAMAZ-d Naberezhnye Chelny]] (loan)|isht8=4|gollar8=2|yillar9=1995|klublar9=[[FC Neftekhimik Nizhnekamsk]]|isht9=14|gollar9=1|yillar10=1995—1996|klublar10=[[FC Dynamo Vologda]]|isht10=19|gollar10=2|pcupdate=|ntupdate=}}

'''Sergey Igorevich Kovalyov''' ({{lang-ru|Сергей Игоревич Ковалёв}}; 1965-yil 22-sentyabrda [[Krasnodar|Krasnodarda]] tugʻilgan) — [[Rossiya|rossiyalik]] [[Futbol|sobiq]] futbolchi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|nashriyot=Footballfacts|url=http://footballfacts.ru/players/19568-kovalyov-sergej-igorevich|sarlavha=Profile by footballfacts.ru|til=ruscha|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191230003915/http://footballfacts.ru/players/19568-kovalyov-sergej-igorevich|arxivsana=2019-12-30|qaralgan sana=2023-05-17}}&lt;/ref&gt;.

== Futbolchilik faoliyati ==
1986-yilda u Novorossiysk sementida 31 oʻyin oʻtkazdi va 1 ta gol urdi. U 1987-yilgi mavsumni Kubanda oʻtkazdi, 29 uchrashuv oʻtkazdi, 3 ta gol urdi va jamoa bilan RSFSR chempioni boʻldi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.greenmile.ru/fckuban/matchast/1987/|title=НАСЛЕДИЕ-1987|access-date=2012-04-26|archive-date=2013-05-12|archive-url=https://www.webcitation.org/6GYSQPDxi?url=http://www.greenmile.ru/fckuban/matchast/1987/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. Bundan tashqari, u oʻsha mavsumda SSSR kubogining 1 ta oʻyinida ishtirok etgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://fc-dynamo.ru/cup/prot.php?id=472800|title=Протокол матча «Кубань» — «Атоммаш»|access-date=26-aprel 2012-yil|archive-date=16-noyabr 2012-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20121116053507/http://fc-dynamo.ru/cup/prot.php?id=472800|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. 1988-yilda [[Fargʻona]]ning „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftyanik]]“ jamoasida oʻynagan, 13 oʻyinda 2 ta gol urgan.

1990-yilda „[[Aktobe (futbol klubi)|Aktobe]]“ da oʻynagan, 33 uchrashuvda 7 ta gol urgan. 1991-yilgi mavsumda u Kuban Timashevsk uchun oʻynadi, 20 oʻyin oʻtkazdi va 1 gol urdi. 1991-yildan 1994-yilgacha u KAMAZ ranglarini himoya qildi, shu vaqt ichida SSSR va Rossiya chempionatlarida 79 ta uchrashuvda qatnashdi va 4 ta gol urdi, shundan 36 ta oʻyin oʻtkazdi va 1 ta gol urdi. Premer-liga. 1992-yilda u jamoa tarkibida Rossiya Birinchi ligasi gʻolibiga aylandi. Bundan tashqari, 1993-yilgi mavsumda u Ikkinchi ligada „KAMAZ-D“ safida 4 ta oʻyin oʻtkazib, 2 ta gol urgan.

1995-yilda u „Nefteximik“ safida oʻynagan, 14 oʻyinda 1 ta gol urgan. Oʻsha yili u „Dinamo Vologda“ga oʻtdi va u yerda 1996-yilgacha oʻynadi va shu vaqt ichida 19 ta oʻyin oʻtkazib, 2 ta gol urdi.

== Yutuqlar ==

* Rossiya Birinchi ligasi gʻolibi : 1992
* RSFSR chempioni: 1987

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
* [http://footballfacts.ru/players/19568 FootballFacts.ru saytidagi profil] {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{Andrey Saxarov nomidagi ozodlik mukofoti sohiblari}}


[[Turkum:1965-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Rossiyalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:Neftchi (Fargʻona) futbolchilari]]</text>
      <sha1>o318dru8uswaabbrdm94vib6gsn9srx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Turkum:Yozgi Olimpiada oʻyinlarida sport turlari</title>
    <ns>14</ns>
    <id>948231</id>
    <revision>
      <id>6328727</id>
      <parentid>5254899</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T07:41:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artemev Nikolay</username>
        <id>46453</id>
      </contributor>
      <origin>6328727</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37" sha1="in89mrcicbjkr7l85c66ncdcy6f5wgi" xml:space="preserve">[[Turkum:Yozgi Olimpiada oʻyinlari]]</text>
      <sha1>in89mrcicbjkr7l85c66ncdcy6f5wgi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dilnura Qodirjonova</title>
    <ns>0</ns>
    <id>951205</id>
    <revision>
      <id>6328144</id>
      <parentid>5500705</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:36:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mukhammadrasul Isakov</username>
        <id>215746</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6328144</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4458" sha1="rd3ug4xp15tvlzm5czqh61xws8svipf" xml:space="preserve">{{Qoʻshiqchi bilgiqutisi
| ismi                     = Dilnura Qodirjonova
| tasvir                   = Dilnura Qodirjonova.jpg
| tavallud_sanasi          = {{tugʻilgan sanasi|1976|01|06}}
| tavallud_joyi = {{Tavallud joyi|Izboskan tumani}}, [[Andijon viloyati]], [[Oʻzbekiston SSR]]
| vafot_sanasi = {{Vafot sanasi va yoshi|2007|09|13|1976|01|06}}
| vafot_joyi = {{Vafot etgan joyi|Toshkent}}, [[Oʻzbekiston]]
| fuqaroligi = {{UZB}}
| mukofotlari ={{Mehnat shuhrati ordeni}}

 {{Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist}} {{Nihol mukofoti}}
}}
'''Dilnura Qodirjonova''' ([[1976-yil]] – [[2007-yil]] 13-sentyabr) – [[Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan artist]] va maqom ijrochisi&lt;ref name=&quot;manba1&quot;&gt;{{kitob manbasi |last1=Mahmudov |first1=Avazbek |title=Andijon san'ati fidoiylari |date=2018 |publisher=Akademnashr |isbn=978-9943-5226-4-0 |pages=176|edition=To'ldirilgan 2-nashr |url=https://t.me/wikikitoblar/20 |accessdate=3-iyun 2023-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dilnura Qodirjonova&quot;&gt;{{veb manbasi |title=Dilnura Qodirjonova |url=https://www.last.fm/music/Dilnura+Qodirjonova/+wiki |website=https://www.last.fm/music/Dilnura+Qodirjonova/+wiki |accessdate=5-iyun 2023-yil}}&lt;/ref&gt;. „Mehnat shuhrati“ ordeni sohibi&lt;ref name=&quot;O‘zbek adabiyoti va sanʻatining marhum fidoyilari mukofotlandi&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |title=O‘zbek adabiyoti va san'atining marhum fidoyilari mukofotlandi |url=https://kun.uz/uz/57545027# |accessdate=5-iyun 2023-yil |publisher=Kun.Uz}}&lt;/ref&gt;.

== Hayoti ==
Dilnura Qodirjonova [[1976-yil]] 6-yanvarda [[Andijon viloyati]] [[Izboskan tumani]] Chuvoma qishlogʻida tavallud topgan. Dilnura Qodirjonova Izboskan tumani 26-maktabda tahsil olgan. Maktab davrida konsert dasturlarda qatnashadi. Rahbari Mahfuzaxon Boymirzayeva tomonidan tashkil etilgan Dutorchi qizlar toʻgaragiga qatnashadi. [[1995]]-yilda [[Toshkent]]ga koʻchib oʻtadi va [[Dutorchi qizlar ansambli]]da ishlay boshlaydi. [[Oʻzbekiston]] xalq artistlari [[Abduhoshim Ismoilov]] va [[Zamira Suyunova]] tomonidan tuzilgan ansamblda qoʻshiqchilik faoliyatini davom ettirdi. Dilnura Qodirjonova [[Toʻxtasin Jalilov]] nomidagi bilim yurtida musiqa va ijro sirlarini oʻrganadi. [[Andijon viloyati]] [[Paxtaobod tumani]]da [[Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi]] [[Yunusqori Yusupov]]dan maqomchilik boʻyicha tahsil oladi&lt;ref name=&quot;manba1&quot; /&gt;. [[1993-yil]] 17 yoshida ham qishlogʻiga turmushga chiqadi. [[1995]]—[[1998-yil]]da ikki qiz farzandli boʻlgan. [[2007-yil]]da [[Oʻzbekiston konservatoriyasi|Toshkent davlat konservatoriyasiga]] magistiraturaga oʻqishga kiradi.

== Faoliyati ==
[[1991-yil]] [[Tavakkal Qodirov]] xotirasiga bagʻishlab oʻtkazilgan tanlovda „Firuz 1“ ashulasini ijro etib mukofotga sazovor boʻldi. [[1993-yil]] Yoshlar tashkiloti tanlovida [[1997-yil]] [[Hoji Abdulaziz Abdurasulov]] xotirasiga bagʻishlangan tanlovda 1-oʻrinni qoʻlga kiritadi&lt;ref&gt;{{YouTube|id=3XA4Qrm4Mn0|logo=1|title= Dilnura Qodirjonova Biografiyasi Eri farzandlari oilasi uyi xayoti yoshligi}} Qaraldi: 5-iyun 2023-yil&lt;/ref&gt;. [[2003]]-yilda [[Samarqand]]da „[[Sharq taronalari]]“ xalqaro tanlovida ishtirok etib, xalqaro davlatlardan kelgan sanʼatkorlar bilan bellashadi. Dilnura Qodirjonova „Yor istab“ va „Mustahzod“ ashulasini ijro etib oliy mukofotni qoʻlga kiritadi. Dilnura Qodirjonova „Qurbon oʻlam“ ashulasiga eʼtibor qozongan. [[2003]]-yilda „[[Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist]]“ unvoniga sazovor boʻlgan&lt;ref name=&quot;manba1&quot;/&gt;.

=== Mukofotlari ===
* [[Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist]]
* [[Shuhrat medali]]
* [[Nihol mukofoti]]
* [[Mehnat shuhrati ordeni]]

=== Repertuaridagi Oʻzbek qoʻshiqlari ===
# „Oshiqlarga oʻlim yoʻq“ ([[2021]]) &lt;ref&gt;{{YouTube|id=nUNCM5P0Hmc7|logo=1|title= Dilnura Qodirjonova- Oshiqlarga oʻlim yoʻq }} Qaraldi: 5-iyun 2023-yil&lt;/ref&gt;.
# „Oʻrgilay“ ([[2021]]) &lt;ref&gt;{{YouTube|id=uqhMQOauPvY|logo=1|title= Dilnura Qodirjonovaning eng yaxshi qoʻshigʻi}} Qaraldi: 5-iyun 2023-yil&lt;/ref&gt;.

== Adabiyotlar ==
* {{Kitob manbasi |last1=Maxmudov |first1=Avazbek |title=Andijon sanʼati fidoiylari |date=2018 |publisher=Akademnashr |location=Toshkent |isbn=978-9943-5226-4-0 |pages=138 |edition=Toʻldirilgan 2-nashr |url=https://t.me/wikikitoblar/3 |accessdate=3-iyun 2023-yil |ref=Oʻzbekiston milliy kutubxonasi}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{no iwiki}}
{{uzbekistan-bio-stub}}

[[Turkum:Oʻzbekiston konservatoriyasi bitiruvchilari]]</text>
      <sha1>rd3ug4xp15tvlzm5czqh61xws8svipf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328146</id>
      <parentid>6328144</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:38:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mukhammadrasul Isakov</username>
        <id>215746</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6328146</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4477" sha1="8e91lr1kol9y6k7splotvrvi0188ajm" xml:space="preserve">{{Qoʻshiqchi bilgiqutisi
| ismi                     = Dilnura Qodirjonova
| tasvir                   = Dilnura Qodirjonova.jpg
| tavallud_sanasi          = {{tugʻilgan sanasi|1976|01|06}}
| tavallud_joyi = {{Tavallud joyi|Izboskan tumani}}, [[Andijon viloyati]], [[Oʻzbekiston SSR]]
| vafot_sanasi = {{Vafot sanasi va yoshi|2007|09|13|1976|01|06}}
| vafot_joyi = {{Vafot etgan joyi|Toshkent}}, [[Oʻzbekiston]]
| fuqaroligi = {{UZB}}
| mukofotlari ={{Mehnat shuhrati ordeni}} {{Shuhrat medali}}

 {{Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist}} {{Nihol mukofoti}}
}}
'''Dilnura Qodirjonova''' ([[1976-yil]] – [[2007-yil]] 13-sentyabr) – [[Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan artist]] va maqom ijrochisi&lt;ref name=&quot;manba1&quot;&gt;{{kitob manbasi |last1=Mahmudov |first1=Avazbek |title=Andijon san'ati fidoiylari |date=2018 |publisher=Akademnashr |isbn=978-9943-5226-4-0 |pages=176|edition=To'ldirilgan 2-nashr |url=https://t.me/wikikitoblar/20 |accessdate=3-iyun 2023-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dilnura Qodirjonova&quot;&gt;{{veb manbasi |title=Dilnura Qodirjonova |url=https://www.last.fm/music/Dilnura+Qodirjonova/+wiki |website=https://www.last.fm/music/Dilnura+Qodirjonova/+wiki |accessdate=5-iyun 2023-yil}}&lt;/ref&gt;. „Mehnat shuhrati“ ordeni sohibi&lt;ref name=&quot;O‘zbek adabiyoti va sanʻatining marhum fidoyilari mukofotlandi&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |title=O‘zbek adabiyoti va san'atining marhum fidoyilari mukofotlandi |url=https://kun.uz/uz/57545027# |accessdate=5-iyun 2023-yil |publisher=Kun.Uz}}&lt;/ref&gt;.

== Hayoti ==
Dilnura Qodirjonova [[1976-yil]] 6-yanvarda [[Andijon viloyati]] [[Izboskan tumani]] Chuvoma qishlogʻida tavallud topgan. Dilnura Qodirjonova Izboskan tumani 26-maktabda tahsil olgan. Maktab davrida konsert dasturlarda qatnashadi. Rahbari Mahfuzaxon Boymirzayeva tomonidan tashkil etilgan Dutorchi qizlar toʻgaragiga qatnashadi. [[1995]]-yilda [[Toshkent]]ga koʻchib oʻtadi va [[Dutorchi qizlar ansambli]]da ishlay boshlaydi. [[Oʻzbekiston]] xalq artistlari [[Abduhoshim Ismoilov]] va [[Zamira Suyunova]] tomonidan tuzilgan ansamblda qoʻshiqchilik faoliyatini davom ettirdi. Dilnura Qodirjonova [[Toʻxtasin Jalilov]] nomidagi bilim yurtida musiqa va ijro sirlarini oʻrganadi. [[Andijon viloyati]] [[Paxtaobod tumani]]da [[Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi]] [[Yunusqori Yusupov]]dan maqomchilik boʻyicha tahsil oladi&lt;ref name=&quot;manba1&quot; /&gt;. [[1993-yil]] 17 yoshida ham qishlogʻiga turmushga chiqadi. [[1995]]—[[1998-yil]]da ikki qiz farzandli boʻlgan. [[2007-yil]]da [[Oʻzbekiston konservatoriyasi|Toshkent davlat konservatoriyasiga]] magistiraturaga oʻqishga kiradi.

== Faoliyati ==
[[1991-yil]] [[Tavakkal Qodirov]] xotirasiga bagʻishlab oʻtkazilgan tanlovda „Firuz 1“ ashulasini ijro etib mukofotga sazovor boʻldi. [[1993-yil]] Yoshlar tashkiloti tanlovida [[1997-yil]] [[Hoji Abdulaziz Abdurasulov]] xotirasiga bagʻishlangan tanlovda 1-oʻrinni qoʻlga kiritadi&lt;ref&gt;{{YouTube|id=3XA4Qrm4Mn0|logo=1|title= Dilnura Qodirjonova Biografiyasi Eri farzandlari oilasi uyi xayoti yoshligi}} Qaraldi: 5-iyun 2023-yil&lt;/ref&gt;. [[2003]]-yilda [[Samarqand]]da „[[Sharq taronalari]]“ xalqaro tanlovida ishtirok etib, xalqaro davlatlardan kelgan sanʼatkorlar bilan bellashadi. Dilnura Qodirjonova „Yor istab“ va „Mustahzod“ ashulasini ijro etib oliy mukofotni qoʻlga kiritadi. Dilnura Qodirjonova „Qurbon oʻlam“ ashulasiga eʼtibor qozongan. [[2003]]-yilda „[[Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist]]“ unvoniga sazovor boʻlgan&lt;ref name=&quot;manba1&quot;/&gt;.

=== Mukofotlari ===
* [[Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist]]
* [[Shuhrat medali]]
* [[Nihol mukofoti]]
* [[Mehnat shuhrati ordeni]]

=== Repertuaridagi Oʻzbek qoʻshiqlari ===
# „Oshiqlarga oʻlim yoʻq“ ([[2021]]) &lt;ref&gt;{{YouTube|id=nUNCM5P0Hmc7|logo=1|title= Dilnura Qodirjonova- Oshiqlarga oʻlim yoʻq }} Qaraldi: 5-iyun 2023-yil&lt;/ref&gt;.
# „Oʻrgilay“ ([[2021]]) &lt;ref&gt;{{YouTube|id=uqhMQOauPvY|logo=1|title= Dilnura Qodirjonovaning eng yaxshi qoʻshigʻi}} Qaraldi: 5-iyun 2023-yil&lt;/ref&gt;.

== Adabiyotlar ==
* {{Kitob manbasi |last1=Maxmudov |first1=Avazbek |title=Andijon sanʼati fidoiylari |date=2018 |publisher=Akademnashr |location=Toshkent |isbn=978-9943-5226-4-0 |pages=138 |edition=Toʻldirilgan 2-nashr |url=https://t.me/wikikitoblar/3 |accessdate=3-iyun 2023-yil |ref=Oʻzbekiston milliy kutubxonasi}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{no iwiki}}
{{uzbekistan-bio-stub}}

[[Turkum:Oʻzbekiston konservatoriyasi bitiruvchilari]]</text>
      <sha1>8e91lr1kol9y6k7splotvrvi0188ajm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sergey Litovchenko</title>
    <ns>0</ns>
    <id>951382</id>
    <revision>
      <id>6328132</id>
      <parentid>5762181</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T12:55:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328132</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8779" sha1="pm3k291cy0npmqbxiwxoozpr46u7pz6" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Serhiy Litovchenko
 | tasvir             = Serhiy Litovchenko.JPG
 | tavallud_sana      = {{birth date and age|df=yes|1979|01|30}}
 | tavallud_joyi      = [[Mykolaiv]], [[Soviet Union]] (now [[Ukraine]])
 | boʻyi              = 1.85 m
 | pozitsiya          = [[Himoyachi]]
 | joriyklub          = [[:en:FC Olimpik Donetsk|Olimpik Donetsk]] (murabbiy)
 | klubraqami         = 
 | yoshlikyillari1    = 
 | yoshlikklublari1   = [[:en:FC Torpedo Mykolaiv|Torpedo Mykolaiv]]
 | yillar1            = 1996–1997
 | yillar2            = 1998–2000
 | yillar3            = 2001
 | yillar4            = 2002–2004
 | yillar5            = 2004
 | yillar6            = 2004–2006
 | yillar7            = 2006–2009
 | yillar8            = 2010
 | yillar9            = 2011
 | yillar10           = 2011
 | klublar1           = Hidroliznik Olshanske
 | klublar2           = [[:en:LU/Daugava Rīga]]
 | klublar3           = [[:en:FC Cherkasy|Cherkasy]]
 | klublar4           = [[:en:FC Nafkom-Akademia Irpen|Nafkom-Akademia Irpen]]
 | klublar5           = [[:en:FC Torpedo Minsk|Torpedo-SKA Minsk]]
 | klublar6           = [[:en:SC Tavriya Simferopol|Tavriya Simferopol]]
 | klublar7           = [[:en:FC Arsenal Kyiv|Arsenal Kyiv]]
 | klublar8           = [[:en:FC Volyn Lutsk|Volyn Lutsk]]
 | klublar9           = [[:en:FC Helios Kharkiv|Helios Kharkiv]]
 | klublar10          = [[:en:MFC Mykolaiv|Mykolaiv]]
 | isht1              = 10
 | isht2              = 52
 | isht3              = 9
 | isht4              = 60
 | isht5              = 21
 | isht6              = 30
 | isht7              = 38
 | isht8              = 11
 | isht9              = 3
 | isht10             = 12
 | gollar1            = 0
 | gollar2            = 0
 | gollar3            = 0
 | gollar4            = 4
 | gollar5            = 0
 | gollar6            = 2
 | gollar7            = 0
 | gollar8            = 0
 | gollar9            = 0
 | gollar10           = 0
 | milliyyillar1      = 
 | milliyjamoa1       = 
 | milliyisht1        = 
 | milliygollar1      = 
 | boshliqyillar1     = 2015
 | boshliqklublar1    = [[:en:FC Arsenal Kyiv|Arsenal Kyiv]] (assistant)
 | boshliqyillar2     = 2015–2018
 | boshliqklublar2    = [[:en:FC Arsenal Kyiv|Arsenal Kyiv]]
 | boshliqyillar3     = 2018
 | boshliqklublar3    = [[:en:FC Dnepr Mogilev|Dnepr Mogilev]]
 | boshliqyillar4     = 2019–2020
 | boshliqklublar4    = [[:en:FC Lokomotiv Yerevan|Lokomotiv Yerevan]]
 | boshliqyillar5     = 2020–2021
 | boshliqklublar5    = [[:en:FC Rubikon Kyiv|Rubikon Kyiv]]
 | boshliqyillar6     = 2021–
 | boshliqklublar6    = [[:en:FC Olimpik Donetsk|Olimpik Donetsk]]
}}

'''Sergey Litovchenko''' ({{lang-uk|Сергій Вікторович Літовченко}}, 1979-yil 30-yanvarda tugʻilgan) — [[Ukraina|ukrainalik]] sobiq professional futbolchi va „Olimpik Donetsk“ klubining hozirgi bosh murabbiyi. Baʼzilar uning familiyasini '''Litovchenko''' deb tasvirlaydilar.&lt;ref&gt;[http://uafc.org.ua/2017/07/trenerskij-rakurs-sergij-litovchenko-najkrashhij-trener-3-go-turu-pershoyi-ligi/ Coach’s point of view. Serhiy Lytovchenko — the best coach of the First League third round (Trenerskiy rakurs. Sergіy Litovchenko — naykraщiy trener 3-go turu Pershoї lіgi)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20170731235547/http://uafc.org.ua/2017/07/trenerskij-rakurs-sergij-litovchenko-najkrashhij-trener-3-go-turu-pershoyi-ligi/ |date=2017-07-31 }}. All-Ukrainian association of football coaches. 31 July 2017&lt;/ref&gt;

== Futbolchilik faoliyati ==
1996/97-yilgi mavsumda u „Gidroliznik“ jamoasida oʻynagan. 1998-yildan 2001-yilgacha Latviyada „LU/Daugava“ (Riga) jamoasida oʻynagan. Keyinchalik u „Kolos“ (Stepovoye), „Cherkassy“, „Nafkom-Akademiya“ klublarida qatnashdi.

2004-yilda Belarusning „Torpedo-SKA“ (Minsk) jamoasida oʻynagan. 2005-yildan 2006-yilgacha u Simferopolning „Tavriya“ jamoasida oʻynagan, 2005-yil 1-mart kuni „Borisfen“ jamoasiga qarshi oʻyinda (2:1) jamoada debyut qilgan. 2006-yildan 2010-yilgacha u Kiyevning „Arsenal“ jamoasida oʻynagan.

2015-yil 23-dekabrda u Kievning „Arsenal“ klubi bosh murabbiyi sifatida tanishtirildi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.matchday.ua/news/arsenal-predstavil-litovchenko-42316/|title=«Арсенал-Киев» представил Литовченко|publisher=''MatchDay.ua''|date=23-dekabr 2015-yil|lang=ruscha|access-date=23-dekabr 2015-yil|archive-date=23-dekabr 2015-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20151223190853/http://www.matchday.ua/news/arsenal-predstavil-litovchenko-42316/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt; 2018-yilning yozida u „Arsenal“ jamoasini tark etdi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=sportnaviny.com/archives/57159|title=Литовченко возглавил белорусский «Днепр»|author=|website=СпортНавины|date=04.08.2018|publisher=|access-date=4-avgust 2018-yil|archive-date=4-avgust 2018-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20180804050409/sportnaviny.com/archives/57159|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

2018-yilning avgustida u Mogilevdan Belarus Premer-ligasidagi „Dnepr“ klubiga bosh murabbiy etib tayinlandi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=sportnaviny.com/archives/57159|title=Литовченко возглавил белорусский «Днепр»|author=|website=СпортНавины|date=04.08.2018|publisher=|access-date=4-avgust 2018-yil|archive-date=4-avgust 2018-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20180804050409/sportnaviny.com/archives/57159|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

2020-yilda Armaniston futbol federatsiyasi tomonidan kelishilgan oʻyinlarni tashkil etishda ishtirok etgani uchun  futbol bilan bogʻliq har qanday faoliyatdan umrbod diskvalifikatsiya qilingan edi,&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://football.ua/ukraine/425747-proslavilis-v-armenii-25-ukraincev-zameshany-v-dogovornykh-matchakh.html|title=«Прославились» в Армении: 25 украинцев замешаны в договорных матчах|access-date=13-oktabr 2020-yil|archive-date=18-oktabr 2020-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018182249/https://football.ua/ukraine/425747-proslavilis-v-armenii-25-ukraincev-zameshany-v-dogovornykh-matchakh.html|deadlink=no}}&lt;/ref&gt; ammo 2021-yil iyul oyi oxirida u Lozannadagi sport arbitraji sudi tomonidan oqlangan edi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://football.ua/ukraine/457249-sportivnyjj-arbitrazhnyjj-sud-opravdal-ukraincev-diskvalificirovannykh-v-armenii-za-dogovornye-matchi.html|title=Спортивный арбитражный суд оправдал украинцев, дисквалифицированных в Армении за договорные матчи|access-date=1-avgust 2021-yil|archive-date=1-avgust 2021-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20210801103205/https://football.ua/ukraine/457249-sportivnyjj-arbitrazhnyjj-sud-opravdal-ukraincev-diskvalificirovannykh-v-armenii-za-dogovornye-matchi.html|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

2021-yil 24-iyuldan — „Olimpik“ klubi (Donetsk) bosh murabbiyi. Shartnoma bir yilga moʻljallangan.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|lang=ruscha|url=https://www.ua-football.com/ukrainian/first/1627148678-oficialno-sergey-litovchenko-trener-olimpika.html|title=Официально: Сергей Литовченко - тренер Олимпика|author=|website=www.ua-football.com|date=24-iyul 2021-yil|access-date=4-avgust 2021-yil|archive-date=4-avgust 2021-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20210804180724/https://www.ua-football.com/ukrainian/first/1627148678-oficialno-sergey-litovchenko-trener-olimpika.html|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

== Yutuqlar ==

* Ukraina Birinchi ligasi gʻolibi (1): 2017/18

== Shaxsiy hayoti ==
Xotinining ismi Irina. 2002-yilda tugʻilgan oʻgʻli Kiyevning „Arsenal“ yoshlar sport maktabida futbol oʻynaydi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://football.ua/ukraine/news/70525.html|title=Все нападающие раскрываются в киевском «Арсенале»|access-date=6-sentabr 2009-yil|archive-date=13-aprel 2014-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20140413150339/http://football.ua/ukraine/news/70525.html|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://web.archive.org/web/20221205203851/https://footballfacts.ru/person/28295 Serhiy Litovchenko at FootballFacts.ru (in Russian)]
* [https://int.soccerway.com/players/-/36820/ Serhiy Litovchenko at UAF and archived FFU page (in Ukrainian)]

{{DEFAULTSORT:Litovchenko, Sergey}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Ukrainalik futbol murabbiylar]]
[[Turkum:Ukrainalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Oʻzbekistondagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Lokomotiv Toshkent futbol klubi futbolchilari]]</text>
      <sha1>pm3k291cy0npmqbxiwxoozpr46u7pz6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sulgi Lutfullin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>951479</id>
    <revision>
      <id>6328770</id>
      <parentid>5779982</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:04:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328770</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10425" sha1="ok4b2dca2921uzu14tc6rlag2c4h57t" xml:space="preserve">{{Harbiy arbob bilgiqutisi
|ism=Sulgi Lutfullin
|tasvir=[[Fayl:Sulgi Lutfullin.jpg|250px]]
|vafot_sanasi={{vafot sanasi va yoshi|1990|12|16|1923|01|05}} yoki [[1991-yil]] (68 yoshda)
|tavallud sanasi={{tugʻilgan sanasi|1923|01|05}}
|fuqaroligi={{SSSR}} {{Oʻzbekiston SSR bayrogʻi}} [[Oʻzbekiston SSR]]
|qoʻshin_turlari=Artilleriya
|unvoni=[[File:CCCP army Rank mladshyj lejtnant infobox.svg|50px]] kichik leytenant
|xizmat_yillari=[[1942]]—[[1946]]
|mukofotlari={{Sovet Ittifoqi Qahramoni}}

{{Lenin ordeni}} {{1-darajali Ulugʻ vatan urushi ordeni}} {{1-darajali Ulugʻ vatan urushi ordeni}} {{Jasorat uchun medali (SSSR)}}|jang=[[2-jahon urushi]]|tugʻilgan_joyi=[[Jarkent]] yoki [[Oʻzgan]]|vafot_joyi={{VafotJoyi|Andijon}}}}
'''Sulgi Lutfullin''' ([[1923-yil]] [[5-yanvar]], [[Jarkent]] yoki [[Oʻzgan]] — [[1990|1990-yil]] [[16-dekabr]] yoki [[1991|1991-yil]], [[Andijon shahri]]) — [[Sovet Ittifoqi Qahramoni|Sovet Ittifoqi qahramoni]] ([[1945]]), [[Ikkinchi jahon urushi|2-jahon urushi]] ishtirokchisi, [[kichik leytenant]].
==Tarjimayi holi==
[[Fayl:Lutfullin Sulgi.jpg|left|thumb|Sulgi Lutfullin (SSSR Mudofaa vazirligi plakati)]][[Fayl:Sulgi Lutfulin.jpg|thumb|Sulgi Lutfulin (Andijon viloyati Xotira maydoni)]]Sulgi Lutfullin [[1923|1923-yil]] [[5-yanvar|5-yanvarda]] [[Almati (viloyat)|Almati viloyati]] [[Jarkent|Jarkent shahri]]&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.inform.kz/ru/geroi-velikoy-otechestvennoy-voyny-sul-gi-lutfullin_a2775005 |sarlavha=Geroi Velikoy Otechestvennoy voyni: Sulgi Lutfullin |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230606165933/https://www.inform.kz/ru/geroi-velikoy-otechestvennoy-voyny-sul-gi-lutfullin_a2775005 |arxivsana=2023-06-06 |sana=10.05.2015 |qaralgan sana=06.06.2023 |muallif=Gulmira Bayzakova |til=rus tilida }}&lt;/ref&gt; (baʼzi manbalarda [[Oʻsh (viloyat)|Oʻsh viloyati]] [[Oʻzgan|Oʻzgan shahri]])&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=23445 |sarlavha=Lutfullin Sulgi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230606163830/https://warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=23445 |arxivsana=2023-06-06 |qaralgan sana=06.06.2023 |muallif=L.E. Sheynman |til=rus tilida }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://open.kg/about-kyrgyzstan/famous-personalities/heroes-of-kyrgyzstan/34305-geroy-velikoy-otechestvennoy-voyny-kyrgyzstanec-lutfullin-sulgi.html |sarlavha=Geroy Velikoy Otechestvennoy Voyni kirgizstanes Lutfullin Sulgi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230606165418/https://open.kg/about-kyrgyzstan/famous-personalities/heroes-of-kyrgyzstan/34305-geroy-velikoy-otechestvennoy-voyny-kyrgyzstanec-lutfullin-sulgi.html |arxivsana=2023-06-06 |sana=23.12.2018 |qaralgan sana=06.06.2023 |til=rus tilida |muallif=S. Cherikov }}&lt;/ref&gt; ishchi oilasida tavallud topgan. Millati [[Oʻzbeklar|oʻzbek]]&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://geroiuzb.narod.ru/sp10.htm |sarlavha=Eto bila velikaya pobeda |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230606180035/http://geroiuzb.narod.ru/sp10.htm |arxivsana=2023-06-06 |qaralgan sana=06.06.2023 |til=rus tilida }}&lt;/ref&gt; (ayrim manbalarda [[Uygʻurlar|uygʻur]])&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://mo47.spb.ru/prokuratura.php |sarlavha=U podviga net natsionalnosti |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230606181309/https://mo47.spb.ru/prokuratura.php |arxivsana=2023-06-06 |qaralgan sana=06.06.2023 |til=rus tilida }}&lt;/ref&gt;. Oʻrta maktabni tugatgandan keyin Oʻzgan shahrida yashay boshlagan va xalq sudida [[sud ijrochisi]] boʻlib ishlagan&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://24.kg/archive/ru/biznes-info/178444-laquospasibo-za-pobeduraquo-geroj-sovetskogo.html/ |sarlavha=«Spasibo za pobedu!». Geroy Sovetskogo Soyuza Sulgi Lutfullin |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230606180036/https://24.kg/archive/ru/biznes-info/178444-laquospasibo-za-pobeduraquo-geroj-sovetskogo.html/ |arxivsana=2023-06-06 |sana=08.05.2014 |qaralgan sana=06.06.2023 |til=rus tilida }}&lt;/ref&gt;. [[1942|1942-yil]] [[Mart oyi|mart oyida]] Andijon harbiy komissariat tomonidan harbiy xizmatga safarbar etilgan&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.sootechestvenniki.uz/pomnim-i-gordimsya/lutfullin-sulgi/ |sarlavha=Lutfullin Sulgi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230606170558/http://www.sootechestvenniki.uz/pomnim-i-gordimsya/lutfullin-sulgi/ |arxivsana=2023-06-06 |qaralgan sana=06.06.2023 |til=rus tilida }}&lt;/ref&gt;. Shu yilning [[Aprel|aprel oyidan]] [[Ikkinchi jahon urushi|2-jahon urushida]] ishtirok eta boshlaydi. [[1944|1944-yil]] [[avgust]] oyidan [[Serjant|katta serjant]] Lutfullin [[Birinchi Ukraina fronti|1-Ukraina fronti]] [[13-armiya (SSSR)|13-armiyasining]] 493-tankka qarshi qiruvchi [[artilleriya]] [[Polk|polki]] komandiri&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://wio.ru/galgrnd/atgru.htm |sarlavha=Istrebitelno-protivotankovaya artilleriya v VOV |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230606181310/http://wio.ru/galgrnd/atgru.htm |arxivsana=2023-06-06 |qaralgan sana=06.06.2023 |til=rus tilida }}&lt;/ref&gt;. [[Polsha|Polshani]] ozod etishda jasorat koʻrsatgan&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;. [[1944|1944-yil]] [[18-avgust|18-avgustda]] [[Sandomir platsdarmi|Sandomir platsdarmidagi]]&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; jangda Lutfullin polki nemislarning 12 ta tanki va piyoda qoʻshinlari qurshovida qoladi&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;, ammo polk nemislarga qarshi jang olib borib, ularning 8 ta qarshi hujumini qaytaradi hamda 5 ta tankni yoʻq qilishgan. [[1945|1945-yil]] [[29-yanvar]] polk Tarksdor aholi punkti (hozirgi [[Tarchalice]] qishlogʻi) yonidan oqib oʻtuvchi [[Oder]] daryosidan kechib oʻtib, daryoning g‘arbiy sohilidagi platsdarmni egallash hamda saqlash uchun bo‘lgan jangda faol ishtirok etishadi. [[1945|1945-yil]] [[30-yanvar|30-yanvardagi]] jangda Lutfullin boshchiligidagi polk 7 ta [[tank]] va 1 ta [[Bronetransportyor|bronetransportyorni]] yoʻq qilishadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://podvignaroda.ru/ |sarlavha=Mukofot varaqasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230606033307/http://podvignaroda.ru/#id=150020122&amp;tab=navDetailManAward |arxivsana=2023-06-06 |qaralgan sana=06.06.2023 |til=rus tilida }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;.

SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1945-yil 10-apreldagi farmoni bilan katta serjant Lutfullinga [[Sovet Ittifoqi Qahramoni|Sovet Ittifoq Qahramoni]] unvoni&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://uza.uz/ru/posts/na-frontax-vtoroy-mirovoy-voyny-pogiblo-bolee-43-tysyach-andizhancev_481338 |sarlavha=Na frontax Vtoroy mirovoy voyni pogiblo bolee 43 tisyach andijansev |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230606180036/https://uza.uz/ru/posts/na-frontax-vtoroy-mirovoy-voyny-pogiblo-bolee-43-tysyach-andizhancev_481338 |arxivsana=2023-06-06 |sana=09.05.2023 |qaralgan sana=06.06.2023 |til=rus tilida |muallif=Faxriddin Ubaydullayev }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://mytashkent.uz/2018/05/01/geroi-sovetskogo-soyuza-iz-uzbekistana-srazhavshiesya-v-vov/ |sarlavha=Geroi Sovetskogo Soyuza iz Uzbekistana, srajavshiyesya v VOV |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230606181320/https://mytashkent.uz/2018/05/01/geroi-sovetskogo-soyuza-iz-uzbekistana-srazhavshiesya-v-vov/ |arxivsana=2023-06-06 |sana=01.05.2018 |qaralgan sana=06.06.2023 |til=rus tilida }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://poxoronka.ru/forum/uzbekistan/57626-uzbekskij-nekropol-geroev |sarlavha=Uzbekskiy Nekropol Geroyev |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230606181319/https://poxoronka.ru/forum/uzbekistan/57626-uzbekskij-nekropol-geroev |arxivsana=2023-06-06 |sana=0412.2015 |qaralgan sana=06.06.2023 |til=rus tilida }}&lt;/ref&gt; berilib, [[Oltin yulduz medali (SSSR)|„Oltin yulduz“ medali]] va [[Lenin ordeni]] bilan taqdirlanadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://podvignaroda.ru/ |sarlavha=SSSR Oliy Soveti Prezdiumi farmoni |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230606033307/http://podvignaroda.ru/#id=46728017&amp;tab=navDetailManAward |arxivsana=2023-06-06 |qaralgan sana=06.06.2023 |til=rus tilida }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;. 1945-yilda Lurfullin kichik leytenantlar kursini tamomlaydi. [[1946|1946-yilda]] zaxiraga olinib, harbiy xizmatdan ozod qilinadi&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;. Shundan keyin Lutfullin Andijon shahrida yashay boshlaydi. 1964-yilda savdo institutini tugatib, savdo sohasida&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;, shuningdek, Toʻqimachilik savdo ({{Lang-ru|Текстильторг}}) bazasida ombor mudiri boʻlib ishlagan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Lutfullin [[1990|1990-yil]] [[16-dekabr]] kuni [[Andijon shahri|Andijon shahrida]]&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt; vafot etgan (ayrim manbalarda vafot etgan sanasi [[1991|1991-yil]] deb berilgan)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Mukofotlari ==
* „Oltin yulduz“ medali (1945-yil 10-aprel)&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie46728017/ |sarlavha=Lutfullin Sulgi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230606181318/https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie46728017/ |arxivsana=2023-06-06 |qaralgan sana=06.06.2023 |til=rus tilida }}&lt;/ref&gt;;
* [[Lenin ordeni]] (1945-yil 10-aprel);
* 1-darajali [[Vatan urushi ordeni]] (1944-yil 9-aprel&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://podvignaroda.ru/ |sarlavha=Mukofot varaqasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230606033307/http://podvignaroda.ru/#id=31225709&amp;tab=navDetailManAward |arxivsana=2023-06-06 |qaralgan sana=06.06.2023 |til=rus tilida }}&lt;/ref&gt;, 1985-yil 11-mart);
* [[„Jasorat uchun“ medali (SSSR)|„Jasurlik uchun“ medali]];
* „Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan savdo xodimi“ faxriy unvoni (1973-yil 2-fevral)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://press.natlib.uz/ru/editions/105102 |sarlavha=S.L. Lutfullinga „Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan savdo xodimi“ faxriy unvoni berish toʻgʻrisida |arxivurl=https://web.archive.org/web/20261008210928/https://press.natlib.uz/ru/editions/105102 |arxivsana=2026-10-08 |sana=04.02.1973 |qaralgan sana=08.11.2025 |ish=Sovet Oʻzbekistoni gazetasi, №30 (15.504) |sahifalar=2-bet}}&lt;/ref&gt;.
== Xotira ==
Andijon shahridagi Xotira maydonida Lutfullinga atab yodgorlik oʻrnatilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://proza.ru/2020/06/11/1641 |sarlavha=Korotko o geroyax Velikoy Otechestvennoy voyni |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230606180034/https://proza.ru/2020/06/11/1641 |arxivsana=2023-06-06 |qaralgan sana=06.06.2023 |til=rus tilida }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Oʻzgan shahrida tugʻilganlar]]
[[Turkum:Ulugʻ Vatan urushi qatnashchilari]]
[[Turkum:Kichik leytenantlar (SSSR)]]</text>
      <sha1>ok4b2dca2921uzu14tc6rlag2c4h57t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Starboy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>951523</id>
    <revision>
      <id>6328438</id>
      <parentid>5489792</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T04:56:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328438</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57887" sha1="d62y611rue24zo0rb85e2b9kggaug67" xml:space="preserve">{{Haqida|albom|Shu nomdagi singl|Starboy (qoʻshiq)}}
{{Musiqiy albom bilgiqutisi
| nomi          = Starboy
| turi          = studio
| ijrochi       = The Weeknd
| muqova        = The Weeknd - Starboy.png
| izoh          = 
| chiqarilgan   = &lt;!-- {{start date|2016|11|25}} --&gt;
| yozilgan      = 
| yozilgan_joy  = 
| studiya       = {{flatlist|
* Conway
* Henson
* MXM
* Westlake Beverly (Los Anjeles)
* Downtown
* Matza Ball (Nyu-York)
* Gang (Parij)
* Wolf Cousins (Stokgolm)
* The Treehouse X (Suffolk)
}}
| janr          = {{flatlist|
* [[Contemporary R&amp;B|R&amp;B]]
* [[Pop musiqa|pop]]
* trap
}}
| davomiyligi   = 68:40
| davlat        = 
| til           = [[Ingliz tili|inglizcha]]
| leybl         = {{flatlist|
* XO
* Republic Records
}}
| rejissyor     = 
| prodyuser     = {{flatlist|
* Ali Payami
* Ali Shaheed Muhammad
* Ben Billions
* Benny Blanco
* Bobby Raps
* Cashmere Cat
* Cirkut
* [[Daft Punk]]
* Diplo
* Doc McKinney
* Frank Dukes
* Jake One
* Labrinth
* Max Martin
* Mano
* Metro Boomin
* Swish
* [[The Weeknd]]
}}
| kompilyator   = 
| avvalgi       = [[Beauty Behind the Madness]]
| avvalgi_yil   = 2015
| keyingi       = [[My Dear Melancholy]]
| yil           = 2016
| keyingi_yil   = 2018
| yana          = {{Singllar
| name         = Starboy
| type         = studio
| single1 = [[Starboy (qoʻshiq)|Starboy]]
| single1date = 2016-yil 21-sentyabr
| single2 = [[False Alarm]]
| single2date = 2016-yil 29-sentabr
| single3 = [[I Feel It Coming]]
| single3date = 2016-yil 17-noyabr
| single4 = [[Party Monster]]
| single4date = 2016-yil 6-dekabr
| single5 = [[Reminder]]
| single5date = 2017-yil 9-may
| single6 = [[Rockin']]
| single6date = 2017-yil 9-may
| single7 = [[Die for You]]
| single7date = 2017-yil 19-sentyabr
| single8 = [[Secrets]]
| single8date = 2017-yil 10-noyabr
}}
}}
'''''Starboy''''' — kanadalik qo'shiqchi [[The Weeknd|The Weekndning]] XO va Republic Records leybllari orqali 2016-yil 25-noyabrda chiqargan uchinchi studiyaviy albomi. Unda [[Daft Punk]], [[Lana Del Rey]], Kendrick Lamar va Future mehmon qo'shiqchi sifatida ishtirok etgan. Albomning ijrochi prodyuserlari sifatida ishlagan The Weeknd va Doc McKinney loyihaga Diplo, Cashmere Cat, Metro Boomin, Frank Dukes va Labrinth kabi turli produserlarni jalb qilishdi.

Starboy'da yettita singl mavjud. Ularning orasiga AQShning [[Billboard Hot 100|''Billboard Hot 100'']] roʻyxatida birinchi oʻrinni egallagan “Starboy” va “Die for You” (bu trekning [[Ariana Grande]] bilan remiks variantidan soʻng chartda birinchi oʻrinni egalladi) va kuchli beshlikdan o'rin olgan “[[I Feel It Coming]]” kiradi. Albom tanqidchilarning ijobiy baholarini oldi va 348 000 ta albom ekvivalenti (shundan 209 000 tasi sof) sotuvlari bilan AQSh [[Billboard 200|''Billboard 200'']] ro'yxatida birinchi o'rinni egalladi. U [[Billboard|Billboard'ning]]  Canadian Albums Chart'iga birinchi o'rinni egallagan holda kirib keldi. Starboy 2018-yilda 60-Grammy mukofotida “Best Urban Contemporary Album” nominatsiyasida g‘olib bo‘ldi, bu The Weekndning ushbu nominatsiyadagi ikkinchi g‘alabasi edi. 2022-yil aprel holatiga ko'ra, albom Amerika ovoz yozish sanoati assotsiatsiyasi (RIAA) tomonidan to'rtta platina sertifikatiga ega. 2023-yilda The Weeknd albomning lyuks versiyasini chiqardi, unda avvalroq remiks qilingan uchta qo'shimcha trek mavjud: &quot;Starboy&quot; (Kygo remiks), &quot;Die For You&quot; (Ariana Grande bilan) va &quot;Reminder&quot; (ASAP Rocky va Young Thug bilan).

== Tarixi ==
Oldingi „Beauty Behind the Madness“ (2015) albomining tijorat muvaffaqiyatidan soʻng, The Weeknd oʻzining uchinchi studiyaviy albomining chiqarilishiga ishora qildi va 2016-yil 12-martda [[Instagram]] postida buni musiqa yoʻlining navbatdagi „boʻlimi“ deb atadi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=March 13, 2016 |title='''The Weeknd Hints at His Next Album Release''' |work=The Source |url=http://thesource.com/2016/03/13/the-weeknd-hints-at-his-next-album-release/ |url-status=live |access-date=October 10, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161010103228/http://thesource.com/2016/03/13/the-weeknd-hints-at-his-next-album-release |archive-date=October 10, 2016}}&lt;/ref&gt;. 24-avgust kuni Republic Recordsning ijrochi vitse-prezidenti Wendy Goldstein ''[[Billboard]]'' nashriga bergan intervyusida The Weeknd fransuz [[Elektron musiqa|elektron]] dueti [[Daft Punk]] bilan hamkorlik qilishini tasdiqladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sana=August 23, 2016 |sarlavha='''The Weeknd Is Reportedly Working with Daft Punk''' |url=http://www.complex.com/music/2016/08/the-weeknd-working-with-daft-punk |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160824143608/http://www.complex.com/music/2016/08/the-weeknd-working-with-daft-punk |arxivsana=June 01, 2023 |qaralgan sana=June 01, 2023 |ish=Complex}}&lt;/ref&gt;. 7-sentabr kuni The Weeknd ''VMan'' bilan suhbat chogʻida albom ishlab chiqarilayotganini va unga [[Prince (musiqachi)|Prince]], The Smiths, Talking Heads va Bad Brainsning taʼsiri borligini maʼlum qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Horner |ism=Al |sana=September 7, 2016 |sarlavha='''The Weeknd reveals his new album is inspired by The Smiths and David Cronenberg''' |url=http://www.factmag.com/2016/09/07/the-weeknd-new-album-the-smiths/ |arxivurl=https://web.archive.org/web/20161012074514/http://www.factmag.com/2016/09/07/the-weeknd-new-album-the-smiths/ |arxivsana=June 01, 2023 |qaralgan sana=June 01, 2023 |ish=Fact}}&lt;/ref&gt;. Keyinchalik u ''Billboard'' ga bergan intervyusida albomning umumiy mavzusi va qoʻshimcha taʼsirlarni ochib berdi:
{{Quote|text=Starboydagi vayb Wu-Tang va [[50 Cent]]dagi men bolaligimda tinglagan braggadocio [[Hip hop|hip-hop madaniyati]]dan kelib chiqadi... Men «Scarface»ni ko'rganimda o'smir edim va [[Tony Montana]] o'sha otishmalardan omon qolishi va ularni his qilmasligi qandaydir aqlbovar qilmaydigan darajada ajoyib edi.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.xxlmag.com/news/2016/12/50-cent-wu-tang-influenced-the-weeknds-starboy-album/|title='''50 Cent, Wu-Tang Are Influences on The Weeknd's New 'Starboy' Album – XXL'''|website=XXL|access-date=March 24, 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170325061023/http://www.xxlmag.com/news/2016/12/50-cent-wu-tang-influenced-the-weeknds-starboy-album/|archive-date=March 25, 2017}}&lt;/ref&gt;}}
The Weeknd oʻzining uchinchi studiyaviy albomining nomi va chiqish sanasini (25-noyabr) 21-sentabrda rasman eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi |last=Bruner |first=Raisa |date=September 21, 2016 |title='''The Weeknd Teases Details About His New Album''' |url=http://time.com/4503095/the-weeknd-new-album-starboy/ |url-status=live |magazine=Time |archive-url=https://web.archive.org/web/20161010111350/http://time.com/4503095/the-weeknd-new-album-starboy/ |archive-date=October 10, 2016 |via=Time Inc.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://pitchfork.com/news/67755-the-weeknd-announces-new-album-starboy/ |sarlavha='''The Weeknd Announces New Album Starboy''' |ish=Pitchfork |sana=September 21, 2016 |qaralgan sana=June 01, 2023 |muallif=Sheldon Pearce |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160921223259/http://pitchfork.com/news/67755-the-weeknd-announces-new-album-starboy/ |arxivsana=September 21, 2016}}&lt;/ref&gt;. Albom muqovasi Nabil Elderkin tomonidan suratga olingan va loyihalashtirilgan boʻlib, uning CD-bukletida Elderkin tomonidan suratga olingan The Weekndning oʻn bitta portreti mavjud&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=September 21, 2016 |title='''The Weeknd announces Starboy album with artwork by Nabil''' |work=Fact |url=http://www.factmag.com/2016/09/21/the-weeknd-starboy-album-artwork-nabil/ |url-status=live |access-date=June 01, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161011224436/http://www.factmag.com/2016/09/21/the-weeknd-starboy-album-artwork-nabil/ |archive-date=October 11, 2016}}&lt;/ref&gt;. 2020-yilda ''[[Variety]]'' nashriga bergan intervyusida The Weeknd albom muqovasidagi xoch tasviri qayta tugʻilish ramzi ekanligini aytdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://variety.com/2020/music/news/the-weeknd-after-hours-track-by-track-1234574136/ |sarlavha='''The Weeknd Goes Track-by-Track (Almost) on &quot;After Hours&quot;''' |ish=Variety |muallif=Aswad |ism=Jem |sana=April 8, 2020 |qaralgan sana=June 01, 2023}}&lt;/ref&gt;.

== Tarkibi ==
Asosan [[Contemporary R&amp;B|R&amp;B]], [[Pop musiqa|pop]] va trap yozuvi, ''Starboy'' oʻzida nyu-veyv, [[Disko|diskoteka]], dens-pank, elektro-rok, elektropop, elektro-dens, 2-step, va disko-haus janrlari elementlarini jamlagan. Lirik mavzular orasida mashhurlarning isrofgarchiligi, maqtanchoqlik, romantika va materializm kiradi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Bassett |ism=Jordan |sana=September 22, 2016 |sarlavha='''Track Review: The Weeknd And Daft Punk Collaborate On 'Starboy', But It's Not Quite The Dream Team-Up You Might Think''' |url=https://www.nme.com/blogs/nme-blogs/the-weeknd-cleans-up-his-act-with-his-daft-punk-collaboration-starboy-762068 |qaralgan sana=June 10, 2023 |ish=NME |til=en-GB}}&lt;/ref&gt;.

== Targ'ib ==

=== Singllar ===
2016-yil 21-sentabrda albomning asosiy singli „Starboy“ musiqiy doʻkonlar va striming xizmatlarida raqamli ravishda chiqarildi. Qoʻshiqda fransuz elektron dueti [[Daft Punk|Daft Punkning]] mehmon sifatida ishtirok etgan&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi |last=Robinson |first=Will |date=September 21, 2016 |title='''The Weeknd, Daft Punk release Starboy single''' |url=http://ew.com/article/2016/09/21/weeknd-daft-punk-starboy-single/ |url-status=live |magazine=Entertainment Weekly |archive-url=https://web.archive.org/web/20170803170705/http://ew.com/article/2016/09/21/weeknd-daft-punk-starboy-single/ |archive-date=August 3, 2017 |access-date=June 1, 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi |last=Iyengar |first=Rishi |date=September 21, 2016 |title='''Listen to the Weeknd's New Single 'Starboy' With Daft Punk''' |url=http://time.com/4503770/weeknd-new-single-starboy-daft-punk/ |url-status=live |magazine=Time |archive-url=https://web.archive.org/web/20161216152233/http://time.com/4503770/weeknd-new-single-starboy-daft-punk/ |archive-date=December 16, 2016}}&lt;/ref&gt;. Qo‘shiq uchun klip premyerasi 28 sentyabrda bo‘lib o‘tdi &lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi |last=Brett Berk |date=September 28, 2016 |title='''The Weeknd's 'Starboy' Lyrics &amp; Video a Love Letter to Luxury Cars''' |url=http://www.billboard.com/articles/news/7525734/the-weeknd-starboy-mclaren-p1-luxury-cars-video |url-status=live|magazine=Billboard|archive-url=https://web.archive.org/web/20161002175749/http://www.billboard.com/articles/news/7525734/the-weeknd-starboy-mclaren-p1-luxury-cars-video |archive-date=October 2, 2016}}&lt;/ref&gt; Qoʻshiq AQShning [[Billboard Hot 100|''Billboard Hot 100'']] reytingida birinchi oʻrinni egalladi&lt;ref name=&quot;Hot 100&quot;/&gt;.

„[[I Feel It Coming]]“ albomning ikkinchi singli sifatida 2016-yil 24-noyabrda&lt;ref name=&quot;radio1&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.bbc.co.uk/radio1/playlist |sarlavha='''BBC – Radio 1 – Playlist'''|ish=BBC Radio 1|nashriyot=BBC|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161126205104/http://www.bbc.co.uk/radio1/playlist |arxivsana=November 26, 2016}}&lt;/ref&gt; Britaniyaning zamonaviy xit radiosiga, keyinroq esa 2016-yil 6-dekabrda ritmik zamonaviy radioga taqdim etildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://fmqb.com/Article.asp?id=16691 |sarlavha='''FMQB: Radio Industry News, Music Industry Updates, Nielsen Ratings, Music News and More!''' |ish=FMQB |qaralgan sana=June 1, 2023 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20161129193948/http://fmqb.com/Article.asp?id=16691 |arxivsana=November 29, 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.allaccess.com/top40-rhythmic/future-releases |sarlavha='''Top 40 Rhythmic Future Releases''' |ish=All Access |nashriyot=All Access Music Group |qaralgan sana=June 1, 2023 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20161129194905/http://www.allaccess.com/top40-rhythmic/future-releases |arxivsana=November 29, 2016}}&lt;/ref&gt;. Qoʻshiq ''Billboard Hot 100'' roʻyxatida toʻrtinchi oʻrinni egalladi&lt;ref name=&quot;Hot 100&quot;/&gt;.

„Party Monster“ albomning uchinchi singli sifatida 2016-yil 6-dekabrda zamonaviy shahar radiosida chiqarildi&lt;ref name=&quot;allaccess1&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.allaccess.com/urban/future-releases |sarlavha='''Urban/UAC Future Releases''' |ish=All Access |nashriyot=All Access Music Group |qaralgan sana=June 1, 2023 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20161206041531/http://www.allaccess.com/urban/future-releases |arxivsana=December 6, 2016}}&lt;/ref&gt;. Qoʻshiq ''Billboard Hot 100'' roʻyxatida 16-oʻrinni egalladi&lt;ref name=&quot;Hot 100&quot;&gt;{{Jurnal manbasi |date= |title='''The Weeknd Chart History: Hot 100''' |url=https://www.billboard.com/artist/the-weeknd/chart-history/hsi/ |magazine=Billboard |access-date=June 1, 2023}}&lt;/ref&gt;.

„Reminder“ 2017-yil 9-mayda ritmik zamonaviy radioda albomning toʻrtinchi singli sifatida [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Qoʻshma Shtatlarda]] chiqarildi&lt;ref name=&quot;FMQB&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://fmqb.com/Article.asp?id=16691 |sarlavha='''FMQB: Available for Airplay''' |ish=FMQB |qaralgan sana=June 1, 2023 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170501181507/http://fmqb.com/Article.asp?id=16691 |arxivsana=May 1, 2017}}&lt;/ref&gt;. Qoʻshiq ''Billboard Hot 100'' roʻyxatida 31-oʻrinni egalladi&lt;ref name=&quot;Hot 100&quot;/&gt;.

„Rockinʼ“ albomning beshinchi xalqaro singli sifatida 2017-yil 9-may kuni Fransiyada zamonaviy xit radiosida chiqdi&lt;ref name=&quot;Purebreak Charts&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.chartsinfrance.net/The-Weeknd/news-104207.html |sarlavha='''&quot;Rockin'&quot;: The Weeknd électrise le dancefloor avec son nouveau single''' |nashriyot=Purebreak Charts |qaralgan sana=June 1, 2023 |til=fr |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170822054351/http://www.chartsinfrance.net/The-Weeknd/news-104207.html |arxivsana=August 22, 2017}}&lt;/ref&gt;. Qoʻshiq ''Billboard'' Hot 100 roʻyxatida 44-oʻrinni egalladi&lt;ref name=&quot;Hot 100&quot;/&gt;.

„Die for You“ 2017-yil 19-sentabrda beshinchi singli sifatida Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi ritmik zamonaviy radioda chiqarildi&lt;ref name=&quot;All Access&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.allaccess.com/top40-rhythmic/future-releases |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170915031920/https://www.allaccess.com/top40-rhythmic/future-releases |sarlavha='''Top 40-Rhythmic Future Releases''' |nashriyot=All Access |arxivsana=September 15, 2017 |qaralgan sana=June 1, 2023}}&lt;/ref&gt;. Qoʻshiq dastlab ''Billboard Hot 100'' roʻyxatida 43-oʻrinni egalladi va 2023-yil yanvarida oltinchi oʻringacha koʻtarildi&lt;ref name=&quot;Hot 100&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi |last=Trust |first=Gary |date=January 9, 2023 |title='''Taylor Swift's 'Anti-Hero' Returns to No. 1 on Hot 100, The Weeknd &amp; Beyoncé Hit Top 10''' |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/taylor-swift-anti-hero-number-one-seven-weeks-the-weeknd-beyonce-top-10-1235195652/ |magazine=Billboard |access-date=June 1, 2023}}&lt;/ref&gt;. [[Ariana Grande]] ishtirokidagi remiksdan so‘ng qo‘shiq 2023-yil mart oyida ''Billboard Hot 100'' ro‘yxatida birinchi o‘rinni egalladi&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi |last=Trust |first=Gary |date=March 6, 2023 |title='''The Weeknd &amp; Ariana Grande's 'Die for You' Leaps to No. 1 on Billboard Hot 100''' |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/the-weeknd-ariana-grande-die-for-you-number-one-billboard-hot-100-1235280422/ |magazine=Billboard |access-date=June 1, 2023}}&lt;/ref&gt;.

„Secrets“ albomning yettinchi va oxirgi xalqaro singli sifatida 2017-yil 10-noyabrda [[Italiya]] radiosida taqdim etildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha='''The Weeknd – Secrets (Radio Date: 10-11-2017)''' |url=https://www.earone.it/news/the_weeknd_secrets_radio_date_10_11_2017_26305146/ |nashriyot=EarOne |qaralgan sana=June 1, 2023 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20171106211807/https://www.earone.it/news/the_weeknd_secrets_radio_date_10_11_2017_26305146/ |arxivsana=November 6, 2017 |til=it |sana=November 6, 2017}}&lt;/ref&gt;. Qoʻshiq ''Billboard Hot 100'' roʻyxatida 47-oʻrinni egalladi&lt;ref name=&quot;Hot 100&quot;/&gt;.

=== Chiqishlar ===
The Weeknd [[Saturday Night Live|Saturday Night Livening]] 42-mavsum premyerasida musiqiy mehmon boʻldi. U „Starboy“ va „False Alarm“ ni ijro etib, albomni targʻib qildi va „Weeknd Update“ sketchida qisqacha kamo rolini oʻynadi va u yerda yangi soch turmagini namoyish etdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Young |first=Alex |date=October 2, 2016 |title='''The Weeknd kicks off Saturday Night Live's 42nd season in style – watch''' |work=Consequence |url=http://consequenceofsound.net/2016/10/the-weeknd-kicks-off-saturday-night-lives-42nd-season-in-style-watch/ |url-status=live |access-date=October 10, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161007234700/http://consequenceofsound.net/2016/10/the-weeknd-kicks-off-saturday-night-lives-42nd-season-in-style-watch/ |archive-date=June 1, 2023}}&lt;/ref&gt;. 2016-yil 2016-yil 20-noyabrda The Weeknd [[American Music Awards]] marosimida „Starboy“ qo‘shig‘ini kuyladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://consequenceofsound.net/2016/11/the-weeknd-performs-starboy-at-american-music-awards-watch/ |sarlavha='''The Weeknd performs &quot;Starboy&quot; at American Music Awards – watch''' |ish=Consequence |sana=November 20, 2016 |qaralgan sana=June 1, 2023 |muallif=Kaye |ism=Ben |arxivurl=https://web.archive.org/web/20161129145048/http://consequenceofsound.net/2016/11/the-weeknd-performs-starboy-at-american-music-awards-watch/ |arxivsana=November 29, 2016}}&lt;/ref&gt;. Toʻrt kundan soʻng, The Weeknd „I Feel It Coming“ va „Starboy“ qoʻshiqlarini ijro etish uchun ''Jimmi Fallon ishtirokidagi „The Tonight Show“'' ga keladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.hotnewhiphop.com/the-weeknd-performs-starboy-and-i-feel-it-coming-on-fallon-new-video.39161.html |sarlavha='''The Weeknd Performs &quot;Starboy&quot; &amp; &quot;I Feel It Coming&quot; On Fallon''' |ish=HotNewHipHop |sana=November 25, 2016 |qaralgan sana=June 1, 2023 |muallif=Schwartz |ism=Danny |arxivurl=https://web.archive.org/web/20161127220050/http://www.hotnewhiphop.com/the-weeknd-performs-starboy-and-i-feel-it-coming-on-fallon-new-video.39161.html |arxivsana=November 27, 2016}}&lt;/ref&gt;. 6-dekabr kuni [[CBS]] telekanalidagi 2016-yilgi Victoriaʼs Secret moda koʻrgazmasida chiqish qiladi&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi |last=Redfearn |first=Dominique |date=December 6, 2016 |title='''Watch Lady Gaga, Bruno Mars &amp; The Weeknd Perform at the Victoria's Secret Fashion Show''' |url=http://www.billboard.com/articles/news/7604326/lady-gaga-bruno-mars-weeknd-victorias-secret-fashion-show-every-performance |url-status=live |magazine=Billboard |archive-url=https://web.archive.org/web/20170202163307/http://www.billboard.com/articles/news/7604326/lady-gaga-bruno-mars-weeknd-victorias-secret-fashion-show-every-performance |archive-date=February 2, 2017 |access-date=June 1, 2023}}&lt;/ref&gt;. 2017-yil 12-fevralda The Weeknd va Daft Punk Grammy Awards marosimida chiqish qilishdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.grammy.com/videos/the-weeknd-daft-punk-grammy-performance-starboyi-feel-it-coming |sarlavha='''The Weeknd, Daft Punk Grammy Performance: &quot;Starboy&quot;/&quot;I Feel It Coming&quot;''' |sana=February 13, 2017 |qaralgan sana=June 1, 2023 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170218065546/https://www.grammy.com/videos/the-weeknd-daft-punk-grammy-performance-starboyi-feel-it-coming |arxivsana=February 18, 2017}}&lt;/ref&gt;.

2016-yil 25-noyabrda albomning barcha treklari Zane Lou bilan intervyu davomida ijro etildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.thefourohfive.com/music/article/watch-the-weeknd-s-first-full-on-camera-interview-with-zane-lowe-148 |sarlavha='''Watch The Weeknd's first full on-camera interview with Zane Lowe''' |ish=The 405 |sana=November 27, 2016 |qaralgan sana=June 1, 2023 |muallif=O'Connor |ism=Samantha |arxivurl=https://web.archive.org/web/20161129145204/https://www.thefourohfive.com/music/article/watch-the-weeknd-s-first-full-on-camera-interview-with-zane-lowe-148 |arxivsana=November 29, 2016}}&lt;/ref&gt;.

=== Qisqa film ===
2016-yil 23-noyabrda The Weeknd albom targ‘ibotiga bag‘ishlangan 12 daqiqalik ''Mania'' qisqa metrajli filmini namoyish etdi, uning rejissyori Grant Singer edi (bundan tashqari u „Starboy“ klipini ham suratga olgan)&lt;ref name=&quot;Pitchfork1&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://pitchfork.com/news/69997-watch-the-weeknds-new-short-film-mania/ |sarlavha='''Watch The Weeknd's New Short Film Mania''' |ish=Pitchfork |sana=November 23, 2016 |qaralgan sana=June 1, 2023 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20161124093812/http://pitchfork.com/news/69997-watch-the-weeknds-new-short-film-mania/ |arxivsana=November 24, 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Complex1&quot;&gt;{{Veb manbasi |muallif=Morris |ism=Jessie |url=http://www.complex.com/music/2016/11/the-weeknd-new-short-film-mania |sarlavha='''The Weeknd Shares 'Mania' Short Film''' |ish=Complex |sana=November 23, 2016 |qaralgan sana=June 1, 2023 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170304040219/http://www.complex.com/music/2016/11/the-weeknd-new-short-film-mania |arxivsana=March 4, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Video&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.youtube.com/watch?v=kBsycvSU6r8 |sarlavha='''Watch The Weeknd – M A N I A on YouTube''' |nashriyot=YouTube |sana=November 23, 2016 |qaralgan sana=June 1, 2023 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20161124064821/https://www.youtube.com/watch?v=kBsycvSU6r8 |arxivsana=November 24, 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;contactmusic.com&quot;&gt;{{Veb manbasi |muallif=Williams |ism=Holly |url=http://www.contactmusic.com/the-weeknd/news/the-weeknd-starboy-preview-film-mania_5482138 |sarlavha='''The Weeknd Drops 'Starboy' After Epic Preview Film 'Mania'''' |nashriyot=Contactmusic.com |sana=November 25, 2016 |qaralgan sana=June 1, 2023 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170618060928/http://www.contactmusic.com/the-weeknd/news/the-weeknd-starboy-preview-film-mania_5482138 |arxivsana=June 18, 2017}}&lt;/ref&gt;. Unda Future ishtirokidagi „All I Know“, Kendrick Lamar ishtirokidagi „Sidewalks“, „Secrets“, „Die for You“ kabi qoʻshiqlar mavjud, „Party Monster“ va Daft Punk ishtirokidagi „I Feel It Coming“ mavjud edi&lt;ref name=&quot;Pitchfork1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Complex1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Video&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;contactmusic.com&quot; /&gt;. Unda fransuz modeli Anais Mali bosh ayol qahramon rolida&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.vulture.com/2016/11/the-weeknd-mania-short-film.html |sarlavha='''The Weeknd's Short Film, Mania, Is Here, Complete With Panther''' |sana=November 23, 2016 |ish=Vulture |qaralgan sana=June 1, 2023}}&lt;/ref&gt;.

== Tanqidlar ==
''Starboy'' ijobiy sharhlar bilan kutib olindi. Professional nashrlarning sharhlariga 100 balldan meʼyorlashtirilgan reyting beradigan [[Metacritic|Metacriticda]] albom 25 ta sharhga asoslanib, oʻrtacha 67 ball oldi. AnyDecentMusic? agregatori tanqidlarga asoslanib, 10 dan 6,4 ball berdi.

=== Yil yakunlariga oid roʻyxat ===
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot; style=&quot;border:none; margin:0;&quot;
|+Yil yakunlari boʻyicha ''Starboy'' reytingi
! scope=&quot;col&quot; | Nashr
! class=&quot;unsortable&quot; scope=&quot;col&quot; | Roʻyxat
! data-sort-type=&quot;number&quot; scope=&quot;col&quot; | Oʻrin
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Billboard]]''
| 2016-yilning 50 ta eng yaxshi albomi
|{{Center|21}}
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Complex''
| 2016-yilning eng yaxshi 50 ta albomi
|{{Center|40}}
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Digital Spy''
| 2016-yilning eng yaxshi 20 ta albomi
|{{Center|5}}
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Noisey''
| 2016-yilning 100 ta eng yaxshi albomi
|{{Center|84}}
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Variance''
| 2016-yilning 50 ta eng yaxshi albomi
|{{Center|41}}
|}

=== Mukofotlari ===
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot; style=&quot;border:none; margin:0;&quot;
|+''Starboy'' uchun mukofotlar va nominatsiyalar
! scope=&quot;col&quot; | Yil
! scope=&quot;col&quot; | Mukofot
! scope=&quot;col&quot; | Nominatsiya
! scope=&quot;col&quot; | Natija
|-
! rowspan=&quot;8&quot; scope=&quot;row&quot; | 2017
| rowspan=&quot;2&quot; | American Music Awards
| Favorite Pop/Rock Album
|{{nom}}
|-
| Favorite Soul/R&amp;B Album
|{{nom}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | ''Billboard'' Music Awards
| Top ''Billboard'' 200 Album
|{{nom}}
|-
| Top R&amp;B Album
|{{nom}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | Juno Awards
| Album of the Year
|{{nom}}
|-
| R&amp;B/Soul Recording of the Year
|{{won}}
|-
| Polaris Music Prize
| Polaris Music Prize
|{{nom}}
|-
| Soul Train Music Awards
| Album/Mixtape of the Year
|{{nom}}
|-
! scope=&quot;row&quot; | 2018
| Grammy Awards
| Best Urban Contemporary Album
|{{won}}
|}

== Tijorat koʻrsatkichlari ==
Qoʻshma Shtatlarda Starboy [[Billboard 200]] roʻyxatiga 348 000 albom ekvivalenti bilan birinchi oʻrinda kirib keldi, bunda 209 000 sof albom sotuvi va 175,2 million strimlar hisoblangan. Bu The Weekndning ketma-ket ikkinchi birinchi oʻrinda chartga qoʻshilgan va 2016-yilning 1-haftasi ichida eng koʻp sotilgan uchinchi eng yirik albomi boʻldi&lt;ref name=&quot;Starboy Billboard&quot;&gt;{{Jurnal manbasi |last=Caulfield |first=Keith |date=December 4, 2016 |title='''The Weeknd's 'Starboy' Bows at No. 1 on Billboard 200 With Third-Biggest Debut of 2016''' |url=http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/7597375/the-weeknd-starboy-billboard-200-no-1 |url-status=live |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20161205211835/http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/7597375/the-weeknd-starboy-billboard-200-no-1 |archive-date=December 5, 2016 |access-date=June 1, 2023}}&lt;/ref&gt;. Albomdagi barcha 18 ta qoʻshiq ''Billboard'' Hot 100 roʻyxatiga kiritilgan. Drake 2016-yilning may oyida bir vaqtning oʻzida 20 ta qoʻshigʻini chartga kiritgani sababli, The Weeknd oʻsha paytdagi ikkinchi eng koʻp treki chartdan joy olgan qoʻshiqchiga aylandi&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi |date= |title='''The Weeknd Charts Entire 'Starboy' Album on Hot 100''' |url=https://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/7597511/hot-100-the-weeknd-starboy-entire-album-charts |magazine=Billboard |access-date=June 1, 2023}}&lt;/ref&gt;. ''Starboy'' Billboard 200 roʻyxatida 2017-yilning uchinchi eng muvaffaqiyatli albomi boʻldi. Bundan tashqari, [[Spotify|Spotifyda]] 2017-yilda eng koʻp tinglangan toʻrtinchi albom boʻldi&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi |date=December 5, 2017 |title='''Ed Sheeran Tops Spotify's 2017 Most-Streamed List''' |url=https://www.billboard.com/music/music-news/ed-sheeran-tops-spotify-2017-most-streamed-list-8055138/ |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |access-date=June 1, 2023}}&lt;/ref&gt;.

2022-yil 5-aprelda ''Starboy'' Amerika Qoʻshma Shtatlardagi toʻrt million donadan ortiq sotuvlar va strimlar uchun Amerika ovoz yozish sanoati assotsiatsiyasi (RIAA) tomonidan toʻrtta platina sertifikatiga ega boʻldi.

== Treklar roʻyxati ==
{{Track listing
| headline = '''''Starboy'' standard edition'''
| extra_column = Prodyuserlar
| total_length = 68:40

| title1 = '''Starboy'''
| note1 = feat. [[Daft Punk]]
| writer1 = {{hlist|[[The Weeknd|Abel Tesfaye]]|Thomas Bangalter|Guy-Manuel de Homem-Christo|Martin McKinney|Henry Russell Walter|Jason Quenneville}}
| extra1 = {{hlist|Daft Punk|Doc McKinney|Cirkut|The Weeknd}}
| length1 = 3:50

| title2 = '''Party Monster'''
| writer2 = {{hlist|Tesfaye|Benjamin Diehl|McKinney|Ahmad Balshe|[[Lana Del Rey]]}}
| extra2 = {{hlist|Ben Billions|Doc McKinney|The Weeknd}}
| length2 = 4:09

| title3 = '''False Alarm'''
| writer3 = {{hlist|Tesfaye|McKinney|Balshe|Diehl|Walter|Emmanuel Nickerson}}
| extra3 = {{hlist|Doc McKinney|The Weeknd|Cirkut|Mano}}
| length3 = 3:40

| title4 = '''Reminder'''
| writer4 = {{hlist|Tesfaye|Nickerson|McKinney|Dylan Wiggins|Walter|Quenneville}}
| extra4 = {{hlist|Doc McKinney|Mano|Cirkut}}
| length4 = 3:38

| title5 = '''Rockin''''
| writer5 = {{hlist|Tesfaye|Max Martin|Peter Svensson|Savan Kotecha|Ali Payami|Balshe}}
| extra5 = {{hlist|Martin|Payami|The Weeknd}}
| length5 = 3:52

| title6 = '''Secrets'''
| writer6 = {{hlist|Tesfaye|McKinney|Walter|Wiggins|Roland Orzabal|Coz Canler|Jimmy Marinos|Wally Palamarchuk|Mike Skill|Peter Solley}}
| extra6 = {{hlist|Doc McKinney|The Weeknd|Cirkut}}
| length6 = 4:25

| title7 = '''True Colors'''
| writer7 = {{hlist|Tesfaye|William Thomas Walsh|Magnus Høiberg|Benjamin Levin|Brittany Hazzard|Samuel Wishkoski|Jacob Dutton}}
| extra7 = {{hlist|Benny Blanco|Cashmere Cat|The Weeknd|Jake One|Swish}}
| length7 = 3:26

| title8 = '''Stargirl Interlude'''
| note8 = feat [[Lana Del Rey]]
| writer8 = {{hlist|Tesfaye|Del Rey|McKinney|Timothy McKenzie}}
| extra8 = {{hlist|Doc McKinney|Labrinth}}
| length8 = 1:51

| title9 = '''Sidewalks'''
| note9 = feat Kendrick Lamar
| writer9 = {{hlist|Tesfaye|Kendrick Duckworth|McKinney|Daniel Wilson|Robert John Richardson|Ali Shaheed Jones-Muhummad}}
| extra9 = {{hlist|Doc McKinney|Bobby Raps|Ali Shaheed Muhammad}}
| length9 = 3:51

| title10 = '''Six Feet Under'''
| writer10 = {{hlist|Tesfaye|Nayvadius Wilburn|McKinney|Diehl|Leland Wayne|Walter|Balshe|Quenneville}}
| extra10 = {{hlist|Doc McKinney|Cirkut|Metro Boomin|Ben Billions|The Weeknd}}
| length10 = 3:57

| title11 = '''Love to Lay'''
| writer11 = {{hlist|Tesfaye|Martin|Svensson|Kotecha|Payami|Balshe}}
| extra11 = {{hlist|Martin|Payami|The Weeknd}}
| length11 = 3:43

| title12 = '''A Lonely Night'''
| writer12 = {{hlist|Tesfaye|Martin|Svensson|Kotecha|Payami|Balshe|Quenneville}}
| extra12 = {{hlist|Martin|Payami}}
| length12 = 3:40

| title13 = '''Attention'''
| writer13 = {{hlist|Tesfaye|Walsh|Levin|Høiberg|Adam Feeney|Mustafa Ahmed}}
| extra13 = {{hlist|Benny Blanco|Cashmere Cat|Frank Dukes|The Weeknd}}
| length13 = 3:17

| title14 = '''Ordinary Life'''
| writer14 = {{hlist|Tesfaye|Martin|Svensson|Kotecha|Payami|Balshe|McKinney|Walter}}
| extra14 = {{hlist|Doc McKinney|Cirkut}}
| length14 = 3:41

| title15 = '''Nothing Without You'''
| writer15 = {{hlist|Tesfaye|Quenneville|Diehl|Thomas Pentz|Balshe|Walter}}
| extra15 = {{hlist|Diplo|Ben Billions|The Weeknd|Cirkut}}
| length15 = 3:18

| title16 = '''All I Know'''
| note16 = featuring Future
| writer16 = {{hlist|Tesfaye|Wilburn|Diehl|Høiberg|Balshe}}
| extra16 = {{hlist|Ben Billions|Cashmere Cat|The Weeknd}}
| length16 = 5:21

| title17 = '''Die for You'''
| writer17 = {{hlist|Tesfaye|McKinney|Mejdi Rhars|Wiggins|Høiberg|Walsh|Walter}}
| extra17 = {{hlist|Doc McKinney|Cirkut|The Weeknd|Cashmere Cat|Prince 85}}
| length17 = 4:20

| title18 = '''I Feel It Coming'''
| note18 = featuring Daft Punk
| writer18 = {{hlist|Tesfaye|Bangalter|de Homem-Christo|McKinney|Walter|Eric Chedeville}}
| extra18 = {{hlist|Daft Punk|Doc McKinney|Cirkut|The Weeknd}}
| length18 = 4:29
}}
{{Track listing
| headline = Japanese and US Target edition bonus track
| extra_column = Prodyuserlar
| total_length = 72:44

| title19 = '''Starboy'''
| note19 = feat. Daft Punk) (Kygo Remiks
| writer19 = {{hlist|Tesfaye|Bangalter|de Homem-Christo|McKinney|Walter|Quenneville}}
| extra19 = {{hlist|Daft Punk|Doc McKinney|Cirkut|The Weeknd|Kygo}}
| length19 = 4:04
}}
{{Track listing
| headline = Deluxe edition
| extra_column = Prodyuserlar
| total_length = 80:09

| title19 = '''Die for You'''
| note19 = remiks) ([[Ariana Grande]] bilan
| writer19 = {{hlist|Tesfaye|McKinney|Rhars|Wiggins|Høiberg|Walsh|Walter}}
| extra19 = {{hlist|Doc McKinney|Cirkut|The Weeknd|Cashmere Cat|Prince 85}}
| length19 = 3:53

| title20 = '''Starboy'''
| note20 = feat. Daft Punk) (Kygo Remix
| writer20 = {{hlist|Tesfaye|Bangalter|de Homem-Christo|McKinney|Walter|Quenneville}}
| extra20 = {{hlist|Daft Punk|Doc McKinney|Cirkut|The Weeknd|Kygo}}
| length20 = 4:04

| title21 = '''Reminder'''
| note21 = Young Thug and ASAP Rocky remix
| writer21 = {{hlist|Tesfaye|Jeffery Williams|Rakim Mayers|Nickerson|McKinney|Dylan Wiggins|Walter|Quenneville}}
| extra21 = {{hlist|Doc McKinney|Mano|Cirkut}}
| length21 = 3:32
}}

== Xodimlar ==
{{div col}}
* '''Cory Bice''' — yordamchi muhandis {{small|(5, 11–12, 14 treklar)}}
* '''Ben Billions''' — prodyuser {{small|(2, 10, 15–16 treklar)}}, muhandis {{small|(2–3, 10, 15 treklar)}}
* '''Benny Blanco''' — prodyuser {{small|(7, 13 treklar)}}
* '''Ryland Blackinton''' — gitarachi {{small|(12 trek)}}
* '''Bobby Raps''' — prodyuser {{small|(9 trek)}}
* '''Cashmere Cat''' — prodyuser {{small|(7, 13, 16 treklar)}}, ko-prodyuser {{small|(17 trek)}}, qoʻshimcha vokal {{small|(13 trek)}}
* '''Simon Christianson''' — qoʻshimcha gitarachi {{small|(3, 17 treklar)}}
* '''Cirkut''' — ko-prodyuser {{small|(1, 3, 18 treklar)}}, muhandis {{small|(1, 6, 14, 17–18 treklar)}}, prodyuser {{small|(4, 6, 10, 14–15, 17 treklar)}}
* '''[[Lana Del Rey]]''' — orqa vokal {{small|(2 trek)}}, mehmon qoʻshiqchi {{small|(8 trek)}}
* '''Frank Dukes''' — prodyuser {{small|(13 trek)}}
* '''[[Daft Punk]]''' — prodyuserlar, mehmon qoʻshiqchi {{small|(1, 18 treklar)}}
* '''Diplo''' — prodyuser {{small|(15 trek)}}
* '''Nathan East''' — bass {{small|(18 trek)}}
* '''Adrian Eccleston''' — akustik gitarachi {{small|(6 trek)}}
* '''Future''' — qoʻshimcha vokal {{small|(10 trek)}}, mehmon qoʻshiqchi {{small|(16 trek)}}
* '''Sam Holland''' — muhandis {{small|(5, 11–12 treklar)}}
* '''Paul Jackson Jr.''' — gitarachi {{small|(18 trek)}}
* '''Labrinth''' — prodyuser {{small|(8 trek)}}
* '''Florian Lagatta''' — muhandis {{small|(1, 18 treklar)}}
* '''Kendrick Lamar''' — mehmon qoʻshiqchi {{small|(9 trek)}}
* '''Jeremy Lertola''' — yordamchi muhandis {{small|(5, 11–12, 14 treklar)}}; qarsaklar {{small|(11 trek)}}
* '''Mano''' — ko-prodyuser {{small|(3 trek)}}, prodyuser {{small|(4 trek)}}
* '''Max Martin''' — prodyuser {{small|(5, 11–12 treklar)}}; gitarachi {{small|(11 trek)}}
* '''Doc McKinney''' — ijrochi prodyuser, ko-prodyuser {{small|(1, 18 treklar)}}, muhandis {{small|(1–4, 6, 8–10, 14, 16–18 treklar)}}, prodyuser {{small|(2–4, 6, 8–10, 14, 17 treklar)}}
* '''Raphael Mesquita''' — muhandis {{small|(15 trek)}}
* '''Metro Boomin''' — prodyuser {{small|(10 trek)}}
* '''Ali Shaheed Muhammad''' — prodyuser {{small|(9 trek)}}
* '''Jake One''' — prodyuser {{small|(7 trek)}}
* '''Noah „Mailbox“ Passovoy''' — muhandis {{small|(12 trek)}}
* '''Ali Payami''' — prodyuser {{small|(5, 11–12 treklar)}}
* '''Prince 85''' — ko-prodyuser {{small|(17 trek)}}
* '''JR Robinson''' — zarbli asboblar {{small|(18 trek)}}
* '''David Schwerkolt''' — muhandis {{small|(7, 13 treklar)}}
* '''Josh Smith''' — muhandis {{small|(1–4, 6, 8–10, 15–18 treklar)}}
* '''Peter Svensson''' — gitarachi {{small|(11 trek)}}
* '''Swish''' — prodyuser {{small|(7 trek)}}
* '''Kazue Lika Tatsushima''' — qoʻshimcha vokal {{small|(5 trek)}}
* '''The Weeknd''' — ijrochi prodyuser, ko-prodyuser {{small|(1, 5, 18 treklar)}}, prodyuser {{small|(2–3, 6–7, 10–11, 13, 15–17 treklar)}}
* '''Dylan Wiggins''' — bass {{small|(4, 18 treklar)}}; zarbli asboblar {{small|(5 trek)}}; sintezator bassi {{small|(17 trek)}}
* '''Daniel Wilson''' — qoʻshimcha vokal, qoʻshimcha prodyuser {{small|(9 trek)}}
{{div col end}}

== Chartlar ==
{{Col-begin}}
{{Col-2}}

=== Haftalik chartlar ===
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+Hafta yakunlari boʻyicha Starboyning chartlardagi oʻrni
! scope=&quot;col&quot;| Chart (2016-2023)
! scope=&quot;col&quot;| Eng yuqori&lt;br /&gt;oʻrin
|-
{{Album chart|Australia|1|rowheader=true}}
|-
{{Album chart|Austria|10|rowheader=true}}
|-
{{Album chart|Flanders|8|rowheader=true}}
|-
{{Album chart|Wallonia|24|rowheader=true}}
|-
{{Album chart|BillboardCanada|1|rowheader=true}}
|-
{{Album chart|Croatia|22|rowheader=true}}
|-
{{Album chart|Czech|4|rowheader=true}}
|-
{{Album chart|Denmark|1|rowheader=true}}
|-
{{Album chart|Netherlands|3|rowheader=true}}
|-
{{Album chart|Finland|1|rowheader=true}}
|-
{{Album chart|France|14|rowheader=true}}
|-
{{Album chart|Germany4|10|rowheader=true}}
|-
! scope=&quot;row&quot;| Greek Albums ([[IFPI Greece|IFPI]])&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ifpi.gr/charts_en.html |title=Official IFPI Charts – Top-75 Albums Sales Chart (Week: 4/2017) |publisher=[[IFPI Greece]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20170130222305/http://www.ifpi.gr/charts_en.html |archive-date=January 30, 2017 |url-status=live |access-date=February 13, 2017}}&lt;/ref&gt;
| 8
|-
{{Album chart|Ireland2|3|rowheader=true}}
|-
{{Album chart|Italy|38|rowheader=true}}
|-
! scope=&quot;row&quot;| Japanese Albums ([[Oricon Albums Chart|Oricon]])&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.oricon.co.jp/prof/554419/products/1205173/1/ |script-title=ja:スターボーイ {{!}} ザ・ウィークエンド |trans-title=Starboy {{!}} The Weeknd |language=ja |publisher=[[Oricon]] |access-date=June 13, 2017 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170506221832/http://www.oricon.co.jp/prof/554419/products/1205173/1/ |archive-date=May 6, 2017 }}&lt;/ref&gt;
| 49
|-
! scope=&quot;row&quot;| Mexican Albums ([[Asociación Mexicana de Productores de Fonogramas y Videogramas|AMPROFON]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.amprofon.com.mx/top-album.php |title=Top Album – Semanal (del 20 de Enero al 26 de Enero) |language=es |publisher=[[Asociación Mexicana de Productores de Fonogramas y Videogramas]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20170217021538/http://www.amprofon.com.mx/top-album.php |archive-date=February 17, 2017 |access-date=February 16, 2017 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| 16
|-
{{Album chart|New Zealand|5|rowheader=true}}
|-
{{Album chart|Norway|1|rowheader=true}}
|-
{{Album chart|Poland|25|rowheader=true}}
|-
{{Album chart|Portugal|13|rowheader=true}}
|-
{{Album chart|Scotland|18|rowheader=true}}
|-
! scope=&quot;row&quot;| Slovak Albums ([[International Federation of the Phonographic Industry|ČNS IFPI]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://hitparada.ifpicr.cz/|title=Slovak Albums – Top 100|publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry|ČNS IFPI]]|access-date=April 8, 2022}} '''Note:''' On the chart page, select SK — Albums — Top 100 under the left field and „201708“ on the field besides the word „Zobrazit“, and then click over the word to retrieve the correct chart data.&lt;/ref&gt;
| 1
|-
! scope=&quot;row&quot;| South Korean Albums ([[Gaon Music Chart|Gaon]])&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://gaonchart.co.kr/main/section/chart/album.gaon?nationGbn=T&amp;serviceGbn=&amp;targetTime=50&amp;hitYear=2016&amp;termGbn=week |script-title=ko:2016년 50주차 Album Chart |language=ko |publisher=[[Gaon Music Chart]] |access-date=December 24, 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161226061950/http://gaonchart.co.kr/main/section/chart/album.gaon?nationGbn=T&amp;serviceGbn=&amp;targetTime=50&amp;hitYear=2016&amp;termGbn=week |archive-date=December 26, 2016 }}&lt;/ref&gt;
| 36
|-
{{Album chart|Spain|39|rowheader=true}}
|-
{{Album chart|Sweden|1|rowheader=true}}
|-
{{Album chart|Switzerland|5|rowheader=true}}
|-
! scope=&quot;row&quot;| Taiwanese International Albums (Five Music)&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.5music.com.tw/CDTop.asp?top=6 |script-title=zh:第51 週 統計時間：2016/12/16 – 2016/12/22 |language=zh |publisher=Five Music |archive-url=https://web.archive.org/web/20161224044747/http://www.5music.com.tw/CDTop.asp?top=6 |archive-date=December 24, 2016 |access-date=December 24, 2016}}&lt;/ref&gt;
| 2
|-
{{Album chart|UK2|5|rowheader=true}}
|-
{{Album chart|UKR&amp;B|1|rowheader=true}}
|-
{{Album chart|Billboard200|1|rowheader=true}}
|-
{{Album chart|BillboardRandBHipHop|1|rowheader=true}}
|}
{{Col-2}}

=== Yil yakunlari boʻyicha chartlar ===
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+ 2016-yil yakunlari boʻyicha ''Starboy''ning chartlardagi oʻrni
! scope=&quot;col&quot;| Chart (2016)
! scope=&quot;col&quot;| Oʻrin
|-
! scope=&quot;row&quot;| Australian Albums (ARIA)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-end-of-year-charts-top-100-albums-2016.htm|title='''ARIA Top 100 Albums 2016'''|publisher=Australian Recording Industry Association|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170106173445/http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-end-of-year-charts-top-100-albums-2016.htm|archive-date=January 6, 2017}}&lt;/ref&gt;
| 51
|-
! scope=&quot;row&quot;| Australian Urban Albums (ARIA)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-end-of-year-charts-urban-albums-2016.htm|title='''ARIA Charts – End of Year Charts – Top 50 Urba Albums 2016'''|publisher=Australian Recording Industry Association}}&lt;/ref&gt;
| 9
|-
! scope=&quot;row&quot;| Belgian Albums (Ultratop Flanders)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ultratop.be/nl/annual.asp?year=2016&amp;cat=a|title='''Jaaroverzichten Albums 2017'''|language=nl|publisher=Ultratop}}&lt;/ref&gt;
| 107
|-
! scope=&quot;row&quot;| Danish Albums (Hitlisten)&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://hitlisten.nu/top2016.asp |title='''Album Top-100 2016'''|publisher=Hitlisten.NU |language=da |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161230202617/http://hitlisten.nu/top2016.asp |archive-date=December 30, 2016}}&lt;/ref&gt;
| 36
|-
! scope=&quot;row&quot;| Dutch Albums (Album Top 100)&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://dutchcharts.nl/jaaroverzichten.asp?year=2016&amp;cat=a |title='''Jaaroverzichten – Album 2016'''|language=nl |publisher=dutchcharts.nl. Hung Medien|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161223201814/http://dutchcharts.nl/jaaroverzichten.asp?year=2016&amp;cat=a |archive-date=December 23, 2016 }}&lt;/ref&gt;
| 48
|-
! scope=&quot;row&quot;| French Albums (SNEP)&lt;ref&gt;{{cite web|language=fr|url=https://snepmusique.com/les-tops/le-top-de-lannee/top-albums-annee/?annee=2016|title='''Top Albums annuel (physique + téléchargement + streaming) – 2016'''|publisher=Syndicat National de l'Édition Phonographique|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180117112816/http://www.snepmusique.com/tops-annuel/top-album-megafusion-annuel/?ye=2016|archive-date=January 17, 2018}}&lt;/ref&gt;
| 97
|-
! scope=&quot;row&quot;| Icelandic Albums (Plötutíóindi)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://plotutidindi.is/arslistar/tonlistinn-plotur-2016/|title='''Tónlistinn – Plötur – 2016'''|publisher=Plötutíóindi|language=is}}&lt;/ref&gt;
| 30
|-
! scope=&quot;row&quot;| Swedish Albums (Sverigetopplistan)&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sverigetopplistan.se/netdata/ghl002.mbr/lista?liid=83&amp;dfom=20160001 |title='''Årslista Album – År 2016'''|language=sv |publisher=Sverigetopplistan|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170918021855/http://www.sverigetopplistan.se/netdata/ghl002.mbr/lista?liid=83&amp;dfom=20160001 |archive-date=September 18, 2017}}&lt;/ref&gt;
| 44
|-
! scope=&quot;row&quot;| UK Albums (OCC)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/end-of-year-artist-albums-chart/|title='''End of Year Album Chart Top 100 – 2016'''|publisher=Official Charts Company|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150403152500/http://www.officialcharts.com/charts/end-of-year-artist-albums-chart/|archive-date=April 3, 2015}}&lt;/ref&gt;
| 52
|}

{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+2017-yil yakunlari boʻyicha ''Starboy''ning chartlardagi oʻrni
! scope=&quot;col&quot;| Chart (2017)
! scope=&quot;col&quot;| Oʻrin
|-
! scope=&quot;row&quot;| Australian Albums (ARIA)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ariacharts.com.au/annual-charts/2017/albums-chart|title='''ARIA End of Year Albums 2017'''|publisher=Australian Recording Industry Association}}&lt;/ref&gt;
| 27
|-
! scope=&quot;row&quot;| Australian Urban Albums (ARIA)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ariacharts.com.au/annual-charts/2017/urban-albums-chart|title='''ARIA End of Year Urban Albums 2017'''|publisher=Australian Recording Industry Association}}&lt;/ref&gt;
| 4
|-
! scope=&quot;row&quot;| Belgian Albums (Ultratop Flanders)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ultratop.be/nl/annual.asp?year=2017&amp;cat=a|title='''Jaaroverzichten Albums 2017'''|language=nl|publisher=Ultratop}}&lt;/ref&gt;
| 47
|-
! scope=&quot;row&quot;| Belgian Albums (Ultratop Wallonia)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ultratop.be/fr/annual.asp?year=2017&amp;cat=a|title='''Rapports Annuels Albums 2017'''|language=fr|publisher=Ultratop}}&lt;/ref&gt;
| 128
|-
! scope=&quot;row&quot;| Canadian Albums (''Billboard'')&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/charts/year-end/2017/top-canadian-albums|title='''Top Canadian Albums – Year-End 2017'''|magazine=Billboard}}&lt;/ref&gt;
| 2
|-
! scope=&quot;row&quot;| Danish Albums (Hitlisten)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://hitlisten.nu/top2017.asp?list=Album%20100|title='''Album Top-100 2017'''|publisher=Hitlisten}}&lt;/ref&gt;
| 3
|-
! scope=&quot;row&quot;| Dutch Albums (Album Top 100)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://dutchcharts.nl/jaaroverzichten.asp?year=2017&amp;cat=a|title='''Jaaroverzichten – Album 2017'''|publisher=Hung Medien}}&lt;/ref&gt;
| 28
|-
! scope=&quot;row&quot;| French Albums (SNEP)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://snepmusique.com/les-tops/le-top-de-lannee/top-albums-annee/?annee=2017|title='''Top Albums annuel (physique + téléchargement + streaming)'''|language=fr|publisher=Syndicat National de l'Édition Phonographique|year=2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20180815173224/http://www.snepmusique.com/tops-annuel/top-album-megafusion-annuel/?ye=2017|archive-date=August 15, 2018}}&lt;/ref&gt;
| 40
|-
! scope=&quot;row&quot;| Icelandic Albums (Plötutíóindi)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://plotutidindi.is/arslistar/tonlistinn-plotur-2017/|title='''Tónlistinn – Plötur – 2017'''|publisher=Plötutíóindi|language=is}}&lt;/ref&gt;
| 19
|-
! scope=&quot;row&quot;| Italian Albums (FIMI)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fimi.it/news/top-of-the-music-2017-lalbum-piu-venduto-in-italia-e-divide-÷-di-ed-sheeran|title='''Classifiche annuali dei dischi più venduti e dei singoli più scaricati nel 2017'''|publisher=FIMI|language=it|format=Click on &quot;Scarica allegato&quot; and open the &quot;Classifica annuale 2017 Album combined&quot; file|archive-url=https://web.archive.org/web/20180108233439/http://www.fimi.it/news/top-of-the-music-2017-lalbum-piu-venduto-in-italia-e-divide-%c3%b7-di-ed-sheeran|archive-date=January 8, 2018|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| 62
|-
! scope=&quot;row&quot;| Mexican Albums (AMPROFON)&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://centrodedesarrollodigital.com/amprofonanual/100.php |title='''Los más vendidos 2017'''|language=es|publisher=[[Asociación Mexicana de Productores de Fonogramas y Videogramas]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180204025130/http://centrodedesarrollodigital.com/amprofonanual/100.php|archive-date=February 4, 2018}}&lt;/ref&gt;
| 67
|-
! scope=&quot;row&quot;| New Zealand Albums (RMNZ)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://nztop40.co.nz/chart/albums?chart=4435|title='''Top Selling Albums of 2017'''|publisher=Recorded Music NZ|qaralgan sana=2023-06-05|arxivsana=2017-12-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171222105611/https://nztop40.co.nz/chart/albums?chart=4435}}&lt;/ref&gt;
| 13
|-
! scope=&quot;row&quot;| Swedish Albums (Sverigetopplistan)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sverigetopplistan.se/netdata/ghl002.mbr/lista?liid=83&amp;dfom=20170001|title='''Årslista Album – År 2017'''|publisher=Sverigetopplistan|language=sv}}&lt;/ref&gt;
| 5
|-
! scope=&quot;row&quot;| Swiss Albums (Schweizer Hitparade)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://hitparade.ch/charts/jahreshitparade/2017|title='''Schweizer Jahreshitparade 2017 – hitparade.ch'''|publisher=Hung Medien}}&lt;/ref&gt;
| 76
|-
! scope=&quot;row&quot;| UK Albums (OCC)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/chart-news/the-top-40-biggest-albums-of-2017-on-the-official-chart__21316/|title='''The Top 40 biggest albums of 2017 on the Official Chart'''|publisher=Official Charts Company|last=White|first=Jack|date=January 3, 2018}}&lt;/ref&gt;
| 26
|-
! scope=&quot;row&quot;| US ''Billboard'' 200&lt;ref name=&quot;Billboard 200&quot;&gt;{{cite magazine |url=https://www.billboard.com/charts/year-end/2017/top-billboard-200-albums |title='''Top Billboard 200 Albums – Year-End 2017'''|magazine=Billboard}}&lt;/ref&gt;
| 3
|-
! scope=&quot;row&quot;| US Top R&amp;B/Hip-Hop Albums (''Billboard'')&lt;ref&gt;{{cite magazine |url=https://www.billboard.com/charts/year-end/2017/top-r-and-b-hip-hop-albums |title='''Top R&amp;B/Hip-Hop Albums – Year-End 2017'''|magazine=Billboard}}&lt;/ref&gt;
| 4
|}

{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+2018-yil yakunlari boʻyicha ''Starboy''ning chartlardagi oʻrni
! scope=&quot;col&quot;| Chart (2018)
! scope=&quot;col&quot;| Oʻrin
|-
! scope=&quot;row&quot;| Australian Albums (ARIA)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ariacharts.com.au/annual-charts/2018/albums-chart|title='''ARIA End of Year Albums 2018'''|publisher=Australian Recording Industry Association}}&lt;/ref&gt;
| 91
|-
! scope=&quot;row&quot;| Canadian Albums (''Billboard'')&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/charts/year-end/2018/top-canadian-albums|title='''Canadian Albums – Year-End 2018'''|magazine=Billboard}}&lt;/ref&gt;
| 28
|-
! scope=&quot;row&quot;| Danish Albums (Hitlisten)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://hitlisten.nu/2018_album_t100.html|title='''Album Top-100 2018'''|publisher=Hitlisten|language=da}}&lt;/ref&gt;
| 36
|-
! scope=&quot;row&quot;| Icelandic Albums (Plötutíóindi)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://plotutidindi.is/arslistar/tonlistinn-plotur-2018/|title='''Tónlistinn – Plötur – 2018'''|publisher=Plötutíóindi|language=is}}&lt;/ref&gt;
| 71
|-
! scope=&quot;row&quot;| South Korean International Albums (Gaon)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://gaonchart.co.kr/main/section/chart/album.gaon?termGbn=year&amp;hitYear=2018&amp;targetTime=2018&amp;nationGbn=E&amp;year_time=1|title='''2018년 Album Chart|publisher=Gaon Music Chart'''|language=ko}}&lt;/ref&gt;
| 89
|-
! scope=&quot;row&quot;| Swedish Albums (Sverigetopplistan)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sverigetopplistan.se/netdata/ghl002.mbr/lista?liid=83&amp;dfom=20180001|title='''Årslista Album – År 2018'''|publisher=Sverigetopplistan|language=sv}}&lt;/ref&gt;
| 58
|-
! scope=&quot;row&quot;| US ''Billboard'' 200&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/charts/year-end/2018/top-billboard-200-albums|title='''Billboard 200 Albums – Year-End 2018'''|magazine=Billboard}}&lt;/ref&gt;
| 49
|-
! scope=&quot;row&quot;| US Top R&amp;B/Hip-Hop Albums (''Billboard'')&lt;ref&gt;{{cite magazine |url=https://www.billboard.com/charts/year-end/2018/top-r-and-b-hip-hop-albums |title='''Top R&amp;B/Hip-Hop Albums – Year-End 2018'''|magazine=Billboard}}&lt;/ref&gt;
| 28
|}

{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+2019-yil yakunlari boʻyicha ''Starboy''ning chartlardagi oʻrni
! scope=&quot;col&quot;| Chart (2019)
! scope=&quot;col&quot;| Oʻrin
|-
! scope=&quot;row&quot;| Belgian Albums (Ultratop Flanders)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ultratop.be/nl/annual.asp?year=2019&amp;cat=a|title='''Jaaroverzichten 2019'''|publisher=Ultratop}}&lt;/ref&gt;
| 192
|-
! scope=&quot;row&quot;| Danish Albums (Hitlisten)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hitlisten.nu/top2019.asp|title='''Album Top-100 2019'''|publisher=Hitlisten|language=da}}&lt;/ref&gt;
| 65
|-
! scope=&quot;row&quot;| US ''Billboard'' 200&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/charts/year-end/2019/top-billboard-200-albums|title='''Billboard 200 Albums – Year-End 2019'''|magazine=Billboard}}&lt;/ref&gt;
| 98
|}

{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+2020-yil yakunlari boʻyicha ''Starboy''ning chartlardagi oʻrni
! scope=&quot;col&quot;| Chart (2020)
! scope=&quot;col&quot;| Oʻrin
|-
! scope=&quot;row&quot;| Belgian Albums (Ultratop Flanders)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ultratop.be/nl/annual.asp?year=2020&amp;cat=a|title='''Jaaroverzichten 2020'''|publisher=Ultratop}}&lt;/ref&gt;
| 103
|-
! scope=&quot;row&quot;| Danish Albums (Hitlisten)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://hitlisten.nu/top2020.asp?list=Album%20100|title='''Album Top-100 2020'''|publisher=Hitlisten}}&lt;/ref&gt;
| 53
|-
! scope=&quot;row&quot;| Swedish Albums (Sverigetopplistan)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sverigetopplistan.se/chart/83?dspy=2020&amp;dspp=1|title='''Årslista Album, 2020'''|publisher=Sverigetopplistan}}&lt;/ref&gt;
| 98
|-
! scope=&quot;row&quot;| US ''Billboard'' 200&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/charts/year-end/2020/top-billboard-200-albums|title='''Top Billboard 200 Albums – Year-End 2020'''|magazine=Billboard}}&lt;/ref&gt;
| 95
|-
! scope=&quot;row&quot;| US Top R&amp;B/Hip-Hop Albums (''Billboard'')&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/charts/year-end/2020/top-r-and-b-hip-hop-albums|title='''Top R&amp;B/Hip-Hop Albums – Year-End 2020'''|magazine=Billboard}}&lt;/ref&gt;
| 84
|}

{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+2021-yil yakunlari boʻyicha ''Starboy''ning chartlardagi oʻrni
! scope=&quot;col&quot;| Chart (2021)
! scope=&quot;col&quot;| Oʻrin
|-
! scope=&quot;row&quot;| Australian Albums (ARIA)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aria.com.au/charts/2021/albums-chart|title='''ARIA Top 100 Albums for 2021'''|publisher=Australian Recording Industry Association}}&lt;/ref&gt;
| 99
|-
! scope=&quot;row&quot;| Belgian Albums (Ultratop Flanders)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ultratop.be/nl/annual.asp?year=2021&amp;cat=a|title='''Jaaroverzichten 2021'''|publisher=Ultratop}}&lt;/ref&gt;
| 143
|-
! scope=&quot;row&quot;| Danish Albums (Hitlisten)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://hitlisten.nu/top2021.asp|title='''Album Top-100 2021'''|publisher=Hitlisten}}&lt;/ref&gt;
| 53
|-
! scope=&quot;row&quot;| US ''Billboard'' 200&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/charts/year-end/2021/top-billboard-200-albums/|title='''Billboard 200 Albums – Year-End 2021'''|magazine=Billboard}}&lt;/ref&gt;
| 162
|-
! scope=&quot;row&quot;| US Top R&amp;B/Hip-Hop Albums (''Billboard'')&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/charts/year-end/2021/top-r-and-b-hip-hop-albums/|title='''Top R&amp;B/Hip-Hop Albums – Year-End 2021'''|magazine=Billboard}}&lt;/ref&gt;
| 81
|}

{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+2023-yil yakunlari boʻyicha ''Starboy''ning chartlardagi oʻrni
! scope=&quot;col&quot;| Chart (2022)
! scope=&quot;col&quot;| Oʻrin
|-
! scope=&quot;row&quot;| Australian Albums (ARIA)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aria.com.au/charts/2022/albums-chart|title='''ARIA Top 100 Albums Chart for 2022'''|publisher=Australian Recording Industry Association}}&lt;/ref&gt;
| 29
|-
! scope=&quot;row&quot;| Belgian Albums (Ultratop Flanders)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ultratop.be/nl/annual.asp?year=2022&amp;cat=a|title='''Jaaroverzichten 2022'''|publisher=Ultratop|language=nl}}&lt;/ref&gt;
| 63
|-
! scope=&quot;row&quot;| Belgian Albums (Ultratop Wallonia)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ultratop.be/fr/annual.asp?year=2022&amp;cat=a|title='''Rapports annuels 2022'''|publisher=Ultratop|language=fr}}&lt;/ref&gt;
| 115
|-
! scope=&quot;row&quot;| Danish Albums (Hitlisten)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hitlisten.nu/top2022.asp|title='''Album Top-100 2022'''|publisher=Hitlisten}}&lt;/ref&gt;
| 38
|-
! scope=&quot;row&quot;| Dutch Albums (Album Top 100)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dutchcharts.nl/jaaroverzichten.asp?year=2022&amp;cat=a|title='''Jaaroverzichten – Album 2022'''|website=dutchcharts.nl|language=nl}}&lt;/ref&gt;
| 28
|-
! scope=&quot;row&quot;| Lithuanian Albums (AGATA)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.agata.lt/lt/naujienos/2022m/|title='''2022 metų klausomiausi (Top 100)'''|publisher=AGATA|language=lt|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230225172653/https://www.agata.lt/lt/naujienos/2022m/|arxivsana=2023-02-25|qaralgan sana=2023-06-05}}&lt;/ref&gt;
| 27
|-
! scope=&quot;row&quot;| Swedish Albums (Sverigetopplistan)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sverigetopplistan.se/chart/83?dspy=2022&amp;dspp=1|title='''Årslista Album, 2022'''|publisher=Sverigetopplistan|language=sv}}&lt;/ref&gt;
| 66
|-
! scope=&quot;row&quot;| UK Albums (OCC)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/charts/end-of-year-artist-albums-chart/20221231/37502|title='''End of Year Album Chart Top 100 – 2022'''|publisher=Official Charts Company}}&lt;/ref&gt;
| 78
|-
! scope=&quot;row&quot;| US ''Billboard'' 200&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/charts/year-end/2022/top-billboard-200-albums/|title='''Billboard 200 Albums – Year-End 2022'''|magazine=Billboard}}&lt;/ref&gt;
| 141
|-
! scope=&quot;row&quot;| US Top R&amp;B/Hip-Hop Albums (''Billboard'')&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/charts/year-end/2022/top-r-and-b-hip-hop-albums/|title='''Top R&amp;B/Hip-Hop Albums – Year-End 2022'''|magazine=Billboard}}&lt;/ref&gt;
| 49
|}

=== Oʻn yillik boʻyicha chartlar ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+Oʻn yillik yakunlari boʻyicha ''Starboy''ning oʻrni
! scope=&quot;col&quot;| Chart (2010-2019)
! scope=&quot;col&quot;| Oʻrin
|-
! scope=&quot;row&quot;| US ''Billboard'' 200&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/charts/decade-end/billboard-200|title='''Decade-End Charts: Billboard 200'''|magazine=Billboard}}&lt;/ref&gt;
| 39
|}
{{Col-end}}

== Chiqarish tarixi ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|+''Starboy'' chiqish sanalari va formatlari
! scope=&quot;col&quot; | Mintaqa
! scope=&quot;col&quot; | Sana
! scope=&quot;col&quot; | Leybl(lar)
! scope=&quot;col&quot; | Format(lar)
! scope=&quot;col&quot; | Nashr
! scope=&quot;col&quot; | Ref.
|-
! scope=&quot;row&quot; | Har xil
| 2016-yil 25-noyabr
| rowspan=&quot;2&quot; |XO · Republic Records
| Raqamli yuklab olish · Striming
| rowspan=&quot;3&quot; | Standart
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | AQSh
| 2016-yil 28-noyabr
| rowspan=&quot;2&quot; | [[Kompakt-disk|CD]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.bestbuy.com/site/starboy-cd-pa/5705354.p?skuId=5705354 |sarlavha='''Starboy'''|nashriyot=[[Best Buy]] |sana=November 28, 2016 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20161126132821/http://www.bestbuy.com/site/starboy-cd-pa/5705354.p?skuId=5705354 |arxivsana=November 26, 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | Braziliya
| 2016-yil 16-dekabr
| Universal
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |til=pt |url=http://www.saraiva.com.br/the-weeknd-starboy-9399489.html |sarlavha='''The Weeknd – Starboy''' |nashriyot=Livraria Saraiva|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161201213504/http://www.saraiva.com.br/the-weeknd-starboy-9399489.html |arxivsana=December 1, 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | AQSh
| 2023-yil 10-mart
| rowspan=&quot;2&quot; | XO · Republic Records
| Raqamli yuklab olish
| rowspan=&quot;2&quot; | Deluxe
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha='''Starboy (Deluxe) Digital Album'''|url=https://shop.theweeknd.com/products/starboy-deluxe-digital-album |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230310141004/https://shop.theweeknd.com/products/starboy-deluxe-digital-album |arxivsana=March 10, 2023|ish=The Weeknd Shop}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | Har xil
| 2023-yil 14-mart
|Raqamli yuklab olish · Striming
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.hotnewhiphop.com/646341-the-weeknd-drops-starboy-deluxe |sarlavha='''The Weeknd Drops &quot;Starboy (Deluxe)&quot;'''|ish=HotNewHipHop|muallif=A. |ism=Aron |sana=March 14, 2023}}&lt;/ref&gt;
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:2016-yil albomlari]]
[[Turkum:The Weeknd albomlari]]
[[Turkum:The Weeknd prodyuserligidagi albomlar]]
[[Turkum:XO (yozuv leybli) albomlari]]
{{The Weeknd|state=collapsed}}{{Eng yaxshi progressiv R&amp;B albomi uchun Grammy mukofoti|state=collapsed}}{{Tashqi havolalar}}</text>
      <sha1>d62y611rue24zo0rb85e2b9kggaug67</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sergey Zagulin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>954654</id>
    <revision>
      <id>6328142</id>
      <parentid>5940306</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:31:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328142</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4062" sha1="ijr6dgicy85lmccbcmergrkbpazovjd" xml:space="preserve"> {{Futbolchi
 | ism                = Sergey Zagulin
 | tavallud_sana      = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1961|9|7}}
 | toʻliqism          = Sergey Pavlovich Zagulin
 | tavallud_joyi      = [[Leningrad viloyati]], [[SSSR]]
 | pozitsiya          = [[Yarim himoyachi]]
 | joriyklub          = ''Faoliyatini yakunlagan''
}}

'''Sergey Pavlovich Zagulin''' ([[1961]]-[[7-sentyabr|yil 7-sentyabr]], Kingisepp) — sovet va rus futbolchisi, faoliyati davomida futzalda ham toʻp surgan va bugungi kunda futzal murabbiyi hisoblanadi. Rossiyaning xalqaro toifadagi sport ustasi hisoblanadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://kingisepp.ru/news/block-5182/ |sarlavha=Турнир по мини-футболу на открытом воздухе среди ветеранов под Кингисеппом |ish=kingisepp.ru |nashriyot=Кингисеппский городской инфо портал |til=ru |sana=2019-05-28 |qaralgan sana=2022-08-08 |arxivsana=2022-08-14 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220814141423/https://kingisepp.ru/news/block-5182/}}&lt;/ref&gt;.

== Futbolchilik faoliyati ==
Leningrad futbol maktabi tarbiyalanuvchisidir. U 1984-yil [[Sovet Armiyasi]]&lt;nowiki/&gt;da xizmat qilish uchun Namanganga yuborildi va [[harbiy xizmat]] davomida [[Kosonsoy tumani|Kosonsoy]]&lt;nowiki/&gt;ning „[[Kosonsoy (futbol klubi)|Kasansaets“]] jamoasida ikki mavsum davomida toʻp surgan. Kosonsoyliklar takibida [[SSSR ikkinchi futbol ligasi|SSSR Ikkinchi ligasi]] va Oʻzbekiston SSR musoboqalarida 24 ta oʻyinda 4 ta gol muallifi boʻlgan. 1986-yil amiya hizmati yakunlanganidan soʻng Magnitogorskning „Metallurg“ jamoasida 3 mavsum davomida oʻynadi. Metallurg jamoasida 76 ta oʻyinda 6 ta gol urdi. 1989-yil oʻzining tugʻilib oʻsgan vatani Kingiseppga qaytdi va mahalliy havaskorlar jamoasi „Fosforit“ (Kingisepp) zavod klubida toʻp surdi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. 1992-yil SSSR parchalanishi bilan u [[Estoniya]]&lt;nowiki/&gt;ning „Trans“ (Narva) klubiga oʻtdi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://regional-football.ru/1991-1.htm |sarlavha=Сезон 1991 |ish=regional-football.ru |nashriyot=Региональный футбол России |til=ru |sana= |qaralgan sana=2022-08-08 |arxivsana=2016-10-25 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20161025054003/http://regional-football.ru/1991-1.htm}}&lt;/ref&gt;. 1993-yilda u [[Novgorod]] shahrini mahalliy „Zarya“ futzal klubiga oʻtdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://cyberpedia.su/8x9e47.html |muallif=Валерий Дмитриев |sarlavha=Двадцать лет в строю: Официальнвя история новгородского мини-футбола |ish=cyberpedia.su |nashriyot=КиберПедия |til=ru |sana= |qaralgan sana=2022-08-08 |arxivsana=2022-08-14 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220814132734/https://cyberpedia.su/8x9e47.html}}&lt;/ref&gt;. Zarya jamoasi tarkibida Novgorod chempionatida ishtirok etdi. 1995-yilda u Kingisepp jamoasi tarkibida Narva meri kubogida uchinchi oʻrinni egalladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://kingisepp.ru/news/publication-2636/ |sarlavha=Ветераны кингисеппского футбола завоевали &quot;бронзу&quot; в Эстонии. &quot;Кубок мэра Нарвы 2015&quot; |ish=kingisepp.ru |nashriyot=Кингисеппский городской инфо портал |til=ru |sana=2015-10-20 |qaralgan sana=2022-08-08 }}{{Oʻlikhavola|date=mart 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. 1995-yilda Pikalevoning „Metallurg“ havaskorlar jamoasi tarkibida mahalliy musboqalarda ishtirok etdi. Bugungi kunda futzal jamoalarida murabbiy sifatida faoliyat olib bormoqda.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://footballfacts.ru/person/6206 FootballFacts.ru] {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} futbolchi profili

[[Turkum:1961-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:7-sentyabrda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Rossiyalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Kosonsoy klubi futbolchilari]]</text>
      <sha1>ijr6dgicy85lmccbcmergrkbpazovjd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sergey Gritsayev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>954666</id>
    <revision>
      <id>6328118</id>
      <parentid>5730563</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T12:27:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328118</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5238" sha1="8yana1dj9fapvpmpw4p4asg9rzhwbjk" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Sergey Gritsayev
 | tavallud_sana      = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1961|5|10}}
 | toʻliqism          = Sergey Sergeyevich Gritsaev
 | tavallud_joyi      = {{TavalludJoyi|Ostona}}, [[Qozogʻiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Qozogʻiston SSR]]
 | boʻyi              = 177 sm
 | vafot_joyi         = {{VafotJoyi|Koʻkchatov}}, [[Qozogʻiston]]
 | vafot_sana         = {{vafot sanasi va yoshi|1996|5|18|1961|5|10}}
 | pozitsiya          = [[Hujumchi (futbol)|Hujumchi]]
}}
'''Sergey Sergeevich Gritsaev'''&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://footbook.ru/index.php?type=3&amp;pid=28765 |sarlavha=: FootBook :. Сайт футбольной статистики&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt; |qaralgan sana=2021-01-30 |arxivsana=2021-02-04 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210204151935/http://footbook.ru/index.php?type=3&amp;pid=28765}}&lt;/ref&gt; (1961-yil 10-may, [[Ostona|Tselinograd]], [[Qozogʻiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Qozoq SSR]], [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] — 1996-yil 18-may, [[Koʻkshetov|Koʻkshetov]], [[Qozogʻiston]]) — [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|sovet]] va [[Qozogʻiston|qozoq]] [[Futbolchi|futbolchisi]]. [[Ostona|Selinogradning]] „Selinnik“ jamoasi qoshidagi oʻquv maktabida futbolga oid bilimlarni olgan.

== Futbolchilik faoliyati ==
Sportdagi faoliyatini 1977-yilda [[Ostona]]&lt;nowiki/&gt;ning „Selinnik“ jamoasida boshlagan. 1980-yilda [[Harbiy xizmat|SSSR harbiy xizmatiga]] chaqirildi va armiyada xizmat qildi. 1982-yil harbiy xizmat yakunlaganidan soʻng yana Selinnik jamoasi tarkibiga qaytdi. 1983-yilda Sergey sport rejimini buzgani uchun shartnomasi tugatilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://fc-astana.kz/index.php/klub/history/1980th/fc-tselinnik-1983 |sarlavha=История ФК «Целинник» в 1983 |muallif= |sana= |ish=Сайт болельщиков ФК «Астана-1964» |nashriyot= |qaralgan sana=2013-02-15 |til=ru |arxivurl=https://www.webcitation.org/6ESBQBoxX?url=http://fc-astana.kz/index.php/klub/history/1980th/fc-tselinnik-1983 |arxivsana=2013-02-15}}&lt;/ref&gt;.

1985-yilda u Qozogʻistonning bosh jamoasi „Ekibastuzets“ klubi tarkibiga oʻtdi. Ekibastuzets klubi uchun 1984-yildagi mavsumda 18 ta gol urdi, bu oʻsha davrda jamoaning bir mavsumdagi rekordi edi.

1986-yil oʻzini sermahsul oʻyinlari natijasida oʻsha davrning Qozogʻistonning kuchli jamoalari „[[Irtish (futbol klubi)|Traktor]]“ va „Shaxtyor“ ([[Qaragʻandi]]) jamoalari tarkibida toʻp surdi. 1991-yilgi mavsumda bir mavsum davomida [[Kosonsoy tumani|Kosonsoy]]&lt;nowiki/&gt;ning „[[Kosonsoy (futbol klubi)|Kosonsoy]]“ jamoasi tarkibida toʻp surdi.

1990-yilda u Ostonaning Selinnikga qaytib keldi. 1992-yilda Qozogʻiston chempionatida tarixda „Selinnik“ jamoasining birinchi golini urgan futbolchi sifatida tarixga kirdi. Shu yilning oʻzida Qozogʻiston chempionatida birinchi boʻlib bitta oʻyinda 5 ta gol (penta trik) muallifiga aylandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230621060244/https://footballfacts.ru/match/299310 |arxivsana=2023-06-21 |sarlavha=„Tselinnik“ Akmola — „Urales“ Uralsk — 6:0 01.06.1992 |url=https://footballfacts.ru/match/299310 |qaralgan sana=2023-06-21}}&lt;/ref&gt;.

1994-yilda u Rossiya birinchi ligasining „Zvezda Perm“ jamoasida oʻynagan. 1995-yilda „Amkar“ klubiga koʻchib oʻtdi va u yerda dastlabki rasmiy oʻyinidayoq gol muallifiga aylandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.dayperm.ru/node/65804 |sarlavha=На футбольной орбите: иностранец из… Казахстана |qaralgan sana=2013-12-20 |arxivsana=2014-02-22 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20140222052924/http://www.dayperm.ru/node/65804}}&lt;/ref&gt;.

1996-yilda Qozogʻiston chempionatiga qaytib keldi va [[Koʻkshetov]]&lt;nowiki/&gt;ning „Kokshe“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi. Koʻkshetov jamoasi tarkibidagi 3-oʻyinida Gritsayevning uning yuragi toʻxtab qoldi va vafot etdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.info-tses.kz/red/article.php?article=15405 |sarlavha=Турнир памяти Сергея Грицаева |qaralgan sana=2013-12-20 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20140222004156/http://www.info-tses.kz/red/article.php?article=15405 |arxivsana=2014-02-22}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* [http://www.fc-shahter-karaganda.de/spieler/G/Gricaev.html Gritsaev Sergey (10.05.1961)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20190618100032/http://fc-shahter-karaganda.de/spieler/G/Gricaev.html |date=2019-06-18 }}

{{DEFAULTSORT:Gritsayev, Sergey}}
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Qozogʻistonlik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Kosonsoy klubi futbolchilari]]
[[Turkum:FC Jenis klubi futbolchilari]]
[[Turkum:FK Ekibastuz futbolchilari]]
[[Turkum:FC Irtish Pavlodar klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Shaxtyor Qaragʻandi klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Shaxtyor-Bulat jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:FC Akzhayik futbolchilari]]
[[Turkum:FC Zvezda Perm futbolchilari]]
[[Turkum:FC Amkar Perm futbolchilari]]
[[Turkum:Oqjetpes klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Ostona shahar qabristoniga dafn etilganlar]]</text>
      <sha1>8yana1dj9fapvpmpw4p4asg9rzhwbjk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sergey Ivanov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>954819</id>
    <revision>
      <id>6328119</id>
      <parentid>5890815</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T12:31:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328119</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4964" sha1="p8iklecv8mb6pnkuh76repyislh8fjl" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Sergey Ivanov
 | tavallud_sana      = {{tugʻilgan sanasi|1964|3|24}}
 | toʻliqism          = Sergey Ivanovich Ivanov
 | tavallud_joyi      = [[Rostov-Don|Rostov]] [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]]
 | pozitsiya          = [[Himoyachi (futbol)|Himoyachi]]
 | yillar1            = 1982—1983
 | klublar1           = SKA Rostov
 | isht1              = 10
 | gollar1            = 0
 | yillar2            = 1984—1990
 | klublar2           = Rostelmash
 | isht2              = 207
 | gollar2            = 6
 | klublar3           = APK
 | yillar3            = 1990—1991
 | isht3              = 40
 | gollar3            = 0
 | klublar4           = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
 | yillar4            = 1992
 | isht4              = 23
 | gollar4            = 0
 | yillar5            = 1993—1994
 | klublar5           = Lada Tolyatti
 | isht5              = 34
 | gollar5            = 0
 | yillar6            = 1994
 | klublar6           = Torpedo Taganrog
 | isht6              = 14
 | gollar6            = 0
 | yillar7            = 1995
 | klublar7           = SKA Rostov
 | isht7              = 22
 | gollar7            = 2
 | yillar8            = 1996
 | klublar8           = Istochnik
 | isht8              = 11
 | gollar8            = 2
 | boʻyi              = {{Boʻy|m=1.84}}
}}
'''Sergey Ivanovich Ivanov''' (1964-yil 22-martda tugʻilgan, SSSR) – [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|sovet]] va [[Rossiya|rus]] [[Futbol|futbolchisi]], [[yarim himoyachi]] va [[Himoyachi (futbol)|himoyachi]] pozitsiyalarida toʻp surgan. Futbolchilik faoliyati yakunidan soʻng [[Hakam (futbol)|hakam]]lik bilan shugʻillana boshlagan.

== Faoliyati ==
Sergey [[Rostov-Don|Rostov]] futbol maktabi tarbiyalanuvchisi hisoblanadi. Katta futboldagi faoliyatini 1982—1983-yillarda u mahalliy SKAda boshlagan. 1984—1990-yillar davomida Rostelmash jamoasida oʻynagan. Rostelmash tarkibida 7 yil davomida SSSRning turli ligalarida 207 ta oʻyin oʻtkazib, 6 ta gol muallifiga aylangan. 1990—1991-yillarda „APK“ klubi sharafini himoya qilgan. 1992-yilda [[Oʻzbekiston]] [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Oliy ligasi]]ning nomdor jamoalaridan biri, [[Namangan]]ning „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ klubi safiga oʻtdi. Lochinlar safida klubning asosiy futbolchilaridan biriga aylandi va mavsum davomida 23 ta oʻyinda maydonda harakat qildi. Navbahor jamoasi tarkibida oʻynab, [[Futbol boʻyicha 1992-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|Oʻzbekiston kubogini qoʻlga kiritgan]]. 1993-yilda u Togliattining „Lada“ jamoasiga koʻchib oʻtdi. Mavsum davomida jamoada 34 ta oʻyin oʻtkazib, jamoaga Birinchi divizionda gʻalaba qozonish va [[Rossiya Premyer-ligasi]]&lt;nowiki/&gt;ga chiqishida yordam berdi. 1994-yil 15-martda Stavropolning „Dinamo“ jamoasiga qarshi oʻyinda u Rossiya chempionatida debyut qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://footballfacts.ru/matches/210804-0-1 |sarlavha=«Динамо» Ставрополь 1 : 0 «Лада» Тольятти |qaralgan sana=2016-01-20 |arxivsana=2018-09-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180903215223/http://footballfacts.ru/matches/210804-0-1}}&lt;/ref&gt;. Rossiya Premyer-ligasida jami 8 ta oʻyin oʻtkazgan. U futbolchilik faoliyatini 1996-yilda Rostovning „Istochnik“ klubi safida yakunlagan.

Futbolchi sifatidagi faoliyatiniyakunlaganida soʻng hakamlar maktabida oʻqidi.1997—2001-yillarda hakamlik lavozimida ishlagan. Sergey [[Rossiya]]ning bir qator quyi divizion, yoshlar chempionati, shuningdek, Rossiya kubogi oʻyinlarida hakamlik qilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/stats/referee_1240142464 |sarlavha=Иванов Сергей Иванович |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230622072545/https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/stats/referee_1240142464 |arxivsana=2023-06-22 |qaralgan sana=2023-06-22 }}&lt;/ref&gt;.

== Yutuqlar ==

* [[Futbol boʻyicha 1992-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|Oʻzbekiston kubogini]] sohibi: 1992
* Rossiya Birinchi ligasi chempioni: 1993

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://web.archive.org/web/20230622072545/https://footballfacts.ru/person/6825 Sergey Ivanov] FootballFacts.ru saytida futbolchi profili

{{DEFAULTSORT:Ivanov, Sergey}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha hakamlar]]
[[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Rossiyalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Erkak futbol himoyachilari]]
[[Turkum:Navbahor futbolchilari]]
[[Turkum:FC SKA Rostov-on-Don futbolchilari]]
[[Turkum:FC Rostov futbolchilari]]
[[Turkum:FK APK futbolchilari]]
[[Turkum:FC Lada-Tolyatti futbolchilari]]
[[Turkum:FK Torpedo Taganrog futbolchilari]]
[[Turkum:Rossiya Premyer-ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Rossiyalik muhojir erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistondagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Rossiyalik futbol hakamlari]]</text>
      <sha1>p8iklecv8mb6pnkuh76repyislh8fjl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sergey Kazakov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>954865</id>
    <revision>
      <id>6328121</id>
      <parentid>5905170</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T12:37:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328121</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6792" sha1="keyo4xfj2powtbuk4ibtfcs4zc9kr1g" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = 
 | tavallud_sana      = {{tugʻilgan sanasi|1959|11|23}}
 | tavallud_joyi      = [[Turkmaniston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Turkmaniston SSR]] [[SSSR]]
 | pozitsiya          = [[Yarim himoyachi]]
 | joriyklub          = ''Faoliyatini yakunlagan''
 | boʻyi              = 181 sm
 | yillar1            = 1981
 | klublar1           = Sautrn Ribansk
 | isht1              = 9
 | gollar1            = 0
 | yillar2            = 1984—1988
 | klublar2           = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
 | isht2              = 169
 | gollar2            = 45
 | yillar3            = 1989
 | klublar3           = [[Kosonsoy (futbol klubi)|Kosonsoy]]
 | isht3              = 17
 | gollar3            = 3
 | yillar4            = 1989—1992
 | klublar4           = [[Ahal (futbol klubi)|Ahal]]
 | isht4              = 125
 | gollar4            = 38
 | yillar5            = 1993
 | klublar5           = Byuzmeyin
 | club-update        = 12.31.1993
 | milliyyillar1      = 1992—1993
 | milliyjamoa1       = [[Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi|Turkmaniston]]
 | milliyisht1        = 5
 | milliygollar1      = 0
}}
'''Sergey Kazakov''' (1959-yil 23-noyabrda tugʻilgan) — sovet va turkman [[Futbolchi|futbolchisi]], yarim himoyachi va himoyachi pozitsiyasida toʻp surgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://people-archive.ru/character/sergey-kazakov-2 |sarlavha=советский и туркменский футболист |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230622133446/http://people-archive.ru/character/sergey-kazakov-2 |arxivsana=2023-06-22 |qaralgan sana=2023-06-22 }}&lt;/ref&gt;.

== Futbolchilik faoliyati ==
Futbolchilik faoliyati [[Turkmenabat]] shahrining „Karakum“ jamoasida boshlagan. Jamoasi bilan asosan [[Turkmaniston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Turkmaniston SSR]] chempionatida ishtirok etgan. Professional darajadagi klublardagi faoliyatini [[Ribinsk|Ribinskning]] Saturn klubida 1981-yilda boshlagan. Sergey Ribinsk jamoasi tarkibida [[SSSR ikkinchi futbol ligasi|SSSR ikkinchi ligasi]] musoboqasida 9 ta uchrashuvda maydngga tushgan. 1984-yilda u [[Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Oʻzbekiston SSR]] [[Namangan viloyati]]ning „[[Navbahor (futbol klubi)|Avtomobilist“ (Namangan) jamoasi]] bilan shartnoma imzoladi va u yerda bir necha mavsum muvaffaqiyatli toʻp surdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://footballfacts.ru/person/73406-kazakovsergey |sarlavha=Казаков Сергей |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230622133444/https://footballfacts.ru/person/73406-kazakovsergey |arxivsana=2023-06-22 |qaralgan sana=2023-06-22 }}&lt;/ref&gt;. 1989-yilgi mavsumni [[Namangan viloyati]]&lt;nowiki/&gt;ning boshqa bir jamoasi, [[Kosonsoy tumani|Kosonsoy]]&lt;nowiki/&gt;ning „[[Kosonsoy (futbol klubi)|Kosonsoy]]“ klubi tarkibida boshladi. Kosonsoyliklar tarkibida musoboqaning birinchi davrasida 17 oʻyinda 3 ta gol urdi. Ikki davra avvalida Turkmanistonning Ahal jamoasi safiga oʻtdi. 1989—1992-yillarda „[[Ahal (futbol klubi)|Ahal-SOP/Ahal]]“ klubi uchun [[SSSR ikkinchi futbol ligasi|SSSR Ikkinchi ligasi]] va [[Turkmaniston]] chempionatlarida toʻp surdi.

1992-yilda u [[Turkmaniston Yokari ligasi]]&lt;nowiki/&gt;da oʻynadi va Ahal jamoasi bilan bronza medallarini qoʻlga kiritgan. 1993-yilda u Turkmanistonning boshqa bir jamoasi „Byuzmeyin“ klubiga koʻchib oʻtdi va u yerda faoliyatini yakunladi.

Sergey faoliyati davomida asosan orqa chiziqda, yarim himoya va himoya pozitsiyalarida toʻp surganiga qaramay, aniq va kuchli zarbasi, jarima va burchak toʻplarini mohirona ijro etishi natijasida barcha jamoalarida 100 ga yaqin gol muallifiga aylangan.

=== Milliy terma jamoa ===
1992—1993-yillarda [[Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi|Turkmaniston]] terma jamoasi sharafini himoya qilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://teams.by/sergey-kazakov/player-158347/ |sarlavha=Kazakov Sergey - футболист, нападающий |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230622133447/https://teams.by/sergey-kazakov/player-158347/ |arxivsana=2023-06-22 |qaralgan sana=2023-06-22 }}&lt;/ref&gt;.

== Yutuqlar ==

* Turkmaniston chempionati kumush medali sovrindori: 1993

* Turkmaniston chempionati bronza medali sovrindori: 1992

== Statistika ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |Mavsum
! rowspan=&quot;2&quot; | Klub
! rowspan=&quot;2&quot; | Liga
! colspan=&quot;2&quot; | Chempionat
|-
! Oʻyin
! Gol
|-
| 1981
|{{Flagicon|SSSR}} [[Ribinsk (futbol klubi)|Saturn (Ribinsk)]]
| [[SSSR ikkinchi futbol ligasi|Ikkinchi liga]]
| 9
| 0
|-
| 1984
|{{Flagicon|SSSR}} [[Navbahor (futbol klubi)|Avtomobilist (Namangan)]]
| [[SSSR ikkinchi futbol ligasi|Ikkinchi liga]]
| 36
| 11
|-
| 1985
|{{Flagicon|SSSR}} [[Navbahor (futbol klubi)|Avtomobilist (Namangan)]]
| [[SSSR ikkinchi futbol ligasi|Ikkinchi liga]]
| 26
| 5
|-
| 1986
|{{Flagicon|SSSR}} [[Navbahor (futbol klubi)|Avtomobilist (Namangan)]]
| [[SSSR ikkinchi futbol ligasi|Ikkinchi liga]]
| 35
| 13
|-
| 1987
|{{Flagicon|SSSR}} [[Navbahor (futbol klubi)|Avtomobilist (Namangan)]]
| [[SSSR ikkinchi futbol ligasi|Ikkinchi liga]]
| 36
| 13
|-
| 1988
|{{Flagicon|SSSR}} [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
| [[SSSR ikkinchi futbol ligasi|Ikkinchi liga]]
| 36
| 3
|-
| 1989
|{{Flagicon|SSSR}} [[Kosonsoy (futbol klubi)|Kosonsoy]]
| [[SSSR ikkinchi futbol ligasi|Ikkinchi liga]]
| 17
| 3
|-
| 1989
|{{Flagicon|SSSR}} [[Ahal (futbol klubi)|Ahal-SOP]]
| [[SSSR ikkinchi futbol ligasi|Ikkinchi liga]]
| 19
| 5
|-
| 1990
|{{Flagicon|SSSR}} Ahal
| [[SSSR ikkinchi futbol ligasi|Ikkinchi liga]]
| 36
| 10
|-
| 1991
|{{Flagicon|SSSR}} [[Ahal (futbol klubi)|Ahal]]
| [[SSSR ikkinchi futbol ligasi|Ikkinchi liga]]
| 50
| 18
|-
| 1992
|{{Flagicon|TKM}} Ahal
| [[Turkmaniston Yokari ligasi|Oliy liga]]
| ?
| ?
|-
| 1993
|{{Flagicon|TKM}} Byuzmeyin
| [[Turkmaniston Yokari ligasi|Oliy liga]]
| ?
| ?
|}

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://web.archive.org/web/20160804034746/http://footballfacts.ru/players/394849 FootballFacts.ru] FootballFacts.ru saytida futbolchi profili
* [https://www.transfermarkt.us/sergey-kazakov/profil/spieler/877462 Transfermarkt] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20250130044441/https://www.transfermarkt.us/sergey-kazakov/profil/spieler/877462 |date=2025-01-30 }} [[Transfermarkt]] saytida futbolchi profili

{{DEFAULTSORT:Kazakov, Sergey}}
[[Turkum:23-noyabrda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1959-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Turkmanistonlik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Kosonsoy klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Navbahor futbolchilari]]
[[Turkum:FC Ahal futbolchilari]]
[[Turkum:FK Rybinsk futbolchilari]]
[[Turkum:FC Ahal futbolchilari]]
[[Turkum:FC Buzmeyin futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]</text>
      <sha1>keyo4xfj2powtbuk4ibtfcs4zc9kr1g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abay viloyatidagi yongʻin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>955528</id>
    <revision>
      <id>6328297</id>
      <parentid>6087402</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T20:27:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xamdamova9</username>
        <id>319734</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* 09:00 */</comment>
      <origin>6328297</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5611" sha1="5o7d9773omukclzap4d1hz7piwbs6xp" xml:space="preserve">{{ATI}}
{{multiple issues|
{{ichki havolasiz|sana=2023-06}}
{{xatolar|sana=2023-06}}
}}
'''Abay viloyatidagi yongʻin''' – „Semey oʻrmoni“ davlat oʻrmon-tabiiy qoʻriqxonasida ikki marta [[chaqmoq]] urishi natijasida boshlangan jiddiy [[Tabiiy ofat|tabiiy ofat.]] Voqea [[8-iyun]] kuni, soat 12:03 da [[Semey|Semey shahridan 25 kilometr uzoqlikdagi]] Batpaev [[oʻrmon]] xoʻjaligining 66-kvartalida sodir boʻldi.

== Hikoyaning borishi ==

=== 8-iyun ===

==== 15:00 ====

* Abay viloyatining „Semey oʻrmoni“ hududida yongʻin sodir boʻldi. Favqulodda vaziyatlar departamenti hududdagi yongʻinni tezda oʻchirishga harakat qilmoqda. Viloyat hokimi Nurlan Uranxayevning topshirigʻiga koʻra voqea joyiga tezkor shtab safarbar etilgan. Viloyat hokimi oʻrinbosari Dimitriy Garikovning aytishicha, yongʻinni oʻchirish uchun bitta vertolyot safarbar etilgan&lt;ref&gt;https://stan.kz/news-383557/&lt;/ref&gt;. Dastlabki hisob-kitoblarga koʻra, Batpaev oʻrmon xoʻjaligi hududida 0,3 gektar oʻtin yongan.
* Taxminan bir soat ichida ikkinchi vertolyot yetib keladi. [[Oʻskemen|Oʻskemendan]] uchib keladi. Yongʻin oʻrmon chetidan 11 kilometr uzoqlikda joylashgan. Aholi punktlari xavf ostida emas. Shunga qaramay, Romanovka va Kamishenka aholi punktlari chegaralarida xavfsizlik ishlari olib borilmoqda
* Viloyatda havo harorati plyus 34 daraja, shamol tezligi 2 m/s&lt;ref&gt;https://kaz.tengrinews.kz/events/semey-ormanyi-aumagyinda-ort-shyiktyi-351615/&lt;/ref&gt;.
* Yongʻinni oʻchirish uchun Abay viloyati Favqulodda vaziyatlar boshqarmasidan 31 kishi va 9 texnika, oʻrmon xoʻjaligidan 28 kishi va 14 texnika safarbar etilgan.
* Oʻt oʻchiruvchilar vaziyatni yanada ogʻirlashtirmaslik va yongʻinni oʻchirish uchun barcha zarur choralarni koʻrmoqda&lt;ref&gt;https://t.me/tengri_kz/6074&lt;/ref&gt;.

=== 9-iyun ===

==== 09:00 ====

* Oʻrmon yongʻini 2000 [[gektar]] maydonni qamrab oldi, viloyatning uchta qishlogʻi aholisi uylarini tark etishga majbur boʻldi.
* Favqulodda vaziyatlar departamenti maʼlumotlariga koʻra, yongʻinni oʻchirishga Ichki ishlar vazirligining 300 nafar xodimi va 70 birlik texnikasi, oʻrmon xoʻjaligi qoʻmitasi va Mudofaa vazirligi, mahalliy ijro hokimiyati organlari xodimlari safarbar etilgan.
* 4 ta vertolyot safarbar etilgan, yongʻin sodir boʻlgan hududni havodan tekshirish va oʻt oʻchirish punktlariga suv chiqarish ishlari olib borilmoqda. Favqulodda vaziyatlar vaziri Yuriy Ilyinning qaroriga koʻra, vazir oʻrinbosari M. Quldikov yuborildi.
* Mahalliy ijroiya organlari Borodulixa qishlogʻidagi Ostrovskiy oʻrta maktabi va kollejida evakuatsiya punktlarini joylashtirdi.

==== 14:00 ====

* [[Oʻrmon yongʻinlari|Oʻrmon yongʻini]] 30 ming gektardan ortiq maydonni qamrab oldi. Semeyda oʻrmon yongʻinlari sababli favqulodda holat joriy etildi.

==== 16:00 ====

* Yongʻinni oʻchirish uchun 662 nafar shaxsiy tarkib, 177 texnika va 6 vertolyot safarbar qilingan.
* Aviatsiya texnikasi bilan 80 marta 192 tonna suv sepildi. Hozir oʻrmon xoʻjaligining '''14 nafar xodimi bilan''' aloqa yoʻq. Ularni qidirish boʻyicha tadbirlar oʻtkazilishi maʼlum qilindi&lt;ref&gt;https://t.me/tengri_kz/6090&lt;/ref&gt;.

==== 18:00 ====

* Prezident Abay viloyatidagi halokatli yongʻin munosabati bilan yongʻinni oʻchirish ishlarini boshqarish vazifasini Favqulodda vaziyatlar vaziri Yuriy Ilyinga topshirdi. Ichki ishlar vazirligi maʼlumotlariga koʻra, oʻrmon xoʻjaligining '''uch''' xodimi halok boʻlgan, yana '''11 nafar xodim''' qidirilmoqda.

==== 19:20 ====

* Tabiiy yongʻinlar natijasida „favqulodda vaziyatlar tarmogʻi“ ishga tushirilib, psixologlar faoliyati yoʻlga qoʻyildi. Abay viloyatidagi tabiiy yongʻin munosabati bilan favqulodda vaziyatlar liniyasi ochilib, TJM va TJD psixologlarining ishi tashkil etildi: 8 7172 53 32 84, 8 722 235 38 31.
* Tokayev hukumat va [[Abay Qoʻnonboyev|Abay]] viloyati maʼmuriyatiga halok boʻlgan oʻrmon xoʻjaligi xodimlarining oilalariga barcha zarur yordamni koʻrsatishni buyurdi.

==== 20:00 ====

* Viloyat hokimi oʻrinbosari Dimitriy Garikov katta yongʻin sabablarini qayd etdi: 8-iyun kuni soat 12:03 da Semipalatinsk shahridan 25 kilometr uzoqlikdagi Batpaev oʻrmon xoʻjaligining 66-kvartalida yongʻin sodir boʻlgani haqida xabar kelib tushdi. Yongʻinga ikki marta chaqmoq urishi sabab boʻlgan. Hududda „Semey oʻrmoni“ davlat muassasasining yongʻin oʻchirish texnikasi faol boʻlgani uchun dastlab yongʻinni oʻchirishning imkoni boʻlmadi. Qumdan yasalgan baland tepaliklar bor, oʻrmondan yongʻin chiqqan joygacha boʻlgan masofa 11 kilometrni tashkil etgan.
* Yongʻin joyiga texnika yetib kelganida, yongʻin maydoni 20 gektarni tashkil etgan. 30 darajadan yuqori harorat va kuchli shamol tufayli yongʻin 2 soat ichida 200 gektar maydonga tarqaldi.

== Xalqaro reaksiyalar ==

* [[Rossiya]] Prezidenti [[Vladimir Putin]]. [[Qirgʻiziston]] Respublikasi Prezidenti [[Sadir Japarov]]. Rus pravoslav cherkovi rahbari [[Patriarx Kirill|Patriarxi Kirill]]. [[Turkmaniston]] Prezidenti [[Serdar Berdimuhamedov]]. [[Ozarbayjon]] Prezidenti [[Ilhom Aliyev]]. [[Oʻzbekiston]] [[Shavkat Mirziyoyev]] Prezident, Turkiya Tashqi ishlar vazirligi, Turkiya Turkiya Prezidenti Rejep Tayyip Erdoʻgʻan Tojikiston Prezidenti. Pokiston Pokiston Bosh vaziri Shahboz Sharif Abay viloyatidagi yongʻinda qurbon boʻlgani munosabati bilan hamdardlik bildirdi.
* Qoʻshma Shtatlar Qozogʻistondagi AQSh elchixonasida Milliy motam kunida AQSh bayrogʻini tushirib hamdardlik bildirdi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Tabiiy ofatlar]]
[[Turkum:2023-yilda Qozogʻiston]]
[[Turkum:Abay viloyati]]</text>
      <sha1>5o7d9773omukclzap4d1hz7piwbs6xp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sergey Bauer</title>
    <ns>0</ns>
    <id>955678</id>
    <revision>
      <id>6328114</id>
      <parentid>5758548</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T12:11:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328114</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3839" sha1="86k31qlwa6xiuify635s4l2n80totkk" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | toʻliqism          = Sergey Yuriyevich Bauer
 | boʻyi              = 189 см
 | pozitsiya          = [[Hujumchi]]
 | yoshlikklublari    = BOʻSM (Toshkent)
 | pcupdate           = 
 | ism                = Sergey Bauer
 | tavallud_sana      = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|df=yes|1960|4|20}}
}}

{{Familiyadoshlar|Bauer}}'''Sergey Yuriyevich Bauer''' ({{Lang-ru|Сергей Юрьевич Бауэр}}, &lt;nowiki/&gt;[[1960|1960-yil]] [[29-aprel]], [[Ganja|Kirovobod]], [[Tojikiston]])&amp;nbsp;— [[Hujumchi (futbol)|hujumchi]] pozitsiyasida toʻp surgan, asli millati [[Nemislar|nemis]] sovet [[Futbolchi|futbolchisi]]. U SSSRning turli futbol ligalardagi klublarida, xususan, [[SSSR Oliy Ligasi|SSSR oliy ligasida]] [[Dushanbe|Dushanbening]] „[[SSKA Pomir (Dushanbe, futbol klubi)|Pomir]]“ jamoasidagi oʻyinlari bilan tanilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://tavriya-history.ru/player.php?id=143 |sarlavha=Бауэр Сергей Юрьевич |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230626035603/http://tavriya-history.ru/player.php?id=143 |arxivsana=2023-06-26 |qaralgan sana=2023-06-28 }}&lt;/ref&gt;.

== Futbolchilik faoliyati ==
Sergey Bauer [[Tojikiston|Tojikistonning]] Kirovobod shahrida tug‘ilgan va futbol o‘ynashni [[Toshkent|Toshkentning]] bolalar va oʻsmirlar sport jamoasida boshlagan. 20-asrning 70-yillari oxirida u [[Chelyabinsk viloyati]]&lt;nowiki/&gt;ning „Torpedo“ havaskorlar jamoasida oʻynay boshladi. 1980-yildan [[SSSR ikkinchi futbol ligasi|SSSR ikkinchi ligasi]] Toshkentning „[[Start (futbol klubi, Toshkent)|Start]]“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi va professional futbol klubida o‘ynay boshladi. 1983-yilda ikkinchi liganing boshqa jamoasi „[[Sohibkor (futbol klubi)|Sohibkor]]“ klubi bilan shartnoma imzoladi va u yerda 1985-yilgacha toʻp surdi. 1986-yilda Toshkentning [[SSSR Birinchi Ligasi]]&lt;nowiki/&gt;da toʻp suruvchi, Toshkentning „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor“]] klubi futbolchisiga aylandi va bir mavsum davomida poytaxtliklar klubi safida toʻp surdi. 1987-yilgi mavsumda sobiq jamoasi „Sohibkor“ klubi safiga qaytdi.

Sergey Bauer 1988-yilgi mavsumni ikkinchi liganing boshqa bir jamoasi [[Namangan|Namanganning]] „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ jamoasi tarkibida boshlagan, biroq mavsum davomida [[Aleksandr Tixonov]] va [[Ruslan Ajiyev]] bilan birgalikda [[Simferopol|Simferopolning]] „Tavriya“ jamoasi safiga o‘tgan edi&lt;ref&gt;[http://bib.convdocs.org/v27308/?download=1 Tavriya: moya radost i bol] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20201018195629/https://bib.convdocs.org/v27308/?download=1 |date=2020-10-18 }} {{ref-ru}}&lt;/ref&gt;. Keyingi yili, mavsum boshida Sergey Bauer [[SSSR Oliy Ligasi|SSSR oliy ligasida]] [[Dushanbe|Dushanbening]] „[[SSKA Pomir (Dushanbe, futbol klubi)|Pomir]]“ jamoasi tarkibida o‘ynadi, lekin chempionatda atigi 1 ta o‘yin o‘tkazdi va mavsumni yana „Tavriya“ jamoasida yakunladi. 1990-yilda Bauer Germaniyaga doimiy yashash uchun joʻnab ketdi va u yerda bir necha yil mahalliy quyi liga jamoalarida toʻp surdi.

== Manbalar ==
&lt;references group=&quot;&quot;&gt;&lt;/references&gt;

== Havolalar ==

* [https://web.archive.org/web/20230629140655/https://footballfacts.ru/person/48620 Futbolchi Profili] FootballFacts.ru
* [https://ukr-footbal.org.ua/personalii/hravtsi/2676—1960-sp-16300.html Futbolchi profili]{{Oʻlikhavola|date=iyul 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://tavriya-history.ru/player.php?id=143 Profіl na saytі іstorії „Tavrії“ (Sіmferopol)]
[[Turkum:29-aprelda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1960-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Navbahor futbolchilari]]
[[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:Sohibkor futbolchilari]]
[[Turkum:Start Toshkent klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Pomir Dushanbe futbolchilari]]</text>
      <sha1>86k31qlwa6xiuify635s4l2n80totkk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sergey Rusetskiy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>956080</id>
    <revision>
      <id>6328138</id>
      <parentid>6233354</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:16:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328138</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5706" sha1="75pk1rj8xa2qzsy7p8cc9xhhu3v9ng4" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | tasvir             = 
 | ism                = Sergey Rusetskiy
 | toʻliqism          = 
 | boʻyi              = {{height|m=1.84|precision=0}}
 | tavallud_sana      = {{birth date and age|1989|3|8|df=y}}
 | tavallud_joyi      = {{tavalludJoyi|Minsk}} [[Belorussiya Sovet Sotsialistik Respublikasi|Belorussiya SSR]], [[SSSR]]
 | joriyklub          = Zorka-BDU Minsk (murabbiy)
 | klubraqami         = 
 | pozitsiya          = [[Yarim himoyachi]]
 | yillar1            = 2006–2007
 | yillar2            = 2008–2011
 | yillar3            = 2009
 | yillar4            = 2012
 | yillar5            = 2012
 | yillar6            = 2013–2017
 | yillar7            = 2013
 | yillar8            = 2014
 | yillar9            = 2018
 | yillar10           = 2018
 | klublar1           = Zvezda-BGU Minsk
 | klublar2           = Baník Most
 | klublar3           = FC Chomutov (ijara)
 | klublar4           = Zvezda-BGU Minsk
 | klublar5           = Brage
 | klublar6           = Energetik-BGU Minsk
 | klublar7           = FC Minsk (ijara)
 | klublar8           = FC Dnepr Mogilev (ijara)
 | klublar9           = [[Buxoro (futbol klubi)]]
 | klublar10          = FC Smolevichi
 | isht1              = 30
 | isht2              = 49
 | isht3              = 15
 | isht4              = 12
 | isht5              = 10
 | isht6              = 72
 | isht7              = 1
 | isht8              = 6
 | isht9              = 10
 | isht10             = 14
 | gollar1            = 2
 | gollar2            = 2
 | gollar3            = 8
 | gollar4            = 7
 | gollar5            = 2
 | gollar6            = 24
 | gollar7            = 0
 | gollar8            = 0
 | gollar9            = 1
 | gollar10           = 0
 | milliyyillar1      = 2009–2011
 | milliyjamoa1       = Belarus U-21
 | milliyisht1        = 4
 | milliygollar1      = 3
 | milliyyillar2      = 2011
 | milliyjamoa2       = Belarus U-23
 | milliyisht2        = 1
 | milliygollar2      = 0
 | boshliqyillar1     = 2020–
 | boshliqklublar1    = FC Zorka-BDU Minsk
 | pcupdate           = 
 | ntupdate           = 
}}

'''Sergey Rusetskiy''' ( {{Lang-be|Сяргей Русецкi}};  {{Lang-ru|Серге́й Русецкий}}; 1989-yil 8-martda tugʻilgan) — [[Belarus|belaruslik]] [[futbol]] murabbiyi va sobiq futbolchi. 2020-yildan Minskning Zorka-BDU ayollar klubi bosh murabbiyi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.flashscore.com/team/zorka-bdu/dE05CqBT/squad/ |sarlavha=Zorka-BDU W |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230701040606/https://www.flashscore.com/team/zorka-bdu/dE05CqBT/squad/ |qaralgan sana=24.06.2023 |arxivsana=2023-07-01 }}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==
Rusetskiy oʻz faoliyatini 3-ligadagi „Zvezda-BGU Minsk“ jamoasida oʻynashdan boshlagan. 2008-yil boshida Chexiyaning FK Banik Most jamoasiga oʻtdi.

2008-yildan 2011-yilgacha  [[Chexiya|Chexiyaning]] ikkinchi divizioni ishtirokchisi hisoblangan „FK Banik Most“ klubi   futbolchisi boʻlgan. 2009-yilda „Chomutov“ga ijaraga berilgan. 2012-yilda „Zvezda-BGU Minsk“ klubiga qaytdi. Oʻsha yili ijara asosida Shvetsiyaning „Brage“ futbol klubida oʻynadi.

2013-yil boshida u yana „Zvezda-BGU Minsk“ klubiga qaytdi. Lekin yozda jarohati tufayli jamoani tark etdi.

2014-yilning avgust oyida „Dnepr Mogilev“ klubi futbolchisiga aylandi. 2015-yildan boshlab Rusetskiy yana Zvezda-BGU Minskda oʻynay boshladi. 2016-yilgi mavsumning aksariyat qismini jarohati sababli oʻtkazib yubordi.

2018-yilning birinchi qismida „&lt;nowiki/&gt;[[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro“]] safida toʻp surgan. Ulugʻbek Baqoyev qoʻl ostidagi jamoa safiga  erkin agent sifatida kelib qoʻshilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.transfermarkt.us/sergey-rusetskiy/profil/spieler/103945 |sarlavha=Sergey Rusetskiy |qaralgan sana=02.07.2023 |arxivsana=2024-12-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20241208202127/https://www.transfermarkt.us/sergey-rusetskiy/profil/spieler/103945 }}&lt;/ref&gt;. 2018-yilning 2-mart kunida Buxoro klubi Buxoro viloyatidagi musiqali drama teatrida yangi futbolchilarni tanishtirish marosimini oʻtkazgan va shu marosim davomida Sergey Rusetskiyga 89-raqamli futbolka topshirilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://kun.uz/uz/news/2018/03/02/buhoro-angi-futbolcilarni-tanistirdi?q=%2Fnews%2F2018%2F03%2F02%2Fbuhoro-angi-futbolcilarni-tanistirdi |sarlavha=«Buxoro» yangi futbolchilarni tanishtirdi |sana=02.03.2018 |qaralgan sana=02.07.2023}}&lt;/ref&gt;. Iyul oyida Rusetskiy Belarusga qaytib, „Smolevichi“ klubi safiga oʻtdi. 2019-yilning yanvarida „NFK Minsk“ klubiga oʻtdi va avgust oyida jamoani tark etdi.

Umumiy hisobda Rusetskiy Belarus Premier-ligasida 21ta oʻyin oʻtkazgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://web.archive.org/web/20230705060104/https://footballfacts.ru/person/219010-ruseckiysergeyvladimirovich Sergey Rusetskiyning FootballFacts.ru saytidagi profili] (ruscha) 
* [https://int.soccerway.com/players/-/86785/ Sergey Rusetskiy „Soccerway“ saytida]

{{DEFAULTSORT:Rusetsky, Sergey}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Belaruslik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:FC Energetik-BGU Minsk klubi futbolchilari]]
[[Turkum:FK Baník Most 1909 futbolchilari]]
[[Turkum:IK Brage futbolchilari]]
[[Turkum:FC Minsk futbolchilari]]
[[Turkum:FC Dnepr Mogilev futbolchilari]]
[[Turkum:FC Smolevichi futbolchilari]]
[[Turkum:Buxoro klubi futbolchilari]]
[[Turkum:FC Krumkachy Minsk futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Belaruslik muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Oʻzbekistondagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Belaruslik futbol murabbiylar]]</text>
      <sha1>75pk1rj8xa2qzsy7p8cc9xhhu3v9ng4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sochi xalqaro aeroporti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>958831</id>
    <revision>
      <id>6328353</id>
      <parentid>6311995</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T00:49:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328353</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58056" sha1="bc6gak91llcpl8xo5qdik3j5z38ez6n" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| name         = Sochi xalqaro aeroporti
| nativename   = &lt;small&gt;{{lang|ru|Международный Аэропорт Сочи}}&lt;/small&gt;
| image =
| image-width = 
| image2 = 
| image2-width = 
| IATA = AER
| ICAO = URSS
| type = Fuqarolik / harbiy
| owner = [[Oleg Deripaska]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Basic Element'' orqali&lt;/small&gt;
| operator = „Sochi xalqaro aeroporti“ AJ
| city-served = [[Sochi]], [[Krasnodar oʻlkasi]], Rossiya
| location = &lt;!--If different than above--&gt;
| hub =
| elevation-f = 89
| elevation-m = 27
| coordinates = {{coord|43|27|00|N|039|57|24|E|type:airport_region:RU-KDA|display=it}}
|longEW=E|longs=24|longm=57|latNS=N|lats=00|latm=27|longd=039|latd=43
| website = [http://aer.aero/en/ aer.aero]
| pushpin_map = Rossiya
| pushpin_map_caption = Aeroportning Rossiya xaritasidagi joylashuvi
| pushpin_label = AER
| pushpin_label_position =
| pushpin_mark =
| pushpin_marksize =
| metric-elev = yes
| metric-rwy = yes
| r1-number = 02/20
| r1-length-f = 7,218
| r1-length-m = 2,200
| r1-surface = [[Asfalt-beton|Asfalt]]
| r2-number = 06/24
| r2-length-f = 9,482
| r2-length-m = 3,000
| r2-surface = [[Asfalt-beton|Asfalt]]
| stat-year = 2018
| stat1-header = Yoʻlovchilar oqimi
| stat1-data = {{increase}} 6,343,869
| stat2-header = Parvozlar soni
| stat2-data = {{increase}} 21,174
| stat3-header = Time Zone
| stat3-data = UTC +3
| stat4-header = Operating Time
| stat4-data = 24/7, All Year
| footnotes = Manba: Rossiya federal havo transporti agentligi(2018-yilgi statistikaga ham qarang)&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.favt.ru/dejatelnost-ajeroporty-i-ajerodromy-osnovnie-proizvodstvennie-pokazateli-aeroportov-obyom-perevoz/ |script-title=ru:Объемы перевозок через аэропорты России |language=ru |trans-title=Transportation volumes at Russian airports |publisher=Federal havo transporti agentligi |website=www.favt.ru |access-date=23 October 2018 |sarlavha=arxiv nusxasi |arxivsana=2016-05-30 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160530164458/https://www.favt.ru/dejatelnost-ajeroporty-i-ajerodromy-osnovnie-proizvodstvennie-pokazateli-aeroportov-obyom-perevoz/ }}&lt;/ref&gt;
}}

'''V. I. Sevastyanov nomidagi Sochi xalqaro aeroporti'''&lt;ref name=&quot;Ukaz&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001201905310002?index=2&amp;rangeSize=1 |sarlavha=Указ Президента Российской Федерации от 31.05.2019 № 246 |ish=publication.pravo.gov.ru |qaralgan sana=2021-06-27 |arxivsana=2019-11-07 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20191107120942/http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001201905310002?index=2&amp;rangeSize=1}}&lt;/ref&gt; {{Airport codes|AER|URSS}} — [[Krasnodar oʻlkasi]] [[Sochi]] shahridagi xalqaro aeroport. [[Rossiya|Rossiyaning]] janubiy federal okrugidagi mahalliy va xalqaro aviakompaniyalarning eng yirik markazi.

Aeroport Sochi shahrining Adler tumanida joylashgan, shuning uchun „Adler aeroporti“ nomi ham keng tarqalgan. Rossiyaning eng yirik kurortiga, uning aglomeratsiyasi (jumladan, [[Tuapse]] shahri), boshqa tortishish hududlari va [[Abxaziya]] (245 ming kishi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |til=ru |url=http://ugsra.org/abkhaziya-v-tsifrakh/2018-god.php |sarlavha=Управление государственной статистики Республики Абхазия |nashriyot=ugsra.org |qaralgan sana=2020-01-17 |arxivsana=2020-01-30 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200130180839/http://ugsra.org/abkhaziya-v-tsifrakh/2018-god.php}}&lt;/ref&gt;)ga, umumiy taxminan 900 ming kishiga xizmat qiladi. Federal aeroport maqomiga ega&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://government.ru/media/files/JyaQTrjjRSjKV0KgMA5zPM5W6j3Iznmf.pdf |sarlavha=Распоряжение Правительства Российской Федерации от 20 апреля 2016 года № 726-р «Об утверждении перечня аэропортов федерального значения» |qaralgan sana=2016-04-23 |arxivsana=2016-05-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160508085213/http://government.ru/media/files/JyaQTrjjRSjKV0KgMA5zPM5W6j3Iznmf.pdf}}&lt;/ref&gt;.

Aeroport yoʻlovchi tashish hajmi boʻyicha (11 076 621 yoʻlovchi) Moskvaning [[Sheremetyevo (aeroport)|Sheremetyevo]], [[Domodedovo xalqaro aeroporti|Domodedovo]], [[Vnukovo xalqaro aeroporti|Vnukovo]] va Sankt-Peterburgning [[Pulkovo aeroporti|Pulkovo aeroportlaridan]] keyin mamlakatda 5-oʻrinni egallaydi. Aeroportdan Moskvagacha boʻlgan masofa taxminan 1360 km, parvoz vaqti esa 4 soat.

Aeroport operatori „Sochi xalqaro aeroporti“ AJ hisoblanadi. U „Aerodinamika“ aeroport xoldingi tarkibiga kiradi.

== Tarixi ==

=== Harbiy aerodrom ===
Adler tumanidagi aerodrom Ulugʻ Vatan urushi davrida [[Qora dengiz]] sohilini himoya qilish uchun qurilgan. Aerodrom qurilishi 1941-yil 9-iyulda Chernomorets urugʻchilik sovxozi hududida boshlangan. 50 kun ichida sochilik muhandis Ivan Gavrilovich Shevkunenko boshchiligida asfaltlanmagan uchish-qoʻnish yoʻlagi boʻlgan aerodrom, shuningdek, maydoni 20 m² boʻlgan bir qavatli bosh ofis binosi qurildi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Kitob manbasi/Ruscha|автор=Скоморохов, Н. М.|часть=«Адлер» — это значит «орел»!|заглавие=Боем живёт истребитель|место=М.|издательство=[[Воениздат]]|год=1975}}&lt;/ref&gt;.

Eski va yangi Sochi aerodromlari maydonida Qora dengiz floti harbiy havo kuchlarining maxsus (Qora dengiz) Fuqaro havo floti transport otryadi joylashgan edi. 1941-yil 1-sentyabrda aerodrom birinchi jangovar samolyotni qabul qildi. 1942-yildan beri aerodromda aviatsiya general-leytenanti Sergey Kondratievich Goryunov qoʻmondonligidagi 5-havo armiyasining polklari va fronti havo kuchlarining bir qator boshqa boʻlinmalari joylashgan edi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.
[[Fayl:Старое_здание_аэропорта_Сочи.jpg|left|thumb| Sochi aeroportining eski binosi]]

=== Aeroport ===
Adler aeroporti rasmiy ravishda Fuqarolik havo floti bosh boshqarmasining 1945-yil 23-noyabrdagi 236-sonli buyrugʻi bilan Li-2, Il-12 tezyurar samolyotlariga parvozlar va texnik xizmat koʻrsatish uchun tashkil etilgan. Sochi daryosi vodiysidagi 1929-yildan beri fuqaro aviatsiyasiga xizmat koʻrsatgan eski aeroport yopildi va uning hududi turar-joy binolarini qurish uchun shahar balansiga oʻtkazildi va barcha jihozlar yangi Adler aeroportiga oʻtkazildi.

1956-yilda terminal binosi (hozirgi eski bino) va uchish-qoʻnish yoʻlagi-1 qurildi. 1957-yilda aeroport 35 mingga yaqin yoʻlovchi va 1000 tonna yuk joʻnatgan. 1960—1965-yillarda yoʻlovchi va bagaj pavilyonlari, 200 oʻrinli mehmonxona, radionavigatsiya va qoʻnish tizimlari qurildi. Yoʻlovchi tashish doimiy ravishda oʻsib bordi va 1965-yilda 902 mingdan ortiq, 1990-yilda esa 2 million 300 ming yoʻlovchi tashildi.
[[Fayl:Сочинский_аэропорт-2_-_panoramio.jpg|left|thumb| Aeroportning asosiy kirishi]]
1966-yil avgust oyida aeroport faoliyatidagi yuqori koʻrsatkichlari uchun [[Mehnat Qizil Bayroq ordeni]] bilan taqdirlandi.

1967-yilda Shimoliy Kavkaz fuqaro aviatsiyasi boshqarmasi tomonidan Adler aeroporti Sochi aeroporti deb oʻzgartirildi.

1981-yil 21-iyulda aeroportga ilk marotaba Sovet Il-86 keng fyuzelyajli yoʻlovchi samolyoti qoʻndi. Ekipaj rahbari V. P. Korniyuk.

1981-yilda chet elga muntazam parvozlar boshlandi: [[Sochi|Sochidan]] [[Bratislava]], [[Budapesht]], [[Praga]] yoʻnalishlari yoʻlga qoʻyildi. Keyinchalik Yaqin Sharq va Gʻarbiy Yevropaga koʻplab reyslar ochildi.

2009-yilda [[Хай-тек (стиль)|yuqori texnologiyali]] yangi terminal binosi foydalanishga topshirildi.

== Infratuzilmasi ==
[[Fayl:Аэропорт_Адлер_2006.jpg|thumb| Aeroportning 2006-yildagi koʻrinishi]]
[[Fayl:Sochi_Airport_Italian_yard.jpg|thumb| Yangi terminalning italyan usulidagi ichki hovlisi]]
Birinchi toifali Sochi aerodromida ikkita sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlagi, umumiy uzunligi 4310 m va kengligi 40,5 m boʻlgan taksi yoʻllari tarmogʻi, umumiy maydoni 219 000 kvadrat metr boʻlgan perron va toʻxtash joylari mavjud. Aerodromning oʻziga xos xususiyati shundaki, aerodromning shimoli va shimoli-sharqida tabiiy toʻsiqlar (togʻlar) mavjudligi sababli qoʻnish faqat bir tomondan — dengizdan amalga oshiriladi. Xuddi shu sababga koʻra, parvoz mutlaqo teskari yoʻnalishda amalga oshiriladi.

Sochi aeroporti IAC Aviatsiya registri tomonidan xalqaro reyslarga muvofiqligi sertifikatiga ega. 2007-yildan beri u barcha turdagi samolyotlarni, jumladan: A-330 va uning modifikatsiyalari, Boeing-747, Boeing-777 (-200, −300, −200LR, −300ER) qabul qila oladi.

Yangi terminal binosi 1989—2007-yillarda qurilgan boʻlib, maydoni 65 000 m², Rossiyadagi eng yiriklaridan biri hisoblanadi. 2013-yil oxirida yangi internat galereyasi va 10 ta teletraplar qurilishi yakunlandi. 1000 dan ortiq avtomobillarni toʻxtash imkoniyati mavjud. Aeroport majmuasining sigʻimi soatiga 2500 yoʻlovchini tashkil etadi. 2013-yil dekabr oyida yangi VIP terminal foydalanishga topshirildi. Terminalning maydoni 4 ming kvadrat metrni tashkil qiladi. U asosiy aeroport majmuasi yonida qurilgan. Terminalda biznes tadbirlari va uchrashuvlar uchun beshta xona mavjud.
[[Fayl:Airport_Sochi_interieur.jpg|thumb| Aeroportda roʻyxatdan oʻtish joyi]]
[[2014-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlari]] davomida aeroportning oʻtkazish qobiliyati soatiga 3800 yoʻlovchiga yetdi, bu [[Xalqaro olimpiada qoʻmitasi]] talablariga toʻliq javob beradi. Eng qizgʻin kunlarda aeroport kuniga 575 ta uchish-qoʻnish operatsiyalarini amalga oshirishga muvaffaq boʻldi, bu dunyodagi eng yirik aeroportlardagi havo qatnovi intensivligi bilan taqqoslanadi&lt;ref name=&quot;ЮгаРу&quot;&gt;{{Veb manbasi |til=ru |url=https://news.mail.ru/inregions/south/23/economics/17209813/ |sarlavha=Аэропорт Сочи за время Олимпиады обслужил около 353 тыс. пассажиров |qaralgan sana=2015-03-31 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20150402122038/https://news.mail.ru/inregions/south/23/economics/17209813/ |arxivsana=2015-04-02}}&lt;/ref&gt;.

2014-yil 19-oktyabrdan boshlab aeroportda „ochiq osmon“ rejimi („havo erkinligining beshinchi darajasi“&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |til=ru-RU |url=https://news.mail.ru/economics/38825455/ |sarlavha=Крупнейший в Европе лоукостер подал заявку на полеты в Россию |muallif= |ish=Новости Mail.ru |sana=2019-09-23 |qaralgan sana=2021-06-27 |arxivsana=2019-12-07 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20191207092741/https://news.mail.ru/economics/38825455/}}&lt;/ref&gt;) ishlamoqda, bu esa koʻplab yangi xalqaro yoʻnalishlarni ochish imkonini berdi. Bunday erkinlik darajasi bilan xorijiy kompaniyalar Rossiyada qoʻnishlari va ular roʻyxatdan oʻtgan mamlakatdan uchinchi davlatga uchayotganda yoʻlovchi va yuklarni olib ketishlari mumkin.

2015-yilda Xalqaro aeroportlar kengashi Sochi aeroportini Sheremetyevo va Pulkovo bilan birga xizmat koʻrsatish darajasi boʻyicha Yevropadagi eng yaxshisi deb tan oldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |til=ru |url=https://kuban.aif.ru/society/details/aeroport_sochi_priznan_odnim_iz_luchshih_v_evrope |sarlavha=Аэропорт Сочи признан одним из лучших в Европе |ish=kuban.aif.ru |sana=2016-03-02 |qaralgan sana=2021-06-27 |arxivsana=2021-06-27 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210627100225/https://kuban.aif.ru/society/details/aeroport_sochi_priznan_odnim_iz_luchshih_v_evrope}}&lt;/ref&gt;.

== Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar ==
[[Fayl:Boeing_767-328-ER,_S7_-_Siberia_Airlines_AN1776773.jpg|thumb| [[S7 aviakompaniyasi]] Sochidan Boeing 767-300 samolyotlarida uchadi]]
Aeroport 40 ta aviakompaniyadan 60 ta yoʻnalishga parvozlarni amalga oshiradi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://aer.aero/airport/about/ |sarlavha=Международный аэропорт Сочи – общие сведения и история |ish=aer.aero |qaralgan sana=2021-06-27 |arxivsana=2021-06-15 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210615232621/https://aer.aero/airport/about/}}&lt;/ref&gt;.

Aeroflot kompaniyalar guruhining aviakompaniyalari aeroport yoʻlovchi tashishining 40% dan ortigʻini taʼminlaydi. Reyslarning eng yuqori chastotasi [[Moskva]], [[Sankt-Peterburg]], [[Novosibirsk]] yoʻnalishlariga toʻgʻri keladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |til=ru |url=http://www.ato.ru/content/vzaimovygodnoe-sotrudnichestvo-aeroport-sochi-stanet-bazoy-aeroflota |sarlavha=Взаимовыгодное сотрудничество: аэропорт Сочи станет базой &quot;Аэрофлота&quot; |ish=Авиатранспортное обозрение |sana=2019-08-31 |qaralgan sana=2021-06-27 |arxivsana=2022-05-10 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220510231108/http://www.ato.ru/content/vzaimovygodnoe-sotrudnichestvo-aeroport-sochi-stanet-bazoy-aeroflota}}&lt;/ref&gt;.

{{Aeroport-yoʻnalishlar
&lt;!-- --&gt;
| [[Aeroflot]]| [[Sheremetyevo xalqaro aeroporti|Moskva–Sheremetyevo]], [[Qozon xalqaro aeroporti|Qozon]], [[Pulkovo aeroporti|Sankt-Peterburg]], [[Kurumoch xalqaro aeroporti|Samara]], [[Ufa xalqaro aeroporti|Ufa]], [[Koltsovo xalqaro aeroporti|Yekaterinburg]]
&lt;!-- --&gt;
| [[Air Arabia]] | '''Mavsumiy:''' [[Sharja xalqaro aeroporti|Sharja]]&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Liu |first1=Jim |title=Air Arabia Adds Sharjah – Sochi Service From June 2025 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/241227-g9ns25shj |access-date=28 December 2024 |work=AeroRoutes |date=27 December 2024 |language=en-CA}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
| [[Air Serbia]] | [[Nikola Tesla nomidagi xalqaro aeroport|Belgrad]]&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.exyuaviation.com/2022/05/air-serbia-reinstates-sochi-launch-plans.html | title=Air Serbia reinstates Sochi launch plans | date=14 May 2022 }}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
| [[Azimut (aviakompaniya)|azimuth]]| [[Antaliya aeroporti|Antaliya]], [[Podshoh Xolid xalqaro aeroporti|Ar-Riyod]]&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Удовик |first1=Мария |title=«Азимут» откроет рейсы из Сочи в Эр-Рияд с марта 2026 года |url=https://www.kommersant.ru/doc/8227492 |access-date=21 November 2025 |work=Коммерсантъ |date=21 November 2025 |language=ru}}&lt;/ref&gt;, {{Flagicon|Russia}}Astraxan&lt;ref name=&quot;A4_AER_NS24&quot;&gt;{{cite news |title=Azimuth Expands Sochi Network in NS24 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/240402-a4ns24aer |access-date=2 April 2024 |work=AeroRoutes |date=2 April 2024 |language=en-CA}}&lt;/ref&gt;, [[Batumi xalqaro aeroporti|Batumi]]&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Рыжков |first1=Вячеслав |title=«Азимут» начнет летать между Сочи и Батуми |url=https://www.kommersant.ru/doc/7941510 |access-date=6 August 2025 |work=Коммерсантъ |date=5 August 2025 |language=ru}}&lt;/ref&gt;, [[Al-Maktum xalqaro aeroporti|Dubay–Al-Maktum]], [[Istanbul aeroporti|Istanbul]], {{Flagicon|Russia}}Kaluga, [[Mahachqalʼa aeroporti|Mahachqalʼa]]&lt;ref name=&quot;A4_AER_NS24&quot; /&gt;, [[Mineralnye Vodi aeroporti|Mineralnye Vodi]], [[Nalchik aeroporti|Nalchik]], [[Olmaota xalqaro aeroporti|Olmaota]]&lt;ref name=&quot;A4_CAsia&quot;&gt;{{cite news |title=Azimuth Schedules New Sochi – Central Asia Service in NW23 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/230919-a4nw23aer |access-date=20 September 2023 |work=AeroRoutes |date=19 September 2023 |language=en-CA}}&lt;/ref&gt;, {{Flagicon|Russia}}Penza&lt;ref name=&quot;A4_AER_NS24&quot; /&gt;, {{Flagicon|Russia}}Pskov, [[Samarkand xalqaro aeroporti|Samarqand]]&lt;ref name=&quot;A4_CAsia&quot; /&gt;, {{Flagicon|Russia}}Saransk&lt;ref name=&quot;A4_AER_NS24&quot; /&gt;, {{Flagicon|Russia}}Stavropol&lt;ref name=&quot;A4_AER_NS24&quot; /&gt;, [[Ben Gurion aeroporti|Tel-Aviv]]&lt;ref name='A4_LY_Resume_IL_RU_NS25'&gt;{{cite news |title=Самолеты из России снова полетят в Израиль |url=https://properm.ru/news/2025-06-26/samolety-iz-rossii-snova-poletyat-v-izrail-5422625?utm_source=google.com&amp;utm_medium=organic&amp;utm_campaign=google.com&amp;utm_referrer=google.com |access-date=26 June 2025 |work=properm.ru |publisher=Сетевое издание «Properm.ru» |date=26 June 2025}}&lt;/ref&gt;, [[Tbilisi xalqaro aeroporti|Tbilisi]]&lt;ref&gt;{{cite news |title=&quot;Азимут&quot; начинает полеты в Тбилиси из Сочи и в Батуми из Москвы |url=https://www.ekhokavkaza.com/a/32607803.html |access-date=26 September 2023 |work=Эхо Кавказа |date=25 September 2023 |language=ru}}&lt;/ref&gt;, [[Toshkent xalqaro aeroporti|Toshkent]]&lt;ref name=&quot;AER_U6_Asia_24&quot; /&gt;, {{Flagicon|Russia}}Yaroslavl, [[Zvartnots xalqaro aeroporti|Yerevan]]&lt;ref name=&quot;A4_AER_NS24&quot; /&gt;&lt;br&gt;'''Mavsumiy:''' [[Milas–Bodrum aeroporti|Bodrum]]&lt;ref&gt;{{cite web |title=Авиакомпания Азимут начинает полеты из Сочи в Бодрум |url=https://azimuth.ru/en/news/aviakompaniya-azimut-nachinaet-polety-iz-sochi-v-bodrum |website=azimuth.ru |publisher=azimuth |access-date=9 June 2025 |language=ru}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
| [[Azur Air]] | '''Mavsumiy charter:''' [[Antaliya aeroporti|Antaliya]]&lt;ref name=&quot;AER_Schedule_NS25&quot;&gt;{{cite web |title=Sochi season schedule |url=https://aer.aero/en/flights/seasonal-schedule/ |website=aer.aero |publisher=Sochi International Airport |access-date=21 June 2025 |language=en |arxivsana=2022-01-24 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220124140635/https://aer.aero/en/flights/seasonal-schedule/ }}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
| [[Belavia]] | [[Minsk milliy aeroporti|Minsk]]
&lt;!-- --&gt;
| [[Centrum Air]] | [[Samarqand xalqaro aeroporti|Samarqand]]&lt;ref&gt;{{cite web |title=Centrum Air July 2025 Samarkand Regional Network Additions |url=https://www.aeroroutes.com/eng/250722-c6jul25skd |website=Aeroroutes |access-date=22 July 2025}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
| [[Etihad Airways]] | [[Zayd xalqaro aeroporti|Abu-Dabi]]&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Liu |first1=Jim |title=Etihad Increases Sochi Service in NW25 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/251009-eynw25aer |access-date=9 October 2025 |work=AeroRoutes |date=9 October 2025 |language=en-CA}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
| [[flydubai]]| [[Dubay xalqaro aeroporti|Dubay-Xalqaro]]&lt;ref&gt;{{cite news |title=Flydubai to launch direct flights to Russia's Sochi |url=https://gulfbusiness.com/flydubai-launch-direct-flights-russias-sochi/ |access-date=24 April 2019 |work=Gulf Business |date=24 April 2019}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
| [[FlyOne]] | [[Zvartnots xalqaro aeroporti|Yerevan]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://flyone.eu/en/|title=FLYONE &amp;#124; Cheap flights from Chisinau}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
| [[Gulf Air]] | '''Mavsumiy:''' [[Bahrayn xalqaro aeroporti|Bahrayn]]&lt;ref&gt;{{cite web |title=Gulf Air Adds Sochi / Trabzon Seasonal Flights in NS25 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/250602-gfns25aertzx |website=Aeroroutes |access-date=2 June 2025}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
| I-Fly, {{RUS}} | [[Vnukovo xalqaro aeroporti|Moskva–Vnukovo]]&lt;ref&gt;{{cite news |title=iFly Airlines Adds Moscow – Kaliningrad / Sochi 2023/24 Holidays Service |url=https://www.aeroroutes.com/eng/231222-f7dec23kgdaer |access-date=22 December 2023 |work=AeroRoutes |date=22 December 2023 |language=en-CA}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
| Ikar, {{RUS}} | {{Flagicon|Russia}}Barnaul, [[Ivanovo janubiy aeroporti|Ivanovo]], {{Flagicon|Russia}}Novokuznetsk, [[Perm xalqaro aeroporti|Perm]], [[Qoʻrgʻon aeroporti|Qoʻrgʻon]], [[Kurumoch xalqaro aeroporti|Samara]], [[Siktivkar aeroporti|Siktivkar]], [[Roshchino xalqaro aeroporti|Tyumen]], [[Ufa xalqaro aeroporti|Ufa]]&lt;br&gt;'''Mavsumiy:''' {{Flagicon|Russia}}Kirov, [[Orsk aeroporti|Orsk]]&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Калинина |first1=Марина |title=В апреле из Орска начнет летать прямой самолет в Сочи |url=https://www.ural56.ru/news/739105/ |access-date=13 February 2025 |publisher=Урал56.Ру |date=13 February 2025 |language=en |archive-date=2025-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112111351/https://www.ural56.ru/news/739105/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;, [[Volgograd xalqaro aeroporti|Volgograd]]&lt;ref&gt;{{cite news |title=Волгоградцы смогут напрямую летать в Сочи |url=https://novostivolgograda.ru/news/2025-02-09/volgogradtsy-smogut-napryamuyu-letat-v-sochi-5319010 |access-date=10 February 2025 |work=novostivolgograda.ru |publisher=Сетевое издание «НовостиВолгограда.ру» |date=9 February 2025 |language=ru}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
| [[IrAero]]| '''Mavsumiy:''' [[Antaliya aeroporti|Antaliya]], {{Flagicon|Russia}}Astraxan, {{Flagicon|Turkey}}Dalaman&lt;ref name=&quot;SochiExpansion&quot;/&gt;, [[Istanbul aeroporti|Istanbul]]&lt;ref name=&quot;SochiExpansion&quot;&gt;{{cite web |last1=Liu |first1=Jim |title=IrAero NS25 Sochi Network Expansion |url=https://www.aeroroutes.com/eng/250409-ions25aer |website=aeroroutes.com |publisher=Aeroroutes |access-date=9 April 2025}}&lt;/ref&gt;, [[Mahachqalʼa aeroporti|Mahachqalʼa]]&lt;ref name=&quot;SochiExpansion&quot;/&gt;, {{Flagicon|Russia}}Penza&lt;ref name=&quot;SochiExpansion&quot;/&gt;, [[Ufa xalqaro aeroporti|Ufa]]&lt;ref name=&quot;SochiExpansion&quot;/&gt;, [[Gʻoziposho-Alaniya aeroporti|Gʻoziposho/Alaniya]]&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Liu |first1=Jim |title=IrAero Adds Sochi – Gazipasa Service in 4Q25 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/250925-io4q25gzp |access-date=25 September 2025 |work=AeroRoutes |date=25 September 2025 |language=en-CA}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
| Ijavia, {{RUS}}| [[Ijevsk aeroporti|Ijevsk]]
&lt;!-- --&gt;
| [[Jazeera Airways]] | '''Mavsumiy:''' [[Kuvayt xalqaro aeroporti|Kuvayt]]&lt;ref&gt;{{cite news |title=Jazeera Airways opens winter gateway to Sochi |url=https://timeskuwait.com/jazeera-airways-opens-winter-gateway-to-sochi/ |access-date=20 October 2025 |work=Times Kuwait |date=14 October 2025}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
| [[NordStar]] | [[Domodedovo xalqaro aeroporti|Moskva-Domodedovo]]&lt;br /&gt;'''Mavsumiy:''' {{Flagicon|Russia}}Abakan&lt;ref name=&quot;Abakan_NS25&quot;&gt;{{cite news |title=Аэропорт Абакан переходит на весенне-летнее расписание |url=https://19rusinfo.ru/obshchestvo/89728-aeroport-abakan-perekhodit-na-vesenne-letnee-raspisanie |access-date=25 February 2025 |work=19rusinfo.ru |agency=Информационное Агентство «Хакасия» |date=25 February 2025 |language=ru-ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20260109102437/https://19rusinfo.ru/obshchestvo/89728-aeroport-abakan-perekhodit-na-vesenne-letnee-raspisanie |archive-date=2026-01-09 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
| [[Nordwind Airlines]]| {{Flagicon|Russia}}Kemerovo, [[Krasnoyarsk xalqaro aeroporti|Krasnoyarsk–Xalqaro]], [[Magnitogorsk xalqaro aeroporti|Magnitogorsk]]&lt;ref name=&quot;N4_AER_CEK_SYK&quot;&gt;{{cite news |title=Прямые рейсы в Сочи из Магнитогорска и Сыктывкара запустят в феврале |url=https://kub-inform.ru/news/2024-01-11-pryamye-reysy-v-sochi-iz-magnitogorska-i-syktyvkara-zapustyat-v-fevrale/ |access-date=11 January 2024 |work=kub-inform.ru |publisher=Кубань Информ |date=11 January 2024}}&lt;/ref&gt;, [[Sheremetyevo xalqaro aeroporti|Moskva-Sheremetyevo]], [[Begishevo aeroporti|Nijnekamsk]], [[Nijnevartovsk aeroporti|Nijnevartovsk]]&lt;ref name='N4_AER_NS25' /&gt;, [[Strigino xalqaro aeroporti|Nijniy Novgorod]], {{Flagicon|Russia}}Novokuznetsk, [[Tolmachevo aeroporti|Novosibirsk]], [[Omsk Markaziy aeroporti|Omsk]]&lt;ref name='N4_AER_NS25' /&gt;, [[Orenburg aeroporti|Orenburg]], [[Perm xalqaro aeroporti|Perm]]&lt;ref name='N4_AER_NS25' /&gt;, [[Qozon xalqaro aeroporti|Qozon]], [[Pulkovo aeroporti|Sankt-Peterburg]], [[Kurumoch xalqaro aeroporti|Samara]], [[Surgut xalqaro aeroporti|Surgut]], {{Flagicon|Russia}}Tomsk, [[Roshchino xalqaro aeroporti|Tyumen]], [[Ufa xalqaro aeroporti|Ufa]], [[Ulyanovsk Baratayevka aeroporti|Ulyanovsk–Baratayevka]]&lt;ref name='ULY-AER_24'&gt;{{cite news |last1=Кузнецова |first1=Анастасия |title=Ульяновский аэропорт опубликовал расписание прямых рейсов в Сочи |url=https://1ul.ru/city_online/obshchestvo/news/ulyanovskiy_aeroport_opublikoval_raspisanie_pryamyh_reysov_ulyanovsk__sochi/ |access-date=9 February 2024 |publisher=Первый ульяновский портал |date=9 February 2024}}&lt;/ref&gt;, [[Koltsovo xalqaro aeroporti|Yekaterinburg]], [[Cheboksari xalqaro aeroporti|Cheboksari]], [[Chelyabinsk aeroporti|Chelyabinsk]]&lt;ref name='N4_AER_NS25'&gt;{{cite news |last1=Liu |first1=Jim |title=Nordwind Airlines Expands A330 Sochi Service in NS25 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/250328-n4ns25aer |access-date=28 March 2025 |work=AeroRoutes |date=28 March 2025 |ref=N4_AER_NS25 |language=en-CA}}&lt;/ref&gt; &lt;br&gt;'''Mavsumiy:''' {{Flagicon|Russia}}Kirov&lt;ref name=&quot;Kirov-Sochi_NS25&quot; /&gt;
&lt;!-- --&gt;
| [[Pobeda (aviakompaniya)|Pobeda]] | [[Sheremetyevo xalqaro aeroporti|Moskva-Sheremetyevo]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/4681701|title=В Шереметьево празднуют &quot;Победу&quot;|newspaper=kommersant|date=8 February 2021}}&lt;/ref&gt;, [[Vnukovo xalqaro aeroporti|Moskva-Vnukovo]], {{Flagicon|Russia}}Perm, [[Qozon xalqaro aeroporti|Qozon]]&lt;ref name=&quot;DP_S19_AER-AAQ&quot;&gt;{{cite news |last1=Liu |first1=Jim |title=Pobeda schedules new routes from Adler/Sochi and Anapa in S19 |url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/284375/pobeda-schedules-new-routes-from-adlersochi-and-anapa-in-s19/ |access-date=16 May 2019 |work=Routesonline |date=16 May 2019}}&lt;/ref&gt;, [[Kurumoch xalqaro aeroporti|Samara]], {{Flagicon|Russia}}Saratov, [[Ufa xalqaro aeroporti|Ufa]], [[Koltsovo aeroporti|Yekaterinburg]], [[Chelyabinsk aeroporti|Chelyabinsk]]&lt;ref name=&quot;DP_S19_AER-AAQ&quot; /&gt; &lt;br&gt;'''Mavsumiy:''' {{Flagicon|Russia}}Kirov&lt;ref name=&quot;Kirov-Sochi_NS25&quot;&gt;{{cite news |last1=Гребенкин |first1=Валентин |title=Рейсы из Кирова в Сочи будут выполнять две авиакомпании |url=https://kirov-portal.ru/news/poslednie-novosti/rejsy-iz-kirova-v-sochi-budut-vypolnyat-dve-aviakompanii-32439/ |access-date=15 January 2025 |work=Свойкировский.рф |date=15 January 2025 |language=ru}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
| [[Red Wings Airlines]] | [[Antaliya aeroporti|Antalya]], [[Bahrayn xalqaro aeroporti|Bahrayn]]&lt;ref&gt;{{cite news |title=Red Wings Adds Bahrain Service From May 2024 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/240401-wzns24bah |access-date=2 April 2024 |work=AeroRoutes |date=2 April 2024 |language=en-CA}}&lt;/ref&gt;, [[Batumi xalqaro aeroporti|Batumi]], [[Jukovskiy xalqaro aeroporti|Moskva–Jukovskiy]]&lt;ref name=&quot;WZ_ZIA_NS24&quot;&gt;{{cite news |last1=Shatilin |first1=Ilya |title=Red Wings запускает 8 новых направлений из Жуковского — FrequentFlyers.ru |url=https://www.frequentflyers.ru/2024/06/24/zia_red/ |access-date=25 June 2024 |publisher=FrequentFlyers.ru |date=24 June 2024 |language=ru-RU}}&lt;/ref&gt;, [[Tbilisi xalqaro aeroporti|Tbilisi]], [[Ben Gurion aeroporti|Tel-Aviv]]&lt;ref name=&quot;WZ_Resume_TLV_NS25&quot;&gt;{{cite news |last1=Мошков |first1=Александр |title=Российские авиакомпании возобновляют полеты в Израиль |url=https://www.tourdom.ru/news/rossiyskie-aviakompanii-vozobnovlyayut-polety-v-izrail.html |access-date=26 June 2025 |work=Tourdom.ru |publisher=Профессиональный портал TourDom.ru — проект ООО «Служба Банко» |date=26 June 2025 |language=ru}}&lt;/ref&gt;, [[Zvartnots xalqaro aeroporti|Yerevan]] &lt;br&gt;'''Mavsumiy:''' [[Milas–Bodrum aeroporti|Bodrum]]&lt;ref name=&quot;AER_Schedule_NS25&quot; /&gt;, [[Elista aeroporti|Elista]]&lt;ref name=&quot;AER_Schedule_NS25&quot; /&gt;, [[Mahachqalʼa aeroporti|Mahachqalʼa]]&lt;ref name=&quot;AER_Schedule_NS25&quot; /&gt; [[Beslan aeroporti|Vladikavkaz]]&lt;ref name=&quot;AER_Schedule_NS25&quot; /&gt;&lt;br&gt;'''Mavsumiy charter:''' [[Phuket xalqaro aeroporti|Phuket]]&lt;ref name=&quot;AER_Schedule_NS25&quot; /&gt;
&lt;!-- --&gt;
| [[Rossiya Airlines]] | [[Antaliya aeroporti|Antaliya]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aviation24.be/airlines/aeroflot/launches-international-network-from-sochi-russia|title=Aeroflot launches international network from Sochi, Russia|date=26 March 2022}}&lt;/ref&gt;, [[Istanbul aeroporti|Istanbul]]&lt;ref name=Rossyia&gt;{{Cite web|url=https://www.aviation24.be/airlines/aeroflot/launches-international-network-from-sochi-russia/|title = Aeroflot launches international network from Sochi, Russia|date = 26 March 2022}}&lt;/ref&gt;, [[Krasnoyarsk xalqaro aeroporti|Krasnoyarsk]], [[Sheremetyevo xalqaro aeroporti|Moskva–Sheremetyevo]]&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Liu |first1=Jim |title=Aeroflot Adds Rossiya Boeing 747 Sochi Service in 4Q24 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/241203-sunw24aer |access-date=4 December 2024 |work=AeroRoutes |date=3 December 2024 |language=en-CA}}&lt;/ref&gt;, [[Perm xalqaro aeroporti|Perm]], [[Pulkovo aeroporti|Sankt-Peterburg]], [[Zvartnots xalqaro aeroporti|Yerevan]]&lt;ref name=Rossyia /&gt; &lt;br /&gt;'''Mavsumiy:''' {{Flagicon|Russia}}Tomsk&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Каршиева |first1=Яна |title=Самолеты из Томска в Сочи будут летать три раза в неделю |url=https://www.tomsk.ru/news/view/samolety-iz-tomska-v-sochi-budut-letat-tri-raza-v-nedelyu |access-date=23 April 2025 |work=www.tomsk.ru |publisher=Городской портал Томск.ру |date=28 March 2025 |language=ru}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
| [[S7 aviakompaniyasi]]&lt;ref name=S7&gt;{{cite web|title=S7 Airlines flight schedule|url=https://www.s7.ru/en/timetable/|website=www.s7.ru|publisher=S7 Airlines}}&lt;/ref&gt;| [[Irkutsk xalqaro aeroporti|Irkutsk]]&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Liu |first1=Jim |title=S7 Airlines adds Irkutsk – Adler/Sochi service in S20 |url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/286182/s7-airlines-adds-irkutsk-adlersochi-service-in-s20/ |website=Routesonline |access-date=4 September 2019}}&lt;/ref&gt;, [[Domodedovo xalqaro aeroporti|Moskva-Domodedovo]], [[Tolmachevo aeroporti|Novosibirsk]]
&lt;!-- --&gt;
| Severstal Air Company, {{RUS}}| {{Flagicon|Russia}}Petrozavodsk&lt;ref name=&quot;D2_S19&quot;&gt;{{cite news |last1=Liu |first1=Jim |title=Severstal Aircompany expands Kirovsk / Petrozavodsk network in S19 |url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/284404/severstal-aircompany-expands-kirovsk-petrozavodsk-network-in-s19/ |access-date=17 May 2019 |work=Routesonline |date=17 May 2019}}&lt;/ref&gt;, [[Cherepovets aeroporti|Cherepovets]]
&lt;!-- --&gt;
| [[Smartavia]] | '''Mavsumiy:''' {{Flagicon|Russia}}Arxangelsk, [[Murmansk aeroporti|Murmansk]], [[Omsk Markaziy aeroporti|Omsk]]&lt;ref name=&quot;routesonline.com&quot;/&gt;, [[Orenburg aeroporti|Orenburg]]&lt;ref name=&quot;AER_Schedule_NS25&quot; /&gt;, [[Pulkovo aeroporti|Sankt- Peterburg]]&lt;ref name=&quot;AER_Schedule_NS25&quot; /&gt;, [[Siktivkar aeroporti|Siktivkar]], [[Ufa xalqaro aeroporti|Ufa]], [[Koltsovo aeroporti|Yekaterinburg]]&lt;ref name=&quot;AER_Schedule_NS25&quot; /&gt;, [[Chelyabinsk aeroporti|Chelyabinsk]]&lt;ref name=&quot;routesonline.com&quot;&gt;{{cite news|last1=Liu|first1=Jim|title=Nordavia adds seasonal Sochi – Belgorod service in S17|url=http://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/272237/nordavia-adds-seasonal-sochi-belgorod-service-in-s17/|access-date=7 April 2017|work=Routesonline|date=7 April 2017}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
| [[Ural Airlines]]| [[Dushanbe xalqaro aeroporti|Dushanbe]], [[Istanbul aeroporti|Istanbul]]&lt;ref&gt;{{cite news |title=&quot;Уральские авиалинии&quot; открывают полеты из Сочи в Стамбул |url=https://kub-inform.ru/news/2024-03-12-uralskie-avialinii-otkryvayut-polety-iz-sochi-v-stambul/ |access-date=12 March 2024 |work=Кубань-Информ |date=12 March 2024 |language=ru}}&lt;/ref&gt;, [[Domodedovo xalqaro aeroporti|Moskva-Domodedovo]], [[Perm xalqaro aeroporti|Perm]], [[Kurumoch xalqaro aeroporti|Samara]]&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;{{cite news|title=Изменения маршрутных сетей за 3–16 апреля|url=http://www.ato.ru/blogs/blog-proekta/izmeneniya-marshrutnyh-setey-za-3-16-aprelya|access-date=16 April 2015|website=ato.ru|date=16 April 2015}}&lt;/ref&gt;, [[Toshkent xalqaro aeroporti|Toshkent]]&lt;ref name=&quot;AER_U6_Asia_24&quot;&gt;{{cite news |title=Аэропорт Сочи расширяет международную программу |url=https://www.23rus.org/news/society/49056.html |access-date=7 March 2024 |work=НИА-Кубань |date=7 March 2024}}&lt;/ref&gt;, [[Koltsovo aeroporti|Yekaterinburg]], [[Zvartnots xalqaro aeroporti|Yerevan]]&lt;ref&gt;{{cite news |title=&quot;Уральские авиалинии&quot; возобновят рейсы из Сочи в Ереван |url=https://kuban.rbc.ru/krasnodar/freenews/659f92f99a79475dbecfddd8 |access-date=11 January 2024 |work=РБК |date=11 January 2024 |language=ru}}&lt;/ref&gt;, [[Oʻsh aeroporti|Oʻsh]]&lt;ref&gt;{{cite web |title=Новости компании: &quot;Уральские авиалинии&quot; открывают новый рейс Сочи-Ош – авиакомпания &quot;Уральские авиалинии&quot; {{!}} &quot;Уральские авиалинии&quot; |url=https://www.uralairlines.ru/good-info/news-and-press-releases/uralskie-avialinii-otkryvayut-novyy-reys-sochi-osh/ |website=www.uralairlines.ru |publisher=Ural Airlines |access-date=1 November 2018 |archive-date=22 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221122210901/https://www.uralairlines.ru/good-info/news-and-press-releases/uralskie-avialinii-otkryvayut-novyy-reys-sochi-osh/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;, [[Chelyabinsk aeroporti|Chelyabinsk]] &lt;br&gt;'''Mavsumiy:''' [[Al-Maktum xalqaro aeroporti|Dubay–Al-Maktum]]&lt;ref name=U6_DWC_NW25&gt;{{cite news |last1=Топоркова |first1=Злата |title=«Уральские авиалинии» возобновляют прямые рейсы в Дубай |url=https://momenty.org/city/30100 |access-date=1 September 2025 |work=momenty.org |publisher=Моменты |date=1 September 2025 |language=ru }}{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;, {{Flagicon|Russia}}Kemerovo&lt;ref&gt;{{cite news |title=Из Кемерово возобновятся авиарейсы в Сочи |url=https://kuzzbas.ru/news/society/75267.html |access-date=18 March 2025 |work=kuzzbas.ru |agency=Информационного агентства НИА «Федерация» |date=18 March 2025 |language=ru-ru}}&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;'''Mavsumiy charter:''' [[Hurgada xalqaro aeroporti|Hurgada]]&lt;ref name=&quot;U6_Egypt_NW24&quot;&gt;{{cite news |last1=Liu |first1=Jim |title=Ural Airlines Expands Hurghada / Sharm el Sheikh Charters in 4Q24 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/241031-u64q24eg |access-date=1 November 2024 |work=AeroRoutes |date=31 October 2024 |language=en-CA}}&lt;/ref&gt;, [[Sharm ash-Shayx xalqaro aeroporti|Sharm ash-Shayx]]&lt;ref name=&quot;U6_Egypt_NW24&quot; /&gt;
&lt;!-- --&gt;
| [[Utair]]| [[Vnukovo xalqaro aeroporti|Moskva-Vnukovo]], [[Surgut xalqaro aeroporti|Surgut]], [[Roshchino xalqaro aeroporti|Tyumen]] &lt;br&gt; '''Mavsumiy:''' [[Nijnevartovsk aeroporti|Nijnevartovsk]]&lt;ref name=&quot;UT_AER_NS25&quot; /&gt; [[Ufa xalqaro aeroporti|Ufa]]&lt;ref name=&quot;UT_AER_NS25&quot; /&gt;, [[Xanti-Mansiysk aeroporti]]&lt;ref name=&quot;UT_AER_NS25&quot;&gt;{{cite news |title=Авиакомпания «ЮТэйр» летом запустит полеты из Ханты-Мансийска в Сочи |url=https://mag.russpass.ru/rubric/napravlenija/aviakompaniya-yutejr-letom-zapustit-polety-iz-hanty-mansijska-v-sochi |access-date=5 February 2025 |publisher=RUSSPASS |date=23 January 2025}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
| [[Oʻzbekiston havo yoʻllari]]| [[Namangan xalqaro aeroporti|Namangan]]&lt;ref name=&quot;AER_U6_Asia_24&quot; /&gt;, [[Toshkent xalqaro aeroporti|Toshkent]]&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Liu |first1=Jim |title=Uzbekistan Airways Sochi Frequency Changes From mid-July 2025 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/250627-hyjul25aer |access-date=27 June 2025 |work=AeroRoutes |date=27 June 2025 |language=en-CA}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
| Yamal Airlines, {{RUS}}| [[Domodedovo xalqaro aeroporti|Moskva-Domodedovo]], [[Roshchino xalqaro aeroporti|Tyumen]]&lt;br&gt;'''Mavsumiy:''' [[Nadim aeroporti|Nadim]]&lt;ref name=&quot;Yamal_NS25&quot; /&gt;, [[Yangi Urengoy aeroporti|Noviy Urengoy]]&lt;ref name=&quot;Yamal_NS25&quot; /&gt;, [[Noyabrsk aeroporti|Noyabrsk]]&lt;ref name=&quot;Yamal_NS25&quot; /&gt;, [[Salexard aeroporti|Salexard]]&lt;ref name=&quot;Yamal_NS25&quot;&gt;{{cite web |title=Открываем продажу на весенне-летнее расписание 2025 года |url=https://yamalaero.ru/about/news/the-new-air-season-summer-2025-is-open/ |publisher=Авиакомпания «Ямал» |access-date=14 February 2025 }}{{Oʻlikhavola|date=yanvar 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
| [[Yakutiya (aviakompaniya)|Yakutia Airlines]] |[[Vnukovo xalqaro aeroporti|Moskva–Vnukovo]]&lt;ref name=&quot;AER_Schedule_NS25&quot; /&gt;&lt;br&gt;'''Mavsumiy:''' [[Omsk Markaziy aeroporti|Omsk]]&lt;ref name=&quot;AER_Schedule_NS25&quot; /&gt;
&lt;!-- --&gt;
}}

== Faoliyat koʻrsatkichlari ==
2020-yilda 8 oy ichida 1300 tonna yuk tashilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.ato.ru/content/uvelichenie-passazhiropotoka-na-35-zafiksiroval-aeroport-sochi-v-avguste |sarlavha=Увеличение пассажиропотока на 35% зафиксировал аэропорт Сочи в августе {{!}} Aviatransportnoe obozrenie&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt; |qaralgan sana=2022-01-23 |arxivsana=2022-01-23 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220123141615/http://www.ato.ru/content/uvelichenie-passazhiropotoka-na-35-zafiksiroval-aeroport-sochi-v-avguste}}&lt;/ref&gt;.

Butun faoliyat davri mobaynida 60 milliondan ortiq yoʻlovchi aeroportdan oʻz manzillariga uchib ketgan.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+1946-2021 yillarda yoʻlovchi tashish, million yoʻlovchi&lt;ref&gt;Artyuxov S. A. Ocherki po istorii Sochi. 1918—1990 gg.- Sochi, 2006.- S.86&lt;/ref&gt;
! 1946
! 1957
! 1961
! 1965
! 1988
! 1990
! 2005
! 2006
! 2007
! 2008
! 2009
|-
| 0,017
| {{Oʻsish}}0,035
| {{Oʻsish}} 0,469
| {{Oʻsish}} 1566
| {{Oʻsish}} 4.4&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.aviaport.ru/digest/2016/12/01/401485.html |sarlavha=Международный аэропорт Сочи впервые в своей истории обслужил пятимиллионного пассажира с начала года / АвиаПорт. Дайджест&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt; |qaralgan sana=2016-12-01 |arxivsana=2016-12-01 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20161201212142/http://www.aviaport.ru/digest/2016/12/01/401485.html}}&lt;/ref&gt;
| {{Oʻsish}} 2,279
| {{Loss}} 1,223
| {{Oʻsish}} 1,346
| {{Oʻsish}} 1,6
| {{Loss}} 1,5
| {{Loss}} 1,4
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
!2010
! 2011
! 2012
! 2013 &lt;ref name=&quot;aex.ru&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.aex.ru/news/2014/1/27/116070/ |sarlavha=Аэропорты &quot;Базэл Аэро&quot; обслужили в 2013 году более 6,2 млн пассажиров |ish=www.aex.ru |qaralgan sana=2021-06-27 |arxivsana=2022-03-31 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220331191458/https://www.aex.ru/news/2014/1/27/116070/}}&lt;/ref&gt;
! 2014 &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://tass.ru/ekonomika/1708290 |sarlavha=Олимпиада увеличила пассажиропоток Сочи в 2014 году на 28% |ish=ТАСС |qaralgan sana=2021-06-27 |arxivsana=2021-06-27 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210627100224/https://tass.ru/ekonomika/1708290}}&lt;/ref&gt;
! 2015 &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |til=ru |url=http://basel.aero/press-center/news/aeroporty-bazel-aero-obsluzhili-v-2015-godu-bolee-8-6-mln-chelovek-/ |sarlavha=Аэропорты «Базэл Аэро» обслужили в 2015 году более 8,6 млн человек |muallif= |ish= |sana= |nashriyot= |qaralgan sana=2016-01-21 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160126212136/http://basel.aero/press-center/news/aeroporty-bazel-aero-obsluzhili-v-2015-godu-bolee-8-6-mln-chelovek-/# |arxivsana=2016-01-26}}&lt;/ref&gt;
! 2016 &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://tass.ru/transport/3957623 |sarlavha=Аэропорт Сочи в 2016 году установил рекорд, приняв более 5,2 млн пассажиров |ish=ТАСС |qaralgan sana=2021-06-27 |arxivsana=2021-06-27 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210627100227/https://tass.ru/transport/3957623}}&lt;/ref&gt;
! 2017 &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |til=ru |url=http://basel.aero/press-center/news/aeroporty-bazel-aero-obsluzhili-bolee-10-8-mln-passazhirov-v-2017-godu/ |sarlavha=Аэропорты «Базэл Аэро» обслужили более 10,8 млн пассажиров в 2017 году |nashriyot=Базэл Аэро |qaralgan sana=2018-01-18 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180118181433/http://basel.aero/press-center/news/aeroporty-bazel-aero-obsluzhili-bolee-10-8-mln-passazhirov-v-2017-godu/# |arxivsana=2018-01-18}}&lt;/ref&gt;
! 2018 &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |til=ru |url=http://aer.aero/press-center/news/mezhdunarodnyy-aeroport-sochi-obsluzhil-bolee-6-3-mln-passazhirov-v-2018-godu/ |sarlavha=Международный аэропорт Сочи обслужил более 6,3 мл пассажиров в 2018 году |qaralgan sana=2019-03-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190329210459/http://aer.aero/press-center/news/mezhdunarodnyy-aeroport-sochi-obsluzhil-bolee-6-3-mln-passazhirov-v-2018-godu/ |arxivsana=2019-03-29}}&lt;/ref&gt;
! 2019 &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |til=ru |url=https://aer.aero/airport/press/news/mezhdunarodnyy-aeroport-sochi-obsluzhil-okolo-6-8-mln-passazhirov-v-2019-godu-/ |sarlavha=Международный аэропорт Сочи обслужил около 6,8 млн пассажиров в 2019 году |nashriyot=aer.aero |qaralgan sana=2020-01-17 |arxivsana=2020-01-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200126172921/http://aer.aero/airport/press/news/mezhdunarodnyy-aeroport-sochi-obsluzhil-okolo-6-8-mln-passazhirov-v-2019-godu-/}}&lt;/ref&gt;
! 2020 &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://favt.gov.ru/dejatelnost-ajeroporty-i-ajerodromy-osnovnie-proizvodstvennie-pokazateli-aeroportov-obyom-perevoz/ |sarlavha=Объемы перевозок через аэропорты России за январь-декабрь 2020 года. Росавиация |qaralgan sana=2021-02-26 |arxivsana=2022-02-04 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220204173743/https://favt.gov.ru/dejatelnost-ajeroporty-i-ajerodromy-osnovnie-proizvodstvennie-pokazateli-aeroportov-obyom-perevoz/}}&lt;/ref&gt;
! 2021
! 2022
|-
| {{Oʻsish}} 2,0
| {{Oʻsish}} 2,1
| {{Oʻsish}} 2,120
| {{Oʻsish}} 2,428
| {{Oʻsish}} 3,1
| {{Oʻsish}} 4,1
| {{Oʻsish}} 5,263
| {{Oʻsish}} 5,692
| {{Oʻsish}} 6,335
| {{Oʻsish}} 6,772
| {{Loss}} 6,505
| {{Oʻsish}} 11,077
| {{Oʻsish}} 13,700
|}
[[Fayl:Туполев_Ту-134_62350,_Сочи_-_Адлер_RP24670.jpg|thumb| [[Utair]] aviakompaniyasining Tu-134A-3 samolyotlari Sochidan uchadi]]

== Transport aloqasi ==
[[Fayl:Airport_Sochi_railway_station.jpg|thumb| Sochi aeroporti temir yoʻl terminali platformasi]]
2013-yil 20-aprelda Sochi xalqaro aeroporti terminali shahar avtobuslarini qabul qila boshladi. Maksimal qulaylik uchun jamoat transportiga kirish yoʻlovchilarni tushirish uchun aeroport majmuasining ikkinchi qavati darajasida joylashgan rampa boʻylab taʼminlanadi: rampadan ular zinapoyalar, liftlar va eskalatorlarni chetlab oʻtib, toʻgʻridan-toʻgʻri aeroportning kutish zaliga va roʻyxatdan oʻtish joylariga kirishlari mumkin. 105-sonli uchta tranzit yoʻnalishi mavjud (Sochi avtovokzali — Rosa Xutor togʻ-changʻi kurorti soat 5.20 dan 23.15 gacha va uning tezlashtirilgan versiyasi 105-c, Xosta va Kudepstada toʻxtamasdan, 6 dan 23.35 soatgacha, ikkala variant ham harakatlanish oraligʻini 13 dan 25 minutgacha (13 dan 25 minutgacha) beradi (La35), bor&quot;) — „Rosa-Xutor“ TChK, soat 7 dan 23.35 gacha, interval — 30 minut).

Yoʻlovchilar va aeroportga boshqa tashrif buyuruvchilarni chiqish terminalining birinchi qavatida joylashgan terminalning kirish qismida amalga oshiriladi. Jamoat transporti bekatlari uchib kelish va yuklarni qabul qilish zallariga yaqin joylashgan.

Sochi aeroporti platformasi va yoʻl oʻtkazgichning qurilishi 2009-yilda boshlangan va 2012-yil 15-fevralda Aeroekspress elektr poezdlari (2013-yil 1-maydan — Lastochka elektr poezdlari) ushbu liniyada aeroportdan Adler, Xosta va Matsesta orqali Sochiga kuniga 4 marta (aeroportdan 3 soatgacha) qatnovni amalga oshiradi&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;&gt;{{Veb manbasi |til=ru |url=https://skzd.rzd.ru/ru/page/40045?status_code=404&amp;rid=3a049a81-3aa8-4a3a-a402-04605d2ee8dd |sarlavha=Северо-Кавказская железная дорога {{!}} Severo-Kavkazskaya JD |ish=skzd.rzd.ru |qaralgan sana=2021-06-27 |arxivsana=2021-06-27 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210627100224/https://skzd.rzd.ru/ru/page/40045?status_code=404&amp;rid=3a049a81-3aa8-4a3a-a402-04605d2ee8dd}}&lt;/ref&gt;. Sayohat vaqti taxminan 45 daqiqa, maksimal tezligi 160 km/soat, yoʻl haqi 200 dan 350 rublgacha&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |til=ru |url=http://www.aeroexpress.ru/ru/regions/sochi/schedule.html# |sarlavha=Стоимость проезда на поездах «Аэроэкспресс» в аэропорт Сочи |qaralgan sana=2013-06-27 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130729062347/http://www.aeroexpress.ru/ru/regions/sochi/schedule.html# |arxivsana=2013-07-29}}&lt;/ref&gt;.

2014-yil 20-dekabrdan 2015-yil 30-iyungacha „Rossiya temir yoʻllari“ OAJ qarori bilan Sochi aeroporti bekatidan shahar atrofidagi elektr poyezdlarining harakati toʻxtatildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |til=ru |url=http://basel.aero/sochi/passengers/transport/ |sarlavha=Какой транспорт ходит до аэропорта Сочи? Смотреть маршрут на карте и расписание |qaralgan sana=2015-01-30 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20150120153405/http://basel.aero/sochi/passengers/transport/ |arxivsana=2015-01-20}}&lt;/ref&gt;.

2015-yil 30-iyundan boshlab Sochi aeroporti bekatidan shahar atrofidagi elektr poyezdlarining harakati tiklandi. Shahar atrofidagi hudud uchun yoʻl haqi 17 rublni tashkil qiladi. Shunday qilib, Sochi bekatidan aeroportgacha yoʻl haqi 51 rublni tashkil qiladi&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;/&gt;.

== Mulkchilik shakli va ustav kapitali ==

=== Xususiylashtirilishi ===
[[Rossiya prezidenti|Rossiya prezidentining]] 2006-yil 3-maydagi 456-sonli farmoni bilan Sochi aeroporti 2004-yil 4-avgustdagi farmoni bilan ilgari 1009-sonli farmon bilan tasdiqlangan strategik korxonalar roʻyxatidan chiqarildi.

Rossiyaning Moliyaviy bozorlar federal xizmati (MBFX) 2006-yil 29-avgustdagi yigʻilishda „Sochi xalqaro aeroporti“ OAJning umumiy qiymati 1 milliard 142 million 35 ming 400 rubl boʻlgan oddiy roʻyxatga olingan hujjatsiz aksiyalarini chiqarish natijalari toʻgʻrisidagi hisobot roʻyxatga oldi. Emissiya qilish Rossiya Federatsiyasi tomonidan xususiylashtirish jarayonida davlat korxonasini OAJga aylantirish jarayonida aksiyadorlik jamiyatining aksiyalarini sotib olish yoʻli bilan amalga oshirildi.

Emissiya qimmatli qogʻozlari soni 11 million 420 ming 354 dona, har bir aksiyaning nominal qiymati 100 rubl. Emissiya 1-01-55219-E davlat roʻyxatidan oʻtish raqamini oldi.

Uchish-qoʻnish yoʻlagi xususiylashtiriladigan mulk emas va aeroportdan ijaraga olingan.

Rossiya hukumatining 16-sentyabrdagi N1301-r sonli buyrugʻi bilan 2006-yil uchun federal mulkni xususiylashtirish dasturiga „Sochi xalqaro aeroporti“ AJning 100% aksiyalarini kiritdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.airport.sochi.ru/a1_1.htm?allnews |sarlavha=ОАО «Международный аэропорт Сочи», Новости |qaralgan sana=2007-07-10 |arxivsana=2017-10-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20171026001928/http://www.airport.sochi.ru/a1_1.htm?allnews}}&lt;/ref&gt;. 2006-yil 20-noyabrda Rossiya Federal mulk jamgʻarmasi Sochi xalqaro aeroportining 100% aksiyalarini sotish boʻyicha kim oshdi savdosini oʻtkazdi. Kim oshdi savdosi gʻolibi BaseEl (Basic Element, 2001-yilgacha — Sibir alyuminiy guruhi) ga affillangan „Strategiya-Yug“ ([[ruscha]]:Strategiya-Yug) MChJ boʻldi, u 5 milliard 503 million 665 ming rubl toʻladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |til=ru |url=https://ria.ru/20061120/55814561.html |sarlavha=Аэропорт Сочи продан с аукциона |ish=РИА Новости |sana=2006-11-20 |qaralgan sana=2021-06-27 |arxivsana=2021-05-18 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210518112148/https://ria.ru/20061120/55814561.html}}&lt;/ref&gt;. Sochidagi aeroport Rossiya-Osiyo investitsiya kompaniyasi (RAInKO, haqiqiy egasi [[Oleg Deripaska]]) uchun Rossiya janubidagi toʻrtinchi aeroport boʻldi. Bu vaqtga kelib kompaniya „Janub aeroportlari“ xoldingi orqali uchta aeroportni boshqarar edi — [[Krasnodar]] (Pashkovskiy aeroporti), [[Anapa]] shahri va oʻsha paytda Gelendjikda qurilayotgan aeroportlar&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |til=ru |url=https://ria.ru/20061120/55817400.html |sarlavha=Аэропорт Сочи станет четвертым на юге РФ для инвесткомпании Дерипаски |ish=РИА Новости |sana=20061120T1612 |qaralgan sana=2021-06-27 |arxivsana=2021-05-18 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210518112150/https://ria.ru/20061120/55817400.html}}&lt;/ref&gt;. 2007-yil iyul oyida Bazel Sochi aeroportining yoqilgʻi quyish majmuasining 65% ga ega boʻlgan Sochi-avia-invest YAJni 10 million dollarga sotib oldi.

=== Egalari ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;2&quot; |Egalik muddati
! Tranzaksiya summasi
! Egasi
! Benefisiar egasi
|-
| 1992
| 2006
| [[Davlat mulki|federal mulkka]] oʻtkazish
| colspan=&quot;2&quot; | [[Rossiya|Rossiya Federatsiyasi]]
|-
| 2006
| 2011
| ₽ 5,5 milliard ''&lt;small&gt;(xususiylashtirishdan keyin [[Auksion|kim oshdi savdosi]])&lt;/small&gt;''
| Basic Element &lt;small&gt;(100% aksiya)&lt;/small&gt;
| [[Oleg Deripaska|Deripaska Oleg Vladimirovich]]
|-
| 2011
| 2021
| [[ofshor]] shirkatlarga oʻtkazish
| Basic Element &lt;small&gt;(100% aksiya)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;''Transport AMD — 2 Limited, [[Kipr Respublikasi]]''
| [[Oleg Deripaska|Deripaska Oleg Vladimirovich]] &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |til=ru |url=https://www.kiprinform.com/cyprus_news/oleg-deripaska-sobiraet-ayeroporty/ |sarlavha=Олег Дерипаска &quot;собирает&quot; аэропорты на Кипре {{!}} Kipr inform |nashriyot=www.kiprinform.com |qaralgan sana=2020-04-19 |arxivsana=2020-10-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20201026032415/https://www.kiprinform.com/cyprus_news/oleg-deripaska-sobiraet-ayeroporty/}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2021
| Hozirga qadar
| Tamd-2 Limited 2021*yil 12-avgustda Kaliningrad viloyati Federal soliq boshqarmasi tomonidan roʻyxatga olingan
Kaliningrad shahri, Oktyabrskaya koʻchasi, 8-uy, 313-ofis
| „TAMD-2 LIMITED“ XAJ
|
|}

== Qiziqarli faktlar ==

* 2010-yil dekabr oyida [[Yangi Zelandiya]] Sochi aeroporti binosining miniatyurasi tasvirlangan 1 dollarlik tanga chiqardi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://english.ruvr.ru/2010/12/23/37536788.html |sarlavha=New Zealand mints Sochi Olympics coin |muallif= |ish=sputniknews.com |sana=2010-12-23 |nashriyot=The Voice Of Russia |til=en |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160410175621/http://sputniknews.com/voiceofrussia/2010/12/23/37536788.html |arxivsana=2021-06-06}}&lt;/ref&gt;.
* 2016-yil iyun oyida Sochi aeroporti yangi rekord oʻrnatdi: havo bandargohida kunlik yoʻlovchi tashish 24,8 ming kishini tashkil etdi, bu avvalgi rekorddan 300 kishiga koʻpdir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://tass.ru/ekonomika/3384444 |sarlavha=Аэропорт Сочи установил рекорд по ежесуточному приему пассажиров |ish=ТАСС |qaralgan sana=2021-06-27 |arxivsana=2021-06-27 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210627100222/https://tass.ru/ekonomika/3384444}}&lt;/ref&gt;.

== Baxtsiz hodisalar va falokatlar ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Sana,
&lt;small&gt;mahalliy vaqt&lt;/small&gt;
! Samolyot
! Aviakompaniya
! &lt;small&gt;Qurbonlar soni / bortdagi odamlar soni&lt;/small&gt; ''({{Abbr|П|пассажиры|Пассажир}} + {{Abbr|Э|экипаж|Экипаж}})''
! Tavsif
|-
|&lt;center&gt; 1962-yil 28-iyul&lt;br /&gt;15:41&lt;/center&gt;
|&lt;center&gt; An-10A
SSSR-11186
&lt;/center&gt;
|Aeroflot&lt;br /&gt;''[[Lvov aviakompaniyasi|88 havo transporti otryadi]]''
|&lt;center&gt; 81 / 74+7&lt;/center&gt;
| 415-sonli Lvov-Simferopol-Sochi reysini amalga oshirayotgan samolyot Gagra tumanidagi Orexovo (Arasaxu) qishlogʻi yaqinidagi uchish-qoʻnish yoʻlagiga yigirma kilometr masofada qoʻnish chogʻida togʻga qulab tushdi.
Baxtsiz hodisa aviadispetcher tomonidan hech qanday cheklovlarsiz xavfsiz balandlikdan pastga tushishga ruxsat berish paytida vektorlash jarayonida xatolik tufayli sodir boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.airdisaster.ru/database.php?id=162 |sarlavha=Катастрофа Ан-10А Украинского управления ГВФ близ а/п Адлер (борт CCCP-11186), 28 июля 1962 года. // AirDisaster.ru - авиационные происшествия, инциденты и авиакатастрофы в СССР и России - факты, история, статистика |muallif= |ish= |sana= |nashriyot=www.airdisaster.ru |til=ru |qaralgan sana=2020-04-19 |arxivsana=2013-01-22 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130122061916/http://airdisaster.ru/database.php?id=162}}&lt;/ref&gt;.
|-
|&lt;center&gt; 1972-yil 1-oktyabr&lt;br /&gt;19:40&lt;/center&gt;
|&lt;center&gt; IL-18V
SSSR-75507
&lt;/center&gt;
|Aeroflot
''Vnukovo birlashgan aviatsiya eskadroni''
|&lt;center&gt; 109 / 101+8&lt;/center&gt;
| Moskvaga uchayotgan samolyot soatiga 300 km tezlikda suvga qulab tushdi va Mzimta daryosining ogʻzida 600 metr chuqurlikka choʻkdi (halokat joyidan qirgʻoq chizigʻigacha boʻlgan masofa taxminan 2 km). Falokatning ehtimoliy sabablari: yonilgʻi tizimining, dvigatellarning ishdan chiqishi yoki uchuvchining yurak xuruji&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.airdisaster.ru/database.php?id=32 |sarlavha=Катастрофа Ил-18В Московского ТУ ГА в районе а/п Сочи (Адлер) (борт CCCP-75507), 01 октября 1972 года. // AirDisaster.ru - авиационные происшествия, инциденты и авиакатастрофы в СССР и России - факты, история, статистика |ish=www.airdisaster.ru |qaralgan sana=2021-06-27 |arxivsana=2013-01-22 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130122071908/http://airdisaster.ru/database.php?id=32}}&lt;/ref&gt;.
|-
|&lt;center&gt; 2006-yil 3-may&lt;br /&gt;02:13&lt;/center&gt;
|&lt;center&gt; [[Airbus A320|Airbus A320-100]]
EK-32009
&lt;/center&gt;
|Armavia
|&lt;center&gt; 113 / 105+8&lt;/center&gt;
| Ekipajning xatosi tufayli [[Zvartnots xalqaro aeroporti|Yerevandan]] uchib kelgan samolyot halokatga uchradi&lt;ref name=&quot;mak_results&quot;&gt;{{Veb manbasi |til=ru |url=http://www.mak.ru/russian/investigations/2006/a320.html |sarlavha=«Межгосударственный авиационный комитет», «Отчет о расследовании авиапроисшествия с самолетом Airbus A320 EK-32009 авиакомпании Армавиа, 03.05.2006» |qaralgan sana=2009-03-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110720092612/http://www.mak.ru/russian/investigations/2006/a320.html |arxivsana=2011-07-20}}&lt;/ref&gt;.
|-
|&lt;center&gt; 2016-yil 25-dekabr&lt;br /&gt;05:27&lt;/center&gt;
|&lt;center&gt; Tu-154B-2
[[c:Category:RA-85572 (aircraft)|RA-85572]]
&lt;/center&gt;
|{{Flagicon|Россия|МО}} Rossiya Mudofaa vazirligi
''223-parvoz otryadi''
|&lt;center&gt; 92 / 84+8&lt;/center&gt;
|[[Fayl:RA-85572_crash_site_sketch.jpg|right|frameless|145x145px]] Samolyot havoga koʻtarilganidan 1 daqiqa 10 soniya oʻtgach, [[Qora dengiz|Qora dengizga]] qulagan va butunlay qulagan.
Samolyot Moskva (Chkalovskiy) — Sochi — Latakiya (Xmeymim) reysini amalga oshirdi.

Tergov materiallari tasniflanadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |til=ru |url=https://ria.ru/20171225/1511542628.html |sarlavha=Тайна борта Минобороны. Крушение Ту-154 над Черным морем остается загадкой |ish=РИА Новости |sana=20171225T0800 |qaralgan sana=2021-06-27 |arxivsana=2021-06-27 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210627100826/https://ria.ru/20171225/1511542628.html}}&lt;/ref&gt;.
|-
|&lt;center&gt; 2018-yil 1-sentyabr&lt;br /&gt;02:58&lt;/center&gt;
|&lt;center&gt; [[Boeing 737|Boeing 737-800]]
[[c:Category:VQ-BJI (aircraft)|VQ-BJI]]
&lt;/center&gt;
|{{Flagicon|Россия}}[[Utair]]
|&lt;center&gt; 0 / 164+6&lt;/center&gt;
|[[Fayl:UTair_579_wreckage.png|right|frameless|145x145px]] [[Vnukovo xalqaro aeroporti|Moskvadan]] kelgan samolyot qoʻngach, uchish-qoʻnish yoʻlagidan chiqib ketib, panjara bilan toʻqnashib ketgan va yonib ketgan.
Hodisa oqibatida 18 kishi jarohatlandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |til=ru-RU |url=https://aviado.ru/news/v-sochi-boeing-737-800-aviakompanii-yutejr-vykatilsya-za-predely-vpp-i-zagorelsya/ |sarlavha=В Сочи Boeing 737-800 авиакомпании ЮТэйр выкатился за пределы ВПП и загорелся |ish=AVIADO.RU |qaralgan sana=2021-06-27 |arxivsana=2020-12-02 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20201202040359/https://aviado.ru/news/v-sochi-boeing-737-800-aviakompanii-yutejr-vykatilsya-za-predely-vpp-i-zagorelsya/}}&lt;/ref&gt;. Yoʻlovchilar va ekipaj aʼzolaridan hech biri halok boʻlmadi. Keyinchalik, evakuatsiyaga yordam bergan aeroportning kompleks smena boshligʻi yurak xurujidan vafot etdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://ria.ru/incidents/20180901/1527641725.html%7Ctitle=%D0%90%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F |sarlavha=Авария Boeing 737 в Сочи |ish=РИА Новости}}&lt;/ref&gt;.
|}
'''Samolyot bilan bogʻliq boʻlmagan hodisalar'''

* 2015-yilning 25-iyunida Sochining Adler va Xostinskiy tumanlarida sodir boʻlgan yirik suv toshqini vaqtida aeroport majmuasining birinchi qavati va uchish-qoʻnish yoʻlagi suv ostida qoldi.

== Manbalar ==
{{Manbalar|2}}

== Havolalar == 
{{Commons category-inline}}
*[http://aer.aero/en/ Official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210728182355/https://aer.aero/en/ |date=2021-07-28 }}
*[https://web.archive.org/web/20070927001552/http://aero.autotp.ru/cgi-bin/db.cgi?db=nav&amp;uid=default&amp;view_records=1&amp;ID=156&amp;ww=on Sochi Airport at the Russian Airports Database]
*[http://www.tutiempo.net/en/Climate/Adler/371710.htm Historical Weather Records for Adler] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140427102851/http://www.tutiempo.net/en/Climate/Adler/371710.htm |date=2014-04-27 }}

{{Rossiya aeroportlari}}
{{authority control}}

[[Turkum:Krasnodar oʻlkasi aeroportlari]]
[[Turkum:Sochi]]
[[Turkum:Sovet Ittifoqida qurilgan aeroportlar]]</text>
      <sha1>bc6gak91llcpl8xo5qdik3j5z38ez6n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sergey Kudryashov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>960731</id>
    <revision>
      <id>6328127</id>
      <parentid>5762159</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T12:49:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328127</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2550" sha1="95b86rm87171yo5e6f7nakydlure9z3" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Sergey Kudryashov
 | tavallud_sana      = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|1981|4|22}}
 | toʻliqism          = Sergey Nikolaevich Kudryashov
 | tavallud_joyi      = {{tavalludJoyi|Moskva}}
 | boʻyi              = 187 sm
 | pozitsiya          = [[Himoyachi (futbol)|Himoyachi]]
 | klublar1           = Lokomativ-Kazanka
 | klublar2           = Mosenergo
 | klublar3           = Spartak (Luxovisa)
 | klublar4           = Oka
 | klublar5           = Shoʻrtan
 | klublar6           = Nara
 | klublar7           = Oka
 | yillar1            = 1999
 | yillar2            = 2002-2003
 | yillar3            = 2004
 | yillar4            = 2005
 | yillar5            = 2005
 | yillar6            = 2006
 | yillar7            = 2008
 | gollar1            = 0
 | gollar2            = 1
 | gollar3            = 2
 | gollar4            = LFL
 | gollar5            = 0
 | gollar6            = 1
 | gollar7            = LFL
 | isht1              = 17
 | isht2              = 41
 | isht3              = 30
 | isht5              = 4
 | isht6              = 12
}}

'''Sergey Nikolaevich Kudryashov''' (1981-yil 22-aprel, Moskva) — [[Rossiya|rossiyalik]] [[Futbol|futbolchi]], [[Himoyachi (futbol)|himoyachi]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.teams.by/sergey-kudryashov/player-49152/?ysclid=lkw9i4vcqi367778115 |sarlavha=Кудряшов Сергей, Kudryashov Sergey - футболист, защитник |qaralgan sana=04.08.2023 |til=ruscha}}&lt;/ref&gt;.

[[Lokomotiv Moskva (futbol klubi)|Moskvaning &quot;Lokomotiv&quot; jamoasi]] tarbiyalanuvchisi. Ikkinchi divizionning bir qator jamoalarida oʻynagan. 2005-yili [[Shoʻrtan (futbol klubi)|“Sho‘rtan”]] safida [[Oʻzbekiston Superligasi|O‘zbekiston oliy ligasida]] to‘rtta o‘yin o‘tkazgan. Keyinchalik Rossiyaga qaytib keldi. Faoliyatini 2008-yili Rossiyaning &quot;Oka&quot; havaskorlar klubida yakunladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://footballfacts.ru/person/9166-kudryashovsergeynikolaevich?ysclid=lkw9jpy0pd850465208 |sarlavha=Кудряшов Сергей Николаевич |qaralgan sana=04.08.2023 |til=ruscha |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230804072818/https://footballfacts.ru/person/9166-kudryashovsergeynikolaevich?ysclid=lkw9jpy0pd850465208 |arxivsana=2023-08-04}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{DEFAULTSORT:Kudryashov, Sergey}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Rossiyalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Shoʻrtan klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistondagi muhojir erkak futbolchilar]]</text>
      <sha1>95b86rm87171yo5e6f7nakydlure9z3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stiks</title>
    <ns>0</ns>
    <id>963815</id>
    <revision>
      <id>6328546</id>
      <parentid>5446259</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:22:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328546</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44635" sha1="5a1f3s8xb08tzv41gfe2p74ng0w0ero" xml:space="preserve">{{ATI}}

[[Yunon mifologiyasi]]da – '''stix''' ({{IPAc-en|'|s|t|ɪ|k|s}} ; {{Lang-grc|Στύξ}} [styks]; yoqilgan. „Shuddering“&lt;ref&gt;West 2003, [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/homeric_hymns_2_demeter/2003/pb_LCL496.53.xml p. 53 n. 11].&lt;/ref&gt;) Yer osti dunyosining maʼbudasi va daryosi edi. Uning ota-onasi [[Titanlar]] Okean va Tetis edi va u Titan [[Pallant (Titan)|Pallasning]] xotini va Zelus, Nike, Kratos va Biaʼning onasi edi. Titanlarga qarshi urushda u Zevsning yonini oladi va shuning uchun uni hurmat qilish uchun Zevs xudolarning tantanali qasamyodlarini Stiks suvi bilan ichishni buyurdi&lt;ref&gt;Grimal, s.v. Styx; Tripp, s.v. Styx; Parada, s.v. Styx; Smith, [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0104%3Aalphabetic+letter%3DS%3Aentry+group%3D28%3Aentry%3Dstyx-bio-1 s.v. Styx].&lt;/ref&gt;.

== Oila ==
Odatdagi maʼlumotlarga koʻra, Stiks Okeanlarning eng kattasi, Titan Okeanining koʻplab qizlari, dunyoni oʻrab turgan buyuk daryo va uning singlisi-xotini Titaness Tetis edi&lt;ref&gt;Grimal, s.v. Styx; [[Hesiod]], ''[[Theogony]]'' [http://data.perseus.org/citations/urn:cts:greekLit:tlg0020.tlg001.perseus-eng1:337-370 361&amp;#x2013;362], [http://data.perseus.org/citations/urn:cts:greekLit:tlg0020.tlg001.perseus-eng1:767-806 775&amp;#x2013;776]; [[Bibliotheca (Pseudo-Apollodorus)|Apollodorus]], [http://data.perseus.org/citations/urn:cts:greekLit:tlg0548.tlg001.perseus-eng1:1.2.2 1.2.2]. Compare with [[Epimenides]], [https://books.google.com/books?id=j0nRE4C2WBgC&amp;pg=PA96 fr. 7 Fowler] [= ''[[FGrHist]]'' F6B = ''[[Vorsokr.]]'' 3B9], and ''[[Homeric Hymns|Homeric Hymn]]'' 2 ''to Demeter'' (which both have Styx as the daughter of Oceanus without mentioning Tethys); [[Callimachus]], ''Hymn to Zeus'' [[iarchive:callimachuslycop00calluoft/page/40/mode/2up|33&amp;#x2013;36]].&lt;/ref&gt;. Garchi, Rim mifografisi Giginusning soʻzlariga koʻra, u Nox („Tun“, [[Nyukta|Nyxning]] Rim ekvivalenti) va Erebusning (Zulmat) qizi boʻlgan boʻlsa ham&lt;ref&gt;Grimal, s.v. Styx; [[Hyginus]], ''[[Fabulae]]'' [https://topostext.org/work/206#0.2 1.2&amp;#x2013;1.5].&lt;/ref&gt;.

U Titan [[Pallant (Titan)|Pallasiga]] turmushga chiqdi va undan Zelus (Shon-sharaf, Oʻxshatish), Nike (Gʻalaba), Kratos (Kuch, Ustunlik) va Bia (Kuch, Zoʻravonlik) timsollarini tugʻdi&lt;ref&gt;Gantz, pp. 25&amp;#x2013;26; [[Hesiod]], ''[[Theogony]]'' [http://data.perseus.org/citations/urn:cts:greekLit:tlg0020.tlg001.perseus-eng1:371-403 383&amp;#x2013;385]; [[Bibliotheca (Pseudo-Apollodorus)|Apollodorus]], [http://data.perseus.org/citations/urn:cts:greekLit:tlg0548.tlg001.perseus-eng1:1.2.4 1.2.4]; Compare with [[Hyginus]], ''[[Fabulae]]'' [https://topostext.org/work/206#p.9 1.1&amp;#x2013;17.1&amp;#x2013;2], which gives the offspring of Pallas and Styx as Scylla, Force, Envy, Power, Victory, Fountains, and Lakes.&lt;/ref&gt;. Geograf Pausaniasning aytishicha, Krit epimenidiga koʻra, Stiks nomaʼlum Perias tomonidan [[Ehidna mifologiya|Yexidna]] yirtqich hayvonining onasi boʻlgan&lt;ref&gt;Gantz, p. 22; Fowler 2013, [https://books.google.com/books?id=scd8AQAAQBAJ&amp;pg=PA9 p. 9]; [[Pausanias (geographer)|Pausanias]], [http://data.perseus.org/citations/urn:cts:greekLit:tlg0525.tlg001.perseus-eng1:8.18.2 8.18.2] [= [[Epimenides]], [https://books.google.com/books?id=j0nRE4C2WBgC&amp;pg=PA96 fr. 7 Fowler]] [= ''[[FGrHist]]'' F6B = ''[[Vorsokr.]]'' 3B9]. Other authors give other parents for Echidna, see [[Hesiod]], ''[[Theogony]]'' [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/hesiod-theogony/2018/pb_LCL057.25.xml 270&amp;#x2013;300] (where, according to [[Apostolos Athanassakis|Athanassakis]], [https://books.google.com/books?id=FS5ZoYYhd2EC&amp;pg=PA44 p. 44], her parents are „likely“ [[Ceto]] and [[Phorcys]]); [[Pseudo-Apollodorus|Apollodorus]], [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Apollod.%202.1.2&amp;lang=original 2.1.2] (Echidna is the daughter of [[Tartarus]] and [[Gaia (mythology)|Gaia]]).&lt;/ref&gt;.

Odatda Demeter Zevs tomonidan yer osti maʼbudasi Persefonning onasi boʻlgan boʻlsa-da, mifograf Apollodorning soʻzlariga koʻra, bu Stiks edi&lt;ref&gt;Gantz, p. 64; [[Bibliotheca (Pseudo-Apollodorus)|Apollodorus]], [http://data.perseus.org/citations/urn:cts:greekLit:tlg0548.tlg001.perseus-eng1:1.3.1 1.3.1]. For Demeter as mother, see, for example, [[Hesiod]], ''[[Theogony]]'' [http://data.perseus.org/citations/urn:cts:greekLit:tlg0020.tlg001.perseus-eng1:901-937 912&amp;#x2013;913]; ''[[Homeric Hymns|Homeric Hymn]]'' 2 ''to Demeter'', [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/homeric_hymns_2_demeter/2003/pb_LCL496.33.xml 1&amp;#x2013;5]; [[Pausanias (geographer)|Pausanias]], [http://data.perseus.org/citations/urn:cts:greekLit:tlg0525.tlg001.perseus-eng1:8.37.9 8.37.9]. Compare with [[Hyginus]], ''[[Fabulae]]'' [https://topostext.org/work/206#p.19 26.1], which has [[Proserpina]] as the daughter of [[Jupiter (mythology)|Jove]] and [[Ceres (mythology)|Ceres]].&lt;/ref&gt;. Biroq, Apollodor Persefonning oʻgʻirlab ketilishi haqidagi mashhur hikoyani va uni gʻazablangan va gʻazablangan onasi tomonidan izlash haqida gapirganda, odatdagidek, Demeter qidiriladi&lt;ref&gt;Gantz, pp. 64&amp;#x2013;67; [[Bibliotheca (Pseudo-Apollodorus)|Apollodorus]], [http://data.perseus.org/citations/urn:cts:greekLit:tlg0548.tlg001.perseus-eng1:1.5 1.5].&lt;/ref&gt;.

== Mifologiya ==

=== Xudolarning qasami ===
Stiks xudolarning qasami edi. [[Homer|Gomer]] Stiksni „qoʻrqinchli qasam daryosi“ deb ataydi&lt;ref&gt;''[[Iliad]]'' [http://data.perseus.org/citations/urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg001.perseus-eng1:2.734-2.779 2.755].&lt;/ref&gt;. &quot; ''[[Iliada]]'' &quot;da ham, „ ''[[Odisseya|Odisseya“]]'' da ham Stiks suvi bilan qasam ichish „muborak xudolar uchun eng katta va eng dahshatli qasam“ ekanligi aytiladi. Gomer [[Gera (mif)|Gera]] (''Iliadada'') Zevsga Stiks bilan qasamyod qilganida, Poseydonning [[Troya urushi]]da yunonlar tomoniga aralashuvida aybdor emasligini aytadi va u Kalipso (''Odisseyda'') xuddi shu soʻzni ishlatadi. U [[Odissey]]ga Stiks bilan qasam ichganida, u unga qarshi fitna uyushtirishni toʻxtatadi. Shuningdek, [[Gipnos (Yunon mifologiyasi)|Gipnos]] (''Iliadada'') Gerani unga „Stiksning daxlsiz suvi bilan“ qasamyod qiladi&lt;ref&gt;[[Homer]], ''[[Iliad]]'' [http://data.perseus.org/citations/urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg001.perseus-eng1:15.34-15.77 15.36&amp;#x2013;42] (Hera to Zeus), [http://data.perseus.org/citations/urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg001.perseus-eng1:14.270-14.311 14.271&amp;#x2013;278] (Hera to Hypnos), ''[[Odyssey]]'' [http://data.perseus.org/citations/urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg002.perseus-eng1:5.145-5.191 5.184&amp;#x2013;187] (Calypso to Odysseus). Gantz, p. 29, calls such oaths in Homer „not overly common“, noting that for Zeus, at least, a nod of his head was sufficient, with Zeus once calling such a nod the most sure witness, see ''[[Iliad]]'' [http://data.perseus.org/citations/urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg001.perseus-eng1:1.493-1.530 1.524&amp;#x2013;527].&lt;/ref&gt;.

Stiks tomonidan qasamyod qilingan qasamyodlarning misollari Gomer madhiyalarida ham uchraydi&lt;ref&gt;Gantz, p. 29.&lt;/ref&gt;. Demeter Metaneyraga qasamyod qilar ekan, Stiksning „murosasiz“ suvini uning guvohi boʻlishini soʻraydi&lt;ref&gt;''[[Homeric Hymns|Homeric Hymn]]'' 2 ''to Demeter'' [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/homeric_hymns_2_demeter/2003/pb_LCL496.53.xml 259].&lt;/ref&gt;, [[Leto]] [[Delos]]ga Stiks suvi bilan qasamyod qiladi va buni „muborak xudolar qasamyod qilishi mumkin boʻlgan eng kuchli va dahshatli qasam“ deb ataydi. &quot;&lt;ref&gt;''[[Homeric Hymns|Homeric Hymn]]'' 3 ''to Apollo'', [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/homeric_hymns_3_apollo/2003/pb_LCL496.77.xml 83&amp;#x2013;86].&lt;/ref&gt;, [[Apollon]] [[Germes]]dan Stiksning „qoʻrqinchli“ suvi haqida qasamyod qilishni soʻraydi&lt;ref&gt;''[[Homeric Hymns|Homeric Hymn]]'' 4 ''to Hermes'', [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/homeric_hymns_4_hermes/2003/pb_LCL496.155.xml 518&amp;#x2013;520].&lt;/ref&gt;.

Hesiod, ''Teogoniyada'', Stiks uchun bu rol qanday paydo boʻlgani haqida maʼlumot beradi. Uning soʻzlariga koʻra, Titanomaxiya davrida, Zevs va uning olimpiyachilarning Kron va uning tengdoshlari Titanlarga qarshi urushi paytida, Zevs „barcha oʻlimsiz xudolarni buyuk Olimpga“ chaqirgan va unga kim qoʻshilsa, Titanlarga qarshi jang qilishini vaʼda qilgan. Ularning har birida qanday huquq va mansablar boʻlishidan qatʼiy nazar saqlab qoling yoki agar ular Kronus qoʻl ostida boʻlmasa, ikkalasi ham uning hukmronligi ostida beriladi. Stiks otasi Okeanning maslahatiga koʻra, birinchi boʻlib Zevs tomoniga oʻtib, bolalarini Pallas bilan birga olib keladi. Va shuning evaziga Zevs Stiksni „xudolarning buyuk qasami va uning bolalari doimo u bilan yashashga“ tayinladi&lt;ref&gt;Gantz, pp. 29, 45; [[Hesiod]], ''[[Theogony]]'' [http://data.perseus.org/citations/urn:cts:greekLit:tlg0020.tlg001.perseus-eng1:371-403 389&amp;#x2013;402]. Compare with [[Bibliotheca (Pseudo-Apollodorus)|Apollodorus]], [http://data.perseus.org/citations/urn:cts:greekLit:tlg0548.tlg001.perseus-eng1:1.2.5 1.2.5]. West 1966, p. 272, points out that this story of Styx being the first to come to Zeus' aid, by bringing her children, including Nike (Victory) and Kratos (Strength), to Zeus' side, is an aetiological myth explaining both why the gods swear by Styx, and why Victory and Strength reside for evermore with Zeus. West suggests that this myth can be imagined as having come about thought the following though process. „Why do the gods swear by Styx? Because Zeus so ordained. Why did he do so? In reward for some service performed for him by Styx. In what connexion? Most likely in connexion with the Titanomachy, for that was when Zeus most needed help. Then did she fight for him? Hardly in person: but she might have sent her children to fight for him. Then who can they have been, that he needed there help? Why, Victory and Strength; those were the gods he needed.“&lt;/ref&gt;.

Gesiodning soʻzlariga koʻra, Stiks Gadesga kiraverishda, „har tarafi kumush ustunlar bilan osmonga koʻtarilgan“ gʻorda yashagan&lt;ref&gt;Tripp, s.v. Styx; Smith, [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0104%3Aalphabetic+letter%3DS%3Aentry+group%3D28%3Aentry%3Dstyx-bio-1 s.v. Styx]; [[Hesiod]], ''[[Theogony]]'' [http://data.perseus.org/citations/urn:cts:greekLit:tlg0020.tlg001.perseus-eng1:767-806 775&amp;#x2013;779].&lt;/ref&gt;. Gesiod, shuningdek, Zevs xudolarning xabarchisi [[Irida|Irisni]] xudolar qasamyod qilishlari uchun Stiksning „mashhur sovuq suvi“ ni olib kelish uchun yuborishini aytadi&lt;ref&gt;[[Hesiod]], ''[[Theogony]]'' [http://data.perseus.org/citations/urn:cts:greekLit:tlg0020.tlg001.perseus-eng1:767-806 780&amp;#x2013;786]. Gantz, p. 29 calls this description of the oath as „rather strange“, noting that elsewhere simply invoking Styx suffices.&lt;/ref&gt; va bunday qasamni buzgandan keyin qanday jazolarni tasvirlaydi&lt;ref&gt;Although Hesiod does provide consequences for the breaking of such an oath, Gantz, p. 29, says that „one might have thought it unbreakable“.&lt;/ref&gt;:
{{Blockquote|For whoever of the deathless gods that hold the peaks of snowy Olympus pours a libation of her water and is forsworn, must lie breathless until a full year is completed, and never come near to taste ambrosia and nectar, but lie spiritless and voiceless on a strewn bed: and a heavy trance overshadows him. But when he has spent a long year in his sickness, another penance more hard follows after the first. For nine years he is cut off from the eternal gods and never joins their councils or their feasts, nine full years. But in the tenth year he comes again to join the assemblies of the deathless gods who live in the house of Olympus.&lt;ref&gt;[[Hesiod]], ''[[Theogony]]'' [http://data.perseus.org/citations/urn:cts:greekLit:tlg0020.tlg001.perseus-eng1:767-806 793&amp;ndash;804].&lt;/ref&gt;}}
Rim shoiri [[Ovidiy|Ovid]] [[Semela|Semelega]] vaʼda berganida [[Yupiter (xudo)|Jove]] (Rimdagi Zevsning ekvivalenti) Stiks suvlari bilan qasamyod qilgan edi:
{{Poem quote|Whatever thy wish, it shall not be denied,
and that thy heart shall suffer no distrust,
I pledge me by that Deity, the Waves
of the deep Stygian Lake,—oath of the Gods.&lt;ref&gt;[[Ovid]], ''[[Metamorphoses (poem)|Metamorphoses]]'' [http://data.perseus.org/citations/urn:cts:latinLit:phi0959.phi006.perseus-eng1:3.251-3.313 3.308&amp;ndash;312].&lt;/ref&gt;}}
va keyin Semelening iltimosi uning oʻlimiga olib kelishini dahshatga tushganiga qaramay bajarishga majbur boʻldi&lt;ref&gt;Compare with [[Gaius Julius Hyginus|Hyginus]], ''[[Fabulae]]'' [https://topostext.org/work/206#179 179]; [[Nonnus]], ''[[Dionysiaca]]'' [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/nonnos-dionysiaca/1940/pb_LCL344.285.xml 8.178&amp;#x2013;406], which relate the same story of Semeleʼs death, though with no mention of Zeus having sworn to grant anything Semele wished for.&lt;/ref&gt;. Xuddi shunday [[Apollon|, Feb]] (bu yerda Sol bilan aniqlangan, yunoncha [[Gelios]]ning rim ekvivalenti) oʻgʻli Faytonga xohlagan narsasini vaʼda qildi, bu ham bolaning oʻlimiga olib keldi&lt;ref&gt;[[Ovid]], ''[[Metamorphoses]]'' [http://data.perseus.org/citations/urn:cts:latinLit:phi0959.phi006.perseus-eng1:2.1-2.102 2.42&amp;#x2013;46].&lt;/ref&gt;.

=== Daryo ===
 &lt;templatestyles src=&quot;Div col/styles.css&quot; /&gt;
Stiks maʼbudasi, otasi Okean va uning oʻgʻillari Potamoi singari, daryo boʻlib, uning misolida Yer osti dunyosining daryosi edi. Gesiodning soʻzlariga koʻra, Stiksga otasining oʻndan bir qismi yer ostidan oqadigan suvning oʻndan bir qismi berilgan va u baland toshdan toʻkilish uchun yuzaga chiqqan:
{{Blockquote|the famous cold water ... trickles down from a high and beetling rock. Far under the wide-pathed earth a branch of Oceanus flows through the dark night out of the holy stream, and a tenth part of his water is allotted to her.&lt;ref&gt;[[Hesiod]], ''[[Theogony]]'' [http://data.perseus.org/citations/urn:cts:greekLit:tlg0020.tlg001.perseus-eng1:767-806 785&amp;ndash;789].&lt;/ref&gt;}}
''Iliadada'' Stiks daryosi Yer osti dunyosida oʻliklarning turar joyi boʻlgan Gades chegarasini tashkil qiladi&lt;ref&gt;Gantz, pp. 124&amp;#x2013;125; Hard, [https://books.google.com/books?id=r1Y3xZWVlnIC&amp;pg=PA109 p. 109].&lt;/ref&gt;. [[Afina (maʼbuda)|Afina]] Gerakl [[Cerber|Serberni]] qoʻlga kiritib, Gadesdan qaytib kelganida, „Stiksning tiniq suvlari“ ni kesib oʻtish kerakligini eslatib oʻtadi&lt;ref&gt;[[Homer]], ''[[Iliad]]'' [http://data.perseus.org/citations/urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg001.perseus-eng1:8.335-8.380 8.366&amp;#x2013;369] {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.&lt;/ref&gt; va Patroklusning soyasi Axillesdan „Gades darvozasidan oʻtib ketishi uchun jasadni tezda koʻmishni soʻradi“ va „daryoning narigi tomonidagi“ boshqa oʻliklarga qoʻshiling&lt;ref&gt;[[Homer]], ''[[Iliad]]'' [http://data.perseus.org/citations/urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg001.perseus-eng1:23.54-23.92 23.71&amp;#x2013;74].&lt;/ref&gt;. [[Vergiliy|Virgiliyning]] ''Aeneidida'' ham, Stiks Gades chegaralarini toʻqqiz marta aylanib oʻtadi va qayiqchi Charon oʻliklarni u orqali olib oʻtish uchun javobgardir&lt;ref&gt;Tripp, s.v. Styx; [[Virgil]], ''[[Aeneid]]'' [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/virgil-aeneid/1916/pb_LCL063.555.xml 6.317&amp;#x2013;326], [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/virgil-aeneid/1916/pb_LCL063.559.xml 6.384&amp;#x2013;390], [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/virgil-aeneid/1916/pb_LCL063.563.xml 6.434&amp;#x2013;439].&lt;/ref&gt;. Odatda, Axeron – bu tiriklar dunyosini oʻliklar dunyosidan ajratib turadigan daryo (yoki koʻl)&lt;ref&gt;Hard, [https://books.google.com/books?id=r1Y3xZWVlnIC&amp;pg=PA109 p. 109], [https://books.google.com/books?id=r1Y3xZWVlnIC&amp;pg=PA113 p. 113]; Gantz, pp. 124&amp;#x2013;125. The first mention of Acheron as the river the dead must cross is found in [[Alcaeus of Mytilene|Alcaeus]], [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/alcaeus-fragments/1982/pb_LCL142.251.xml fr. 38A Campbell] [= P. Oxy. 1233 fr. 1 ii 8-20 + 2166(b)1 = fr. 38A Lobel-Page = fr. 78 Diehl]; compare with [[Sappho]] [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/sappho-fragments/1982/pb_LCL142.119.xml fr. 95 Campbell] [= fr. 95 Lobel-Page = fr. 97 Diehl] where this is implied. See also for example [[Aeschylus]], ''[[Seven Against Thebes]]'' [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/aeschylus-seven_thebes/2009/pb_LCL145.243.xml 854&amp;#x2013;860]; [[Sophocles]], ''[[Antigone (Sophocles play)|Antigone]]'' [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/sophocles-antigone/1994/pb_LCL021.79.xml 806&amp;#x2013;816]; [[Euripides]], ''[[Alcestis (play)|Alcestis]]'' [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/euripides-alcestis/1994/pb_LCL012.197.xml 435&amp;#x2013;444]; [[Pausanias (geographer)|Pausanias]], [http://data.perseus.org/citations/urn:cts:greekLit:tlg0525.tlg001.perseus-eng1:10.28.1 10.28.1]; [[Plato]], ''[[Phaedo]]'' [http://data.perseus.org/citations/urn:cts:greekLit:tlg0059.tlg004.perseus-eng1:113d 113d] etc.&lt;/ref&gt;.

''Odisseyda'' Kirk Yer osti daryosi Kotsit Stiksning bir tarmogʻi ekanligini aytadi&lt;ref&gt;Gantz, p. 29; Tripp, s.v. Styx; [[Homer]], ''[[Odyssey]]'' [http://data.perseus.org/citations/urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg002.perseus-eng1:10.503-10.545 10.513&amp;#x2013;515].&lt;/ref&gt;. [[Dante Aligyeri|Dantening]] „ ''Doʻzax“ asarida'' Flegiya Virjil va Danteni doʻzaxning beshinchi doirasini oʻz ichiga olgan botqoq sifatida tasvirlangan Stiks daryosining iflos suvlari orqali oʻtadi, bu yerda gʻazablangan va gʻamginlar jazolanadi&lt;ref&gt;Dante, ''Inferno'' [[wikisource:Divine Comedy (Longfellow 1867)/Volume 1/Canto 7|7.106&amp;#x2013;130]], [[wikisource:Divine Comedy (Longfellow 1867)/Volume 1/Canto 8|8.15&amp;#x2013;24]].&lt;/ref&gt;.

=== Boshqa ===
''Gomer madhiyasi'' 2-da ''Demeter'' Persefon Stiksni [[Aid|Gades]] tomonidan oʻgʻirlab ketilganida, uning „oʻyin-kulgi“ okeani hamrohlaridan biri deb ataydi&lt;ref&gt;Gantz, p. 29; ''[[Homeric Hymns|Homeric Hymn]]'' 2 ''to Demeter'', [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/homeric_hymns_2_demeter/2003/pb_LCL496.65.xml 418&amp;#x2013;423].&lt;/ref&gt;.

Milodiy 1-asrda Rim shoiri Statiy tomonidan yozilgan ''Axilleidga'' koʻra, [[Axill]]es tugʻilganda onasi Tetis uni Stiks daryosiga botirib, oʻlmaslikka harakat qilgan; Biroq, ayol uni ushlab turgan tananing qismi yaʼni chap tovoni zararlanadi&lt;ref&gt;Burgess, [https://books.google.com/books?id=76n_DwAAQBAJ&amp;pg=PA9 p. 9]; [[Statius]], ''[[Achilleid]]'' [https://archive.org/details/statiuswithengli02statuoft/page/518/mode/2up?view=theater 1.133&amp;#x2013;134], [https://archive.org/details/statiuswithengli02statuoft/page/528/mode/2up?view=theater 269&amp;#x2013;270], [https://archive.org/details/statiuswithengli02statuoft/page/544/mode/2up?view=theater 480&amp;#x2013;481]; compare with [[Hyginus]], ''[[Fabulae]]'' [https://topostext.org/work/206#107 107] which says that Achilles' heel „was said to be vulnerable“ but with no mention of him being dipped in the river Styx.&lt;/ref&gt;. Shunday qilib , Paris [[Troya urushi]] paytida Axillesning tovoniga oʻq otib oʻldirishga muvaffaq boʻldi.

Ikkinchi asrda [[Apuley]]ning ''Metamorfozalarida'' [[Venera (maʼbuda)|Venera]] Psixikaga qoʻygan imkonsiz sinovlardan biri Stiksdan suv olish edi&lt;ref&gt;Tripp, s.v. Psyche; [[James George Frazer|Frazer]] on Pausanias [https://archive.org/details/pausaniassdescr01pausgoog/page/n274/mode/2up?view=theater 8.17.6]; [[Apuleius]], ''[[The Golden Ass|Metamorphoses]]'' [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/apuleius-metamorphoses/1989/pb_LCL044.277.xml 6.13].&lt;/ref&gt;. Apuley suvni shafqatsiz ajdaholar (''drakonlar'') qoʻriqlaydi va suvning oʻzidan oʻlik ogohlantirishning dahshatli qichqiriqlari keladi. Uning vazifasini qirqishning mumkin emasligi Psixiyani xuddi toshga aylangandek bemaʼni boʻlib qoldi&lt;ref&gt;[[Apuleius]], ''[[The Golden Ass|Metamorphoses]]'' [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/apuleius-metamorphoses/1989/pb_LCL044.277.xml 6.14].&lt;/ref&gt;. Yupiter burguti Psixiyaga shunday deb nasihat qiladi:
{{Blockquote|Do you ... really expect to be able to steal, or even touch, a single drop from that holiest—and cruelest—of springs? Even the gods and Jupiter himself are frightened of these Stygian waters. You must know that, at least by hearsay, and that, as you swear by the powers of the gods, so the gods always swear by the majesty of the Styx.&lt;ref&gt;[[Apuleius]], ''[[The Golden Ass|Metamorphoses]]'' [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/apuleius-metamorphoses/1989/pb_LCL044.279.xml 6.15].&lt;/ref&gt;}}

== Arkadian stiks ==
Stiks mifologik daryosi haqiqiy suv yoʻllari bilan bogʻlangan. Masalan, Gomerning fikriga koʻra, Fesaliyadagi Peney daryosining irmogʻi boʻlgan Titaress daryosi Stiksning bir tarmogʻidir&lt;ref&gt;Tripp, s.v. Styx; [[Homer]], ''[[Iliad]]'' [http://data.perseus.org/citations/urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg001.perseus-eng1:2.734-2.779 2.751&amp;#x2013;755]; [[Pausanias (geographer)|Pausanias]], [http://data.perseus.org/citations/urn:cts:greekLit:tlg0525.tlg001.perseus-eng1:8.18.2 8.18.2]; [[Strabo]], [http://data.perseus.org/citations/urn:cts:greekLit:tlg0099.tlg001.perseus-eng1:7.fragments.15 7 fr. 15].&lt;/ref&gt;.

Stiks shuningdek, Chelmos togʻining shimoliy yuzidagi jarlikdan oqib oʻtadigan va Kratis daryosiga oqib oʻtadigan oqim va sharshara bilan bogʻliq&lt;ref&gt;Grimal, s.v. Styx; Herodotus, [http://data.perseus.org/citations/urn:cts:greekLit:tlg0016.tlg001.perseus-eng1:6.74 6.74 n.1]; [[James George Frazer|Frazer]] on Pausanias [https://archive.org/details/pausaniassdescr01pausgoog/page/n272/mode/2up?view=theater 8.17.6] (which gives a detailed description of Frazer’s visit to the fall of the Styx in 1895).&lt;/ref&gt;. Miloddan avvalgi 5-asr tarixchisi [[Gerodot]] bu oqimni &amp;#x2014; uni „Stiks suvi“ deb ataydi &amp;#x2014; Nonakris yaqinidagi shahar (oʻsha paytda qadimgi Arkadiya va hozirgi Axeyada) Feneusdan unchalik uzoq boʻlmagan joyda joylashganligini va [[Sparta (davlat)|Sparta]] shohi ekanligini aytadi. Kleomen, odamlarni uning suvi bilan qasamyod qilishga majbur qiladi. Gerodot buni „qoyadan hovuzga tushadigan kichik koʻrinishdagi oqim; hovuz atrofida toshlardan yasalgan devor“ deb taʼriflaydi&lt;ref&gt;[[Herodotus]], [http://data.perseus.org/citations/urn:cts:greekLit:tlg0016.tlg001.perseus-eng1:6.74 6.74]. See also [[Pliny the Elder|Pliny]], ''[[Natural History (Pliny)|Natural History]]'' [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/pliny_elder-natural_history/1938/pb_LCL418.393.xml 31.26]; [[Plutarch]], ''Alexander'' [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0243%3Achapter%3D77%3Asection%3D2 77.2].&lt;/ref&gt;. Pausanias Nonakris yaqinidagi „Stiks suvi“ ga tashrif buyurganligi haqida xabar beradi (u tashrif buyurgan paytda, eramizning II asrida u allaqachon qisman koʻmilgan xaroba boʻlgan) shunday dedi:
{{Blockquote|Not far from the ruins is a high cliff; I know of none other that rises to so great a height. A water trickles down the cliff, called by the Greeks the water of the Styx.&lt;ref&gt;[[Pausanias (geographer)|Pausanias]], [http://data.perseus.org/citations/urn:cts:greekLit:tlg0525.tlg001.perseus-eng1:8.17.6 8.17.6].&lt;/ref&gt;}}
Aelianning soʻzlariga koʻra, [[Demetra|Demeter]] bu Stiks suvining „Feneus mahallasida koʻpayishiga“ sabab boʻlgan&lt;ref&gt;[[Claudius Aelianus|Aelian]], ''[[De Natura Animalium]]'' [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/aelian-characteristics_animals/1958/pb_LCL448.335.xml 10.40].&lt;/ref&gt;. Qadimgi afsona Demeterni ushbu Stiks bilan bogʻlagan. Fotiusning soʻzlariga koʻra, maʼlum bir Ptolemey Gefestion (ehtimol Ptolemey Chennusga ishora qiladi) „Arkadiyadagi Styx suvi haqida“ hikoyani bilar edi, unda gʻazablangan Demeter Stiks suvini qora rangga aylantirgan&lt;ref&gt;[[Photius I of Constantinople|Photius]], ''[[Bibliotheca (Photius)|Bibliotheca]]'' [https://www.tertullian.org/fathers/photius_copyright/photius_05bibliotheca.htm#190 codex 190].&lt;/ref&gt;. Jeyms Jorj Freyzerning soʻzlariga koʻra, bu „fable“ uzoqdan turib sharsharaning qora koʻrinishini tushuntirib berdi&lt;ref&gt;[[James George Frazer|Frazer]] on Pausanias [https://archive.org/details/pausaniassdescr01pausgoog/page/n272/mode/2up?view=theater 8.17.6]. Frazer says that, although the water of the this Styx is „crystal clear“, its black appearance is due to a „dark incrustation which spreads over the smooth face of the rock wherever it is washed by the falling water“.&lt;/ref&gt;.

Ushbu Arkadian Stiksning suvi zaharli va koʻpgina moddalarni eritishga qodir ekanligi aytilgan&lt;ref&gt;Grimal, s.v. Styx.&lt;/ref&gt;. Birinchi asrning tabiat faylasufi Pliniy uning suvini ichish darhol oʻlimga olib kelishini&lt;ref&gt;[[Pliny the Elder|Pliny]], ''[[Natural History (Pliny)|Natural History]]'' [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/pliny_elder-natural_history/1938/pb_LCL330.359.xml 2.231], [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/pliny_elder-natural_history/1938/pb_LCL418.393.xml 31.26&amp;#x2013;27].&lt;/ref&gt; va urgʻochi xachirning tuyogʻi uning suvi bilan „chirilmagan“ yagona material ekanligini yozgan&lt;ref&gt;[[Pliny the Elder|Pliny]], ''[[Natural History (Pliny)|Natural History]]'' [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/pliny_elder-natural_history/1938/pb_LCL418.373.xml 30.149]. Compare with [[Arrian]], ''[[Anabasis of Alexander]]'' [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/arrian-anabasis_alexander/1976/pb_LCL269.295.xml 7.27].&lt;/ref&gt;. [[Plutarx]]ning soʻzlariga koʻra, zaharli suvni faqat eshakning tuyogʻi ushlab turishi mumkin edi, chunki boshqa barcha idishlar „sovuqligi va oʻtkirligi tufayli u tomonidan yeyiladi“&lt;ref&gt;[[Plutarch]], ''Alexander'' [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0243%3Achapter%3D77%3Asection%3D2 77.2].&lt;/ref&gt;. Pausaniasning soʻzlariga koʻra, Stiks suvini (odamlar va hayvonlar uchun zaharli) ushlab turadigan yagona idish otning tuyogʻi edi&lt;ref&gt;[[Pausanias (geographer)|Pausanias]], [http://data.perseus.org/citations/urn:cts:greekLit:tlg0525.tlg001.perseus-eng1:8.17.6 8.17.6], [http://data.perseus.org/citations/urn:cts:greekLit:tlg0525.tlg001.perseus-eng1:8.18.4 8.18.4&amp;#x2013;6], [http://data.perseus.org/citations/urn:cts:greekLit:tlg0525.tlg001.perseus-eng1:8.19.3 8.19.3]. Compare with [[Claudius Aelianus|Aelian]]'', [[De Natura Animalium]]'' [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/aelian-characteristics_animals/1958/pb_LCL448.335.xml 10.40].&lt;/ref&gt;. Iskandar Zulqarnaynning oʻlimiga ushbu Stiks suvi bilan zaharlangani sabab boʻlgan degan qadimiy shubhalar mavjud edi&lt;ref&gt;Mayor, pp. [https://books.google.com/books?id=igrUAgAAQBAJ&amp;pg=PA54 54], [https://books.google.com/books?id=igrUAgAAQBAJ&amp;pg=PA57 57&amp;#x2013;58]. As [[Arrian]], ''[[Anabasis of Alexander]]'' [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/arrian-anabasis_alexander/1976/pb_LCL269.295.xml 7.27], and [[Plutarch]], ''Alexander'' [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0243%3Achapter%3D77%3Asection%3D2 77.2] tell us, there were some who claimed that [[Aristotle]] had provided the poisonous water. See, for example, [[Pliny the Elder|Pliny]], ''[[Natural History (Pliny)|Natural History]]'' [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/pliny_elder-natural_history/1938/pb_LCL418.373.xml 30.149], which also claims that Aristotle had „discovered“ the poisonous nature of the water of Styx.&lt;/ref&gt;.

Ushbu Arkadian Stiks mifologik Stiks uchun naʼmuna boʻlishi mumkin&lt;ref&gt;See for example Reclus, [https://books.google.com/books?id=Es0LAAAAYAAJ&amp;pg=PA230 p. 230].&lt;/ref&gt;. Bu [[Apuley]]ning ''Metamorfozalaridagi'' Stiksga tegishli boʻlib koʻrinadi, u [[Venera (sayyora)|Veneraga]] ega boʻlib, [[Psixika]]ga murojaat qilib, quyidagi tavsifni beradi&lt;ref&gt;[[James George Frazer|Frazer]] on Pausanias [https://archive.org/details/pausaniassdescr01pausgoog/page/n272/mode/2up?view=theater 8.17.6].&lt;/ref&gt;:
{{Blockquote|Do you see that steep mountain-peak standing above the towering cliff? Dark waves flow down from a black spring on that peak and are enclosed by the reservoir formed by the valley nearby, to water the swamps of Styx and feed the rasping currents of Cocytus.&lt;ref&gt;[[Apuleius]], ''[[The Golden Ass|Metamorphoses]]'' [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/apuleius-metamorphoses/1989/pb_LCL044.277.xml 6.13].&lt;/ref&gt;}}
Apuleyning „qora buloq“ ajdaholar tomonidan qoʻriqlanishi, shuningdek, uning Stiksi va sharsharaning ikkita zamonaviy mahalliy nomi: Qora suv (''Mavro Neron'') va Ajdaho suvi (''Drako Neron'') oʻrtasidagi bogʻliqlikni koʻrsatadi&lt;ref&gt;[[James George Frazer|Frazer]] on Pausanias [https://archive.org/details/pausaniassdescr01pausgoog/page/n272/mode/2up?view=theater 8.17.6]; Reclus, [https://books.google.com/books?id=Es0LAAAAYAAJ&amp;pg=PA230 p. 230]. From the „fable“ of Demeter turning the Styx black, and Apuleius’s description, Frazer concludes that the names Black Water and Dragon Water, probably predate Styx as the name of the fall.&lt;/ref&gt;.

== Oy ==
2013-yil 2-iyulda „Stiks“ rasman Plutonning yoʻldoshlaridan birining nomiga aylandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |nashriyot=[[IAU]] |url=http://www.iau.org/public_press/news/detail/iau1303/ |sarlavha=Names for New Pluto Moons Accepted by the IAU After Public Vote |sana=2 July 2013 |qaralgan sana=2 July 2013 |arxivsana=2014-03-23 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20140323102528/http://www.iau.org/public_press/news/detail/iau1303/ }}&lt;/ref&gt;. Plutonning boshqa yoʻldoshlari (Charon, Nix, Hydra va Kerberos) ham yer osti dunyosi bilan bogʻliq boʻlgan yunon-rim mifologiyasidan nomlarga ega.

== Galereya ==

== Shuningdek qarang ==

* Gjöll – Skandinaviya mifologiyasi
* Xitpun – Manda mifologiyasi
* Hubur – Mesopotamiya mifologiyasi
* Sanzu daryosi – yapon buddizmi
* Vaitarna daryosi (mifologik) – hinduizm va buddizm

== Eslatmalar ==
{{Manbalar}}

== Manbalar ==

* Aelian, ''On Animals, Volume II: Books 6-11'', translated by A. F. Scholfield, Loeb Classical Library No. 448, Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press, 1959. [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/LCL448/1959/volume.xml Online version at Harvard University Press]. {{ISBN|978-0-674-99493-5}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/978-0-674-99493-5|978-0-674-99493-5]].
* [[Esxil|Aeschylus]], ''Seven Against Thebes'' in ''Aeschylus: Persians. Seven against Thebes. Suppliants. Prometheus Bound.'' Edited and translated by Alan H. Sommerstein. Loeb Classical Library No. 145. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press, 2009. {{ISBN|978-0-674-99627-4}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/978-0-674-99627-4|978-0-674-99627-4]]. [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/LCL145/2009/volume.xml Online version at Harvard University Press].
* Apollodorus, ''Apollodorus, The Library, with an English Translation by Sir James George Frazer, F. B. A., F. R. S. in 2 Volumes.'' Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1921. {{ISBN|0-674-99135-4}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/0-674-99135-4|0-674-99135-4]]. [http://data.perseus.org/texts/urn:cts:greekLit:tlg0548.tlg001.perseus-eng1 Online version at the Perseus Digital Library].
* Athanassakis, Apostolos N, ''Hesiod: Theogony, Works and days, Shield'', JHU Press, 2004. {{ISBN|978-0-8018-7984-5}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/978-0-8018-7984-5|978-0-8018-7984-5]].
* [[Apuley|Apuleius]], ''Metamorphoses (The Golden Ass), Volume I: Books 1-6'', edited and translated by J. Arthur Hanson. Loeb Classical Library No. 44. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press, 1996. [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/LCL044/1996/volume.xml Online version at Harvard University Press].
* [[Arrian Flaviy|Arrian]], ''Anabasis of Alexander, Volume II: Books 5–7'', translated by P. A. Brunt, Loeb Classical Library No. 269, Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press, 1976. {{ISBN|978-0-674-99297-9}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/978-0-674-99297-9|978-0-674-99297-9]]. [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/LCL269/1983/volume.xml Online version at Harvard University Press].
* Burgess, Jonathan S., ''The Death and Afterlife of Achilles'', JHU Press, 2009. {{ISBN|978-0-8018-9029-1}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/978-0-8018-9029-1|978-0-8018-9029-1]].
* Callimachus, ''Callimachus and Lycophron with an English Translation by A. W. Mair; Aratus, with an English Translation by G. R. Mair'', London: W. Heinemann, New York: G. P. Putnam 1921. [https://archive.org/stream/callimachuslycop00calluoft#page/n5/mode/2up Internet Archive].
* Campbell, David A., ''Greek Lyric, Volume I: Sappho and Alcaeus'', Loeb Classical Library No. 142, Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press, 1990. {{ISBN|0-674-99157-5}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/0-674-99157-5|0-674-99157-5]]. [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/LCL142/1982/volume.xml Online version at Harvard University Press].
* [[Dante Aligyeri|Dante]], ''Inferno'', in ''The Divine Comedy of Dante'', Henry Wadsworth Longfellow (translator), Kessinger Publishing (2004). {{ISBN|1-4191-5994-1}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/1-4191-5994-1|1-4191-5994-1]].
* {{Cite EB1911|wstitle=Styx}}
* [[Yevripid|Euripides]], ''Alcestis'' in ''Euripides: Cyclops, Alcestis, Medea'', edited and translated by David Kovacs, Loeb Classical Library No. 12, Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press, 2001. {{ISBN|978-0-674-99560-4}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/978-0-674-99560-4|978-0-674-99560-4]]. [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/LCL012/1994/volume.xml Online version at Harvard University Press].
* Fowler, R. L. (2000), ''Early Greek Mythography: Volume 1: Text and Introduction'', Oxford University Press, 2000. {{ISBN|978-0198147404}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/978-0198147404|978-0198147404]].
* Fowler, R. L. (2013), ''Early Greek Mythography: Volume 2: Commentary'', Oxford University Press, 2013. {{ISBN|978-0198147411}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/978-0198147411|978-0198147411]].
* Gantz, Timothy, ''Early Greek Myth: A Guide to Literary and Artistic Sources'', Johns Hopkins University Press, 1996, Two volumes: {{ISBN|978-0-8018-5360-9}} (Vol. 1), {{ISBN|978-0-8018-5362-3}} (Vol. 2).
* Frazer, J. G., ''Pausanias’s Description of Greece. Translated with a Commentary by J. G. Frazer.'' Vol IV. Commentary on Books VI-VIII, Macmillan, 1898. [https://archive.org/stream/pausaniassdescr01pausgoog#page/n6/mode/2up Internet Archive]
* Grimal, Pierre, ''The Dictionary of Classical Mythology'', Wiley-Blackwell, 1996. {{ISBN|978-0-631-20102-1}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/978-0-631-20102-1|978-0-631-20102-1]]. [https://archive.org/details/dictionaryofclas0000grim/page/n3/mode/2up?view=theater Internet Archive].
* Hard, Robin (2004), ''The Routledge Handbook of Greek Mythology: Based on H. J. Roseʼs „Handbook of Greek Mythology“'', Psychology Press, 2004, {{ISBN|9780415186360}}. [https://books.google.com/books?id=r1Y3xZWVlnIC Google Books].
* [[Gerodot|Herodotus]], &lt;nowiki&gt;&lt;i id=&quot;mwA5E&quot;&gt;Histories&lt;/i&gt;&lt;/nowiki&gt;, A. D. Godley (translator), Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press, 1920; {{ISBN|0674991338}}. [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Hdt.+1.1.0 Online version at the Perseus Digital Library].
* Hesiod, ''Theogony'', in ''The Homeric Hymns and Homerica with an English Translation by Hugh G. Evelyn-White'', Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1914. [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0130%3Acard%3D1 Online version at the Perseus Digital Library].
* [[Homer]], ''The Iliad with an English Translation by A. T. Murray, Ph. D. in two volumes''. Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press; London, William Heinemann, Ltd. 1924. [http://data.perseus.org/texts/urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg001.perseus-eng1 Online version at the Perseus Digital Library].
* [[Homer]], ''The Odyssey with an English Translation by A. T. Murray, PH. D. in two volumes''. Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press; London, William Heinemann, Ltd. 1919. [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0136%3Abook%3D1%3Acard%3D1 Online version at the Perseus Digital Library].
* ''Homeric Hymn'' 2 ''to Demeter'', in ''Homeric Hymns. Homeric Apocrypha. Lives of Homer'', edited and translated by Martin L. West, Loeb Classical Library No. 496, Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press, 2003. {{ISBN|978-0-674-99606-9}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/978-0-674-99606-9|978-0-674-99606-9]]. [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/LCL496/2003/volume.xml Online version at Harvard University Press].
* ''Homeric Hymn'' 3 ''to Apollo'', in ''Homeric Hymns. Homeric Apocrypha. Lives of Homer'', edited and translated by Martin L. West, Loeb Classical Library No. 496, Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press, 2003. {{ISBN|978-0-674-99606-9}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/978-0-674-99606-9|978-0-674-99606-9]]. [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/LCL496/2003/volume.xml Online version at Harvard University Press].
* ''Homeric Hymn'' 4 ''to Hermes'', in ''Homeric Hymns. Homeric Apocrypha. Lives of Homer'', edited and translated by Martin L. West, Loeb Classical Library No. 496, Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press, 2003. {{ISBN|978-0-674-99606-9}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/978-0-674-99606-9|978-0-674-99606-9]]. [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/LCL496/2003/volume.xml Online version at Harvard University Press].
* Hyginus, Gaius Julius, ''Fabulae'', in ''The Myths of Hyginus'', edited and translated by Mary A. Grant, Lawrence: University of Kansas Press, 1960. [https://topostext.org/work/206 Online version at ToposText].
* Mayor, Adrienne, „Alexander the Great: A Questionable Death“ in ''History of Toxicology and Environmental Health: Toxicology in Antiquity Volume I'', Philip Wexler (editor), Academic Press, 2014. {{ISBN|978-0-12-800463-0}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/978-0-12-800463-0|978-0-12-800463-0]].
* Nonnus, ''Dionysiaca, Volume I: Books 1–15'', translated by W. H. D. Rouse, Loeb Classical Library No. 344, Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press, 1940 (revised 1984). {{ISBN|978-0-674-99379-2}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/978-0-674-99379-2|978-0-674-99379-2]]. [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/LCL344/1940/volume.xml Online version at Harvard University Press]. [https://archive.org/stream/dionysiaca01nonnuoft#page/n7/mode/2up Internet Archive (1940)].
* [[Ovidiy|Ovid]], ''Metamorphoses'', Brookes More, Boston, Cornhill Publishing Co. 1922. [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.02.0028%3Abook%3D1%3Acard%3D1 Online version at the Perseus Digital Library].
* Parada, Carlos, ''Genealogical Guide to Greek Mythology'', Jonsered, Paul Åströms Förlag, 1993. {{ISBN|978-91-7081-062-6}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/978-91-7081-062-6|978-91-7081-062-6]].
* Pausanias, ''Description of Greece with an English Translation by W. H. S. Jones, Litt. D., and H. A. Ormerod, M. A., in 4 Volumes.'' Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1918. [http://data.perseus.org/texts/urn:cts:greekLit:tlg0525.tlg001.perseus-eng1 Online version at the Perseus Digital Library].
* [[Aflotun|Plato]], ''Phaedo'' in ''Plato in Twelve Volumes'', Vol. 1 translated by Harold N. Fowler, Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1966. [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=urn:cts:greekLit:tlg0059.tlg004.perseus-eng1 Online version at the Perseus Digital Library].
* Pliny, ''Natural History, Volume VIII: Books 28-32'', translated by W. H. S. Jones, Loeb Classical Library No. 418, Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press, 1963. {{ISBN|978-0-674-99460-7}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/978-0-674-99460-7|978-0-674-99460-7]]. [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/LCL418/1963/volume.xml Online version at Harvard University Press].
* [[Plutarx|Plutarch]], ''Alexander'' in ''Lives, Volume VII: Demosthenes and Cicero, Alexander and Caesar'', translated by Bernadotte Perrin. Loeb Classical Library No. 99. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press, 1919. {{ISBN|978-0-674-99110-1}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/978-0-674-99110-1|978-0-674-99110-1]]. [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3atext%3a1999.01.0243 Online version at the Perseus Digital Library].
* Reclus, Onésime, ''A Bird’s-eye View of the World'', Ticknor, 1892.
* Smith, William, ''Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology'', London (1873). [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3atext%3a1999.04.0104 Online version at the Perseus Digital Library].
* [[Sofokl|Sophocles]], ''Antigone'' in ''Sophocles: Antigone. The Women of Trachis. Philoctetes. Oedipus at Colonus'' Edited and translated by Hugh Lloyd-Jones, Loeb Classical Library No. 21, Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press, 1994. {{ISBN|978-0-674-99558-1}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/978-0-674-99558-1|978-0-674-99558-1]]. [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/LCL021/1994/volume.xml Online version at Harvard University Press].
* Statius, ''Statius with an English Translation by J. H. Mozley'', Volume II, ''Thebaid'', Books V&amp;#x2013;XII, ''Achilleid'', Loeb Classical Library No. 207, London: William Heinemann, Ltd., New York: G. P. Putnamm’s Sons, 1928. {{ISBN|978-0674992283}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/978-0674992283|978-0674992283]]. [https://archive.org/stream/statiuswithengli02statuoft#page/n9/mode/2up Internet Archive].
* [[Strabon|Strabo]], &lt;nowiki&gt;&lt;i id=&quot;mwBB8&quot;&gt;Geography&lt;/i&gt;&lt;/nowiki&gt;, translated by Horace Leonard Jones; Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press; London: William Heinemann, Ltd. (1924). [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Strabo/home.html LacusCurtis], [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0198%3Abook%3D6%3Achapter%3D1%3Asection%3D1 Online version at the Perseus Digital Library, Books 6&amp;#x2013;14].
* Tripp, Edward, ''Crowell’s Handbook of Classical Mythology'', Thomas Y. Crowell Co; First edition (June 1970). {{ISBN|069022608X}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/069022608X|069022608X]].
* [[Vergiliy|Virgil]], ''Aeneid'' [books 1&amp;#x2013;6], in ''Eclogues, Georgics, Aeneid: Books 1-6'', translated by H. Rushton Fairclough, revised by G. P. Goold, Loeb Classical Library No. 63, Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press, 1999. {{ISBN|978-0-674-99583-3}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/978-0-674-99583-3|978-0-674-99583-3]]. [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/LCL063/1916/volume.xml Online version at Harvard University Press].
* West, M. L. (1966), ''Hesiod: Theogony'', Oxford University Press. {{ISBN|0-19-814169-6}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/0-19-814169-6|0-19-814169-6]].
* West, M. L. (2003), ''Homeric Hymns. Homeric Apocrypha. Lives of Homer'', edited and translated by Martin L. West, Loeb Classical Library No. 496, Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press, 2003. {{ISBN|978-0-674-99606-9}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/978-0-674-99606-9|978-0-674-99606-9]]. [https://www-loebclassics-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/view/LCL496/2003/volume.xml Online version at Harvard University Press].

{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>5a1f3s8xb08tzv41gfe2p74ng0w0ero</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sergey Lebedev (siyosatchi)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>965414</id>
    <revision>
      <id>6328131</id>
      <parentid>5515201</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T12:53:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328131</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22953" sha1="jibcni9xjazi82y3c3bi645trmhxe1u" xml:space="preserve">{{Davlat arbobi bilgiqutisi
| mukofotlari               = {{Andoza:Vatanga xizmatlari uchun (Rossiya)}}
{{Andoza:Aleksandr Nevskiy ordeni (Rossiya)}} {{Andoza:Moskvaning 850 yilligi uchun esdalik medali}} {{Andoza:SSSR qurolli kuchlarini 60-yilligi}} {{Andoza:SSSR qurolli kuchlarini 70-yilligi}}
[[File:ForStrengtheningCombatCooperation rib.png|40px|&quot;Hamdoʻstlikni mustahkamlash uchun&quot; medali]] [[File:ForStrengtheningCombatCooperation rib.png|40px|&quot;Hamdoʻstlikni mustahkamlash uchun&quot; medali]] [[File:RUS 200 years of the Ministry of Defence Medal ribbon 2002.svg|40px|&quot;Mudofaa vazirligining 200 yilligi&quot; medali]] [[File:200MVD rib.png|40px|&quot;Rossiya Ichki ishlar vazirligining 200 yilligi&quot; medali]]
[[File:SU Medal For Impeccable Service 1st class ribbon.svg|40px|1-darajali „Buyuk xizmatlari uchun“ medali (SSSR)]] [[File:SU Medal For Impeccable Service 2nd class ribbon.svg|40px|2-darajali „Buyuk xizmatlari uchun“ medali (SSSR)]] [[File:SU Medal For Impeccable Service 3rd class ribbon.svg|40px|3-darajali „Buyuk xizmatlari uchun“ medali (SSSR)]]
{{Andoza:Xizmatlari uchun III darajali ordeni (Ukraina)}} {{Andoza:1-darajali Doʻstiq ordeni}}
[[File:MDA Ordinul Stefan cel Mare BAR.svg|50px|Buyuk Stefan ordeni (Moldova)]] {{Andoza:Danaker ordeni}} {{Andoza:Doʻstlik ordeni}}
[[File:BLR Order of Friendship of Peoples ribbon.svg|40px|Xalqlar doʻstligi ordeni (Belarus)]]
[[File:BLR Order of Honour ribbon.svg|40px|&quot;Shon-sharaf&quot; ordeni (Belarus)]]
{{Andoza:Bitaraplik ordeni}} {{Andoza:Turkmaniston mustaqilligining 25 yilligi medali}} {{Andoza:QR mustaqilligining 20 yilligi medali}}

[[File:Нагрудный знак к Почётной грамоте Правительства РФ.png|25px|Faxriy yorliq uchun nishon]] [[File:Thanks the President of the Russian Federation.PNG|25px]] [[File:Орден преподобного Сергія Радонезького І.png|25px|1-darajali Muqaddas Sergius Radonez ordeni]]
| ismi                      = Sergey Lebedev
| tasvir                    =
| asl ismi                  = Sergey Nikolayevich Lebedev
| bayroq                    = Emblem of CIS.svg
| bayroq2                   = Flag of the CIS.svg
| lavozim                   = [[MDH]] Bosh kotibi
| boshlanish davri          = [[2007-yil]] [[5-oktyabr]]
| prezident                 = [[Dmitriy Medvedev]]&lt;br /&gt;[[Vladimir Putin]]
| tugʻilgan sanasi          = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1948|4|9}}
| tavallud joyi             = [[Jizzax]], [[Oʻzbekiston SSR]], [[SSSR]]
| otasi                     = Nikolay Ivanovich Lebedev
| onasi                     = Nina Yakovlevna Lebedeva
| turmush_oʻrtogʻi          = Vera Mixaylovna
| taʼlim                    = [[Kiyev politexnika instituti]],&lt;br /&gt;[[Xorijiy razvedka akademiyasi|KGB Qizil bayroq instituti]],&lt;br /&gt;[[Rossiya Tashqi ishlar vazirligi Diplomatik akademiyasi]]
| kasbi                     = [[muhandis]], [[diplomat]] , [[razvedka agenti]], [[mansabdor]]
| unvoni                    = [[File:ГБ-генерал армии.svg|30px|Armiya generali]] [[Armiya generali]]&lt;br /&gt;[[RF Qurolli Kuchlari]]
| xizmat yillari            = 1971—2007
| fuqaroligi                = {{RUS}}
| qoʻshin turi              = [[File:Flag of the Foreign Intelligence Service (Russia).svg|30px]] [[Rossiya Federatsiyasi Tashqi razvedka xizmati|Tashqi razvedka]]
| lavozim_2                 = [[Rossiya Federatsiyasi Tashqi razvedka xizmati]] direktori
| tugash davri_2            = [[2007-yil]] [[9-oktyabr]]
| boshlanish davri_2        = [[2000-yil]] [[20-may]]
| tartib                    = 3
| oʻtmishdoshi_2            = [[Vyacheslav Trubnikov]]
| vorisi_2                  = [[Mixail Fradkov]]
| prezident_2               = [[Vladimir Putin]]
| faoliyati                 = [[Rossiya]] [[davlat arbobi]]
| bayroq_2                  = Emblem of the Foreign Intelligence Service of Russia.svg
| bayroq2_2                 = Flag of the Foreign Intelligence Service (Russia).svg
| lavozimi_3                = [[Rossiya]] [[davlat arbobi]]
| oʻtmishdoshi              = [[Vladimir Rushaylo]]
| tasvir_eni                = 250px
}}

'''Sergey Nikolayevich Lebedev''' ([[1948|1948-yil]] [[9-aprel]] [[Jizzax (shahar)|Jizzax]], [[Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Oʻzbekiston SSR]], [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]]&lt;nowiki/&gt;da tugʻilgan) − [[Rossiya|rus]] razvedkachisi, armiya generali, Rossiya tashqi razvedka xizmati direktori (2000−2007), 2007-yil 5-oktyabrdan [[Mustaqil davlatlar hamdoʻstligi|MDH]] Bosh kotibi.

== Hayoti ==
Otasi − Nikolay Ivanovich, asli [[Sibir|Sibirlik]], Ikkinchi Jahon urushi faxriysi, haydovchi boʻlib ishlagan. Onasi − Nina Yakovlevna, Leningrad harbiy mexanika institutida tahsil olgan.

[[1965|1965-]]&lt;nowiki/&gt;yil Jizzaxda oʻrta maktabni oltin medal bilan tamomlab, [[1970|1970-]]&lt;nowiki/&gt;yilda Kiyev politexnika institutining [[Chernigov]] filialiga oʻqishga kiradi. Soʻngra institutda ishlashga qoldiriladi va qisqa muddatdan soʻng Chernigov shahar [[Butunittifoq leninchi kommunistik yoshlar soyuzi|komsomol]] qoʻmitasining kotibi etib saylanadi.

Lebedev [[1971|1971−1972]]-yillarda Kiyev harbiy okrugida [[1972|harbiy]] xizmatni oʻtagan.

[[1978]]-yilda [[Rossiya Tashqi ishlar vazirligining Diplomatik akademiyasi|SSSR Tashqi ishlar vazirligi Diplomatik akademiyasini]] imtiyozli diplom bilan tugatgan. [[Nemis tili|Nemis]] va [[Ingliz tili|ingliz tillarida]] gapiradi.

Lebedev [[1998|1998−2000]]-yillarda − Tashqi [[2000|razvedka]] xizmatining [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQShdagi]] rasmiy vakili, general-leytenant lavozimida boʻlgan. Tashqi razvedka xizmati direktori lavozimiga tayinlanishi munosabati bilan AQShga ikki yillik safaridan soʻng yangi razvedka rahbari tayyorlanishi uchun bor-yoʻgʻi bir necha soat vaqt sarfladi. 20-aprel kuni kutilmaganda prezidentning Vashingtondagi Tashqi razvedka xizmatining rasmiy vakili general-leytenant Sergey Lebedevni tayinlash toʻgʻrisidagi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Владимир Малеванный. |sana=2000-06-23 |url=http://nvo.ng.ru/spforces/2000-06-23/7_sources.html |sarlavha=Из источников: открытых и скрытых |nashriyot=[[Независимая газета]] |qaralgan sana=2013-02-26 |arxivurl=https://www.webcitation.org/6EzjgpXRh?url=http://nvo.ng.ru/spforces/2000-06-23/7_sources.html |arxivsana=2013-03-09}}&lt;/ref&gt; eʼlon qilinganida, u oʻsha kuniyoq Moskvaga uchib ketdi.

2000-yil [[20-may]] − 2007-yil [[9-oktyabr]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://document.kremlin.ru/doc.asp?ID=41942 |sarlavha=Указ Президента Российской Федерации от 09.10.2007 № 1348 |qaralgan sana=2007-10-12 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20071031115123/http://document.kremlin.ru/doc.asp?ID=41942 |arxivsana=2007-10-31}}&lt;/ref&gt; − Rossiya Tashqi razvedka xizmati direktori&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://svr.gov.ru/smi/2005/kalpr20051121.htm |sarlavha=Директор СВР России Сергей Лебедев: Мы не смотрим на мир через оптический прицел&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt; |qaralgan sana=2012-09-27 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20120710203359/http://www.svr.gov.ru/smi/2005/kalpr20051121.htm |arxivsana=2012-07-10}}&lt;/ref&gt;. General-polkovnik ([[2000]]). Armiya generali ([[2003|2003-yil]] dekabr).

[[2004]]-yildan Rossiya Federatsiyasi Xavfsizlik Kengashining doimiy aʼzosi.

[[2007|2007-yil]] [[5-oktyabr|5 oktyabrda]] [[Dushanbe|Dushanbeda]] boʻlib oʻtgan [[Mustaqil davlatlar hamdoʻstligi|MDH]] sammitida MDH ijrochi kotibi lavozimiga tayinlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://regnum.ru/news/polit/895509.html |sarlavha=Исполнительным секретарем СНГ стал глава внешней разведки России — ИА REGNUM&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt; |qaralgan sana=2016-10-20 |arxivsana=2016-10-21 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20161021002527/https://regnum.ru/news/polit/895509.html}}&lt;/ref&gt;.

2009-yil 27martda Rossiya Federatsiyasi Prezidentining farmoni bilan Lebedevga Favqulodda va Muxtor Elchi diplomatik unvoni berildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://graph.document.kremlin.ru/page.aspx?1006104 |sarlavha=УКАЗ Президента РФ от 27.03.2009 N 330 &quot;О ПРИСВОЕНИИ ЛЕБЕДЕВУ С.Н. ДИПЛОМАТИЧЕСКОГО РАНГА ЧРЕЗВЫЧАЙНОГО И ПОЛНОМОЧНОГО ПОСЛА&quot; |qaralgan sana=2013-02-05 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20140712211943/http://graph.document.kremlin.ru/page.aspx?1006104 |arxivsana=2014-07-12}}&lt;/ref&gt;.

2012-yil 5-dekabrda MDH Davlat rahbarlari kengashi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://cis.minsk.by/reestr/ru/printPreview/text?id=3619&amp;serverUrl=http://cis.minsk.by/reestr/ru |sarlavha=5 декабря 2012 года Совет глав государств СНГ переназначил Лебедева С.Н. Председателем Исполнительного комитета - Исполнительным секретарем СНГ на период по 31 декабря 2016 года. |muallif= |sana= |nashriyot= |qaralgan sana=2022-04-25 |arxivsana=2016-03-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160306181259/http://cis.minsk.by/reestr/ru/printPreview/text?id=3619&amp;serverUrl=http%3A%2F%2Fcis.minsk.by%2Freestr%2Fru}}&lt;/ref&gt; Lebedevni 2016-yil 31-dekabrgacha boʻlgan muddatga MDH Ijroiya qoʻmitasi raisi − Ijrochi kotibi etib qayta tayinlandi.

2016-yil 16-sentyabrda MDH Davlat rahbarlari kengashi Lebedevning MDH Ijroiya qoʻmitasi raisi − Ijrochi kotibi lavozimidagi vakolatini 2017-yil 31-dekabrgacha uzaytirdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://cis.minsk.by/reestr/ru/index.html#reestr/view/text?doc=5481 |sarlavha=Loading&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt; |qaralgan sana=2017-09-13 |arxivsana=2015-05-11 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20150511073849/http://cis.minsk.by/reestr/ru/index.html#reestr/view/text?doc=5481}}&lt;/ref&gt;. 2017-yil 11-oktyabrda vakolatlar 2019-yil 31-dekabrgacha uzaytirildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://cis.minsk.by/reestr/ru/index.html#reestr/view/text?doc=5665 |sarlavha=Loading&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt; |qaralgan sana=2017-09-13 |arxivsana=2015-05-11 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20150511073849/http://cis.minsk.by/reestr/ru/index.html#reestr/view/text?doc=5665}}&lt;/ref&gt;. 2019-yil 11-oktyabrda vakolatlar 2022-yil 31-dekabrgacha uzaytirildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://cis.minsk.by/reestr/ru/index.html#reestr/view/text?doc=6154 |sarlavha=Loading... |nashriyot=cis.minsk.by |qaralgan sana=2020-02-07 |arxivsana=2015-05-11 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20150511073849/http://cis.minsk.by/reestr/ru/index.html#reestr/view/text?doc=6154}}&lt;/ref&gt;.

Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligi Davlat rahbarlari kengashining qarori bilan 2023-yil 1-yanvardan boshlab Ijroiya qoʻmitasi raisi − MDH Ijrochi kotibi lavozimi nomi „MDH Bosh kotibi“&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://cis.minsk.by/page/10284 |sarlavha=Биография Генерального секретаря СНГ Лебедева Сергея Николаевича - Исполнительный комитет СНГ |ish=cis.minsk.by |qaralgan sana=2023-02-07 |arxivsana=2023-02-07 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230207081849/https://cis.minsk.by/page/10284}}&lt;/ref&gt; ga oʻzgartirildi.

2020-yilda − [[Belarusda 2020-yilgi Prezidentlik saylovi|Belarusdagi prezidentlik saylovlarida]] MDH missiyasi rahbari boʻldi. Aholining ommaviy noroziliklariga qaramay, u shunday dedi: „Saylovlar ochiq, raqobatbardosh boʻlib, Belarus fuqarolarining oʻz xohish-irodasini erkin ifoda etishini taʼminladi. Saylovchilarning ayrim huquqlari cheklanishi haqidagi bayonotlar mutlaqo asossizdir“&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.mk.ru/politics/2020/08/13/bez-narusheniy-rossiyskie-nablyudateli-kak-souchastniki-rezhima-lukashenko.html |sarlavha=«Без нарушений»: российские наблюдатели как соучастники режима Лукашенко / mk.ru |qaralgan sana=2020-08-16 |arxivsana=2021-09-21 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210921134951/https://www.mk.ru/politics/2020/08/13/bez-narusheniy-rossiyskie-nablyudateli-kak-souchastniki-rezhima-lukashenko.html}}&lt;/ref&gt;.

== Mukofotlari ==

* IV darajali [[„Vatanga xizmatlari uchun“ ordeni]];
* [[Aleksandr Nevskiy ordeni (Rossiya)|Aleksandr Nevskiy ordeni]] ([[2013|2013-yil]] [[22-aprel]]) − ''Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligiga aʼzo davlatlar va xalqlar oʻrtasidagi hamkorlikni mustahkamlashdagi alohida xizmatlari uchun''&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://pravo.gov.ru:8080/page.aspx?41237 |sarlavha=Указ Президента Российской Федерации от 22 апреля 2013 года № 407 «О награждении орденом Александра Невского Лебедева С. Н.» |qaralgan sana=2013-04-23 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130721214810/http://pravo.gov.ru:8080/page.aspx?41237 |arxivsana=2013-07-21}}&lt;/ref&gt;;
* [[&quot;Moskvaning 850 yilligi xotirasiga&quot; medali|„Moskvaning 850 yilligi xotirasiga“ medali]] (1997);
* Ikkita [[„Jangovar hamdoʻstlikni mustahkamlash uchun“ medali (Rossiya Mudofaa vazirligi)|„Jangovar hamdoʻstlikni mustahkamlash uchun“ medali]];
* „Mudofaa vazirligining 200 yilligi“ medali (2002);
* „Rossiya Ichki ishlar vazirligining 200 yilligi“ medali (2002);
* [[„SSSR Qurolli Kuchlarining 60 yilligi“ yubiley medali]] (1978);
* [[„SSSR Qurolli Kuchlarining 70 yilligi“ yubiley medali]] (1988);
* 1-darajali „Buyuk xizmatlari uchun“ medali;
* II darajali „Buyuk xizmatlari uchun“ medali;
* III darajali „Buyuk xizmatlari uchun“ medali;
* III darajali „Buyuk xizmatlari uchun“ ordeni ([[2013|2013-yil]] [[24-avgust]], [[Ukraina]]'') − Ukrainaning xalqaro nufuzini mustahkamlash, tarixiy merosi va zamonaviy yutuqlarini ommalashtirishga qoʻshgan katta hissasi uchun hamda Ukraina mustaqilligining 22 yilligi munosabati bilan;''
* Xalqlar doʻstligi ordeni ([[2002|2002-yil]] [[30-dekabr]], [[Belarus|Belarusiya]]) − ''Ittifoq davlati xavfsizligini taʼminlashdagi xizmatlari uchun''&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.kaznachey.com/doc/3BOx4MejsWS/ |sarlavha=Указ Президента Республики Беларусь от 30 декабря 2002 г № 636 |qaralgan sana=2007-10-06 |arxivsana=2008-02-09 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20080209134919/http://www.kaznachey.com/doc/3BOx4MejsWS/}}&lt;/ref&gt;;
* [[Shon-sharaf ordeni (Belarus)|„Shon-sharaf“ ordeni]] ([[2018|2018-yil]] [[29-mart]], [[Belarus|Belarusiya]]'') − Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligi doirasida koʻp tomonlama hamkorlikni rivojlantirishdagi xizmatlari, Belarus Respublikasi va MDHga aʼzo davlatlar oʻrtasidagi doʻstona munosabatlarni rivojlantirishga qoʻshgan katta hissasi uchun''&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.pravo.by/document/?guid=12551&amp;p0=P31800117&amp;p1=1 |sarlavha=Указ Президента Республики Беларусь от 29 марта 2018 года № 117 «О награждении С. Н. Лебедева» |qaralgan sana=2019-11-02 |arxivsana=2020-06-24 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200624045221/https://www.pravo.by/document/?guid=12551&amp;p0=P31800117&amp;p1=1}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=2018-03-29 |title=Лукашенко наградил Сергея Лебедева орденом Почета |language=ru |work=Белорусское телеграфное агентство |url=http://www.belta.by/president/view/lukashenko-nagradil-sergeja-lebedeva-ordenom-pocheta-296400-2018/ |access-date=2018-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180821160501/http://www.belta.by/president/view/lukashenko-nagradil-sergeja-lebedeva-ordenom-pocheta-296400-2018/ |archive-date=2018-08-21}}&lt;/ref&gt;;
* Buyuk Stefan ordeni ([[Moldova|Moldaviya]])&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://compromat3.narod.ru/orden.html |sarlavha=За что директор СВР получил ордена Штефана чел маре? |qaralgan sana=2007-10-06 |arxivsana=2009-03-14 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20090314110229/http://compromat3.narod.ru/orden.html}}&lt;/ref&gt;;
* „Danaker“ ordeni ([[2003|2003-yil]] [[11-aprel]], [[Qirgʻiziston|Qirgʻiziston]]) − ''Qirgʻiziston va Rossiya xalqlari oʻrtasidagi doʻstlik va hamkorlikni mustahkamlagani uchun''&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.adviser.kg/online/show.fwx?Regnom=35656 |sarlavha=Указ Президента Кыргызской Республики от 11 апреля 2003 года УП № 121 «О награждении орденом „Данакер“ Лебедева С. Н.» |qaralgan sana=2007-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20080209142904/http://www.adviser.kg/online/show.fwx?Regnom=35656 |arxivsana=2008-02-09}}&lt;/ref&gt;;
* „Betaraflik“ ordeni ([[2019|2019-yil]] [[11-oktyabr]], [[Turkmaniston]]'') − mustaqil Turkmanistonning doimiy betarafligini oʻrnatishga qoʻshgan katta hissasi, shuningdek, xalqaro hayotdagi faol ishtiroki, mamlakatlar va xalqlar oʻrtasidagi doʻstlik va hamkorlikni mustahkamlashdagi alohida xizmatlari uchun''&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.parahat.info/edict/1807 |sarlavha=Указ Президента Туркменистана от 11 октября 2019 года &quot;О награждении Председателя Исполнительного комитета — Исполнительного секретаря Содружества Независимых Государств Лебедева Сергея Николаевича орденом Туркменистана «Bitaraplyk» |qaralgan sana=2019-10-16 |arxivsana=2019-10-16 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20191016103538/https://www.parahat.info/edict/1807}}&lt;/ref&gt;;
* [[Doʻstlik ordeni|„Doʻstlik“ ordeni]] ([[2018|2018-yil]] [[2-aprel]], [[Oʻzbekiston|Oʻzbekiston]]'') − MDH doirasidagi har tomonlama samarali aloqalarni, doʻstona va yaxshi qoʻshnichilik davlatlararo munosabatlarni mustahkamlash va kengaytirishdagi ulkan xizmatlari, siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy va ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlarni rivojlantirishga qaratilgan koʻp tomonlama loyihalarni ishlab chiqish va amalga oshirishdagi faol ishtiroki, iqtisodiy va madaniy-gumanitar hamkorlik, shuningdek, Hamdoʻstlik mamlakatlarida xavfsizlik va barqarorlikni taʼminlashdagi koʻp yillik hissasi'' uchun;
* „Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligiga 20 yil“ esdalik nishoni ([[2011|2011-yil]] [[26-avgust]], [[Oʻzbekiston|Oʻzbekiston]]'') − Oʻzbekiston bilan ikki va koʻp tomonlama savdo-iqtisodiy, sarmoyaviy, madaniy, fan va taʼlim sohalarida hamkorlikni rivojlantirish borasidagi faol va samarali faoliyati uchun hamda Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligining 20-yilligi munosabati bilan''&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://uza.uz/ru/documents/o-nagrazhdenii-v-svyazi-s-dvadtsatoi-godovshchinoi-nezavisimosti-respubliki-uzbekistan-ryada-grazhdan-inostrannykh-gosudarstv-26.08.2011-16098 |sarlavha=Указ Президента Республики Узбекистан от 26 августа 2011 года «О награждении в связи с двадцатой годовщиной независимости Республики Узбекистан ряда граждан иностранных государств» |qaralgan sana=2020-05-17 |arxivsana=2018-08-28 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180828220031/http://uza.uz/ru/documents/o-nagrazhdenii-v-svyazi-s-dvadtsatoi-godovshchinoi-nezavisimosti-respubliki-uzbekistan-ryada-grazhdan-inostrannykh-gosudarstv-26.08.2011-16098}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.patriarchia.ru/db/text/1622371.html |sarlavha=Митрополит Владимир (Иким) награждён памятным знаком к 20-летию Республики Узбекистан |qaralgan sana=2011-09-14 |arxivsana=2011-12-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20111208182636/http://www.patriarchia.ru/db/text/1622371.html}}&lt;/ref&gt;;
* „Qozogʻiston Respublikasi mustaqilligiga 20 yil“ medali ([[2012]]);
* „Moskva viloyatiga xizmatlari uchun“ koʻkrak nishoni ([[2005|2005-yil]] [[5-dekabr]]);
* I darajali Radonejning Sankt-Sergius ordeni ([[2005|2005-yil]] [[12-iyul]], Rus pravoslav cherkovi);
* Rossiya Federatsiyasi Prezidentining minnatdorchiligi ([[2008|2008-yil]] [[9-aprel]]) − ''davlatga xizmatlari va koʻp yillik samarali mehnati uchun''&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.kremlin.ru/acts/bank/27142 |sarlavha=Распоряжение Президента Российской Федерации от 9 апреля 2008 года № 181-рп «О поощрении Лебедева С. Н.» |qaralgan sana=2018-12-15 |arxivsana=2020-08-14 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200814132051/http://www.kremlin.ru/acts/bank/27142}}&lt;/ref&gt;;
* Rossiya Federatsiyasi Hukumatining Faxriy diplomi ([[2008|2008-yil]] [[11-aprel]]);
* „Turkmaniston betarafligiga 25 yil“ yubiley medali (2020, [[Turkmaniston]]) − Turkmanistonning mustaqilligi, suvereniteti va doimiy betarafligining huquqiy maqomini mustahkamlash, Vatanning jahon miqyosidagi nufuzini mustahkamlash va xalqaro munosabatlarni rivojlantirishdagi xizmatlarini hisobga olib, shuningdek, Turkmaniston betarafligining 25 yilligi munosabati bilan;
* I darajali „Doʻstik“ ordeni (2023-yil 13-aprel, Qozogʻiston)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://cis.minsk.by/news/25172 |sarlavha=Генеральному секретарю СНГ Сергею Лебедеву вручена государственная награда Казахстана |ish=cis.minsk.by |qaralgan sana=2023-04-13 |arxivsana=2023-04-13 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230413140947/https://cis.minsk.by/news/25172}}&lt;/ref&gt;;
* „&lt;nowiki/&gt;[[Buyuk xizmati uchun Davlat mukofoti|Buyuk xizmati uchun“ Davlat mukofoti]] (2023-yil 23-mayda berilgan).

== Manbalar ==
&lt;references group=&quot;&quot; responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;

== Havolalar ==

* [http://www.cis.minsk.by/page.php?id=10284 Lebedevning tarjimai holi MDH Ijroiya qoʻmitasi veb-saytida] {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* {{Veb manbasi |url=http://www.e-cis.info/index.php?id=204 |sarlavha=MDH internet portalida S. N. Lebedevning nutqlari, maqolalari va intervyulari matnlari |muallif= |sana= |nashriyot=}}
*

[[Turkum:Bitaraplik ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Doʻstlik ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Danaker ordeni kavalerlari]]
[[Turkum:SSSR Qurolli Kuchlarining 70 yilligi yubiley medali sohiblari]]
[[Turkum:Rossiyaning Aleksandr Nevskiy ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Vatan oldidagi xizmatlari uchun 4-darajali ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Jizzaxda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1948-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:9-aprelda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>jibcni9xjazi82y3c3bi645trmhxe1u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sergey Tokov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>966287</id>
    <revision>
      <id>6328140</id>
      <parentid>6215855</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:24:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328140</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9097" sha1="kq26n0daiblmco01nexeobfrnoww5c1" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = 
 | tavallud_sana      = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1981|09|1}}
 | toʻliqism          = Sergey Sultonovich Tokov
 | boʻyi              = 179 sm
 | vazni              = 74 kg
 | tavallud_joyi      = {{TavalludJoyi|Toshkent}} [[Oʻzbekiston SSR]]
 | pozitsiya          = [[Himoyachi (futbol)|Himoyachi]]
 | joriyklub          = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]
 | klublar1           = [[Traktor (futbol klubi, Toshkent)|Traktor]]
 | yillar1            = 2000—2001
 | isht1              = 10
 | gollar1            = 0
 | yillar2            = 2005
 | klublar2           = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
 | isht2              = 2
 | gollar2            = 0
 | yillar3            = 2006
 | klublar3           = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]
 | isht3              = 13
 | gollar3            = 2
 | yillar4            = 2006
 | klublar4           = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
 | isht4              = 14
 | gollar4            = 1
 | yillar5            = 2007
 | klublar5           = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]
 | isht5              = 27
 | gollar5            = 0
 | yillar6            = 2008
 | klublar6           = [[AGMK|OTMK]]
 | isht6              = 17
 | gollar6            = 0
 | yillar7            = 2009
 | klublar7           = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]
 | isht7              = 8
 | gollar7            = 0
 | yillar8            = 2009—2010
 | klublar8           = [[:en:Pune FC|Pune FC]]
 | yillar9            = 2010
 | klublar9           = [[:en:United SC|United SC]]
 | yillar10           = 2011
 | klublar10          = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
 | isht8              = 12
 | gollar10           = 0
 | boshliqyillar1     = 2013—2015
 | boshliqklublar1    = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]] (yordamchi)
 | boshliqyillar2     = 2016—2018
 | boshliqklublar2    = Paxtakor akademiya
 | boshliqyillar3     = 2019—2021
 | boshliqklublar3    = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]] 
 | boshliqyillar4     = 2023—2024
 | boshliqklublar4    = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] (yordamchi)
 | boshliqyillar5     = 2025
 | boshliqklublar5    = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]] (yordamchi)
 | boshliqyillar6     = 2026—
 | boshliqklublar6    = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]
}}
'''Sergey Tokov''' ({{Lang-ru|Сергей Токов}}, [[1981|1981-yil]] [[1-sentyabr|1-sentabrda tugʻilgan]]) – [[Oʻzbekiston|oʻzbekistonlik]] sobiq [[futbolchi]]. [[Urganch]]ning „[[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]“ jamoasining bosh murabbiyi.

== Faoliyati ==
=== Futbolchilik faoliyati ===
Sergey Tokov oʻz faoliyatini markaziy va chap qanot himoyachisi sifatida boshlagan. Oʻzbekiston klublarda va Hindiston I-League jamoalarida oʻynagan. 2000—2001-yillarda „[[Traktor (futbol klubi, Toshkent)|Traktor]]“ klubi tarkibida 10 oʻyinda ishtirok etgan. 2005-yili „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ klubi tarkibida 2 oʻyin oʻtkazgan. 2006-yilda „[[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]“ klubi tarkibida 13 oʻyinda maydonga tushib 2 ta gol urgan. Shu yili „Navbahor“ klubida 14 oʻyinda maydonga tushib 1 ta gol urgan. 2007-yili „Dinamo“ klubi tarkibida 27 oʻyin oʻtkazdi. 2008-yilda „[[OKMK (futbol klubi)|AGMK]]“ klubi tarkibida 17 oʻyinda maydonga tushgan. 2009-yilda „Dinamo“ klubi tarkibida 8 oʻyinda maydonga tushgan. 2009—2010-yillarda Hindiston I-League klublari – „Pune FC“ va „United SC“ klublari tarkibida maydonga tushgan. 2011-yili „[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]“ klubiga oʻtgan va shu klubda karyerasini yakunlagan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Sergey Tokov Superliga jamoasida ish boshlashi mumkin |url=https://championat.asia/oz/news/sergey-tokov-superliga-jamoasida-ish-boshlashi-mumkin |access-date=2026-02-25 |website=CHAMPIONAT.asia |language=uz}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Sergey Tokov - Player Profile &amp; Stats |url=https://www.playmakerstats.com/player/sergey-tokov/159735 |access-date=2026-02-25 |website=www.playmakerstats.com |language=en-GB }}{{Oʻlikhavola|date=iyul 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

=== Murabiylik foaliyati ===
Murabbiylik faoliyatini [[NBU-Osiyo (futbol klubi)|NBU-Osiyo]] klubida yordamchi murabbiy sifatida boshlagan. 2013-yilgi mavsumda [[Toshkent]]ning boshqa bir jamoasi „[[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]“ klubi bilan bosh murabbiyi, akasi [[Aleksandr Tokov]]ga yordamchi sifatida shartnoma imzolagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.uz/uz/news/aleksandr-tokov-oq-tepa-bosh-murabbiji |sarlavha=Александр Токов - “Оқ-тепа” бош мураббийи |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230906104154/https://championat.uz/uz/news/aleksandr-tokov-oq-tepa-bosh-murabbiji |arxivsana=2023-09-06 |qaralgan sana=2023-09-06 }}&lt;/ref&gt;. Oqtepa jamoasida 2021-yilgi mavsumgacha faoliyat olib bordi. 2016—2018-yilgi mavsumlarda „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ akademiyasida katta murabbiy sifatida faoliyat olib borgan va bir qator mahalliy turnirlar gʻolibi boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://sports.uz/news/view/Paxtakor---OFF-Kubogi-golibi17-12-2017 |sarlavha=&quot;Пахтакор&quot; - ЎФФ Кубоги ғолиби! |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250120150500/https://sports.uz/news/view/Paxtakor---OFF-Kubogi-golibi17-12-2017 |arxivsana=2025-01-20 |qaralgan sana=2023-09-06 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://sports.uz/news/view/Paxtakor-tarbiyalanuvchilari-Umid-Kubogi-golibi-boldi09-10-2017 |sarlavha=&quot;Пахтакор&quot; тарбияланувчилари &quot;Умид Кубоги&quot; ғолиби бўлди |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230906104154/https://sports.uz/news/view/Paxtakor-tarbiyalanuvchilari-Umid-Kubogi-golibi-boldi09-10-2017 |arxivsana=2023-09-06 |qaralgan sana=2023-09-06 }}&lt;/ref&gt;. 2023-yilgi mavsum boshida faoliyatida ilk bor [[Oʻzbekiston Superligasi]] ishtirokchsi „[[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]“ klubida bosh murabbiy boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.uz/uz/news/eshitdik-da-surxonning-90-foiz-futbolchisi-jamoani-tark-etdi |sarlavha=Эшитдик-да! &quot;Сурхон&quot;нинг 90 фоиз футболчиси жамоани тарк этди |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230906104154/https://championat.uz/uz/news/eshitdik-da-surxonning-90-foiz-futbolchisi-jamoani-tark-etdi |arxivsana=2023-09-06 |qaralgan sana=2023-09-06 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://sports.uz/news/view/surxonda-nima-gaplar-04-01-2023 |sarlavha=&quot;Сурхон&quot;да нима гаплар? |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230105080403/https://sports.uz/news/view/surxonda-nima-gaplar-04-01-2023 |arxivsana=2023-01-05 |qaralgan sana=2023-09-06 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.uz/uz/news/rasman-surxonga-qogozdagi-yangi-bosh-murabbiy-tanlandi |sarlavha=Расман: &quot;Сурхон&quot;га &quot;қоғоздаги янги бош мураббий&quot; танланди |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230906104155/https://championat.uz/uz/news/rasman-surxonga-qogozdagi-yangi-bosh-murabbiy-tanlandi |arxivsana=2023-09-06 |qaralgan sana=2023-09-06 }}&lt;/ref&gt;.

2026-yil 24-yanvarda Urganchning „Xorazm“ klubi bosh murabbiyi etib tayinlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/sergey-tokov-xorazm-bosh-murabbiyi |sarlavha=Сергей Токов — &quot;Хоразм&quot; бош мураббийи! |sana=2026-yil 24-yanvar}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
* {{Instagram|tokovsergey}}
* [https://pfl.uz/uz/m/players/view/367 Sergey Tokov] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230906102223/https://pfl.uz/uz/m/players/view/367 |date=2023-09-06 }} [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi|OʻzPFL]] sayti

* [http://www.goal.com/en-india/people/india/35114/sergey-tokov Sergey Tokov] Goal.com saytida
* [https://www.transfermarkt.world/sergey-tokov/profil/spieler/669203 Sergey Tokov] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230906095839/https://www.transfermarkt.world/sergey-tokov/profil/spieler/669203 |date=2023-09-06 }} [[Transfermarkt]] saytida
* [https://web.archive.org/web/20230906102221/https://footballfacts.ru/person/189047-tokovsergey Sergey Tokov] Footballfactsru saytida
* [https://playersfootball.ru/tokov-sergej-sultanovich/ Sergey Tokov] Playersfootball saytida
{{Oʻzbekiston Superligasi murabbiylari}}
{{Xorazm futbol klubi tarkibi}}
{{Surxon futbol klubi murabbiylari}}
{{Xorazm futbol klubi murabbiylari}}

{{DEFAULTSORT:Tokov, Sergey}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1981-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Toshkentlik kishilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari]]
[[Turkum:AGMK futbolchilari]]
[[Turkum:Dinamo Samarqand futbolchilari]]
[[Turkum:Navbahor futbolchilari]]
[[Turkum:Traktor klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik futbol murabbiylari]]
[[Turkum:Surxon murabbiylari]]
[[Turkum:Oqtepa klubi murabbiylari]]
[[Turkum:Xorazm klubi murabbiylari]]</text>
      <sha1>kq26n0daiblmco01nexeobfrnoww5c1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sergey Kuznetsov (futbolchi)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>967249</id>
    <revision>
      <id>6328129</id>
      <parentid>6231223</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T12:51:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328129</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3152" sha1="c3kruuf9wdl5itghnnafa6oybhbs5gj" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Sergey Kuznetsov
 | tasvir             = 
 | toʻliqism          = Sergey Vladimirovich Kuznetsov
 | tavallud_sana      = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1985|2|13|df=y}} 
 | tavallud_joyi      = {{tavalludJoyi|Sankt-Peterburg}}
 | vafot_sana         =
 | vafot_joyi         =
 | boʻyi              = {{boʻy|cm=180}}
 | vazni              = 76 k
 | pozitsiya          = [[Hujumchi (futbol)|Hujumchi]]
 | joriyklub          = 
 | klubraqami         = 
 | yoshlikyillari1    = 
 | yoshlikklublari1   = Smena (SPb) 
 | yoshlikyillari2    = 
 | yoshlikklublari2   = [[FC Zenit Sankt Peterburg|Zenit Sankt Peterburg]]
 | yillar1            = 2001—2003	
 | klublar1           = Lokomotiv (SPb)	
 | isht1              = Hvs
 | gollar1            = 
 | yillar2            = 2003
 | klublar2           = Svetogorets
 | isht2              = 16
 | gollar2            = 1
 | yillar3            = 2004—2006
 | klublar3           = Chayka (Uglich)
 | isht3              = 35
 | gollar3            = 2
 | yillar4            = 2007 
 | klublar4           = Chayka (Uglich)
 | isht4              = Hvs
 | gollar4            = 
 | yillar5            = 2007
 | klublar5           = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
 | isht5              = 7
 | gollar5            = 2
 | yillar6            = 2008
 | klublar6           = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
 | isht6              = 1
 | gollar6            = 0
 | yillar7            = 
 | klublar7           = 
 | isht7              = 
 | gollar7            = 
 | boshliqyillar1     = 
 | boshliqklublar1    = 
 | medallar           = 
 | club-update        = 
}}
'''Sergey Vladimirovich Kuznetsov''' (12-fevral 1985-yil, [[Sankt-Peterburg|Leningrad]], [[RSFSR]]) – rossiyalik futbolchi, [[Hujumchi (futbol)|hujumchi]] pozitsiyasida oʻynagan.

== Biografiya ==
Sergey Peterburg futboli tarbiyalanuvchisi. Bir necha yil davomida u Rossiya ikkinchi divizionda „Svetogorets“ va „Petrotrest“ jamoalarida oʻynagan. 2005-yilda u Petrotrest bilan birinchi divizionda 13 ta oʻyin oʻtkazgan. Keyinchalik [[Oʻzbekiston Superligasi|Oʻzbekiston oliy ligasida]] „[[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]“ va „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashal]]“ klublarida toʻp surgan, sakkizta oʻyin oʻtkazib, ikkita gol urgan. 2008-yilda u professional faoliyatini yakunladi.

== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20210413083947/https://footballfacts.ru/person/9249 Sergey Kuznetsov] footballfacts saytida futbolchi profili
* [https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/Sergey-Vladimirovich-Kuznecov-Futbol-12021985 Sergey Kuznetsov] sportbox saytida futbolchi profili

{{DEFAULTSORT:Kuznetsov, Sergey}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Rossiyalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Futboldagi erkak hujumchilar]]
[[Turkum:FK Svetogorets futbolchilari]]
[[Turkum:FC Petrotrest futbolchilari]]
[[Turkum:Mashʼal klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Buxoro klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Rossiyalik muhojir erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistondagi muhojir erkak futbolchilar]]</text>
      <sha1>c3kruuf9wdl5itghnnafa6oybhbs5gj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sergey Maletin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>972762</id>
    <revision>
      <id>6328133</id>
      <parentid>6240686</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T12:57:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328133</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3462" sha1="2c599q26ah1w6cehmeu5880b7fny67f" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Sergey Maletin
 | tavallud_sana      = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|1968|3|3}}
 | toʻliqism          = Sergey Vladimirovich Maletin
 | tavallud_joyi      = {{tavalludJoyi|Barnaul}}, SSSR
 | boʻyi              = {{Boʻy|cm=185}}
 | pozitsiya          = [[Yarim himoyachi]]
 | yillar1            = 1985—1993 
 | klublar1           = Dinamo (Barnaul)
 | isht1              = 182
 | gollar1            = 13
 | yillar2            = 1993
 | klublar2           = Politexnik-92
 | isht2              = 5
 | gollar2            = 5
 | yillar3            = 1994—1995	
 | klublar3           = Okean (Naxodka)
 | isht3              = 60
 | gollar3            = 6
 | yillar4            = 1996
 | klublar4           = Munayshi
 | isht4              = 26
 | gollar4            = 1
 | yillar5            = 1997
 | klublar5           = Magnitka
 | isht5              = 11
 | gollar5            = 0
 | yillar6            = 1998
 | klublar6           = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
 | isht6              = 27
 | gollar6            = 0
 | yillar7            = 1999
 | klublar7           = Metallurg (Novokuzensk)
 | isht7              = 12
 | gollar7            = 0
 | yillar8            = 2001
 | klublar8           = Shaxtyor (Prokopevsk)
 | isht8              = 4
 | gollar8            = 0
}}
'''Sergey Vladimirovich Maletin''' ({{lang-ru|Малетин, Сергей Владимирович}}; 1968-yil 3 martda, [[Barnaul]]da tugʻilgan) – [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|sovet]] va [[Qozogʻiston|qozoq]] [[Futbol|futbolchisi]] va [[Yarim himoyachi|yarim himoyachisi]] pozitsiyasida oʻynagan.

== Faoliyati ==
Barnaul futbol maktabi tarbiyalanuvchisi. Birinchi murabbiyi — [[Vladimir Markin|Vladimir Grigoryevich Markin]].
SSSR va Rossiya chempionatlarining ikkinchi (1985—1991, 1993, 1997, 1999, 2001) va birinchi (1992—1993) ligalarida [[Barnaul]]ning „Dinamo“ (1985—1993), „Politexnika-92“, Barnaul (1993), „Okean“ Naxodka (1994—1995), „Magnitka“ Magnitogorsk (1997), „Metallurg“ Novokuznetsk (1999), „Shaxtyor“ Prokopyevsk jamoalarida oʻynagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=ОПЕРЕДИЛ ВРЕМЯ… |url=https://bigfootball22.ru/operedil-vremja/ |qaralgan sana=2026-08-09 |arxivsana=2026-08-09 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20260809133935/https://bigfootball22.ru/operedil-vremja/ }}&lt;/ref&gt;.

„Munaishi Aktau“ (1996) tarkibida [[Qozogʻiston Premyer-ligasi]]da, „[[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]“ (1998) uchun esa [[Oʻzbekiston Superligasi]]da oʻynagan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://web.archive.org/web/20201016220841/https://footballfacts.ru/person/10542 Sergey Maletin] Footballfacts saytida

{{DEFAULTSORT:Maletin, Sergey}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Rossiyalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:FC Dynamo Barnaul futbolchilari]]
[[Turkum:FC Politehnik-92 futbolchilari]]
[[Turkum:FC Okean Nakhodka futbolchilari]]
[[Turkum:FC Magnitogorsk futbolchilari]]
[[Turkum:FC Novokuznetsk futbolchilari]]
[[Turkum:FK Shaxtyor Prokopyevsk futbolchilari]]
[[Turkum:FC Kaspiy futbolchilari]]
[[Turkum:Buxoro klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Rossiyalik muhojir erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistondagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Qozogʻistondagi muhojir erkak futbolchilar]]</text>
      <sha1>2c599q26ah1w6cehmeu5880b7fny67f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stephon Ferguson</title>
    <ns>0</ns>
    <id>975721</id>
    <revision>
      <id>6328473</id>
      <parentid>6044593</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T05:53:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328473</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6218" sha1="tk6ulb4tf1sqaacxd2yez60io1k4ti7" xml:space="preserve">'''Stephon Ferguson''' — amerikalik notiq, aktyor va dublyaj ustasi. [[Martin Luther King Jr.]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Event Details (U.S. National Park Service) |url=https://www.nps.gov/planyourvisit/event-details.htm |qaralgan sana=2020-09-30 |ish=www.nps.gov |til=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Wells |ism=Myrydd |sana=2015-12-22 |sarlavha=Stephon Ferguson brings Martin Luther King Jr.'s words to life |url=https://www.atlantamagazine.com/news-culture-articles/stephon-ferguson-brings-martin-luther-king-jr-s-words-to-life/ |qaralgan sana=2020-09-30 |ish=Atlanta Magazine |til=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sana=2020-03-27 |sarlavha=Accurately Recreating Dr. Martin Luther King Jr. |url=https://www.fxguide.com/fxfeatured/accurately-recreating-dr-martin-luther-king-jr/ |qaralgan sana=2020-10-06 |ish=fxguide |til=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sana=2019-01-21 |sarlavha=Convocation guest honors the legacy of the Rev. Martin Luther King Jr. » Liberty News |url=https://www.liberty.edu/news/2019/01/21/convocation-guest-honors-the-legacy-of-the-rev-martin-luther-king-jr/ |qaralgan sana=2020-10-06 |ish=Liberty News |til=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Myron B. Pitts: Blood of MLK's struggle should not be forgotten |url=https://www.fayobserver.com/news/20180113/myron-b-pitts-blood-of-mlks-struggle-should-not-be-forgotten |qaralgan sana=2020-10-18 |ish=The Fayetteville Observer |til=en}}&lt;/ref&gt; ovozini qayta yaratish bilan tanilgan.

Ferguson [[Shimoliy Karolina]] shtatining [[Fayetteville (Georgia)|Fayetteville]] shahrida tugʻilgan. Oʻrta maktabni tugatgandan soʻng AQSh armiyasiga qoʻshilgan va serjant boʻlib xizmat qilgan. Harbiy xizmatni oʻtaganidan soʻng, 1993-yilda Fayettevilledagi ''107.7 The Flava'' koʻrsatuvida jonli efirda radio eshittirish bilan shugʻullangan. Oʻn besh yil davomida radio boshlovchisi va yangiliklar muxbiri sifatida faoliyat yuritgan&lt;ref&gt;{{Cite web|title=GPC theatre student lives the dream of Dr. King {{!}} Georgia Perimeter College Newsroom|url=http://lighthost.gsu.edu/gpcnewsroomarchive/stories/gpc-theatre-student-lives-dream-dr-king.html|access-date=2020-10-06|website=lighthost.gsu.edu}}&lt;/ref&gt;. Ferguson, asosan, Martin Luther king Jr.ning 1963-yilning mart oyi [[Vashington (shahar)|Vashingtonda]] Ish va Ozodlik uchun soʻzlagan [[Mening orzuyim bor|''„Mening orzuyim bor“'']] nutqidagi ovozini qayta yaratgani bilan tanilgan&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Martin Luther King Jr. impersonator discovers life's calling through famous speeches|url=https://abcnews.go.com/US/martin-luther-king-jr-impersonator-discovers-lifes-calling/story?id=44745288|access-date=2020-09-30|website=ABC News|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=CMU Civic Forum honors the legacy of Rev. Martin Luther King Jr.|url=https://www.coloradomesa.edu/now/2019/08/cmu-civic-forum-honors-the-legacy-of-rev.-martin-luther-king-jr..html|access-date=2020-09-30|website=www.coloradomesa.edu|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Liberty University|url=https://watch.liberty.edu/tag/tagid/stephon%20ferguson|access-date=2020-09-30|website=watch.liberty.edu}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Voices: How MLK's famous letter was smuggled out of jail|url=https://www.washingtonpost.com/podcasts/cape-up/voices-how-mlks-famous-letter-was-smuggled-out-of-jail/|access-date=2020-09-30|newspaper=Washington Post|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Council President to Mark 50th Anniversary of March on Washington by Hosting Stirring Performance of &quot;I Have A Dream&quot; Speech {{!}} Baltimore City Council|url=http://baltimorecitycouncil.com/content/council-president-mark-50th-anniversary-march-washington-hosting-stirring-performance-i-have|access-date=2020-09-30|website=baltimorecitycouncil.com}}{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Video: Martin Luther King Jr. re-enactor delivers 'I Have a Dream' speech for Ralston students|url=https://omaha.com/news/education/video-martin-luther-king-jr-re-enactor-delivers-i-have-a-dream-speech-for-ralston/article_f92ac4ec-0efb-5212-8133-1453b0db9e0d.html|access-date=2020-10-18|website=Omaha.com|date=8 February 2018|language=en|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201021154648/https://omaha.com/news/education/video-martin-luther-king-jr-re-enactor-delivers-i-have-a-dream-speech-for-ralston/article_f92ac4ec-0efb-5212-8133-1453b0db9e0d.html|arxivsana=2020-10-21}}&lt;/ref&gt;. U, shuningdek, Martin Luther King Jr. ning ''[[Birmingem qamoqxonasidan maktub|„Birmingem qamoqxonasidan maktub“]]'', ''„Tog‘ cho‘qqisi“'' kabi boshqa nutqlarini qayta yaratgani bilan mashhurdir&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Capehart|first=Jonathan|date=|title=How MLK's famous letter was smuggled out of jail: 'Voices of the Movement' Episode 3|url=https://www.washingtonpost.com/opinions/2019/04/18/how-mlks-famous-letter-was-smuggled-out-jail-voices-movement-episode/|archive-url=|archive-date=|access-date=|newspaper=[[The Washington Post]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Jones|first=Walter C.|title=Civil rights leaders ponder march at site of unsolved Georgia lynching where 2 couples died|url=https://www.jacksonville.com/article/20120406/NEWS/801255212|access-date=2020-10-06|website=The Florida Times-Union|language=en|archive-date=2020-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20201019195245/https://www.jacksonville.com/article/20120406/NEWS/801255212|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Dremann|first=Sue|title=MLK: Remembering a champion for human rights|url=https://www.paloaltoonline.com/news/2018/03/30/remembering-a-champion-for-human-rights|access-date=2020-10-06|website=www.paloaltoonline.com|date=30 March 2018 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Biller|first=Ryan|date=2020-03-11|title=The saga of Walter Walker|url=http://thecrite.com/coloradomesau/the-saga-of-walter-walker/|access-date=2020-10-06|website=The Criterion|language=en-US}}&lt;/ref&gt;.

Ferguson hozirda [[Jorjiya|Jorjiya shtatining]] [[Atlanta|Atlanta shahridagi]] Greater Piney Grove Baptist cherkovida vazir oʻrinbosari sifatida faoliyat yuritadi.   
 

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
[[Turkum:Amerikalik erkak ovoz aktyorlari]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Notiqlar]]</text>
      <sha1>tk6ulb4tf1sqaacxd2yez60io1k4ti7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Soliqchi (futbol klubi, Keles)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>976467</id>
    <revision>
      <id>6328359</id>
      <parentid>5459289</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:30:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328359</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1099" sha1="cttcdps0r9ess73eh9pk1gmyk4sn82c" xml:space="preserve">'''Soliqchi''' – [[Toshkent viloyati]] [[Toshkent tumani]]ning futbol klubi. [[Oʻzbekiston Pro ligasi]]ning 2002-yilgi mavsumida qatnashgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://orginfo.uz/organization/1c0b63a4608c/?ysclid=lmtbpidgc8402527568|title=&quot;Соликчи&quot; футбол клуби}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://soccer365.ru/clubs/20532/?ysclid=lmtbpkby4w635596979|title=Соликчи}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://uzorg.info/info-id-257895|title=Информация о компании|qaralgan sana=2023-09-21|arxivsana=2025-01-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20250129045953/https://uzorg.info/info-id-257895}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://footballfacts.ru/club/31731-solikchikeles?ysclid=lmtbv3m4ue870069212|title=«Соликчи» Келес}} {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Uzbekistan-footyclub-stub}}
[[Turkum:Toshkent viloyati futbol klublari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston futbol klublari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbol klublari]]
[[Turkum:2001-yilda tashkil etilgan futbol klublari]]</text>
      <sha1>cttcdps0r9ess73eh9pk1gmyk4sn82c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Suhrob Sultonov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>980202</id>
    <revision>
      <id>6328731</id>
      <parentid>5923432</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T07:43:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328731</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7333" sha1="63qwwaky1exbs64znk2c2ktidut7hor" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Suhrob Sultonov
 | tavallud_sana      = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|df=yes|1990|3|26}}
 | toʻliqism          = Suhrob Rustamjon oʻgʻli Sultonov
 | tavallud_joyi      = {{TavalludJoyi|Toshkent}}
 | boʻyi              = {{Height|m=1.96}}
 | pozitsiya          = [[Darvozabon (futbol)|Darvozabon]]
 | joriyklub          = [[Metallurg Bekobod]]
 | klubraqami         = TBD
 | yoshlikklublari1   = [[AGMK|OKMK]]
 | yoshlikyillari1    = 2006—2010
 | yillar1            = 2010
 | klublar1           = [[NBU-Osiyo (futbol klubi)|NBU-Osiyo]]
 | isht1              = 12
 | gollar1            = 0
 | yillar2            = 2011—2013
 | klublar2           = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]
 | isht2              = 0
 | gollar2            = 0
 | yillar3            = 2013—2017
 | klublar3           = [[Metallurg Bekobod]]
 | isht3              = 63
 | gollar3            = 0
 | yillar4            = 2017—2019
 | klublar4           = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
 | isht4              = 26
 | gollar4            = 0
 | yillar5            = 2019—2021
 | klublar5           = [[AGMK|OKMK]]
 | isht5              = 40
 | gollar5            = 0
 | yillar6            = 2022—2023
 | klublar6           = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]
 | isht6              = 39
 | gollar6            = 0
 | yillar7            = 2024
 | klublar7           = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv ]]
 | isht7              = 11 
 | gollar7            = 0
 | yillar8            = 2026—
 | klublar8           = [[Metallurg Bekobod]]
 | isht8              = 0
 | gollar8            = 0
}}
'''Suhrob Rustamjon oʻgʻli Sultonov''' ({{Lang-ru|Султонов, Сухроб Рустамжон оглы}}, 26-mart, 1990-yil, Toshkent) [[Oʻzbeklar|Oʻzbekistonlik]] futbolchi, [[Bekobod]]ning „[[Metallurg Bekobod|Metallurg]]“ klubi [[Darvozabon (futbol)|darvozabon]]i.

== Futbolchilik faoliyati ==
Suhrob futbolchilik faoliyatini OKMK yoshlar jamoasi tarkibida boshlagan. 2010-yil Toshkening „[[NBU-Osiyo (futbol klubi)|NBU-Osiyo]]“ jamoasi tarkibiga oʻtgan. [[Oʻzbekiston Pro ligasi|Oʻzbekiston Birinchi ligasi]] oʻyinlarida professional futboldagi debyutini oʻtkazgan. 2011-yilgi mavsum oldidan [[Samarqand]]&lt;nowiki/&gt;ning „[[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan va „NBU Osiyo“ jamoasiga ijaraga berilgan. 2013-yilgi mavsumda [[Bekobod]]&lt;nowiki/&gt;ning „[[Metallurg Bekobod|Metallurg]]“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi. Suhrob Bekobodliklar tarkibida 4 mavsum davomida toʻp surdi. 2017-yilgi mavsumda [[Oʻzbekiston Superligasi|Oʻzbekiston Oliy ligasi]] ikki davrasi oldidan [[Toshkent]]&lt;nowiki/&gt;ning „[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/yozda-kelgan-etti-qaldirgoch |sarlavha=Yozda kelgan etti &quot;qaldirg'och&quot; |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231007031916/https://championat.asia/oz/news/yozda-kelgan-etti-qaldirgoch |arxivsana=2023-10-07 |qaralgan sana=2023-10-07 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/bunyodkor-yangi-darvozabon-oldi |sarlavha=&quot;Bunyodkor&quot; yangi darvozabon oldi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231007031918/https://championat.asia/oz/news/bunyodkor-yangi-darvozabon-oldi |arxivsana=2023-10-07 |qaralgan sana=2023-10-07 }}&lt;/ref&gt;. Dastlabki mavsumidayoq qaldirgʻochlar tarkibida [[Oʻzbekiston Kubogi]] finaliga qadar yetib bordi. Final baxsida Bunyodlkor klubi „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ jamoasiga 1-0 hisobida magʻlub boʻldi. 2019-yilgi mavsumda Olmaliqning „[[AGMK]]“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/agmk-uch-futbolchining-transferini-elon-qildi |sarlavha=AGMK uch futbolchining transferini elon qildi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231007031920/https://championat.asia/oz/news/agmk-uch-futbolchining-transferini-elon-qildi |arxivsana=2023-10-07 |qaralgan sana=2023-10-07 }}&lt;/ref&gt;. [[Olmaliq]]&lt;nowiki/&gt;lar tarkibida 3 mavsum davomida toʻp surdi va AGMK jamoasining [[Oʻzbekiston Kubogi|Oʻzbekiston Kubogi]], [[Oʻzbekiston Liga kubogi]] finaligacha yetib borishida oʻz oʻyinlari bilan hissa qoʻshgan. 2022-yilgi masvum oldidan [[Toshkent]]&lt;nowiki/&gt;ning „[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]“ jamoasiga qaytdi va ikki yillik shartnoma imzolagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/rasmiy-xabar-suhrob-sultonov-bunyodkor-futbolchisi |sarlavha=Rasmiy xabar. Suhrob Sultonov - &quot;Bunyodkor&quot; futbolchisi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231007031916/https://championat.asia/oz/news/rasmiy-xabar-suhrob-sultonov-bunyodkor-futbolchisi |arxivsana=2023-10-07 |qaralgan sana=2023-10-07 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/bunyodkor-ikki-futbolchisi-bilan-shartnomani-uzaytirdi |sarlavha=&quot;Bunyodkor&quot; ikki futbolchisi bilan shartnomani uzaytirdi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231007031925/https://championat.asia/oz/news/bunyodkor-ikki-futbolchisi-bilan-shartnomani-uzaytirdi |arxivsana=2023-10-07 |qaralgan sana=2023-10-07 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/bunyodkor-yangi-futbolchilarni-tanishtirdi |sarlavha=&quot;Bunyodkor&quot; yangi futbolchilarni tanishtirdi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231007031918/https://championat.asia/oz/news/bunyodkor-yangi-futbolchilarni-tanishtirdi |arxivsana=2023-10-07 |qaralgan sana=2023-10-07 }}&lt;/ref&gt;. 2024-yil yanvar oyida Toshkentning „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/359961?utm_source=telegram&amp;utm_medium=championatasia |sarlavha=Расман: &quot;Локомотив&quot; янги дарвозабон билан шартнома имзолади! |sana=2023/01/03}}&lt;/ref&gt;.

== Yutuqlar ==
[[Oʻzbekiston Kubogi]] ikkinchi oʻrin: 2017, 2019, 2020

[[Oʻzbekiston Liga kubogi]] ikkinchi oʻrin: 2019

[[Oʻzbekiston Superkubogi]] ikkinchi oʻrin: 2019

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://pfl.uz/uzb/m/players/view/632?s=11 Suhrob Sultonov]{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi|OʻzPFL]] saytida futbolchi profili
* [https://int.soccerway.com/players/sukhrobjon-sultanov/287928/ Suhrob Sultonov] [[Soccerway]] saytida futbolchi profili
* [https://www.transfermarkt.com/sukhrob-sultonov/profil/spieler/493731 Suhrob Sultonov] [[Transfermarkt]] saytida futbolchi profili
* [https://footballfacts.ru/person/215379-sultanovsuhrobzhon Suhrob Sultonov] {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Footballfacts saytida futbolchi profili

{{Metallurg futbol klubi tarkibi}}

{{DEFAULTSORT:Sultonov, Suhrob}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol darvozabonlari]]
[[Turkum:AGMK futbolchilari]]
[[Turkum:NBU-Osiyo klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Dinamo Samarqand futbolchilari]]
[[Turkum:Metallurg Bekobod klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Bunyodkor klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Lokomotiv Toshkent futbol klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]</text>
      <sha1>63qwwaky1exbs64znk2c2ktidut7hor</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sunnatilla Mamadaliyev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>980910</id>
    <revision>
      <id>6328843</id>
      <parentid>6002356</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:41:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328843</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10200" sha1="gz73i9yi0wrbxga3viwcsufkn8dhliy" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Sunnatilla Mamadaliyev
 | tavallud_sana      = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|1989|08|20}}
 | toʻliqism          = Sunnatilla Mamadaliyev
 | tavallud_joyi      = {{TavalludJoyi|Oʻzbekiston SSR}}
 | boʻyi              = {{Height|m=1,74}}
 | pozitsiya          = [[Yarim himoyachi]]
 | yoshlikklublari1   = [[Shayxontohur (futbol klubi)|Shayxontohur]]
 | yoshlikyillari1    = 2004—2006
 | yillar1            = 2006
 | klublar1           = [[Shayxontohur (futbol klubi)|Shayxontohur]]
 | isht1              = 25
 | gollar1            = 4
 | yillar2            = 2007—2008
 | klublar2           = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]
 | isht2              = 3
 | gollar2            = 0
 | yillar3            = 2009
 | klublar3           = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
 | isht3              = 19
 | gollar3            = 1
 | yillar4            = 2010
 | klublar4           = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
 | isht4              = 21
 | gollar4            = 0
 | yillar5            = 2011
 | klublar5           = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]
 | isht5              = 13
 | gollar5            = 2
 | yillar6            = 2011
 | klublar6           = [[Metallurg Bekobod]]
 | isht6              = 11
 | gollar6            = 3
 | yillar7            = 2012
 | klublar7           = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]
 | isht7              = 25
 | gollar7            = 1
 | yillar8            = 2013—2014
 | klublar8           = [[Metallurg Bekobod]]
 | isht8              = 44
 | gollar8            = 11
 | yillar9            = 2015
 | klublar9           = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
 | isht9              = 7
 | gollar9            = 0
 | yillar10           = 2015—2016
 | klublar10          = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]
 | isht10             = 43
 | gollar10           = 3
 | yillar11           = 2017
 | klublar11          = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
 | isht11             = 13
 | gollar11           = 0
 | yillar12           = 2018
 | klublar12          = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]
 | isht12             = 13
 | gollar12           = 2
 | yillar13           = 2019
 | klublar13          = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]
 | isht13             = 15
 | gollar13           = 0
 | yillar14           = 2020—2021
 | klublar14          = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]
 | isht14             = 22
 | gollar14           = 2
 | yillar15           = 2021—2022
 | klublar15          = [[Aral samali]]
 | isht15             = 14
 | gollar15           = 1
 | milliyyillar1      = 2007—2009
 | milliyjamoa1       = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Oʻzbekiston U-20]]
 | milliyyillar2      = 2009—2011
 | milliyisht1        = 8
 | milliygollar1      = 0
 | milliyjamoa2       = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Oʻzbekiston U-23]]
 | milliyisht2        = 2
 | milliygollar2      = 0
}}

'''Sunnatilla Mamadaliyev''' ({{Lang-ru|Суннатилла Мамадалиев}}; 20-avgust 1989-yil) – Oʻzbekistonlik futbolchi, Yarim himoyachi pozitsiyasida oʻynagan. 2009-yilgi [[FIFA U-20 Jahon chempionati]]&lt;nowiki/&gt;da ishtirok etgan.

== Futbolchilik faoliyati ==
Sunnatilla futbolchilik faoliyatini „[[Shayxontohur (futbol klubi)|Shayxontohur]]“ futbol klubida boshlagan. 2007-yilgi mavsumda [[Qarshi]]&lt;nowiki/&gt;ning „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ klubiga taklif etildi va 2008-uilgi mavsum soʻngigacha Qarshi jamoasi tarkibida toʻp surdi. 2009-yilgi mavsumda Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasi tarkibida [[Misr]]&lt;nowiki/&gt;da [[FIFA U-20 Jahon chempionati]]&lt;nowiki/&gt;da ishtirok etgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://stadion.uz/news/detail/383264 |sarlavha=Андре Айю Гана–Ўзбекистон ўйинини ҳали унутган эмас... |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230711092726/https://stadion.uz/news/detail/383264 |arxivsana=2023-07-11 |qaralgan sana=2023-10-14 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/misrdagi-jahon-chempionati-angliyadan-tushgan-taklif-holmuhammedovning-darvozaga-turishi-osiyo-vice-chempioni-sunnatilla-mamadaliev-bilan-suhbat |sarlavha=Мисрдаги жаҳон чемпионати, Англиядан тушган таклиф, Ҳолмуҳаммедовнинг дарвозага туриши – Осиё вице чемпиони Суннатилла Мамадалиев билан суҳбат |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220430193448/https://championat.asia/uz/news/misrdagi-jahon-chempionati-angliyadan-tushgan-taklif-holmuhammedovning-darvozaga-turishi-osiyo-vice-chempioni-sunnatilla-mamadaliev-bilan-suhbat |arxivsana=2022-04-30 |qaralgan sana=2023-10-14 }}&lt;/ref&gt;. Keyinchalik, [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]], [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]], [[Metallurg Bekobod|Metallurg]], [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]], [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] va [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] jamoalari tarkibida oʻynadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/sunnatilla-mamadaliev-shortanni-tark-etdi |sarlavha=Суннатилла Мамадалиев &quot;Шўртан&quot;ни тарк этди |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170109132635/http://championat.asia/uz/news/sunnatilla-mamadaliev-shortanni-tark-etdi |arxivsana=2017-01-09 |qaralgan sana=2023-10-14 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/sogdiyona-6-nafar-yangi-futbolchi-bilan-shartnoma-tuzdi |sarlavha=&quot;Сўғдиёна&quot; 6 нафар янги футболчи билан шартнома тузди |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230516120629/https://championat.asia/uz/news/sogdiyona-6-nafar-yangi-futbolchi-bilan-shartnoma-tuzdi |arxivsana=2023-05-16 |qaralgan sana=2023-10-14 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/2009-yilgi-u-20-jahon-chempionati-ishtirokchisi-shortanda |sarlavha=2009 йилги U-20 Жаҳон чемпионати иштирокчиси “Шўртан”да |arxivurl=https://web.archive.org/web/20251222230803/https://championat.asia/uz/news/2009-yilgi-u-20-jahon-chempionati-ishtirokchisi-shortanda |arxivsana=2025-12-22 |qaralgan sana=2023-10-14 }}&lt;/ref&gt;. 2018-yilgi mavsumda [[Oʻzbekiston Pro ligasi]] ishtiorkchis „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ jamoasi safida oʻynadi va dfastlabki mavsumidayoq ligada gʻolib boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://m.stadion.uz/uz/news/detail/275126 |sarlavha=Sunnatilla Mamadaliyev «Andijon» futbolchisi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20251222231458/https://m.stadion.uz/uz/news/detail/275126 |arxivsana=2025-12-22 |qaralgan sana=2023-10-14 }}&lt;/ref&gt;. 2020-yilda Oqtepa 2021-yilda esa Nukusning „Aral samali“ jamoalari tarkkibida oʻynagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/oq-tepa-erkin-jabborov-eldor-boymatov-sunnatilla-mamadaliev-va-nigeriyalik-legioner-bilan-kelishuvga-erishdi |sarlavha=&quot;Оқ-тепа&quot; Эркин Жабборов, Элдор Бойматов, Суннатилла Мамадалиев ва нигериялик легионер билан келишувга эришди |arxivurl=https://web.archive.org/web/20251222230851/https://championat.asia/uz/news/oq-tepa-erkin-jabborov-eldor-boymatov-sunnatilla-mamadaliev-va-nigeriyalik-legioner-bilan-kelishuvga-erishdi |arxivsana=2025-12-22 |qaralgan sana=2023-10-14 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/pro-liga-sunnatilla-mamadaliev-aral-samali-tarkibiga-qoshildi |sarlavha=Про лига. Суннатилла Мамадалиев &quot;Арал Самали&quot; таркибига қўшилди |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210711204702/https://championat.asia/uz/news/pro-liga-sunnatilla-mamadaliev-aral-samali-tarkibiga-qoshildi |arxivsana=2021-07-11 |qaralgan sana=2023-10-14 }}&lt;/ref&gt;. 2023-yil mavsum boshida futbolchilik faoliyatini yakunlagan.

== Yutuqlar ==

* [[Oʻzbekiston Pro ligasi|Oʻzbekiston Pro ligasi gʻolibi]]: (1) 2018

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* [https://pfl.uz/uzb/players/2311 Sunnatilla Mamadaliyev] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210618075106/https://pfl.uz/uzb/players/2311 |date=2021-06-18 }} [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi|OʻzPFL]] saytida futbolchi profili
* [https://www.transfermarkt.com/sunnatilla-mamadaliev/profil/spieler/127749 Sunnatilla Mamadaliyev] [[Transfermarkt]] saytida futbolchi profili
* [https://int.soccerway.com/players/sunnatilla-mamadaliyev/97480/ Sunnatilla Mamadaliyev] [[Soccerway]] saytida futbolchi profili
* [https://www.playmakerstats.com/player/sunnat-mamadaliev/114742 Sunnatilla Mamadaliyev]{{Oʻlikhavola|date=dekabr 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Playmakerstats saytida futbolchi profili
* [https://www.sports.ru/tags/161021641/ Sunnatilla Mamadaliyev] Sports.ru saytida futbolchi profili
* [https://footballfacts.ru/person/188670-mamadalievsunnatilla Sunnatilla Mamadaliyev] {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Footballfacts saytida futbolchi profili
{{Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha) 2009-yilgi jahon chempionati tarkibi}}{{Oʻzbekiston tarkibi 2010-yilgi Osiyo oʻyinlari}}
{{DEFAULTSORT|Mamadaliyev, Sunnatilla}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:Shayxontohur klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Nasaf klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Qizilqum klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Navbahor futbolchilari]]
[[Turkum:Dinamo Samarqand futbolchilari]]
[[Turkum:Metallurg Bekobod klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Shoʻrtan klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari]]
[[Turkum:Andijon klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Oqtepa klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Aral Samali klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston 20 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:Osiyo oʻyinlari 2010 futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonning Osiyo oʻyinlaridagi sportchilari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]</text>
      <sha1>gz73i9yi0wrbxga3viwcsufkn8dhliy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sirojiddin Bozorov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>980951</id>
    <revision>
      <id>6328338</id>
      <parentid>6044902</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T22:56:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328338</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5221" sha1="eatwdd14lu3klcn17n066p4ryptf8na" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Sirojiddin Bozorov
 | tavallud_sana      = {{Tugʻilgan sanasi|1961|08|20}}
 | toʻliqism          = Sirojiddin Ahmedovich Bozorov
 | tavallud_joyi      = {{TavalludJoyi|Narpay tumani}} {{TavalludJoyi|Samarqand}}
 | vafot_sana         = {{Vafot sanasi va yoshi|1979|08|11|1961|08|20}}
 | yillar1            = 1979
 | klublar1           = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
 | pozitsiya          = [[Hujumchi]]
 | joriyklub          = ''Faoliyati yakunlangan''
 | vafot_joyi         = {{VafotJoyi|Kamianske}} [[Dnepropetrovsk viloyati|Dnepr]]
}}

'''Sirojiddin Ahmedovich Bozorov''' ({{Lang-ru|Бозоров, Сирожиддин Ахмедович}}; 20-avgust 1961-yil, [[Samarqand]] – 11-avgust, 1979-yil, [[Kamianske]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://uza.uz/oz/posts/paxtakorga-qaytgay-oqqushlar_510022 |sarlavha=“Paxtakor”ga qaytgay oqqushlar |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240731104234/https://uza.uz/oz/posts/paxtakorga-qaytgay-oqqushlar_510022 |arxivsana=2024-07-31 |qaralgan sana=2023-10-15 }}&lt;/ref&gt;) – [[Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Oʻzbekiston SSR]] sobiq [[Futbolchi|futbolchisi]], [[Hujumchi (futbol)|hujumchi]] pozitsiyasida oʻynagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/paxtakor-79ni-xotirlab-sirojiddin-bozorov |sarlavha=&quot;Paxtakor-79&quot;ni xotirlab: Sirojiddin Bozorov |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240731104236/https://championat.asia/oz/news/paxtakor-79ni-xotirlab-sirojiddin-bozorov |arxivsana=2024-07-31 |qaralgan sana=2023-10-15 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.fergananews.com/articles/3078 |sarlavha=25 yil muqaddam Toshkentning “Paxtakor” jamoasi futbolchilari aviahalokatda vafot etgan edi. |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221001042757/https://www.fergananews.com/articles/3078 |arxivsana=2022-10-01 |muallif=Mavlyan Yoʻldoshev |qaralgan sana=2023-10-15 }}&lt;/ref&gt;.

== Biografiya ==
Sirojiddin 1972-yilda Respublika sport maktabikaga (hozirgi Respublika olimpiya zahiralari kolleji) oʻqishga kirgan. Keyinchalik, ikki yildan soʻng [[Oʻzbekiston SSR milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston SSR yoshlar terma jamoasi]]&lt;nowiki/&gt;ga chaqirilgan. 1978-yilda Sovet ittifoqi yoshlar spartakiadasida [[Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Oʻzbekiston SSR]] yoshlar terma jamoasida ishtirok etgan. 1978-yilda ilk bor „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ jamoasiga jalb etilgan va oʻrinbosalar jamoasida doimiy maydonga tushgan. Paxtakor asosiy tarkibida oʻyin oʻtkazmagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/2023/08/11/ularning-eng-kichigi-19-yoshda-edi-44-yil-ilgari-halokatga-uchragan-paxtakor-79ni-xotirlab |sarlavha=Ularning eng kichigi 19 yoshda edi. 44 yil ilgari halokatga uchragan “Paxtakor-79”ni xotirlab |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231015055518/https://daryo.uz/2023/08/11/ularning-eng-kichigi-19-yoshda-edi-44-yil-ilgari-halokatga-uchragan-paxtakor-79ni-xotirlab |arxivsana=2023-10-15 |qaralgan sana=2023-10-15 }}&lt;/ref&gt;. Sirojiddin [[Samarqand viloyati]]&lt;nowiki/&gt;ning [[Narpay tumani]]&lt;nowiki/&gt;da, oʻzi tugʻilib oʻsgan Tortuvli qishlogʻi qabristoniga dafn etilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://zarnews.uz/uz/post/paxtakor-79-samoga-sochilgan-yulduzlar-orasida-narpaylik-sirojiddin-bozorov-ham-bor-edi |sarlavha=“Paxtakor-79”: Samoga sochilgan yulduzlar orasida narpaylik Sirojiddin Bozorov ham bor edi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200930032734/http://zarnews.uz/uz/post/paxtakor-79-samoga-sochilgan-yulduzlar-orasida-narpaylik-sirojiddin-bozorov-ham-bor-edi |arxivsana=2020-09-30 |qaralgan sana=2023-10-15 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/paxtakor-79ni-xotirlab-sirojiddin-bozorov |sarlavha=&quot;Paxtakor-79&quot;ni xotirlab: Sirojiddin Bozorov |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240731104236/https://championat.asia/oz/news/paxtakor-79ni-xotirlab-sirojiddin-bozorov |arxivsana=2024-07-31 |qaralgan sana=2023-10-15 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://ufa.uz/commemoration-ceremony-of-pakhtakor-79-team/?lang=en |sarlavha=Commemoration ceremony of “Pakhtakor-79” team |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230130102958/http://ufa.uz/commemoration-ceremony-of-pakhtakor-79-team/?lang=en |arxivsana=2023-01-30 |qaralgan sana=2023-10-15 }}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==

* [https://web.archive.org/web/20240731104236/https://footballfacts.ru/person/140487-bazarovsirozhiddinahmedovich Sirojiddin Bozorov] Footballfacts saytida futbolchi profili
{{OʻzME}}
{{Dneprodzerjinsk osmonida aviahalokatda halok boʻlgan Paxtakor futbol jamoasi aʼzolari}}

{{DEFAULTSORT:Bozorov, Sirojiddin}}
[[Turkum:20-avgustda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1961-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Narpay tumanida tugʻilganlar]]
[[Turkum:Samarqand viloyati kishilari]]
[[Turkum:11-avgustda vafot etganlar]]
[[Turkum:1979-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Kamianskeda vafot etganlar]]
[[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Futboldagi erkak hujumchilar]]
[[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:Dneprodzerjinsk osmonida 1979-yil 11-avgustda aviahalokatda halok boʻlganlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]</text>
      <sha1>eatwdd14lu3klcn17n066p4ryptf8na</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shuhrat Eshboʻtayеv</title>
    <ns>0</ns>
    <id>980953</id>
    <revision>
      <id>6328301</id>
      <parentid>6057711</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T20:34:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328301</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3819" sha1="3lpvomb9yg80iz9dd82t229ijefutzb" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Shuhrat Eshboʻtayеv
 | tavallud_sana      = {{Tugʻilgan sanasi|1959|02|08}}
 | toʻliqism          = Shuhrat Moʻsinovich Eshboʻtayеv
 | tavallud_joyi      = {{TavalludJoyi|Navoiy}}
 | vafot_sana         = {{Vafot sanasi va yoshi|1979|08|11|1959|02|08}}
 | pozitsiya          = [[Hujumchi]]
 | joriyklub          = ''Faoliyati yakunlangan''
 | vafot_joyi         = {{VafotJoyi|Kamianske}} [[Dnepropetrovsk viloyati|Dnepr]]
 | yillar1            = 1978
 | klublar1           = [[Xonqa (futbol klubi)|Xonqa Yangiariq]]
 | isht1              = -
 | gollar1            = -
 | yillar2            = 1978—1979
 | klublar2           = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
 | isht2              = 8
 | gollar2            = 3
 | yoshlikklublari    = G.Ruor. Titov
}}

'''Shuhrat Moʻsinovich Eshboʻtayev''' ({{Lang-ru|Ишбутаев, Шухрат Мусинович}}; 2-fevral, 1959-yil, Navoiy – 1979-yil 11-avgust, [[Kamianske|Kamians]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://uzreport.news/football/bugun-paxtakor-79-fojeasiga-42-yil-to-ldi |sarlavha=Bugun “Paxtakor-79” fojeasiga 42 yil to‘ldi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231015052855/https://uzreport.news/football/bugun-paxtakor-79-fojeasiga-42-yil-to-ldi |arxivsana=2023-10-15 |qaralgan sana=2023-10-15 }}&lt;/ref&gt;) – Sovet va oʻzbek sobiq futbolchisi, [[hujumchi]] pozitsiyalarida oʻynagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/2023/08/11/ularning-eng-kichigi-19-yoshda-edi-44-yil-ilgari-halokatga-uchragan-paxtakor-79ni-xotirlab |sarlavha=Ularning eng kichigi 19 yoshda edi. 44 yil ilgari halokatga uchragan “Paxtakor-79”ni xotirlab |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231015055518/https://daryo.uz/2023/08/11/ularning-eng-kichigi-19-yoshda-edi-44-yil-ilgari-halokatga-uchragan-paxtakor-79ni-xotirlab |arxivsana=2023-10-15 |qaralgan sana=2023-10-15 }}&lt;/ref&gt;.

== Biografiya ==
Shuhrat [[Navoiy (shahar)|Navoiy]] futbol maktabi tarbiyalanuvchisi hisoblanadi. Uning birinchi murabbiyi Aleksandr Zarbeyev boʻlgan. Keyinchalik Toshkentdagi G. R. Titov (hozirgi Respublika olimpiya zahiralari kolleji) maktab internatida, murabbiy Guram Daraseliy qoʻl ostida tahsil olgan. Futbol internatini bitirganidan soʻng „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ jamoasi oʻrinbosalar tarkibiga jalb etilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.fergananews.com/articles/3078 |sarlavha=25 yil muqaddam Toshkentning “Paxtakor” jamoasi futbolchilari aviahalokatda vafot etgan edi. |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221001042757/https://www.fergananews.com/articles/3078 |arxivsana=2022-10-01 |qaralgan sana=2023-10-15 }}&lt;/ref&gt;. 1978-yilda Eshboʻtayev ilk bor „Paxtakor“ning asosiy tarkibida maydonga tusha boshlagan. 1979-yilda oʻrinbosarlar jamoasi tarkibida ham oʻynab, 5 ta gol urdi va 1979-yilgi mavsum oʻrtalaridan boshlab „&lt;nowiki/&gt;[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]&lt;nowiki/&gt;“ klubining asosiy tarkibida maydonga tusha boshlagan va 8 ta oʻyin oʻtkazib, 3 ta gol urgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==

* [https://footballfacts.ru/person/46791-ishbutaevshuhratmusinovich Shuhrat Eshboʻtayev] {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Footballfacts saytida futbolchi profili

{{OʻzME}}
{{Dneprodzerjinsk osmonida aviahalokatda halok boʻlgan Paxtakor futbol jamoasi aʼzolari}}

{{DEFAULTSORT:Eshboʻtayеv, Shuhrat}}
[[Turkum:Navoiyda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Kamianskeda vafot etganlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Futboldagi erkak hujumchilar]]
[[Turkum:Xonqa klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:Dneprodzerjinsk osmonida 1979-yil 11-avgustda aviahalokatda halok boʻlganlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]</text>
      <sha1>3lpvomb9yg80iz9dd82t229ijefutzb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sergey Pokatilov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>980956</id>
    <revision>
      <id>6328137</id>
      <parentid>5697121</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:11:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328137</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4788" sha1="lj8v1rd7z8z5ge2y5nf62tu9ezc1cxd" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Sergey Pokatilov
 | tavallud_sana      = {{Tugʻilgan sanasi|1950|12|30}}
 | toʻliqism          = Sergey Konstantinovich Pokatilov
 | tavallud_joyi      = {{TavalludJoyi|Ashxobod}} [[Turkmaniston SSR]]
 | vafot_sana         = {{Vafot sanasi va yoshi|1979|08|11|1950|12|30}}
 | pozitsiya          = [[Darvozabon (futbol)|Darvozabon]]
 | joriyklub          = ''Faoliyati yakunlangan''
 | vafot_joyi         = {{VafotJoyi|Kamianske}} [[Dnepropetrovsk viloyati|Dnepr]]
 | yillar1            = 1968—1973
 | klublar1           = {{Flagicon|SSSR}} [[FK Köpetdag Aşgabat|Stroiltel Aşgabat]]
 | isht1              = 80
 | gollar1            = 0
 | yillar2            = 1974—1979
 | klublar2           = {{Flagicon|SSSR}} [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
 | isht2              = 72
 | gollar2            = 0
}}'''Sergey Konstantinovich Pokatilov''' ({{Lang-ru|Покатилов, Сергей Константинович}}; 30-dekabr 1950-yil, [[Ashxobod]] – 11-avgust, 1979-yil, [[Kamianske]]) – sovet va oʻzbek sobiq futbolchisi, [[Darvozabon (futbol)|darvozabon]] pozitsida oʻynagan.

== Tarjimayi holi ==
Sergey [[Turkmaniston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Turkmaniston SSR]] futboli maktabi tarbiyalnuvchisi hsioblanadi. Sergeyning birinchi murabbiylari V. Kuznetsov va S. Zolotarev undagi iqtidorni payqab Ashxobodning „Quruvchi“ jamoasiga tavsiya qilshgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://tashkentpamyat.ru/pokatilov-sergejj-konstantinovich-futbolist-.html |sarlavha=Pokatilov Sergey Konstantinovich |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230328120338/https://tashkentpamyat.ru/pokatilov-sergejj-konstantinovich-futbolist-.html |arxivsana=2023-03-28 |qaralgan sana=2023-10-15 }}&lt;/ref&gt;. Dastlabki faoliyatini 18 yoshida, 1968-yilda Ashxobodning „[[FK Köpetdag Aşgabat|Stroitel]]“ jamoasi tarkibida boshlagan. „[[FK Köpetdag Aşgabat|Stroitel]]“ jamoasi darvozasini 5 yil davomida himoya qilganidan soʻng&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/2023/08/11/ularning-eng-kichigi-19-yoshda-edi-44-yil-ilgari-halokatga-uchragan-paxtakor-79ni-xotirlab |sarlavha=Ularning eng kichigi 19 yoshda edi. 44 yil ilgari halokatga uchragan “Paxtakor-79”ni xotirlab |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231015055518/https://daryo.uz/2023/08/11/ularning-eng-kichigi-19-yoshda-edi-44-yil-ilgari-halokatga-uchragan-paxtakor-79ni-xotirlab |arxivsana=2023-10-15 |qaralgan sana=2023-10-15 }}&lt;/ref&gt;, 1974-yilda Oʻzbekiston SSRning bayroqdor jamoasi, Toshkentning „Paxtakor“ klubi tarkibiga oʻtgan. 1975-yilgi mavsumda jiddiy jarohat oldi va uzoq vaqt davolanishiga toʻgʻri kelgan. Oʻz sport formasini tiklagan Sergey yana „Paxtakor“ klubida mashgʻulotlardagi mehnati evaziga birinchi darvozabon boʻlish huquqini qoʻlga kiritagan. 1977-yilda jamoa [[SSSR Oliy Ligasi]]&lt;nowiki/&gt;ga qaytganida, Sergey jamoaga katta yordam berdi, bir qancha oʻyinlarni, ayniqsa, ikkinchi davrada juda yaxshi saviyada oʻtkagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.fergananews.com/articles/3078 |sarlavha=25 yil muqaddam Toshkentning “Paxtakor” jamoasi futbolchilari aviahalokatda vafot etgan edi. |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221001042757/https://www.fergananews.com/articles/3078 |arxivsana=2022-10-01 |qaralgan sana=2023-10-15 }}&lt;/ref&gt;. Sergey toshkentliklar klubi tarkibida 6 yil davomida oʻynagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/2023/08/11/ularning-eng-kichigi-19-yoshda-edi-44-yil-ilgari-halokatga-uchragan-paxtakor-79ni-xotirlab |sarlavha=Sergey Pokatilov (darvozabon) |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231015055518/https://daryo.uz/2023/08/11/ularning-eng-kichigi-19-yoshda-edi-44-yil-ilgari-halokatga-uchragan-paxtakor-79ni-xotirlab |arxivsana=2023-10-15 |qaralgan sana=2023-10-15 }}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==

* [https://footballfacts.ru/person/47416-pokatilovsergeykonstantinovich Sergey Pokatilov] {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Footballfacts saytida futbolchi profili
{{OʻzME}}
{{Dneprodzerjinsk osmonida aviahalokatda halok boʻlgan Paxtakor futbol jamoasi aʼzolari}}

{{DEFAULTSORT:Pokatilov, Sergey}}
[[Turkum:30-dekabrda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1950-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Ashxobodda tugʻilganlar]]
[[Turkum:11-avgustda vafot etganlar]]
[[Turkum:1979-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Kamianskeda vafot etganlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]
[[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Turkmanistonlik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Erkak futbol darvozabonlari]]
[[Turkum:Kopetdag futbol klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:Dneprodzerjinsk osmonida 1979-yil 11-avgustda aviahalokatda halok boʻlganlar]]</text>
      <sha1>lj8v1rd7z8z5ge2y5nf62tu9ezc1cxd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shavkat Nasibullayev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>981855</id>
    <revision>
      <id>6328210</id>
      <parentid>5541634</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T17:03:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328210</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6340" sha1="poew0nft61nf27icuh8jelf4fv9c8hf" xml:space="preserve">{{Infobox football official
| name                = Shavkat Nasibullayev
| image               = 
| full_name           = Shavkat Nasibullayev
| birth_date          = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|1984|08|11}}
| birth_place = {{TavalludJoyi|Namangan}}, [[Oʻzbekiston]]
| death_date =
| death_place =
| otheroccupation = [[Futbolchi]]
| years1 = 2018–
| league1 = [[Oʻzbekiston Superligasi]]
| role1 = [[Hakam (futbol)|Hakam]]
| years2 = 2017–
| league2 = [[Oʻzbekiston Pro ligasi]]
| role2 = [[Hakam (futbol)|Hakam]]
| years3 = 2021–
| league3 = [[Oʻzbekiston Superligasi]]
| role3 = Video panel
}}
{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Shavkat Nasibullayev
 | tavallud_sana      = {{Birth date|1984|08|11|df=y}}
 | toʻliqism          = Shavkat Nasibullayev
 | tavallud_joyi      = {{TavalludJoyi|Namangan}} Oʻzbekiston
 | boʻyi              = {{Height|cm=1,83}}
 | pozitsiya          = [[Himoyachi]]
 | joriyklub          = ''Faoliyatini yakunlagan''
 | yillar1            = 2001
 | klublar1           = [[Doʻstlik (futbol klubi)|Doʻstlik Toshkent]]
 | isht1              = 1
 | gollar1            = 0
 | yillar2            = 2002—2003
 | klublar2           = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
 | isht2              = 1
 | gollar2            = 0
 | yillar3            = 2003
 | klublar3           = [[Traktor (futbol klubi, Toshkent)|Traktor Toshkent]]
 | isht3              = 9
 | gollar3            = 1
 | yillar4            = 2004—2008
 | klublar4           = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
 | isht4              = 121
 | gollar4            = 4
 | yillar5            = 2009—2011
 | klublar5           = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]
 | isht5              = 64
 | gollar5            = 4
 | yillar6            = 2011
 | klublar6           = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
 | isht6              = 12
 | gollar6            = 0
 | yillar7            = 2012—2013
 | klublar7           = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
 | isht7              = 42
 | gollar7            = 2
 | yillar8            = 2014
 | klublar8           = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]
 | isht8              = 21
 | gollar8            = 1
}}
'''Shavkat Nasibullayev''' (11-avgust&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/shavkat-nasibullaev-29-yoshga-toldi |sarlavha=SHavkat Nasibullaev 29 yoshga to'ldi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250609233707/https://championat.asia/oz/news/shavkat-nasibullaev-29-yoshga-toldi |arxivsana=2025-06-09 |qaralgan sana=2023-10-22 }}&lt;/ref&gt;, 1984-yil, [[Namangan]]) – [[Oʻzbeklar|Oʻzbekistonlik]] sobiq [[futbolchi]] va [[futbol]] [[Hakam (futbol)|hakami]].

== Faoliyati ==
Shavkat Nasibullayev katta futboldagi faoliyatini futbolchi sifatida 2001-yilgi mavsumda Toshkent viloyatining „Doʻstlik“ jamoasi tarkibiuda boshlagan. 2002—2003-yilgi mavsumlarda Namanganning „Navbahor“ jamoasi saifida oʻynagan. 2004—2008-yillarda Jizzaxning „Soʻgʻdiyona“ jamoasida oʻynagan. 2009—2011-yillarda Navoining „Qizilqum“ jamoasi safida oʻynagan. 2012-yilgi mavsumda Fargʻonaning „Neftchi“ klubi bilan shartnoma imzolagan va 2 mavsum davomida Fargʻona klubi tarkibida oʻynagan. 2014-yilgi mavsumda Gu’zorning „Shoʻrtan“ jamoasida oʻynagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/shavkat-nasibullaev-guzorliklar-bilan-dostona-xajrlashdim |sarlavha=SHavkat Nasibullaev: G'uzorliklar bilan do'stona xayrlashdim |arxivurl=https://web.archive.org/web/20241201101231/https://championat.asia/oz/news/shavkat-nasibullaev-guzorliklar-bilan-dostona-xajrlashdim |arxivsana=2024-12-01 |qaralgan sana=2023-10-22 }}&lt;/ref&gt; va 2015-yilgi mavsumda futbolchilik foaliyatini yakunlagan.

=== Hakamlik faoliyati ===
Shavkat 2017-yilgi mavsumda Oʻzbekiston musoboqalarida hakamlik faoliyatini boshlagan va faoliyati davomida bir qator baxsli vaziyatlarga sabab boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/top-10-eng-kop-penalti-belgilaganlar |sarlavha=Top-10. Eng ko'p penalti belgilaganlar |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250611021524/https://championat.asia/oz/news/top-10-eng-kop-penalti-belgilaganlar |arxivsana=2025-06-11 |qaralgan sana=2023-10-22 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/neftchining-qaysi-futbolchisi-hakamni-sakrab-tepgani-malum-boldi |sarlavha=Nasibullaevni nokaut kilgan &quot;UFC&quot; jangchisi kim edi? |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250701210452/https://championat.asia/oz/news/neftchining-qaysi-futbolchisi-hakamni-sakrab-tepgani-malum-boldi |arxivsana=2025-07-01 |qaralgan sana=2023-10-22 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/buni-shunday-qoldirib-bolmaydi |sarlavha=Buni shunday qoldirib bo'lmaydi! |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250627225300/https://championat.asia/oz/news/buni-shunday-qoldirib-bolmaydi |arxivsana=2025-06-27 |qaralgan sana=2023-10-22 }}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* [https://pfl.uz/uzb/referees/127 Shavkat Nasibullayev] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20231002190657/https://pfl.uz/uzb/referees/127 |date=2023-10-02 }} [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi|OʻzPFL]] saytida hakam profili
* [https://int.soccerway.com/referees/shavkat-nasibullayev/478786/ Shavkat Nasibullayev] [[Soccerway]] saytida hakam profili
* [https://www.transfermarkt.com/shavkat-nasibullaev/profil/schiedsrichter/41919 Shavkat Nasibullayev] [[Transfermarkt]] saytida hakam profili
* [https://footballfacts.ru/person/188787-nasibullaevshavkat Shavkat Nasibullayev] {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Footballfacts saytida futbolchi profili

{{DEFAULTSORT:Nasibullayev, Shavkat}}

[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbol hakamlari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol himoyachilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik futbol hakamlari]]
[[Turkum:Doʻstlik Toshkent futbolchilari]]
[[Turkum:Navbahor futbolchilari]]
[[Turkum:Traktor klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari]]
[[Turkum:Qizilqum klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Neftchi (Fargʻona) futbolchilari]]
[[Turkum:Shoʻrtan klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari]]</text>
      <sha1>poew0nft61nf27icuh8jelf4fv9c8hf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sesnev Nikolay</title>
    <ns>0</ns>
    <id>983784</id>
    <revision>
      <id>6328148</id>
      <parentid>6120960</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:53:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328148</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5556" sha1="j394nt97wpzzmae70m5uyc7evfruqj1" xml:space="preserve">{{Harbiy arbob
| ismi             =Sesnev Nikolay Ivanovich
| asl_ismi         =
| tasvir           =[[Fayl:Nikolay_Ivanovich_Sesnev.jpg|250px]]
| tasvir_tavsifi   =
| hayot_davri      =
| laqabi           =
| taxallusi        =
| tugʻilgan_sanasi =[[1919-yil]]
| tugʻilgan_joyi   = Aleksandrovka, Narovchatskiy tumani, Penza viloyati, RSFSR
| vafot_sanasi     =[[17-dekabr]] [[1979-yil]]
| vafot_joyi       =[[Ohangaron]], [[Toshkent viloyati]], [[Oʻzbekiston SSR]],
| fuqaroligi       =
| qoshin_turlari   =

| xizmat_yillari   =[[1939]]–[[1945]]
| unvoni           =[[File:SA A-inf R8FirstSg 1963h.svg|30px|SA A-inf R8FirstSg 1963h]] Starshina
| qism             =71-gvardiya oʻqchi diviziyasi
| qoʻmondonlik     =
| lavozimi         =
| jang             =[[Ulugʻ Vatan urushi]]
| mukofotlari      = [[File:Order of Red Banner ribbon bar.png|30px|Order of Red Banner ribbon bar]] [[File:SU Order of Glory ribbon.svg|30px|SU Order of Glory ribbon]] [[File:SU Medal For Courage ribbon.svg|30px|SU Medal For Courage ribbon]] [[File:SU Medal In Commemoration of the 100th Anniversary of the Birth of Vladimir Ilyich Lenin ribbon.svg|30px|SU Medal In Commemoration of the 100th Anniversary of the Birth of Vladimir Ilyich Lenin ribbon]]
| bilimi           = 
| otasi            = 	
| onasi            =   
| turmush oʻrtogi   =  
| bolalari         = 
| aloqa            =
| istefoda         =
| dastxati         =
}}
'''Sesnev Nikolay Ivanovich''' ([[1919-yil]]da tugʻilgan, [[1979-yil]] [[17-dekabr]]da vafot etgan) – [[Ulugʻ Vatan urushi]] qatnashchisi, „[[Shuhrat ordeni (SSSR)|Shuhrat ordeni]]“ sohibi.

== Hayoti ==
Sesnev Nikolay [[1919-yil]]da [[Aleksandrovka]] qishlogʻida (hozirgi [[Narovchatskiy tumani]] [[Penza viloyati]]) [[dehqon]] oilasiga tugʻilgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi |last1=SESNYOV (SISNEV) |first1=NIKOLAY IVANOVICH |title=slava/sesnyov-sisnev-nikolay-ivanovich |url=http://war-heroes.uz/en/our-heroes/full-owners-of-the-order-slava/sesnyov-sisnev-nikolay-ivanovich/ |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231103054845/http://war-heroes.uz/en/our-heroes/full-owners-of-the-order-slava/sesnyov-sisnev-nikolay-ivanovich/ |arxivsana=2023-11-03 |qaralgan sana=2023-11-03}}&lt;/ref&gt;. Millati – [[rus]]. Maktabda 3-sinfni tugatgan, 1935-yilda yoshini katta koʻrsatib, uzoq sharqqa joʻnaydi. Primorye krajining Suchan shahrida (1972-yildan Partizansk) yashab, konda ishlagan.

1939-yilda [[Qizil Armiya]]ga chaqirilgan. 1942-yil fevral oyidan boshlab [[Ulugʻ Vatan urushi]]da frontda xizmat qiladi. Jangovar faoligini Bryansk frontida 109-aʼzo oʻqchi brigada tarkibida boshlab, boʻlinma komandiri boʻlgan.

1944-yilning yozida gvardiya katta [[Serjant|serjanti]] Sesnev 71-gvardiya oʻqchi diviziyasining 210-gvardiya oʻqchi polkining dastgoh pulemyotlari boʻlimiga qoʻmondonlik qiladi. [[Belarus]] va Boltiqboʻyi davlatlarini ozod qilish uchun boʻlgan janglarda qatnashgan.

1944-yilning 23-iyunida oʻz boʻlimi bilan Sirotino temir yoʻl stansiyasi ([[Vitebsk viloyati]] Shumila tumani) yaqinidagi dushmanning qochish yoʻllarini kesib tashlab, 20 ga yaqin [[gitler]]chilarni yoʻq qiladi. 1944-yil 1-avgustdagi buyruq bilan gvardiya katta serjanti Sesnev Nikolay Ivanovich [[Shon-sharaf ordeni (SSSR)|3-darajali „Shon-sharaf“ ordeni]] bilan mukofotlangan (№ 102280).

Sesnev 1944-yil 13-avgustda Anes Memele qishlogʻi yaqinida ([[Latviya]]ning Skaistkalne shahridan 8 km janubi-gʻarbda) dushmanning qarshi hujumlarini qaytarishda pulemyot bilan qanotga oʻtib, dushman piyodalarini, tanklar va 15 tagacha fashistlarni yoʻq qiladi.
1944-yil 3-oktyabrdagi buyrugʻi bilan u [[Shon-sharaf ordeni (SSSR)|2-darajali „Shon-sharaf“ ordeni]] bilan taqdirlangan (№ 7483).

1944-yil 1-noyabrda Mucenieki qishlogʻi yaqinida ([[Latviya]], Priekule shahrining shimoli-sharqida) dushmanning qarshi hujumlarini qaytarishda esa pulemyot bilan 10 dan ortiq fashistlarni oʻldirgan. Hujum paytida pulemyotlar bilan dushmanning qanotiga oʻtib, miltiq boʻlinmalarining oldinga siljishini taʼminlagan. Keyinchalik, 4 ta oʻq otish nuqtasini bosib olgan.

Gvardiya serjanti Sesnev Nikolay Ivanovich SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1945-yil 24-martdagi farmoni bilan fashist bosqinchilari bilan janglarda koʻrsatgan mardligi, jasorati va qoʻrqmasligi uchun [[Shon-sharaf ordeni (SSSR)|1-darajali „Shon-sharaf“ ordeni]] bilan taqdirlangan (№ 1532). [[Shon-sharaf ordeni (SSSR)|&quot;Shon-sharaf&quot; ordeni]]ning toʻliq sohibi boʻladi.

Sesnev [[1945-yil]]da [[demobilizatsiya]] qilinadi. [[Oʻzbekiston]]da, [[Yangiyoʻl]], keyin [[Toshkent viloyati]]ning [[Ohangaron|Ohangaron shahar]]larida yashagan. Yuk koʻtaruvchi boʻlib ishlab, 1979-yil 17-dekabrda vafot etgan{{sfn|Сайт «Герои страны»}}.

== Mukofotlari ==
* [[Qizil Bayroq ordeni|Qizil Bayroq ordeni]]
* [[Shon-sharaf ordeni]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://podvignaroda.ru/#id=46569764&amp;tab=navDetailDocument |title=Наградной лист |access-date=2017-03-25 |archive-date=2010-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100414154437/http://podvignaroda.ru/#id=46569764&amp;tab=navDetailDocument |deadlink=no }}&lt;/ref&gt;
* [[Shon-sharaf ordeni|II darajali „Shon-sharaf“ ordeni]]
* [[Shon-sharaf ordeni|III darajali „Shon-sharaf“ ordeni]]
* [[&quot;Jasorat uchun&quot; medali (SSSR)|&quot;Jasorat uchun&quot; medali]]

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

[[Turkum:Toshkentda vafot etganlar]]
[[Turkum:17-dekabrda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Ulugʻ Vatan urushi qatnashchilari]]
[[Turkum:1919-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1979-yilda vafot etganlar]]</text>
      <sha1>j394nt97wpzzmae70m5uyc7evfruqj1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sogaz</title>
    <ns>0</ns>
    <id>993868</id>
    <revision>
      <id>6328358</id>
      <parentid>5844158</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:08:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328358</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3881" sha1="ktbykoh2mi1j9sr02iekl04r30n2aty" xml:space="preserve">{{Shirkat bilgiqutisi
| name = SOGAZ
| logo = File:SOGAZ-Logotype-eng.png
| image = СОГАЗ - здание.jpg
| type = Aksiyadorlar jamiyati
| industry = Sug'urta
| founded = {{Start date and age|1993|10|25}}
| founder = [[Gazprom]]
| hq_location = [[Moskva]], [[Rossiya]]
| hq_location_city =
| hq_location_country =
| area_served = Umum-milliy
| key_people = Anton Ustinov (Bosh direktor)
| revenue = $3.07 billion (2017)
| revenue_year = {{wikidata revenue|revenue|year}}
| operating_income = $675 million (2017)
| income_year =
| net_income = $524 million (2017)
| net_income_year =
| assets =
| assets_year =
| equity =
| equity_year =
| num_employees = 12,200
| parent =
| subsid = SOGAZ-Life, SOGAZ-Med, SOGAZ-MedService,&lt;br /&gt;SOGAZ a.d.o. Novi Sad, SOGAZ International Healthcare Center, SOGAZ-Finance, SOGAZ-Broker, Accept (REN TV),
| website = https://www.sogaz.ru/eng
}}

'''SOGAZ''' – [[Rossiya]] [[sugʻurta kompaniyasi]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://1prime.ru/insurance/20200918/832045615.html |title=S&amp;P подтвердило рейтинг &quot;Согаза&quot; |lang=ru |website=«[[Прайм]]» |date=2020-09-18 |access-date=2022-01-27}}&lt;/ref&gt;. SOGAZ 2016 yilda yozma mukofot (142,8 milliard ₽ yoki 2,3 milliard AQSh dollari&lt;ref&gt;[https://raexpert.ru/database/companies/so_gaz/ Ekspert RA // AO „SOGAZ“ : Reytingi kompanii]&lt;/ref&gt;) va bozor ulushi (12,1%) boʻyicha Rossiyada birinchi boʻldi&lt;ref&gt;[http://www.insur-info.ru/statistics/analytics/?cNum=20&amp;cNumCustom=&amp;period=2016.4&amp;order=un01&amp;region=0&amp;dir=in&amp;datatype=itog&amp;unAction=a05 Russian Insurers Top-20 – written premium]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.xprimm.com/A-M-Best-Revises-Outlooks-to-Stable-for-INSURANCE-COMPANY-OF-GAZ-INDUSTRY-SOGAZ-articol-2,12,33-9900.htm A. M. Best Revises Outlooks to Stable for INSURANCE COMPANY OF GAZ INDUSTRY SOGAZ]&lt;/ref&gt;. Kompaniya 1993 yilda tashkil topgan&lt;ref name=&quot;history2&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=SOGAZ history |url=https://www.sogaz.ru/eng/about/history |qaralgan sana=2023-11-14 |arxivsana=2017-11-07 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20171107113855/https://www.sogaz.ru/eng/about/history/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.akm.ru/eng/news/s-p-affirms-rating-of-russian-sogaz-insurance/ |title=S&amp;P affirms rating of Russian Sogaz Insurance |lang=en |website=AK&amp;M |date=2020-09-21 |access-date=2022-01-27}}&lt;/ref&gt; va [[Rossiya]] va [[Serbiya|Serbiyada]] bevosita biznesga ega&lt;ref&gt;[https://www.ekapija.com/en/news/289157/srbijagas-and-sogaz-to-form-joint-insurance-company Srbijagas and Sogaz to form joint insurance company]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190728130407/https://en.rnrc.ru/about/company/ |arxivsana=2019-07-28 |sarlavha=Russian National Reinsurance Company – outlook |url=https://en.rnrc.ru/about/company |qaralgan sana=2023-11-14}}&lt;/ref&gt;. Kompaniyaning Markaziy ofisi Moskvada joylashgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.rusprofile.ru/id/152336 |sarlavha=АО &quot;Согаз&quot; |arxivurl= |arxivsana= |sana=03.09.2024 |qaralgan sana=}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://www.sogaz.ru/eng/ Sogaz rasmiy sayti {{In lang|ru}}] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230327140246/https://www.sogaz.ru/eng/ |date=2023-03-27 }}
* [https://www.bloomberg.com/research/stocks/private/snapshot.asp?privcapId=20970264 Bloomberg – Company Overview of Insurance Company of Gaz Industry SOGAZ]
* [http://www.businesswire.com/news/home/20170831005934/en/A. M.-Revises-Outlooks-Stable-INSURANCE-COMPANY-GAZ A. M. Best Revises Outlooks to Stable for INSURANCE COMPANY OF GAZ INDUSTRY SOGAZ]
* [http://www.akm.ru/eng/news/2017/may/02/ns5775782.htm SOGAZ acquires largest reinsurance capacity in the market] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20231114021808/https://www.akm.ru/eng/news/2017/may/02/ns5775782.htm |date=2023-11-14 }}
[[Turkum:Moskvada joylashgan kompaniyalar]]</text>
      <sha1>ktbykoh2mi1j9sr02iekl04r30n2aty</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shoistaxon masjidi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>994988</id>
    <revision>
      <id>6328272</id>
      <parentid>3977213</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T19:58:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328272</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3119" sha1="i93l8lunx7f6mdi0d8w79wdu9jgh84p" xml:space="preserve">{{Masjid
|Asl nomi={{Lang-bn|শায়েস্তা খাঁর মসজিদ}}
|Koordinatalar={{coord|23.712601|90.399891|display=title|region:BD}}|Maktab yoʻnalishi=sunniy|Asoschi=Subahdar Shoista Xan|Mamlakat=Bangladesh|Shahar=Dakka|Qurila boshladi=1663|Qurilib bitkazildi=1678|Gumbazlar soni=3|Minoralar soni=4}}
'''Shoistaxon masjidi''' ({{Lang-bn|শায়েস্তা খাঁর মসজিদ}}) – qadimgi Dakka, [[Bangladesh|Bangladeshning]] Mitford hududida Buriganga daryosi boʻyida joylashgan tarixiy ahamiyatga ega meʼmoriy yodgorlik. [[Masjid]] [[Boburiylar davlati|Boburiylar davri]] meʼmorchiligi namunasidir. Inshoot Bengaliyalik Subahdar, Shoistaxon tomonidan qurilgan.

== Tarixi ==
Subahdar Shoistaxon bu kichik masjidni Buriganga daryosi boʻyida qurdirgan. Shoistaxon 1664-yildan 1688-yilgacha [[Bengaliya|Bengaliyani]] boshqargan [[Boburiylar davlati|Boburiylar]] subahdari edi. Bu masjid qurilishining aniq sanasi maʼlum emas, lekin u Subahdar Shoistaxon 1664-yilda [[Dakka|Dakkaga]] ilk bor kelganida qurib bitkazilgan deb taxmin qilinadi&lt;ref&gt;Muntassir Mamoon, ''Dhaka Shomogra-3'', 2005, Ananya publisher, {{ISBN|984-412-468-9}}, pg-52, 70-71&lt;/ref&gt;. U Xonning birinchi noibi boʻlgan davrda yaʼni, 1663–1678-yillar oraligʻida qurilgan&lt;ref&gt;Muntassir Mamoon, ''Dhaka: Smriti Bismritir Nagari (1st Khandha)'', 2008, Ananya publisher, {{ISBN|984-412-104-3}}, pg-258&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;bp&quot;&gt;&lt;/ref&gt;. Britaniya davrida masjid toʻsatdan yuz bergan yongʻin tufayli jiddiy zarar koʻrgan&lt;ref name=&quot;bp&quot; /&gt;. Yaqinda masjid qayta taʼmirlanib, asl qiyofasini yoʻqotdi.

Eshik ustiga oʻrnatilgan [[Fors tili|fors]] tilidagi eski yozuv bugungi kunda ham saqlanib qolingan boʻlib, bu bitik masjid Shoistaxon tomonidan qurdirilganligi haqida maʼlumot beradi. Boshqa tafsilotlar, jumladan sanalar ham hanuz nomaʼlumligicha qolgan.

== Arxitekturasi ==
Masjidning oʻlchami 14.13x7.62 metrni tashkil etadi&lt;ref name=&quot;bp&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Shaista Khan Mosque |url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Shaista_Khan_Mosque |ish=Banglapedia |qaralgan sana=22 June 2011 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210928035744/https://en.banglapedia.org/index.php?title=Shaista_Khan_Mosque |arxivsana=2021-09-28}}&lt;/ref&gt;. Masjid uchta [[Gumbaz|gumbazli]] va toʻrtta sakkiz burchakli minoradan tashkil topgan. Markaziy gumbaz boshqalarga qaraganda kattaroqdir. Binoning sharqiy tomonida uchta, shimol va janub tomonda esa bittadan eshiklari bor. Undagi hamma eshiklar arkaga ega&lt;ref name=&quot;bp&quot; /&gt;.

== Hozirgi holati ==
Hozirda bu uch gumbazli masjid konstruktiv jihatdan mustahkam va u Mitford kasalxonasining ulkan inshooti orasida koʻrinmay ketadi. Garchi mahalliy aholi tomonidan masjidga nisbatan yomon munosabatda boʻlinsa-da, bu Shoistaxon qurdirgan inshootlarning eng muhimlaridan biri hisoblaniladi. Masjid oʻzining asl koʻrinishini yoʻqotgan. Sirtidagi bezaklari hozirda gipslangan va yashil rangga boʻyalgan.

== Yana qarang ==
* [[Bangladeshdagi masjidlar roʻyxati|Bangladeshdagi masjidlar roʻyxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Dakkadagi masjidlar]]</text>
      <sha1>i93l8lunx7f6mdi0d8w79wdu9jgh84p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sobir Usmonxoʻjayev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>995581</id>
    <revision>
      <id>6328350</id>
      <parentid>5272821</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T00:36:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328350</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3793" sha1="cmsny6x1f6m7l4e1b57jj8frpccmygg" xml:space="preserve">{{familiyadoshlar|Usmonxoʻjayev}}
{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Sobir Usmonxoʻjayev
 | tasvir             = 
 | toʻliqism          = 
 | boʻyi              = 1.72 metr
 | vazni = 68 kg
 | tavallud_sana    = {{birth date and age|1986|10|19}}
 | tavallud_joyi      = {{tavalludJoyi|Toshkent}}
 | joriyklub          = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)|Oʻzbekiston U-17]] (yordamchi murabbiy)
 | pozitsiya          = 
}}
'''Sobir Usmonxoʻjayev''' (1986-yil 19-oktyabrda [[Toshkent]] shahrida tug‘ilgan) — oʻzbekistonlik futbolchi va murabbiy. 2010—2016-yillarda Oʻzbekiston Superligasining „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“, „[[AGMK]]“, „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ jamoalari [[Hujumchi (futbol)|hujumchisi]] boʻlgan. 2023-yildan [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)|Oʻzbekiston oʻsmirlar milliy futbol terma jamoasi]] yordamchi murabbiyi&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://muria.tribunnews.com/2023/11/06/piala-dunia-u17-timnas-uzbekistan-latihan-perdana-di-lapangan-kota-barat-solo-siap-hadapi-mali|title=Piala Dunia U17, Timnas Uzbekistan Latihan Perdana di Lapangan Kota Barat Solo, Siap Hadapi Mali|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.gettyimages.co.uk/detail/news-photo/sobir-usmankhodjaev-assistant-coach-of-uzbekistan-poses-for-news-photo/1784238530|title=Uzbekistan Portraits - FIFA U-17 World Cup 2023|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://int.soccerway.com/players/sobir-usmankhadjayev/122271/|title=S. USMANKHADJAYEV|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://globalsportsarchive.com/people/soccer/sobir-usmankhadjayev/119653/|title=Sobir Usmankhadjayev - Player Info|publisher=}}&lt;/ref&gt;. 
== Natijalari ==
{| class=&quot;wikitable collapsible&quot;
! Mavsum !! Jamoa !! Musobaqa !! Daqiqalar !! Maydonga tushishlar !! Qatorda turishlar !! Almashtirishlar !! Almashtirishlar !! Zaxira tarkibida !! Gollar !! Sariq kartochkalar !! Chetlatuvchi &lt;br/&gt;sariq kartochkalar !! Qizil kartochkalar
|-
| 2016 || Qizilqum || [[Oʻzbekiston Superligasi|SUL]] || 39 || 2 || 1 || 1 || 1 || 7 || 0 || 1 || 0 || 0
|-
| 2013 || Lokomotiv || [[Oʻzbekiston Superligasi|SUL]] || 67 || 3 || 0 || 3 || 0 || 7 || 0 || 0 || 0 || 0
|-
| 2013 || Guliston || [[Oʻzbekiston Superligasi|SUL]] || 842 || 11 || 11 || 0 || 8 || 0 || 0 || 1 || 0 || 0
|-
| 2012 || Lokomotiv || [[Oʻzbekiston Superligasi|SUL]] || 291 || 8 || 3 || 5 || 2 || 15 || 1 || 1 || 0 || 0
|-
| 2011 || AGMK || [[Oʻzbekiston Superligasi|SUL]] || 839 || 15 || 11 || 4 || 9 || 0 || 1 || 2 || 0 || 0
|-
| 2010 || Qizilqum || [[Oʻzbekiston Superligasi|SUL]] || 1032 || 24 || 10 || 14 || 9 || 0 || 2 || 4 || 0 || 0
|-
| '''Jami''' ||  ||  || 3110 || 63 || 36 || 27 || 29 || 29 || 4 || 9 ||  || 
|}

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

== Havolalar ==
* [https://pfl.uz/uz/m/players/view/446 Sobir Usmonxoʻjayev] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20231125093158/https://pfl.uz/uz/m/players/view/446 |date=2023-11-25 }}
* [https://web.archive.org/web/20231125093158/https://footballfacts.ru/person/189113-usmanhodzhaevsobir Sobir Usmonxoʻjayev]
* [https://www.transfermarkt.co.uk/sobir-usmonkhodjaev/profil/spieler/969505 Sobir Usmonxoʻjayev]
{{Uzbekistan-footy-bio-stub}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:Futboldagi erkak hujumchilar]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Lokomotiv Toshkent futbol klubi futbolchilari]]
[[Turkum:AGMK futbolchilari]]
[[Turkum:Qizilqum klubi futbolchilari]]
{{DEFAULTSORT:Usmonxoʻjayev, Sobir}}
[[Turkum:Doʻstlik Toshkent futbolchilari]]
[[Turkum:Shoʻrtan klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Guliston klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]</text>
      <sha1>cmsny6x1f6m7l4e1b57jj8frpccmygg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sergey Shelest</title>
    <ns>0</ns>
    <id>997602</id>
    <revision>
      <id>6328139</id>
      <parentid>6307967</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:20:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328139</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4759" sha1="m98tfywdxstn1pgjqdrhhlcxg4om8c2" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = 
 | tasvir             = 
 | toʻliqism          = 
 | tavallud_sana      = &lt;!-- {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1987|6|24|df=y}}--&gt; 
 | tavallud_joyi      = &lt;!-- {{tavalludJoyi|Varshava}}--&gt;
 | vafot_sana         =
 | vafot_joyi         =
 | boʻyi              = &lt;!-- {{boʻy|cm=175}}--&gt;
 | vazni              =
 | laqabi             = 
 | pozitsiya          = 
 | joriyklub          = 
 | klubraqami         = 
 | yoshlikyillari1    = 
 | yoshlikklublari1   = 
 | yoshlikyillari2    = 
 | yoshlikklublari2   = 
 | yoshlikyillari3    = 
 | yoshlikklublari3   = 
 | yillar1            = 
 | klublar1           = 
 | isht1              = 
 | gollar1            = 
 | yillar2            = 
 | klublar2           = 
 | isht2              = 
 | gollar2            = 
 | yillar3            = 
 | klublar3           = 
 | isht3              = 
 | gollar3            = 
 | yillar4            = 
 | klublar4           = 
 | isht4              = 
 | gollar4            = 
 | yillar5            = 
 | klublar5           = 
 | isht5              = 
 | gollar5            = 
 | yillar6            = 
 | klublar6           = 
 | isht6              = 
 | gollar6            = 
 | yillar7            = 
 | klublar7           = 
 | isht7              = 
 | gollar7            = 
 | yillar8            = 
 | klublar8           = 
 | isht8              = 
 | gollar8            = 
 | yillar9            = 
 | klublar9           = 
 | isht9              = 
 | gollar9            = 
 | yillar10           = 
 | klublar10          = 
 | isht10             = 
 | gollar10           = 
 | yillar11           = 
 | klublar11          = 
 | isht11             = 
 | gollar11           = 
 | yillar12           = 
 | klublar12          = 
 | isht12             = 
 | gollar12           = 
 | yillar13           = 
 | klublar13          = 
 | isht13             = 
 | gollar13           = 
 | yillar14           = 
 | klublar14          = 
 | isht14             = 
 | gollar14           = 
 | yillar15           = 
 | klublar15          = 
 | isht15             = 
 | gollar15           = 
 | milliyyillar1      = 
 | milliyjamoa1       = 
 | milliyisht1        = 
 | milliygollar1      = 
 | milliyyillar2      = 
 | milliyjamoa2       = 
 | milliyisht2        = 
 | milliygollar2      = 
 | milliyyillar3      = 
 | milliyjamoa3       = 
 | milliyisht3        = 
 | milliygollar3      = 
 | milliyyillar4      = 
 | milliyjamoa4       = 
 | milliyisht4        = 
 | milliygollar4      = 
 | milliyyillar5      = 
 | milliyjamoa5       = 
 | milliyisht5        = 
 | milliygollar5      = 
 | boshliqyillar1     = 
 | boshliqklublar1    = 
 | boshliqyillar2     = 
 | boshliqklublar2    = 
 | boshliqyillar3     = 
 | boshliqklublar3    = 
 | boshliqyillar4     = 
 | boshliqklublar4    = 
 | boshliqyillar5     = 
 | boshliqklublar5    = 
 | boshliqyillar6     = 
 | boshliqklublar6    = 
 | boshliqyillar7     = 
 | boshliqklublar7    = 
 | boshliqyillar8     = 
 | boshliqklublar8    = 
 | boshliqyillar9     = 
 | boshliqyillar10    = 
 | boshliqklublar10   = 
 | medallar           = 
 | club-update        = 
}}
'''Sergey Pavlovich Shelest''' ({{Lang-ru|Шелест, Сергей Павлович}}1965-yil 17-avgust) – [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|sovet]] va [[Rossiya|rus]] [[Futbol|futbolchisi]], [[Himoyachi (futbol)|himoyachi]], [[yarim himoyachi]].

== Faoliyati ==
Sergey faoliyatining boshida asosan ikkinchi liga klublari, Amur Komsomolsk-na-Amur (1983—1984), Novator Jdanov (1985), Dinamo-2 Moskva (1986) jamoalarida oʻynagan. U 1988-yilni Dnepropetrovsk Dneprda boshlagan va jamoa uchun bitta oʻyin oʻtkazgan. Keyinchalik Sergey yana ikkinchi ligada „Zvezda Kirovograd“ (1988—1989) va „Bukovina Chernivtsi“ (1990) jamoalarida oʻynagan. 1991-yilda [[Paxtakor (futbol klubi)|Toshkentning „Paxtakor“ jamoasi]] tarkibida oʻynagan va SSSR Oliy ligasida bitta oʻyin oʻtkazgan. 1992-yilda [[Moskva]]&lt;nowiki/&gt;ning „Lokomotiv“ jamoasi farm klubida 14 ta oʻyin oʻtkazdi va Rossiya Ikkinchi Ligasida ikkita gol urdi. 1992/1993-yilgi mavsumda u Vengriyaning Serench-Hedyalya klubi tarkibida oʻynagan. 1998-yilda KFK Spartak-Chukotka Moskva jamoasida oʻynagan, 1999-yilda futbolchilik faoliyatini yakunlab ikkinchi divizionda oʻynagan klub maʼmuri boʻlgan.

== Havolalar ==

* [https://web.archive.org/web/20231204071924/https://footballfacts.ru/person/19077 Sergey Shelest] FootballFacts.ru
{{DEFAULTSORT|Shelest, Sergey}}
[[Turkum:17-avgustda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1965-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Rossiyalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:FC Dnipro futbolchilari]]</text>
      <sha1>m98tfywdxstn1pgjqdrhhlcxg4om8c2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stanislav Kudryashov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>998444</id>
    <revision>
      <id>6328436</id>
      <parentid>5940504</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T04:42:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328436</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5703" sha1="ofyn2p4t0dkns8tu5vmwhlvwfiounr8" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Stanislav Kudryashov
 | tavallud_sana      = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|1975|08|20}}
 | toʻliqism          = Stanislav Petrovich Kudryashov
 | tavallud_joyi      = {{TavalludJoyi|Toshkent}} [[Oʻzbekiston SSR]]
 | boʻyi              = {{Height|cm=179}}
 | pozitsiya          = [[Yarim himoyachi]]
 | yillar1            = 1992—1999
 | klublar1           = [[Traktor (futbol klubi, Toshkent)|Traktor Toshkent]]
 | isht1              = 175
 | gollar1            = 16
 | yillar2            = 2000—2003
 | klublar2           = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
 | isht2              = 69
 | gollar2            = 1
 | yillar3            = 2003
 | klublar3           = [[Sementchi (futbol klubi, Quvasoy)|Sementchi]]
 | isht3              = 8
 | yillar4            = 2004
 | klublar4           = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
 | isht4              = 14
 | gollar3            = 0
 | gollar4            = 0
 | yillar5            = 2005
 | klublar5           = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
 | isht5              = 8
 | gollar5            = 0
 | boshliqyillar1     = 2024—2025
 | boshliqklublar1    = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] (yordamchi)
 | boshliqyillar2     = 2026—
 | boshliqklublar2    = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]
}}

'''Stanislav Kudryashov''' ({{Lang-ru|Кудряшов Станислав}}; 20-avgust 1975-yil, [[Toshkent]], [[Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Oʻzbekiston SSR]]) – Oʻzbekistonlik nafaqadagi [[futbolchi]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.pakhtakor.uz/news/cnews/1315 |sarlavha=ПРОШЁЛ МАТЧ ПАМЯТИ УЛУГБЕКА РУЗИМОВА |sana=2023/12/11}}&lt;/ref&gt; va futbol murabbiyi. [[Termiz]]ning „[[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]“ jamoasi bosh murabbiyi.

== Futboldagi faoliyati ==

=== Futbolchilik faoliyati ===
Stanislav futbolchilik faoliyatini [[Toshkent traktor zavodi davlat aksiyadorlik jamiyati|Toshkent traktor zavodining]] „[[Traktor (futbol klubi, Toshkent)|Traktor]]“ jamoasi safida, 1992-yilda boshlagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://footballfacts.ru/person/188608-kudryashovstanislav |sarlavha=Кудряшов Станислав |sana=2023/12/11 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231211135009/https://footballfacts.ru/person/188608-kudryashovstanislav |arxivsana=2023-12-11 |qaralgan sana=2023-12-11}}&lt;/ref&gt;. Traktor jamoasi safida 8 mavsum davomida oʻynagan va 175 oʻyinda, 16 ta gol muallifi boʻlgan. 2000-yilgi mavsumda [[Fargʻona]]ning „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ klubi tarkibiga oʻtgan va 2001-yilgi mavsumda faoliyatida ilk bor [[Oʻzbekiston Superligasi]] chempioni boʻlgan. Oʻsha mavsumning oʻzida [[Futbol boʻyicha 2000-2001-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|Oʻzbekiston Kubogi]] finalida ilk bor ishtirok etadi. Finalda „Neftchi“ jamoasi „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ jamoasiga 2-1 hisobida magʻlub boʻlgan. Stanislav finalda dastlabki daqiqalardan 70-daqiqagacha maydonda harakat qilgan va 70-daqiqada [[Temur Kapadze]]ga almashtirilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://rsssf.com/tableso/oez01.html |sarlavha=2000-2001-yilgi Oʻzbekiston Kubogi |sana=2023/12/11}}&lt;/ref&gt;. Keyinchalik faoliyatida pasayish boʻladi va 2003-yilgi mavsumda [[Quvasoy]]ning „[[Sementchi (futbol klubi, Quvasoy)|Sementchi]]“ jamoasida oʻynagan. 2004-yilda bir muddat [[Jizzax (shahar)|Jizzax]]ning „[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]“ va 2005-yilda [[Namangan]]ning „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ jamoalarida oʻynagan. 2005-yildan soʻng professional jamoalar safida deyarli koʻrinmagan.

=== Murabbiylik faoliyati ===
Futbolchilik faoliyatini yakunlaganidan soʻng „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ klubi tizimida faoliyat olib borgan va bir nechta yosh toifasida murabbiylik qilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/paxtakor-u-21-safida-eng-faxriy-futbolchi-19-yosh |sarlavha=&quot;Пахтакор&quot; U-21 сафида энг фахрий футболчи 19 ёш |sana=24 июн 2020}}&lt;/ref&gt;. Shuningdek „[[Paxtakor-2]]“ jamoasida ham murabbiylik faoliyatini olib borgan.

2026-yil 8-yanvarda Termizning „Surxon“ klubi bosh murabbiyi etib tayinlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://pfcsurkhon.uz/news/rahmat-sizga-boss |sarlavha=«Surxon» Fevzi Davletov va Aleksey Nikolaev bilan hamkorlik yakunlanganini e’lon qiladi. |sana=08.01.2026}}&lt;/ref&gt;.

== Yutuqlar ==

* [[Oʻzbekiston Superligasi]] chempioni: [[Futbol boʻyicha 2001-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi|2001]]
* [[Oʻzbekiston Kubogi]] Ikkinchi oʻrin: [[Futbol boʻyicha 2000-2001-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2001]], [[Futbol boʻyicha 2001-2002-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2002]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20231211135009/https://footballfacts.ru/person/188608-kudryashovstanislav Stanislav Kudryashov] FootballfactsRu saytida futbolchi profili

{{Surxon futbol klubi tarkibi}}
{{Oʻzbekiston Superligasi murabbiylari}}
{{Surxon futbol klubi murabbiylari}}

{{DEFAULTSORT:Kudryashov, Stanislav}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:Traktor klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Neftchi (Fargʻona) futbolchilari]]
[[Turkum:Sementchi Quvasoy futbolchilari]]
[[Turkum:Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari]]
[[Turkum:Navbahor futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik futbol murabbiylari]]
[[Turkum:Paxtakor-2 klubi murabbiylari]]
[[Turkum:Surxon murabbiylari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi murabbiylari]]</text>
      <sha1>ofyn2p4t0dkns8tu5vmwhlvwfiounr8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sirojiddin Rahmatullayev (1993-yilda tugʻilgan futbolchi)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>999037</id>
    <revision>
      <id>6328339</id>
      <parentid>6317327</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T22:58:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328339</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6884" sha1="h968jwjns8gxbckkms2v60azppj5fcv" xml:space="preserve"> ''{{Boshqa maʼnolari/ism|Sirojiddin Rahmatullayev}}''{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Sirojiddin Rahmatullayev
 | tavallud_sana      = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|1993|01|22}}
 | toʻliqism          = Sirojiddin Rahmatullayev
 | tavallud_joyi      = {{TavalludJoyi|Qashqadaryo}} [[Oʻzbekiston]]
 | boʻyi              = {{Height|cm=1,77}}
 | pozitsiya          = [[Yarim himoyachi]]
 | yoshlikklublari    = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
 | yoshlikyillari     = —2012
 | yillar1            = 2012—2016
 | klublar1           = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
 | isht1              = 25
 | gollar1            = 0
 | yillar2            = 2016—2017
 | klublar2           = [[:en:Armed Forces F.C.|Armed Forces F.C.]]
 | isht2              = 25
 | gollar2            = 0
 | yillar3            = 2018—2019
 | klublar3           = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]
 | isht3              = 35
 | gollar3            = 2
 | yillar4            = 2020
 | klublar4           = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
 | isht4              = 18
 | gollar4            = 0
 | yillar5            = 2020—2021
 | klublar5           = [[:en:Saif Sporting Club|Saif Sporting Club]]
 | isht5              = 21
 | gollar5            = -0
 | yillar6            = 2021—2023
 | klublar6           = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]
 | isht6              = 25
 | gollar6            = 0
 | yillar7            = 2023—
 | klublar7           = [[:en:Kelantan United|Kelantan United]]
 | isht7              = 8
 | gollar7            = 0
}}

'''Sirojiddin Rahmatullayev''' ({{Lang-ru|Рахматуллаев Сирожиддин}}; 22-yanvar 1993-yil, [[Qashqadaryo viloyati|Qashqadaryo]], [[Oʻzbekiston]]) – [[Oʻzbeklar|Oʻzbekistonlik]] [[futbolchi]], [[Yarim himoyachi|tayanch yarim himoyachi]] pozitsiyasida oʻynaydi. [[Malayziya Superligasi]]&lt;nowiki/&gt;da ishtirok etuvchi „[[:en:Kelantan_United_F.C.|Kelantan United F. C.]]“ jamoasida oʻynaydi.

== Futbolchilik faoliyati ==
Sirojiddin futbolchilik faoliyatini Muborakning „Mash’al“ klubida 2012-yilda boshlagan. 2013-yildan asosiy jamoa tarkibida muntazam maydongga tusha boshlagan. 2016-yilgi mavsum, yozgi transfer oynasi vaqtida Malayziyaning „[[:en:Armed Forces F.C.|ATM]]“ jamoasi tarkibiga oʻtgan. Ikki mavsum davomida Malayziya Superligasi va Premyer-ligasida oʻynagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://stadion.uz/uz/news/detail/156702 |sarlavha=Legionerlarimizda nima gap? |sana=30.01.2017}}&lt;/ref&gt;. 2018-yilgi mavsumda [[Qashqadaryo viloyati]]&lt;nowiki/&gt;ning boshqa jamoasi, [[Gʻuzor]]&lt;nowiki/&gt;ning „&lt;nowiki/&gt;[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]&lt;nowiki/&gt;“ klubi safida oʻynagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://stadion.uz/uz/news/detail/199707 |sarlavha=«Mash’al» Superliga sari yana bir qadam odimladi |sana=25.05.2018}}&lt;/ref&gt;. 2020-yilgi mavsumda yana Muborak jamoasiga qaytdi yarim mavsum davomida „Mash’al“ klubida oʻynagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://stadion.uz/uz/news/detail/251980 |sarlavha=Superliga-2020 jamoalari zayavkasi |sana=29.03.2020}}&lt;/ref&gt;. 2020-yil yoz oyida Bangladeshning „[[:en:Saif Sporting Club|Saif Sporting Club]]“ klubi safiga oʻtgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/mashal-yarim-himoyachisi-va-andijon-sobiq-himoyachisi-bangladeshda-oynaydi |sarlavha=&quot;Машъал&quot; ярим ҳимоячиси ва &quot;Андижон&quot; собиқ ҳимоячиси Бангладешда ўйнайди |sana=10 ноя 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/sirojiddin-rahmatullaev-dilyaver-vaniev-mashalni-ruhiy-tushkunlikdan-olib-chiqib-keta-oladi-bangladesh-chempionati-saviyasi-haqida-esa-yomon-fikr-bildira-olmayman |sarlavha=Сирожиддин Раҳматуллаев: &quot;Дилявер Ваниев &quot;Машъал&quot;ни руҳий тушкунликдан олиб чиқиб кета олади. Бангладеш чемпионати савияси ҳақида эса ёмон фикр билдира олмайман&quot; |sana=18 ноя 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://stadion.uz/uz/news/detail/268635 |sarlavha=«Mash’al» futbolchisi faoliyatini xorijda davom ettiradi |sana=11.11.2020}}&lt;/ref&gt; va dastlabki mavsumidayoq Bangladesh Federatsiya Kubogi finaligacha yetib bordi va ikkinchi oʻrinni oldi. 2021-yilgi mavsum yozgi transfer oynasida „Mash’al“ klubiga qaytdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://stadion.uz/uz/news/detail/323535 |sarlavha=Pro liga. “Xorazm” va “Mash’al” g‘alaba qozondi |sana=21.03.2022}}&lt;/ref&gt; va 2023-yilgacha Muborak jamoasida oʻynagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/mashal-13-nafar-futbolchi-bilan-xayrlashdi |sarlavha=&quot;Машъал&quot; 13 нафар футболчи билан хайрлашди |sana=2023/01/04}}&lt;/ref&gt;. 2023-yil yozgi transfer oynasida Malayziyaning „[[:en:Saif Sporting Club|Saif Sporting Club]]“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.sofascore.com/player/sirozhiddin-rakhmatullaev/937365 |sarlavha=Sirozhiddin Rakhmatullaev |sana=2023/12/16}}&lt;/ref&gt;.

== Yutuqlar ==

* [[Oʻzbekiston Pro ligasi|Oʻzbekiston Pro Ligasi]] gʻolibi: [[Futbol boʻyicha 2013-yilgi Oʻzbekiston Birinchi ligasi|2013]]
* Oʻzbekiston PFL kubogi sohibi: 2014
* Bangladesh Federatsiya Kubogi ikkinchi oʻrin: 2020

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://pfl.uz/uzb/m/players/view/911?s=30 Sirojiddin Rahmatullayev] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20231216134906/https://pfl.uz/uzb/m/players/view/911?s=30 |date=2023-12-16 }} [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi|OʻzPFL]] saytida futbolchi profili
* [https://www.transfermarkt.com/sirozhiddin-rakhmatullaev/profil/spieler/745400 Sirojiddin Rahmatullayev] [[Transfermarkt]] saytida futbolchi profili
* [https://us.soccerway.com/players/sirozhiddin-rakhmatullaev/234396/ Sirojiddin Rahmatullayev] [[Soccerway]] saytida futbolchi profili
* [https://web.archive.org/web/20231216133401/https://footballfacts.ru/person/215215-rahmatullaevsirozhiddin Sirojiddin Rahmatullayev] [[Footballfacts]] saytida futbolchi profili

{{DEFAULTSORT:Rahmatullayev, Sirojiddin}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:Mashʼal klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Shoʻrtan klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Armed Forces F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Saif Sporting klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Kelantan United F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Bangladesh Premyer-ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Malayziya Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Malayziyadagi muhojir erkak futbolchilar]] 
[[Turkum:Bangladeshdagi muhojir erkak futbolchilar]] 
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]</text>
      <sha1>h968jwjns8gxbckkms2v60azppj5fcv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shirinboy Abdullayev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>999757</id>
    <revision>
      <id>6328247</id>
      <parentid>6105969</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T19:26:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328247</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6517" sha1="tabbylp68ke25zzd2rt4cenizraksdk" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Shirinboy Abdullayev
 | tavallud_sana      = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1992|08|04}}
 | toʻliqism          = Shirinboy Abdullayev
 | tavallud_joyi      = {{TavalludJoyi|Jizzax}} [[Oʻzbekiston]]
 | pozitsiya          = [[Darvozabon]]
 | joriyklub          = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
 | klubraqami         = 1
 | yillar1            = 2011—2016
 | klublar1           = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
 | isht1              = 11
 | gollar1            = 0
 | yillar2            = 2017
 | klublar2           = {{Ijara}} [[Obod (futbol klubi)|Obod]]
 | isht2              = 12
 | yillar3            = 2017—2023
 | klublar3           = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
 | isht3              = 31
 | gollar2            = 0
 | gollar3            = 0
 | yillar4            = 2024—
 | klublar4           = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]
 | isht4              = 3
 | gollar4            = 0
 | club-update        = 2024-yil 29-mart
}}

'''Shirinboy Abdullayev''' ({{Lang-en|Shirinboy Abdullaev}}; 1992-yil 4-avgustda tugʻilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/sogdiyona-shirinboy-abdullaevni-tabriklaymiz |sarlavha=&quot;So'g'diyona&quot;: SHirinboy Abdullaevni tabriklaymiz! |sana=04 avg 2017}}&lt;/ref&gt;) – [[Oʻzbeklar|oʻzbekistonlik]] [[futbolchi]], [[Darvozabon (futbol)|darvozabon]] pozitsiyasida oʻynaydi. 2024-yildan [[Buxoro]]ning „[[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]“ klubi futbolchisi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/superliga-tur-darvozaboni-shirinboy-abdullaev |sarlavha=Superliga. Tur darvozaboni - SHirinboy Abdullaev |sana=12 mar 2021}}&lt;/ref&gt;.

== Futbolchilik faoliyati ==
Shirinboy Jizzax futbol maktabida taʼlim olgan. Professional faoliyatini 2011-yil Jizzaxning „[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]“ klubida tarkibida boshlagan. Jizzax jamoasida asosan ikkinchi [[Darvozabon (futbol)|darvozabon]] sifatida foaliyat olib borgan. 2012-yilgi mavsumda [[Oʻzbekiston Pro ligasi|Oʻzbekiston birinchi ligasi]]da klubning asosiy darvozabonlaridan biri sifatida ishtirok etgan. 2017-yilgi mavsumda [[Toshkent]]ning „[[Obod (futbol klubi)|Obod]]“ klubiga ijaraga berilgan. Obod jamoasi tarkibida asosiy darvozabon sifatida oʻynagan va 12 oʻyinda darvozani qoʻriqlagan. ikkinchi davra oldidan „[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]“ jamoasi Shirinboyni jamoa tarkibiga qaytargan. 2022-yilgi mavsumda Jizzax klubi tarkibida [[AFC Kubogi]]da oʻynagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/ulugbek-baqoev-shirinboy-abdullaevni-maydonga-tushirishni-reja-qilgandik |sarlavha=Ulug'bek Baqoev: “SHirinboy Abdullaevni maydonga tushirishni reja qilgandik” |sana=03 sen 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://m.kun.uz/news/2022/10/05/ofk-kubogi-sogdiyona-penaltilar-seriyasida-kuala-lumpurga-maglub-bolib-finalga-chiqa-olmadi |sarlavha=OFK kubogi. «So‘g‘diyona» penaltilar seriyasida «Kuala Lumpur»ga mag‘lub bo‘lib, finalga chiqa olmadi |sana=05.10.2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/superliga-tur-darvozaboni-shirinboy-abdullaev |sarlavha=Суперлига. Тур дарвозабони - Ширинбой Абдуллаев |sana=2021/03/12}}&lt;/ref&gt;.

2023-yil 8-dekabrda „[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]“ jamoasi bilan shartnomasi uzaytirilmasligini eʼlon qildi va Shirinboy jamoani tark etgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://sports.uz/news/view/the-goalkeeper-of-sogdiana-left-the-team-08-12-2023 |sarlavha=“Soʻgʻdiyona” darvozaboni jamoani tark etdi |sana=2023/12/08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://sports.uz/news/view/vratar-sogdiany-pokinul-klub-08-12-2023 |sarlavha=Вратарь &quot;Согдианы&quot; покинул клуб |sana=2023/12/08}}&lt;/ref&gt;. 2024-yil yanvar oyida sobiq ustozi [[Ulugʻbek Baqoyev]] taklifiga koʻra „Buxoro“ jamoasi mashgʻulotlarida ishtirok etgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/buxoroning-tojikistondagi-yiginida-bir-qator-nomdor-futbolchilar-harakat-qilmoqda |sarlavha=“Бухоро”нинг Тожикистондаги йиғинида бир қатор номдор футболчилар ҳаракат қилмоқда |sana=2024/02/08}}&lt;/ref&gt; va fevral oyida Buxoro klubi bilan shartnoma imzolagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/buxoro-yangi-mavsum-oldidan-taqdimot-marosimini-otkazdi |sarlavha=“Бухоро” янги мавсум олдидан тақдимот маросимини ўтказди |sana=2024/03/10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/shortanning-shashti-baland-bakaev-buxoroga-yulduzlarni-yigyapti-pro-ligada-nima-gaplar |sarlavha=Про лига жамоаларида амалга ошган барча трансферлар билан танишинг |sana=2024/02/26}}&lt;/ref&gt;.

== Yutuqlar ==
=== Klub ===
;Buxoro
* Oʻzbekiston Kubogida ikkinchi oʻrin: 2025
;Soʻgʻdiyona
* [[Oʻzbekiston Superligasi]] ikkinchi oʻrin: [[Futbol boʻyicha 2021-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2021]]
* [[Oʻzbekiston Pro ligasi]] gʻolibi: [[Futbol boʻyicha 2012-yilgi Oʻzbekiston Birinchi ligasi|2012]]

== Shaxsiy hayot ==
Shirinboy taniqli futbolchi [[Izzatilla Abdullayev]]&lt;nowiki/&gt;ni akasidir.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==

* [https://pfl.uz/uzb/m/players/view/1516 Shirinboy Abdullayev] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20231222152305/https://pfl.uz/uzb/m/players/view/1516 |date=2023-12-22 }} [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi|OʻzPFL]] saytida futbolchi profili

* [https://www.transfermarkt.com/shirinboy-abdullaev/profil/spieler/494110 Shirinboy Abdullayev] [[Transfermarkt]] saytida futbolchi profili
* [https://int.soccerway.com/players/shirinboy-abdullayev/266202/ Shirinboy Abdullayev] [[Soccerway]] saytida futbolchi profili
* [https://web.archive.org/web/20231222152718/https://footballfacts.ru/person/285717-abdullaevshirinboy Shirinboy Abdullayev] Footballfacts saytida futbolchi profili
{{Buxoro futbol klubi tarkibi}}

{{DEFAULTSORT|Abdullayev, Shirinboy}}

[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol darvozabonlari]]
[[Turkum:Obod klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari]]
[[Turkum:Buxoro klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Sportchilar]]</text>
      <sha1>tabbylp68ke25zzd2rt4cenizraksdk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shisha shift effekti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>999959</id>
    <revision>
      <id>6328248</id>
      <parentid>6305984</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T19:28:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328248</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57429" sha1="4b34472hrbkwj7vuhcsiabgxpp36jg5" xml:space="preserve">[[Fayl:Average earnings of workers by education and sex - 2006.svg|thumb|Taʼlim darajasi bir xil boʻlgan erkaklar va ayollar oʻrtasidagi [[Jinslar boʻyicha ish haqi farqlari|daromad farqlarini]] koʻrsatadigan diagramma (AQSh 2006-yil)]]
'''Shisha shift''' — odatda marginallashgan jinsdagi odamlarga nisbatan qoʻllanadigan [[Istiora|metafora]] boʻlib, ezilgan [[Demografiya|demografiyaning]] [[Iyerarxiya|iyerarxiyasida]] maʼlum darajadan oshib ketishiga toʻsqinlik qiladigan [[Diskriminatsiya|koʻrinmas toʻsiqni]] ifodalash uchun ishlatiladi&lt;ref name=&quot;DOL2&quot;&gt;Federal Glass Ceiling Commission. [http://www.dol.gov/oasam/programs/history/reich/reports/ceiling2.pdf ''Solid Investments: Making Full Use of the Nation's Human Capital''.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141108194808/http://www.dol.gov/oasam/programs/history/reich/reports/ceiling2.pdf |date=2014-11-08 }} Washington, D.C.: U.S. Department of Labor, November 1995, p. 13-15.&lt;/ref&gt;. Shisha shift garchi koʻrinmas toʻsiqni ifodalangan boʻlsa-da, aslida u yengish qiyin boʻlgan holatdir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=IPCIOGLU, EGILMEZ &amp; SEN |ism=Isa, Ozum, Hilal |sarlavha=GLASS CEILING SYNDROME: A RESEARCH IN THE CONTEXT OF HUMAN RESOURCES MANAGERS (CAM TAVAN SENDROMU: İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİCİLERİ BAĞLAMINDA BİR ARAŞTIRMA) |url=https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/545203}}&lt;/ref&gt;. Bu metafora birinchi marta [[Feminizm|feministlar]] tomonidan yuqori natijalarga erishgan ayollarning martabaga erishishlarida [[Mizoginiya|toʻsiqqa]] uchrash holatlariga nisbatan ishlatilgan&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |title=The Blackwell Encyclopedia of Gender and Sexuality Studies. Vol. 5. |last=Wiley |first=John |publisher=John Wiley and Sons |year=2012}}&lt;/ref&gt;. Uni 1978-yilda Merilin Loden nutqi chogʻida qoʻllagan&lt;ref name=&quot;auto2&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=Summary: Full Frontal PR: Review and Analysis of Laermer and Prichinello's Book |page=6 |last=BusinessNews Publishing |publisher=Primento |date=2013 |url=https://books.google.com/books?id=YRO0uZLlAosC&amp;pg=PT6 |isbn=9782806243027}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;{{Kitob manbasi |url=http://www.ecatalognow.com/article/Marilyn+Loden+On+Feminine+Leadership/766271/73810/article.html |publisher=Pelican Bay Post |title=Marilyn Loden On Feminine Leadership |date=May 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Glass ceiling originator&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.bbc.com/news/world-42026266 |sarlavha=100 Women: 'Why I invented the glass ceiling phrase' |sana=2017-12-12 |ish=BBC News |qaralgan sana=2017-12-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=13 December 2017 |title=100 Women: 'Why I invented the glass ceiling phrase' |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-42026266}}&lt;/ref&gt;.
{{Diskriminatsiya yon paneli}}
[[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Qoʻshma Shtatlarda]] bu tushuncha baʼzan irqiy tengsizlikka nisbatan ham qoʻllanadi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Hillary Clinton: 'As a white person,' I have to discuss racism 'every chance I get' |work=[[The Washington Times]] |url=http://www.washingtontimes.com/news/2016/apr/26/hillary-clinton-as-a-white-person-i-have-to-discus/ |access-date=2023-12-25 |archive-date=2018-11-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181118182229/https://www.washingtontimes.com/news/2016/apr/26/hillary-clinton-as-a-white-person-i-have-to-discus/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. Koʻpchilik oq tanlilar yashaydigan mamlakatlardagi ayollar koʻpincha „shisha shiftini sindirish“da katta qiyinchiliklarga duch kelishadi. Chunki ular tarixiy jihatdan hamisha chetga surilgan ikkita guruhning kesishmasida azob chekishadi: ayollar va qora tanli odamlarning kamsitilishi&lt;ref&gt;&quot;Demarginalising the Intersection of Race and Sex: A Black Feminist Critique of Anti-discrimination Doctrine, Feminist Theory, and Anti-racist Politics&quot; by Kimberlé Crenshaw in ''Framing Intersectionality'', edited by Helma Lutz et al. (Ashgate, 2011).&lt;/ref&gt; . Sharqiy Osiyo va [[Osiyodan kelgan amerikaliklar|Sharqiy Osiyo Amerikasi]] axborot agentliklari „bambuk shift“ atamasini barcha Sharqiy osiyolik amerikaliklar oʻz martabalarini oshirish vaqtida duch keladigan toʻsiqlarni ifodalash qilish uchun qoʻllaydilar&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |title=Breaking the Bamboo Ceiling: Career Strategies for Asians |url=https://archive.org/details/breakingbambooce00hyun_0 |last=Hyun |first=Jane |publisher=New York: HarperBusiness |year=2005}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.americanprogress.org/issues/labor/news/2013/04/09/59720/top-10-numbers-that-show-why-pay-equity-matters-to-asian-american-women-and-their-families/ |sarlavha=Top 10 Numbers that Show Why Pay Equity Matters to Asian American Women and Their Families |ish=name |sana=9 April 2013 |qaralgan sana=2016-05-03}}&lt;/ref&gt;. Xuddi shunday, qochqinlar va boshpana izlovchilar daromadli ish qidirishda duch keladigan koʻplab toʻsiqlarni „kanvas shifti“ deb ataydilar&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Lee|first1=Eun Su|last2=Szkudlarek|first2=Betina|last3=Nguyen|first3=Duc Cuong|last4=Nardon|first4=Luciara|date=April 2020|title=Unveiling the Canvas Ceiling : A Multidisciplinary Literature Review of Refugee Employment and Workforce Integration|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/ijmr.12222|journal=International Journal of Management Reviews|language=en|volume=22|issue=2|pages=193–216|doi=10.1111/ijmr.12222|issn=1460-8545}}&lt;/ref&gt;.

Ish joyidagi uchraydigan holatlarga doir boshqa atamalarning bir xil tushunchalari orasida ayollar va ularning tashkilotlardagi roli hamda ularning onalik majburiyatlari bilan oʻzaro nomutanosib boʻlgan cheklovlar va toʻsiqlarga uchrashi haqidagi oʻxshash atamalar mavjud. Ushbu „Koʻrinmas toʻsiqlar“ ayollar boshdan kechiradigan qoʻshimcha vaziyatlarni tasvirlash uchun metafora vazifasini bajaradi. Odatda bunday holatlar oʻz sohalari boʻyicha yuqori martabaga erishganlarida va koʻpincha ish joylaridan tashqaridagi oʻz hayotlarida yuqori oʻrinlarga koʻtarilishga harakat qilganlarida yuz beradi&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Smith|first1=Paul|last2=Caputi|first2=Peter|year=2012|title=A Maze of Metaphors|url=https://ro.uow.edu.au/cgi/viewcontent.cgi?article=4091&amp;context=hbspapers|journal=Faculty of Health and Behavioral Sciences|volume=27|pages=436–448|doi=10.1108/17542411211273432|access-date=2023-12-25|archivedate=2021-10-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211019110102/https://ro.uow.edu.au/cgi/viewcontent.cgi?article=4091&amp;context=hbspapers}}&lt;/ref&gt;.

„Shisha shift“ ayollarning iyerarxik [[korporatsiya]] tepasiga koʻtarilishini taqiqlovchi blokadani anglatadi. Bu ayollarning koʻtarilishlari, ayniqsa korporatsiyalaridagi rahbarlik lavozimlariga erishishlariga toʻsqinlik qiladi. Oxirgi yigirma yil ichida turli soha va tashkilotlarda faoliyat yuritgan va oʻz oʻrniga ega boʻlgan xotin-qizlarning rahbarlik lavozimiga koʻtarilish holatlari kamdan-kam yuz bergan.

== Taʼrifi ==
Amerika Qoʻshma Shtatlari Federal Shisha Shift Komissiyasi (Federal Glass Ceiling Commission) (1991-1996)&lt;ref name=&quot;20230819CUL&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Glass Ceiling Commission (1991-1996) |url=https://ecommons.cornell.edu/handle/1813/72763 |ish=[[Cornell University Library]] |qaralgan sana=19 August 2023}}&lt;/ref&gt; shisha shiftni „ayollarning malakasi yoki yutuqlaridan qatʼi nazar, korporativ zinapoyaning yuqori pogʻonalariga koʻtarilishiga yoʻl qoʻymaydigan koʻrinmas, ammo buzib boʻlmaydigan toʻsiq“ deb taʼriflagan.

David Cotter va boshqalar. (2001) ''shisha shiftning'' mavjudligi toʻgʻrisida xulosa chiqarish uchun namoyon boʻlishi kerak boʻlgan toʻrtta oʻziga xos xususiyatni aniqladilar. Shisha shiftdagi tengsizlik quyidagilarni ifodalaydi:

# Xodimning ish faoliyati bilan bogʻliq xususiyatlari bilan izohlanmaydigan jins yoki irqiy farq.
# Natijaning yuqori darajalarida natijaning past darajalariga qaraganda koʻproq boʻlgan jins yoki irqiy farq.
# Yuqori darajalarga koʻtarilish imkoniyatlaridagi gender yoki irqiy tengsizlik.
# Karyera davomida ortib borayotgan gender yoki irqiy tengsizlik.

Cotter va uning hamkasblari shisha shift holati odatda jinsning qandayligi bilan aloqador boʻlish holatlari koʻpligini aniqladilar, kamdan-kam oq tanli ayollar shisha shift holatiga duch kelib, uni yengishga urinishadi. Ammo, tadqiqotchilar afro-amerikalik erkaklar uchun shisha shift holatlariga misollar topa olmaganlar&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Cotter|first1=David A.|last2=Hermsen|first2=Joan M.|last3=Ovadia|first3=Seth|last4=Vanneman|first4=Reece|year=2001|title=The glass ceiling effect|url=http://www.bsos.umd.edu/socy/vanneman/papers/CotterHOV01.pdf|journal=Social Forces|volume=80|issue=2|pages=655–81|doi=10.1353/sof.2001.0091}}&lt;/ref&gt;.

Shisha shiftdagi metafora koʻpincha koʻrinmas toʻsiqlarni („shisha“) tasvirlash uchun ishlatilgan, ular orqali ayollar elita pozitsiyalarini koʻrishlari mumkin&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Davies-Netzley|first1=Sally A|year=1998|title=Women above the Glass Ceiling: Perceptions on Corporate Mobility and Strategies for Success|url=https://archive.org/details/sim_gender-society_1998-06_12_3/page/340|jstor=190289|journal=Gender and Society|volume=12|issue=3|page=340|doi=10.1177/0891243298012003006}}&lt;/ref&gt;. Bu toʻsiqlar koʻp sonli ayollar va etnik irqchilikka uchragan ozchilik erkaklarning obroʻli va yuqori daromad keltiruvchi ish oʻrinlariga ega boʻlishlariga toʻsqinlik qiladi&lt;ref&gt;Hesse-Biber and Carter 2005, p. 77.&lt;/ref&gt;. Bundan tashqari, bu taʼsir ayollarning yuqori lavozimlarni egallashiga ham toʻsqinlik qiladi va ularni koʻtarilish pillapoyalarida potentsial nomzodlar sifatida belgilanishlariga yoʻl qoʻymaydi&lt;ref&gt;Nevill, Ginny, Alice Pennicott, Joanna Williams, and Ann Worrall. ''Women in the Workforce: The Effect of Demographic Changes in the 1990s''. London: The Industrial Society, 1990, p. 39, {{ISBN|978-0-85290-655-2}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=US Department of Labor |sarlavha=Good for Business: Making Full Use of the Nation's Human Capital |url=http://www.dol.gov/oasam/programs/history/reich/reports/ceiling.htm |nashriyot=Office of the Secretary |qaralgan sana=9 April 2011 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20111028205421/http://www.dol.gov/oasam/programs/history/reich/reports/ceiling.htm |arxivsana=28 October 2011}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
1839-yilda fransuz feministi va yozuvchisi [[George Sand]] ham xuddi shunday iborani ishlatgan: ''une voûte de cristal impénétrable.'' ''Gabriel (Jabroil)'' ning hech qachon ijro etilmagan pyesasida: „Men ayol edim, shu sabab birdan qanotlarimdan ayrildim, boshim atrofida ''oʻtib boʻlmaydigan billur ombor'' kabi toʻsiq paydo boʻldi va men yiqildim …“ degan soʻzlari boʻlgan. Qahramonning qanotlari bilan uchish orzusi tasvirlangan holat, oʻzining qabul qilingan rolidan yuqoriga koʻtarilishga harakat qilayotgan ayolning [[Ikar (mifologiya)|Ikar]] haqidagi ertagikabi talqin qilingan&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last=Harlan |first=Elizabeth |title=George Sand |year=2008 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-13056-0 |page=256}}&lt;/ref&gt;.

[[Merilyn Loden]] 1978-yilda nutq soʻzlaganida shisha shift iborasini qoʻllagan&lt;ref name=&quot;auto2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;auto1&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Glass ceiling originator&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;.

''[[The Wall Street Journal|The Wall Street Journalning]]'' 2015-yil 3-apreldagi soniga koʻra, shisha shift atamasi 1979-yilda [[Hewlett-Packard]] kompaniyasida faoliyat yurituvchi Maryanne Schriber va Katherine Lawrence tomonidan qoʻllangan. Lawrence bu konseptsiyani Milliy matbuot klubida Vashingtondagi Ayollar matbuot erkinligi institutining milliy yigʻilishida bayon qilgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Zimmer |first=Ben |date=3 April 2015 |title=The Phrase 'Glass Ceiling' Stretches Back Decades |language=en-US |work=Wall Street Journal |url=https://www.wsj.com/articles/the-phrase-glass-ceiling-stretches-back-decades-1428089010 |access-date=2020-01-04}}&lt;/ref&gt;. Shift kamsituvchi targʻibot namunalari sifatida belgilangan boʻlib, garchi bu oʻrinda yozma reklamalarda ayollar kamsitilmagan boʻlsa ham, amalda malakali ayollarga yuqori martabaga koʻtarilishlariga yoʻl qoʻyilmagan.

Keyinchalik bu atama 1984-yil mart oyida [[Gay Bryant]] tomonidan qoʻllangan boʻlib, u shisha shift konsepsiyasini ommalashtirish bilan shugʻullangan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Frenkiel |first=Nora |date=March 1984 |title=The Up-and-Comers: Bryant Takes Aim At The Settlers-In |publisher=AdWeek}}&lt;/ref&gt;. U ''Working Woman'' jurnalining sobiq muharriri edi va ''Family Circle'' muharriri boʻlish uchun ish joyini oʻzgartirgan. Nora Frenkel tomonidan yozilgan ''Adweek'' maqolasida Bryant shunday degan edi:„Ayollar maʼlum bir nuqtaga yetib kelishadi va yuqori mansabga koʻtarila olishmaydi – men bu holatni shisha shift deb atayman. Ular oʻrta boshqaruvning yuqori qismiga yetib borishadi va ular yuqorilishda toʻxtab, rivojlana olmay qolishadi. Yuqori martabadagi barcha ayollar uchun oʻrin yetarli emas. Baʼzilari oʻzlari alohida biznes bilan shugʻullanadilar, boshqalari esa ishdan chiqib, oila bilan band boʻlishadi&lt;ref&gt;{{Cite journal|title=The Up-and-Comers; Bryant Takes Aim At the Settlers-In|last=Frenkiel|first1=Nora|journal=Adweek|volume=Special Report|date=March 1984|publisher=Magazine World}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Cornell&quot;&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Success&quot;&gt;{{Kitob manbasi |url=https://books.google.com/books?id=Y71-YCYv-48C&amp;pg=PA9 |pages=9–10 |title=Women in Media Careers: Success Despite the Odds |first=Lee |last=Bollinger |publisher=University Press of America |year=2008 |isbn=978-0-7618-4133-3}}&lt;/ref&gt;“. Shuningdek, 1984-yilda Brayant ushbu atamani ''„The Working Woman Report: Succeeding in Business in the 1980s (Mehnatkash ayol hisoboti: 1980-yillarda biznesda muvaffaqiyat)“'' kitobida qoʻllagan. Xuddi shu kitobda Basia Hellwig bu atamani boshqa bir bobda qoʻllagan&lt;ref name=&quot;Cornell&quot; /&gt;.

1986-yil mart oyida ''[[The Wall Street Journal|Wall Street Journal]]'' jurnalida chop etilgan maqolada ushbu atama maqolaning sarlavhasida ishlatilgan: „The Glass Ceiling: Why Women Canʼt Seem to Break The Invisible Barrier That Blocks Them From the Top Jobs (Shisha shift: Nima uchun ayollar ularni eng yuqori lavozimlardan toʻsib qoʻyadigan koʻrinmas toʻsiqni buzolmaydilar)“. Maqola Carol Hymowitz va Timothy D. Schellhardt tomonidan yozilgan. Hymowitz va Schellhardt shisha shiftni „hech qanday korporativ qoʻllanmada topib boʻlmaydigan termin, hatto biznes uchrashuvida muhokama qiladigan holat emas; u dastlab koʻrinmas, yashirin va soʻzsiz hodisa sifatida taqdim etilgan. U rahbarlik darajasi singari yuqori lavozimlarni Kavkaz erkaklari qoʻlida ushlab turish uchun mavjud boʻlgan.“&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

„Shisha shift“ atamasi keng tarqala borgani sari jamoatchilik unga turli fikr va qarashlar bilan javob qaytardi. Baʼzilarning taʼkidlashicha, bu konsepsiya afsona hisoblanadi, chunki ayollar uyda yumushlari bilan band boʻlishni afzal koʻradilar va rahbarlik lavozimlariga koʻtarilish uchun erkakalardek fidoyilik koʻrsatmaydilar&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite journal|last=Wilson|first1=Eleanor|date=September 4, 2014|title=Diversity, Culture and the Glass Ceiling|journal=Journal of Cultural Diversity|volume=21|issue=3|pages=83–9|pmid=25306838}}&lt;/ref&gt;. Ommaviy muhokamalar natijasida AQSh Mehnat Departamenti boshligʻi Lyn Morley Martin rahbarlik lavozimlarida ayollar va qora tanlilarning sonini oʻrganish uchun tuzilgan „Shishali shift tashabbusi“ nomli tadqiqot loyihasi natijalarini maʼlum qildi. Ushbu hisobot yangi atamani „malakali shaxslarning oʻz tashkilotida yuqori lavozimlarga koʻtarilishiga toʻsqinlik qiluvchi munosabat yoki tashkiliy tarafkashlikka asoslangan sunʼiy toʻsiqlar“ deb taʼriflagan&lt;ref name=&quot;Cornell&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.ilr.cornell.edu/library/research/questionofthemonth/jan05.html |sarlavha=Question of the Month: Where did the term 'glass ceiling' originate? |sana=January 2005 |muallif=Catherwood Library reference librarians |nashriyot=Cornell University, ILR School |qaralgan sana=June 30, 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130629102137/http://www.ilr.cornell.edu/library/research/questionofthemonth/jan05.html |arxivsana=2013-06-29}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Success&quot;&gt;&lt;/ref&gt;.

1991-yilgi Fuqarolik huquqi toʻgʻrisidagi qonunning II sarlavhasining bir qismi sifatida&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite journal|last=Redwood|first1=Rene A.|date=October 13, 1995|title=Breaking The Glass Ceiling: Good for Business, Good for America|url=https://www.proquest.com/openview/720eed4717a4012eb80aeb984880623c/1?pq-origsite=gscholar&amp;cbl=27059|journal=National Council of Jewish Women}}&lt;/ref&gt; [[Amerika Qoʻshma Shtatlari Kongressi]] Shisha shift holatlari boʻyicha komissiya tuzdi. Ushbu 21 aʼzodan iborat Prezident komissiyasiga Mehnat vaziri Robert Reich raislik qilgan&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;. Komissiya keng qamrovli tadqiqotlar oʻtkazdi, jumladan, soʻrovlar, jamoatchilik tekshiruvlari va intervyular hamda ularning natijalarini 1995-yilgi hisobotda eʼlon qildi. „Biznes uchun yaxshi“ hisobotida „bu toʻsiqlarni qanday yengib oʻtish va bartaraf etish boʻyicha aniq koʻrsatmalar va yechimlar“ taklif qilindi&lt;ref name=&quot;DOL2&quot; /&gt;. Komissiyaning maqsadi, xususan, biznes olamida shisha shiftni qanday qilib „parchalash“ boʻyicha tavsiyalar berishdan iborat edi. Hisobotda tashkilotlardagi xilma-xillikni oshirish va siyosat orqali kamsitishlarni kamaytirish yordamida ish joyini yaxshilash boʻyicha 12 ta tavsiya berilgan&lt;ref name=&quot;DOL2&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Johns|first1=Merida L.|date=January 1, 2013|title=Breaking the Glass Ceiling: Structural, Cultural, and Organizational Barriers Preventing Women from Achieving Senior and Executive Positions|journal=Perspectives in Health Information Management}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |title=Breaking The Glass Ceiling: Can Women Reach The Top Of America's Largest Corporations? Updated Edition |last=Morrison |first=Ann |publisher=Personnel Decisions, Inc. |year=1982 |location=Beverly, MA |pages=xii}}&lt;/ref&gt;.


1995-yildan 2015-yilgacha ayollarning ish kuchi ishtiroki darajasi global miqyosda 52,4% dan 49,6% gacha kamayganiga qaramay, Fortune Roʻyxatlaridagi ayol bosh direktorlar soni 1998—2020-yillar&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Hinchliffe |first1=Emma |title=The number of female CEOs in the Fortune 500 hits an all-time record |url=https://fortune.com/2020/05/18/women-ceos-fortune-500-2020/ |website=Fortune |publisher=Fortune Media IP Limited |access-date=11 October 2020}}&lt;/ref&gt; oraligʻida koʻpayganligi etirof etilgan. 2014-yilda [[S&amp;P 500]] kengashi oʻrinlarining atigi 19,2 foizini ayollar egallagan, ularning 80,2 foizi oq tanlilardir&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.catalyst.org/knowledge/statistical-overview-women-workforce |title=Statistical Overview of Women in the Workforce |last=acostigan |date=2012-10-17 |website=Catalyst |access-date=2016-05-03 |arxivsana=2016-05-05 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160505164231/http://www.catalyst.org/knowledge/statistical-overview-women-workforce }}&lt;/ref&gt;.

== Shisha shift indeksi ==
2017-yilda ''The Economist'' oliy taʼlim, ishchi kuchi ishtiroki, ish haqi, bola parvarishi xarajatlari, onalik va otalik huquqlari, biznes-maktablarga berilgan arizalar hamda yuqori lavozimdagi vakilliklar haqidagi maʼlumotlarni birlashtirgan holda Shisha shift indeksini yangidan nashr etdi&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi |date=8 March 2017 |title=Daily chart: The best and worst places to be a working woman |url=https://www.economist.com/blogs/graphicdetail/2017/03/daily-chart-0}}&lt;/ref&gt;. Tengsizlik eng past boʻlgan mamlakatlar qatoriga [[Islandiya]], [[Shvetsiya]], Norvegiya, Finlyandiya va Polsha kabilar kiradi.

== Gender stereotiplari ==
[[Fayl:Gallup_Poll_Results.png|thumb|2001-yil Gallup Poll: Erkaklar tajovuzkorroq, ayollar esa koʻproq hissiyotga beriluvchan deb qabul qilingan&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://news.gallup.com/poll/1978/americans-see-women-emotional-affectionate-men-more-aggressive.aspx |sarlavha=Americans See Women as Emotional and Affectionate, Men As More Aggressive |muallif=Newport |ism=Frank |sana=February 21, 2001 |ish=Gallup}}&lt;/ref&gt;.]]
1993-yilda AQSh armiyasining Xulq-atvor va ijtimoiy fanlar ilmiy-tadqiqot instituti tomonidan eʼlon qilingan hisobotda tadqiqotchilarning taʼkidlashicha, ayollar erkaklarnikiga oʻxshash taʼlim imkoniyatlariga ega boʻlsalar ham, tizimli toʻsiqlar, past vakillik, harakatchanlik va [[Stereotip|stereotiplar]] tufayli Shisha shift holatlariga duch keladilar&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |title=The Glass Ceiling: Potential Causes and Possible Solutions |date=1993 |publisher=U.S. Army Research Institute for the Behavioral and Social Sciences |doi=10.21236/ada278051 |last=Felber |first=Helene R.}}&lt;/ref&gt;. Jinsiy stereotiplarning davom etishi ayol xodimlarning tanlagan sohalarida foydali imkoniyatlarga ega boʻlishlariga muntazam ravishda toʻsqinlik qilishining keng tarqalgan sabablaridan biridir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.aauw.org/research/barriers-and-bias/ |sarlavha=Barriers and Bias: The Status of Women in Leadership |muallif=Hill |ism=Catherine |ish=AAUW}}&lt;/ref&gt;. Amerikaliklarning aksariyati ayollarni koʻproq hissiyotga beriluvchan, erkaklarni esa tajovuzkor deb bilishadi&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;&lt;/ref&gt;. Gender stereotiplari rahbarning ish beruvchilar tomonidan qanday tanlanishi va turli jinsdagi ishchilarga qanday munosabatda boʻlishiga taʼsir qiladi. Ish joylarida ayollarga nisbatan yana bir stereotip „gender maqomiga boʻlgan eʼtiqod“ sifatida tanilgan boʻlib, erkaklar ayollarga qaraganda koʻproq malakaga egaligi va aqlliroqligini daʼvo qilishadi, bu ularning martaba iyerarxiyasida nima uchun yuqori lavozimlarga koʻtarilayotganligini tushuntiradi. Oxir oqibat, bu omil mehnat bozorida jinsga asoslangan ish oʻrinlarini tashkil etishga sabab boʻladi, shuning uchun erkaklar maʼlum sohalarda ayollarga qaraganda malakaliroq boʻlishi va yuqori lavozimlarga yollanishi kutiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.econstor.eu/bitstream/10419/29811/1/605208190.pdf |sarlavha=''Glass Ceiling Effect and Earnings - The Gender Pay Gap in Managerial Positions in Germany'' |ish=Econstor.eu}}&lt;/ref&gt;. Qabul qilingan ayollik stereotiplari ishxonalarda ayollar duch keladigan shisha shift toʻsiqlariga yanada koʻproq hissa qoʻshadi.

Gender stereotipi – bu boshqaruv va yetakchilik lavozimlarida erkaklar ayollardan koʻra yaxshiroq deb oʻylashlikdir. Bu ayollarning pastroq oʻrinda turishi hamda ona va turmush oʻrtoqlik rollariga koʻproq mos kelishini nazarda tutuvchi tushunchadir&lt;ref name=&quot;Great Expectations 2011&quot;&gt;Glass Ceiling and Great Expectations: Gender stereotype Impact on Female Professionals, 2011, J. B. Johnson&lt;/ref&gt;. Ushbu stereotip ayollarning muvaffaqiyati va ularning huquqlariga har tomonlama toʻsqinlik qiladi, ammo patriarxal jamiyatda ish joyida undan ham koʻproq zarar keltiradi. Bu ayollarning yoʻlida turgan koʻrinmas, ammo kuchli toʻsiqni ifodalaydi. Erkaklar eng yuqori lavozimlarga munosib deb topiladi, chunki ular birinchi navbatda yaxshi lider sifatida koʻriladi, ayollar esa odatda past yoki oʻrta darajadagi lavozimlarda qolib ketishadi&lt;ref name=&quot;Century 2009&quot;&gt;The Glass Ceiling in the 21st Century: Understanding Barriers to Gender Equality, 2009, by Manuela Barreto, PhD, Michelle K. Ryan, PhD, and Michael T. Schmitt, PhD. Chapter 1&lt;/ref&gt;. Misol uchun, ushbu toʻsiqlarni yengib oʻtish uchun qattiq va tinimsiz mehnat qilgan va yetakchilik rolida munosib oʻrin egallagan bir nechta ayollar „malakali yoki iliq munosabat qiluvchi“ deb hisoblanadilar, lekin hech qachon bu holatning ikkalasi ham boʻlmaydi&lt;ref name=&quot;Great Expectations 2011&quot; /&gt;. Buning sababi shundaki, muvaffaqiyatli ayol gʻoyasi shafqatsiz, raqobatbardosh, sovuqqon odam boʻlishi kerak degan gʻoyadagi stereotiplarga ega boʻlib, iliq va gʻamxoʻr tabiatga ega ayol yetakchilikka va rivojlanish uchun toʻgʻri mahoratga ega emas deb qabul qilinadi&lt;ref name=&quot;Century 2009&quot; /&gt;.

== Ishga olish amaliyoti ==
Xotin-qizlar oʻz bizneslarini boshlash uchun hozirgi ish joyini tark etganda, ular oʻzlarining bizneslariga boshqa ayollarni, erkaklar esa boshqa erkaklarni ishga olishadi. Ushbu ishga yollash amaliyotlari (koʻrinishidan) „shisha shift“ effekti holatlarini kamaytiradi, chunki qobiliyatlar va jinsiy kamsitishlar yuqori boʻlmagan raqobat tushunchasi yuzaga keladi. Ular „erkaklar ishi“ va „ayollar ishi“ singari gʻoyalar asnosida amalga oshiriladi&lt;ref&gt;{{Cite journal|title=Occupational gender segregation Trends and explanations|issue=5|pages=611–624|journal=The Quarterly Review of Economics and Finance|volume=39|doi=10.1016/S1062-9769(99)00029-0|date=January 1999|last=Preston|first1=Jo Anne}}&lt;/ref&gt;.

== Madaniyatlararo kontekst ==
Kamdan-kam ayollar jamiyatning yuqori boʻgʻinida mavqega erishishga moyildirlar va yuksak mavqeli tashkilotlarni odatda faqat erkaklar boshqaradi. Tadqiqotlar shuni koʻrsatdiki, shisha shift holatlari hali ham dunyoning turli xalqlari va mintaqalarida turli darajalarda sodir boʻlib kelmoqda&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bullough|first1=A.|last2=Moore|first2=F.|last3=Kalafatoglu|first3=T.|date=2017|title=Research on women in international business and management: then, now, and next|journal=Cross Cultural &amp; Strategic Management|volume=24|issue=2|pages=211–230|doi=10.1108/CCSM-02-2017-0011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=Women in Business and Management: Gaining momentum |last=ILO |publisher=International Labour Office |year=2015 |location=Geneva}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |title=The Pursuit of Gender Equality: An Uphill Battle |last=OECD |publisher=OECD Publishing |year=2017 |location=Paris}}&lt;/ref&gt;. Ayollarning hissiyotga beriluvchan va sezgir boʻlgan stereotiplari, nima uchun ayollar shisha shiftni buzish uchun kurashayotganining asosiy xususiyatlaridan biri sifatida qaralishi mumkin. Maʼlumki, jamiyatlar bir-biridan madaniyati, eʼtiqodi va turli meʼyorlari bilan farq qilsa-da, ayollar va ularning jamiyatdagi roli deyarlik bir xilligicha qolmoqda&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;. Butun dunyoda ayollar haqidagi stereotiplar va tushunchalar asta-sekin oʻzgarib bormoqda, bu ham tashkilotlarda gender segregatsiyasini kamaytiradi&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Glass|first1=C.|last2=Cook|first2=A.|date=2016|title=Leading at the top: Understanding women's challenges above the glass ceiling|journal=The Leadership Quarterly|volume=27|issue=1|pages=51–63|doi=10.1016/j.leaqua.2015.09.003}}&lt;/ref&gt;.

== Shisha shiftni yengish ==
Aqlli dasturlar&lt;ref&gt;Ainsworth, S., Knox, A. and OʻFlynn, J. (2010). A blinding lack of progress: Management rhetoric and affirmative action. Gender, Work and Organization.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Jain, H., Lawler, J., Bai, B. and Lee, E. (2010). Effectiveness of Canadaʼs employment equity legislation for women (1997–2004): Implications for policy makers.&lt;/ref&gt;, taʼlimning ilgʻor darajalari&lt;ref&gt;Turcotte, M. (2011). Women in Canada: A gender based statistical report.&lt;/ref&gt; va ish-hayotning muvozanatli siyosati tufayli ayollarning ish kuchida ishtiroki sezilarli darajada yaxshilanganiga qaramay&lt;ref&gt;Hakim, C. (2006). Women, careers, and work-life preferences. British Journal of Guidance and Counselling.&lt;/ref&gt;, ayollar ish joyida yuqori lavozimlarga nomzodlik qoʻyishda hali ham yetarlicha yuqori baholanmayapti&lt;ref&gt;Riccucci, N. 2009. The pursuit of social equity in the federal government: A Road Less Traveled? Public Administration Review.&lt;/ref&gt;. Ularning yuqori darajadagi boshqaruv mavqeiga erishishlari uchun ijtimoiy kapitalning yetishmasligi&lt;ref&gt;Hersby, M., Ryan, M. and Jetten, J. (2009). Getting together to get ahead: The impact of social structure on womenʼs networking. British Journal of Management.&lt;/ref&gt;, faoliyatining samarador emasligi, oʻzini past darajada qadrlashi&lt;ref&gt;Matthews, C., Monk-Turner, E. and Sumter, M. (2010). Promotional opportunities: How women in corrections perceive their chances for advancement at work.&lt;/ref&gt;, gender stereotiplari&lt;ref&gt;Lee, P. M. &amp; James, E. H. (2007). Gender effects and investor reactions to the announcements of top executive appointments. Strategic Management Journal.&lt;/ref&gt; va erkaklarning tashkiliy madaniyati singari jiddiy koʻrinmas toʻsiqlar mavjud edi&lt;ref&gt;Connell, R. (2006). Glass ceiling or gendered Institutions? Mapping the Gender Regimes of Public Sector Worksites. Public Administration Review.&lt;/ref&gt;. Darhaqiqat, erkaklar ustunlik qiladigan ish joyida nafaqat madaniy va gender tarafkashliklari, balki resurslar va imkoniyatlardan foydalanishni cheklash ham ildiz otgan ikki oynali shiftni buzish uchun individual, hukumat va tashkilotlarning saʼy-harakatlari zarur.

=== „Individual harakat“ ===
Ayollar shisha shift taʼsirini mustaqil ravishda bartaraf etish uchun foydalanishi mumkin boʻlgan samarali strategiyalardan biri ijtimoiy tarmoqdir. Ijtimoiy tarmoqlar yuqori martabaga tomon harakatlanish va yetarlicha resurslarga ega boʻlish uchun juda muhimdir&lt;ref&gt;Catalyst. (2004). The bottom line: Connecting corporate performance and gender diversity.&lt;/ref&gt;. Tashkilot ichida va tashqarisida intensiv aloqalarni oʻrnatish, shaxslararo munosabatlarni yaxshiroq tushunish va ayollarning salbiy stereotipik qarashlarini kamaytirishga yordam beradi hamda buning evaziga martaba koʻtarilishiga erishiladi&lt;ref&gt;Deutsch, F. M. (2007). Undoing Gender. Gender and Society.&lt;/ref&gt;. Ijtimoiy tarmoqlar rasmiy va norasmiy, bir yoki turfa xil, instrumental va psixoijtimoiy, kuchli va zaif aloqalar kabi turli oʻlchovlarga ega shaxslar bilan aloqalar oʻrnatish orqali tuzilishi mumkin&lt;ref&gt;Ibarra, H., Kilduff, M., &amp;. Tsai, W. (2005). Zooming in and out: Connecting individuals and collectivities at the frontiers of organizational netwotk research. Organisational Science.&lt;/ref&gt;. Ayollar ijtimoiy munosabatlarni oʻrnatish va saqlab qolishda kuchli qobiliyatga ega&lt;ref&gt;Kite, M. (2001). Gender Stereotypes. Academic Press.&lt;/ref&gt;. Ular oʻz tashkilotlarida koʻtarilish va qabul qilingan qarorlarga taʼsir qiladigan ichki tarmoqni yaratishi mumkin, begonalar bilan tashqi tarmoq esa psixo-ijtimoiy yordamga hissa qoʻshadi&lt;ref&gt;Burke, R. J., Rothstein, M. G, &amp; Bristor, J. M. (1995). Interpersonal networks of managerial and professional women. Women in Management Review.&lt;/ref&gt;. Ular oʻzlarining ijtimoiy oʻziga xosligi va madaniy kelib chiqishiga qarab ijtimoiy tarmoqlarni turli yoʻllar bilan qurishlari mumkin&lt;ref name=&quot;Hunt, L. 2009&quot;&gt;Hunt, L., Laroche, G., Blake-Beard, S., Chin, E., Arroyave, M., &amp; Scully, M. (2009). The Glass Ceiling in the 21st Century: Understanding Barriers to Gender Equality. American Psychological Association.&lt;/ref&gt;. Biroq, tarmoqlarni qurish va ularga xizmat koʻrsatish koʻp vaqt talab qiladi va bu oddiy jarayon emas&lt;ref name=&quot;Hunt, L. 2009&quot; /&gt;. Ayollar, shuningdek, kuchli erkaklar rahbarlik qiladigan tashkilotda aloqalarni oʻrnatishda qoʻshimcha toʻsiqlarga duch kelishlari mumkin&lt;ref&gt;Catalyst. (2004). The bottom line: Connecting corporate performance and gender diversity&lt;/ref&gt;.

Ijtimoiy tarmoqlardan toʻplangan imtiyozlar jismoniy shaxslar uchun ijtimoiy kapitalga aylanadi&lt;ref&gt;Murrell, A. J., &amp; Zagenczyk, T. J. (2006). Gender, race, and role model status: Exploring the impact of informal developmental relationships on management careers.&lt;/ref&gt;. Shunday qilib, insonning ijtimoiy tarmogʻining sifati uning ijtimoiy kapitalining qiymatini aniqlashi mumkin&lt;ref&gt;Ibarra, H., Kilduff, M., &amp;. Tsai, W. (2005). Zooming in and out: Connecting individuals and collectivities at the frontiers of organizational network research. Organisational Science.&lt;/ref&gt;. Ijtimoiy kapital vazifalarni bajarish va martaba koʻtarilishi uchun ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash kabi bir qancha ijobiy martaba natijalariga hissa qoʻshishi mumkin&lt;ref&gt;Wang, J. (2009). Networking in the workplace: Implications for womenʼs career development. New Directions for Adult and Continuing Education.&lt;/ref&gt;. Ayollar oʻzlarining ijtimoiy kapitalini oshirishlari va murabbiylik orqali oʻzlarining professional imidjlarini targʻib qilishlari mumkin&lt;ref&gt;Yu, H., &amp; Lee, D. (2021). Women and public organization: An examination of mentorship and its effect on reporting workplace discrimination. Review of Public Personnel Administration.&lt;/ref&gt;. Mentorlik ayollarni tashkilotdagi rahbarlik lavozimlariga erishishda qoʻllab-quvvatlashda muhim rol oʻynaydi&lt;ref&gt;Sosik, J. J., &amp; Lee, D. L. (2002). Mentoring in organizations: A social judgement perspective for developing tomorrow’s leaders. Journal of Leadership and Organizational Studies.&lt;/ref&gt;. Mentorlik deganda, ilgʻor bilim, koʻnikma va tajribaga ega boʻlgan keksa yoshga mansab va psixologik yordam koʻrsatish orqali yordam beradi&lt;ref&gt;Baugh, S. G., Lankau, M. J., &amp; Scandura, T. A. (1996). An investigation of the effects of protégé gender on responses to mentoring. Journal of Vocational Behavior.&lt;/ref&gt;. Karyera yordami homiylik, murabbiylik va koʻrinishni oʻz ichiga oladi, psixologik yordam esa qabul qilish, hissiy qoʻllab-quvvatlash va namuna olishni oʻz ichiga oladi&lt;ref&gt;Reid, M. F., Allen, M. W., Riemenschneider, C. K., &amp; Armstrong, D. J. (2008). The role of mentoring and supervisor support for state IT employees’ affective organizational commitment. Review of Public Personnel Administration.&lt;/ref&gt;. Qoʻllab-quvvatlovchi supervayzer yoki murabbiy muhim rollarga tayinlanish imkoniyatini oshirishi va vaqtinchalik koʻtarilishlar orqali haqiqiy koʻtarilish ehtimolini oshirishi mumkin&lt;ref&gt;Choi, S. (2018). Breaking through the glass ceiling: Social capital matters for womenʼs career success? International Public Management Journal.&lt;/ref&gt;. Bunga erishish uchun ayollar irq, jins, kasb darajasi va tashkiliy madaniyat boʻyicha qasddan munosabatlar oʻrnatishi mumkin.&lt;ref&gt;Blake-Beard, S., Munell, A., &amp; Thomas, D. (2006). Unfinished business: The impact of race on understanding mentoring relationships. [Working paper].&lt;/ref&gt; Bundan tashqari, ular muhim aloqalarni oʻrnatish uchun strategik sheriklardan bunday ijtimoiy kapitalni olishlari mumkin&lt;ref&gt;Burt, R. S. (1998). The Gender of Social Capital. Rationality and Society.&lt;/ref&gt;. Biroq, bunday aloqa faqat vaqtinchalik reklama bilan bogʻliq&lt;ref&gt;Nicholson-Crotty, J. (2011). Bureaucratic representation, distributional equity, and democratic values in the administration of public programs. Journal of Politics.&lt;/ref&gt;. Mentorlar tashkilotdagi bir jinsli mentorni qoʻllab-quvvatlashlari ehtimoli koʻproq&lt;ref&gt;Lockwood, P. (2006). Someone like me can be successful: Do college students need same-gender role models? Psychology of Women Quarterly.&lt;/ref&gt;. Ayol ustozlar xayrixoh boʻlishlari va koʻtarilish uchun kurashda ayollarning qiyinchiliklari va his-tuygʻularini tushunishlari mumkin&lt;ref name=&quot;Wyche, K. R. 2008&quot;&gt;Wyche, K. R. (2008). Good is not good enough and other unwritten rules for minority professionals.&lt;/ref&gt;. Biroq, bu imtiyozni ayol murabbiylar nisbatan yuqori lavozimlarga erishgandagina amalga oshirish mumkin edi. Darhaqiqat, ayollar bir jinsdan maslahat olishlari qiyin, chunki ayollar tomonidan ishgʻol qilingan rahbarlik lavozimlari kamroq&lt;ref name=&quot;Wyche, K. R. 2008&quot;/&gt;.

=== &quot;Tashkiliy harakatlar&quot; ===
Shisha shiftni engib oʻtish nafaqat maʼnaviy majburiyat, balki murakkab dunyoda tobora xilma-xillikka erishishni maqsad qilgan tashkilotlar uchun strategik afzallikdir. Ushbu toʻsiqni engib oʻtish va etakchilikdagi xilma-xillik va inklyuzivlikni ragʻbatlantirish uchun tashkilotlar siyosatlar, dasturlarni ishlab chiqish, etakchilik majburiyatlari va baholashni oʻz ichiga olgan koʻp qirrali va barqaror yondashuvlarni qabul qilishi kerak.

'''1. Siyosat'''
Samarali xilma-xillik va inklyuziya siyosati tashkilotning shisha shiftini buzishda hal qiluvchi rol oʻynaydi. Birinchidan, tashkilotlar nafaqat turli xil isteʼdodlarni jalb qilish, balki maqsadli ushlab turish dasturlari orqali kam vakil boʻlgan xodimlar oʻrtasida ishdan boʻshatish darajasini koʻrib chiqish uchun ishonchli yollash va saqlab qolish strategiyalarini ishlab chiqishi kerak&lt;ref name=&quot;marketing91.com&quot;&gt;Bhasin, H. (2020, August 22). Marketing91. Retrieved from What is the Glass Ceiling and How to Break it?: https://www.marketing91.com/what-is-glass-ceiling/&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;uk.indeed.com&quot;&gt;Indeed Editorial Team. (2022, October 1). Glass Ceiling Definition and How to Break it in the Workplace. Retrieved from indeed: https://uk.indeed.com/career-advice/career-development/glass-ceiling-definition {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20231130201248/https://uk.indeed.com/career-advice/career-development/glass-ceiling-definition |date=2023-11-30 }}&lt;/ref&gt;. Ishga qabul qilishdan tortib lavozimga koʻtarilishgacha boʻlgan barcha darajadagi xilma-xillikni rivojlantirish uchun tashkilotlar aniq va keng qamrovli xilma-xillik va inklyuzivlik siyosatini ishlab chiqishi kerak&lt;ref name=&quot;Eddy S 2017&quot;&gt;Eddy S. Ng, and Greg J. Sears. (2017). The glass ceiling in context: the influence of CEO gender, recruitment practices and firm internationalisation on the representation of women in management. Human Resource Management Journal, 133-151.&lt;/ref&gt;. Ushbu siyosatlar nafaqat aniq maqsadlarni belgilab qoʻyishi kerak&lt;ref name=&quot;uk.indeed.com&quot;/&gt;, balki rahbarlik tamoyillari boʻlib xizmat qiladigan koʻrsatkichlar va strategiyalarni ham oʻz ichiga olishi kerak&lt;ref name=&quot;marketing91.com&quot;/&gt;. Bundan tashqari, barcha tegishli kamsitishlarga qarshi va teng imkoniyatlar qonunlariga rioya qilish adolatli va inklyuziv ish joyini shakllantirishda muhim ahamiyatga ega&lt;ref name=&quot;marketing91.com&quot;/&gt; . Bundan tashqari, lavozimga koʻtarilish va merosxoʻrlik jarayonlarida shaffoflik muhim ahamiyatga ega&lt;ref name=&quot;Eddy S 2017&quot;/&gt;. Rivojlanish mezonlari boʻyicha aniq aloqani saqlab turish xodimlarga etakchilik imkoniyatlarini tushunish va faol ravishda izlash imkonini beradi, shu bilan shisha shiftni demontaj qiladi va yanada inklyuziv va adolatli ish joyini targʻib qiladi. Siyosatga eʼtibor qaratishdan tashqari, tashkilotlar shisha shiftini buzish boʻyicha oʻz dasturlariga ham ustuvor ahamiyat berishlari kerak.

== Tegishli tushunchalar ==
=== &quot;Shisha eskalator&quot; ===
&quot;Shishali eskalator&quot; deb nomlangan parallel hodisa ham tan olingan. Ilgari hamshiralik va oʻqituvchilik kabi ayollar ustunlik qilgan sohalarga koʻproq erkaklar qoʻshilganligi sababli, erkaklar koʻtarilib, ayollarga nisbatan koʻproq imkoniyatlar beriladi, goʻyo erkaklar eskalatorda, ayollar esa zinapoyada&lt;ref&gt;{{Cite web|title = A New Obstacle For Professional Women: The Glass Escalator|url = https://www.forbes.com/sites/jennagoudreau/2012/05/21/a-new-obstacle-for-professional-women-the-glass-escalator/|website = Forbes|access-date = 2015-10-23}}&lt;/ref&gt;. Karolin K. Bronerning jadvali maktablarda ayollar ustunlik qiladigan kasblar uchun erkaklar foydasiga shisha eskalatorning namunasini koʻrsatadi&lt;ref&gt;{{Cite web|title = MEN, WOMEN, &amp; THE GLASS ESCALATOR|url = http://www.womenonbusiness.com/men-women-the-glass-escalator/|website = Women on Business|date = 28 February 2013|access-date = 2015-10-23}}&lt;/ref&gt;. Tarixan ayollar oʻqituvchilik kasbida hukmronlik qilgan boʻlsa-da, erkaklar maktab tizimlarida dekanlar yoki direktorlar kabi yuqori lavozimlarni egallashga moyildirlar.

Erkaklar tarixan ayol sohalarida oʻzlarining gender maqomlaridan moliyaviy foyda koʻradilar, koʻpincha „ayollar ustunlik qiladigan ishda yuqori darajalarga erishish uchun oʻzlarining token maqomlaridan foyda oladilar“&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ssc.wisc.edu/~wright/ContemporaryAmericanSociety/Chapter%2015%20--%20Gender%20inequality%20--%20Norton%20August.pdf|title=Gender Inequality|last=Arnesen|first=Eric|date=2009|website=University Of Wisconsin Madison}}&lt;/ref&gt;.

2008-yilda „Ijtimoiy muammolar“ jurnalida chop etilgan tadqiqot shuni koʻrsatdiki, hamshiralikdagi jinslarni ajratish nomutanosib vertikal taqsimotning „shisha eskalator“ naqshiga amal qilmagan; Aksincha, erkaklar va ayollar ushbu sohaning turli sohalariga moyil boʻlishdi, erkak hamshiralar „erkak“ sifatida qabul qilingan ish sohalarida ixtisoslashgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite journal|title=Revisiting the Glass Escalator: The Case of Gender Segregation in a Female Dominated Occupation|url=https://archive.org/details/sim_social-problems_2008-05_55_2/page/271|first1=Karrie Ann|last1=Snyder|first2=Adam Isaiah|last2=Green|date=1 May 2008|volume=55|issue=2|pages=271–299|via=socpro.oxfordjournals.org|doi=10.1525/sp.2008.55.2.271|journal=Social Problems}}&lt;/ref&gt;. Maqolada taʼkidlanishicha, „erkaklar kuchli ijtimoiy bosimlarga duch kelishadi, bu esa ularni ayollar ustunlik qiladigan kasblarga kirishdan uzoqlashtiradi (Jacobs 1989, 1993)“. Ayollar ustunlik qiladigan kasblar odatda koʻproq ayollik faoliyati bilan tavsiflanadi, bu ishlarga kirgan erkaklar ijtimoiy jihatdan „ayol, gomoseksual yoki jinsiy yirtqichlar“ sifatida qabul qilinishi mumkin&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

=== &quot;Yopishqoq pollar&quot; ===
Jinslarni kamsitish boʻyicha adabiyotlarda „yopishqoq pollar“ tushunchasi shisha shiftining kontseptsiyasini toʻldiradi. Yopishqoq pollarni erkaklarnikiga nisbatan ayollarning ish zinapoyasiga koʻtarilishni boshlash ehtimoli kamroq boʻlgan naqsh sifatida taʼriflash mumkin. Bu koʻpincha kam harakatchanlik va martaba koʻtarilishi uchun koʻrinmas toʻsiqlar bilan ishchilarni, asosan ayollarni ish oʻrinlari shkalasining quyi pogʻonalarida ushlab turadigan kamsituvchi bandlik modeli bilan bogʻliq. Shunday qilib, bu hodisa ish haqi taqsimotining pastki qismidagi gender farqlari bilan bogʻliq. But va Yevropa iqtisodiy sharhidagi hammualliflar tomonidan olib borilgan muhim tadqiqotga asoslanib, soʻnggi oʻn yil ichida iqtisodchilar mehnat bozorida yopishqoq pollarni aniqlashga harakat qilishdi&lt;ref&gt;{{cite journal | last1 = Booth | first1 = A. L. | last2 = Francesconi | first2 = M. | last3 = Frank | first3 = J. | year = 2003 | title = A sticky floors model of promotion, pay, and gender | url = https://archive.org/details/sim_european-economic-review_2003-04_47_2/page/295 | journal = European Economic Review | volume = 47 | issue = 2| pages = 295–322 | doi = 10.1016/S0014-2921(01)00197-0 }}&lt;/ref&gt;. Ular Avstraliya, Belgiya, [[Italiya]], Tailand va Amerika Qoʻshma Shtatlari kabi mamlakatlarda yopishqoq pollar mavjudligining empirik dalillarini topdilar&lt;ref&gt;{{cite journal | last1 = Baert | first1 = S. | last2 = De Pauw | first2 = A.-S. | last3 = Deschacht | first3 = N. | year = 2016 | title = Do Employer Preferences Contribute to Sticky Floors? | url = https://biblio.ugent.be/publication/5960457| journal = ILR Review | volume =  69| issue = 3| pages = 714–736 | doi = 10.1177/0019793915625213 | hdl = 1854/LU-5960457 | s2cid = 53589814 | hdl-access = free }}&lt;/ref&gt;.

=== &quot;Muzlatilgan oʻrta&quot; ===
Yopishqoq polga oʻxshab, muzlatilgan oʻrtada ayollarning korporativ zinapoyaga koʻtarilish hodisasi, agar toʻxtamasa ham, oʻrta boshqaruv saflarida sekinlashishini tasvirlaydi&lt;ref&gt;Martell, Richard F., et al. „Sex Stereotyping In The Executive Suite: 'Much Ado About Somethingʻ.“ Journal of Social Behavior &amp; Personality (1998) 127-138. Web.&lt;/ref&gt;. Dastlab bu atama direktivalarni chiqarishda oʻrta boshqaruvga duch keladigan korporativ yuqori boshqaruvga qarshilik koʻrsatadi. Oʻrta boʻgʻindagi rahbarlar safida qobiliyat yoki harakatchanlik yoʻqligi sababli bu koʻrsatmalar amalga oshmay qoladi va natijada kompaniyaning daromadi zarar koʻradi&lt;ref&gt;Byrnes, Jonathan. „Middle Management Excellence.“ Harvard Business Review 5 Dec. 2005 pag. print&lt;/ref&gt;. Bu atama Garvard Business Review jurnalining „Oʻrta boshqaruv mukammalligi“ nomli maqolasida ommalashgan. Biroq, ish kuchida ayollar va erkaklar ulushi ortib borayotganligi sababli, „muzlatilgan oʻrta“ atamasi yuqorida aytib oʻtilgan oʻrta boshqaruvdagi ayollarning martaba sekinlashishi bilan bogʻliq boʻldi&lt;ref&gt;Lyness, Karen S., and Donna E. Thompson. „Climbing The Corporate Ladder: Do Female And Male Executives Follow The Same Route?.“ Journal of Applied Psychology (2000) 86-101. Web.&lt;/ref&gt;. 1996-yilda oʻtkazilgan „Oʻrta boshqaruvdagi ayollarning martaba rivojlanishi va intilishlarini oʻrganish“ tadqiqotida „yaxshi keksa oʻgʻil bolalar“ va erkaklik meʼyorlarini qoʻllab-quvvatlaydigan korxonalar ichidagi ijtimoiy tuzilmalar va tarmoqlar soʻralgan ayollar tajribasiga asoslangan holda mavjudligini taʼkidlaydi&lt;ref&gt;Wentling, Rose Mary. „Women In Middle Management: Their Career Development And Aspirations.“ Business Horizon (1992) 47. Web.&lt;/ref&gt;. Tadqiqotga koʻra, erkaklarga xos stereotipik xususiyatlar (masalan, tajovuzkorlik, qalin teri, hissiy ifoda yoʻqligi) va shaxslararo muloqot tendentsiyalariga ega boʻlmagan ayollar erkaklar tengdoshlariga nisbatan noqulay ahvolda boʻlgan&lt;ref&gt;Wentling, Rose Mary. „Women In Middle Management: Their Career Development And Aspirations.“ Business Horizon, p. 252 (1992) 47. Web.&lt;/ref&gt;. Boshqaruvning yuqori darajalarida erkaklar va ayollar nisbati oshgani sayin&lt;ref&gt;Helfat, Constance E., Dawn Harris, and Paul J. Wolfson. „The Pipeline To The Top: Women And Men In The Top Executive Ranks Of U. S. Corporations.“ Academy Of Management Perspectives (2006) 42-64. Web.&lt;/ref&gt;, ayollarning ularga ofis siyosatini boshqarish yoʻllari boʻyicha maslahat beradigan ayol murabbiylardan foydalanish imkoniyati cheklangan, bu esa korporatsiya yoki firma ichida yuqoriga qarab harakatlanishni yanada inhibe qiladi&lt;ref&gt;Dezso, Cristian L., David Gaddis Ross, and Jose Uribe. „Is There An Implicit Quota On Women In Top Management? A Large-Sample Statistical Analysis.“ Strategic Management Journal (2016) 98-115. Web.&lt;/ref&gt;. Bundan tashqari, muzlatilgan oʻrta mos ravishda Amerika Qoʻshma Shtatlari va Malayziya kabi gʻarbiy va sharqiy mamlakatlardagi ayol mutaxassislarga, shuningdek&lt;ref&gt;Mandy Mok Kim, Man, Miha Skerlavaj, and Vlado Dimovski. „Is There A 'Glass Ceilingʻ For Mid-Level Female Managers?.“ International Journal of Management &amp; Innovation (2009) 1-13. Web.&lt;/ref&gt;, yuqorida aytib oʻtilgan korporatsiyalardan STEM sohalarigacha boʻlgan turli sohalardagi ayollarga taʼsir qiladi&lt;ref&gt;Cundiff, Jessica, and Theresa Vescio. „Gender Stereotypes Influence How People Explain Gender Disparities In The Workplace.“ Sex Roles (2016): 126-138. Web.&lt;/ref&gt;.

=== &quot;Ikkinchi shift&quot; ===
Ikkinchi smenada ayollar nazariy jihatdan ikkinchi smenada faqat uy yumushlarining koʻproq ulushini bajarish emas, balki koʻproq ish yukiga ega boʻlish tarzida ishlashlari gʻoyasiga qaratilgan. Ish joyidan tashqarida amalga oshiriladigan barcha vazifalar asosan onalik bilan bogʻliq. Joylashuv, uy xoʻjaligi daromadi, taʼlim darajasi, millati va joylashuviga qarab, maʼlumotlar shuni koʻrsatadiki, ayollar ikkinchi smenada kattaroq ish yukiga ega boʻlish maʼnosida ishlaydi, faqat uy ishlarining koʻproq ulushini bajaradi, lekin bir vaqtning oʻzida faoliyat yuritsa, bu koʻrinmaydi. eʼtibordan chetda qolmoqda&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Craig|first=Lyn|year=2007|title=is herre really a second shift, and if so, who does it? a time-diary investigation|journal=Feminist Review|volume=86|issue=1|pages=149–170|jstor=30140855|doi=10.1057/palgrave.fr.9400339|s2cid=145510373}}&lt;/ref&gt;. Alva Myrdal va Viola Klein 1956-yildayoq haq toʻlanadigan va toʻlanmaydigan ish sharoitlarini oʻz ichiga olgan sharoitlarda ishlaydigan erkaklar va ayollarning salohiyatiga eʼtibor qaratishgan&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Myrdal|first1=Alva|last2=Klein|first2=Viola|year=1957|title=Women's Two Roles: Home and Work|journal=American Sociological Review|volume=20|issue=2|pages=250|doi=10.2307/2088886|jstor=2088886}}&lt;/ref&gt;. Tadqiqot shuni koʻrsatdiki, erkaklar va ayollar ish muhitidan tashqarida oila va qoʻshimcha mashgʻulotlar uchun teng vaqtga ega boʻlishlari mumkin. Ushbu „ikkinchi siljish“ jismoniy taʼsirga ham ega ekanligi aniqlandi. Oilaviy muvozanatni saqlash uchun uzoqroq ishlagan ayollar koʻpincha [[Klinik depressiya|ruhiy tushkunlik]] va tashvish kabi ruhiy salomatlik muammolariga duch kelishadi. Achchiqlanishning kuchayishi, motivatsiya va energiyaning pasayishi va boshqa hissiy muammolar ham yuzaga kelgan. Agar martaba va uy mas’uliyati muvozanati topilsa, ayollarning umumiy baxtini yaxshilash mumkin&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Ahmad|first=Muhammad|year=2011|title=Working women work–life conflict|journal=Business Strategy Series|volume=12}}&lt;/ref&gt;.

=== &quot;Mommy track&quot; ===
&quot;Mommy track&quot; oilasining ehtiyojlarini qondirish uchun oʻz martaba va kasbiy mas’uliyatini eʼtiborsiz qoldiradigan ayollarni anglatadi. Ayollar koʻpincha uzoq ish soatlariga tobe boʻlishadi, bu esa ish va oila jadvalida nomutanosiblikni keltirib chiqaradi&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Hill|first1=E. Jeffery|last2=Martinson|first2=Vjkollca K.|last3=Baker|first3=Robin Zenger|last4=Ferris|first4=Maria|year=2004|title=Beyond The Mommy Track: The Influence of New Concept Part-Time Work for Professional Women on Work and Family|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-family-and-economic-issues_spring-2004_25_1/page/121|journal=Journal of Family and Economic Issues|volume=25|pages=121–136|doi=10.1023/B:JEEI.0000016726.06264.91|s2cid=145066152}}&lt;/ref&gt;. Tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, ayollar toʻliq kunlik ishlagan va hali ham tashqi oilaviy faoliyat bilan shugʻullanadigan boshqalarga qaraganda yarim kunlik professional jadval boʻyicha ishlashlari mumkin. Ushbu tadqiqot, shuningdek, moslashuvchan mehnat tartiblari sogʻlom ish va oila muvozanatiga erishish imkonini beradi. Bundan tashqari, past malakali ishlarda ishlaydigan ayollardan farqli oʻlaroq, yuqori malakali lavozimlar va rollarda boʻlgan ayollar oʻrtasida farzand koʻrishdagi xarajatlar va harakatlar miqdori boʻyicha farq aniqlandi. Bu farq ayollarni koʻp yillar davomida maqsadlar va martaba intilishlarini kechiktirishga va kechiktirishga olib keladi.

=== &quot;Concrete floor&quot; ===
Beton zamin atamasi vazirlar mahkamasi yoki direktorlar kengashining qonuniy deb qabul qilinishi uchun zarur boʻlgan ayollarning minimal soni yoki ulushini bildirish uchun ishlatilgan&lt;ref&gt;{{cite news |title=There are three rules of Cabinet appointments |url=https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2016/11/25/there-are-three-rules-of-cabinet-appointments-will-donald-trump-break-them/ |newspaper=[[Wall Street Journal]] |date=November 25, 2016 }}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==

* [[Oʻzbekistonda gender tengligi]]
* [[Gender tengsizligi]]
* [[Jinslar boʻyicha ish haqi farqlari]]
* [[Gender roli]]
* [[Gender farqlari]]
* [[Gender kamsitish]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* {{Cite journal|last=Cholensky|first1=Stephanie|year=2015|title=The Gender Pay Gap: NO MORE EXCUSES!.|journal=Judgment &amp; Decision Making|volume=10|issue=2|pages=15–16}}
* {{Cite report|last=Federal Glass Ceiling Commission|title=Good for business: Making full use of the nation's human capital|publisher=[[United States Department of Labor|U.S. Department of Labor]]|place=Washington DC|date=March 1995a|url=http://www.dol.gov/oasam/programs/history/reich/reports/ceiling.pdf|access-date=2011-04-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140810033848/http://www.dol.gov/oasam/programs/history/reich/reports/ceiling.pdf|archivedate=2014-08-10}}
* {{Kitob manbasi |last=Fox |first=Mary |title=Women at work |publisher=Mayfield Publishing Company |location=Palo Alto, California |year=1984 |isbn=978-0-87484-525-9 |url=https://archive.org/details/womenatwork00mary}}
* {{Kitob manbasi |last=Giele |first=Janet Z. |title=Women and equality in the workplace a reference handbook |url=https://archive.org/details/womenequalityinw0000giel |publisher=ABC-CLIO |location=Santa Barbara, California |year=2003 |isbn=978-1-57607-937-9}}
* {{Kitob manbasi |last=Hesse-Biber |first=Sharlene N. |title=Working women in America : split dreams |url=https://archive.org/details/workingwomeninam0000hess_g6b6 |publisher=Oxford University Press |location=New York, New York |year=2005 |isbn=978-0-19-515047-6}}
* {{Cite journal|last=Lyness|first1=Karen S.|last2=Thompson|first2=Donna E.|title=Above the glass ceiling? A comparison of matched samples of female and male executives|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-applied-psychology_1997-06_82_3/page/359|journal=[[Journal of Applied Psychology]]|volume=82|issue=3|pages=359–375|publisher=[[American Psychological Association]]|doi=10.1037/0021-9010.82.3.359|pmid=9190144|date=June 1997}}
* National Partnership for Women and Families, comp. (April 2016). „Americaʼs Women and The Wage Gap“ (PDF). ''Trade, Jobs and Wages''. Retrieved 2 May 2016.
* {{Cite journal|last=Ponnuswamy|first1=Indra|last2=Manohar|first2=Hansa Lysander|title=Breaking the glass ceiling – a mixed methods study using Watkins and Marsick's learning organisation culture model|journal=[[Asian Women (journal)|Asian Women]]|volume=30|issue=3|pages=85–111|publisher=Research Institute of Asian Women (RIAW)|doi=10.14431/aw.2014.09.30.3.85|date=September 2014}}
* Redwood, Rene A. (October 13, 1995). „Breaking The Glass Ceiling: Good for Business, Good for America“. ''National Council of Jewish Women''.
* {{Citation |last=Schneps |first=Leila |title=Math on trial: how numbers get used and abused in the courtroom |pages=107–120 |year=2013 |editor-last=Schneps |editor-first=Leila |contribution=Math error number 6: Simpson's paradox. The Berkeley sex bias case: discrimination detection |place=New York |publisher=Basic Books |isbn=978-0-465-03292-1 |last2=Colmez |first2=Coralie |author-link=Leila Schneps |author-link2=Coralie Colmez}}
* {{Cite journal|last=Snyder|first1=Karrie Ann|last2=Isaiah Green|first2=Adam|year=2008|title=Revisiting The Glass Escalator: The Case Of Gender Segregation In A Female Dominated Occupation|url=https://archive.org/details/sim_social-problems_2008-05_55_2/page/271|journal=Social Problems|volume=55|issue=2|pages=271–299|doi=10.1525/sp.2008.55.2.271}}
* {{Cite journal|last=Woodhams|first1=Carol|last2=Lupton|first2=Ben|last3=Cowling|first3=Marc|year=2015|title=The Presence Of Ethnic Minority And Disabled Men In Feminised Work: Intersectionality, Vertical Segregation And The Glass Escalator|url=https://ore.exeter.ac.uk/repository/bitstream/10871/16156/2/woodhams.pdf|journal=Sex Roles|volume=72|issue=7–8|pages=277–293|doi=10.1007/s11199-014-0427-z}}{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* Malpas, J., „Donald Davidson“, ''The Stanford Encyclopedia of Philosophy'' (Winter 2012 Edition), Edward N. Zalta (ed.), &lt;[http://plato.stanford.edu/archives/win2012/entries/davidson/ Donald Davidson]&gt;. Web 2 May 2016.
* [http://www.laborrights.org/issues/womenʼs-rights International Labor Rights Forum. (n.d.). Retrieved May 2, 2016]{{Oʻlikhavola|date=mart 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* Hyun, Jane. ''Breaking the Bamboo Ceiling: Career Strategies for Asians''. New York: HarperBusiness, 2005. Print.
* Wiley, John. ''The Blackwell Encyclopedia of Gender and Sexuality Studies''. Vol. 5. Chicester: John Wiley and Sons, 2012. Print.
* ''Top 10 Numbers that Show Why Pay Equity Matters to Asian American Women and Their Families''. Retrieved 2016-05-01

== Havolalar ==

* Katalizator tadqiqoti hisoboti (1996). [https://web.archive.org/web/20170929135644/http://www.catalyst.org/file/219/women%20in%20corporate%20leadership%20-%20progress%20and%20prospects%201996.pdf ''Korporativ etakchilikdagi ayollar'' : Progr (2003).] [https://web.archive.org/web/20110929042400/http://www.catalyst.org/file/74/women%20and%20men%20in%20u.s.%20corporate%20leadership%20same%20workplace,%20different%20realities.pdf ''AQSh korporativ rahbariyatidagi ayollar va erkaklar: bir xil ish joyi, turli haqiqatlar?'']
* Katalizator. [https://web.archive.org/web/20121111051125/http://catalyst.org/publication/145/women-and-men-in-us-corporate-leadership-same-workplace-different-realities ''AQSh korporativ rahbariyatidagi ayollar va erkaklar: bir xil ish joyi, turli haqiqatlar?''] Nyu-York, Nyu-York: Katalizator, 2004,{{ISBN|978-0-89584-247-3}} .
* Katalizator. [https://web.archive.org/web/20110929042217/http://www.catalyst.org/file/420/2010_financial_post_500_women_senior_officers_and_top_earners_final.pdf ''2010 katalizatorlar roʻyxati: Financial Post 500 ayol yuqori lavozimli ofitserlar va eng yaxshi maosh oluvchilar'' .]
* Shisha ship boʻyicha federal komissiya. [https://web.archive.org/web/20140810033848/http://www.dol.gov/oasam/programs/history/reich/reports/ceiling.pdf ''Biznes uchun foydali: mamlakatning inson kapitalidan toʻliq foydalanish.''] Vashington, DC: AQSh Mehnat Departamenti, 1995 yil mart.
* Shisha ship boʻyicha federal komissiya. [https://web.archive.org/web/20141108194808/http://www.dol.gov/oasam/programs/history/reich/reports/ceiling2.pdf ''Qattiq investitsiyalar: mamlakatning inson kapitalidan toʻliq foydalanish'' .] Vashington, DC: AQSh Mehnat Departamenti, 1995 yil noyabr.
* Karvaxal, Dorin. [https://www.nytimes.com/2011/01/27/world/27iht-rules27.html ''Buzilishi kerak boʻlgan kodlar'' .] ''New York Times'', 2011 yil 26 yanvar.
*
* [http://cjournal.cz/files/130.pdf Shisha shiftning xususiy sektor tashkilotlarida ayollarning martaba rivojlanishiga taʼsiri – Shri-Lanka misoli]
{{Tashqi havolalar}}
[[Turkum:Irqchilik]]
[[Turkum:Feminizm]]
[[Turkum:Feministik terminlar]]
[[Turkum:1970-yil neologizmi]]
[[Turkum:Feminizm iqtisodiyoti]]</text>
      <sha1>4b34472hrbkwj7vuhcsiabgxpp36jg5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shohrat Soyunov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1000946</id>
    <revision>
      <id>6328269</id>
      <parentid>6149696</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T19:57:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328269</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6994" sha1="ftl9xk5mfabu9dn7c7xpj2cddt55vlt" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Şöhrat Söýünow
 | tasvir             = Shohrat Soyunow.jpg
 | izoh               = Soyunov 2015-yilda &lt;br/&gt; Turkmaniston terma jamoasi tarkibida
 | toʻliqism          = Şöhrat Agamyradowiç Söýünow&lt;ref name=&quot;globalsportsarchive.com&quot;&gt;{{veb manbasi | url=https://globalsportsarchive.com/people/soccer/sohrat-soyunow/43839/ | title=Şöhrat Söýünow - Soccer player profile &amp; career statistics - Global Sports Archive }}&lt;/ref&gt;
 | tavallud_sana      = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|1992|3|8}}
 | tavallud_joyi      = {{tavalludJoyi|Garashsizliq tumani}}, &lt;br/&gt; {{tavalludJoyi|Lebap viloyati}}, [[Turkmaniston]]&lt;ref name=&quot;globalsportsarchive.com&quot;/&gt;
 | vafot_sana         = 
 | boʻyi              = {{height|meters=1.84}}
 | pozitsiya          = [[Himoyachi|Markaziy himoyachi]]
 | joriyklub          = [[Oltin Asir FK|Altyn Asyr]]
 | klubraqami         = 3
 | yillar1            = 2010—2014
 | klublar1           = [[Ýedigen FC|HTTU]]
 | isht1              = 
 | gollar1            = 
 | yillar2            = 2015—2018
 | klublar2           = [[Oltin Asir FK|Altyn Asyr]]
 | isht2              = ?
 | gollar2            = ?
 | yillar3            = 2019
 | klublar3           = [[Ahal (futbol klubi)|Ahal]]
 | isht3              = ?
 | gollar3            = ?
 | yillar4            = 2020
 | klublar4           = [[PDRM FA]]
 | isht4              = 11
 | gollar4            = 0
 | yillar5            = 2021—2024
 | klublar5           = [[Ahal (futbol klubi)|Ahal]]
 | isht5              = ?
 | gollar5            = ? 
 | milliyyillar1      = 2011—
 | milliyjamoa1       = [[Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi|Turkmaniston]]
 | milliyisht1        = 33
 | milliygollar1      = 0
 | club-update        = April 24, 2021
 | ntupdate           = 29 March 2017
 | yillar6            = 2024
 | klublar6           = [[Oltin Asir FK|Altyn Asyr]]
 | isht6              = ?
 | gollar6            = ? 
}}

'''Şöhrat Agamyradovich Söyünow''' ({{Lang-tk|Şöhrat Agamyradowiç Söýünow|}}; {{Lang-uz|Shuhrat Suyunov}}; 1992-yil 8-martda tugʻilgan) – [[Turkmaniston]]lik professional [[futbol|futbolchis]], hozirda [[Altyn Asyr FK|Altyn Asyr]] jamoasi tarkibida, [[Turkmaniston Yokari ligasi]] musoboqasida oʻynaydi. [[Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi|Turkmaniston terma jamoasi]] azosi. U [[Himoyachi (futbol)|markaziy himoyachi]] pozitsiyasida oʻynaydi.

== Faoliyati ==

=== Klub ===
Futbolchilik faoliyatini HTTU Ashxobod klubida boshlagan. Jamoa bilan 2014-yilgi AFC Prezidenti kubogini qoʻlga kiritgan.

2015-yilda u „[[Altyn Asyr FK|Oltin Asir]]“ klubiga oʻtgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=30.01.2015 |url=http://www.kfshkendija.com/shkendija-fiton-30-testin-me-altyn-asyr/ |qaralgan sana=2024-01-02 |arxivsana=2015-02-02 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20150202035945/http://www.kfshkendija.com/shkendija-fiton-30-testin-me-altyn-asyr/ }}&lt;/ref&gt; va 2016-yilda Turkmaniston chempionatining eng yaxshi futbolchisi sifatida etirof etilgan.

2019-yilda u „[[Ahal (futbol klubi)|Ahal]]“ klubi bilan shartnoma imzolagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://stats.the-afc.com/match_report/14616 |sarlavha=AFCS |qaralgan sana=2024-01-02 |arxivsana=2023-05-12 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230512025348/https://stats.the-afc.com/match_report/14616 }}&lt;/ref&gt;.

2020-yilda Malayziya chempionatiga oʻtgan&lt;ref&gt;[https://www.thestar.com.my/sport/football/2020/02/14/german-gets-flak-but-police-stick-to-their-guns German gets flak but Police stick to their guns]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://turkmenportal.com/blog/25184/serdar-geldyev-i-shohrat-soyunov-prodolzhat-kareru-v-chempionate-malaizii Serdar Geldiev i Shoxrat Soyunov prodoljat kareru v chempionate Malayzii]&lt;/ref&gt;. Bu uning faoliyatidagi ilk xorij klubi edi. 2020-yil 1-mart kuni Söyünow Malayziya Superligasida „Sabah FA“ jamoasiga qarshi oʻyinda (0:0) debyut qilgan&lt;ref&gt;[https://turkmenportal.com/blog/25606/serdar-geldyev-i-shohrat-soyunov-debyutirovali-v-superlige-malaizii Serdar Geldiev i Shoxrat Soyunov debyutirovali v Superlige Malayzii]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.hmetro.com.my/arena/2020/03/550163/pdrm-sabah-gigit-jari PDRM, Sabah gigit jari]&lt;/ref&gt;.

2021-yilning 30-martida Söyünow [[Ahal (futbol klubi)|FC Ahal]] bilan shartnoma imzolagani, erkin agent sifatida oʻtgani eʼlon qilingan&lt;ref&gt;[https://turkmenportal.com/blog/35523/zashchitnik-shohrat-soyunov-vernulsya-v-ahal Zaщitnik Shoxrat Soyunov vernulsya v „Axal“]&lt;/ref&gt;. 2024-yil 17-yanvarda Altyn Asyr jamoasi bilan shartnoma imzolagan.

=== Xalqaro ===
Söýünow 2011-yilning 23-martida Tayvanga qarshi [[2012-yilgi OFK Chaqiruv kubogi saralashi|2012-yilgi OFK Chaqiruv kubogi saralash]] oʻyinida milliy terma jamoadagi debyut oʻyinini oʻtkazgan.

U 2013-yilgi Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligi kubogida Turkmaniston U22 terma jamoasi tarkibida ham oʻynagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.com-cup.com/index.php/en/turkmenistan-en |sarlavha=Международный турнир по футболу &quot;Кубок Содружества&quot; / International Football Tournament &quot;Commonwealth Cup&quot; - Turkmenistan |sana= |ish=com-cup.com |qaralgan sana=23 January 2017 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20140505234347/http://www.com-cup.com/index.php/en/turkmenistan-en |arxivsana=2014-05-05}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyat statistikasi ==

=== Xalqaro ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! colspan=&quot;3&quot; |[[Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi|Turkmaniston terma jamoasi]]
|-
! Yil
!Isht
!Gol
|-
| 2011
| 2
| 0
|-
| 2012
| 7
| 0
|-
| 2013
| 2
| 0
|-
| 2014
| 2
| 0
|-
| 2015
| 8
| 0
|-
| 2016
| 2
| 0
|-
| 2017
| 1
| 0
|-
! Jami
! 24
! 0
|}
''2017-yil 26-mart oʻtkazilgan oʻyindagi aniq statistika''&lt;ref name=&quot;NFT Stats&quot;&gt;{{NFT player|42747|Şöhrat Söýünow|access-date=29 March 2017}}&lt;/ref&gt;

== Yutuqlar ==

; Turkmaniston

* [[OFK Chaqiruv kubogi]]: [[AFC Osiyo chaqiruv kubogi 2012|2012]] ikkinchi oʻrin

; FC HTTU

* [[AFC Prezidenti Kubogi|OFK Prezidenti kubogi]]: 2014

; [[Oltin Asir FK]]

* [[Turkmaniston Yokari ligasi]]: 2015, 2016, 2017, 2018

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
* {{NFT player|42747}}
{{Turkmanistonda yilning eng yaxshi futbolchisi}}
{{Turkmaniston tarkibi 2014-yilgi OFK Chaqiruv kubogi}}
{{Turkmaniston tarkibi 2012-yilgi OFK Chaqiruv kubogi}}
{{Turkmaniston tarkibi 2010-yilgi Osiyo oʻyinlari}}

{{DEFAULTSORT:Söýünow, Şöhrat}}
[[Turkum:1992-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Lebap viloyatida tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]
[[Turkum:Turkmanistonlik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Erkak futbol himoyachilari]]
[[Turkum:FC Ahal futbolchilari]]
[[Turkum:Osiyo oʻyinlari 2010 futbolchilari]]
[[Turkum:Turkmaniston milliy terma jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:Turkmanistonlik muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Malayziyadagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Altyn Asyr FK futbolchilari]]
[[Turkum:FK Yedigen futbolchilari]]
[[Turkum:FC PDRM futbolchilari]]</text>
      <sha1>ftl9xk5mfabu9dn7c7xpj2cddt55vlt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Foydalanuvchi munozarasi:Bekipediya</title>
    <ns>3</ns>
    <id>1001840</id>
    <revision>
      <id>6328815</id>
      <parentid>6267942</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:24:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saboxat Abduraxmonovna</username>
        <id>319460</id>
      </contributor>
      <comment>/* Saboxat Abduraxmonovnadan savol (08:24, 2026-yil 3-noyabr) */ yangi mavzu</comment>
      <origin>6328815</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7203" sha1="bihwm0zncl55suk80xxmcwe2cgcdpln" xml:space="preserve">{{Yangilarini pastdan}}
{{/Arxiv}}
{{Shu yerda javob beraman}}

== Turkiya oyligida ishtirok eting ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:Flag of Turkey.svg|180px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; |'''[[Loyiha:Mavzuli oylik/Turkiya oyligi|Turkiya oyligi]]'''
|-
| style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; |Hurmatli {{PAGENAME}}. Sizni 2026-yilning 1-yanvaridan 31-yanvariga qadar davom etadigan Turkiya oyligida ishtirok etishga chorlayman! Loyihada ishtirok etish va qoidalar bilan uning [[Loyiha:Mavzuli oylik/Turkiya oyligi|asosiy sahifasida]] tanishishingiz mumkin.

Mavzuli oyliklar haqida koʻproq maʼlumot olish uchun [[:Loyiha:Mavzuli oylik]] sahifasi bilan tanishib chiqishingiz mumkin.
|}

Hurmat bilan [[Foydalanuvchi:Janob Mirzaolim|Janob Mirzaolim]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Janob Mirzaolim|munozara]]) 10:11, 2026-yil 4-yanvar (UTC)
&lt;/div&gt;

== Question from [[User:Normurodovxudoyberdi|Normurodovxudoyberdi]] on [[Onlayn platforma]] (06:02, 2026-yil 10-iyul) ==

Nmaga kira olmadim --[[Foydalanuvchi:Normurodovxudoyberdi|Normurodovxudoyberdi]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Normurodovxudoyberdi|munozara]]) 06:02, 2026-yil 10-iyul (UTC)

:Assalomu alaykum. Nimaga kira olmadingiz? Qanday yordam kerak? Iltimos, batafsil yozing. [[User:Bekipediya|&lt;span style=&quot;font-family:Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;BEKIPEDIYA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;[[User talk:Bekipediya|&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;&lt;sup&gt;''&lt;small&gt;#yozishma&lt;/small&gt;''&lt;/sup&gt;&lt;/span&gt;]] 06:39, 2026-yil 10-iyul (UTC)

== Question from [[User:XURSHID AXMEDOV|XURSHID AXMEDOV]] on [[:Loyiha:Mavzuli oylik/Futbol oyligi|Loyiha:Mavzuli oylik/Futbol oyligi]] (10:12, 2026-yil 27-iyul) ==

Salom SAVOLIM YOʻQ CHUNDIM --[[Foydalanuvchi:XURSHID AXMEDOV|XURSHID AXMEDOV]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:XURSHID AXMEDOV|munozara]]) 10:12, 2026-yil 27-iyul (UTC)

:Va alaykum assalom. Ajoyib. Boshqa savollar tugʻilsa bemalol murojaat qilavering. Hurmat bilan, [[User:Bekipediya|&lt;span style=&quot;font-family:Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;BEKIPEDIYA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;[[User talk:Bekipediya|&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;&lt;sup&gt;''&lt;small&gt;#yozishma&lt;/small&gt;''&lt;/sup&gt;&lt;/span&gt;]] 12:55, 2026-yil 28-iyul (UTC).

== Salom  ==

KIRDIMKU MAN UNAQA INTRNETA YAXSHI CHUMAYMAN SHUNING UCHUN SAL QINALDIM TOʻLDIRISHGA [[Foydalanuvchi:XURSHID AXMEDOV|XURSHID AXMEDOV]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:XURSHID AXMEDOV|munozara]]) 10:18, 2026-yil 27-iyul (UTC)

:Aynan nimani tushunmayapsiz? Iltimos, batafsilroq yozing. Hurmat bilan, [[User:Bekipediya|&lt;span style=&quot;font-family:Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;BEKIPEDIYA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;[[User talk:Bekipediya|&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;&lt;sup&gt;''&lt;small&gt;#yozishma&lt;/small&gt;''&lt;/sup&gt;&lt;/span&gt;]] 12:57, 2026-yil 28-iyul (UTC).

== Question from [[User:Azamatnematov293|Azamatnematov293]] on [[:Foydalanuvchi:Darknet clown|Foydalanuvchi:Darknet clown]] (04:45, 2026-yil 3-avgust) ==

Salom --[[Foydalanuvchi:Azamatnematov293|Azamatnematov293]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Azamatnematov293|munozara]]) 04:45, 2026-yil 3-avgust (UTC)

:Va alaykum assalom. Qanday yordam kerak? [[User:Bekipediya|&lt;span style=&quot;font-family:Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;BEKIPEDIYA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;[[User talk:Bekipediya|&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;&lt;sup&gt;''&lt;small&gt;#yozishma&lt;/small&gt;''&lt;/sup&gt;&lt;/span&gt;]] 09:02, 2026-yil 3-avgust (UTC)

== Question from [[User:NElllllllllllll|NElllllllllllll]] on [[:Foydalanuvchi munozarasi:Darknet clown|Foydalanuvchi munozarasi:Darknet clown]] (11:32, 2026-yil 8-avgust) ==

Clon kelsin

Pumba --[[Foydalanuvchi:NElllllllllllll|NElllllllllllll]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:NElllllllllllll|munozara]]) 11:32, 2026-yil 8-avgust (UTC)

:Assalomu alaykum. Qanday yordam kerak? [[User:Bekipediya|&lt;span style=&quot;font-family:Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;BEKIPEDIYA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;[[User talk:Bekipediya|&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;&lt;sup&gt;''&lt;small&gt;#yozishma&lt;/small&gt;''&lt;/sup&gt;&lt;/span&gt;]] 12:41, 2026-yil 8-avgust (UTC)

== [[User:Jumanazar Beknazarov|Jumanazar Beknazarov]]dan savol (17:30, 2026-yil 15-avgust) ==

Qanday toʻldiraman malumotlarimni --[[Foydalanuvchi:Jumanazar Beknazarov|Jumanazar Beknazarov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Jumanazar Beknazarov|munozara]]) 17:30, 2026-yil 15-avgust (UTC)

:Assalomu alaykum. Agar siz Vikipediyaga hissa qoʻshishni nazarda tutgan boʻlsangiz [[Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma]] sahifasini koʻrib chiqing. [[User:Bekipediya|&lt;span style=&quot;font-family:Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;BEKIPEDIYA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;[[User talk:Bekipediya|&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;&lt;sup&gt;''&lt;small&gt;#yozishma&lt;/small&gt;''&lt;/sup&gt;&lt;/span&gt;]] 03:28, 2026-yil 16-avgust (UTC)

== Question from [[User:Noratov|Noratov]] on [[:Fayl:PFK Andijon.png|Fayl:PFK Andijon.png]] (06:39, 2026-yil 20-avgust) ==

Qanaqilib qilsam boladi fcandijon qilib a --[[Foydalanuvchi:Noratov|Noratov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Noratov|munozara]]) 06:39, 2026-yil 20-avgust (UTC)

:Assalomu alaykum. Qanday yordam kerak? [[User:Bekipediya|&lt;span style=&quot;font-family:Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;BEKIPEDIYA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;[[User talk:Bekipediya|&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;&lt;sup&gt;''&lt;small&gt;#yozishma&lt;/small&gt;''&lt;/sup&gt;&lt;/span&gt;]] 16:59, 2026-yil 20-avgust (UTC)

== Question from [[User:Noratov|Noratov]] on [[:Fayl:PFK Andijon.png|Fayl:PFK Andijon.png]] (06:39, 2026-yil 20-avgust) (2) ==

Fc andijon nechici yil yaralgan --[[Foydalanuvchi:Noratov|Noratov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Noratov|munozara]]) 06:39, 2026-yil 20-avgust (UTC)

== Question from [[User:Noratov|Noratov]] on [[:Fayl:PFK Andijon.png|Fayl:PFK Andijon.png]] (06:42, 2026-yil 20-avgust) ==

Qachan boladi --[[Foydalanuvchi:Noratov|Noratov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Noratov|munozara]]) 06:42, 2026-yil 20-avgust (UTC)

== Question from [[User:Muhamadjon 11|Muhamadjon 11]] on [[:Vikipediya:Viki sportni sevadi 2026/Ishtirok etish|Vikipediya:Viki sportni sevadi 2026/Ishtirok etish]] (16:04, 2026-yil 11-sentyabr) ==
Men ro'yhatdan otm --[[Foydalanuvchi:Muhamadjon 11|Muhamadjon 11]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Muhamadjon 11|munozara]]) 16:04, 2026-yil 11-sentyabr (UTC)

:Assalomu alaykum. Agar siz [[Vikipediya:Viki sportni sevadi 2026]]da ishtirok etishni istasangiz quyidagi sahifaga kiring va „Ishtirok etish“ boʻlimiga oʻz imzoyingizni qoldiring:
:* [[Vikipediya:Viki sportni sevadi 2026/Ishtirok etish]] (&lt;nowiki&gt;Loyihada ishtirok etish uchun quyiga 4 ta ~~~~ belgisini qoʻyish orqali imzo cheking&lt;/nowiki&gt;)
:Boshqa savollaring boʻlsa tortinmay beravering. Hurmat bilan, [[User:Bekipediya|&lt;span style=&quot;font-family:Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;BEKIPEDIYA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;[[User talk:Bekipediya|&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;&lt;sup&gt;''&lt;small&gt;#yozishma&lt;/small&gt;''&lt;/sup&gt;&lt;/span&gt;]] 05:07, 2026-yil 12-sentyabr (UTC).

== [[User:Saboxat Abduraxmonovna|Saboxat Abduraxmonovna]]dan savol (08:24, 2026-yil 3-noyabr) ==
assalomu alaykum
rahmat ustoz --[[Foydalanuvchi:Saboxat Abduraxmonovna|Saboxat Abduraxmonovna]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Saboxat Abduraxmonovna|munozara]]) 08:24, 2026-yil 3-noyabr (UTC)</text>
      <sha1>bihwm0zncl55suk80xxmcwe2cgcdpln</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328986</id>
      <parentid>6328815</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T11:21:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gulasal A</username>
        <id>323101</id>
      </contributor>
      <comment>/* Question from Gulasal A on Andoza:Bugun:11-3 (11:21, 2026-yil 3-noyabr) */ yangi mavzu</comment>
      <origin>6328986</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7451" sha1="6nz0xu9j3kjiokihj170y76wnqil2lf" xml:space="preserve">{{Yangilarini pastdan}}
{{/Arxiv}}
{{Shu yerda javob beraman}}

== Turkiya oyligida ishtirok eting ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:Flag of Turkey.svg|180px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; |'''[[Loyiha:Mavzuli oylik/Turkiya oyligi|Turkiya oyligi]]'''
|-
| style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; |Hurmatli {{PAGENAME}}. Sizni 2026-yilning 1-yanvaridan 31-yanvariga qadar davom etadigan Turkiya oyligida ishtirok etishga chorlayman! Loyihada ishtirok etish va qoidalar bilan uning [[Loyiha:Mavzuli oylik/Turkiya oyligi|asosiy sahifasida]] tanishishingiz mumkin.

Mavzuli oyliklar haqida koʻproq maʼlumot olish uchun [[:Loyiha:Mavzuli oylik]] sahifasi bilan tanishib chiqishingiz mumkin.
|}

Hurmat bilan [[Foydalanuvchi:Janob Mirzaolim|Janob Mirzaolim]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Janob Mirzaolim|munozara]]) 10:11, 2026-yil 4-yanvar (UTC)
&lt;/div&gt;

== Question from [[User:Normurodovxudoyberdi|Normurodovxudoyberdi]] on [[Onlayn platforma]] (06:02, 2026-yil 10-iyul) ==

Nmaga kira olmadim --[[Foydalanuvchi:Normurodovxudoyberdi|Normurodovxudoyberdi]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Normurodovxudoyberdi|munozara]]) 06:02, 2026-yil 10-iyul (UTC)

:Assalomu alaykum. Nimaga kira olmadingiz? Qanday yordam kerak? Iltimos, batafsil yozing. [[User:Bekipediya|&lt;span style=&quot;font-family:Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;BEKIPEDIYA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;[[User talk:Bekipediya|&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;&lt;sup&gt;''&lt;small&gt;#yozishma&lt;/small&gt;''&lt;/sup&gt;&lt;/span&gt;]] 06:39, 2026-yil 10-iyul (UTC)

== Question from [[User:XURSHID AXMEDOV|XURSHID AXMEDOV]] on [[:Loyiha:Mavzuli oylik/Futbol oyligi|Loyiha:Mavzuli oylik/Futbol oyligi]] (10:12, 2026-yil 27-iyul) ==

Salom SAVOLIM YOʻQ CHUNDIM --[[Foydalanuvchi:XURSHID AXMEDOV|XURSHID AXMEDOV]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:XURSHID AXMEDOV|munozara]]) 10:12, 2026-yil 27-iyul (UTC)

:Va alaykum assalom. Ajoyib. Boshqa savollar tugʻilsa bemalol murojaat qilavering. Hurmat bilan, [[User:Bekipediya|&lt;span style=&quot;font-family:Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;BEKIPEDIYA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;[[User talk:Bekipediya|&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;&lt;sup&gt;''&lt;small&gt;#yozishma&lt;/small&gt;''&lt;/sup&gt;&lt;/span&gt;]] 12:55, 2026-yil 28-iyul (UTC).

== Salom  ==

KIRDIMKU MAN UNAQA INTRNETA YAXSHI CHUMAYMAN SHUNING UCHUN SAL QINALDIM TOʻLDIRISHGA [[Foydalanuvchi:XURSHID AXMEDOV|XURSHID AXMEDOV]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:XURSHID AXMEDOV|munozara]]) 10:18, 2026-yil 27-iyul (UTC)

:Aynan nimani tushunmayapsiz? Iltimos, batafsilroq yozing. Hurmat bilan, [[User:Bekipediya|&lt;span style=&quot;font-family:Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;BEKIPEDIYA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;[[User talk:Bekipediya|&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;&lt;sup&gt;''&lt;small&gt;#yozishma&lt;/small&gt;''&lt;/sup&gt;&lt;/span&gt;]] 12:57, 2026-yil 28-iyul (UTC).

== Question from [[User:Azamatnematov293|Azamatnematov293]] on [[:Foydalanuvchi:Darknet clown|Foydalanuvchi:Darknet clown]] (04:45, 2026-yil 3-avgust) ==

Salom --[[Foydalanuvchi:Azamatnematov293|Azamatnematov293]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Azamatnematov293|munozara]]) 04:45, 2026-yil 3-avgust (UTC)

:Va alaykum assalom. Qanday yordam kerak? [[User:Bekipediya|&lt;span style=&quot;font-family:Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;BEKIPEDIYA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;[[User talk:Bekipediya|&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;&lt;sup&gt;''&lt;small&gt;#yozishma&lt;/small&gt;''&lt;/sup&gt;&lt;/span&gt;]] 09:02, 2026-yil 3-avgust (UTC)

== Question from [[User:NElllllllllllll|NElllllllllllll]] on [[:Foydalanuvchi munozarasi:Darknet clown|Foydalanuvchi munozarasi:Darknet clown]] (11:32, 2026-yil 8-avgust) ==

Clon kelsin

Pumba --[[Foydalanuvchi:NElllllllllllll|NElllllllllllll]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:NElllllllllllll|munozara]]) 11:32, 2026-yil 8-avgust (UTC)

:Assalomu alaykum. Qanday yordam kerak? [[User:Bekipediya|&lt;span style=&quot;font-family:Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;BEKIPEDIYA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;[[User talk:Bekipediya|&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;&lt;sup&gt;''&lt;small&gt;#yozishma&lt;/small&gt;''&lt;/sup&gt;&lt;/span&gt;]] 12:41, 2026-yil 8-avgust (UTC)

== [[User:Jumanazar Beknazarov|Jumanazar Beknazarov]]dan savol (17:30, 2026-yil 15-avgust) ==

Qanday toʻldiraman malumotlarimni --[[Foydalanuvchi:Jumanazar Beknazarov|Jumanazar Beknazarov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Jumanazar Beknazarov|munozara]]) 17:30, 2026-yil 15-avgust (UTC)

:Assalomu alaykum. Agar siz Vikipediyaga hissa qoʻshishni nazarda tutgan boʻlsangiz [[Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma]] sahifasini koʻrib chiqing. [[User:Bekipediya|&lt;span style=&quot;font-family:Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;BEKIPEDIYA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;[[User talk:Bekipediya|&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;&lt;sup&gt;''&lt;small&gt;#yozishma&lt;/small&gt;''&lt;/sup&gt;&lt;/span&gt;]] 03:28, 2026-yil 16-avgust (UTC)

== Question from [[User:Noratov|Noratov]] on [[:Fayl:PFK Andijon.png|Fayl:PFK Andijon.png]] (06:39, 2026-yil 20-avgust) ==

Qanaqilib qilsam boladi fcandijon qilib a --[[Foydalanuvchi:Noratov|Noratov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Noratov|munozara]]) 06:39, 2026-yil 20-avgust (UTC)

:Assalomu alaykum. Qanday yordam kerak? [[User:Bekipediya|&lt;span style=&quot;font-family:Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;BEKIPEDIYA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;[[User talk:Bekipediya|&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;&lt;sup&gt;''&lt;small&gt;#yozishma&lt;/small&gt;''&lt;/sup&gt;&lt;/span&gt;]] 16:59, 2026-yil 20-avgust (UTC)

== Question from [[User:Noratov|Noratov]] on [[:Fayl:PFK Andijon.png|Fayl:PFK Andijon.png]] (06:39, 2026-yil 20-avgust) (2) ==

Fc andijon nechici yil yaralgan --[[Foydalanuvchi:Noratov|Noratov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Noratov|munozara]]) 06:39, 2026-yil 20-avgust (UTC)

== Question from [[User:Noratov|Noratov]] on [[:Fayl:PFK Andijon.png|Fayl:PFK Andijon.png]] (06:42, 2026-yil 20-avgust) ==

Qachan boladi --[[Foydalanuvchi:Noratov|Noratov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Noratov|munozara]]) 06:42, 2026-yil 20-avgust (UTC)

== Question from [[User:Muhamadjon 11|Muhamadjon 11]] on [[:Vikipediya:Viki sportni sevadi 2026/Ishtirok etish|Vikipediya:Viki sportni sevadi 2026/Ishtirok etish]] (16:04, 2026-yil 11-sentyabr) ==
Men ro'yhatdan otm --[[Foydalanuvchi:Muhamadjon 11|Muhamadjon 11]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Muhamadjon 11|munozara]]) 16:04, 2026-yil 11-sentyabr (UTC)

:Assalomu alaykum. Agar siz [[Vikipediya:Viki sportni sevadi 2026]]da ishtirok etishni istasangiz quyidagi sahifaga kiring va „Ishtirok etish“ boʻlimiga oʻz imzoyingizni qoldiring:
:* [[Vikipediya:Viki sportni sevadi 2026/Ishtirok etish]] (&lt;nowiki&gt;Loyihada ishtirok etish uchun quyiga 4 ta ~~~~ belgisini qoʻyish orqali imzo cheking&lt;/nowiki&gt;)
:Boshqa savollaring boʻlsa tortinmay beravering. Hurmat bilan, [[User:Bekipediya|&lt;span style=&quot;font-family:Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;BEKIPEDIYA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;[[User talk:Bekipediya|&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;&lt;sup&gt;''&lt;small&gt;#yozishma&lt;/small&gt;''&lt;/sup&gt;&lt;/span&gt;]] 05:07, 2026-yil 12-sentyabr (UTC).

== [[User:Saboxat Abduraxmonovna|Saboxat Abduraxmonovna]]dan savol (08:24, 2026-yil 3-noyabr) ==
assalomu alaykum
rahmat ustoz --[[Foydalanuvchi:Saboxat Abduraxmonovna|Saboxat Abduraxmonovna]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Saboxat Abduraxmonovna|munozara]]) 08:24, 2026-yil 3-noyabr (UTC)

== Question from [[User:Gulasal A|Gulasal A]] on [[:Andoza:Bugun:11-3|Andoza:Bugun:11-3]] (11:21, 2026-yil 3-noyabr) ==
Salom --[[Foydalanuvchi:Gulasal A|Gulasal A]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Gulasal A|munozara]]) 11:21, 2026-yil 3-noyabr (UTC)</text>
      <sha1>6nz0xu9j3kjiokihj170y76wnqil2lf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sergey Alekseyev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1029750</id>
    <revision>
      <id>6328111</id>
      <parentid>5884496</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T12:03:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328111</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9747" sha1="a9s1p80s5doogpja1rhqa1r9lmbcjei" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
 | Oti                  = Sergey Alekseyev
 | tasvir               = 
 | tavallud_paytidagi_ismi = Sergey Vladimirovich Alekseyev
 | tavallud_sanasi      = {{Birth date and age|1979|04|09}}
 | tavallud_joyi        = [[Yakutsk]], [[Saxa]], [[RSFSR]], [[SSSR]]
 | fuqaroligi           = {{RUS}}
 | taʼlimi              = 
 | kasbi                = [[Tadbirkor]]
 | faoliyat_yillari     = 2000—hozirga qadar
 | bolalari             = 
}}
'''Sergey Vladimirovich Alekseyev''' ({{Lang-ru|Сергей Владимирович Алексеев}}, [[1979|1979-yil]] [[9-aprel|9-aprelda]] tugʻilgan, [[Yakutsk]], [[Saxa]], [[Rossiya Sovet Federativ Sotsialistik Respublikasi|RSFSR]], [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]]&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Вебинар, который наведет шума в сообществе трейдеров. Алексеев и Мартынов в прямом эфире!|url=https://smart-lab.ru/company/liveinvestinggroup/blog/890000.php|access-date=2023-08-04|website=smart-lab.ru|language=ru}}&lt;/ref&gt;) – rossiyalik [[Tadbirkorlik|tadbirkor]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://smart-lab.ru/company/liveinvestinggroup/blog/866306.php|title=Объёмный анализ в трейдинге от профессионалов торговли|lang=ru|access-date=2023-12-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Алексеев Сергей Владимирович|url=https://liveinvestgroup.ru/teachers/alekseev-sergej/|access-date=2023-08-04|website=Liveinvesting|language=ru-RU}}&lt;/ref&gt;, „Live Investing Group“ pro-trading kompaniyasining asoschisi va Rossiyada birja savdosining birinchi Federatsiyasining asoschisi&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Такой халявы я еще не видел, или зачем трейдеру нужна дисциплина. Сергей Алексеев|url=https://smart-lab.ru/company/liveinvestinggroup/blog/868844.php|access-date=2023-08-04|website=smart-lab.ru|language=ru}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=|date=2023-07-20|title=Как работает мотивация? Откажись от чего-то, чтобы достичь большего!|url=https://alexeevlive.ru/motivacija-trejdera/|access-date=2023-08-04|website=AlexeevLive|language=ru-RU|arxivsana=2023-10-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20231002134736/https://alexeevlive.ru/motivacija-trejdera/}}&lt;/ref&gt;.

== Biografiya ==
1979-yil 9 aprelda [[Yakutsk|Yakutskda]] tugʻilgan. U yerda u ikki yilgacha yashadi, shundan soʻng oilasi bilan birga [[Sankt-Peterburg|Leningradga]] koʻchib oʻtadi&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Спикер - Сергей Алексеев|url=https://bk55.ru/magazine/archive/2007/9/764/?utm_source=google.com&amp;utm_medium=organic&amp;utm_campaign=google.com&amp;utm_referrer=google.com|access-date=2023-08-04|website=bk55.ru|arxivurl=https://web.archive.org/web/20240318013759/https://bk55.ru/magazine/archive/2007/9/764/?utm_referrer=google.com|arxivsana=2024-03-18}}&lt;/ref&gt;. 1998-yilgi inqirozdan soʻng Sergey sport faoliyatini yakunladi va armiyaga xizmatga ketdi&lt;ref&gt;{{Citation|title=Трейдер Сергей Алексеев. Мой путь в трейдинге. Как я шел к первому миллиону {{!}} Live Investing|date=2022-03-15|url=https://rutube.ru/video/c07edc7fe1dcb1d0073861df961cea31/|language=ru|access-date=2023-08-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2022-12-10|title=[Live Investing Group] Дневник Трейдера С Торговыми Формациями (Сергей Алексеев, Артём Кендиров)|url=https://skladchik.one/threads/live-investing-group-dnevnik-trejdera-s-torgovymi-formacijami-sergej-alekseev-artjom-kendirov.263350/|access-date=2023-08-04|website=Skladchik.one: лучшие курсы и обучения в складчину - совместные покупки для умных людей.|language=ru-RU}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. 2000-yillarning boshida Sergey qishki sport turlari bilan shugʻullanadigan sportchilar uchun moʻljallangan birinchi ― „Sanches“ doʻkonini ochdi. Biroz vaqt oʻtgach, yana bir doʻkon paydo boʻldi – „Veb-Sport“&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Group|first=LIVE Investing|date=2023-02-17|title=Заработал на трейдинге 2 000 000% за 5 лет. Вся правда про трейдинг и инвестирование — LIVE Investing Group на vc.ru|url=https://vc.ru/u/1084282-live-investing-group/611497-zarabotal-na-treydinge-2-000-000-za-5-let-vsya-pravda-pro-treyding-i-investirovanie|access-date=2023-08-04|website=vc.ru}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Спроси у трейдера – Эпизоды|url=https://pc.st/1608767748/e|access-date=2023-08-04|website=PC.ST|language=en}}&lt;/ref&gt;.

Bir muncha vaqt oʻtgach, biznes [[Sankt-Peterburg|Sankt-Peterburgdagi]] 13 ta sport doʻkonlari tarmogʻiga aylandi. Shuningdek, Sergeyda „issiq toʻlqinlar“ ({{Lang-ru|«Горячие волны»}}) sayyohlik agentliklari tarmogʻi mavjud edi&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Лучшие трейдеры на Binance и Московской бирже|url=https://fsr-develop.ru/luchshie-trejdery-na-binance-i-moskovskoj-birzhe|access-date=2023-08-04|website=fsr-develop.ru|language=ru}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|title=Сергей Алексеев торгует в прямом эфире + гость эфира. Трейдинг на Мосбирже|url=https://smart-lab.ru/company/liveinvestinggroup/blog/925179.php|language=ru|access-date=2023-08-04}}&lt;/ref&gt;. Keyin u oilasi bilan Krasnodarga „A-Lab“ savdo boʻlimida oʻqish va ishlash uchun koʻchib oʻtdi&lt;ref&gt;{{Cite web|last=alexeevlive|date=2021-11-08|title=Мой путь в трейдинге. Как я шел к первому миллиону рублей.|url=https://alexeevlive.ru/put-trejdera-sergeja-alekseeva/|access-date=2023-08-04|website=AlexeevLive|language=ru-RU|arxivsana=2023-10-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20231002154531/https://alexeevlive.ru/put-trejdera-sergeja-alekseeva/}}&lt;/ref&gt;. 2017-yilda Sergey virtual diling markazini ochadi va treyderlarning birinchi guruhini yollaydi&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Обучение инвестированию и трейдингу в онлайн-школе AlorSchool|url=https://alorschool.ru/|access-date=2023-08-04|website=alorschool.ru|arxivurl=https://web.archive.org/web/20231010081112/https://alorschool.ru/|arxivsana=2023-10-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|title=Рубрика &quot;От первого лица&quot;. Сергей Алексеев / Top Speaker. Sergei Alexeev|url=https://www.youtube.com/watch?v=OfB0j8sZlm4|language=en|access-date=2023-08-04}}&lt;/ref&gt;.

2018-yilda Sergey Krasnodarda diling zali bilan – „Live Investing Group“ savdo kompaniyasini tashkil etdi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://smart-lab.ru/company/liveinvestinggroup/blog/958852.php|title=Live Investing Group на главной конференции трейдеров и инвесторов Smart-Lab в Москве!|lang=ru|website=smart-lab.ru|access-date=2023-12-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://dailycoin.com/top-10-crypto-discord-servers-to-join/|title=Top 12 Crypto Discord Servers to Join in 2024|lang=ru}}&lt;/ref&gt;. Kompaniya Moskva birjasida savdo-sotiq bilan shugʻullanadi, treyderlarga kasb-hunar taʼlimi beradi va ishonchli boshqaruvga pul beradi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://live.worldbank.org/en/event/2023/2023-annual-meetings-more-jobs-through-investing-in-human-capital|title=More Jobs through Investing in Human Capital|lang=en|website=World Bank Live|access-date=2023-12-30}}&lt;/ref&gt;. Kompaniyadagi treyderlar soni – 6280 kishi&lt;ref&gt;{{Cite web|title=ФЕДЕРАЦИЯ биржевого трейдинга России|url=https://www.finam.ru/publications/item/aleksandr-alekseev--segodnya-voskresene-poetomu-rynok-prosto-otdyxaet-prokommentiroval-situaciyu-treiyder-centrokreditbanka-vladislav-matveev-amerika-dostatochno-silno-upala-za-nashi-20010311-161000/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://smart-lab.ru/company/liveinvestinggroup/blog/881688.php|title=Трейдинг как вид спорта: как и для чего создавалась Федерация биржевого трейдинга России|lang=ru|website=smart-lab.ru|access-date=2023-12-30}}&lt;/ref&gt;.

2020-yilda Sergey treyderlarni birlashtirish va ochiq turnirlar va savdo musobaqalarini oʻtkazish boʻyicha „Rossiya birja savdosi Federatsiyasi“ jamoat tashkilotini tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://smart-lab.ru/company/liveinvestinggroup/blog/969319.php|title=Самые эффективные стратегии торговли на любом рынке. Специальный розыгрыш призов от Сергея Алексеева|lang=ru|access-date=2023-12-30}}&lt;/ref&gt;. 2021-yilda FBTR birinchi marta [[Rossiya]] va [[Mustaqil davlatlar hamdoʻstligi|MDH]] mamlakatlaridan 2 000 dan ortiq treyderlar ishtirok etadigan yillik savdo chempionatini oʻtkazadi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.finversia.ru/publication/experts/5-glavnykh-oshibok-novichka-v-treidinge-134397|title=5 главных ошибок новичка в трейдинге|lang=ru|website=Finversia.ru|access-date=2023-12-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://smart-lab.ru/company/liveinvestinggroup/blog/964730.php|title=Alexeev Live. Скальпинг на Московской бирже в прямом эфире|lang=ru|access-date=2023-12-30}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayot ==
Sergey Mariya Mixaylovna Alekseyeva bilan turmush qurgan. Oilada oʻgʻillari oʻsadi: Sergey, Aleksandr va Maksimilian.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

[[Turkum:Rossiya tadbirkorlari]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1979-yilda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>a9s1p80s5doogpja1rhqa1r9lmbcjei</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sergey Dotsenko (1977-yilda tugʻilgan futbolchi)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1072376</id>
    <revision>
      <id>6328117</id>
      <parentid>6317346</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T12:23:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328117</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4980" sha1="gchb3ss4klrmq0hh6j7avpcmvp6doke" xml:space="preserve">{{Orphan|date=avgust 2024}}

{{For|1987 va 1977-yilda tugʻilgan futbolchilar|Sergey Dotsenko (futbolchi, 1987)|Sergey Dotsenko (futbolchi, 1947)}}

{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Sergey Dotsenko
 | toʻliqism          = Sergey Anatoliyovich Dotsenko
 | tasvir             = 
 | tavallud_sana      = {{birth date and age|df=yes|1977|12|10}}
 | tavallud_joyi      = [[Chernigov]], [[Ukraina SSR]]
 | boʻyi              = {{height|m=1.82}}
 | joriyklub          = 
 | klubraqami         = 
 | pozitsiya          = [[Himoyachi]]
 | yoshlikyillari1    = 
 | yoshlikklublari1   = [[:en:SDYuShOR Desna|Desna]]
 | yillar1            = 1994–1996
 | klublar1           = [[:en:FC Desna Chernihiv|Desna Chernihiv]]
 | isht1              = 28
 | gollar1            = 6
 | yillar2            = 1996–1997
 | klublar2           = [[:en:FC Dynamo Kyiv|Dynamo Kyiv]]
 | isht2              = 1
 | gollar2            = 0
 | yillar3            = 1996
 | klublar3           = → [[:en:FC Dynamo-2 Kyiv|Dynamo-2 Kyiv]]
 | isht3              = 34
 | gollar3            = 4
 | yillar4            = 1997
 | klublar4           = → [[:en:FC Dynamo-3 Kyiv|Dynamo-3 Kyiv]]
 | isht4              = 6
 | gollar4            = 1
 | yillar5            = 1997–1998
 | klublar5           = [[:en:FC Metalurh Donetsk|Metalurh Donetsk]]
 | isht5              = 20
 | gollar5            = 0
 | yillar6            = 1997–1998
 | klublar6           = → [[:en:FC Metalurh-2 Donetsk|Metalurh-2 Donetsk]]
 | isht6              = 8
 | gollar6            = 4
 | yillar7            = 1998–1999
 | klublar7           = [[:en:FC Kryvbas Kryvyi Rih (1959–2013)|Kryvbas Kryvyi Rih]]
 | isht7              = 22
 | gollar7            = 1
 | yillar8            = 1999
 | klublar8           = → [[:en:FC Kryvbas-2 Kryvyi Rih|Kryvbas-2 Kryvyi Rih]]
 | isht8              = 5
 | gollar8            = 0
 | yillar9            = 2000
 | klublar9           = [[:en:FC Dynamo Kyiv|Dynamo Kyiv]]
 | isht9              = 0
 | gollar9            = 0
 | yillar10           = 2000
 | klublar10          = → [[:en:FC Dynamo-2 Kyiv|Dynamo-2 Kyiv]]
 | isht10             = 2
 | gollar10           = 0
| yillar11 = 2000      | klublar11 = → [[:en:FC Dynamo-3 Kyiv|Dynamo-3 Kyiv]]              | isht11 = 4  | gollar11 = 0
| yillar12 = 2000–2004 | klublar12 = [[:en:FC Rostov|Rostov]]                              | isht12 = 93 | gollar12 = 4
| yillar13 = 2005      | klublar13 = [[FC Akhmat Grozny|Terek Grozny]]                 | isht13 = 4  | gollar13 = 0
| yillar14 = 2012–2018 | klublar14 = [[:en:FC Avangard Korukivka|Avangard Korukivka]]      | isht14 = 75 | gollar14 = 8
| yillar15 = 2018–2022 | klublar15 = [[:en:FC Kudrivka|Kudrivka]]                          | isht15 = 10 | gollar15 = 1
 | milliyyillar1      = 1998
 | milliyjamoa1       = [[:en:Ukraine national under-21 football team|Ukraina U21]]
 | milliyisht1        = 2
 | milliygollar1      = 0
 | boshliqyillar1     = 2020–2022
 | boshliqklublar1    = [[:en:FC Kudrivka|Kudrivka]] (assistant)
 | boshliqyillar2     = 2022–2023
 | boshliqklublar2    = [[:en:FC Kudrivka|Kudrivka]]
 | pcupdate           = 20 March 2023
 | ntupdate           = 
}}

'''Sergey Dotsenko''' ({{Lang-uk|Даценко, Сергій Анатолійович}}; 10-dekabr 1977-yil) – ukrainalik futbol murabbiyi va sobiq professional [[Futbol|futbolchi]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Даценко Сергей Анатольевич |url=https://footballfacts.ru/person/4901-dacenkosergeyanatolevich |ish=footballfacts.ru |qaralgan sana=28 September 2021 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230814201439/https://footballfacts.ru/person/4901-dacenkosergeyanatolevich |arxivsana=2023-08-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Даценко Сергій Анатолійович |url=https://www.upl.ua/ua/people/view/43630 |ish=Ukrainian Premier League |qaralgan sana=10 April 2023}}&lt;/ref&gt;.

== Yutuqlar ==; Kudrivka

* Chernihiv viloyati futbol kubogi 2021
* Kyiv viloyati futbol federatsiyasi: 2020
* Kiyev viloyati futbol kubogi: 2021; Avanhard Koryukivka
* Chernihiv viloyati futbol chempionlari: 2012, 2013
* Chernihiv viloyati futbol kubogi: 2013; Dynamo Kyiv 2
* Ukraina birinchi ligasi: 2000–01-01; Dynamo Kyiv
* Ukraina Premyer ligasi: 1996–97-97

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* Serhiy DatsenkobilanUAFvaFFU arxivlashtirilgan sahifasi (Ukrain tilida)

{{DEFAULTSORT:Dotsenko, Sergey}}
[[Turkum:1977-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Ukrainalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Erkak futbol himoyachilari]]
[[Turkum:Dinamo Kiyev futbolchilari]]
[[Turkum:FC Dinamo-2 Kiyev futbolchilari]]
[[Turkum:FC Dinamo-3 Kiyev futbolchilari]]
[[Turkum:FC Rostov futbolchilari]]
[[Turkum:Rossiyadagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Rossiya Premyer-ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Ukrainalik futbol murabbiylar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]
[[Turkum:Ukrainalik muhojir erkak futbolchilar]]</text>
      <sha1>gchb3ss4klrmq0hh6j7avpcmvp6doke</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shahid Motahari universiteti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1078464</id>
    <revision>
      <id>6328159</id>
      <parentid>4354797</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T15:00:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328159</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2262" sha1="8cl1126yh7q2daqyi3w8acjur6ihr9r" xml:space="preserve">'''Shahid Motahari universiteti''' ([[forscha]]: [[:fa:دانشگاه شهید مطهری|مدرسه عالی شهید مطهری]]) 1879-yilda Mirzo Husayn Sepahsalar ([[forscha]]: میرزا حسین سهپسالار) tomonidan qurilgan. Universitet [[Tehron|Eronning Tehron]] shahridagi Bahoriston maydonida joylashgan&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=تیموری|first1=ابراهیم|date=2007|title=چهارراه سرچشمه تهران|journal=مجله بخارا|volume=۷۶|pages=۱۳۵}}&lt;/ref&gt;.

1979-yildagi [[Eron inqilobi|inqilobdan]] keyin Oyatulloh Emomi-Koshoniy universitet prezidenti etib tayinlangan. Oʻshandan buyon universitet asosan diniy fanlar va ijtimoiy fanlarga eʼtibor qaratadi. U falsafa, huquq va islom huquqshunosligi boʻyicha magistratura dasturlarida oʻqitishi bilan mashhur. Universitetga kirish faqat yillik Konkoor orqali amalga oshiriladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.sanjesh.org/FullStory.aspx?gid=1&amp;id=6195 |sarlavha=سازمان سنجش |sana=2019 |ish=سازمان سنجش |qaralgan sana=2024-03-29 |arxivsana=2020-04-25 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200425235531/http://www.sanjesh.org/FullStory.aspx?gid=1&amp;id=6195 }}&lt;/ref&gt;.

== Taniqli bitiruvchilari ==
Universitetning baʼzi taniqli bitiruvchilari orasida [[Ibrohim Raisiy]] ([[Eron prezidentlari|Eronning amaldagi prezidenti]]), [[Ali Xomanaiy]] (Eron oliy rahbari), Mas’ud Xamenei (Eron oliy rahbarining uchinchi oʻgʻli va oʻziga xos yirik [[Shialik|shia]] ruhoniysi), Muhammad Javad Hajaliakbari, (ruhoniy va konservativ siyosatchi) va Mahdi Xamushiy (Vaqf va xayriya ishlari tashkiloti prezidenti)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231207210804/https://iranpress.com/37th-round-of-international-quran-competition-kicks-off-in-tehran |arxivsana=2023-12-07 |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://iranpress.com/37th-round-of-international-quran-competition-kicks-off-in-tehran |qaralgan sana=2024-03-29}}&lt;/ref&gt;, shuningdek, Eron [[Teokratiya|teokat]] ziyolilarining boshqa aʼzolari va turli hukumat [[Iyerarxiya|eshelonlari]] bor.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==

* [https://motahari.ac.ir/fa Universitetning rasmiy sayti]
{{Tashqi havolalar}}
[[Turkum:Islomiy maktablar]]
[[Turkum:Shahid Motahari universiteti]]</text>
      <sha1>8cl1126yh7q2daqyi3w8acjur6ihr9r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sergey Burakov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1080609</id>
    <revision>
      <id>6328116</id>
      <parentid>5405208</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T12:16:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328116</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5811" sha1="kfwp3whroplgznqnlx3wnhk79i4uziz" xml:space="preserve"> {{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Sergey Burakov
 | tavallud_sana      = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1963|4|14}}
 | toʻliqism          = Sergey Viktorovich Burakov
 | tavallud_joyi      = {{flagicon|SSSR}} {{TavalludJoyi|Qozogʻiston SSR}}, [[SSSR]]
 | boʻyi              = {{height|cm=184}}
 | pozitsiya          = [[Darvozabon (futbol)|Darvozabon]]
 | joriyklub          = ''Faoliyatini yakunlagan''
 | yillar1            = 1980—1984
 | isht1              = 6
 | gollar1            = 0
 | yillar2            = 1984
 | klublar2           = {{flagicon|SSSR}} Sellinik
 | isht2              = 0
 | gollar2            = 0
 | yillar3            = 1985—1986
 | klublar3           = {{flagicon|SSSR}} Shaxtyor Qaraganda
 | isht3              = 42
 | gollar3            = 0
 | yillar4            = 1986—1990
 | isht4              = 83
 | gollar4            = 1
 | klublar4           = {{flagicon|SSSR}} [[Qayrat (futbol klubi)|Qayrat]]
 | yillar5            = 1991
 | klublar5           = {{flagicon|SSSR}} [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
 | isht5              = 5
 | gollar5            = 0
 | yillar6            = 1992
 | klublar6           = {{flagicon|KAZ}} Shaxtyor Qaraganda
 | isht6              = 10
 | gollar6            = 0
 | yillar7            = 1992—1995
 | klublar7           = {{flagicon|RUS}} Nosta
 | isht7              = 61
 | gollar7            = 0
 | yillar8            = 1996—1997
 | klublar8           = {{flagicon|RUS}} Shaxtyor Ispat Karmet
 | isht8              = 19
 | gollar8            = 0
 | yillar9            = 1997
 | klublar9           = {{flagicon|RUS}} Pishevik Orsk
 | yillar10           = 1998
 | klublar10          = {{flagicon|RUS}} Irtish (Tobolsk)
 | isht10             = 11
 | gollar10           = 0
 | boshliqyillar1     = 2004—2006
 | boshliqklublar1    = {{flagicon|RUS}} Pozis (murabbiy)
 | klublar1           = {{flagicon|SSSR}} [[Qayrat (futbol klubi)|Qayrat]]
}}

'''Sergey Viktorovich Burakov''' ({{Lang-ru|Бураков, Сергей Викторович}}; 1963-yil 14-aprel, Qozogʻiston SSR) – [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|sovet]] va [[Rossiya|rus]] [[Futbol|futbolchisi]], [[Darvozabon (futbol)|darvozabon]] pozitsiyasida oʻynagan.

== Futbolchilik faoliyati ==
[[Olmaota|Olma-Ota shahridagi]] 3-sonli sport maktabida, murabbiy Boris Emelin qoʻl ostida taʼlim olgan. 1980-yildan [[Qayrat (futbol klubi)|Qayrat]] klubi tarkibiga jalb etilgan. Sergey SSSR chempionatlaridagi debyutini 1981-yilda oʻtkazgan. Dastlabki mavsumining ilk oyida uchta oʻyin oʻtkazib, 8 ta gol oʻtkazib yuborgan. 1982-yilgi mavsumda oliy ligada ikkita, 1983-yilda esa birinchi ligada bitta oʻyin oʻtkazgan. 1984-yilda u ikkinchi liganing Tselinnik Tselinograd jamoasiga oʻtdi, lekin birorta ham oʻyin oʻtkazmagan. 1985—1986-yillarda u ikkinchi ligada Qaragʻandaning „Shaxtyor“ jamoasida 42 ta oʻyin oʻtkazdi va 1986-yilda „Qayrat“ jamoasi tarkibiga qaytgan. 1987—1988-yillarda oliy ligada 27 ta, 1989—1990-yillarda birinchi ligada 56 ta oʻyin oʻtkazgan. 1990-yilning 5-iyulida „Tiras“ga qarshi safarda (1:1) ilk bor darvozabonlikdan boshqa pozitsiya oʻyinchisi sifatida oʻynadi va 82-daqiqada hisobni tenglashtirdi. 1991-yilda [[Toshkent]]&lt;nowiki/&gt;ning „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ jamoasi safida [[SSSR Oliy Ligasi|SSSR Oliy ligasi]]&lt;nowiki/&gt;da beshta oʻyin oʻtkazgan.

[[Futbol boʻyicha 1983-yilgi SSSR xalqlari yozgi spartakiadasi|1983-yilgi SSSR xalqlari Spartakiadasida]] Qozogʻiston SSR terma jamoasi tarkibida qatnashgan.

U 1992-yil [[Qozogʻiston]] chempionatida boshlangan, Qaragʻandaning „Shaxtyor“ jamoasi tarkibida 10 ta oʻyin oʻtkazgan, ulardan birini himoyachi pozitsiyasida. Keyin u Rossiyaning ikkinchi ligasi Novotroitskning „Metallurg“ jamoasiga oʻtgan. 1996—1997-yillarda „Shaxtyor“ tarkibida Qozogʻiston chempionatida 19 ta oʻyin oʻtkazgan. U professional faoliyatini 1998-yilda Rossiya ikkinchi divizioni „Irtish Tobolsk“ klubida yakunlagan. Keyinchalik Sergey havaskor jamoalar „Stroitel“ Tobolsk (1999) va „Titan“ [[Berezniki]] (2000) klublarida oʻynagan.

=== Murabbiylik faoliyati ===
Zelenodolskning „Pozis“ havaskorlar klubida murabbiy boʻlib ishlagan (2004—2006)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://footbook.ru/index.php?type=3&amp;pid=367 |sarlavha=: FootBook :. Сайт футбольной статистики&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt; |qaralgan sana=2020-06-06 |arxivsana=2020-06-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200606192052/http://footbook.ru/index.php?type=3&amp;pid=367}}&lt;/ref&gt;.

Murabbiy Emelinning fikricha, Burakov xarakterning kamligi va rejimni buzish bilan bogʻliq muammolar tufayli yuqori saviyada oʻynamagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.sports.kz/news/boris-emelin-kayrat-80-h-byil-superkomandoy |sarlavha=Борис Емелин: «Кайрат» 80-х был суперкомандой!&quot; |qaralgan sana=2020-06-06 |arxivsana=2020-06-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200606192041/https://www.sports.kz/news/boris-emelin-kayrat-80-h-byil-superkomandoy}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://web.archive.org/web/20240405132018/https://footballfacts.ru/person/2753 Sergey Burakov] Footballfactsru saytida

{{DEFAULTSORT:Burakov, Sergey}}
[[Turkum:14-aprelda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1963-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Qozogʻistonlik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Rossiyalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Erkak futbol darvozabonlari]]
[[Turkum:FC Nosta Novotroitsk futbolchilari]]
[[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:Shaxtyor Qaragʻandi klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Qayrat klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]</text>
      <sha1>kfwp3whroplgznqnlx3wnhk79i4uziz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sultanul Madaris</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1080963</id>
    <revision>
      <id>6328774</id>
      <parentid>6241756</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:07:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328774</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4388" sha1="mg0jzkr0v9lu3x1qf0kpyes48d879ey" xml:space="preserve">'''Sulton ul Madaris''' ({{Lang-ur|سُلطان المدارس}}) [[Hindiston|Hindistonning]] [[Lakhnau]] shahridagi oliy diniy taʼlim berish uchun ochilgan [[Shialik|shia]] [[islom]] ''[[Madrasa|madrasasi]]'' (diniy maktab). Asosiy fanlar qatoriga huquqshunoslik, ilohiyot va islom adabiyoti kiradi.

== Tavsifi ==
U 1892-yilda Oyatulloh Sayid Muhammad Abul Hasan tomonidan asos solingan. Keng ''[[madrasa]]'' binolari [[Aud|Avadning]] xayrixohi Navab Mehdi Hasan Xon nazorati ostida bunyod etilgan. 1911-yilda poydevor qoʻyilgan va markaziy zalni Agra va Oud birlashgan viloyatlarining oʻsha paytdagi leytenant-gubernatori ser John Prescott Hewett ochib bergan&lt;ref&gt;[http://www.tutorgigpedia.com/ed/Sultanul_Madaris Sultanul Madaris in Encyclopedia]&lt;/ref&gt;. Sultonul Madaris Lakhnaudagi ikkinchi shia diniy maktabidir. Birinchisi inglizlar tomonidan yopilgan Madrasatul Imomiya, uchinchisi Jomiya Nazmiya edi.

== Kurslari ==
Madrasa tomonidan quyidagi kurslarda oʻqishlik taklif etiladi&lt;ref name=&quot;sultanulmadaris&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.sultanulmadaris.org/courses.html |sarlavha=Courses offered by Sultanul Madaris, Lucknow |nashriyot=sultanulmadaris.org |qaralgan sana=2014-01-29 |arxivsana=2013-12-07 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20131207184807/http://sultanulmadaris.org/courses.html }}&lt;/ref&gt;:

* Darjat Tahtaniya
* Darjat Fokaaniya
* Darjat-e-Aaliya
* Darj-e- Sannad-ul-Afozil (Davomiylik 3 yil)
* Darj-e- Sadar-ul-Afozil

Dastlabki ikki kurs Darjat Tahtaniya va Darjat Fokaaniya yetti ''Darjadan'' iborat (darajalar/bosqichlar) boʻlgan asosiy kurslardir.

== Bitiruvchilari ==
Sultonul Madarisdan taʼlim olgan muhim shaxslarga quyidagilar kiradi, ammo bu holar ular bilan cheklanmaydi:

* Moulana Molvi Iftixor Hussayn Ansoriy
* Ayatullah Sayyid Ali Naqi Naqvi
* Ayatullah Al-Udhma Syed Rahat Hussayn Rizvi Gopalpuri
* Ayatullah Said Muhsin Navab Rizvi Mujtahid,
* Hujat Ul Islam Aga Syed Mohammad Taqi Musavi Kashmiri
* Mavlono Said Ibne Hasan Nonaharvi, Principal, [[Madrasatul Vaizin|Madrasatul Waizeen]].
* Prof. Said Shabihul Hasan Nonaharvi, Lucknow Universitate&lt;ref name=&quot;ziyaraat&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Ziaraat |url=http://www.ziyaraat.net/fatihadisp.asp |ish=ziyaraat.net |qaralgan sana=9 July 2020 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200709095504/http://www.ziyaraat.net/fatihadisp.asp |arxivsana=2020-07-09}}&lt;/ref&gt; was professor and chairman of Urdu Department at Lucknow University,&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=University of Lucknow |url=https://udrc.lkouniv.ac.in/Department/DepartmentDetail/History?dept=23 |ish=udrc.lkouniv.ac.in |qaralgan sana=9 July 2020 |arxivsana=2024-04-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240408053121/https://udrc.lkouniv.ac.in/Department/DepartmentDetail/History?dept=23 }}&lt;/ref&gt;
* Ziyaʼul Millat Mavlono Mujtahid Said Vasi Muhammad Abidi, [[Hoza-e-Ilmiya Vasiqa]], Fayzobod.
* Mavlono Said Litafat Hussayn Gopalpuri
* Mavlono Said Hasan Naqvi, Luakhnau
* Prof. Imran Raza Rizvi.
* Mavlono Said Mohammad Mehdi Zayadpuri.
* Mavlono Muhammad Mustafa Javhar, Adeeb, Karachi.
* Mavlono Ariful Millat Mufti Said Arif Husayn Rizvi Mujtahid. Sultanul Madaris, Xayrpur.
* Mavlono Said Muhammad Adil Rizvi (Rizvia Karachi)
* Mavlono Said Asad Raza Rizvi Gopalpuri
* Mavlono Said Mohammad, Sultanul Madaris.
* Mavlono Said Ali, Sultanul Madaris.
* Mavlono Said Hussain, Prof. Faqihat, Jamiya Sultaniya.
* Mavlono Said Ali Hussain, Leksiyachi, Faqihat, Jamiya Sultaniya.
* Mavlono Altaf Haider, Leksiyachi, Faqihat, Jamiya Sultaniya.
* Xatib-e-Akbar Allama Mirza Muhammed Athar
* Mavlono Said Abu Iftikhar Zaidi, Imam-e-Juma, [[Burundi]].
* Mavlono Aalim Husayin, Shair Arabi
* Mavlono Xadem Husayin
* Mavlono Said Riyaz Akbar Aabedi Barahvi, [[Mombasa]]
* Mavlono Muhammad Hasan Maroofi, Imam-e-Juma, Hussayni Missiyasi, Hounslow, [[London]]
* Mavlono Mohammad Jafar vaiz Ansari, Bani Madars e Jafarul ulum, Muzaffarnagar, [[Uttar-Pradesh|Uttar Pradesh]]
* Said Sadar Uddin Mosavi
== Yana qarang ==

* [[Tafazzul Husayn Kashmiriy]]
* [[Madrasatul Vaizin]]
* [[Jamiya Nazmiya]]
* [[Sultonul Madaris]]
* [[Tanzim-ul-Makotib]]
* [[Jamiya-e-Imaniya|Jamiya Imaniya]], Varanasi
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==

* [https://web.archive.org/web/20100107103915/http://sultanulmadaris.org/ Sultonul Madaris rasmiy sayti]
[[Turkum:Hindistonda Islom]]
[[Turkum:Hindistondagi madrasalar]]
[[Turkum:Lakhnauda taʼlim]]</text>
      <sha1>mg0jzkr0v9lu3x1qf0kpyes48d879ey</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>SoundCloud</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1081313</id>
    <revision>
      <id>6328369</id>
      <parentid>5941966</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:35:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328369</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12745" sha1="pqp7d8xhuqxuhgky0la8ekow0bglqwv" xml:space="preserve">{{Veb-sayt bilgiqutisi
 | nomi                     = SoundCloud
 | logo                     = Soundcloud logo.svg
 | logo_tavsifi             = 2010-yildan beri ishlatilayotgan logo
 | turi                     = {{hlist| Audio striming|Podcast|Raqamli media playerlar}}
 | til                      = Ingliz
 | founded                  = {{start date|df=yes|2007|8|27}}
 | country_of_origin        = Germaniya
 | area_served              = Butun dunyo
 | egasi                    = SoundCloud Global Limited &amp; Co. [[Kommanditgesellschaft|KG]]
 | ishchilar_soni           = taxminan 425 (2021)&lt;ref&gt;[https://www.businessinsider.com/soundcloud-employees-shocked-by-job-cuts-2017-7 SoundCloud employees shocked by job cuts: 'Nobody saw it coming'] at Business Insider; by Sam Shead; published 7 July 2017; retrieved 26 May 2021&lt;/ref&gt;
 | url                      = {{URL|www.soundcloud.com}}
 | roʻyxatdan_oʻtish        = Ixtiyoriy;
Kontent joylashtirish va yuklash uchun roʻyxatdan oʻtish talab qilinadi.
 | foydalanuvchilar         = Oyiga +120 million foydalanuvchi (2022)&lt;ref&gt;[https://prioridata.com/data/soundcloud-revenue/#:~:text=As%20of%202022%2C%20SoundCloud%20was,2020%20of%20over%20%24237%20million.] from Prioridata; by Orvill Samanta; last revised January 18, 2024&lt;/ref&gt;
 | ochilgan_sanasi          = {{start date and age|df=yes|2008|10|17}}
 | joriy_holati             = Aktiv
 | dasturlash_tili          = {{Flatlist|
* [[Ruby]]
* [[Scala (dasturlash tili)|Scala]]
* [[Clojure]]&lt;ref name=BuiltWithScala&gt;{{Veb manbasi|url=https://developers.soundcloud.com/blog/building-products-at-soundcloud-part-1-dealing-with-the-monolith/|title=Building Products at SoundCloud —Part I: Dealing with the Monolith|website=SoundCloud}}&lt;/ref&gt;
}}
 | mamlakat                 = Germaniya&lt;ref&gt;{{veb manbasi |last1=Stone |first1=Madeline |title=You Will Want To Live In SoundCloud's Stunning Berlin Offices |url=https://www.businessinsider.com/soundcloud-berlin-headquarters-2014-6?op=1 |website=[[Business Insider]] |publisher=[[Insider Inc.]] |access-date=20 May 2023 |language=en |date=June 12, 2014}}&lt;/ref&gt;
}}

'''SoundCloud''' — '''SoundCloud Global Limited &amp; Co. KG''' kompaniyasiga tegishli va boshqariladigan nemis audio striming xizmati&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Terms of Use - Listen to music |url=https://soundcloud.com/terms-of-use |qaralgan sana=2023-08-15 |ish=SoundCloud |til=en |iqtibos=Welcome to SoundCloud®, a service provided by SoundCloud Global Limited &amp; Co. KG (&quot;SoundCloud&quot;, &quot;we&quot; &quot;our&quot;, or &quot;us&quot;).}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sana=2019-11-04 |sarlavha=SoundCloud Global Limited &amp; Co. KG |url=https://opencorporates.com/companies/de/F1103R_HRA55946 |qaralgan sana=2023-08-15 |ish=[[OpenCorporates]]}}&lt;/ref&gt;. Xizmat oʻz foydalanuvchilariga audio yuklash, targʻib qilish va almashish imkonini beradi. SoundCloud 2007-yilda Alexander Ljung va Eric Wahlforss tomonidan asos solingan. U dunyodagi eng yirik musiqa striming xizmatlaridan biri boʻlib, 190 mamlakat va hududlarda mavjud&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=About SoundCloud – Listen to music |url=https://soundcloud.com/pages/contact |qaralgan sana=2021-12-20 |ish=SoundCloud |til=en}}&lt;/ref&gt;. 2021-yil noyabr holatiga koʻra, xizmat 76 milliondan ortiq faol oylik foydalanuvchilarga va 200 milliondan ortiq audio treklarga ega&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Smith |ism=Craig |sana=2016-06-24 |sarlavha=16 Amazing SoundCloud Statistics |url=https://expandedramblings.com/index.php/soundcloud-statistics/ |qaralgan sana=2021-12-20 |ish=DMR}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Verge_200M&quot;&gt;{{Veb manbasi |muallif=Deahl |ism=Dani |sarlavha=Over 200 million tracks have been uploaded to SoundCloud |url=https://www.theverge.com/2019/2/13/18223596/soundcloud-tracks-uploaded-200-million |ish=The Verge |qaralgan sana=14 January 2023 |sana=13 February 2019}}&lt;/ref&gt;. SoundCloud [[Mobil telefon|mobil]], desktop va Xbox qurilmalari uchun mavjud. Platformada ham bepul, ham pullik aʼzolikni taklif etadi. SoundCloud anʼanaviy onlayn oqim platformasidan koʻngilochar kompaniyaga aylangan.

== Tarix ==
[[Fayl:Eric_Wahlforss.jpg|thumb|Eric Wahlforss 2010 yilda]]
SoundCloud [[2007-yil]] [[27-avgust]]&lt;nowiki/&gt;da [[Berlin]]&lt;nowiki/&gt;da shved ovoz dizayneri Alexander Ljung va shved elektron musiqachisi Eric Wahlforss tomonidan tashkil etilgan. Veb-sayt [[2008-yil]] [[17-oktyabr]]&lt;nowiki/&gt;da ishga tushirilgan&lt;ref&gt;Jenna Wortham, [https://bits.blogs.nytimes.com/2011/06/15/soundcloud-an-audio-sharing-site-hits-5-million-users/ SoundCloud, an Audio-Sharing Site, Hits 5 Million Users].&lt;/ref&gt;. Oʻsha yilning oxirida Rapper Kid Cudi oʻzining Soundtrack 2 My Life treki uchun videoni joylashtiradi, keyin 2012-yilda [[YouTube]]ga almashtirildi. SoundCloud dastlab musiqachilarga yozuvlarni almashish va muhokama qilish orqali hamkorlik qilish imkonini yaratish uchun moʻljallangan edi, lekin keyinchalik musiqani tarqatish uchun nashriyot vositasiga aylandi&lt;ref name=&quot;Wired_01&quot;&gt;{{Jurnal manbasi |last=Eliot Van Buskirk |date=6 July 2009 |title=SoundCloud Threatens MySpace as Music Destination for Twitter Era |url=https://www.wired.com/epicenter/2009/07/soundcloud-threatens-myspace-as-music-destination-for-twitter-era/ |magazine=[[Wired (magazine)|Wired]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20120724075849/http://www.wired.com/business/2009/07/soundcloud-threatens-myspace-as-music-destination-for-twitter-era |archive-date=2012-07-24 |qaralgan sana=2024-04-09 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. Wired jurnaliga koʻra, SoundCloud oʻzining yaratilishidan koʻp oʻtmay, musiqachilar uchun oʻz musiqalarini tarqatish uchun platforma sifatida Myspace hukmronligiga qarshi kurasha boshlaydi&lt;ref name=&quot;Wired_01&quot; /&gt;.

SoundCloud 2009-yil aprel oyida Doughty Hanson Technology Ventures kompaniyasidan 2,5 million yevrolik A seriyali mablagʻni oldi&lt;ref name=&quot;TechCrunch_01&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Butcher |first=Mike |date=18 May 2010 |title=Now a million on SoundCloud – This startup is scaling globally |work=[[TechCrunch]] |url=https://techcrunch.com/2010/05/18/now-a-million-on-soundcloud-this-startup-is-scaling-globally/}}&lt;/ref&gt;. 2010-yil may oyida SoundCloud foydalanuvchilari bir milliondan ortganini eʼlon qildi&lt;ref name=&quot;TechCrunch_01&quot; /&gt;. SoundCloud 2011-yil yanvar oyida Union Square Ventures va Index Ventures kompaniyasidan 10 million [[AQSh dollari|AQSh dollari miqdoridagi]] B seriyali mablagʻni jalb qilgani haqida xabar berilgan. 2011-yil 15-iyunda SoundCloud roʻyxatdan oʻtgan foydalanuvchilar soni besh millionga yetgani haqida xabar beradi. Shu yilda [[Ashton Kutcher]] va Guy Osearyning A-Grade fondidan investitsiya kiritilgani xabar qilinadi. Kompaniya 2012-yil 23-yanvarda esa 10 million roʻyxatdan oʻtgan foydalanuvchi haqida xabar berdi&lt;ref name=&quot;SoundCloudBlog&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://blog.soundcloud.com/2012/01/23/ten-million/ |sarlavha=SoundCloud Hits Ten Million Users |ism=David |muallif=Noël |sana=23 January 2012 |nashriyot=SoundCloud}}&lt;/ref&gt;. 2012-yil may oyida SoundCloudning roʻyxatdan oʻtgan foydalanuvchilari soni 15 millionga yetganligi eʼlon qilindi. Saytdan foydalanishlar soni oyiga 1,5 million foydalanuvchiga oshib bormoqda&lt;ref name=&quot;Next&quot;&gt;{{Veb manbasi |ism=Drew |muallif=Olanoff |sarlavha=SoundCloud announces &quot;Next&quot; version of its site, hits 15M users |url=https://thenextweb.com/insider/2012/05/09/soundcloud-announces-next-version-of-its-site-hits-15m-users/ |ish=The Next Web |nashriyot=The Next Web, Inc |qaralgan sana=11 December 2014 |sana=9 May 2012}}&lt;/ref&gt;.

2014-yil mart oyida [[Twitter]] oʻzining birinchi integratsiyalashgan musiqa ilovasini ishlab chiqishda SoundCloud bilan hamkorlik qilishini eʼlon qildi. Biroq, SoundCloud musiqa [[leybl]]lari bilan zarur kelishuvlar yoʻqligi sababli litsenziyalangan musiqalarni joylashtira olmagani uchun loyiha oldinga siljimadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |ism=Peter |muallif=Kafka |sarlavha=Twitter's Music App Will Let You Watch, Too, With Help From Vevo |url=http://allthingsd.com/20130313/twitters-music-app-will-let-you-watch-too-with-help-from-vevo/ |ish=All Things D |nashriyot=Dow Jones &amp; Company Inc |qaralgan sana=11 December 2014 |sana=13 March 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kaf2&quot;&gt;{{Veb manbasi |ism=Peter |muallif=Kafka |sarlavha=SoundCloud Has a New Pile of Cash, and Wants to Cut Deals With Big Music |url=http://recode.net/2014/01/24/soundcloud-has-a-new-pile-of-cash-and-wants-to-cut-deals-with-big-music/ |ish=ReCode |nashriyot=Revere Digital LLC |qaralgan sana=11 December 2014 |sana=24 January 2014 |arxivsana=2014-12-13 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141213124052/http://recode.net/2014/01/24/soundcloud-has-a-new-pile-of-cash-and-wants-to-cut-deals-with-big-music/ }}&lt;/ref&gt;. 2013-yil iyul oyida SoundCloudda 40 million foydalanuvchi roʻyxatdan oʻtgan va oyiga 20 million yangi foydalanuvchilar qoʻshilgan&lt;ref name=&quot;Jefferson Graham&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Graham |first=Jefferson |date=17 July 2013 |title=Who's listening to SoundCloud? 200 million |work=[[USA Today]] |url=https://www.usatoday.com/story/tech/columnist/talkingtech/2013/07/17/whos-listening-to-soundcloud-200-million/2521363/}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Next10,_Speakers_Dinner,_10.05.2010_(4598391076).jpg|thumb|Alexander Ljung Next10da (2010)]]
SoundCloud 2014-yil yanvar oyida platformada muntazam paydo boʻladigan ruxsatsiz, mualliflik huquqi bilan himoyalangan materiallar masalasini hal qilish uchun yirik musiqa kompaniyalari bilan litsenziyalash boʻyicha muzokaralarni boshlaganini eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |ism=Ellis |muallif=Hamburger |sarlavha=SoundCloud pursuing its first licensing deals with record labels |url=https://www.theverge.com/2014/1/24/5342300/soundcloud-pursuing-licensing-deals-with-record-labels-60-million-funding |ish=The Verge |nashriyot=[[Vox Media, Inc]] |qaralgan sana=11 December 2014 |sana=24 January 2014}}&lt;/ref&gt;. Eʼlon 60 million AQSh dollari miqdorida mablagʻ yigʻgan, natijada 700 million dollarlik qiymatga ega boʻlgan moliyalashtirish bosqichidan soʻng paydo boʻldi&lt;ref name=&quot;Kaf&quot;&gt;{{Veb manbasi |ism=Peter |muallif=Kafka |sarlavha=SoundCloud Has a New Pile of Cash, and Wants to Cut Deals With Big Music |url=http://recode.net/2014/01/24/soundcloud-has-a-new-pile-of-cash-and-wants-to-cut-deals-with-big-music/ |ish=ReCode |nashriyot=Revere Digital LLC |qaralgan sana=11 December 2014 |sana=24 January 2014 |arxivsana=2014-12-13 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141213124052/http://recode.net/2014/01/24/soundcloud-has-a-new-pile-of-cash-and-wants-to-cut-deals-with-big-music/ }}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFKafka2014&quot;&gt;Kafka, Peter (24 January 2014). &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;. OAV manbalariga koʻra, muzokaralar oʻzining YouTube video almashish platformasida koʻp sonli oʻchirish bildirishnomalarini koʻrib chiqishga majbur boʻlgan Google duch keladigan shunga oʻxshash muammolarning oldini olish maqsadida boshlangan&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi |last=Pakinkis |first=Tom |date=28 March 2014 |title=SoundCloud holding licensing talks with labels - report |url=http://www.musicweek.com/news/read/soundcloud-holding-licensing-talks-with-labels-report/058049 |magazine=Music Week |access-date=31 March 2014}}&lt;/ref&gt;.

[[Spotify]] 2016-yil 28-sentyabrda SoundCloudni sotib olishni koʻrib chiqayotganini eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=McIntyre |first=Hugh |date=28 September 2016 |title=Is Spotify Buying SoundCloud? |work=Forbes |url=https://www.forbes.com/sites/hughmcintyre/2016/09/28/report-spotify-is-in-talks-to-buy-soundcloud/#35e4976c6a49 |access-date=9 October 2016}}&lt;/ref&gt;. 2016-yil 8-dekabrda esa sotib olish rejalaridan voz kechgani haqida xabar berilgan edi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Russell |first=Jon |date=8 December 2016 |title=Spotify has backed out of talks to acquire SoundCloud |work=TechCrunch |url=https://techcrunch.com/2016/12/08/spotify-soundcloud-deal-dead/ |access-date=9 December 2016}}&lt;/ref&gt;.

Platforma 2019-yil fevral oyida SoundClouddagi treklari soni 200 milliondan oshgani haqida xabar berdi&lt;ref name=&quot;Verge_200M2&quot;&gt;{{Veb manbasi |muallif=Deahl |ism=Dani |sarlavha=Over 200 million tracks have been uploaded to SoundCloud |url=https://www.theverge.com/2019/2/13/18223596/soundcloud-tracks-uploaded-200-million |ish=The Verge |qaralgan sana=14 January 2023 |sana=13 February 2019}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFDeahl2019&quot;&gt;Deahl, Dani (13 February 2019). &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;. Bu qiymat Myspace natijasidan toʻrt baravar koʻp edi.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* {{Rasmiy sayt|format=|URL=SoundCloud.com}}
* [https://www.repostnetwork.com/ Repost by SoundCloud] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20221006223810/https://www.repostnetwork.com/ |date=2022-10-06 }}
* [https://soundcloud.com/charts/top SoundCloud Charts]</text>
      <sha1>pqp7d8xhuqxuhgky0la8ekow0bglqwv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Taalibiya Qurʼoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1103558</id>
    <revision>
      <id>6328997</id>
      <parentid>6219883</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T11:39:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328997</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9755" sha1="p5a0zldl642bovpwx1mvcody8np6ys7" xml:space="preserve">{{Kitob bilgiqutisi
| nomi                 = Taalibiya Qurʼoni
| asl_nomi             = مصحف المطبعة الثعالبية
| tasvir               = مصحف المطبعة الثعالبية.jpg
| izoh                 = Taalibiya Qurʼonining ilk sahifasi
| tarjimon             = 
| bezovchi             =Ahmad Mansaliy, Umar Rajim, Muhammad Cherradiy
| muqova_artist        = 
| til                  = [[arabcha]]
| mamlakat             = [[Jazoir]]
| seriya               = 
| janr                 = [[Qurʼon]] [[musʼhaf]]i
| nashriyot            = [[Thaalibia Publishing]]
| nashr_etilgan_sanasi = 
| mukofotlar           = 
| isbn                 = 
| oclc                 = 
| avvalgisi            = 
| keyingisi            = 
| veb-sayt             = 
| izohlar              = 
| sahifalar            = 622 ''(1912-yilgi nashr)''&lt;br /&gt;666 ''(1931-yilgi nashr)''&lt;br /&gt;718 ''(1937-yilgi nashr)''
}}

'''Taalibiya Qur’oni''' — bu [[Jazoir|Jazoirda]] magribiy yozuvda yozilgan [[Musʼhaf|mus’haf]] (Qur’on qoʻlyozmasi)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://archive.org/details/Quran-Tha3alibia |sarlavha=القرآن الكريم برواية ورش نسخة المطبعة الثعالبية بالجزائر |sana=December 10, 1931}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |url=https://books.google.com/books?id=hpzODwAAQBAJ&amp;pg=PA370 |title=خط المصحف الشريف وتطوره في العالم الإسلامي |date=January 2020 |isbn=9782745195708}}&lt;/ref&gt;.

== Qoʻlyozma tavsifi ==
Ushbu mus’hafning transkripsiyasi [[Shimoliy Afrika|Shimoliy Afrikada]] qoʻllaniladigan asosiy kanonik [[qiroat]] yoki Qur’on oʻqish usuli boʻlgan Warsh qiroatiga muvofiq amalga oshirilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.aljazair.info/knowledge-base/%d8%aa%d8%a7%d8%b1%d9%8a%d8%ae-%d8%b7%d8%a8%d8%a7%d8%b9%d8%a9-%d8%a7%d9%84%d9%85%d8%b5%d8%ad%d9%81-%d8%a7%d9%84%d8%b4%d8%b1%d9%8a%d9%81-%d9%81%d9%8a-%d8%a7%d9%84%d8%ac%d8%b2%d8%a7%d8%a6%d8%b1/ |sarlavha=تاريخ طباعة المصحف الشريف في الجزائر |qaralgan sana=2020-12-10 |arxivsana=2020-12-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20201206154858/https://www.aljazair.info/knowledge-base/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE-%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%B9%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B5%D8%AD%D9%81-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%D9%8A%D9%81-%D9%81%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%B2%D8%A7%D8%A6%D8%B1/}}&lt;/ref&gt;.

1895-yildan beri ikki aka-uka Kaddur Rodosi va Ali Rodosi oʻzlarining Thaalibia Publishing nashriyoti orqali Varsh mus’hafini nashr etish tashabbusini ilgari surganlar&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.djazairess.com/fr/elwatan/19569 |sarlavha=Rodossi, précurseur méconnu |ish=Djazairess |qaralgan sana=2024-05-07 |arxivsana=2025-09-11 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250911064107/https://www.djazairess.com/fr/elwatan/19569 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.aljazair.info/knowledge-base/%d8%a7%d9%84%d9%82%d8%b1%d8%a2%d9%86-%d8%a7%d9%84%d9%83%d8%b1%d9%8a%d9%85-%d8%a8%d8%b1%d9%88%d8%a7%d9%8a%d8%a9-%d9%88%d8%b1%d8%b4-%d9%86%d8%b3%d8%ae%d8%a9-%d8%a7%d9%84%d9%85%d8%b7%d8%a8%d8%b9%d8%a9/ |sarlavha=القرآن الكريم برواية ورش نسخة المطبعة الثعالبية بالجزائر |qaralgan sana=2020-12-10 |arxivsana=2020-12-07 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20201207133311/https://www.aljazair.info/knowledge-base/%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%83%D8%B1%D9%8A%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%8A%D8%A9-%D9%88%D8%B1%D8%B4-%D9%86%D8%B3%D8%AE%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B7%D8%A8%D8%B9%D8%A9/}}&lt;/ref&gt;.

== Nashrlar ==
Ushbu Qur’on Mus’hafning bosma nusxasi bir necha nashrlardan keyin paydo boʻlgan&lt;ref&gt;https://marw.dz/media/al%20moshaf.pdf {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230412163437/https://marw.dz/media/al%20moshaf.pdf |date=2023-04-12 }} {{Bare URL PDF|date=March 2022}}&lt;/ref&gt;.

'''1905-yilgi „Mus’haf“ nashri''' birinchi marta Thaalibia Publishing tomonidan 1905-yilda toʻliq nusxada nashr etilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://elraaed.com/ara/culture/132280-&amp;quot;%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%B9%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B5%D8%AD%D9%81-%D9%81%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%B2%D8%A7%D8%A6%D8%B1&amp;quot;:-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D8%B6-%D8%AA%D9%88%D8%AB%D9%8A%D9%82%D9%8A.html |sarlavha=&quot;طباعة المصحف في الجزائر&quot;: معرض توثيقي - يومية الرائد |ish=elraaed.com }}{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. Qoʻlyozma Ahmad Mansaliy tomonidan yozilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.alaraby.co.uk/%22%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%B9%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B5%D8%AD%D9%81-%D9%81%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%B2%D8%A7%D8%A6%D8%B1%22-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D8%B6-%D8%AA%D9%88%D8%AB%D9%8A%D9%82%D9%8A |sarlavha=&quot;طباعة المصحف في الجزائر&quot;: معرض توثيقي |ish=www.alaraby.co.uk/}}&lt;/ref&gt;.

'''1907-yilgi nashr''' xuddi shu [[Noshirlik|nashriyot]] tomonidan tahrirlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://al-maktaba.org/book/32931/264 |sarlavha=ص267 - كتاب التفسير والمفسرون في غرب أفريقيا - عمر راسم بن علي بن سعيد بن محمد البجائي - المكتبة الشاملة الحديثة |ish=al-maktaba.org}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.djazairess.com/elmassa/63638 |sarlavha=كتب ومكتبة قبل مائة سنة |ish=جزايرس |qaralgan sana=2024-05-07 |arxivsana=2024-12-20 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20241220221249/https://www.djazairess.com/elmassa/63638 }}&lt;/ref&gt;. Mus’hafning ushbu nashrining qoʻlyozmasi Umar Rajim (1884-1959) tomonidan yozilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.echoroukonline.com/الذكرى-الخمسون-لوفاة-عمر-راسم/ |sarlavha=الذكرى الخمسون لوفاة عمر راسم |sana=February 11, 2009 |ish=الشروق أونلاين}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://binbadis.net/archives/8842,%20https://binbadis.net/archives/8842 |sarlavha=ذكرى وفاة عمر راسم &amp;#124; الشيخ عبد الحميد بن باديس |sana=February 3, 2019 }}{{Oʻlikhavola|date=avgust 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

'''1912-yilgi nashrning''' qoʻlyozmasi '''1931-yil''' va '''1937-yilgi''' '''nashrlarga''' mas’ul boʻlgan Muhammad Cherradiy&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://al-maktaba.org/book/33512/2371 |sarlavha=ص309 - كتاب تاريخ الجزائر الثقافي - المطابع - المكتبة الشاملة الحديثة |ish=al-maktaba.org}}&lt;/ref&gt; tomonidan yozilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://archive.org/details/1931_20200516 |sarlavha=المصحف الجزائري العتيق مطبعة الثعالبية رودوسي ط 1931م}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://vb.tafsir.net/forum/القسم-العام/ملتقى-القراءات-والتجويد-ورسم-المصحف-وضبطه/42595-صور-من-أول-مصحف-طبع-في-الجزائر |sarlavha=صور من أول مصحف طبع في الجزائر |ish=ملتقى أهل التفسير |sana=7 February 2015 }}{{Oʻlikhavola|date=avgust 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://al-maktaba.org/book/31617/43366 |sarlavha=ص364 - أرشيف ملتقى أهل الحديث - المطبعة الثعالبية الجزائرية ودورها في نشر التراث العربي الاسلامي - المكتبة الشاملة الحديثة |ish=al-maktaba.org}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.djazairess.com/eldjoumhouria/57507 |sarlavha=المعرض الأول لتاريخ طباعة المصحف الشريف في الجزائر بوهران |ish=جزايرس |qaralgan sana=2024-05-07 |arxivsana=2020-12-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20201206155145/https://www.djazairess.com/eldjoumhouria/57507 }}&lt;/ref&gt;.

1937-yilgi Mus’haf ham alohida chop etilgan va toʻrt chorakka boʻlingan:

# Birinchi chorak, [[Fotiha surasi|Al-Fotihadan]] [[Anʼom surasi|Al-Anʼomgacha]]&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://archive.org/details/QuranBnMurad1234 |sarlavha=المصحف الشريف طبعة المطبعة الثعالبية - مقسم إلى أربعة أرباع}}&lt;/ref&gt;.
# Ikkinchi chorak, [[Aʼrof surasi|Al-Aʼrofdan]] [[Kahf surasi|Al-Kahfgacha]]&lt;ref name=&quot;auto&quot; /&gt;.
# Uchinchi chorak, [[Maryam surasi|Maryamdan]] [[Fotir surasi|Fotirgacha]]&lt;ref name=&quot;auto&quot; /&gt;.
# Toʻrtinchi chorak, [[Yosin surasi|Ya-Sindan]] [[Nos surasi|Al-Nosgacha]]&lt;ref name=&quot;auto&quot; /&gt;.

Taalibiya Qur’oni mustaqil tarzda [[Jazoir]] hukumati tomonidan '''1962-yildan''' '''1971-yilgacha''' toʻliq nusxada nashr etilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.radioalgerie.dz/news/ar/article/20161116/94267.html |sarlavha=الخطاط الجزائري محمد بن سعيد شريفي يكرم بـ &quot; درع محبرة التراث &quot; &amp;#124; الإذاعة الجزائرية |ish=www.radioalgerie.dz}}&lt;/ref&gt;.

Jazoirda Qur’onni nashr etish gʻoyasi 1979-yilda rassom Muhamad Cherifiy ishtirokida amalga oshirilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.radioalgerie.dz/news/ar/article/20161130/95693.html |sarlavha=الخطاط محمد بن سعيد شريفي للإذاعة: كتابة المصحف الشريف تمنح الخطاط حساً روحانيا فريداً &amp;#124; الإذاعة الجزائرية |ish=www.radioalgerie.dz}}&lt;/ref&gt;.

== Galereya ==

=== 1931-yilgi nashri ===
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;160px&quot;&gt;
Fayl:خاتمة_مصحف_المطبعة_الثعالبية.jpg|alt=End of Thaalibia Mus’haf.|Taalibiya Mus’hafining soʻnggi varogʻi.
&lt;/gallery&gt;

== Yana qarang ==
{{Portal|Islom}}

* [[Jazoirda Islom]]
* [[Jazoir Qur’oni]]
* [[Oʻn qiroat]]
* [[Varsh qiroati]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Jazoirda islom]]
[[Turkum:Varsh qiroati]]</text>
      <sha1>p5a0zldl642bovpwx1mvcody8np6ys7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Solomana Kante</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1103600</id>
    <revision>
      <id>6328360</id>
      <parentid>4302369</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:34:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328360</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3612" sha1="pnytxoylkkykw5c9shijprtjn9qkihu" xml:space="preserve">{{Orphan|date=May 2024}}

[[Fayl:Solomana_Kanté_et_Baba_Diané.jpg|thumb|Solomana Kante (chapda) va Baba Mamadi Diane (oʻngda)]]
[[Fayl:Map_of_the_life_of_sulemaana_kante_inventor_of_the_n'ko_alphabet.png|thumb|Nʼko alifbosi ixtirochisi Sulemaana Kante hayotining xaritasi]]
[[Fayl:Grave_of_Kanté_Soulemane,_inventeur_de_l'alphabet_N'Ko.jpg|thumb|Solomana Kantening qabri]]
'''Solomana Kante''' (shuningdek '''Sùlemáana Kante'''&lt;ref name=&quot;Donaldson&quot; /&gt;, '''Suleymane Kante''' yoki '''Sulemaana Kante''' nomi bilan tanilgan; (&lt;nowiki&gt;ߛߎ߬ߟߋ߬ߡߊ߬ߣߊ߬ ߞߊ߲ߕߍ߫&lt;/nowiki&gt;), 1922—1987-yil 23-noyabr) [[gvineya]]lik yozuvchi, neograf va pedagog boʻlib&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |title=Manding-English Dictionary : (Maninka, Bamana) |last=Vydrin |first=Valentin |year=1999 |isbn=9780993996931 |location=Lac-Beauport |pages=8 |oclc=905517929 |authorlink=Valentin Vydrin}}&lt;/ref&gt;, Afrikaning Manding tillari uchun NʼKo alifbosi ixtirochisi sifatida tanilgan.

Kante 1949-yilda turli yozuv tizimlari bilan besh yillik tajriba ortirganidan soʻng&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|last=Donaldson|first1=Coleman|date=2017-01-01|title=Orthography, Standardization, and Register: The Case of Manding|url=https://repository.upenn.edu/gse_grad_pubs/2|journal=In P. Lane, J. Costa, &amp; H. De Korne (Eds.), Standardizing Minority Languages: Competing Ideologies of Authority and Authenticity in the Global Periphery (Pp. 175–199). New York, NY: Routledge.|issue=2|archive-url=https://web.archive.org/web/20230406021430/https://repository.upenn.edu/gse_grad_pubs/2/|archive-date=2023-04-06|qaralgan sana=2024-05-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;, Manding tili uchun zamonaviy skriptga ega boʻlgan NʼKo alifbosuni yaratgan&lt;ref name=&quot;Donaldson&quot;&gt;{{Jurnal manbasi|last=Donaldson|first1=Coleman|date=2020|title=The Role of Islam, Ajami writings, and educational reform in Sulemaana Kantè's N'ko|journal=African Studies Review|volume=63|issue=3|language=en|pages=462–486|doi=10.1017/asr.2019.59|issn=0002-0206}}&lt;cite class=&quot;citation journal cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFDonaldson2020&quot;&gt;Donaldson, Coleman (2020). [[doi:10.1017/asr.2019.59|&quot;The Role of Islam, Ajami writings, and educational reform in Sulemaana Kantè's Nʼko&quot;]]. ''African Studies Review''. '''63''' (3): 462-486. [[Raqamli obyekt identifikatori|doi]]:&lt;span class=&quot;id-lock-free&quot; title=&quot;Freely accessible&quot;&gt;[[doi:10.1017/asr.2019.59|10.1017/asr.2019.59]]&lt;/span&gt;. [[Xalqaro standart seriya raqami|ISSN]]&amp;nbsp;[[issn:0002-0206|0002-0206]].&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;. Skript birinchi marta [[Gvineya]]ning Kankan shahrida qoʻllanila boshlangan va u yerdan Gʻarbiy Afrikaning boshqa Manding tilida soʻzlashuvchi qismlariga tarqalgan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==

* Konrad, Devid C. (2001). „Ogʻzaki anʼanani qayta tiklash: Souleymane Kantening Mande tarixini yozishga yondashuvi“. ''Mande tadqiqotlari'' 3, 147-200.
* Kaba, Diaka Laye (1992). „Souleymane Kanté: l’inventeur de l’alphabet Nʼko“. ''L’Oʻqituvchi: Trimestriel Pédagogique des Enseignants de Ginee'' 11-12, 33
* Kante, Bourama (1996). „Kanté Souleymane yodgorligi“. ''Somoya Sila: Journal Culturel de l’Association ICRA-NʼKO'' 19.
* Kante, Souleymane (1961). „Alphabet de la langue Nʼko:“Nʼko sebesunʼ.&quot; In ''Methode pratique d'écriture Nʼko'' . Kankan, Mamady Keyta tomonidan qayta nashr etilgan (1995), Siguiri.
* Vydrine, Valentin, ed. (2001). „Lettres de Souleymane Kanté va Maurice Houis“. ''Mande tadqiqotlari'' 3, 133-146.
{{Tashqi havolalar}}

[[Turkum:1987-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:1922-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Qurʼon tarjimonlari]]</text>
      <sha1>pnytxoylkkykw5c9shijprtjn9qkihu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Maykl Sheen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1107211</id>
    <revision>
      <id>6328808</id>
      <parentid>6095065</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:23:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>6328808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10353" sha1="atz1bjo71g3ej6dsphfl0f7i35okl2p" xml:space="preserve">{{Orphan|date=May 2024}}

{{AT}}
{{Wikify}}
'''Maykl Kristofer Sheen'''(Xitoyda 1969-yil 5-fevralda tugʻilgan).Uelslik aktyor. Londondagi Royal Academy of Dramatic Art (RADA) da oʻqiganidan soʻng, u asosan 1990-yillarda ''Romeo va Julieta'' (1992-yil),Doʻs Fool with Love (1993-yil), ''Pyer Gynt'' (1994), The Seagull (1995-yil),The Homecoming (1997-yil) va Henry V (1997-yil) filmlarida sahna rollari bilan ishladi. Old Vic ''Amadeus'' va Milliy teatr Gʻazabga qaytish filmlarida oʻynashlari 1998 va 1999 yillarda Olivier mukofotlariga nomzod boʻldi. 2003-yilda Donmar omborida „''Kaligula''“ oʻyinida ijro etganligi uchun u uchinchi Olivier mukofotiga nomzod boʻldi.

Sheen oʻz kariyerasini bioskoopda kinofilmlarga qaratilgan aktyor sifatida oʻtkazdii. Yozuvchi Peter Morgan uchun u Buyuk Britaniya Bosh vaziri Tony Blair sifatida filmlar trilogiyasida – 2003-yilda The Deal (2006),The Queen (2006-yil) va The Special Relationship (2010-yil) – rol oʻynadi. U shuningdek,BBC 4’rtining 2006-yilgi „''Fantabulosa!''“ filmida muammoli komediya aktyorining oʻrniga BAFTA uchun nomzod boʻldi, va 2006-yilda Frost / Nixon filmida televideniyechi Devid Frost tasvirlaganligi uchun toʻrtinchi Olivier mukofotiga nomzod boʻldi. U „The Damned United“(2009-yil) filmida bahsli [[futbol]] menejeri Brian Clough rolini oʻynadi.

2009-yildan buyon Xin koʻproq rollarga ega boʻldi.2009-yilda u ikkita fantaziya filmida,Underworld: Rise of the Lycans va The Twilight Saga: New Moon-da namoyish etdi va 2010-yilda u [[NBC]] komediyasi 30 Rock-da toʻrt epizodlik mehmonlik bilan namoyish etdi. U Tron: Legacy (2010-yil) va Woody Allenning „Parisda yarim kechasi“ (2011-yil) romantik komediyasida namoyish etilgan. U National Theatre Walesning „The Passion“ filmini yozib, oʻynashdi.2011-yilning oxiridan 2012-yilning boshlariga qadar u „Young Vic“da „''Hamlet''“da bosh rolini oʻynadi. U 2012-yilda&quot;Twilight Saga: Breaking Dawn – Part 2&quot; filmida asosiy rol oʻynadi.2013-yilda u Showtime-ning Masters of Sex televideniye dramalarida oʻz roli uchun Golden Globe nomini olgan.

Sheen Foxning prodigal son (2019-2021-yil) drama seriyasida qamoqda oʻtirgan seriyalovchi jarroh rolini oʻynadi,BBC / Amazon Studios fantaziya komediya seriyasida „Good Omens“(2019-hozir) va „Qiz“da ''Kvist'' Tarant (2020) rolini oʻynadi. U COVID-19 qamoqxonasida doʻsti va Good Omensning hamqoʻshi davidi Devid Tennant bilan karantin komediya shoʻsida (2020-2022-yillarda) oʻzini oʻynadi.

Sheen siyosiy jihatdan band va 2017-yilda Uelsning Angliya bilan munosabatlari haqida tadqiqot oʻtkazganidan soʻng OBE boʻlishdan voz kechdi.

== Erta hayot ==
Sheen 1969-yil 5-fevral kuni Uelsning Monmouthshire shtatidagi Nyuport shahrida tugʻilgan. U Irene, kotibi va British Steel Corporation xodimlar menejeri Meyrickning oʻgʻliiUning bitta singlisi Joanne bor..Oila uning tugʻilishidan yetti yil oldin Llanmartin shahrida yashardi. U besh yoshida oila ish uchun Wallasey koʻchib oʻtdi, lekin uch yildan soʻng ota-onasi Port Talbot,Glamorgan shahrida oʻsdi.

Direktor Sam Mendes Sheenni „sahnada yaratilgan“ deb tasvirlab, aktyorning welsh ildizlariga asos solgan: „Men jiddiyman. U Antonyi Hopkins va Richard Burton anʼanalarida welshlik:oʻt, yorqin, taxmin qilinmaydigan“.Ishtiyoqli futbolchi Sheen 12 yoshida Arsenal yoshlar jamoasi joy topib, unga taklif qilindi, ammo uning oilasi Londonga koʻchib oʻtishga rozi boʻlmagan. Keyinchalik u ota-onasining qarori uchun „ishtiyoqli“ekanligini aytdi, chunki professional futbol kariyerasi qurish imkoniyatlari „oʻta kam“ edi.

Sheen teatr oilasi bilan oʻsgan, ota-onasi ham mahalliy ishchilar operatikasi va musiqalariga aloqador boʻlgan va keyinchalik otasi ham Jack Nikolsonga oʻxshash professional qismli ishchi sifatida ishlagan. Oʻsmirlik yillarida Sheen Glamorganning Gʻarbiy yoshlar teatrida va keyinchalik Uelsning Milliy yoshlar teatridagi ishlarda ishtirok etdi.&quot;Bu ajoyib yoshlar teatr edi&quot;, dedi Sheen, „va bu menga nafaqat aktyorlik, balki ish axloqiyligi haqida ham koʻp narsani oʻrgatdi;u juda tarbiyali edi“.U Laurence Olivier ijrolaridan va teatr tanqidiy Kenneth Tynanning yozmalaridan taʼsirlanib, „bu ikki narsa kombinatsiyasi boshimni oʻldirdi“ deb aytdi. Sheen Blaenbaglan Boshlangʻich Maktabida,Glan Afan keng qamrovli maktabida va nihoyat,Neath Port Talbot kolleji, u yerda u ingliz, drama va sotsiologiya boʻyicha A darajasi oʻqdii. U universitetda ingliz tilini oʻrganishni oʻylab koʻrdi, ammo oʻrniga drama maktabiga oʻtishga qaror qildi.1988-yilda u Royal Academy of Dramatic Art (RADA) da aktyor sifatida oʻqishga Londonga koʻchib oʻtdi, oldingi yilni pul topish uchun Burger Master nomli Uels tez ovqat restoranida ishlagan edi. Sheen RADA-da ikkinchi yili Londondagi teatr jamiyati tomonidan Laurence Olivier stipendiyalariga sazovor boʻldi.1991-yilda aktyorlik boʻyicha BA bilan bitirgan.

== Karyerasi ==

=== Klassik sahna rollari (1991-2001) ===
Sheen asosan 1990-yillarda teatrda ishlagan va oʻzidan keyin sahnalarda&quot;har doim ozgina oʻzini uyida his qilishini&quot; taʼkidlagan.&quot;Bu aksariyat aktyorning oʻz meʼyoridir. Siz oʻzingizning muharririz, boshqa hech kim sizdan nima koʻrilganini tanlamaydi&quot;RADA-da uchinchi va oxirgi yili boʻlganida uning birinchi professional roli 1991-yilda&quot;When She Danced at the Globe Theatre&quot; filmida boʻlgan. Keyinchalik u rolni „boshqa bir yutuq“deb tasvirladi. Bir kuni men RADA-da harakat darsini oʻtkazgan edim, keyingi kuni Vanessa Redgrave va Frans de la Tour bilan oʻqishga borgan edim. „Evening Standardning Milton Shulman“excellent&quot; ijroini maqtab qoʻydi. The Observer esa „qarshi West End debutini“ yozgan edi.1992-yilda Sheenning „''Romeo va Julieta''“ nomzodida „Royal Exchange“da ijro etishi MEN teatr mukofoti nomini oldi va teatr tanqidiy Maykl Koveney uni „oʻz avlodining eng hayajonli yosh aktyorini turgʻun, elektrga toʻlgan va texnik jihatdan qoʻrqmaydigan ijrochi“ deb eʼlon qildi.1993-yilda Alfred de Musset Donmar omborida Donʼt Fool With Love filmida Perdikan oʻrinini egallaganida Ian Charleson mukofotiga nomzod boʻldi.va [[The Independent]] tomonidan „qattiq hayajonli“ deb tasvirlangan. Shuningdek,1993-yilda Sheen Almeida teatrida Harold Pinter Moonlight-ning jahon premyerasida paydo boʻldi va 1993-yilda BBC-ning „Gallowglass“ mini-serialida televideniye deb deb deb deb topdi.

Sheen 1994-yilda „''Pyer Gynt''“ filmida asosiy rolni oʻynadi. Yukio Ninagawa rejasi Tokio shahridagi Oslo shahrida va Londondagi Barbican markazi namoyish etildi. The Times Sheenin „oʻziga xos jonliligini“ maqtab, The Independent uni „senzatsional darajada yaxshi“ deb topgan va „norvegiya matbuotining oʻziga xos oʻyin-kulgi bilan Welsh yigit tomonidan oʻziga jalb qilinganini“ taʼkidlagan. Boshqa 1994 yilgi ishlarida Sheen Parijdagi Odéon-Théâtre de l’Europe-da ''Le Livre de Spencer''-da paydo boʻldi va Royal Exchange-da Charleyning qahramon farsiida oʻynadi. 1995-yilda u Bayt teatrida Kate Bekinsale bilan birga „The Seagull“ rejissoriga qoʻshildiva Thelma Holtning dalda evaziga Plymouth teatrida „The Dresser“ filmini yozib chiqdi va oʻynadi. Bundan tashqari, Sheen oʻsha yili Kenneth Branaghning oʻzi bilan Othelloda roʻyxatga olindi.1996yilda Sheenning „Devid Lan asl dramasi“ uchun Milliy teatr koʻrildi. Meri Reyllidagi kichik rol rejissyor Stiven Frirs bilan uchta film hamkorlikning birinchi qismini belgilaydi.1997-yilda Sheenin eng muhim oʻrinlari „Henri V“ filmida, Royal Shakespeare Company (RSC) tomonidan Stratford-upon-Avon [[Qirollik Shakespeare teatri|teatr]] namoyish etilgan boʻlib, unga ikkinchi Ian Charleson mukofoti nomini olgan. The Times „bu ajoyib aqlli ijro“ ni maqtab chiqdi.1997-yilda u Rogeer Michel tomonidan rejissyorlik qilingan Harold Pinterning Milliy teatrda ''Uyga qaytish'' rejissyorida paydo boʻldi va Donmar omborida Rhys Ifans bilan Badfinger rejissyorligida paydo boʻlgan. Ushbu oxirgi oʻyinni Shen 1991-yilda asos solgan Thin Language Theatre Company tomonidan oʻtkazildi. Keyinchalik u „''Wilde''“ biografiya filmida roʻy berdi, Robbi Ross rolini Stiven Fryning „Oscar Wilde“ filmida oʻynadii.1998-yilning boshida Sheen yangi dramaturglarning ishini targʻib qilish uchun Helen Makkrori va Robert Delamere bilan birgalikda „The Foundry“ nomli ishlab chiqarish kompaniyasini tashkil etdi va Donmar Warehouse-da „A Little World of Our Own“ nomli filmni ishlab chiqdi.

1998-yildan 1999-yilgacha Sheen ''Amadeus'' muvaffaqiyatli qayta tiklanmasida Mozart rolini oʻynadi. Peter Hall tomonidan yoʻnaltirilgan bu film Londonning Old Vic teatrida namoyish etildi va keyinchalik Broadwaydagi Music Box-ga oʻtkazildi. Nyu-York Timesning bosh teatr tanqidi Ben Brantli uni maqtab, oʻzini juda baland tutdi. U „Mr. Sheen rolidan haqiqiy sheʼriyotni keltirib chiqaradi“ deb taʼkidlagan va uni kuzatib turganida „yulduz soʻzining kelib chiqishini qadrlashni boshlaysiz“ deb oʻylagan. Bu aktyor juda yorqin, bu qoʻrqinchli! Independent uni „Mozart kabi juda ajoyib deb topgan. Uning ajoyib jismoniy ijro kuchi sizni uning shaxsiyatining dahshatliligiga ishontiradi va teatr u sahnada boʻlganda har safar olovga tushadi“.Sheen Laurence Olivier mukofoti eng yaxshi qoʻllab-quvvatlash ijro uchun nomzod boʻldi va tashqi tanqidiylar sirk mukofotiga ajoyib aktyor uchun nomzodlangan.1999-yilda Sheen Milliy teatrning „Qatʼaqaga qayting“ filmi uchun Jimmy Porter rolini izlagan. 2003-yilda Sheen bu ishlab chiqarishni „men qilgan eng yoqimli narsa hamma narsa birlashtirildi“ deb tasvirlagan. „Sheen portlovchi energiya bozorini burchakga tushirdi“, – dedi Independent, &quot;lekin bu hayajonli ijro uning eng yaxshi ishidir. Financial Times: „Jimmi Porter sifatida, har jihatdan hayratlanarli qiyinchilik bilan shugʻullanadigan rol,Maykl Sheen, albatta, Londonda undan koʻrgan eng yaxshi ish koʻrsatadi Siz aytgan har bir soʻzingizga chidaysiz. Bu juda koʻp odamlarga taʼsir qiladigan ish“.U eng yaxshi aktyor uchun Laurence Olivier mukofoti va eng yaxshi aktör uchun Evening Standard mukofoti uchun nomzodlangan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1969-yilda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>atz1bjo71g3ej6dsphfl0f7i35okl2p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328809</id>
      <parentid>6328808</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:24:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328809</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10366" sha1="as34vtn3p1xtb6x23eor8vte4kymcq2" xml:space="preserve">{{Orphan|date=May 2024}}

{{AT}}
{{Wikify}}
'''Maykl Kristofer Sheen'''([[Xitoy]]&lt;nowiki/&gt;da 1969-yil 5-fevralda tugʻilgan).Uelslik aktyor. Londondagi Royal Academy of Dramatic Art (RADA) da oʻqiganidan soʻng, u asosan 1990-yillarda ''Romeo va Julieta'' (1992-yil),Doʻs Fool with Love (1993-yil), ''Pyer Gynt'' (1994), The Seagull (1995-yil),The Homecoming (1997-yil) va Henry V (1997-yil) filmlarida sahna rollari bilan ishladi. Old Vic ''Amadeus'' va Milliy teatr Gʻazabga qaytish filmlarida oʻynashlari 1998 va 1999 yillarda Olivier mukofotlariga nomzod boʻldi. 2003-yilda Donmar omborida „''Kaligula''“ oʻyinida ijro etganligi uchun u uchinchi Olivier mukofotiga nomzod boʻldi.

Sheen oʻz kariyerasini bioskoopda kinofilmlarga qaratilgan aktyor sifatida oʻtkazdii. Yozuvchi Peter Morgan uchun u Buyuk Britaniya Bosh vaziri Tony Blair sifatida filmlar trilogiyasida – 2003-yilda The Deal (2006),The Queen (2006-yil) va The Special Relationship (2010-yil) – rol oʻynadi. U shuningdek,BBC 4’rtining 2006-yilgi „''Fantabulosa!''“ filmida muammoli komediya aktyorining oʻrniga BAFTA uchun nomzod boʻldi, va 2006-yilda Frost / Nixon filmida televideniyechi Devid Frost tasvirlaganligi uchun toʻrtinchi Olivier mukofotiga nomzod boʻldi. U „The Damned United“(2009-yil) filmida bahsli [[futbol]] menejeri Brian Clough rolini oʻynadi.

2009-yildan buyon Xin koʻproq rollarga ega boʻldi.2009-yilda u ikkita fantaziya filmida,Underworld: Rise of the Lycans va The Twilight Saga: New Moon-da namoyish etdi va 2010-yilda u [[NBC]] komediyasi 30 Rock-da toʻrt epizodlik mehmonlik bilan namoyish etdi. U Tron: Legacy (2010-yil) va Woody Allenning „Parisda yarim kechasi“ (2011-yil) romantik komediyasida namoyish etilgan. U National Theatre Walesning „The Passion“ filmini yozib, oʻynashdi.2011-yilning oxiridan 2012-yilning boshlariga qadar u „Young Vic“da „''Hamlet''“da bosh rolini oʻynadi. U 2012-yilda&quot;Twilight Saga: Breaking Dawn – Part 2&quot; filmida asosiy rol oʻynadi.2013-yilda u Showtime-ning Masters of Sex televideniye dramalarida oʻz roli uchun Golden Globe nomini olgan.

Sheen Foxning prodigal son (2019-2021-yil) drama seriyasida qamoqda oʻtirgan seriyalovchi jarroh rolini oʻynadi,BBC / Amazon Studios fantaziya komediya seriyasida „Good Omens“(2019-hozir) va „Qiz“da ''Kvist'' Tarant (2020) rolini oʻynadi. U COVID-19 qamoqxonasida doʻsti va Good Omensning hamqoʻshi davidi Devid Tennant bilan karantin komediya shoʻsida (2020-2022-yillarda) oʻzini oʻynadi.

Sheen siyosiy jihatdan band va 2017-yilda Uelsning Angliya bilan munosabatlari haqida tadqiqot oʻtkazganidan soʻng OBE boʻlishdan voz kechdi.

== Erta hayot ==
Sheen 1969-yil 5-fevral kuni Uelsning Monmouthshire shtatidagi Nyuport shahrida tugʻilgan. U Irene, kotibi va British Steel Corporation xodimlar menejeri Meyrickning oʻgʻliiUning bitta singlisi Joanne bor..Oila uning tugʻilishidan yetti yil oldin Llanmartin shahrida yashardi. U besh yoshida oila ish uchun Wallasey koʻchib oʻtdi, lekin uch yildan soʻng ota-onasi Port Talbot,Glamorgan shahrida oʻsdi.

Direktor Sam Mendes Sheenni „sahnada yaratilgan“ deb tasvirlab, aktyorning welsh ildizlariga asos solgan: „Men jiddiyman. U Antonyi Hopkins va Richard Burton anʼanalarida welshlik:oʻt, yorqin, taxmin qilinmaydigan“.Ishtiyoqli futbolchi Sheen 12 yoshida Arsenal yoshlar jamoasi joy topib, unga taklif qilindi, ammo uning oilasi Londonga koʻchib oʻtishga rozi boʻlmagan. Keyinchalik u ota-onasining qarori uchun „ishtiyoqli“ekanligini aytdi, chunki professional futbol kariyerasi qurish imkoniyatlari „oʻta kam“ edi.

Sheen teatr oilasi bilan oʻsgan, ota-onasi ham mahalliy ishchilar operatikasi va musiqalariga aloqador boʻlgan va keyinchalik otasi ham Jack Nikolsonga oʻxshash professional qismli ishchi sifatida ishlagan. Oʻsmirlik yillarida Sheen Glamorganning Gʻarbiy yoshlar teatrida va keyinchalik Uelsning Milliy yoshlar teatridagi ishlarda ishtirok etdi.&quot;Bu ajoyib yoshlar teatr edi&quot;, dedi Sheen, „va bu menga nafaqat aktyorlik, balki ish axloqiyligi haqida ham koʻp narsani oʻrgatdi;u juda tarbiyali edi“.U Laurence Olivier ijrolaridan va teatr tanqidiy Kenneth Tynanning yozmalaridan taʼsirlanib, „bu ikki narsa kombinatsiyasi boshimni oʻldirdi“ deb aytdi. Sheen Blaenbaglan Boshlangʻich Maktabida,Glan Afan keng qamrovli maktabida va nihoyat,Neath Port Talbot kolleji, u yerda u ingliz, drama va sotsiologiya boʻyicha A darajasi oʻqdii. U universitetda ingliz tilini oʻrganishni oʻylab koʻrdi, ammo oʻrniga drama maktabiga oʻtishga qaror qildi.1988-yilda u Royal Academy of Dramatic Art (RADA) da aktyor sifatida oʻqishga Londonga koʻchib oʻtdi, oldingi yilni pul topish uchun Burger Master nomli Uels tez ovqat restoranida ishlagan edi. Sheen RADA-da ikkinchi yili Londondagi teatr jamiyati tomonidan Laurence Olivier stipendiyalariga sazovor boʻldi.1991-yilda aktyorlik boʻyicha BA bilan bitirgan.

== Karyerasi ==

=== Klassik sahna rollari (1991-2001) ===
Sheen asosan 1990-yillarda teatrda ishlagan va oʻzidan keyin sahnalarda&quot;har doim ozgina oʻzini uyida his qilishini&quot; taʼkidlagan.&quot;Bu aksariyat aktyorning oʻz meʼyoridir. Siz oʻzingizning muharririz, boshqa hech kim sizdan nima koʻrilganini tanlamaydi&quot;RADA-da uchinchi va oxirgi yili boʻlganida uning birinchi professional roli 1991-yilda&quot;When She Danced at the Globe Theatre&quot; filmida boʻlgan. Keyinchalik u rolni „boshqa bir yutuq“deb tasvirladi. Bir kuni men RADA-da harakat darsini oʻtkazgan edim, keyingi kuni Vanessa Redgrave va Frans de la Tour bilan oʻqishga borgan edim. „Evening Standardning Milton Shulman“excellent&quot; ijroini maqtab qoʻydi. The Observer esa „qarshi West End debutini“ yozgan edi.1992-yilda Sheenning „''Romeo va Julieta''“ nomzodida „Royal Exchange“da ijro etishi MEN teatr mukofoti nomini oldi va teatr tanqidiy Maykl Koveney uni „oʻz avlodining eng hayajonli yosh aktyorini turgʻun, elektrga toʻlgan va texnik jihatdan qoʻrqmaydigan ijrochi“ deb eʼlon qildi.1993-yilda Alfred de Musset Donmar omborida Donʼt Fool With Love filmida Perdikan oʻrinini egallaganida Ian Charleson mukofotiga nomzod boʻldi.va [[The Independent]] tomonidan „qattiq hayajonli“ deb tasvirlangan. Shuningdek,1993-yilda Sheen Almeida teatrida Harold Pinter Moonlight-ning jahon premyerasida paydo boʻldi va 1993-yilda BBC-ning „Gallowglass“ mini-serialida televideniye deb deb deb deb topdi.

Sheen 1994-yilda „''Pyer Gynt''“ filmida asosiy rolni oʻynadi. Yukio Ninagawa rejasi Tokio shahridagi Oslo shahrida va Londondagi Barbican markazi namoyish etildi. The Times Sheenin „oʻziga xos jonliligini“ maqtab, The Independent uni „senzatsional darajada yaxshi“ deb topgan va „norvegiya matbuotining oʻziga xos oʻyin-kulgi bilan Welsh yigit tomonidan oʻziga jalb qilinganini“ taʼkidlagan. Boshqa 1994 yilgi ishlarida Sheen Parijdagi Odéon-Théâtre de l’Europe-da ''Le Livre de Spencer''-da paydo boʻldi va Royal Exchange-da Charleyning qahramon farsiida oʻynadi. 1995-yilda u Bayt teatrida Kate Bekinsale bilan birga „The Seagull“ rejissoriga qoʻshildiva Thelma Holtning dalda evaziga Plymouth teatrida „The Dresser“ filmini yozib chiqdi va oʻynadi. Bundan tashqari, Sheen oʻsha yili Kenneth Branaghning oʻzi bilan Othelloda roʻyxatga olindi.1996yilda Sheenning „Devid Lan asl dramasi“ uchun Milliy teatr koʻrildi. Meri Reyllidagi kichik rol rejissyor Stiven Frirs bilan uchta film hamkorlikning birinchi qismini belgilaydi.1997-yilda Sheenin eng muhim oʻrinlari „Henri V“ filmida, Royal Shakespeare Company (RSC) tomonidan Stratford-upon-Avon [[Qirollik Shakespeare teatri|teatr]] namoyish etilgan boʻlib, unga ikkinchi Ian Charleson mukofoti nomini olgan. The Times „bu ajoyib aqlli ijro“ ni maqtab chiqdi.1997-yilda u Rogeer Michel tomonidan rejissyorlik qilingan Harold Pinterning Milliy teatrda ''Uyga qaytish'' rejissyorida paydo boʻldi va Donmar omborida Rhys Ifans bilan Badfinger rejissyorligida paydo boʻlgan. Ushbu oxirgi oʻyinni Shen 1991-yilda asos solgan Thin Language Theatre Company tomonidan oʻtkazildi. Keyinchalik u „''Wilde''“ biografiya filmida roʻy berdi, Robbi Ross rolini Stiven Fryning „Oscar Wilde“ filmida oʻynadii.1998-yilning boshida Sheen yangi dramaturglarning ishini targʻib qilish uchun Helen Makkrori va Robert Delamere bilan birgalikda „The Foundry“ nomli ishlab chiqarish kompaniyasini tashkil etdi va Donmar Warehouse-da „A Little World of Our Own“ nomli filmni ishlab chiqdi.

1998-yildan 1999-yilgacha Sheen ''Amadeus'' muvaffaqiyatli qayta tiklanmasida Mozart rolini oʻynadi. Peter Hall tomonidan yoʻnaltirilgan bu film Londonning Old Vic teatrida namoyish etildi va keyinchalik Broadwaydagi Music Box-ga oʻtkazildi. Nyu-York Timesning bosh teatr tanqidi Ben Brantli uni maqtab, oʻzini juda baland tutdi. U „Mr. Sheen rolidan haqiqiy sheʼriyotni keltirib chiqaradi“ deb taʼkidlagan va uni kuzatib turganida „yulduz soʻzining kelib chiqishini qadrlashni boshlaysiz“ deb oʻylagan. Bu aktyor juda yorqin, bu qoʻrqinchli! Independent uni „Mozart kabi juda ajoyib deb topgan. Uning ajoyib jismoniy ijro kuchi sizni uning shaxsiyatining dahshatliligiga ishontiradi va teatr u sahnada boʻlganda har safar olovga tushadi“.Sheen Laurence Olivier mukofoti eng yaxshi qoʻllab-quvvatlash ijro uchun nomzod boʻldi va tashqi tanqidiylar sirk mukofotiga ajoyib aktyor uchun nomzodlangan.1999-yilda Sheen Milliy teatrning „Qatʼaqaga qayting“ filmi uchun Jimmy Porter rolini izlagan. 2003-yilda Sheen bu ishlab chiqarishni „men qilgan eng yoqimli narsa hamma narsa birlashtirildi“ deb tasvirlagan. „Sheen portlovchi energiya bozorini burchakga tushirdi“, – dedi Independent, &quot;lekin bu hayajonli ijro uning eng yaxshi ishidir. Financial Times: „Jimmi Porter sifatida, har jihatdan hayratlanarli qiyinchilik bilan shugʻullanadigan rol,Maykl Sheen, albatta, Londonda undan koʻrgan eng yaxshi ish koʻrsatadi Siz aytgan har bir soʻzingizga chidaysiz. Bu juda koʻp odamlarga taʼsir qiladigan ish“.U eng yaxshi aktyor uchun Laurence Olivier mukofoti va eng yaxshi aktör uchun Evening Standard mukofoti uchun nomzodlangan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1969-yilda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>as34vtn3p1xtb6x23eor8vte4kymcq2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328810</id>
      <parentid>6328809</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:24:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6328810</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10367" sha1="n3uyqyy1bbpf8osmxzccwbdo607je1h" xml:space="preserve">{{Orphan|date=May 2024}}

{{AT}}
{{Wikify}}

'''Maykl Kristofer Sheen'''([[Xitoy]]&lt;nowiki/&gt;da 1969-yil 5-fevralda tugʻilgan).Uelslik aktyor. Londondagi Royal Academy of Dramatic Art (RADA) da oʻqiganidan soʻng, u asosan 1990-yillarda ''Romeo va Julieta'' (1992-yil),Doʻs Fool with Love (1993-yil), ''Pyer Gynt'' (1994), The Seagull (1995-yil),The Homecoming (1997-yil) va Henry V (1997-yil) filmlarida sahna rollari bilan ishladi. Old Vic ''Amadeus'' va Milliy teatr Gʻazabga qaytish filmlarida oʻynashlari 1998 va 1999 yillarda Olivier mukofotlariga nomzod boʻldi. 2003-yilda Donmar omborida „''Kaligula''“ oʻyinida ijro etganligi uchun u uchinchi Olivier mukofotiga nomzod boʻldi.

Sheen oʻz kariyerasini bioskoopda kinofilmlarga qaratilgan aktyor sifatida oʻtkazdii. Yozuvchi Peter Morgan uchun u Buyuk Britaniya Bosh vaziri Tony Blair sifatida filmlar trilogiyasida – 2003-yilda The Deal (2006),The Queen (2006-yil) va The Special Relationship (2010-yil) – rol oʻynadi. U shuningdek,BBC 4’rtining 2006-yilgi „''Fantabulosa!''“ filmida muammoli komediya aktyorining oʻrniga BAFTA uchun nomzod boʻldi, va 2006-yilda Frost / Nixon filmida televideniyechi Devid Frost tasvirlaganligi uchun toʻrtinchi Olivier mukofotiga nomzod boʻldi. U „The Damned United“(2009-yil) filmida bahsli [[futbol]] menejeri Brian Clough rolini oʻynadi.

2009-yildan buyon Xin koʻproq rollarga ega boʻldi.2009-yilda u ikkita fantaziya filmida,Underworld: Rise of the Lycans va The Twilight Saga: New Moon-da namoyish etdi va 2010-yilda u [[NBC]] komediyasi 30 Rock-da toʻrt epizodlik mehmonlik bilan namoyish etdi. U Tron: Legacy (2010-yil) va Woody Allenning „Parisda yarim kechasi“ (2011-yil) romantik komediyasida namoyish etilgan. U National Theatre Walesning „The Passion“ filmini yozib, oʻynashdi.2011-yilning oxiridan 2012-yilning boshlariga qadar u „Young Vic“da „''Hamlet''“da bosh rolini oʻynadi. U 2012-yilda&quot;Twilight Saga: Breaking Dawn – Part 2&quot; filmida asosiy rol oʻynadi.2013-yilda u Showtime-ning Masters of Sex televideniye dramalarida oʻz roli uchun Golden Globe nomini olgan.

Sheen Foxning prodigal son (2019-2021-yil) drama seriyasida qamoqda oʻtirgan seriyalovchi jarroh rolini oʻynadi,BBC / Amazon Studios fantaziya komediya seriyasida „Good Omens“(2019-hozir) va „Qiz“da ''Kvist'' Tarant (2020) rolini oʻynadi. U COVID-19 qamoqxonasida doʻsti va Good Omensning hamqoʻshi davidi Devid Tennant bilan karantin komediya shoʻsida (2020-2022-yillarda) oʻzini oʻynadi.

Sheen siyosiy jihatdan band va 2017-yilda Uelsning Angliya bilan munosabatlari haqida tadqiqot oʻtkazganidan soʻng OBE boʻlishdan voz kechdi.

== Erta hayot ==
Sheen 1969-yil 5-fevral kuni Uelsning Monmouthshire shtatidagi Nyuport shahrida tugʻilgan. U Irene, kotibi va British Steel Corporation xodimlar menejeri Meyrickning oʻgʻliiUning bitta singlisi Joanne bor..Oila uning tugʻilishidan yetti yil oldin Llanmartin shahrida yashardi. U besh yoshida oila ish uchun Wallasey koʻchib oʻtdi, lekin uch yildan soʻng ota-onasi Port Talbot,Glamorgan shahrida oʻsdi.

Direktor Sam Mendes Sheenni „sahnada yaratilgan“ deb tasvirlab, aktyorning welsh ildizlariga asos solgan: „Men jiddiyman. U Antonyi Hopkins va Richard Burton anʼanalarida welshlik:oʻt, yorqin, taxmin qilinmaydigan“.Ishtiyoqli futbolchi Sheen 12 yoshida Arsenal yoshlar jamoasi joy topib, unga taklif qilindi, ammo uning oilasi Londonga koʻchib oʻtishga rozi boʻlmagan. Keyinchalik u ota-onasining qarori uchun „ishtiyoqli“ekanligini aytdi, chunki professional futbol kariyerasi qurish imkoniyatlari „oʻta kam“ edi.

Sheen teatr oilasi bilan oʻsgan, ota-onasi ham mahalliy ishchilar operatikasi va musiqalariga aloqador boʻlgan va keyinchalik otasi ham Jack Nikolsonga oʻxshash professional qismli ishchi sifatida ishlagan. Oʻsmirlik yillarida Sheen Glamorganning Gʻarbiy yoshlar teatrida va keyinchalik Uelsning Milliy yoshlar teatridagi ishlarda ishtirok etdi.&quot;Bu ajoyib yoshlar teatr edi&quot;, dedi Sheen, „va bu menga nafaqat aktyorlik, balki ish axloqiyligi haqida ham koʻp narsani oʻrgatdi;u juda tarbiyali edi“.U Laurence Olivier ijrolaridan va teatr tanqidiy Kenneth Tynanning yozmalaridan taʼsirlanib, „bu ikki narsa kombinatsiyasi boshimni oʻldirdi“ deb aytdi. Sheen Blaenbaglan Boshlangʻich Maktabida,Glan Afan keng qamrovli maktabida va nihoyat,Neath Port Talbot kolleji, u yerda u ingliz, drama va sotsiologiya boʻyicha A darajasi oʻqdii. U universitetda ingliz tilini oʻrganishni oʻylab koʻrdi, ammo oʻrniga drama maktabiga oʻtishga qaror qildi.1988-yilda u Royal Academy of Dramatic Art (RADA) da aktyor sifatida oʻqishga Londonga koʻchib oʻtdi, oldingi yilni pul topish uchun Burger Master nomli Uels tez ovqat restoranida ishlagan edi. Sheen RADA-da ikkinchi yili Londondagi teatr jamiyati tomonidan Laurence Olivier stipendiyalariga sazovor boʻldi.1991-yilda aktyorlik boʻyicha BA bilan bitirgan.

== Karyerasi ==

=== Klassik sahna rollari (1991-2001) ===
Sheen asosan 1990-yillarda teatrda ishlagan va oʻzidan keyin sahnalarda&quot;har doim ozgina oʻzini uyida his qilishini&quot; taʼkidlagan.&quot;Bu aksariyat aktyorning oʻz meʼyoridir. Siz oʻzingizning muharririz, boshqa hech kim sizdan nima koʻrilganini tanlamaydi&quot;RADA-da uchinchi va oxirgi yili boʻlganida uning birinchi professional roli 1991-yilda&quot;When She Danced at the Globe Theatre&quot; filmida boʻlgan. Keyinchalik u rolni „boshqa bir yutuq“deb tasvirladi. Bir kuni men RADA-da harakat darsini oʻtkazgan edim, keyingi kuni Vanessa Redgrave va Frans de la Tour bilan oʻqishga borgan edim. „Evening Standardning Milton Shulman“excellent&quot; ijroini maqtab qoʻydi. The Observer esa „qarshi West End debutini“ yozgan edi.1992-yilda Sheenning „''Romeo va Julieta''“ nomzodida „Royal Exchange“da ijro etishi MEN teatr mukofoti nomini oldi va teatr tanqidiy Maykl Koveney uni „oʻz avlodining eng hayajonli yosh aktyorini turgʻun, elektrga toʻlgan va texnik jihatdan qoʻrqmaydigan ijrochi“ deb eʼlon qildi.1993-yilda Alfred de Musset Donmar omborida Donʼt Fool With Love filmida Perdikan oʻrinini egallaganida Ian Charleson mukofotiga nomzod boʻldi.va [[The Independent]] tomonidan „qattiq hayajonli“ deb tasvirlangan. Shuningdek,1993-yilda Sheen Almeida teatrida Harold Pinter Moonlight-ning jahon premyerasida paydo boʻldi va 1993-yilda BBC-ning „Gallowglass“ mini-serialida televideniye deb deb deb deb topdi.

Sheen 1994-yilda „''Pyer Gynt''“ filmida asosiy rolni oʻynadi. Yukio Ninagawa rejasi Tokio shahridagi Oslo shahrida va Londondagi Barbican markazi namoyish etildi. The Times Sheenin „oʻziga xos jonliligini“ maqtab, The Independent uni „senzatsional darajada yaxshi“ deb topgan va „norvegiya matbuotining oʻziga xos oʻyin-kulgi bilan Welsh yigit tomonidan oʻziga jalb qilinganini“ taʼkidlagan. Boshqa 1994 yilgi ishlarida Sheen Parijdagi Odéon-Théâtre de l’Europe-da ''Le Livre de Spencer''-da paydo boʻldi va Royal Exchange-da Charleyning qahramon farsiida oʻynadi. 1995-yilda u Bayt teatrida Kate Bekinsale bilan birga „The Seagull“ rejissoriga qoʻshildiva Thelma Holtning dalda evaziga Plymouth teatrida „The Dresser“ filmini yozib chiqdi va oʻynadi. Bundan tashqari, Sheen oʻsha yili Kenneth Branaghning oʻzi bilan Othelloda roʻyxatga olindi.1996yilda Sheenning „Devid Lan asl dramasi“ uchun Milliy teatr koʻrildi. Meri Reyllidagi kichik rol rejissyor Stiven Frirs bilan uchta film hamkorlikning birinchi qismini belgilaydi.1997-yilda Sheenin eng muhim oʻrinlari „Henri V“ filmida, Royal Shakespeare Company (RSC) tomonidan Stratford-upon-Avon [[Qirollik Shakespeare teatri|teatr]] namoyish etilgan boʻlib, unga ikkinchi Ian Charleson mukofoti nomini olgan. The Times „bu ajoyib aqlli ijro“ ni maqtab chiqdi.1997-yilda u Rogeer Michel tomonidan rejissyorlik qilingan Harold Pinterning Milliy teatrda ''Uyga qaytish'' rejissyorida paydo boʻldi va Donmar omborida Rhys Ifans bilan Badfinger rejissyorligida paydo boʻlgan. Ushbu oxirgi oʻyinni Shen 1991-yilda asos solgan Thin Language Theatre Company tomonidan oʻtkazildi. Keyinchalik u „''Wilde''“ biografiya filmida roʻy berdi, Robbi Ross rolini Stiven Fryning „Oscar Wilde“ filmida oʻynadii.1998-yilning boshida Sheen yangi dramaturglarning ishini targʻib qilish uchun Helen Makkrori va Robert Delamere bilan birgalikda „The Foundry“ nomli ishlab chiqarish kompaniyasini tashkil etdi va Donmar Warehouse-da „A Little World of Our Own“ nomli filmni ishlab chiqdi.

1998-yildan 1999-yilgacha Sheen ''Amadeus'' muvaffaqiyatli qayta tiklanmasida Mozart rolini oʻynadi. Peter Hall tomonidan yoʻnaltirilgan bu film Londonning Old Vic teatrida namoyish etildi va keyinchalik Broadwaydagi Music Box-ga oʻtkazildi. Nyu-York Timesning bosh teatr tanqidi Ben Brantli uni maqtab, oʻzini juda baland tutdi. U „Mr. Sheen rolidan haqiqiy sheʼriyotni keltirib chiqaradi“ deb taʼkidlagan va uni kuzatib turganida „yulduz soʻzining kelib chiqishini qadrlashni boshlaysiz“ deb oʻylagan. Bu aktyor juda yorqin, bu qoʻrqinchli! Independent uni „Mozart kabi juda ajoyib deb topgan. Uning ajoyib jismoniy ijro kuchi sizni uning shaxsiyatining dahshatliligiga ishontiradi va teatr u sahnada boʻlganda har safar olovga tushadi“.Sheen Laurence Olivier mukofoti eng yaxshi qoʻllab-quvvatlash ijro uchun nomzod boʻldi va tashqi tanqidiylar sirk mukofotiga ajoyib aktyor uchun nomzodlangan.1999-yilda Sheen Milliy teatrning „Qatʼaqaga qayting“ filmi uchun Jimmy Porter rolini izlagan. 2003-yilda Sheen bu ishlab chiqarishni „men qilgan eng yoqimli narsa hamma narsa birlashtirildi“ deb tasvirlagan. „Sheen portlovchi energiya bozorini burchakga tushirdi“, – dedi Independent, &quot;lekin bu hayajonli ijro uning eng yaxshi ishidir. Financial Times: „Jimmi Porter sifatida, har jihatdan hayratlanarli qiyinchilik bilan shugʻullanadigan rol,Maykl Sheen, albatta, Londonda undan koʻrgan eng yaxshi ish koʻrsatadi Siz aytgan har bir soʻzingizga chidaysiz. Bu juda koʻp odamlarga taʼsir qiladigan ish“.U eng yaxshi aktyor uchun Laurence Olivier mukofoti va eng yaxshi aktör uchun Evening Standard mukofoti uchun nomzodlangan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1969-yilda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>n3uyqyy1bbpf8osmxzccwbdo607je1h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328812</id>
      <parentid>6328810</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:24:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6328812</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10358" sha1="el97q74l5hr1737m1n57dvb543jbug3" xml:space="preserve">{{Orphan|date=May 2024}}

{{AT}}
{{Wikify}}

'''Maykl Kristofer Sheen'''([[Xitoy]]da 1969-yil 5-fevralda tugʻilgan).Uelslik aktyor. Londondagi Royal Academy of Dramatic Art (RADA) da oʻqiganidan soʻng, u asosan 1990-yillarda ''Romeo va Julieta'' (1992-yil),Doʻs Fool with Love (1993-yil), ''Pyer Gynt'' (1994), The Seagull (1995-yil),The Homecoming (1997-yil) va Henry V (1997-yil) filmlarida sahna rollari bilan ishladi. Old Vic ''Amadeus'' va Milliy teatr Gʻazabga qaytish filmlarida oʻynashlari 1998 va 1999 yillarda Olivier mukofotlariga nomzod boʻldi. 2003-yilda Donmar omborida „''Kaligula''“ oʻyinida ijro etganligi uchun u uchinchi Olivier mukofotiga nomzod boʻldi.

Sheen oʻz kariyerasini bioskoopda kinofilmlarga qaratilgan aktyor sifatida oʻtkazdii. Yozuvchi Peter Morgan uchun u Buyuk Britaniya Bosh vaziri Tony Blair sifatida filmlar trilogiyasida – 2003-yilda The Deal (2006),The Queen (2006-yil) va The Special Relationship (2010-yil) – rol oʻynadi. U shuningdek,BBC 4’rtining 2006-yilgi „''Fantabulosa!''“ filmida muammoli komediya aktyorining oʻrniga BAFTA uchun nomzod boʻldi, va 2006-yilda Frost / Nixon filmida televideniyechi Devid Frost tasvirlaganligi uchun toʻrtinchi Olivier mukofotiga nomzod boʻldi. U „The Damned United“(2009-yil) filmida bahsli [[futbol]] menejeri Brian Clough rolini oʻynadi.

2009-yildan buyon Xin koʻproq rollarga ega boʻldi.2009-yilda u ikkita fantaziya filmida,Underworld: Rise of the Lycans va The Twilight Saga: New Moon-da namoyish etdi va 2010-yilda u [[NBC]] komediyasi 30 Rock-da toʻrt epizodlik mehmonlik bilan namoyish etdi. U Tron: Legacy (2010-yil) va Woody Allenning „Parisda yarim kechasi“ (2011-yil) romantik komediyasida namoyish etilgan. U National Theatre Walesning „The Passion“ filmini yozib, oʻynashdi.2011-yilning oxiridan 2012-yilning boshlariga qadar u „Young Vic“da „''Hamlet''“da bosh rolini oʻynadi. U 2012-yilda&quot;Twilight Saga: Breaking Dawn – Part 2&quot; filmida asosiy rol oʻynadi.2013-yilda u Showtime-ning Masters of Sex televideniye dramalarida oʻz roli uchun Golden Globe nomini olgan.

Sheen Foxning prodigal son (2019-2021-yil) drama seriyasida qamoqda oʻtirgan seriyalovchi jarroh rolini oʻynadi,BBC / Amazon Studios fantaziya komediya seriyasida „Good Omens“(2019-hozir) va „Qiz“da ''Kvist'' Tarant (2020) rolini oʻynadi. U COVID-19 qamoqxonasida doʻsti va Good Omensning hamqoʻshi davidi Devid Tennant bilan karantin komediya shoʻsida (2020-2022-yillarda) oʻzini oʻynadi.

Sheen siyosiy jihatdan band va 2017-yilda Uelsning Angliya bilan munosabatlari haqida tadqiqot oʻtkazganidan soʻng OBE boʻlishdan voz kechdi.

== Erta hayot ==
Sheen 1969-yil 5-fevral kuni Uelsning Monmouthshire shtatidagi Nyuport shahrida tugʻilgan. U Irene, kotibi va British Steel Corporation xodimlar menejeri Meyrickning oʻgʻliiUning bitta singlisi Joanne bor..Oila uning tugʻilishidan yetti yil oldin Llanmartin shahrida yashardi. U besh yoshida oila ish uchun Wallasey koʻchib oʻtdi, lekin uch yildan soʻng ota-onasi Port Talbot,Glamorgan shahrida oʻsdi.

Direktor Sam Mendes Sheenni „sahnada yaratilgan“ deb tasvirlab, aktyorning welsh ildizlariga asos solgan: „Men jiddiyman. U Antonyi Hopkins va Richard Burton anʼanalarida welshlik:oʻt, yorqin, taxmin qilinmaydigan“.Ishtiyoqli futbolchi Sheen 12 yoshida Arsenal yoshlar jamoasi joy topib, unga taklif qilindi, ammo uning oilasi Londonga koʻchib oʻtishga rozi boʻlmagan. Keyinchalik u ota-onasining qarori uchun „ishtiyoqli“ekanligini aytdi, chunki professional futbol kariyerasi qurish imkoniyatlari „oʻta kam“ edi.

Sheen teatr oilasi bilan oʻsgan, ota-onasi ham mahalliy ishchilar operatikasi va musiqalariga aloqador boʻlgan va keyinchalik otasi ham Jack Nikolsonga oʻxshash professional qismli ishchi sifatida ishlagan. Oʻsmirlik yillarida Sheen Glamorganning Gʻarbiy yoshlar teatrida va keyinchalik Uelsning Milliy yoshlar teatridagi ishlarda ishtirok etdi.&quot;Bu ajoyib yoshlar teatr edi&quot;, dedi Sheen, „va bu menga nafaqat aktyorlik, balki ish axloqiyligi haqida ham koʻp narsani oʻrgatdi;u juda tarbiyali edi“.U Laurence Olivier ijrolaridan va teatr tanqidiy Kenneth Tynanning yozmalaridan taʼsirlanib, „bu ikki narsa kombinatsiyasi boshimni oʻldirdi“ deb aytdi. Sheen Blaenbaglan Boshlangʻich Maktabida,Glan Afan keng qamrovli maktabida va nihoyat,Neath Port Talbot kolleji, u yerda u ingliz, drama va sotsiologiya boʻyicha A darajasi oʻqdii. U universitetda ingliz tilini oʻrganishni oʻylab koʻrdi, ammo oʻrniga drama maktabiga oʻtishga qaror qildi.1988-yilda u Royal Academy of Dramatic Art (RADA) da aktyor sifatida oʻqishga Londonga koʻchib oʻtdi, oldingi yilni pul topish uchun Burger Master nomli Uels tez ovqat restoranida ishlagan edi. Sheen RADA-da ikkinchi yili Londondagi teatr jamiyati tomonidan Laurence Olivier stipendiyalariga sazovor boʻldi.1991-yilda aktyorlik boʻyicha BA bilan bitirgan.

== Karyerasi ==

=== Klassik sahna rollari (1991-2001) ===
Sheen asosan 1990-yillarda teatrda ishlagan va oʻzidan keyin sahnalarda&quot;har doim ozgina oʻzini uyida his qilishini&quot; taʼkidlagan.&quot;Bu aksariyat aktyorning oʻz meʼyoridir. Siz oʻzingizning muharririz, boshqa hech kim sizdan nima koʻrilganini tanlamaydi&quot;RADA-da uchinchi va oxirgi yili boʻlganida uning birinchi professional roli 1991-yilda&quot;When She Danced at the Globe Theatre&quot; filmida boʻlgan. Keyinchalik u rolni „boshqa bir yutuq“deb tasvirladi. Bir kuni men RADA-da harakat darsini oʻtkazgan edim, keyingi kuni Vanessa Redgrave va Frans de la Tour bilan oʻqishga borgan edim. „Evening Standardning Milton Shulman“excellent&quot; ijroini maqtab qoʻydi. The Observer esa „qarshi West End debutini“ yozgan edi.1992-yilda Sheenning „''Romeo va Julieta''“ nomzodida „Royal Exchange“da ijro etishi MEN teatr mukofoti nomini oldi va teatr tanqidiy Maykl Koveney uni „oʻz avlodining eng hayajonli yosh aktyorini turgʻun, elektrga toʻlgan va texnik jihatdan qoʻrqmaydigan ijrochi“ deb eʼlon qildi.1993-yilda Alfred de Musset Donmar omborida Donʼt Fool With Love filmida Perdikan oʻrinini egallaganida Ian Charleson mukofotiga nomzod boʻldi.va [[The Independent]] tomonidan „qattiq hayajonli“ deb tasvirlangan. Shuningdek,1993-yilda Sheen Almeida teatrida Harold Pinter Moonlight-ning jahon premyerasida paydo boʻldi va 1993-yilda BBC-ning „Gallowglass“ mini-serialida televideniye deb deb deb deb topdi.

Sheen 1994-yilda „''Pyer Gynt''“ filmida asosiy rolni oʻynadi. Yukio Ninagawa rejasi Tokio shahridagi Oslo shahrida va Londondagi Barbican markazi namoyish etildi. The Times Sheenin „oʻziga xos jonliligini“ maqtab, The Independent uni „senzatsional darajada yaxshi“ deb topgan va „norvegiya matbuotining oʻziga xos oʻyin-kulgi bilan Welsh yigit tomonidan oʻziga jalb qilinganini“ taʼkidlagan. Boshqa 1994 yilgi ishlarida Sheen Parijdagi Odéon-Théâtre de l’Europe-da ''Le Livre de Spencer''-da paydo boʻldi va Royal Exchange-da Charleyning qahramon farsiida oʻynadi. 1995-yilda u Bayt teatrida Kate Bekinsale bilan birga „The Seagull“ rejissoriga qoʻshildiva Thelma Holtning dalda evaziga Plymouth teatrida „The Dresser“ filmini yozib chiqdi va oʻynadi. Bundan tashqari, Sheen oʻsha yili Kenneth Branaghning oʻzi bilan Othelloda roʻyxatga olindi.1996yilda Sheenning „Devid Lan asl dramasi“ uchun Milliy teatr koʻrildi. Meri Reyllidagi kichik rol rejissyor Stiven Frirs bilan uchta film hamkorlikning birinchi qismini belgilaydi.1997-yilda Sheenin eng muhim oʻrinlari „Henri V“ filmida, Royal Shakespeare Company (RSC) tomonidan Stratford-upon-Avon [[Qirollik Shakespeare teatri|teatr]] namoyish etilgan boʻlib, unga ikkinchi Ian Charleson mukofoti nomini olgan. The Times „bu ajoyib aqlli ijro“ ni maqtab chiqdi.1997-yilda u Rogeer Michel tomonidan rejissyorlik qilingan Harold Pinterning Milliy teatrda ''Uyga qaytish'' rejissyorida paydo boʻldi va Donmar omborida Rhys Ifans bilan Badfinger rejissyorligida paydo boʻlgan. Ushbu oxirgi oʻyinni Shen 1991-yilda asos solgan Thin Language Theatre Company tomonidan oʻtkazildi. Keyinchalik u „''Wilde''“ biografiya filmida roʻy berdi, Robbi Ross rolini Stiven Fryning „Oscar Wilde“ filmida oʻynadii.1998-yilning boshida Sheen yangi dramaturglarning ishini targʻib qilish uchun Helen Makkrori va Robert Delamere bilan birgalikda „The Foundry“ nomli ishlab chiqarish kompaniyasini tashkil etdi va Donmar Warehouse-da „A Little World of Our Own“ nomli filmni ishlab chiqdi.

1998-yildan 1999-yilgacha Sheen ''Amadeus'' muvaffaqiyatli qayta tiklanmasida Mozart rolini oʻynadi. Peter Hall tomonidan yoʻnaltirilgan bu film Londonning Old Vic teatrida namoyish etildi va keyinchalik Broadwaydagi Music Box-ga oʻtkazildi. Nyu-York Timesning bosh teatr tanqidi Ben Brantli uni maqtab, oʻzini juda baland tutdi. U „Mr. Sheen rolidan haqiqiy sheʼriyotni keltirib chiqaradi“ deb taʼkidlagan va uni kuzatib turganida „yulduz soʻzining kelib chiqishini qadrlashni boshlaysiz“ deb oʻylagan. Bu aktyor juda yorqin, bu qoʻrqinchli! Independent uni „Mozart kabi juda ajoyib deb topgan. Uning ajoyib jismoniy ijro kuchi sizni uning shaxsiyatining dahshatliligiga ishontiradi va teatr u sahnada boʻlganda har safar olovga tushadi“.Sheen Laurence Olivier mukofoti eng yaxshi qoʻllab-quvvatlash ijro uchun nomzod boʻldi va tashqi tanqidiylar sirk mukofotiga ajoyib aktyor uchun nomzodlangan.1999-yilda Sheen Milliy teatrning „Qatʼaqaga qayting“ filmi uchun Jimmy Porter rolini izlagan. 2003-yilda Sheen bu ishlab chiqarishni „men qilgan eng yoqimli narsa hamma narsa birlashtirildi“ deb tasvirlagan. „Sheen portlovchi energiya bozorini burchakga tushirdi“, – dedi Independent, &quot;lekin bu hayajonli ijro uning eng yaxshi ishidir. Financial Times: „Jimmi Porter sifatida, har jihatdan hayratlanarli qiyinchilik bilan shugʻullanadigan rol,Maykl Sheen, albatta, Londonda undan koʻrgan eng yaxshi ish koʻrsatadi Siz aytgan har bir soʻzingizga chidaysiz. Bu juda koʻp odamlarga taʼsir qiladigan ish“.U eng yaxshi aktyor uchun Laurence Olivier mukofoti va eng yaxshi aktör uchun Evening Standard mukofoti uchun nomzodlangan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1969-yilda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>el97q74l5hr1737m1n57dvb543jbug3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328813</id>
      <parentid>6328812</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:24:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328813</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10359" sha1="ilrvrnf2tj3m0ppqk55vi93dz222mjc" xml:space="preserve">{{Orphan|date=May 2024}}

{{AT}}
{{Wikify}}

'''Maykl Kristofer Sheen''' ([[Xitoy]]da 1969-yil 5-fevralda tugʻilgan).Uelslik aktyor. Londondagi Royal Academy of Dramatic Art (RADA) da oʻqiganidan soʻng, u asosan 1990-yillarda ''Romeo va Julieta'' (1992-yil),Doʻs Fool with Love (1993-yil), ''Pyer Gynt'' (1994), The Seagull (1995-yil),The Homecoming (1997-yil) va Henry V (1997-yil) filmlarida sahna rollari bilan ishladi. Old Vic ''Amadeus'' va Milliy teatr Gʻazabga qaytish filmlarida oʻynashlari 1998 va 1999 yillarda Olivier mukofotlariga nomzod boʻldi. 2003-yilda Donmar omborida „''Kaligula''“ oʻyinida ijro etganligi uchun u uchinchi Olivier mukofotiga nomzod boʻldi.

Sheen oʻz kariyerasini bioskoopda kinofilmlarga qaratilgan aktyor sifatida oʻtkazdii. Yozuvchi Peter Morgan uchun u Buyuk Britaniya Bosh vaziri Tony Blair sifatida filmlar trilogiyasida – 2003-yilda The Deal (2006),The Queen (2006-yil) va The Special Relationship (2010-yil) – rol oʻynadi. U shuningdek,BBC 4’rtining 2006-yilgi „''Fantabulosa!''“ filmida muammoli komediya aktyorining oʻrniga BAFTA uchun nomzod boʻldi, va 2006-yilda Frost / Nixon filmida televideniyechi Devid Frost tasvirlaganligi uchun toʻrtinchi Olivier mukofotiga nomzod boʻldi. U „The Damned United“(2009-yil) filmida bahsli [[futbol]] menejeri Brian Clough rolini oʻynadi.

2009-yildan buyon Xin koʻproq rollarga ega boʻldi.2009-yilda u ikkita fantaziya filmida,Underworld: Rise of the Lycans va The Twilight Saga: New Moon-da namoyish etdi va 2010-yilda u [[NBC]] komediyasi 30 Rock-da toʻrt epizodlik mehmonlik bilan namoyish etdi. U Tron: Legacy (2010-yil) va Woody Allenning „Parisda yarim kechasi“ (2011-yil) romantik komediyasida namoyish etilgan. U National Theatre Walesning „The Passion“ filmini yozib, oʻynashdi.2011-yilning oxiridan 2012-yilning boshlariga qadar u „Young Vic“da „''Hamlet''“da bosh rolini oʻynadi. U 2012-yilda&quot;Twilight Saga: Breaking Dawn – Part 2&quot; filmida asosiy rol oʻynadi.2013-yilda u Showtime-ning Masters of Sex televideniye dramalarida oʻz roli uchun Golden Globe nomini olgan.

Sheen Foxning prodigal son (2019-2021-yil) drama seriyasida qamoqda oʻtirgan seriyalovchi jarroh rolini oʻynadi,BBC / Amazon Studios fantaziya komediya seriyasida „Good Omens“(2019-hozir) va „Qiz“da ''Kvist'' Tarant (2020) rolini oʻynadi. U COVID-19 qamoqxonasida doʻsti va Good Omensning hamqoʻshi davidi Devid Tennant bilan karantin komediya shoʻsida (2020-2022-yillarda) oʻzini oʻynadi.

Sheen siyosiy jihatdan band va 2017-yilda Uelsning Angliya bilan munosabatlari haqida tadqiqot oʻtkazganidan soʻng OBE boʻlishdan voz kechdi.

== Erta hayot ==
Sheen 1969-yil 5-fevral kuni Uelsning Monmouthshire shtatidagi Nyuport shahrida tugʻilgan. U Irene, kotibi va British Steel Corporation xodimlar menejeri Meyrickning oʻgʻliiUning bitta singlisi Joanne bor..Oila uning tugʻilishidan yetti yil oldin Llanmartin shahrida yashardi. U besh yoshida oila ish uchun Wallasey koʻchib oʻtdi, lekin uch yildan soʻng ota-onasi Port Talbot,Glamorgan shahrida oʻsdi.

Direktor Sam Mendes Sheenni „sahnada yaratilgan“ deb tasvirlab, aktyorning welsh ildizlariga asos solgan: „Men jiddiyman. U Antonyi Hopkins va Richard Burton anʼanalarida welshlik:oʻt, yorqin, taxmin qilinmaydigan“.Ishtiyoqli futbolchi Sheen 12 yoshida Arsenal yoshlar jamoasi joy topib, unga taklif qilindi, ammo uning oilasi Londonga koʻchib oʻtishga rozi boʻlmagan. Keyinchalik u ota-onasining qarori uchun „ishtiyoqli“ekanligini aytdi, chunki professional futbol kariyerasi qurish imkoniyatlari „oʻta kam“ edi.

Sheen teatr oilasi bilan oʻsgan, ota-onasi ham mahalliy ishchilar operatikasi va musiqalariga aloqador boʻlgan va keyinchalik otasi ham Jack Nikolsonga oʻxshash professional qismli ishchi sifatida ishlagan. Oʻsmirlik yillarida Sheen Glamorganning Gʻarbiy yoshlar teatrida va keyinchalik Uelsning Milliy yoshlar teatridagi ishlarda ishtirok etdi.&quot;Bu ajoyib yoshlar teatr edi&quot;, dedi Sheen, „va bu menga nafaqat aktyorlik, balki ish axloqiyligi haqida ham koʻp narsani oʻrgatdi;u juda tarbiyali edi“.U Laurence Olivier ijrolaridan va teatr tanqidiy Kenneth Tynanning yozmalaridan taʼsirlanib, „bu ikki narsa kombinatsiyasi boshimni oʻldirdi“ deb aytdi. Sheen Blaenbaglan Boshlangʻich Maktabida,Glan Afan keng qamrovli maktabida va nihoyat,Neath Port Talbot kolleji, u yerda u ingliz, drama va sotsiologiya boʻyicha A darajasi oʻqdii. U universitetda ingliz tilini oʻrganishni oʻylab koʻrdi, ammo oʻrniga drama maktabiga oʻtishga qaror qildi.1988-yilda u Royal Academy of Dramatic Art (RADA) da aktyor sifatida oʻqishga Londonga koʻchib oʻtdi, oldingi yilni pul topish uchun Burger Master nomli Uels tez ovqat restoranida ishlagan edi. Sheen RADA-da ikkinchi yili Londondagi teatr jamiyati tomonidan Laurence Olivier stipendiyalariga sazovor boʻldi.1991-yilda aktyorlik boʻyicha BA bilan bitirgan.

== Karyerasi ==

=== Klassik sahna rollari (1991-2001) ===
Sheen asosan 1990-yillarda teatrda ishlagan va oʻzidan keyin sahnalarda&quot;har doim ozgina oʻzini uyida his qilishini&quot; taʼkidlagan.&quot;Bu aksariyat aktyorning oʻz meʼyoridir. Siz oʻzingizning muharririz, boshqa hech kim sizdan nima koʻrilganini tanlamaydi&quot;RADA-da uchinchi va oxirgi yili boʻlganida uning birinchi professional roli 1991-yilda&quot;When She Danced at the Globe Theatre&quot; filmida boʻlgan. Keyinchalik u rolni „boshqa bir yutuq“deb tasvirladi. Bir kuni men RADA-da harakat darsini oʻtkazgan edim, keyingi kuni Vanessa Redgrave va Frans de la Tour bilan oʻqishga borgan edim. „Evening Standardning Milton Shulman“excellent&quot; ijroini maqtab qoʻydi. The Observer esa „qarshi West End debutini“ yozgan edi.1992-yilda Sheenning „''Romeo va Julieta''“ nomzodida „Royal Exchange“da ijro etishi MEN teatr mukofoti nomini oldi va teatr tanqidiy Maykl Koveney uni „oʻz avlodining eng hayajonli yosh aktyorini turgʻun, elektrga toʻlgan va texnik jihatdan qoʻrqmaydigan ijrochi“ deb eʼlon qildi.1993-yilda Alfred de Musset Donmar omborida Donʼt Fool With Love filmida Perdikan oʻrinini egallaganida Ian Charleson mukofotiga nomzod boʻldi.va [[The Independent]] tomonidan „qattiq hayajonli“ deb tasvirlangan. Shuningdek,1993-yilda Sheen Almeida teatrida Harold Pinter Moonlight-ning jahon premyerasida paydo boʻldi va 1993-yilda BBC-ning „Gallowglass“ mini-serialida televideniye deb deb deb deb topdi.

Sheen 1994-yilda „''Pyer Gynt''“ filmida asosiy rolni oʻynadi. Yukio Ninagawa rejasi Tokio shahridagi Oslo shahrida va Londondagi Barbican markazi namoyish etildi. The Times Sheenin „oʻziga xos jonliligini“ maqtab, The Independent uni „senzatsional darajada yaxshi“ deb topgan va „norvegiya matbuotining oʻziga xos oʻyin-kulgi bilan Welsh yigit tomonidan oʻziga jalb qilinganini“ taʼkidlagan. Boshqa 1994 yilgi ishlarida Sheen Parijdagi Odéon-Théâtre de l’Europe-da ''Le Livre de Spencer''-da paydo boʻldi va Royal Exchange-da Charleyning qahramon farsiida oʻynadi. 1995-yilda u Bayt teatrida Kate Bekinsale bilan birga „The Seagull“ rejissoriga qoʻshildiva Thelma Holtning dalda evaziga Plymouth teatrida „The Dresser“ filmini yozib chiqdi va oʻynadi. Bundan tashqari, Sheen oʻsha yili Kenneth Branaghning oʻzi bilan Othelloda roʻyxatga olindi.1996yilda Sheenning „Devid Lan asl dramasi“ uchun Milliy teatr koʻrildi. Meri Reyllidagi kichik rol rejissyor Stiven Frirs bilan uchta film hamkorlikning birinchi qismini belgilaydi.1997-yilda Sheenin eng muhim oʻrinlari „Henri V“ filmida, Royal Shakespeare Company (RSC) tomonidan Stratford-upon-Avon [[Qirollik Shakespeare teatri|teatr]] namoyish etilgan boʻlib, unga ikkinchi Ian Charleson mukofoti nomini olgan. The Times „bu ajoyib aqlli ijro“ ni maqtab chiqdi.1997-yilda u Rogeer Michel tomonidan rejissyorlik qilingan Harold Pinterning Milliy teatrda ''Uyga qaytish'' rejissyorida paydo boʻldi va Donmar omborida Rhys Ifans bilan Badfinger rejissyorligida paydo boʻlgan. Ushbu oxirgi oʻyinni Shen 1991-yilda asos solgan Thin Language Theatre Company tomonidan oʻtkazildi. Keyinchalik u „''Wilde''“ biografiya filmida roʻy berdi, Robbi Ross rolini Stiven Fryning „Oscar Wilde“ filmida oʻynadii.1998-yilning boshida Sheen yangi dramaturglarning ishini targʻib qilish uchun Helen Makkrori va Robert Delamere bilan birgalikda „The Foundry“ nomli ishlab chiqarish kompaniyasini tashkil etdi va Donmar Warehouse-da „A Little World of Our Own“ nomli filmni ishlab chiqdi.

1998-yildan 1999-yilgacha Sheen ''Amadeus'' muvaffaqiyatli qayta tiklanmasida Mozart rolini oʻynadi. Peter Hall tomonidan yoʻnaltirilgan bu film Londonning Old Vic teatrida namoyish etildi va keyinchalik Broadwaydagi Music Box-ga oʻtkazildi. Nyu-York Timesning bosh teatr tanqidi Ben Brantli uni maqtab, oʻzini juda baland tutdi. U „Mr. Sheen rolidan haqiqiy sheʼriyotni keltirib chiqaradi“ deb taʼkidlagan va uni kuzatib turganida „yulduz soʻzining kelib chiqishini qadrlashni boshlaysiz“ deb oʻylagan. Bu aktyor juda yorqin, bu qoʻrqinchli! Independent uni „Mozart kabi juda ajoyib deb topgan. Uning ajoyib jismoniy ijro kuchi sizni uning shaxsiyatining dahshatliligiga ishontiradi va teatr u sahnada boʻlganda har safar olovga tushadi“.Sheen Laurence Olivier mukofoti eng yaxshi qoʻllab-quvvatlash ijro uchun nomzod boʻldi va tashqi tanqidiylar sirk mukofotiga ajoyib aktyor uchun nomzodlangan.1999-yilda Sheen Milliy teatrning „Qatʼaqaga qayting“ filmi uchun Jimmy Porter rolini izlagan. 2003-yilda Sheen bu ishlab chiqarishni „men qilgan eng yoqimli narsa hamma narsa birlashtirildi“ deb tasvirlagan. „Sheen portlovchi energiya bozorini burchakga tushirdi“, – dedi Independent, &quot;lekin bu hayajonli ijro uning eng yaxshi ishidir. Financial Times: „Jimmi Porter sifatida, har jihatdan hayratlanarli qiyinchilik bilan shugʻullanadigan rol,Maykl Sheen, albatta, Londonda undan koʻrgan eng yaxshi ish koʻrsatadi Siz aytgan har bir soʻzingizga chidaysiz. Bu juda koʻp odamlarga taʼsir qiladigan ish“.U eng yaxshi aktyor uchun Laurence Olivier mukofoti va eng yaxshi aktör uchun Evening Standard mukofoti uchun nomzodlangan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1969-yilda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>ilrvrnf2tj3m0ppqk55vi93dz222mjc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328814</id>
      <parentid>6328813</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:24:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6328814</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10360" sha1="lqh3ylfk62ga4ie1y2zajl69bmeh1ot" xml:space="preserve">{{Orphan|date=May 2024}}

{{AT}}
{{Wikify}}

'''Maykl Kristofer Sheen''' ([[Xitoy]]da 1969-yil 5-fevralda tugʻilgan). Uelslik aktyor. Londondagi Royal Academy of Dramatic Art (RADA) da oʻqiganidan soʻng, u asosan 1990-yillarda ''Romeo va Julieta'' (1992-yil),Doʻs Fool with Love (1993-yil), ''Pyer Gynt'' (1994), The Seagull (1995-yil),The Homecoming (1997-yil) va Henry V (1997-yil) filmlarida sahna rollari bilan ishladi. Old Vic ''Amadeus'' va Milliy teatr Gʻazabga qaytish filmlarida oʻynashlari 1998 va 1999 yillarda Olivier mukofotlariga nomzod boʻldi. 2003-yilda Donmar omborida „''Kaligula''“ oʻyinida ijro etganligi uchun u uchinchi Olivier mukofotiga nomzod boʻldi.

Sheen oʻz kariyerasini bioskoopda kinofilmlarga qaratilgan aktyor sifatida oʻtkazdii. Yozuvchi Peter Morgan uchun u Buyuk Britaniya Bosh vaziri Tony Blair sifatida filmlar trilogiyasida – 2003-yilda The Deal (2006),The Queen (2006-yil) va The Special Relationship (2010-yil) – rol oʻynadi. U shuningdek,BBC 4’rtining 2006-yilgi „''Fantabulosa!''“ filmida muammoli komediya aktyorining oʻrniga BAFTA uchun nomzod boʻldi, va 2006-yilda Frost / Nixon filmida televideniyechi Devid Frost tasvirlaganligi uchun toʻrtinchi Olivier mukofotiga nomzod boʻldi. U „The Damned United“(2009-yil) filmida bahsli [[futbol]] menejeri Brian Clough rolini oʻynadi.

2009-yildan buyon Xin koʻproq rollarga ega boʻldi.2009-yilda u ikkita fantaziya filmida,Underworld: Rise of the Lycans va The Twilight Saga: New Moon-da namoyish etdi va 2010-yilda u [[NBC]] komediyasi 30 Rock-da toʻrt epizodlik mehmonlik bilan namoyish etdi. U Tron: Legacy (2010-yil) va Woody Allenning „Parisda yarim kechasi“ (2011-yil) romantik komediyasida namoyish etilgan. U National Theatre Walesning „The Passion“ filmini yozib, oʻynashdi.2011-yilning oxiridan 2012-yilning boshlariga qadar u „Young Vic“da „''Hamlet''“da bosh rolini oʻynadi. U 2012-yilda&quot;Twilight Saga: Breaking Dawn – Part 2&quot; filmida asosiy rol oʻynadi.2013-yilda u Showtime-ning Masters of Sex televideniye dramalarida oʻz roli uchun Golden Globe nomini olgan.

Sheen Foxning prodigal son (2019-2021-yil) drama seriyasida qamoqda oʻtirgan seriyalovchi jarroh rolini oʻynadi,BBC / Amazon Studios fantaziya komediya seriyasida „Good Omens“(2019-hozir) va „Qiz“da ''Kvist'' Tarant (2020) rolini oʻynadi. U COVID-19 qamoqxonasida doʻsti va Good Omensning hamqoʻshi davidi Devid Tennant bilan karantin komediya shoʻsida (2020-2022-yillarda) oʻzini oʻynadi.

Sheen siyosiy jihatdan band va 2017-yilda Uelsning Angliya bilan munosabatlari haqida tadqiqot oʻtkazganidan soʻng OBE boʻlishdan voz kechdi.

== Erta hayot ==
Sheen 1969-yil 5-fevral kuni Uelsning Monmouthshire shtatidagi Nyuport shahrida tugʻilgan. U Irene, kotibi va British Steel Corporation xodimlar menejeri Meyrickning oʻgʻliiUning bitta singlisi Joanne bor..Oila uning tugʻilishidan yetti yil oldin Llanmartin shahrida yashardi. U besh yoshida oila ish uchun Wallasey koʻchib oʻtdi, lekin uch yildan soʻng ota-onasi Port Talbot,Glamorgan shahrida oʻsdi.

Direktor Sam Mendes Sheenni „sahnada yaratilgan“ deb tasvirlab, aktyorning welsh ildizlariga asos solgan: „Men jiddiyman. U Antonyi Hopkins va Richard Burton anʼanalarida welshlik:oʻt, yorqin, taxmin qilinmaydigan“.Ishtiyoqli futbolchi Sheen 12 yoshida Arsenal yoshlar jamoasi joy topib, unga taklif qilindi, ammo uning oilasi Londonga koʻchib oʻtishga rozi boʻlmagan. Keyinchalik u ota-onasining qarori uchun „ishtiyoqli“ekanligini aytdi, chunki professional futbol kariyerasi qurish imkoniyatlari „oʻta kam“ edi.

Sheen teatr oilasi bilan oʻsgan, ota-onasi ham mahalliy ishchilar operatikasi va musiqalariga aloqador boʻlgan va keyinchalik otasi ham Jack Nikolsonga oʻxshash professional qismli ishchi sifatida ishlagan. Oʻsmirlik yillarida Sheen Glamorganning Gʻarbiy yoshlar teatrida va keyinchalik Uelsning Milliy yoshlar teatridagi ishlarda ishtirok etdi.&quot;Bu ajoyib yoshlar teatr edi&quot;, dedi Sheen, „va bu menga nafaqat aktyorlik, balki ish axloqiyligi haqida ham koʻp narsani oʻrgatdi;u juda tarbiyali edi“.U Laurence Olivier ijrolaridan va teatr tanqidiy Kenneth Tynanning yozmalaridan taʼsirlanib, „bu ikki narsa kombinatsiyasi boshimni oʻldirdi“ deb aytdi. Sheen Blaenbaglan Boshlangʻich Maktabida,Glan Afan keng qamrovli maktabida va nihoyat,Neath Port Talbot kolleji, u yerda u ingliz, drama va sotsiologiya boʻyicha A darajasi oʻqdii. U universitetda ingliz tilini oʻrganishni oʻylab koʻrdi, ammo oʻrniga drama maktabiga oʻtishga qaror qildi.1988-yilda u Royal Academy of Dramatic Art (RADA) da aktyor sifatida oʻqishga Londonga koʻchib oʻtdi, oldingi yilni pul topish uchun Burger Master nomli Uels tez ovqat restoranida ishlagan edi. Sheen RADA-da ikkinchi yili Londondagi teatr jamiyati tomonidan Laurence Olivier stipendiyalariga sazovor boʻldi.1991-yilda aktyorlik boʻyicha BA bilan bitirgan.

== Karyerasi ==

=== Klassik sahna rollari (1991-2001) ===
Sheen asosan 1990-yillarda teatrda ishlagan va oʻzidan keyin sahnalarda&quot;har doim ozgina oʻzini uyida his qilishini&quot; taʼkidlagan.&quot;Bu aksariyat aktyorning oʻz meʼyoridir. Siz oʻzingizning muharririz, boshqa hech kim sizdan nima koʻrilganini tanlamaydi&quot;RADA-da uchinchi va oxirgi yili boʻlganida uning birinchi professional roli 1991-yilda&quot;When She Danced at the Globe Theatre&quot; filmida boʻlgan. Keyinchalik u rolni „boshqa bir yutuq“deb tasvirladi. Bir kuni men RADA-da harakat darsini oʻtkazgan edim, keyingi kuni Vanessa Redgrave va Frans de la Tour bilan oʻqishga borgan edim. „Evening Standardning Milton Shulman“excellent&quot; ijroini maqtab qoʻydi. The Observer esa „qarshi West End debutini“ yozgan edi.1992-yilda Sheenning „''Romeo va Julieta''“ nomzodida „Royal Exchange“da ijro etishi MEN teatr mukofoti nomini oldi va teatr tanqidiy Maykl Koveney uni „oʻz avlodining eng hayajonli yosh aktyorini turgʻun, elektrga toʻlgan va texnik jihatdan qoʻrqmaydigan ijrochi“ deb eʼlon qildi.1993-yilda Alfred de Musset Donmar omborida Donʼt Fool With Love filmida Perdikan oʻrinini egallaganida Ian Charleson mukofotiga nomzod boʻldi.va [[The Independent]] tomonidan „qattiq hayajonli“ deb tasvirlangan. Shuningdek,1993-yilda Sheen Almeida teatrida Harold Pinter Moonlight-ning jahon premyerasida paydo boʻldi va 1993-yilda BBC-ning „Gallowglass“ mini-serialida televideniye deb deb deb deb topdi.

Sheen 1994-yilda „''Pyer Gynt''“ filmida asosiy rolni oʻynadi. Yukio Ninagawa rejasi Tokio shahridagi Oslo shahrida va Londondagi Barbican markazi namoyish etildi. The Times Sheenin „oʻziga xos jonliligini“ maqtab, The Independent uni „senzatsional darajada yaxshi“ deb topgan va „norvegiya matbuotining oʻziga xos oʻyin-kulgi bilan Welsh yigit tomonidan oʻziga jalb qilinganini“ taʼkidlagan. Boshqa 1994 yilgi ishlarida Sheen Parijdagi Odéon-Théâtre de l’Europe-da ''Le Livre de Spencer''-da paydo boʻldi va Royal Exchange-da Charleyning qahramon farsiida oʻynadi. 1995-yilda u Bayt teatrida Kate Bekinsale bilan birga „The Seagull“ rejissoriga qoʻshildiva Thelma Holtning dalda evaziga Plymouth teatrida „The Dresser“ filmini yozib chiqdi va oʻynadi. Bundan tashqari, Sheen oʻsha yili Kenneth Branaghning oʻzi bilan Othelloda roʻyxatga olindi.1996yilda Sheenning „Devid Lan asl dramasi“ uchun Milliy teatr koʻrildi. Meri Reyllidagi kichik rol rejissyor Stiven Frirs bilan uchta film hamkorlikning birinchi qismini belgilaydi.1997-yilda Sheenin eng muhim oʻrinlari „Henri V“ filmida, Royal Shakespeare Company (RSC) tomonidan Stratford-upon-Avon [[Qirollik Shakespeare teatri|teatr]] namoyish etilgan boʻlib, unga ikkinchi Ian Charleson mukofoti nomini olgan. The Times „bu ajoyib aqlli ijro“ ni maqtab chiqdi.1997-yilda u Rogeer Michel tomonidan rejissyorlik qilingan Harold Pinterning Milliy teatrda ''Uyga qaytish'' rejissyorida paydo boʻldi va Donmar omborida Rhys Ifans bilan Badfinger rejissyorligida paydo boʻlgan. Ushbu oxirgi oʻyinni Shen 1991-yilda asos solgan Thin Language Theatre Company tomonidan oʻtkazildi. Keyinchalik u „''Wilde''“ biografiya filmida roʻy berdi, Robbi Ross rolini Stiven Fryning „Oscar Wilde“ filmida oʻynadii.1998-yilning boshida Sheen yangi dramaturglarning ishini targʻib qilish uchun Helen Makkrori va Robert Delamere bilan birgalikda „The Foundry“ nomli ishlab chiqarish kompaniyasini tashkil etdi va Donmar Warehouse-da „A Little World of Our Own“ nomli filmni ishlab chiqdi.

1998-yildan 1999-yilgacha Sheen ''Amadeus'' muvaffaqiyatli qayta tiklanmasida Mozart rolini oʻynadi. Peter Hall tomonidan yoʻnaltirilgan bu film Londonning Old Vic teatrida namoyish etildi va keyinchalik Broadwaydagi Music Box-ga oʻtkazildi. Nyu-York Timesning bosh teatr tanqidi Ben Brantli uni maqtab, oʻzini juda baland tutdi. U „Mr. Sheen rolidan haqiqiy sheʼriyotni keltirib chiqaradi“ deb taʼkidlagan va uni kuzatib turganida „yulduz soʻzining kelib chiqishini qadrlashni boshlaysiz“ deb oʻylagan. Bu aktyor juda yorqin, bu qoʻrqinchli! Independent uni „Mozart kabi juda ajoyib deb topgan. Uning ajoyib jismoniy ijro kuchi sizni uning shaxsiyatining dahshatliligiga ishontiradi va teatr u sahnada boʻlganda har safar olovga tushadi“.Sheen Laurence Olivier mukofoti eng yaxshi qoʻllab-quvvatlash ijro uchun nomzod boʻldi va tashqi tanqidiylar sirk mukofotiga ajoyib aktyor uchun nomzodlangan.1999-yilda Sheen Milliy teatrning „Qatʼaqaga qayting“ filmi uchun Jimmy Porter rolini izlagan. 2003-yilda Sheen bu ishlab chiqarishni „men qilgan eng yoqimli narsa hamma narsa birlashtirildi“ deb tasvirlagan. „Sheen portlovchi energiya bozorini burchakga tushirdi“, – dedi Independent, &quot;lekin bu hayajonli ijro uning eng yaxshi ishidir. Financial Times: „Jimmi Porter sifatida, har jihatdan hayratlanarli qiyinchilik bilan shugʻullanadigan rol,Maykl Sheen, albatta, Londonda undan koʻrgan eng yaxshi ish koʻrsatadi Siz aytgan har bir soʻzingizga chidaysiz. Bu juda koʻp odamlarga taʼsir qiladigan ish“.U eng yaxshi aktyor uchun Laurence Olivier mukofoti va eng yaxshi aktör uchun Evening Standard mukofoti uchun nomzodlangan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1969-yilda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>lqh3ylfk62ga4ie1y2zajl69bmeh1ot</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328818</id>
      <parentid>6328814</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:25:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328818</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10377" sha1="7mp9lfomyt5hbmdumhm5epyv56acnwz" xml:space="preserve">{{Orphan|date=May 2024}}

{{AT}}
{{Wikify}}

'''Maykl Kristofer Sheen''' ([[Xitoy]]da 1969-yil 5-fevralda tugʻilgan). [[Uels]]&lt;nowiki/&gt;lik [[aktyor]]. Londondagi Royal Academy of Dramatic Art (RADA) da oʻqiganidan soʻng, u asosan 1990-yillarda ''Romeo va Julieta'' (1992-yil),Doʻs Fool with Love (1993-yil), ''Pyer Gynt'' (1994), The Seagull (1995-yil),The Homecoming (1997-yil) va Henry V (1997-yil) filmlarida sahna rollari bilan ishladi. Old Vic ''Amadeus'' va Milliy teatr Gʻazabga qaytish filmlarida oʻynashlari 1998 va 1999 yillarda Olivier mukofotlariga nomzod boʻldi. 2003-yilda Donmar omborida „''Kaligula''“ oʻyinida ijro etganligi uchun u uchinchi Olivier mukofotiga nomzod boʻldi.

Sheen oʻz kariyerasini bioskoopda kinofilmlarga qaratilgan aktyor sifatida oʻtkazdii. Yozuvchi Peter Morgan uchun u Buyuk Britaniya Bosh vaziri Tony Blair sifatida filmlar trilogiyasida – 2003-yilda The Deal (2006),The Queen (2006-yil) va The Special Relationship (2010-yil) – rol oʻynadi. U shuningdek,BBC 4’rtining 2006-yilgi „''Fantabulosa!''“ filmida muammoli komediya aktyorining oʻrniga BAFTA uchun nomzod boʻldi, va 2006-yilda Frost / Nixon filmida televideniyechi Devid Frost tasvirlaganligi uchun toʻrtinchi Olivier mukofotiga nomzod boʻldi. U „The Damned United“(2009-yil) filmida bahsli [[futbol]] menejeri Brian Clough rolini oʻynadi.

2009-yildan buyon Xin koʻproq rollarga ega boʻldi.2009-yilda u ikkita fantaziya filmida,Underworld: Rise of the Lycans va The Twilight Saga: New Moon-da namoyish etdi va 2010-yilda u [[NBC]] komediyasi 30 Rock-da toʻrt epizodlik mehmonlik bilan namoyish etdi. U Tron: Legacy (2010-yil) va Woody Allenning „Parisda yarim kechasi“ (2011-yil) romantik komediyasida namoyish etilgan. U National Theatre Walesning „The Passion“ filmini yozib, oʻynashdi.2011-yilning oxiridan 2012-yilning boshlariga qadar u „Young Vic“da „''Hamlet''“da bosh rolini oʻynadi. U 2012-yilda&quot;Twilight Saga: Breaking Dawn – Part 2&quot; filmida asosiy rol oʻynadi.2013-yilda u Showtime-ning Masters of Sex televideniye dramalarida oʻz roli uchun Golden Globe nomini olgan.

Sheen Foxning prodigal son (2019-2021-yil) drama seriyasida qamoqda oʻtirgan seriyalovchi jarroh rolini oʻynadi,BBC / Amazon Studios fantaziya komediya seriyasida „Good Omens“(2019-hozir) va „Qiz“da ''Kvist'' Tarant (2020) rolini oʻynadi. U COVID-19 qamoqxonasida doʻsti va Good Omensning hamqoʻshi davidi Devid Tennant bilan karantin komediya shoʻsida (2020-2022-yillarda) oʻzini oʻynadi.

Sheen siyosiy jihatdan band va 2017-yilda Uelsning Angliya bilan munosabatlari haqida tadqiqot oʻtkazganidan soʻng OBE boʻlishdan voz kechdi.

== Erta hayot ==
Sheen 1969-yil 5-fevral kuni Uelsning Monmouthshire shtatidagi Nyuport shahrida tugʻilgan. U Irene, kotibi va British Steel Corporation xodimlar menejeri Meyrickning oʻgʻliiUning bitta singlisi Joanne bor..Oila uning tugʻilishidan yetti yil oldin Llanmartin shahrida yashardi. U besh yoshida oila ish uchun Wallasey koʻchib oʻtdi, lekin uch yildan soʻng ota-onasi Port Talbot,Glamorgan shahrida oʻsdi.

Direktor Sam Mendes Sheenni „sahnada yaratilgan“ deb tasvirlab, aktyorning welsh ildizlariga asos solgan: „Men jiddiyman. U Antonyi Hopkins va Richard Burton anʼanalarida welshlik:oʻt, yorqin, taxmin qilinmaydigan“.Ishtiyoqli futbolchi Sheen 12 yoshida Arsenal yoshlar jamoasi joy topib, unga taklif qilindi, ammo uning oilasi Londonga koʻchib oʻtishga rozi boʻlmagan. Keyinchalik u ota-onasining qarori uchun „ishtiyoqli“ekanligini aytdi, chunki professional futbol kariyerasi qurish imkoniyatlari „oʻta kam“ edi.

Sheen teatr oilasi bilan oʻsgan, ota-onasi ham mahalliy ishchilar operatikasi va musiqalariga aloqador boʻlgan va keyinchalik otasi ham Jack Nikolsonga oʻxshash professional qismli ishchi sifatida ishlagan. Oʻsmirlik yillarida Sheen Glamorganning Gʻarbiy yoshlar teatrida va keyinchalik Uelsning Milliy yoshlar teatridagi ishlarda ishtirok etdi.&quot;Bu ajoyib yoshlar teatr edi&quot;, dedi Sheen, „va bu menga nafaqat aktyorlik, balki ish axloqiyligi haqida ham koʻp narsani oʻrgatdi;u juda tarbiyali edi“.U Laurence Olivier ijrolaridan va teatr tanqidiy Kenneth Tynanning yozmalaridan taʼsirlanib, „bu ikki narsa kombinatsiyasi boshimni oʻldirdi“ deb aytdi. Sheen Blaenbaglan Boshlangʻich Maktabida,Glan Afan keng qamrovli maktabida va nihoyat,Neath Port Talbot kolleji, u yerda u ingliz, drama va sotsiologiya boʻyicha A darajasi oʻqdii. U universitetda ingliz tilini oʻrganishni oʻylab koʻrdi, ammo oʻrniga drama maktabiga oʻtishga qaror qildi.1988-yilda u Royal Academy of Dramatic Art (RADA) da aktyor sifatida oʻqishga Londonga koʻchib oʻtdi, oldingi yilni pul topish uchun Burger Master nomli Uels tez ovqat restoranida ishlagan edi. Sheen RADA-da ikkinchi yili Londondagi teatr jamiyati tomonidan Laurence Olivier stipendiyalariga sazovor boʻldi.1991-yilda aktyorlik boʻyicha BA bilan bitirgan.

== Karyerasi ==

=== Klassik sahna rollari (1991-2001) ===
Sheen asosan 1990-yillarda teatrda ishlagan va oʻzidan keyin sahnalarda&quot;har doim ozgina oʻzini uyida his qilishini&quot; taʼkidlagan.&quot;Bu aksariyat aktyorning oʻz meʼyoridir. Siz oʻzingizning muharririz, boshqa hech kim sizdan nima koʻrilganini tanlamaydi&quot;RADA-da uchinchi va oxirgi yili boʻlganida uning birinchi professional roli 1991-yilda&quot;When She Danced at the Globe Theatre&quot; filmida boʻlgan. Keyinchalik u rolni „boshqa bir yutuq“deb tasvirladi. Bir kuni men RADA-da harakat darsini oʻtkazgan edim, keyingi kuni Vanessa Redgrave va Frans de la Tour bilan oʻqishga borgan edim. „Evening Standardning Milton Shulman“excellent&quot; ijroini maqtab qoʻydi. The Observer esa „qarshi West End debutini“ yozgan edi.1992-yilda Sheenning „''Romeo va Julieta''“ nomzodida „Royal Exchange“da ijro etishi MEN teatr mukofoti nomini oldi va teatr tanqidiy Maykl Koveney uni „oʻz avlodining eng hayajonli yosh aktyorini turgʻun, elektrga toʻlgan va texnik jihatdan qoʻrqmaydigan ijrochi“ deb eʼlon qildi.1993-yilda Alfred de Musset Donmar omborida Donʼt Fool With Love filmida Perdikan oʻrinini egallaganida Ian Charleson mukofotiga nomzod boʻldi.va [[The Independent]] tomonidan „qattiq hayajonli“ deb tasvirlangan. Shuningdek,1993-yilda Sheen Almeida teatrida Harold Pinter Moonlight-ning jahon premyerasida paydo boʻldi va 1993-yilda BBC-ning „Gallowglass“ mini-serialida televideniye deb deb deb deb topdi.

Sheen 1994-yilda „''Pyer Gynt''“ filmida asosiy rolni oʻynadi. Yukio Ninagawa rejasi Tokio shahridagi Oslo shahrida va Londondagi Barbican markazi namoyish etildi. The Times Sheenin „oʻziga xos jonliligini“ maqtab, The Independent uni „senzatsional darajada yaxshi“ deb topgan va „norvegiya matbuotining oʻziga xos oʻyin-kulgi bilan Welsh yigit tomonidan oʻziga jalb qilinganini“ taʼkidlagan. Boshqa 1994 yilgi ishlarida Sheen Parijdagi Odéon-Théâtre de l’Europe-da ''Le Livre de Spencer''-da paydo boʻldi va Royal Exchange-da Charleyning qahramon farsiida oʻynadi. 1995-yilda u Bayt teatrida Kate Bekinsale bilan birga „The Seagull“ rejissoriga qoʻshildiva Thelma Holtning dalda evaziga Plymouth teatrida „The Dresser“ filmini yozib chiqdi va oʻynadi. Bundan tashqari, Sheen oʻsha yili Kenneth Branaghning oʻzi bilan Othelloda roʻyxatga olindi.1996yilda Sheenning „Devid Lan asl dramasi“ uchun Milliy teatr koʻrildi. Meri Reyllidagi kichik rol rejissyor Stiven Frirs bilan uchta film hamkorlikning birinchi qismini belgilaydi.1997-yilda Sheenin eng muhim oʻrinlari „Henri V“ filmida, Royal Shakespeare Company (RSC) tomonidan Stratford-upon-Avon [[Qirollik Shakespeare teatri|teatr]] namoyish etilgan boʻlib, unga ikkinchi Ian Charleson mukofoti nomini olgan. The Times „bu ajoyib aqlli ijro“ ni maqtab chiqdi.1997-yilda u Rogeer Michel tomonidan rejissyorlik qilingan Harold Pinterning Milliy teatrda ''Uyga qaytish'' rejissyorida paydo boʻldi va Donmar omborida Rhys Ifans bilan Badfinger rejissyorligida paydo boʻlgan. Ushbu oxirgi oʻyinni Shen 1991-yilda asos solgan Thin Language Theatre Company tomonidan oʻtkazildi. Keyinchalik u „''Wilde''“ biografiya filmida roʻy berdi, Robbi Ross rolini Stiven Fryning „Oscar Wilde“ filmida oʻynadii.1998-yilning boshida Sheen yangi dramaturglarning ishini targʻib qilish uchun Helen Makkrori va Robert Delamere bilan birgalikda „The Foundry“ nomli ishlab chiqarish kompaniyasini tashkil etdi va Donmar Warehouse-da „A Little World of Our Own“ nomli filmni ishlab chiqdi.

1998-yildan 1999-yilgacha Sheen ''Amadeus'' muvaffaqiyatli qayta tiklanmasida Mozart rolini oʻynadi. Peter Hall tomonidan yoʻnaltirilgan bu film Londonning Old Vic teatrida namoyish etildi va keyinchalik Broadwaydagi Music Box-ga oʻtkazildi. Nyu-York Timesning bosh teatr tanqidi Ben Brantli uni maqtab, oʻzini juda baland tutdi. U „Mr. Sheen rolidan haqiqiy sheʼriyotni keltirib chiqaradi“ deb taʼkidlagan va uni kuzatib turganida „yulduz soʻzining kelib chiqishini qadrlashni boshlaysiz“ deb oʻylagan. Bu aktyor juda yorqin, bu qoʻrqinchli! Independent uni „Mozart kabi juda ajoyib deb topgan. Uning ajoyib jismoniy ijro kuchi sizni uning shaxsiyatining dahshatliligiga ishontiradi va teatr u sahnada boʻlganda har safar olovga tushadi“.Sheen Laurence Olivier mukofoti eng yaxshi qoʻllab-quvvatlash ijro uchun nomzod boʻldi va tashqi tanqidiylar sirk mukofotiga ajoyib aktyor uchun nomzodlangan.1999-yilda Sheen Milliy teatrning „Qatʼaqaga qayting“ filmi uchun Jimmy Porter rolini izlagan. 2003-yilda Sheen bu ishlab chiqarishni „men qilgan eng yoqimli narsa hamma narsa birlashtirildi“ deb tasvirlagan. „Sheen portlovchi energiya bozorini burchakga tushirdi“, – dedi Independent, &quot;lekin bu hayajonli ijro uning eng yaxshi ishidir. Financial Times: „Jimmi Porter sifatida, har jihatdan hayratlanarli qiyinchilik bilan shugʻullanadigan rol,Maykl Sheen, albatta, Londonda undan koʻrgan eng yaxshi ish koʻrsatadi Siz aytgan har bir soʻzingizga chidaysiz. Bu juda koʻp odamlarga taʼsir qiladigan ish“.U eng yaxshi aktyor uchun Laurence Olivier mukofoti va eng yaxshi aktör uchun Evening Standard mukofoti uchun nomzodlangan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1969-yilda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>7mp9lfomyt5hbmdumhm5epyv56acnwz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328819</id>
      <parentid>6328818</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:25:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6328819</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10368" sha1="m9996dje83c15j216jrzmxjj7h04htx" xml:space="preserve">{{Orphan|date=May 2024}}

{{AT}}
{{Wikify}}

'''Maykl Kristofer Sheen''' ([[Xitoy]]da 1969-yil 5-fevralda tugʻilgan). [[Uels]]lik [[aktyor]]. Londondagi Royal Academy of Dramatic Art (RADA) da oʻqiganidan soʻng, u asosan 1990-yillarda ''Romeo va Julieta'' (1992-yil),Doʻs Fool with Love (1993-yil), ''Pyer Gynt'' (1994), The Seagull (1995-yil),The Homecoming (1997-yil) va Henry V (1997-yil) filmlarida sahna rollari bilan ishladi. Old Vic ''Amadeus'' va Milliy teatr Gʻazabga qaytish filmlarida oʻynashlari 1998 va 1999 yillarda Olivier mukofotlariga nomzod boʻldi. 2003-yilda Donmar omborida „''Kaligula''“ oʻyinida ijro etganligi uchun u uchinchi Olivier mukofotiga nomzod boʻldi.

Sheen oʻz kariyerasini bioskoopda kinofilmlarga qaratilgan aktyor sifatida oʻtkazdii. Yozuvchi Peter Morgan uchun u Buyuk Britaniya Bosh vaziri Tony Blair sifatida filmlar trilogiyasida – 2003-yilda The Deal (2006),The Queen (2006-yil) va The Special Relationship (2010-yil) – rol oʻynadi. U shuningdek,BBC 4’rtining 2006-yilgi „''Fantabulosa!''“ filmida muammoli komediya aktyorining oʻrniga BAFTA uchun nomzod boʻldi, va 2006-yilda Frost / Nixon filmida televideniyechi Devid Frost tasvirlaganligi uchun toʻrtinchi Olivier mukofotiga nomzod boʻldi. U „The Damned United“(2009-yil) filmida bahsli [[futbol]] menejeri Brian Clough rolini oʻynadi.

2009-yildan buyon Xin koʻproq rollarga ega boʻldi.2009-yilda u ikkita fantaziya filmida,Underworld: Rise of the Lycans va The Twilight Saga: New Moon-da namoyish etdi va 2010-yilda u [[NBC]] komediyasi 30 Rock-da toʻrt epizodlik mehmonlik bilan namoyish etdi. U Tron: Legacy (2010-yil) va Woody Allenning „Parisda yarim kechasi“ (2011-yil) romantik komediyasida namoyish etilgan. U National Theatre Walesning „The Passion“ filmini yozib, oʻynashdi.2011-yilning oxiridan 2012-yilning boshlariga qadar u „Young Vic“da „''Hamlet''“da bosh rolini oʻynadi. U 2012-yilda&quot;Twilight Saga: Breaking Dawn – Part 2&quot; filmida asosiy rol oʻynadi.2013-yilda u Showtime-ning Masters of Sex televideniye dramalarida oʻz roli uchun Golden Globe nomini olgan.

Sheen Foxning prodigal son (2019-2021-yil) drama seriyasida qamoqda oʻtirgan seriyalovchi jarroh rolini oʻynadi,BBC / Amazon Studios fantaziya komediya seriyasida „Good Omens“(2019-hozir) va „Qiz“da ''Kvist'' Tarant (2020) rolini oʻynadi. U COVID-19 qamoqxonasida doʻsti va Good Omensning hamqoʻshi davidi Devid Tennant bilan karantin komediya shoʻsida (2020-2022-yillarda) oʻzini oʻynadi.

Sheen siyosiy jihatdan band va 2017-yilda Uelsning Angliya bilan munosabatlari haqida tadqiqot oʻtkazganidan soʻng OBE boʻlishdan voz kechdi.

== Erta hayot ==
Sheen 1969-yil 5-fevral kuni Uelsning Monmouthshire shtatidagi Nyuport shahrida tugʻilgan. U Irene, kotibi va British Steel Corporation xodimlar menejeri Meyrickning oʻgʻliiUning bitta singlisi Joanne bor..Oila uning tugʻilishidan yetti yil oldin Llanmartin shahrida yashardi. U besh yoshida oila ish uchun Wallasey koʻchib oʻtdi, lekin uch yildan soʻng ota-onasi Port Talbot,Glamorgan shahrida oʻsdi.

Direktor Sam Mendes Sheenni „sahnada yaratilgan“ deb tasvirlab, aktyorning welsh ildizlariga asos solgan: „Men jiddiyman. U Antonyi Hopkins va Richard Burton anʼanalarida welshlik:oʻt, yorqin, taxmin qilinmaydigan“.Ishtiyoqli futbolchi Sheen 12 yoshida Arsenal yoshlar jamoasi joy topib, unga taklif qilindi, ammo uning oilasi Londonga koʻchib oʻtishga rozi boʻlmagan. Keyinchalik u ota-onasining qarori uchun „ishtiyoqli“ekanligini aytdi, chunki professional futbol kariyerasi qurish imkoniyatlari „oʻta kam“ edi.

Sheen teatr oilasi bilan oʻsgan, ota-onasi ham mahalliy ishchilar operatikasi va musiqalariga aloqador boʻlgan va keyinchalik otasi ham Jack Nikolsonga oʻxshash professional qismli ishchi sifatida ishlagan. Oʻsmirlik yillarida Sheen Glamorganning Gʻarbiy yoshlar teatrida va keyinchalik Uelsning Milliy yoshlar teatridagi ishlarda ishtirok etdi.&quot;Bu ajoyib yoshlar teatr edi&quot;, dedi Sheen, „va bu menga nafaqat aktyorlik, balki ish axloqiyligi haqida ham koʻp narsani oʻrgatdi;u juda tarbiyali edi“.U Laurence Olivier ijrolaridan va teatr tanqidiy Kenneth Tynanning yozmalaridan taʼsirlanib, „bu ikki narsa kombinatsiyasi boshimni oʻldirdi“ deb aytdi. Sheen Blaenbaglan Boshlangʻich Maktabida,Glan Afan keng qamrovli maktabida va nihoyat,Neath Port Talbot kolleji, u yerda u ingliz, drama va sotsiologiya boʻyicha A darajasi oʻqdii. U universitetda ingliz tilini oʻrganishni oʻylab koʻrdi, ammo oʻrniga drama maktabiga oʻtishga qaror qildi.1988-yilda u Royal Academy of Dramatic Art (RADA) da aktyor sifatida oʻqishga Londonga koʻchib oʻtdi, oldingi yilni pul topish uchun Burger Master nomli Uels tez ovqat restoranida ishlagan edi. Sheen RADA-da ikkinchi yili Londondagi teatr jamiyati tomonidan Laurence Olivier stipendiyalariga sazovor boʻldi.1991-yilda aktyorlik boʻyicha BA bilan bitirgan.

== Karyerasi ==

=== Klassik sahna rollari (1991-2001) ===
Sheen asosan 1990-yillarda teatrda ishlagan va oʻzidan keyin sahnalarda&quot;har doim ozgina oʻzini uyida his qilishini&quot; taʼkidlagan.&quot;Bu aksariyat aktyorning oʻz meʼyoridir. Siz oʻzingizning muharririz, boshqa hech kim sizdan nima koʻrilganini tanlamaydi&quot;RADA-da uchinchi va oxirgi yili boʻlganida uning birinchi professional roli 1991-yilda&quot;When She Danced at the Globe Theatre&quot; filmida boʻlgan. Keyinchalik u rolni „boshqa bir yutuq“deb tasvirladi. Bir kuni men RADA-da harakat darsini oʻtkazgan edim, keyingi kuni Vanessa Redgrave va Frans de la Tour bilan oʻqishga borgan edim. „Evening Standardning Milton Shulman“excellent&quot; ijroini maqtab qoʻydi. The Observer esa „qarshi West End debutini“ yozgan edi.1992-yilda Sheenning „''Romeo va Julieta''“ nomzodida „Royal Exchange“da ijro etishi MEN teatr mukofoti nomini oldi va teatr tanqidiy Maykl Koveney uni „oʻz avlodining eng hayajonli yosh aktyorini turgʻun, elektrga toʻlgan va texnik jihatdan qoʻrqmaydigan ijrochi“ deb eʼlon qildi.1993-yilda Alfred de Musset Donmar omborida Donʼt Fool With Love filmida Perdikan oʻrinini egallaganida Ian Charleson mukofotiga nomzod boʻldi.va [[The Independent]] tomonidan „qattiq hayajonli“ deb tasvirlangan. Shuningdek,1993-yilda Sheen Almeida teatrida Harold Pinter Moonlight-ning jahon premyerasida paydo boʻldi va 1993-yilda BBC-ning „Gallowglass“ mini-serialida televideniye deb deb deb deb topdi.

Sheen 1994-yilda „''Pyer Gynt''“ filmida asosiy rolni oʻynadi. Yukio Ninagawa rejasi Tokio shahridagi Oslo shahrida va Londondagi Barbican markazi namoyish etildi. The Times Sheenin „oʻziga xos jonliligini“ maqtab, The Independent uni „senzatsional darajada yaxshi“ deb topgan va „norvegiya matbuotining oʻziga xos oʻyin-kulgi bilan Welsh yigit tomonidan oʻziga jalb qilinganini“ taʼkidlagan. Boshqa 1994 yilgi ishlarida Sheen Parijdagi Odéon-Théâtre de l’Europe-da ''Le Livre de Spencer''-da paydo boʻldi va Royal Exchange-da Charleyning qahramon farsiida oʻynadi. 1995-yilda u Bayt teatrida Kate Bekinsale bilan birga „The Seagull“ rejissoriga qoʻshildiva Thelma Holtning dalda evaziga Plymouth teatrida „The Dresser“ filmini yozib chiqdi va oʻynadi. Bundan tashqari, Sheen oʻsha yili Kenneth Branaghning oʻzi bilan Othelloda roʻyxatga olindi.1996yilda Sheenning „Devid Lan asl dramasi“ uchun Milliy teatr koʻrildi. Meri Reyllidagi kichik rol rejissyor Stiven Frirs bilan uchta film hamkorlikning birinchi qismini belgilaydi.1997-yilda Sheenin eng muhim oʻrinlari „Henri V“ filmida, Royal Shakespeare Company (RSC) tomonidan Stratford-upon-Avon [[Qirollik Shakespeare teatri|teatr]] namoyish etilgan boʻlib, unga ikkinchi Ian Charleson mukofoti nomini olgan. The Times „bu ajoyib aqlli ijro“ ni maqtab chiqdi.1997-yilda u Rogeer Michel tomonidan rejissyorlik qilingan Harold Pinterning Milliy teatrda ''Uyga qaytish'' rejissyorida paydo boʻldi va Donmar omborida Rhys Ifans bilan Badfinger rejissyorligida paydo boʻlgan. Ushbu oxirgi oʻyinni Shen 1991-yilda asos solgan Thin Language Theatre Company tomonidan oʻtkazildi. Keyinchalik u „''Wilde''“ biografiya filmida roʻy berdi, Robbi Ross rolini Stiven Fryning „Oscar Wilde“ filmida oʻynadii.1998-yilning boshida Sheen yangi dramaturglarning ishini targʻib qilish uchun Helen Makkrori va Robert Delamere bilan birgalikda „The Foundry“ nomli ishlab chiqarish kompaniyasini tashkil etdi va Donmar Warehouse-da „A Little World of Our Own“ nomli filmni ishlab chiqdi.

1998-yildan 1999-yilgacha Sheen ''Amadeus'' muvaffaqiyatli qayta tiklanmasida Mozart rolini oʻynadi. Peter Hall tomonidan yoʻnaltirilgan bu film Londonning Old Vic teatrida namoyish etildi va keyinchalik Broadwaydagi Music Box-ga oʻtkazildi. Nyu-York Timesning bosh teatr tanqidi Ben Brantli uni maqtab, oʻzini juda baland tutdi. U „Mr. Sheen rolidan haqiqiy sheʼriyotni keltirib chiqaradi“ deb taʼkidlagan va uni kuzatib turganida „yulduz soʻzining kelib chiqishini qadrlashni boshlaysiz“ deb oʻylagan. Bu aktyor juda yorqin, bu qoʻrqinchli! Independent uni „Mozart kabi juda ajoyib deb topgan. Uning ajoyib jismoniy ijro kuchi sizni uning shaxsiyatining dahshatliligiga ishontiradi va teatr u sahnada boʻlganda har safar olovga tushadi“.Sheen Laurence Olivier mukofoti eng yaxshi qoʻllab-quvvatlash ijro uchun nomzod boʻldi va tashqi tanqidiylar sirk mukofotiga ajoyib aktyor uchun nomzodlangan.1999-yilda Sheen Milliy teatrning „Qatʼaqaga qayting“ filmi uchun Jimmy Porter rolini izlagan. 2003-yilda Sheen bu ishlab chiqarishni „men qilgan eng yoqimli narsa hamma narsa birlashtirildi“ deb tasvirlagan. „Sheen portlovchi energiya bozorini burchakga tushirdi“, – dedi Independent, &quot;lekin bu hayajonli ijro uning eng yaxshi ishidir. Financial Times: „Jimmi Porter sifatida, har jihatdan hayratlanarli qiyinchilik bilan shugʻullanadigan rol,Maykl Sheen, albatta, Londonda undan koʻrgan eng yaxshi ish koʻrsatadi Siz aytgan har bir soʻzingizga chidaysiz. Bu juda koʻp odamlarga taʼsir qiladigan ish“.U eng yaxshi aktyor uchun Laurence Olivier mukofoti va eng yaxshi aktör uchun Evening Standard mukofoti uchun nomzodlangan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1969-yilda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>m9996dje83c15j216jrzmxjj7h04htx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328820</id>
      <parentid>6328819</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:25:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328820</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10372" sha1="sstblmjvf55bmlhqby9qgtz7hkd12t4" xml:space="preserve">{{Orphan|date=May 2024}}

{{AT}}
{{Wikify}}

'''Maykl Kristofer Sheen''' ([[Xitoy]]da 1969-yil 5-fevralda tugʻilgan). [[Uels]]lik [[aktyor]]. Londondagi ''Royal Academy of Dramatic Art (RADA)'' da oʻqiganidan soʻng, u asosan 1990-yillarda ''Romeo va Julieta'' (1992-yil),Doʻs Fool with Love (1993-yil), ''Pyer Gynt'' (1994), The Seagull (1995-yil),The Homecoming (1997-yil) va Henry V (1997-yil) filmlarida sahna rollari bilan ishladi. Old Vic ''Amadeus'' va Milliy teatr Gʻazabga qaytish filmlarida oʻynashlari 1998 va 1999 yillarda Olivier mukofotlariga nomzod boʻldi. 2003-yilda Donmar omborida „''Kaligula''“ oʻyinida ijro etganligi uchun u uchinchi Olivier mukofotiga nomzod boʻldi.

Sheen oʻz kariyerasini bioskoopda kinofilmlarga qaratilgan aktyor sifatida oʻtkazdii. Yozuvchi Peter Morgan uchun u Buyuk Britaniya Bosh vaziri Tony Blair sifatida filmlar trilogiyasida – 2003-yilda The Deal (2006),The Queen (2006-yil) va The Special Relationship (2010-yil) – rol oʻynadi. U shuningdek,BBC 4’rtining 2006-yilgi „''Fantabulosa!''“ filmida muammoli komediya aktyorining oʻrniga BAFTA uchun nomzod boʻldi, va 2006-yilda Frost / Nixon filmida televideniyechi Devid Frost tasvirlaganligi uchun toʻrtinchi Olivier mukofotiga nomzod boʻldi. U „The Damned United“(2009-yil) filmida bahsli [[futbol]] menejeri Brian Clough rolini oʻynadi.

2009-yildan buyon Xin koʻproq rollarga ega boʻldi.2009-yilda u ikkita fantaziya filmida,Underworld: Rise of the Lycans va The Twilight Saga: New Moon-da namoyish etdi va 2010-yilda u [[NBC]] komediyasi 30 Rock-da toʻrt epizodlik mehmonlik bilan namoyish etdi. U Tron: Legacy (2010-yil) va Woody Allenning „Parisda yarim kechasi“ (2011-yil) romantik komediyasida namoyish etilgan. U National Theatre Walesning „The Passion“ filmini yozib, oʻynashdi.2011-yilning oxiridan 2012-yilning boshlariga qadar u „Young Vic“da „''Hamlet''“da bosh rolini oʻynadi. U 2012-yilda&quot;Twilight Saga: Breaking Dawn – Part 2&quot; filmida asosiy rol oʻynadi.2013-yilda u Showtime-ning Masters of Sex televideniye dramalarida oʻz roli uchun Golden Globe nomini olgan.

Sheen Foxning prodigal son (2019-2021-yil) drama seriyasida qamoqda oʻtirgan seriyalovchi jarroh rolini oʻynadi,BBC / Amazon Studios fantaziya komediya seriyasida „Good Omens“(2019-hozir) va „Qiz“da ''Kvist'' Tarant (2020) rolini oʻynadi. U COVID-19 qamoqxonasida doʻsti va Good Omensning hamqoʻshi davidi Devid Tennant bilan karantin komediya shoʻsida (2020-2022-yillarda) oʻzini oʻynadi.

Sheen siyosiy jihatdan band va 2017-yilda Uelsning Angliya bilan munosabatlari haqida tadqiqot oʻtkazganidan soʻng OBE boʻlishdan voz kechdi.

== Erta hayot ==
Sheen 1969-yil 5-fevral kuni Uelsning Monmouthshire shtatidagi Nyuport shahrida tugʻilgan. U Irene, kotibi va British Steel Corporation xodimlar menejeri Meyrickning oʻgʻliiUning bitta singlisi Joanne bor..Oila uning tugʻilishidan yetti yil oldin Llanmartin shahrida yashardi. U besh yoshida oila ish uchun Wallasey koʻchib oʻtdi, lekin uch yildan soʻng ota-onasi Port Talbot,Glamorgan shahrida oʻsdi.

Direktor Sam Mendes Sheenni „sahnada yaratilgan“ deb tasvirlab, aktyorning welsh ildizlariga asos solgan: „Men jiddiyman. U Antonyi Hopkins va Richard Burton anʼanalarida welshlik:oʻt, yorqin, taxmin qilinmaydigan“.Ishtiyoqli futbolchi Sheen 12 yoshida Arsenal yoshlar jamoasi joy topib, unga taklif qilindi, ammo uning oilasi Londonga koʻchib oʻtishga rozi boʻlmagan. Keyinchalik u ota-onasining qarori uchun „ishtiyoqli“ekanligini aytdi, chunki professional futbol kariyerasi qurish imkoniyatlari „oʻta kam“ edi.

Sheen teatr oilasi bilan oʻsgan, ota-onasi ham mahalliy ishchilar operatikasi va musiqalariga aloqador boʻlgan va keyinchalik otasi ham Jack Nikolsonga oʻxshash professional qismli ishchi sifatida ishlagan. Oʻsmirlik yillarida Sheen Glamorganning Gʻarbiy yoshlar teatrida va keyinchalik Uelsning Milliy yoshlar teatridagi ishlarda ishtirok etdi.&quot;Bu ajoyib yoshlar teatr edi&quot;, dedi Sheen, „va bu menga nafaqat aktyorlik, balki ish axloqiyligi haqida ham koʻp narsani oʻrgatdi;u juda tarbiyali edi“.U Laurence Olivier ijrolaridan va teatr tanqidiy Kenneth Tynanning yozmalaridan taʼsirlanib, „bu ikki narsa kombinatsiyasi boshimni oʻldirdi“ deb aytdi. Sheen Blaenbaglan Boshlangʻich Maktabida,Glan Afan keng qamrovli maktabida va nihoyat,Neath Port Talbot kolleji, u yerda u ingliz, drama va sotsiologiya boʻyicha A darajasi oʻqdii. U universitetda ingliz tilini oʻrganishni oʻylab koʻrdi, ammo oʻrniga drama maktabiga oʻtishga qaror qildi.1988-yilda u Royal Academy of Dramatic Art (RADA) da aktyor sifatida oʻqishga Londonga koʻchib oʻtdi, oldingi yilni pul topish uchun Burger Master nomli Uels tez ovqat restoranida ishlagan edi. Sheen RADA-da ikkinchi yili Londondagi teatr jamiyati tomonidan Laurence Olivier stipendiyalariga sazovor boʻldi.1991-yilda aktyorlik boʻyicha BA bilan bitirgan.

== Karyerasi ==

=== Klassik sahna rollari (1991-2001) ===
Sheen asosan 1990-yillarda teatrda ishlagan va oʻzidan keyin sahnalarda&quot;har doim ozgina oʻzini uyida his qilishini&quot; taʼkidlagan.&quot;Bu aksariyat aktyorning oʻz meʼyoridir. Siz oʻzingizning muharririz, boshqa hech kim sizdan nima koʻrilganini tanlamaydi&quot;RADA-da uchinchi va oxirgi yili boʻlganida uning birinchi professional roli 1991-yilda&quot;When She Danced at the Globe Theatre&quot; filmida boʻlgan. Keyinchalik u rolni „boshqa bir yutuq“deb tasvirladi. Bir kuni men RADA-da harakat darsini oʻtkazgan edim, keyingi kuni Vanessa Redgrave va Frans de la Tour bilan oʻqishga borgan edim. „Evening Standardning Milton Shulman“excellent&quot; ijroini maqtab qoʻydi. The Observer esa „qarshi West End debutini“ yozgan edi.1992-yilda Sheenning „''Romeo va Julieta''“ nomzodida „Royal Exchange“da ijro etishi MEN teatr mukofoti nomini oldi va teatr tanqidiy Maykl Koveney uni „oʻz avlodining eng hayajonli yosh aktyorini turgʻun, elektrga toʻlgan va texnik jihatdan qoʻrqmaydigan ijrochi“ deb eʼlon qildi.1993-yilda Alfred de Musset Donmar omborida Donʼt Fool With Love filmida Perdikan oʻrinini egallaganida Ian Charleson mukofotiga nomzod boʻldi.va [[The Independent]] tomonidan „qattiq hayajonli“ deb tasvirlangan. Shuningdek,1993-yilda Sheen Almeida teatrida Harold Pinter Moonlight-ning jahon premyerasida paydo boʻldi va 1993-yilda BBC-ning „Gallowglass“ mini-serialida televideniye deb deb deb deb topdi.

Sheen 1994-yilda „''Pyer Gynt''“ filmida asosiy rolni oʻynadi. Yukio Ninagawa rejasi Tokio shahridagi Oslo shahrida va Londondagi Barbican markazi namoyish etildi. The Times Sheenin „oʻziga xos jonliligini“ maqtab, The Independent uni „senzatsional darajada yaxshi“ deb topgan va „norvegiya matbuotining oʻziga xos oʻyin-kulgi bilan Welsh yigit tomonidan oʻziga jalb qilinganini“ taʼkidlagan. Boshqa 1994 yilgi ishlarida Sheen Parijdagi Odéon-Théâtre de l’Europe-da ''Le Livre de Spencer''-da paydo boʻldi va Royal Exchange-da Charleyning qahramon farsiida oʻynadi. 1995-yilda u Bayt teatrida Kate Bekinsale bilan birga „The Seagull“ rejissoriga qoʻshildiva Thelma Holtning dalda evaziga Plymouth teatrida „The Dresser“ filmini yozib chiqdi va oʻynadi. Bundan tashqari, Sheen oʻsha yili Kenneth Branaghning oʻzi bilan Othelloda roʻyxatga olindi.1996yilda Sheenning „Devid Lan asl dramasi“ uchun Milliy teatr koʻrildi. Meri Reyllidagi kichik rol rejissyor Stiven Frirs bilan uchta film hamkorlikning birinchi qismini belgilaydi.1997-yilda Sheenin eng muhim oʻrinlari „Henri V“ filmida, Royal Shakespeare Company (RSC) tomonidan Stratford-upon-Avon [[Qirollik Shakespeare teatri|teatr]] namoyish etilgan boʻlib, unga ikkinchi Ian Charleson mukofoti nomini olgan. The Times „bu ajoyib aqlli ijro“ ni maqtab chiqdi.1997-yilda u Rogeer Michel tomonidan rejissyorlik qilingan Harold Pinterning Milliy teatrda ''Uyga qaytish'' rejissyorida paydo boʻldi va Donmar omborida Rhys Ifans bilan Badfinger rejissyorligida paydo boʻlgan. Ushbu oxirgi oʻyinni Shen 1991-yilda asos solgan Thin Language Theatre Company tomonidan oʻtkazildi. Keyinchalik u „''Wilde''“ biografiya filmida roʻy berdi, Robbi Ross rolini Stiven Fryning „Oscar Wilde“ filmida oʻynadii.1998-yilning boshida Sheen yangi dramaturglarning ishini targʻib qilish uchun Helen Makkrori va Robert Delamere bilan birgalikda „The Foundry“ nomli ishlab chiqarish kompaniyasini tashkil etdi va Donmar Warehouse-da „A Little World of Our Own“ nomli filmni ishlab chiqdi.

1998-yildan 1999-yilgacha Sheen ''Amadeus'' muvaffaqiyatli qayta tiklanmasida Mozart rolini oʻynadi. Peter Hall tomonidan yoʻnaltirilgan bu film Londonning Old Vic teatrida namoyish etildi va keyinchalik Broadwaydagi Music Box-ga oʻtkazildi. Nyu-York Timesning bosh teatr tanqidi Ben Brantli uni maqtab, oʻzini juda baland tutdi. U „Mr. Sheen rolidan haqiqiy sheʼriyotni keltirib chiqaradi“ deb taʼkidlagan va uni kuzatib turganida „yulduz soʻzining kelib chiqishini qadrlashni boshlaysiz“ deb oʻylagan. Bu aktyor juda yorqin, bu qoʻrqinchli! Independent uni „Mozart kabi juda ajoyib deb topgan. Uning ajoyib jismoniy ijro kuchi sizni uning shaxsiyatining dahshatliligiga ishontiradi va teatr u sahnada boʻlganda har safar olovga tushadi“.Sheen Laurence Olivier mukofoti eng yaxshi qoʻllab-quvvatlash ijro uchun nomzod boʻldi va tashqi tanqidiylar sirk mukofotiga ajoyib aktyor uchun nomzodlangan.1999-yilda Sheen Milliy teatrning „Qatʼaqaga qayting“ filmi uchun Jimmy Porter rolini izlagan. 2003-yilda Sheen bu ishlab chiqarishni „men qilgan eng yoqimli narsa hamma narsa birlashtirildi“ deb tasvirlagan. „Sheen portlovchi energiya bozorini burchakga tushirdi“, – dedi Independent, &quot;lekin bu hayajonli ijro uning eng yaxshi ishidir. Financial Times: „Jimmi Porter sifatida, har jihatdan hayratlanarli qiyinchilik bilan shugʻullanadigan rol,Maykl Sheen, albatta, Londonda undan koʻrgan eng yaxshi ish koʻrsatadi Siz aytgan har bir soʻzingizga chidaysiz. Bu juda koʻp odamlarga taʼsir qiladigan ish“.U eng yaxshi aktyor uchun Laurence Olivier mukofoti va eng yaxshi aktör uchun Evening Standard mukofoti uchun nomzodlangan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1969-yilda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>sstblmjvf55bmlhqby9qgtz7hkd12t4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328821</id>
      <parentid>6328820</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:25:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328821</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10374" sha1="ps8tywsdt6wusalpuw4uvumnov2lxs0" xml:space="preserve">{{Orphan|date=May 2024}}

{{AT}}
{{Wikify}}

'''Maykl Kristofer Sheen''' ([[Xitoy]]da 1969-yil 5-fevralda tugʻilgan). [[Uels]]lik [[aktyor]]. Londondagi ''Royal Academy of Dramatic Art (RADA)'' da oʻqiganidan soʻng, u asosan 1990-yillarda ''Romeo va Julieta'' (1992-yil),Doʻs Fool with Love (1993-yil), ''Pyer Gynt'' (1994), The Seagull (1995-yil),The Homecoming (1997-yil) va Henry V (1997-yil) filmlarida sahna rollari bilan ishladi. Old Vic ''Amadeus'' va Milliy teatr Gʻazabga qaytish filmlarida oʻynashlari 1998 va 1999 yillarda Olivier mukofotlariga nomzod boʻldi. 2003-yilda Donmar omborida „''Kaligula''“ oʻyinida ijro etganligi uchun u uchinchi Olivier mukofotiga nomzod boʻldi.

Sheen oʻz kariyerasini bioskoopda kinofilmlarga qaratilgan aktyor sifatida oʻtkazdii. Yozuvchi Peter Morgan uchun u Buyuk Britaniya Bosh vaziri Tony Blair sifatida filmlar trilogiyasida – 2003-yilda The Deal (2006),The Queen (2006-yil) va The Special Relationship (2010-yil) – rol oʻynadi. U shuningdek,BBC 4’rtining 2006-yilgi „''Fantabulosa!''“ filmida muammoli komediya aktyorining oʻrniga BAFTA uchun nomzod boʻldi, va 2006-yilda Frost / Nixon filmida televideniyechi Devid Frost tasvirlaganligi uchun toʻrtinchi Olivier mukofotiga nomzod boʻldi. U „The Damned United“(2009-yil) filmida bahsli [[futbol]] menejeri Brian Clough rolini oʻynadi.

2009-yildan buyon Xin koʻproq rollarga ega boʻldi.2009-yilda u ikkita fantaziya filmida,Underworld: Rise of the Lycans va The Twilight Saga: New Moon-da namoyish etdi va 2010-yilda u [[NBC]] komediyasi 30 Rock-da toʻrt epizodlik mehmonlik bilan namoyish etdi. U Tron: Legacy (2010-yil) va Woody Allenning „Parisda yarim kechasi“ (2011-yil) romantik komediyasida namoyish etilgan. U National Theatre Walesning „The Passion“ filmini yozib, oʻynashdi.2011-yilning oxiridan 2012-yilning boshlariga qadar u „Young Vic“da „''Hamlet''“da bosh rolini oʻynadi. U 2012-yilda&quot;Twilight Saga: Breaking Dawn – Part 2&quot; filmida asosiy rol oʻynadi.2013-yilda u Showtime-ning Masters of Sex televideniye dramalarida oʻz roli uchun Golden Globe nomini olgan.

Sheen Foxning prodigal son (2019-2021-yil) drama seriyasida qamoqda oʻtirgan seriyalovchi jarroh rolini oʻynadi,BBC / Amazon Studios fantaziya komediya seriyasida „Good Omens“(2019-hozir) va „Qiz“da ''Kvist'' Tarant (2020) rolini oʻynadi. U COVID-19 qamoqxonasida doʻsti va Good Omensning hamqoʻshi davidi Devid Tennant bilan karantin komediya shoʻsida (2020-2022-yillarda) oʻzini oʻynadi.

Sheen siyosiy jihatdan band va 2017-yilda Uelsning Angliya bilan munosabatlari haqida tadqiqot oʻtkazganidan soʻng OBE boʻlishdan voz kechdi.

== Erta hayot ==
Sheen 1969-yil 5-fevral kuni Uelsning Monmouthshire shtatidagi Nyuport shahrida tugʻilgan. U Irene, kotibi va British Steel Corporation xodimlar menejeri Meyrickning oʻgʻliiUning bitta singlisi Joanne bor..Oila uning tugʻilishidan yetti yil oldin Llanmartin shahrida yashardi. U besh yoshida oila ish uchun Wallasey koʻchib oʻtdi, lekin uch yildan soʻng ota-onasi Port Talbot,Glamorgan shahrida oʻsdi.

Direktor Sam Mendes Sheenni „sahnada yaratilgan“ deb tasvirlab, aktyorning welsh ildizlariga asos solgan: „Men jiddiyman. U Antonyi Hopkins va Richard Burton anʼanalarida welshlik:oʻt, yorqin, taxmin qilinmaydigan“.Ishtiyoqli futbolchi Sheen 12 yoshida Arsenal yoshlar jamoasi joy topib, unga taklif qilindi, ammo uning oilasi Londonga koʻchib oʻtishga rozi boʻlmagan. Keyinchalik u ota-onasining qarori uchun „ishtiyoqli“ekanligini aytdi, chunki professional futbol kariyerasi qurish imkoniyatlari „oʻta kam“ edi.

Sheen teatr oilasi bilan oʻsgan, ota-onasi ham mahalliy ishchilar operatikasi va musiqalariga aloqador boʻlgan va keyinchalik otasi ham Jack Nikolsonga oʻxshash professional qismli ishchi sifatida ishlagan. Oʻsmirlik yillarida Sheen Glamorganning Gʻarbiy yoshlar teatrida va keyinchalik Uelsning Milliy yoshlar teatridagi ishlarda ishtirok etdi.&quot;Bu ajoyib yoshlar teatr edi&quot;, dedi Sheen, „va bu menga nafaqat aktyorlik, balki ish axloqiyligi haqida ham koʻp narsani oʻrgatdi;u juda tarbiyali edi“.U Laurence Olivier ijrolaridan va teatr tanqidiy Kenneth Tynanning yozmalaridan taʼsirlanib, „bu ikki narsa kombinatsiyasi boshimni oʻldirdi“ deb aytdi. Sheen Blaenbaglan Boshlangʻich Maktabida,Glan Afan keng qamrovli maktabida va nihoyat,Neath Port Talbot kolleji, u yerda u ingliz, drama va sotsiologiya boʻyicha A darajasi oʻqdii. U universitetda ingliz tilini oʻrganishni oʻylab koʻrdi, ammo oʻrniga drama maktabiga oʻtishga qaror qildi.1988-yilda u Royal Academy of Dramatic Art (RADA) da aktyor sifatida oʻqishga Londonga koʻchib oʻtdi, oldingi yilni pul topish uchun Burger Master nomli Uels tez ovqat restoranida ishlagan edi. Sheen RADA-da ikkinchi yili Londondagi teatr jamiyati tomonidan Laurence Olivier stipendiyalariga sazovor boʻldi.1991-yilda aktyorlik boʻyicha BA bilan bitirgan.

== Karyerasi ==

=== Klassik sahna rollari (1991-2001) ===
Sheen asosan 1990-yillarda teatrda ishlagan va oʻzidan keyin sahnalarda&quot;har doim ozgina oʻzini uyida his qilishini&quot; taʼkidlagan.&quot;Bu aksariyat aktyorning oʻz meʼyoridir. Siz oʻzingizning muharririz, boshqa hech kim sizdan nima koʻrilganini tanlamaydi&quot;RADA-da uchinchi va oxirgi yili boʻlganida uning birinchi professional roli 1991-yilda&quot;When She Danced at the Globe Theatre&quot; filmida boʻlgan. Keyinchalik u rolni „boshqa bir yutuq“deb tasvirladi. Bir kuni men RADA-da harakat darsini oʻtkazgan edim, keyingi kuni Vanessa Redgrave va Frans de la Tour bilan oʻqishga borgan edim. „Evening Standardning Milton Shulman“excellent&quot; ijroini maqtab qoʻydi. The Observer esa „qarshi West End debutini“ yozgan edi.1992-yilda Sheenning „''Romeo va Julieta''“ nomzodida „Royal Exchange“da ijro etishi MEN teatr mukofoti nomini oldi va teatr tanqidiy Maykl Koveney uni „oʻz avlodining eng hayajonli yosh aktyorini turgʻun, elektrga toʻlgan va texnik jihatdan qoʻrqmaydigan ijrochi“ deb eʼlon qildi.1993-yilda Alfred de Musset Donmar omborida Donʼt Fool With Love filmida Perdikan oʻrinini egallaganida Ian Charleson mukofotiga nomzod boʻldi.va [[The Independent]] tomonidan „qattiq hayajonli“ deb tasvirlangan. Shuningdek,1993-yilda Sheen Almeida teatrida Harold Pinter Moonlight-ning jahon premyerasida paydo boʻldi va 1993-yilda BBC-ning „Gallowglass“ mini-serialida televideniye deb deb deb deb topdi.

Sheen 1994-yilda „''Pyer Gynt''“ filmida asosiy rolni oʻynadi. Yukio Ninagawa rejasi Tokio shahridagi Oslo shahrida va Londondagi Barbican markazi namoyish etildi. The Times Sheenin „oʻziga xos jonliligini“ maqtab, The Independent uni „senzatsional darajada yaxshi“ deb topgan va „norvegiya matbuotining oʻziga xos oʻyin-kulgi bilan Welsh yigit tomonidan oʻziga jalb qilinganini“ taʼkidlagan. Boshqa 1994 yilgi ishlarida Sheen Parijdagi Odéon-Théâtre de l’Europe-da ''Le Livre de Spencer''-da paydo boʻldi va Royal Exchange-da Charleyning qahramon farsiida oʻynadi. 1995-yilda u Bayt teatrida Kate Bekinsale bilan birga „The Seagull“ rejissoriga qoʻshildiva Thelma Holtning dalda evaziga Plymouth teatrida „The Dresser“ filmini yozib chiqdi va oʻynadi. Bundan tashqari, Sheen oʻsha yili Kenneth Branaghning oʻzi bilan Othelloda roʻyxatga olindi.1996yilda Sheenning „Devid Lan asl dramasi“ uchun Milliy teatr koʻrildi. Meri Reyllidagi kichik rol rejissyor Stiven Frirs bilan uchta film hamkorlikning birinchi qismini belgilaydi.1997-yilda Sheenin eng muhim oʻrinlari „Henri V“ filmida, Royal Shakespeare Company (RSC) tomonidan Stratford-upon-Avon [[Qirollik Shakespeare teatri|teatr]] namoyish etilgan boʻlib, unga ikkinchi Ian Charleson mukofoti nomini olgan. The Times „bu ajoyib aqlli ijro“ ni maqtab chiqdi.1997-yilda u Rogeer Michel tomonidan rejissyorlik qilingan Harold Pinterning Milliy teatrda ''Uyga qaytish'' rejissyorida paydo boʻldi va Donmar omborida Rhys Ifans bilan Badfinger rejissyorligida paydo boʻlgan. Ushbu oxirgi oʻyinni Shen 1991-yilda asos solgan Thin Language Theatre Company tomonidan oʻtkazildi. Keyinchalik u „''Wilde''“ biografiya filmida roʻy berdi, Robbi Ross rolini Stiven Fryning „Oscar Wilde“ filmida oʻynadii.1998-yilning boshida Sheen yangi dramaturglarning ishini targʻib qilish uchun Helen Makkrori va Robert Delamere bilan birgalikda „The Foundry“ nomli ishlab chiqarish kompaniyasini tashkil etdi va Donmar Warehouse-da „A Little World of Our Own“ nomli filmni ishlab chiqdi.

1998-yildan 1999-yilgacha Sheen ''Amadeus'' muvaffaqiyatli qayta tiklanmasida Mozart rolini oʻynadi. Peter Hall tomonidan yoʻnaltirilgan bu film Londonning Old Vic teatrida namoyish etildi va keyinchalik Broadwaydagi Music Box-ga oʻtkazildi. Nyu-York Timesning bosh teatr tanqidi Ben Brantli uni maqtab, oʻzini juda baland tutdi. U „Mr. Sheen rolidan haqiqiy sheʼriyotni keltirib chiqaradi“ deb taʼkidlagan va uni kuzatib turganida „yulduz soʻzining kelib chiqishini qadrlashni boshlaysiz“ deb oʻylagan. Bu aktyor juda yorqin, bu qoʻrqinchli! Independent uni „Mozart kabi juda ajoyib deb topgan. Uning ajoyib jismoniy ijro kuchi sizni uning shaxsiyatining dahshatliligiga ishontiradi va teatr u sahnada boʻlganda har safar olovga tushadi“.Sheen Laurence Olivier mukofoti eng yaxshi qoʻllab-quvvatlash ijro uchun nomzod boʻldi va tashqi tanqidiylar sirk mukofotiga ajoyib aktyor uchun nomzodlangan.1999-yilda Sheen Milliy teatrning „Qatʼaqaga qayting“ filmi uchun Jimmy Porter rolini izlagan. 2003-yilda Sheen bu ishlab chiqarishni „men qilgan eng yoqimli narsa hamma narsa birlashtirildi“ deb tasvirlagan. „Sheen portlovchi energiya bozorini burchakga tushirdi“, – dedi Independent, &quot;lekin bu hayajonli ijro uning eng yaxshi ishidir. Financial Times: „Jimmi Porter sifatida, har jihatdan hayratlanarli qiyinchilik bilan shugʻullanadigan rol,Maykl Sheen, albatta, Londonda undan koʻrgan eng yaxshi ish koʻrsatadi Siz aytgan har bir soʻzingizga chidaysiz. Bu juda koʻp odamlarga taʼsir qiladigan ish“.U eng yaxshi aktyor uchun Laurence Olivier mukofoti va eng yaxshi aktör uchun Evening Standard mukofoti uchun nomzodlangan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==


[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1969-yilda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>ps8tywsdt6wusalpuw4uvumnov2lxs0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1108749</id>
    <revision>
      <id>6328383</id>
      <parentid>6318150</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:06:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328383</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16817" sha1="cf94oka087ozb45v5bzh53kfl6glu72" xml:space="preserve">{{Tashkilot bilgiqutisi
|nomi = Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi
|qisqartma = Raqobat qoʻmitasi
|turi = Davlat boshqaruv idorasi
|maqomi = Amalda
|ishga_tushgan_sanasi = {{start date and age|2023|01|25}}
|joylashuvi = [[Toshkent]] shahri, Labzak koʻchasi, 3-uy
|hududiy_hizmati = {{UZB}}
|direktori = Halilillo Turaxujayev (rais)
|vebsayti = {{URL|raqobat.gov.uz}}
|tili = [[Oʻzbek tili|oʻzbek]], [[Rus tili|rus]]
}}

'''Oʻzbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi''' (qisqacha — '''''Raqobat qoʻmitasi''''') — [[Oʻzbekiston]]da raqobatni taʼminlash, tovar-xomashyo birjalari faoliyatini tartibga solish, isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish va reklama sohalarida yagona davlat siyosatini amalga oshiruvchi vakolatli davlat organi.

Qoʻmita 2023-yilda [[Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi|Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi]] hamda uning huzuridagi [[Iste'molchilar huquqlarini himoya qilish agentligi|Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish agentligi]] negizida tashkil etilgan. Markaziy apparati [[Toshkent]] shahrida joylashgan, tizimga [[Qoraqalpogʻiston|Qoraqalpogʻiston Respublikasi]], viloyatlar va Toshkent shahridagi hududiy boshqarmalar kiradi.&lt;ref name=&quot;:sayt&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://raqobat.gov.uz/uz/qo-mita/|sarlavha=Qoʻmita haqida|nashriyot=raqobat.gov.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

Qoʻmita raisi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining (yangi tahrir) 95- va 109-moddalariga muvofiq Prezident taqdimiga binoan [[Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati|Oliy Majlis Senati]] tomonidan saylanadi.&lt;ref name=&quot;:gazeta2024&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.gazeta.uz/oz/2024/06/21/raqobat/|sarlavha=Xalilillo Toʻraxoʻjayev Raqobatni rivojlantirish qoʻmitasi raisi etib saylandi|nashriyot=Gazeta.uz|sana=2024-06-21|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

== Tarixi ==

=== Ilk davri ===
1992-yilda [[Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi]] tarkibida Monopoliyaga qarshi va narx siyosati Bosh boshqarmasi tashkil etilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/acts/-24902|sarlavha=Monopolistik faoliyatni cheklash toʻgʻrisida|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

1996-yilda Moliya vazirligi huzurida Monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish qoʻmitasi tuzildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/docs/-202269|sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasini tashkil etish toʻgʻrisida|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

2000-yilda Prezident Farmoniga muvofiq monopoliyaga qarshi organ Moliya vazirligi tarkibidan chiqarilib, unga davlat qoʻmitasi maqomi berildi.

2005-yilda raqobat hamda kichik va xususiy tadbirkorlikni rivojlantirish maqsadida organ qayta tashkil etilib, Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyadan chiqarish, raqobat va tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash davlat qoʻmitasi deb nomlandi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/docs/-579464|sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyadan chiqarish, raqobat va tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash davlat qoʻmitasi faoliyatini tashkil qilish toʻgʻrisida|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

2010-yilda monopoliyaga qarshi tartibga solishni kuchaytirish maqsadida organ yana qayta tashkil etildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/docs/-1688285|sarlavha=Monopoliyaga qarshi davlat organi qayta tashkil etilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisida|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

2019-yil yanvarda Prezidentning PF-5630-son Farmoniga muvofiq Davlat raqobat qoʻmitasi tugatilib, uning negizida, boshqa organlar qatorida, [[Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi|Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi]] tashkil etildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.gazeta.uz/oz/2019/01/25/monopol-qomita/|sarlavha=Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisidagi qaror qabul qilindi|nashriyot=Gazeta.uz|sana=2019-01-25|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt; 2019-yil sentabrdan uning huzurida [[Iste'molchilar huquqlarini himoya qilish agentligi|Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish agentligi]] faoliyat yuritdi.

=== Qoʻmitaning tashkil etilishi ===
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 21-dekabrdagi PF-269-son hamda 2023-yil 25-yanvardagi PF-14-son Farmonlariga muvofiq Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi va Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish agentligi negizida Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi tashkil etildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/uz/docs/-6369997|sarlavha=Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari faoliyatini samarali yoʻlga qoʻyishga doir birinchi navbatdagi tashkiliy chora-tadbirlar toʻgʻrisida. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 25-yanvardagi PF-14-son Farmoni|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

2023-yil 6-iyulda qabul qilingan PF-108-son Farmon bilan qoʻmita faoliyatining ustuvor yoʻnalishlari, tashkiliy tuzilmasi, sohada islohotlarni chuqurlashtirish boʻyicha „Yoʻl xaritasi“ hamda xususiy sektorga beriladigan funksiyalar roʻyxati tasdiqlandi.&lt;ref name=&quot;:pf108&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/uz/docs/-6525087|sarlavha=Maʼmuriy islohotlar doirasida raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish sohasida davlat boshqaruvini samarali tashkil qilish chora-tadbirlari toʻgʻrisida|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

2023-yilda &quot;Raqobat toʻgʻrisida&quot;gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni yangi tahrirda qabul qilindi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://raqobat.gov.uz/en/gallery/raqobatni-rivojlantirish-va-istemolchilar-huquqlarini-himoya-qilish-qomitasi-tomonidan-2023-yilning-1-yarim-yilligida-amalga-oshirilgan-ishlar-va-yangi-tahrirda-qabul-qilingan/|sarlavha=Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi tomonidan 2023-yilning 1-yarim yilligida amalga oshirilgan ishlar va yangi tahrirda qabul qilingan &quot;Raqobat toʻgʻrisida&quot;gi qonunning mazmun-mohiyati|nashriyot=raqobat.gov.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

Qoʻmitaning birinchi raisi etib Shaxrux Sharaxmetov tayinlangan edi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://raqobat.gov.uz/uz/raqobatni-rivojlantirish-va-istemolchilar-huquqlarini-himoya-qilish-qomitasiga-rahbar-tayinlandi/|sarlavha=Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasiga rahbar tayinlandi|nashriyot=raqobat.gov.uz|qaralgan sana=2026-08-25}} {{Oʻlikhavola|date=oktabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; U lavozimni tark etgach, qoʻmita yetti oy davomida raissiz faoliyat yuritdi.&lt;ref name=&quot;:daryo2024&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://daryo.uz/2024/07/15/raqobat-qomitasi-jonlandi-endi-hammasi-iziga-tushadimi|sarlavha=Raqobat qoʻmitasi &quot;jonlandi&quot;: kutilmalar qanday?|nashriyot=Daryo.uz|sana=2024-07-15|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

2024-yil 21-iyunda Oliy Majlis Senatining 53-yalpi majlisida Prezident taqdimiga binoan Halilillo Sobirjonovich Turaxujayev qoʻmita raisi lavozimiga saylandi. U bunga qadar Oliy sud raisining oʻrinbosari — fuqarolik ishlari boʻyicha sudlov hayʼati raisi lavozimida ishlagan.&lt;ref name=&quot;:gazeta2024&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:spot2024&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.spot.uz/oz/2024/06/21/raqobatga-yangi-rais/|sarlavha=Halilillo Toʻraxoʻjayev Raqobat qoʻmitasi raisi lavozimiga saylandi|nashriyot=Spot.uz|sana=2024-06-21|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt; Yangi rahbar tayinlangach qoʻmita faoliyati jonlangani, qonunbuzarliklarga nisbatan ish qoʻzgʻatish sezilarli koʻpaygani matbuotda qayd etildi.&lt;ref name=&quot;:daryo2024&quot; /&gt;

== Faoliyatining ustuvor yoʻnalishlari ==
PF-108-son Farmonga muvofiq qoʻmita faoliyatining ustuvor yoʻnalishlari quyidagilardan iborat:&lt;ref name=&quot;:pf108&quot; /&gt;

* raqobatni taʼminlash, tovar-xomashyo birjalari faoliyatini tartibga solish, isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish va reklama sohalarida yagona davlat siyosatini amalga oshirish, davlat organlarining ushbu yoʻnalishdagi faoliyatini muvofiqlashtirish hamda qonunchilikka rioya etilishi ustidan nazoratni amalga oshirish;
* tovar, moliya va raqamli bozorlarda raqobat muhitini taʼminlash, &quot;kartel&quot; kelishuvlari va til biriktirish holatlari, insofsiz raqobat amaliyotlarini aniqlash va ularga chek qoʻyish;
* monopoliyalarga qarshi kurashish, ustun mavqega ega xoʻjalik subyektlarining, shu jumladan tabiiy monopoliya subyektlarining oʻz mavqeini suiisteʼmol qilishi va raqobatga qarshi harakatlariga chek qoʻyish;
* normativ-huquqiy hujjatlar va ular loyihalarining raqobatga taʼsirini baholash, [[ijro etuvchi hokimiyat]] organlarining raqobatni cheklovchi qarorlar qabul qilishiga yoʻl qoʻymaslik;
* tanlov (tender) savdolarida, iqtisodiy konsentratsiya va davlat koʻmagini monopoliyaga qarshi tartibga solish;
* tovar-xomashyo birjalari va ularning aʼzolari faoliyatini, shuningdek tovar derivativlari savdolarini tartibga solish;
* asosiy isteʼmol, monopol va yuqori likvidli tovarlar narxlarining asossiz oshirilishiga qarshi choralar koʻrish;
* sohaga oid kompleks dasturlarni ishlab chiqish, nodavlat notijorat tashkilotlari va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlarini qoʻllab-quvvatlash;
* raqobatni rivojlantirish, isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish va reklama sohalarida xalqaro hamkorlikni yoʻlga qoʻyish va mustahkamlash.

== Amaliy faoliyati ==

=== Raqamli bozorlarni tartibga solish ===
Qoʻmita raqamli platforma operatorlari roʻyxatini yuritadi. 2026-yil holatiga koʻra oltita turli bozorda ustun mavqega ega deb eʼtirof etilgan toʻqqizta kompaniya — Payme va Click (onlayn toʻlovlar), [[Uzum Market]] (elektron tijorat), Uzum Tezkor, Yandex Eats va Express 24 (taom yetkazib berish), OLX (eʼlonlar taxtasi), Allplay (striming) hamda Yandex Go (taksi) mazkur roʻyxatga kiritilgan. Ularga nisbatan monopoliyaga qarshi komplayens tizimi joriy etilgan.&lt;ref name=&quot;:spot2026&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.spot.uz/oz/2026/05/26/digital-platforms|sarlavha=Oʻzbekistonda xorijiy raqamli platformalar uchun monopoliyaga qarshi tartib oʻrnatiladi|nashriyot=Spot.uz|sana=2026-05-26|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

Qoʻmita mamlakat rezidenti boʻlmagan transmilliy raqamli platformalar uchun alohida monopoliyaga qarshi tartibga solish mexanizmini ishlab chiqmoqda; mexanizmni 2026-yil 1-oktabrga qadar tayyorlash rejalashtirilgan. Platformalarning raqobatga zid harakatlarini aniqlashda [[Sunʼiy intellekt|sunʼiy intellekt]]dan foydalanish koʻzda tutilgan.&lt;ref name=&quot;:spot2026&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.gazeta.uz/oz/2026/06/01/platforms/|sarlavha=Oʻzbekistonda raqamli platformalarning raqobatga zid harakatlarini aniqlash uchun sunʼiy intellektdan foydalaniladi|nashriyot=Gazeta.uz|sana=2026-06-01|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

=== Reklama sohasidagi nazorat ===
2025-yilda qoʻmita qimor oʻyinlarini targʻib qilgan blogerlarni javobgarlikka tortdi, shuningdek blogerlar va taniqli shaxslarning qiyofasidan sunʼiy intellekt yordamida foydalanib soxta qimor reklamalari tarqatilayotgani aniqlandi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.spot.uz/oz/2025/11/26/gambling-ads|sarlavha=Raqobat qoʻmitasi blogerlar nomidan SI orqali soxta qimor reklamalari tarqatilayotganini aniqladi|nashriyot=Spot.uz|sana=2025-11-26|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

Litsenziyaga ega boʻlmagan holda xorijga ishga yuborish xizmatlarini reklama qilgan subyektlarga nisbatan moliyaviy jarimalar qoʻllanilgan.&lt;ref name=&quot;:sayt&quot; /&gt;

=== Isteʼmol bozori va narxlar ustidan nazorat ===
Qoʻmita asosiy isteʼmol tovarlari narxlari va tabiiy monopoliya subyektlarining tariflari ustidan nazoratni amalga oshiradi, isteʼmolchilarga asossiz hisoblangan toʻlovlarni qayta hisob-kitob qildirish choralarini koʻradi.&lt;ref name=&quot;:sayt&quot; /&gt; Qoʻmita aralashuvi natijasida savdo majmualarida joriy etilgan asossiz yigʻimlar bekor qilingan holatlar matbuotda yoritilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.gazeta.uz/oz/2026/07/13/e-lom/|sarlavha=Oʻzbekistonda qora metall aylanmasini nazorat qilish uchun E-lom platformasi ishga tushiriladi|nashriyot=Gazeta.uz|sana=2026-07-13|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

== Tuzilmasi ==
Qoʻmita tizimi markaziy apparat, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahridagi hududiy boshqarmalardan iborat. Markaziy apparat tarkibida monopoliyaga qarshi tartibga solish, insofsiz raqobat amaliyotlari va kartel kelishuvlariga qarshi kurashish, iqtisodiy konsentratsiyani nazorat qilish, isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish, reklama bozori, tovar-xomashyo birjalari va narxlarni nazorat qilish, qonun hujjatlarining raqobatga taʼsirini baholash, xalqaro hamkorlik va reytinglar kabi yoʻnalishlar boʻyicha boshqarma va boʻlimlar faoliyat yuritadi.&lt;ref name=&quot;:sayt&quot; /&gt;

Qoʻmita tarkibida &quot;Raqamli transformatsiya va autsorsing markazi&quot; davlat muassasasi hamda Raqobat siyosati va isteʼmolchilar huquqlari tadqiqotlari markazi mavjud. Qoʻmita huzurida Jamoatchilik kengashi va Ekspertlar kengashi ishlaydi.&lt;ref name=&quot;:sayt&quot; /&gt;

Kartel kelishuvlari toʻgʻrisida xabar berish uchun alohida &quot;Ishonch raqami&quot; va elektron pochta manzili yoʻlga qoʻyilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://raqobat.gov.uz/uz/kartel/|sarlavha=Kartel haqida xabar berish|nashriyot=raqobat.gov.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

== Rahbariyat ==
* '''Halilillo Sobirjonovich Turaxujayev''' — qoʻmita raisi (2024-yil 21-iyundan). 1972-yilda [[Namangan viloyati]]da tugʻilgan, huquqshunos. 1992—2008-yillarda sud tizimida turli lavozimlarda, jumladan Oliy sud sudyasi va Toshkent shahar fuqarolik ishlari boʻyicha sudi raisi boʻlgan; 2008—2017-yillarda Prezident devonida, 2017—2020-yillarda Adliya vazirligi huzuridagi Davlat xizmatlari agentligi direktori, 2020—2021-yillarda Davlat soliq qoʻmitasi raisining birinchi oʻrinbosari, 2021—2024-yillarda Oliy sud raisining oʻrinbosari lavozimlarida ishlagan.&lt;ref name=&quot;:rahbariyat&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://raqobat.gov.uz/uz/qo-mita/rahbariyat/|sarlavha=Rahbariyat|nashriyot=raqobat.gov.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:spot2024&quot; /&gt;
* '''Farrux Esanaliyevich Karabayev''' — rais oʻrinbosari (2023-yil 31-yanvardagi PQ-38-son qarorga asosan). 2019—2023-yillarda Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi raisining oʻrinbosari boʻlgan.&lt;ref name=&quot;:rahbariyat&quot; /&gt;
* '''Ulugʻbek Bahodirovich Davlatov''' — rais oʻrinbosari (2025-yil 18-noyabrdan). 2011-yildan monopoliyaga qarshi organ tizimida turli lavozimlarda ishlagan.&lt;ref name=&quot;:rahbariyat&quot; /&gt;

Rais huzurida jamoatchilik bilan aloqalar hamda maʼnaviy-maʼrifiy ishlar va [[davlat tili]] masalalari boʻyicha maslahatchi lavozimlari mavjud.&lt;ref name=&quot;:rahbariyat&quot; /&gt;

== Xalqaro hamkorlik ==
Qoʻmita raqobat siyosati sohasida xalqaro tashkilotlar va xorijiy davlatlarning vakolatli organlari bilan hamkorlik qiladi. 2023-yilda Yevroosiyo iqtisodiy komissiyasining raqobat va monopoliyaga qarshi tartibga solish blokи vakillari bilan ishchi uchrashuv oʻtkazildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://raqobat.gov.uz/en/what-we-do/the-international-cooperation/|sarlavha=Xalqaro hamkorlik|nashriyot=raqobat.gov.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

2024-yilda Yevropa Komissiyasi bilan raqobat siyosati va raqamli platformalarni monopoliyaga qarshi tartibga solish boʻyicha hamkorlik yoʻlga qoʻyildi.&lt;ref name=&quot;:sayt&quot; /&gt;

2025-yil oktabrda Toshkentda &quot;Platformalar iqtisodiyoti: raqobat qonunchiligi va raqamli platformalarning bozor hukmronligi&quot; mavzusida xalqaro konferensiya oʻtkazildi.&lt;ref name=&quot;:sayt&quot; /&gt;

2026-yil may oyida [[Manila]]da oʻtkazilgan Xalqaro raqobat tarmogʻining (ICN) 25-yillik konferensiyasida qoʻmita raisi Filippin raqobat komissiyasi rahbari bilan uchrashuv oʻtkazdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://raqobat.gov.uz/en/philippines-chairman-of-the-competition-promotion-and-consumer-protection-committee-of-the-republic-of-uzbekistan-khalilillo-turakhujaev-held-a-meeting-with-chairman-of-the-philippine-competition-c/|sarlavha=Chairman of the Competition Promotion and Consumer Protection Committee of the Republic of Uzbekistan held a meeting with Chairman of the Philippine Competition Commission|nashriyot=raqobat.gov.uz|sana=2026-05|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

== Yana qarang ==
* [[Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi|Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi]]
* [[Iste'molchilar huquqlarini himoya qilish agentligi|Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish agentligi]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [https://raqobat.gov.uz Rasmiy veb-sayt]
* [https://t.me/RaqobatGovUz Rasmiy Telegram kanali]

[[Turkum:Davlat tashkilotlari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston tashkilotlari]]</text>
      <sha1>cf94oka087ozb45v5bzh53kfl6glu72</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328384</id>
      <parentid>6328383</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:07:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6328384</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16814" sha1="ejixasl759xdekoc57xjr0pk2gn8b3l" xml:space="preserve">{{Tashkilot bilgiqutisi
|nomi = Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi
|qisqartma = Raqobat qoʻmitasi
|turi = Davlat boshqaruv idorasi
|maqomi = Amalda
|ishga_tushgan_sanasi = {{start date and age|2023|01|25}}
|joylashuvi = [[Toshkent]] shahri, Labzak koʻchasi, 3-uy
|hududiy_hizmati = {{UZB}}
|direktori = Halilillo Turaxujayev (rais)
|vebsayti = {{URL|raqobat.gov.uz}}
|tili = [[Oʻzbek tili|oʻzbek]], [[Rus tili|rus]]
}}

'''Oʻzbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi''' (qisqacha: '''''Raqobat qoʻmitasi''''') — [[Oʻzbekiston]]da raqobatni taʼminlash, tovar-xomashyo birjalari faoliyatini tartibga solish, isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish va reklama sohalarida yagona davlat siyosatini amalga oshiruvchi vakolatli davlat organi.

Qoʻmita 2023-yilda [[Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi|Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi]] hamda uning huzuridagi [[Iste'molchilar huquqlarini himoya qilish agentligi|Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish agentligi]] negizida tashkil etilgan. Markaziy apparati [[Toshkent]] shahrida joylashgan, tizimga [[Qoraqalpogʻiston|Qoraqalpogʻiston Respublikasi]], viloyatlar va Toshkent shahridagi hududiy boshqarmalar kiradi.&lt;ref name=&quot;:sayt&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://raqobat.gov.uz/uz/qo-mita/|sarlavha=Qoʻmita haqida|nashriyot=raqobat.gov.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

Qoʻmita raisi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining (yangi tahrir) 95- va 109-moddalariga muvofiq Prezident taqdimiga binoan [[Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati|Oliy Majlis Senati]] tomonidan saylanadi.&lt;ref name=&quot;:gazeta2024&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.gazeta.uz/oz/2024/06/21/raqobat/|sarlavha=Xalilillo Toʻraxoʻjayev Raqobatni rivojlantirish qoʻmitasi raisi etib saylandi|nashriyot=Gazeta.uz|sana=2024-06-21|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

== Tarixi ==

=== Ilk davri ===
1992-yilda [[Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi]] tarkibida Monopoliyaga qarshi va narx siyosati Bosh boshqarmasi tashkil etilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/acts/-24902|sarlavha=Monopolistik faoliyatni cheklash toʻgʻrisida|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

1996-yilda Moliya vazirligi huzurida Monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish qoʻmitasi tuzildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/docs/-202269|sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasini tashkil etish toʻgʻrisida|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

2000-yilda Prezident Farmoniga muvofiq monopoliyaga qarshi organ Moliya vazirligi tarkibidan chiqarilib, unga davlat qoʻmitasi maqomi berildi.

2005-yilda raqobat hamda kichik va xususiy tadbirkorlikni rivojlantirish maqsadida organ qayta tashkil etilib, Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyadan chiqarish, raqobat va tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash davlat qoʻmitasi deb nomlandi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/docs/-579464|sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyadan chiqarish, raqobat va tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash davlat qoʻmitasi faoliyatini tashkil qilish toʻgʻrisida|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

2010-yilda monopoliyaga qarshi tartibga solishni kuchaytirish maqsadida organ yana qayta tashkil etildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/docs/-1688285|sarlavha=Monopoliyaga qarshi davlat organi qayta tashkil etilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisida|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

2019-yil yanvarda Prezidentning PF-5630-son Farmoniga muvofiq Davlat raqobat qoʻmitasi tugatilib, uning negizida, boshqa organlar qatorida, [[Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi|Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi]] tashkil etildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.gazeta.uz/oz/2019/01/25/monopol-qomita/|sarlavha=Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisidagi qaror qabul qilindi|nashriyot=Gazeta.uz|sana=2019-01-25|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt; 2019-yil sentabrdan uning huzurida [[Iste'molchilar huquqlarini himoya qilish agentligi|Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish agentligi]] faoliyat yuritdi.

=== Qoʻmitaning tashkil etilishi ===
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 21-dekabrdagi PF-269-son hamda 2023-yil 25-yanvardagi PF-14-son Farmonlariga muvofiq Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi va Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish agentligi negizida Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi tashkil etildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/uz/docs/-6369997|sarlavha=Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari faoliyatini samarali yoʻlga qoʻyishga doir birinchi navbatdagi tashkiliy chora-tadbirlar toʻgʻrisida. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 25-yanvardagi PF-14-son Farmoni|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

2023-yil 6-iyulda qabul qilingan PF-108-son Farmon bilan qoʻmita faoliyatining ustuvor yoʻnalishlari, tashkiliy tuzilmasi, sohada islohotlarni chuqurlashtirish boʻyicha „Yoʻl xaritasi“ hamda xususiy sektorga beriladigan funksiyalar roʻyxati tasdiqlandi.&lt;ref name=&quot;:pf108&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/uz/docs/-6525087|sarlavha=Maʼmuriy islohotlar doirasida raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish sohasida davlat boshqaruvini samarali tashkil qilish chora-tadbirlari toʻgʻrisida|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

2023-yilda &quot;Raqobat toʻgʻrisida&quot;gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni yangi tahrirda qabul qilindi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://raqobat.gov.uz/en/gallery/raqobatni-rivojlantirish-va-istemolchilar-huquqlarini-himoya-qilish-qomitasi-tomonidan-2023-yilning-1-yarim-yilligida-amalga-oshirilgan-ishlar-va-yangi-tahrirda-qabul-qilingan/|sarlavha=Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi tomonidan 2023-yilning 1-yarim yilligida amalga oshirilgan ishlar va yangi tahrirda qabul qilingan &quot;Raqobat toʻgʻrisida&quot;gi qonunning mazmun-mohiyati|nashriyot=raqobat.gov.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

Qoʻmitaning birinchi raisi etib Shaxrux Sharaxmetov tayinlangan edi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://raqobat.gov.uz/uz/raqobatni-rivojlantirish-va-istemolchilar-huquqlarini-himoya-qilish-qomitasiga-rahbar-tayinlandi/|sarlavha=Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasiga rahbar tayinlandi|nashriyot=raqobat.gov.uz|qaralgan sana=2026-08-25}} {{Oʻlikhavola|date=oktabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; U lavozimni tark etgach, qoʻmita yetti oy davomida raissiz faoliyat yuritdi.&lt;ref name=&quot;:daryo2024&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://daryo.uz/2024/07/15/raqobat-qomitasi-jonlandi-endi-hammasi-iziga-tushadimi|sarlavha=Raqobat qoʻmitasi &quot;jonlandi&quot;: kutilmalar qanday?|nashriyot=Daryo.uz|sana=2024-07-15|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

2024-yil 21-iyunda Oliy Majlis Senatining 53-yalpi majlisida Prezident taqdimiga binoan Halilillo Sobirjonovich Turaxujayev qoʻmita raisi lavozimiga saylandi. U bunga qadar Oliy sud raisining oʻrinbosari — fuqarolik ishlari boʻyicha sudlov hayʼati raisi lavozimida ishlagan.&lt;ref name=&quot;:gazeta2024&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:spot2024&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.spot.uz/oz/2024/06/21/raqobatga-yangi-rais/|sarlavha=Halilillo Toʻraxoʻjayev Raqobat qoʻmitasi raisi lavozimiga saylandi|nashriyot=Spot.uz|sana=2024-06-21|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt; Yangi rahbar tayinlangach qoʻmita faoliyati jonlangani, qonunbuzarliklarga nisbatan ish qoʻzgʻatish sezilarli koʻpaygani matbuotda qayd etildi.&lt;ref name=&quot;:daryo2024&quot; /&gt;

== Faoliyatining ustuvor yoʻnalishlari ==
PF-108-son Farmonga muvofiq qoʻmita faoliyatining ustuvor yoʻnalishlari quyidagilardan iborat:&lt;ref name=&quot;:pf108&quot; /&gt;

* raqobatni taʼminlash, tovar-xomashyo birjalari faoliyatini tartibga solish, isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish va reklama sohalarida yagona davlat siyosatini amalga oshirish, davlat organlarining ushbu yoʻnalishdagi faoliyatini muvofiqlashtirish hamda qonunchilikka rioya etilishi ustidan nazoratni amalga oshirish;
* tovar, moliya va raqamli bozorlarda raqobat muhitini taʼminlash, &quot;kartel&quot; kelishuvlari va til biriktirish holatlari, insofsiz raqobat amaliyotlarini aniqlash va ularga chek qoʻyish;
* monopoliyalarga qarshi kurashish, ustun mavqega ega xoʻjalik subyektlarining, shu jumladan tabiiy monopoliya subyektlarining oʻz mavqeini suiisteʼmol qilishi va raqobatga qarshi harakatlariga chek qoʻyish;
* normativ-huquqiy hujjatlar va ular loyihalarining raqobatga taʼsirini baholash, [[ijro etuvchi hokimiyat]] organlarining raqobatni cheklovchi qarorlar qabul qilishiga yoʻl qoʻymaslik;
* tanlov (tender) savdolarida, iqtisodiy konsentratsiya va davlat koʻmagini monopoliyaga qarshi tartibga solish;
* tovar-xomashyo birjalari va ularning aʼzolari faoliyatini, shuningdek tovar derivativlari savdolarini tartibga solish;
* asosiy isteʼmol, monopol va yuqori likvidli tovarlar narxlarining asossiz oshirilishiga qarshi choralar koʻrish;
* sohaga oid kompleks dasturlarni ishlab chiqish, nodavlat notijorat tashkilotlari va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlarini qoʻllab-quvvatlash;
* raqobatni rivojlantirish, isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish va reklama sohalarida xalqaro hamkorlikni yoʻlga qoʻyish va mustahkamlash.

== Amaliy faoliyati ==

=== Raqamli bozorlarni tartibga solish ===
Qoʻmita raqamli platforma operatorlari roʻyxatini yuritadi. 2026-yil holatiga koʻra oltita turli bozorda ustun mavqega ega deb eʼtirof etilgan toʻqqizta kompaniya — Payme va Click (onlayn toʻlovlar), [[Uzum Market]] (elektron tijorat), Uzum Tezkor, Yandex Eats va Express 24 (taom yetkazib berish), OLX (eʼlonlar taxtasi), Allplay (striming) hamda Yandex Go (taksi) mazkur roʻyxatga kiritilgan. Ularga nisbatan monopoliyaga qarshi komplayens tizimi joriy etilgan.&lt;ref name=&quot;:spot2026&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.spot.uz/oz/2026/05/26/digital-platforms|sarlavha=Oʻzbekistonda xorijiy raqamli platformalar uchun monopoliyaga qarshi tartib oʻrnatiladi|nashriyot=Spot.uz|sana=2026-05-26|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

Qoʻmita mamlakat rezidenti boʻlmagan transmilliy raqamli platformalar uchun alohida monopoliyaga qarshi tartibga solish mexanizmini ishlab chiqmoqda; mexanizmni 2026-yil 1-oktabrga qadar tayyorlash rejalashtirilgan. Platformalarning raqobatga zid harakatlarini aniqlashda [[Sunʼiy intellekt|sunʼiy intellekt]]dan foydalanish koʻzda tutilgan.&lt;ref name=&quot;:spot2026&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.gazeta.uz/oz/2026/06/01/platforms/|sarlavha=Oʻzbekistonda raqamli platformalarning raqobatga zid harakatlarini aniqlash uchun sunʼiy intellektdan foydalaniladi|nashriyot=Gazeta.uz|sana=2026-06-01|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

=== Reklama sohasidagi nazorat ===
2025-yilda qoʻmita qimor oʻyinlarini targʻib qilgan blogerlarni javobgarlikka tortdi, shuningdek blogerlar va taniqli shaxslarning qiyofasidan sunʼiy intellekt yordamida foydalanib soxta qimor reklamalari tarqatilayotgani aniqlandi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.spot.uz/oz/2025/11/26/gambling-ads|sarlavha=Raqobat qoʻmitasi blogerlar nomidan SI orqali soxta qimor reklamalari tarqatilayotganini aniqladi|nashriyot=Spot.uz|sana=2025-11-26|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

Litsenziyaga ega boʻlmagan holda xorijga ishga yuborish xizmatlarini reklama qilgan subyektlarga nisbatan moliyaviy jarimalar qoʻllanilgan.&lt;ref name=&quot;:sayt&quot; /&gt;

=== Isteʼmol bozori va narxlar ustidan nazorat ===
Qoʻmita asosiy isteʼmol tovarlari narxlari va tabiiy monopoliya subyektlarining tariflari ustidan nazoratni amalga oshiradi, isteʼmolchilarga asossiz hisoblangan toʻlovlarni qayta hisob-kitob qildirish choralarini koʻradi.&lt;ref name=&quot;:sayt&quot; /&gt; Qoʻmita aralashuvi natijasida savdo majmualarida joriy etilgan asossiz yigʻimlar bekor qilingan holatlar matbuotda yoritilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.gazeta.uz/oz/2026/07/13/e-lom/|sarlavha=Oʻzbekistonda qora metall aylanmasini nazorat qilish uchun E-lom platformasi ishga tushiriladi|nashriyot=Gazeta.uz|sana=2026-07-13|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

== Tuzilmasi ==
Qoʻmita tizimi markaziy apparat, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahridagi hududiy boshqarmalardan iborat. Markaziy apparat tarkibida monopoliyaga qarshi tartibga solish, insofsiz raqobat amaliyotlari va kartel kelishuvlariga qarshi kurashish, iqtisodiy konsentratsiyani nazorat qilish, isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish, reklama bozori, tovar-xomashyo birjalari va narxlarni nazorat qilish, qonun hujjatlarining raqobatga taʼsirini baholash, xalqaro hamkorlik va reytinglar kabi yoʻnalishlar boʻyicha boshqarma va boʻlimlar faoliyat yuritadi.&lt;ref name=&quot;:sayt&quot; /&gt;

Qoʻmita tarkibida &quot;Raqamli transformatsiya va autsorsing markazi&quot; davlat muassasasi hamda Raqobat siyosati va isteʼmolchilar huquqlari tadqiqotlari markazi mavjud. Qoʻmita huzurida Jamoatchilik kengashi va Ekspertlar kengashi ishlaydi.&lt;ref name=&quot;:sayt&quot; /&gt;

Kartel kelishuvlari toʻgʻrisida xabar berish uchun alohida &quot;Ishonch raqami&quot; va elektron pochta manzili yoʻlga qoʻyilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://raqobat.gov.uz/uz/kartel/|sarlavha=Kartel haqida xabar berish|nashriyot=raqobat.gov.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

== Rahbariyat ==
* '''Halilillo Sobirjonovich Turaxujayev''' — qoʻmita raisi (2024-yil 21-iyundan). 1972-yilda [[Namangan viloyati]]da tugʻilgan, huquqshunos. 1992—2008-yillarda sud tizimida turli lavozimlarda, jumladan Oliy sud sudyasi va Toshkent shahar fuqarolik ishlari boʻyicha sudi raisi boʻlgan; 2008—2017-yillarda Prezident devonida, 2017—2020-yillarda Adliya vazirligi huzuridagi Davlat xizmatlari agentligi direktori, 2020—2021-yillarda Davlat soliq qoʻmitasi raisining birinchi oʻrinbosari, 2021—2024-yillarda Oliy sud raisining oʻrinbosari lavozimlarida ishlagan.&lt;ref name=&quot;:rahbariyat&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://raqobat.gov.uz/uz/qo-mita/rahbariyat/|sarlavha=Rahbariyat|nashriyot=raqobat.gov.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:spot2024&quot; /&gt;
* '''Farrux Esanaliyevich Karabayev''' — rais oʻrinbosari (2023-yil 31-yanvardagi PQ-38-son qarorga asosan). 2019—2023-yillarda Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi raisining oʻrinbosari boʻlgan.&lt;ref name=&quot;:rahbariyat&quot; /&gt;
* '''Ulugʻbek Bahodirovich Davlatov''' — rais oʻrinbosari (2025-yil 18-noyabrdan). 2011-yildan monopoliyaga qarshi organ tizimida turli lavozimlarda ishlagan.&lt;ref name=&quot;:rahbariyat&quot; /&gt;

Rais huzurida jamoatchilik bilan aloqalar hamda maʼnaviy-maʼrifiy ishlar va [[davlat tili]] masalalari boʻyicha maslahatchi lavozimlari mavjud.&lt;ref name=&quot;:rahbariyat&quot; /&gt;

== Xalqaro hamkorlik ==
Qoʻmita raqobat siyosati sohasida xalqaro tashkilotlar va xorijiy davlatlarning vakolatli organlari bilan hamkorlik qiladi. 2023-yilda Yevroosiyo iqtisodiy komissiyasining raqobat va monopoliyaga qarshi tartibga solish blokи vakillari bilan ishchi uchrashuv oʻtkazildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://raqobat.gov.uz/en/what-we-do/the-international-cooperation/|sarlavha=Xalqaro hamkorlik|nashriyot=raqobat.gov.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

2024-yilda Yevropa Komissiyasi bilan raqobat siyosati va raqamli platformalarni monopoliyaga qarshi tartibga solish boʻyicha hamkorlik yoʻlga qoʻyildi.&lt;ref name=&quot;:sayt&quot; /&gt;

2025-yil oktabrda Toshkentda &quot;Platformalar iqtisodiyoti: raqobat qonunchiligi va raqamli platformalarning bozor hukmronligi&quot; mavzusida xalqaro konferensiya oʻtkazildi.&lt;ref name=&quot;:sayt&quot; /&gt;

2026-yil may oyida [[Manila]]da oʻtkazilgan Xalqaro raqobat tarmogʻining (ICN) 25-yillik konferensiyasida qoʻmita raisi Filippin raqobat komissiyasi rahbari bilan uchrashuv oʻtkazdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://raqobat.gov.uz/en/philippines-chairman-of-the-competition-promotion-and-consumer-protection-committee-of-the-republic-of-uzbekistan-khalilillo-turakhujaev-held-a-meeting-with-chairman-of-the-philippine-competition-c/|sarlavha=Chairman of the Competition Promotion and Consumer Protection Committee of the Republic of Uzbekistan held a meeting with Chairman of the Philippine Competition Commission|nashriyot=raqobat.gov.uz|sana=2026-05|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

== Yana qarang ==
* [[Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi|Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi]]
* [[Iste'molchilar huquqlarini himoya qilish agentligi|Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish agentligi]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [https://raqobat.gov.uz Rasmiy veb-sayt]
* [https://t.me/RaqobatGovUz Rasmiy Telegram kanali]

[[Turkum:Davlat tashkilotlari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston tashkilotlari]]</text>
      <sha1>ejixasl759xdekoc57xjr0pk2gn8b3l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328385</id>
      <parentid>6328384</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:07:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328385</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16815" sha1="pomh9pd39ez6r9ok6zy7obc41icg0c2" xml:space="preserve">{{Tashkilot bilgiqutisi
|nomi = Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi
|qisqartma = Raqobat qoʻmitasi
|turi = Davlat boshqaruv idorasi
|maqomi = Amalda
|ishga_tushgan_sanasi = {{start date and age|2023|01|25}}
|joylashuvi = [[Toshkent]] shahri, Labzak koʻchasi, 3-uy
|hududiy_hizmati = {{UZB}}
|direktori = Halilillo Turaxujayev (rais)
|vebsayti = {{URL|raqobat.gov.uz}}
|tili = [[Oʻzbek tili|oʻzbek]], [[Rus tili|rus]]
}}

'''Oʻzbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi''' (qisqacha: '''''Raqobat qoʻmitasi''''') — [[Oʻzbekiston]]da raqobatni taʼminlash, tovar-xomashyo birjalari faoliyatini tartibga solish, isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish va reklama sohalarida yagona davlat siyosatini amalga oshiruvchi vakolatli davlat organi.

Qoʻmita 2023-yilda [[Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi|Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi]] hamda uning huzuridagi [[Iste'molchilar huquqlarini himoya qilish agentligi|Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish agentligi]] negizida tashkil etilgan. Markaziy apparati [[Toshkent]] shahrida joylashgan, tizimga [[Qoraqalpogʻiston|Qoraqalpogʻiston Respublikasi]], viloyatlar va Toshkent shahridagi hududiy boshqarmalar kiradi.&lt;ref name=&quot;:sayt&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://raqobat.gov.uz/uz/qo-mita/|sarlavha=Qoʻmita haqida|nashriyot=raqobat.gov.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

Qoʻmita raisi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining (yangi tahrir) 95- va 109-moddalariga muvofiq Prezident taqdimiga binoan [[Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati|Oliy Majlis Senati]] tomonidan saylanadi.&lt;ref name=&quot;:gazeta2024&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.gazeta.uz/oz/2024/06/21/raqobat/|sarlavha=Xalilillo Toʻraxoʻjayev Raqobatni rivojlantirish qoʻmitasi raisi etib saylandi|nashriyot=Gazeta.uz|sana=2024-06-21|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

== Tarixi ==

=== Ilk davri ===
1992-yilda [[Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi]] tarkibida Monopoliyaga qarshi va narx siyosati Bosh boshqarmasi tashkil etilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/acts/-24902|sarlavha=Monopolistik faoliyatni cheklash toʻgʻrisida|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

1996-yilda Moliya vazirligi huzurida Monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish qoʻmitasi tuzildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/docs/-202269|sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasini tashkil etish toʻgʻrisida|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

2000-yilda Prezident Farmoniga muvofiq monopoliyaga qarshi organ Moliya vazirligi tarkibidan chiqarilib, unga davlat qoʻmitasi maqomi berildi.

2005-yilda raqobat hamda kichik va xususiy tadbirkorlikni rivojlantirish maqsadida organ qayta tashkil etilib, Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyadan chiqarish, raqobat va tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash davlat qoʻmitasi deb nomlandi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/docs/-579464|sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyadan chiqarish, raqobat va tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash davlat qoʻmitasi faoliyatini tashkil qilish toʻgʻrisida|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

2010-yilda monopoliyaga qarshi tartibga solishni kuchaytirish maqsadida organ yana qayta tashkil etildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/docs/-1688285|sarlavha=Monopoliyaga qarshi davlat organi qayta tashkil etilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisida|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

2019-yil yanvarda Prezidentning PF-5630-son Farmoniga muvofiq Davlat raqobat qoʻmitasi tugatilib, uning negizida, boshqa organlar qatorida, [[Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi|Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi]] tashkil etildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.gazeta.uz/oz/2019/01/25/monopol-qomita/|sarlavha=Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisidagi qaror qabul qilindi|nashriyot=Gazeta.uz|sana=2019-01-25|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt; 2019-yil sentabrdan uning huzurida [[Iste'molchilar huquqlarini himoya qilish agentligi|Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish agentligi]] faoliyat yuritdi.

=== Qoʻmitaning tashkil etilishi ===
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 21-dekabrdagi PF-269-son hamda 2023-yil 25-yanvardagi PF-14-son Farmonlariga muvofiq Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi va Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish agentligi negizida Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi tashkil etildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/uz/docs/-6369997|sarlavha=Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari faoliyatini samarali yoʻlga qoʻyishga doir birinchi navbatdagi tashkiliy chora-tadbirlar toʻgʻrisida. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 25-yanvardagi PF-14-son Farmoni|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

2023-yil 6-iyulda qabul qilingan PF-108-son Farmon bilan qoʻmita faoliyatining ustuvor yoʻnalishlari, tashkiliy tuzilmasi, sohada islohotlarni chuqurlashtirish boʻyicha „Yoʻl xaritasi“ hamda xususiy sektorga beriladigan funksiyalar roʻyxati tasdiqlandi.&lt;ref name=&quot;:pf108&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/uz/docs/-6525087|sarlavha=Maʼmuriy islohotlar doirasida raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish sohasida davlat boshqaruvini samarali tashkil qilish chora-tadbirlari toʻgʻrisida|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

2023-yilda &quot;Raqobat toʻgʻrisida&quot;gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni yangi tahrirda qabul qilindi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://raqobat.gov.uz/en/gallery/raqobatni-rivojlantirish-va-istemolchilar-huquqlarini-himoya-qilish-qomitasi-tomonidan-2023-yilning-1-yarim-yilligida-amalga-oshirilgan-ishlar-va-yangi-tahrirda-qabul-qilingan/|sarlavha=Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi tomonidan 2023-yilning 1-yarim yilligida amalga oshirilgan ishlar va yangi tahrirda qabul qilingan &quot;Raqobat toʻgʻrisida&quot;gi qonunning mazmun-mohiyati|nashriyot=raqobat.gov.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

Qoʻmitaning birinchi raisi etib Shaxrux Sharaxmetov tayinlangan edi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://raqobat.gov.uz/uz/raqobatni-rivojlantirish-va-istemolchilar-huquqlarini-himoya-qilish-qomitasiga-rahbar-tayinlandi/|sarlavha=Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasiga rahbar tayinlandi|nashriyot=raqobat.gov.uz|qaralgan sana=2026-08-25}} {{Oʻlikhavola|date=oktabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; U lavozimni tark etgach, qoʻmita yetti oy davomida raissiz faoliyat yuritdi.&lt;ref name=&quot;:daryo2024&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://daryo.uz/2024/07/15/raqobat-qomitasi-jonlandi-endi-hammasi-iziga-tushadimi|sarlavha=Raqobat qoʻmitasi &quot;jonlandi&quot;: kutilmalar qanday?|nashriyot=Daryo.uz|sana=2024-07-15|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

2024-yil 21-iyunda Oliy Majlis Senatining 53-yalpi majlisida Prezident taqdimiga binoan Halilillo Sobirjonovich Turaxujayev qoʻmita raisi lavozimiga saylandi. U bunga qadar Oliy sud raisining oʻrinbosari — fuqarolik ishlari boʻyicha sudlov hayʼati raisi lavozimida ishlagan.&lt;ref name=&quot;:gazeta2024&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:spot2024&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.spot.uz/oz/2024/06/21/raqobatga-yangi-rais/|sarlavha=Halilillo Toʻraxoʻjayev Raqobat qoʻmitasi raisi lavozimiga saylandi|nashriyot=Spot.uz|sana=2024-06-21|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt; Yangi rahbar tayinlangach qoʻmita faoliyati jonlangani, qonunbuzarliklarga nisbatan ish qoʻzgʻatish sezilarli koʻpaygani matbuotda qayd etildi.&lt;ref name=&quot;:daryo2024&quot; /&gt;

== Faoliyatining ustuvor yoʻnalishlari ==
PF-108-son Farmonga muvofiq qoʻmita faoliyatining ustuvor yoʻnalishlari quyidagilardan iborat:&lt;ref name=&quot;:pf108&quot; /&gt;

* raqobatni taʼminlash, tovar-xomashyo birjalari faoliyatini tartibga solish, isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish va reklama sohalarida yagona davlat siyosatini amalga oshirish, davlat organlarining ushbu yoʻnalishdagi faoliyatini muvofiqlashtirish hamda qonunchilikka rioya etilishi ustidan nazoratni amalga oshirish;
* tovar, moliya va raqamli bozorlarda raqobat muhitini taʼminlash, &quot;kartel&quot; kelishuvlari va til biriktirish holatlari, insofsiz raqobat amaliyotlarini aniqlash va ularga chek qoʻyish;
* monopoliyalarga qarshi kurashish, ustun mavqega ega xoʻjalik subyektlarining, shu jumladan tabiiy monopoliya subyektlarining oʻz mavqeini suiisteʼmol qilishi va raqobatga qarshi harakatlariga chek qoʻyish;
* normativ-huquqiy hujjatlar va ular loyihalarining raqobatga taʼsirini baholash, [[ijro etuvchi hokimiyat]] organlarining raqobatni cheklovchi qarorlar qabul qilishiga yoʻl qoʻymaslik;
* tanlov (tender) savdolarida, iqtisodiy konsentratsiya va davlat koʻmagini monopoliyaga qarshi tartibga solish;
* tovar-xomashyo birjalari va ularning aʼzolari faoliyatini, shuningdek tovar derivativlari savdolarini tartibga solish;
* asosiy isteʼmol, monopol va yuqori likvidli tovarlar narxlarining asossiz oshirilishiga qarshi choralar koʻrish;
* sohaga oid kompleks dasturlarni ishlab chiqish, nodavlat notijorat tashkilotlari va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlarini qoʻllab-quvvatlash;
* raqobatni rivojlantirish, isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish va reklama sohalarida xalqaro hamkorlikni yoʻlga qoʻyish va mustahkamlash.

== Amaliy faoliyati ==

=== Raqamli bozorlarni tartibga solish ===
Qoʻmita raqamli platforma operatorlari roʻyxatini yuritadi. 2026-yil holatiga koʻra oltita turli bozorda ustun mavqega ega deb eʼtirof etilgan toʻqqizta kompaniya — Payme va Click (onlayn toʻlovlar), [[Uzum Market]] (elektron tijorat), Uzum Tezkor, Yandex Eats va Express 24 (taom yetkazib berish), OLX (eʼlonlar taxtasi), Allplay (striming) hamda Yandex Go (taksi) mazkur roʻyxatga kiritilgan. Ularga nisbatan monopoliyaga qarshi komplayens tizimi joriy etilgan.&lt;ref name=&quot;:spot2026&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.spot.uz/oz/2026/05/26/digital-platforms|sarlavha=Oʻzbekistonda xorijiy raqamli platformalar uchun monopoliyaga qarshi tartib oʻrnatiladi|nashriyot=Spot.uz|sana=2026-05-26|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

Qoʻmita mamlakat rezidenti boʻlmagan transmilliy raqamli platformalar uchun alohida monopoliyaga qarshi tartibga solish mexanizmini ishlab chiqmoqda; mexanizmni 2026-yil 1-oktabrga qadar tayyorlash rejalashtirilgan. Platformalarning raqobatga zid harakatlarini aniqlashda [[Sunʼiy intellekt|sunʼiy intellekt]]dan foydalanish koʻzda tutilgan.&lt;ref name=&quot;:spot2026&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.gazeta.uz/oz/2026/06/01/platforms/|sarlavha=Oʻzbekistonda raqamli platformalarning raqobatga zid harakatlarini aniqlash uchun sunʼiy intellektdan foydalaniladi|nashriyot=Gazeta.uz|sana=2026-06-01|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

=== Reklama sohasidagi nazorat ===
2025-yilda qoʻmita qimor oʻyinlarini targʻib qilgan blogerlarni javobgarlikka tortdi, shuningdek blogerlar va taniqli shaxslarning qiyofasidan sunʼiy intellekt yordamida foydalanib soxta qimor reklamalari tarqatilayotgani aniqlandi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.spot.uz/oz/2025/11/26/gambling-ads|sarlavha=Raqobat qoʻmitasi blogerlar nomidan SI orqali soxta qimor reklamalari tarqatilayotganini aniqladi|nashriyot=Spot.uz|sana=2025-11-26|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

Litsenziyaga ega boʻlmagan holda xorijga ishga yuborish xizmatlarini reklama qilgan subyektlarga nisbatan moliyaviy jarimalar qoʻllanilgan.&lt;ref name=&quot;:sayt&quot; /&gt;

=== Isteʼmol bozori va narxlar ustidan nazorat ===
Qoʻmita asosiy isteʼmol tovarlari narxlari va tabiiy monopoliya subyektlarining tariflari ustidan nazoratni amalga oshiradi, isteʼmolchilarga asossiz hisoblangan toʻlovlarni qayta hisob-kitob qildirish choralarini koʻradi.&lt;ref name=&quot;:sayt&quot; /&gt; Qoʻmita aralashuvi natijasida savdo majmualarida joriy etilgan asossiz yigʻimlar bekor qilingan holatlar matbuotda yoritilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.gazeta.uz/oz/2026/07/13/e-lom/|sarlavha=Oʻzbekistonda qora metall aylanmasini nazorat qilish uchun E-lom platformasi ishga tushiriladi|nashriyot=Gazeta.uz|sana=2026-07-13|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

== Tuzilmasi ==
Qoʻmita tizimi markaziy apparat, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahridagi hududiy boshqarmalardan iborat. Markaziy apparat tarkibida monopoliyaga qarshi tartibga solish, insofsiz raqobat amaliyotlari va kartel kelishuvlariga qarshi kurashish, iqtisodiy konsentratsiyani nazorat qilish, isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish, reklama bozori, tovar-xomashyo birjalari va narxlarni nazorat qilish, qonun hujjatlarining raqobatga taʼsirini baholash, xalqaro hamkorlik va reytinglar kabi yoʻnalishlar boʻyicha boshqarma va boʻlimlar faoliyat yuritadi.&lt;ref name=&quot;:sayt&quot; /&gt;

Qoʻmita tarkibida &quot;Raqamli transformatsiya va autsorsing markazi&quot; davlat muassasasi hamda Raqobat siyosati va isteʼmolchilar huquqlari tadqiqotlari markazi mavjud. Qoʻmita huzurida Jamoatchilik kengashi va Ekspertlar kengashi ishlaydi.&lt;ref name=&quot;:sayt&quot; /&gt;

Kartel kelishuvlari toʻgʻrisida xabar berish uchun alohida &quot;Ishonch raqami&quot; va elektron pochta manzili yoʻlga qoʻyilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://raqobat.gov.uz/uz/kartel/|sarlavha=Kartel haqida xabar berish|nashriyot=raqobat.gov.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

== Rahbariyat ==
* '''Halilillo Sobirjonovich Turaxujayev''' — qoʻmita raisi (2024-yil 21-iyundan). 1972-yilda [[Namangan viloyati]]da tugʻilgan, huquqshunos. 1992—2008-yillarda sud tizimida turli lavozimlarda, jumladan Oliy sud sudyasi va Toshkent shahar fuqarolik ishlari boʻyicha sudi raisi boʻlgan; 2008—2017-yillarda Prezident devonida, 2017—2020-yillarda Adliya vazirligi huzuridagi Davlat xizmatlari agentligi direktori, 2020—2021-yillarda Davlat soliq qoʻmitasi raisining birinchi oʻrinbosari, 2021—2024-yillarda Oliy sud raisining oʻrinbosari lavozimlarida ishlagan.&lt;ref name=&quot;:rahbariyat&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://raqobat.gov.uz/uz/qo-mita/rahbariyat/|sarlavha=Rahbariyat|nashriyot=raqobat.gov.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:spot2024&quot; /&gt;
* '''Farrux Esanaliyevich Karabayev''' — rais oʻrinbosari (2023-yil 31-yanvardagi PQ-38-son qarorga asosan). 2019—2023-yillarda Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi raisining oʻrinbosari boʻlgan.&lt;ref name=&quot;:rahbariyat&quot; /&gt;
* '''Ulugʻbek Bahodirovich Davlatov''' — rais oʻrinbosari (2025-yil 18-noyabrdan). 2011-yildan monopoliyaga qarshi organ tizimida turli lavozimlarda ishlagan.&lt;ref name=&quot;:rahbariyat&quot; /&gt;

Rais huzurida jamoatchilik bilan aloqalar hamda maʼnaviy-maʼrifiy ishlar va [[davlat tili]] masalalari boʻyicha maslahatchi lavozimlari mavjud.&lt;ref name=&quot;:rahbariyat&quot; /&gt;

== Xalqaro hamkorlik ==
Qoʻmita raqobat siyosati sohasida xalqaro tashkilotlar va xorijiy davlatlarning vakolatli organlari bilan hamkorlik qiladi. 2023-yilda Yevroosiyo iqtisodiy komissiyasining raqobat va monopoliyaga qarshi tartibga solish blokи vakillari bilan ishchi uchrashuv oʻtkazildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://raqobat.gov.uz/en/what-we-do/the-international-cooperation/|sarlavha=Xalqaro hamkorlik|nashriyot=raqobat.gov.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

2024-yilda Yevropa Komissiyasi bilan raqobat siyosati va raqamli platformalarni monopoliyaga qarshi tartibga solish boʻyicha hamkorlik yoʻlga qoʻyildi.&lt;ref name=&quot;:sayt&quot; /&gt;

2025-yil oktabrda Toshkentda &quot;Platformalar iqtisodiyoti: raqobat qonunchiligi va raqamli platformalarning bozor hukmronligi&quot; mavzusida xalqaro konferensiya oʻtkazildi.&lt;ref name=&quot;:sayt&quot; /&gt;

2026-yil may oyida [[Manila]]da oʻtkazilgan Xalqaro raqobat tarmogʻining (ICN) 25-yillik konferensiyasida qoʻmita raisi Filippin raqobat komissiyasi rahbari bilan uchrashuv oʻtkazdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://raqobat.gov.uz/en/philippines-chairman-of-the-competition-promotion-and-consumer-protection-committee-of-the-republic-of-uzbekistan-khalilillo-turakhujaev-held-a-meeting-with-chairman-of-the-philippine-competition-c/|sarlavha=Chairman of the Competition Promotion and Consumer Protection Committee of the Republic of Uzbekistan held a meeting with Chairman of the Philippine Competition Commission|nashriyot=raqobat.gov.uz|sana=2026-05|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

== Yana qarang ==
* [[Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi|Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi]]
* [[Iste'molchilar huquqlarini himoya qilish agentligi|Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish agentligi]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://raqobat.gov.uz Rasmiy veb-sayt]
* [https://t.me/RaqobatGovUz Rasmiy Telegram kanali]

[[Turkum:Davlat tashkilotlari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston tashkilotlari]]</text>
      <sha1>pomh9pd39ez6r9ok6zy7obc41icg0c2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328386</id>
      <parentid>6328385</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:07:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328386</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16816" sha1="bnfa3emsyss7ointln2zadkvwv9rg4y" xml:space="preserve">{{Tashkilot bilgiqutisi
|nomi = Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi
|qisqartma = Raqobat qoʻmitasi
|turi = Davlat boshqaruv idorasi
|maqomi = Amalda
|ishga_tushgan_sanasi = {{start date and age|2023|01|25}}
|joylashuvi = [[Toshkent]] shahri, Labzak koʻchasi, 3-uy
|hududiy_hizmati = {{UZB}}
|direktori = Halilillo Turaxujayev (rais)
|vebsayti = {{URL|raqobat.gov.uz}}
|tili = [[Oʻzbek tili|oʻzbek]], [[Rus tili|rus]]
}}

'''Oʻzbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi''' (qisqacha: '''''Raqobat qoʻmitasi''''') — [[Oʻzbekiston]]da raqobatni taʼminlash, tovar-xomashyo birjalari faoliyatini tartibga solish, isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish va reklama sohalarida yagona davlat siyosatini amalga oshiruvchi vakolatli davlat organi.

Qoʻmita 2023-yilda [[Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi|Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi]] hamda uning huzuridagi [[Iste'molchilar huquqlarini himoya qilish agentligi|Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish agentligi]] negizida tashkil etilgan. Markaziy apparati [[Toshkent]] shahrida joylashgan, tizimga [[Qoraqalpogʻiston|Qoraqalpogʻiston Respublikasi]], viloyatlar va Toshkent shahridagi hududiy boshqarmalar kiradi.&lt;ref name=&quot;:sayt&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://raqobat.gov.uz/uz/qo-mita/|sarlavha=Qoʻmita haqida|nashriyot=raqobat.gov.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

Qoʻmita raisi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining (yangi tahrir) 95- va 109-moddalariga muvofiq Prezident taqdimiga binoan [[Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati|Oliy Majlis Senati]] tomonidan saylanadi.&lt;ref name=&quot;:gazeta2024&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.gazeta.uz/oz/2024/06/21/raqobat/|sarlavha=Xalilillo Toʻraxoʻjayev Raqobatni rivojlantirish qoʻmitasi raisi etib saylandi|nashriyot=Gazeta.uz|sana=2024-06-21|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

== Tarixi ==

=== Ilk davri ===
1992-yilda [[Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi]] tarkibida Monopoliyaga qarshi va narx siyosati Bosh boshqarmasi tashkil etilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/acts/-24902|sarlavha=Monopolistik faoliyatni cheklash toʻgʻrisida|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

1996-yilda Moliya vazirligi huzurida Monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish qoʻmitasi tuzildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/docs/-202269|sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasini tashkil etish toʻgʻrisida|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

2000-yilda Prezident Farmoniga muvofiq monopoliyaga qarshi organ Moliya vazirligi tarkibidan chiqarilib, unga davlat qoʻmitasi maqomi berildi.

2005-yilda raqobat hamda kichik va xususiy tadbirkorlikni rivojlantirish maqsadida organ qayta tashkil etilib, Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyadan chiqarish, raqobat va tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash davlat qoʻmitasi deb nomlandi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/docs/-579464|sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyadan chiqarish, raqobat va tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash davlat qoʻmitasi faoliyatini tashkil qilish toʻgʻrisida|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

2010-yilda monopoliyaga qarshi tartibga solishni kuchaytirish maqsadida organ yana qayta tashkil etildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/docs/-1688285|sarlavha=Monopoliyaga qarshi davlat organi qayta tashkil etilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisida|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

2019-yil yanvarda Prezidentning PF-5630-son Farmoniga muvofiq Davlat raqobat qoʻmitasi tugatilib, uning negizida, boshqa organlar qatorida, [[Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi|Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi]] tashkil etildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.gazeta.uz/oz/2019/01/25/monopol-qomita/|sarlavha=Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisidagi qaror qabul qilindi|nashriyot=Gazeta.uz|sana=2019-01-25|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt; 2019-yil sentabrdan uning huzurida [[Iste'molchilar huquqlarini himoya qilish agentligi|Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish agentligi]] faoliyat yuritdi.

=== Qoʻmitaning tashkil etilishi ===
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 21-dekabrdagi PF-269-son hamda 2023-yil 25-yanvardagi PF-14-son Farmonlariga muvofiq Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi va Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish agentligi negizida Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi tashkil etildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/uz/docs/-6369997|sarlavha=Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari faoliyatini samarali yoʻlga qoʻyishga doir birinchi navbatdagi tashkiliy chora-tadbirlar toʻgʻrisida. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 25-yanvardagi PF-14-son Farmoni|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

2023-yil 6-iyulda qabul qilingan PF-108-son Farmon bilan qoʻmita faoliyatining ustuvor yoʻnalishlari, tashkiliy tuzilmasi, sohada islohotlarni chuqurlashtirish boʻyicha „Yoʻl xaritasi“ hamda xususiy sektorga beriladigan funksiyalar roʻyxati tasdiqlandi.&lt;ref name=&quot;:pf108&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/uz/docs/-6525087|sarlavha=Maʼmuriy islohotlar doirasida raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish sohasida davlat boshqaruvini samarali tashkil qilish chora-tadbirlari toʻgʻrisida|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

2023-yilda &quot;Raqobat toʻgʻrisida&quot;gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni yangi tahrirda qabul qilindi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://raqobat.gov.uz/en/gallery/raqobatni-rivojlantirish-va-istemolchilar-huquqlarini-himoya-qilish-qomitasi-tomonidan-2023-yilning-1-yarim-yilligida-amalga-oshirilgan-ishlar-va-yangi-tahrirda-qabul-qilingan/|sarlavha=Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi tomonidan 2023-yilning 1-yarim yilligida amalga oshirilgan ishlar va yangi tahrirda qabul qilingan &quot;Raqobat toʻgʻrisida&quot;gi qonunning mazmun-mohiyati|nashriyot=raqobat.gov.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

Qoʻmitaning birinchi raisi etib Shaxrux Sharaxmetov tayinlangan edi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://raqobat.gov.uz/uz/raqobatni-rivojlantirish-va-istemolchilar-huquqlarini-himoya-qilish-qomitasiga-rahbar-tayinlandi/|sarlavha=Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasiga rahbar tayinlandi|nashriyot=raqobat.gov.uz|qaralgan sana=2026-08-25}} {{Oʻlikhavola|date=oktabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; U lavozimni tark etgach, qoʻmita yetti oy davomida raissiz faoliyat yuritdi.&lt;ref name=&quot;:daryo2024&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://daryo.uz/2024/07/15/raqobat-qomitasi-jonlandi-endi-hammasi-iziga-tushadimi|sarlavha=Raqobat qoʻmitasi &quot;jonlandi&quot;: kutilmalar qanday?|nashriyot=Daryo.uz|sana=2024-07-15|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

2024-yil 21-iyunda Oliy Majlis Senatining 53-yalpi majlisida Prezident taqdimiga binoan Halilillo Sobirjonovich Turaxujayev qoʻmita raisi lavozimiga saylandi. U bunga qadar Oliy sud raisining oʻrinbosari — fuqarolik ishlari boʻyicha sudlov hayʼati raisi lavozimida ishlagan.&lt;ref name=&quot;:gazeta2024&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:spot2024&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.spot.uz/oz/2024/06/21/raqobatga-yangi-rais/|sarlavha=Halilillo Toʻraxoʻjayev Raqobat qoʻmitasi raisi lavozimiga saylandi|nashriyot=Spot.uz|sana=2024-06-21|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt; Yangi rahbar tayinlangach qoʻmita faoliyati jonlangani, qonunbuzarliklarga nisbatan ish qoʻzgʻatish sezilarli koʻpaygani matbuotda qayd etildi.&lt;ref name=&quot;:daryo2024&quot; /&gt;

== Faoliyatining ustuvor yoʻnalishlari ==
PF-108-son Farmonga muvofiq qoʻmita faoliyatining ustuvor yoʻnalishlari quyidagilardan iborat:&lt;ref name=&quot;:pf108&quot; /&gt;

* raqobatni taʼminlash, tovar-xomashyo birjalari faoliyatini tartibga solish, isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish va reklama sohalarida yagona davlat siyosatini amalga oshirish, davlat organlarining ushbu yoʻnalishdagi faoliyatini muvofiqlashtirish hamda qonunchilikka rioya etilishi ustidan nazoratni amalga oshirish;
* tovar, moliya va raqamli bozorlarda raqobat muhitini taʼminlash, &quot;kartel&quot; kelishuvlari va til biriktirish holatlari, insofsiz raqobat amaliyotlarini aniqlash va ularga chek qoʻyish;
* monopoliyalarga qarshi kurashish, ustun mavqega ega xoʻjalik subyektlarining, shu jumladan tabiiy monopoliya subyektlarining oʻz mavqeini suiisteʼmol qilishi va raqobatga qarshi harakatlariga chek qoʻyish;
* normativ-huquqiy hujjatlar va ular loyihalarining raqobatga taʼsirini baholash, [[ijro etuvchi hokimiyat]] organlarining raqobatni cheklovchi qarorlar qabul qilishiga yoʻl qoʻymaslik;
* tanlov (tender) savdolarida, iqtisodiy konsentratsiya va davlat koʻmagini monopoliyaga qarshi tartibga solish;
* tovar-xomashyo birjalari va ularning aʼzolari faoliyatini, shuningdek tovar derivativlari savdolarini tartibga solish;
* asosiy isteʼmol, monopol va yuqori likvidli tovarlar narxlarining asossiz oshirilishiga qarshi choralar koʻrish;
* sohaga oid kompleks dasturlarni ishlab chiqish, nodavlat notijorat tashkilotlari va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlarini qoʻllab-quvvatlash;
* raqobatni rivojlantirish, isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish va reklama sohalarida xalqaro hamkorlikni yoʻlga qoʻyish va mustahkamlash.

== Amaliy faoliyati ==

=== Raqamli bozorlarni tartibga solish ===
Qoʻmita raqamli platforma operatorlari roʻyxatini yuritadi. 2026-yil holatiga koʻra oltita turli bozorda ustun mavqega ega deb eʼtirof etilgan toʻqqizta kompaniya — Payme va Click (onlayn toʻlovlar), [[Uzum Market]] (elektron tijorat), Uzum Tezkor, Yandex Eats va Express 24 (taom yetkazib berish), OLX (eʼlonlar taxtasi), Allplay (striming) hamda Yandex Go (taksi) mazkur roʻyxatga kiritilgan. Ularga nisbatan monopoliyaga qarshi komplayens tizimi joriy etilgan.&lt;ref name=&quot;:spot2026&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.spot.uz/oz/2026/05/26/digital-platforms|sarlavha=Oʻzbekistonda xorijiy raqamli platformalar uchun monopoliyaga qarshi tartib oʻrnatiladi|nashriyot=Spot.uz|sana=2026-05-26|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

Qoʻmita mamlakat rezidenti boʻlmagan transmilliy raqamli platformalar uchun alohida monopoliyaga qarshi tartibga solish mexanizmini ishlab chiqmoqda; mexanizmni 2026-yil 1-oktabrga qadar tayyorlash rejalashtirilgan. Platformalarning raqobatga zid harakatlarini aniqlashda [[Sunʼiy intellekt|sunʼiy intellekt]]dan foydalanish koʻzda tutilgan.&lt;ref name=&quot;:spot2026&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.gazeta.uz/oz/2026/06/01/platforms/|sarlavha=Oʻzbekistonda raqamli platformalarning raqobatga zid harakatlarini aniqlash uchun sunʼiy intellektdan foydalaniladi|nashriyot=Gazeta.uz|sana=2026-06-01|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

=== Reklama sohasidagi nazorat ===
2025-yilda qoʻmita qimor oʻyinlarini targʻib qilgan blogerlarni javobgarlikka tortdi, shuningdek blogerlar va taniqli shaxslarning qiyofasidan sunʼiy intellekt yordamida foydalanib soxta qimor reklamalari tarqatilayotgani aniqlandi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.spot.uz/oz/2025/11/26/gambling-ads|sarlavha=Raqobat qoʻmitasi blogerlar nomidan SI orqali soxta qimor reklamalari tarqatilayotganini aniqladi|nashriyot=Spot.uz|sana=2025-11-26|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

Litsenziyaga ega boʻlmagan holda xorijga ishga yuborish xizmatlarini reklama qilgan subyektlarga nisbatan moliyaviy jarimalar qoʻllanilgan.&lt;ref name=&quot;:sayt&quot; /&gt;

=== Isteʼmol bozori va narxlar ustidan nazorat ===
Qoʻmita asosiy isteʼmol tovarlari narxlari va tabiiy monopoliya subyektlarining tariflari ustidan nazoratni amalga oshiradi, isteʼmolchilarga asossiz hisoblangan toʻlovlarni qayta hisob-kitob qildirish choralarini koʻradi.&lt;ref name=&quot;:sayt&quot; /&gt; Qoʻmita aralashuvi natijasida savdo majmualarida joriy etilgan asossiz yigʻimlar bekor qilingan holatlar matbuotda yoritilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.gazeta.uz/oz/2026/07/13/e-lom/|sarlavha=Oʻzbekistonda qora metall aylanmasini nazorat qilish uchun E-lom platformasi ishga tushiriladi|nashriyot=Gazeta.uz|sana=2026-07-13|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

== Tuzilmasi ==
Qoʻmita tizimi markaziy apparat, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahridagi hududiy boshqarmalardan iborat. Markaziy apparat tarkibida monopoliyaga qarshi tartibga solish, insofsiz raqobat amaliyotlari va kartel kelishuvlariga qarshi kurashish, iqtisodiy konsentratsiyani nazorat qilish, isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish, reklama bozori, tovar-xomashyo birjalari va narxlarni nazorat qilish, qonun hujjatlarining raqobatga taʼsirini baholash, xalqaro hamkorlik va reytinglar kabi yoʻnalishlar boʻyicha boshqarma va boʻlimlar faoliyat yuritadi.&lt;ref name=&quot;:sayt&quot; /&gt;

Qoʻmita tarkibida &quot;Raqamli transformatsiya va autsorsing markazi&quot; davlat muassasasi hamda Raqobat siyosati va isteʼmolchilar huquqlari tadqiqotlari markazi mavjud. Qoʻmita huzurida Jamoatchilik kengashi va Ekspertlar kengashi ishlaydi.&lt;ref name=&quot;:sayt&quot; /&gt;

Kartel kelishuvlari toʻgʻrisida xabar berish uchun alohida &quot;Ishonch raqami&quot; va elektron pochta manzili yoʻlga qoʻyilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://raqobat.gov.uz/uz/kartel/|sarlavha=Kartel haqida xabar berish|nashriyot=raqobat.gov.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

== Rahbariyat ==
* '''Halilillo Sobirjonovich Turaxujayev''' — qoʻmita raisi (2024-yil 21-iyundan). 1972-yilda [[Namangan viloyati]]da tugʻilgan, huquqshunos. 1992—2008-yillarda sud tizimida turli lavozimlarda, jumladan Oliy sud sudyasi va Toshkent shahar fuqarolik ishlari boʻyicha sudi raisi boʻlgan; 2008—2017-yillarda Prezident devonida, 2017—2020-yillarda Adliya vazirligi huzuridagi Davlat xizmatlari agentligi direktori, 2020—2021-yillarda Davlat soliq qoʻmitasi raisining birinchi oʻrinbosari, 2021—2024-yillarda Oliy sud raisining oʻrinbosari lavozimlarida ishlagan.&lt;ref name=&quot;:rahbariyat&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://raqobat.gov.uz/uz/qo-mita/rahbariyat/|sarlavha=Rahbariyat|nashriyot=raqobat.gov.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:spot2024&quot; /&gt;
* '''Farrux Esanaliyevich Karabayev''' — rais oʻrinbosari (2023-yil 31-yanvardagi PQ-38-son qarorga asosan). 2019—2023-yillarda Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi raisining oʻrinbosari boʻlgan.&lt;ref name=&quot;:rahbariyat&quot; /&gt;
* '''Ulugʻbek Bahodirovich Davlatov''' — rais oʻrinbosari (2025-yil 18-noyabrdan). 2011-yildan monopoliyaga qarshi organ tizimida turli lavozimlarda ishlagan.&lt;ref name=&quot;:rahbariyat&quot; /&gt;

Rais huzurida jamoatchilik bilan aloqalar hamda maʼnaviy-maʼrifiy ishlar va [[davlat tili]] masalalari boʻyicha maslahatchi lavozimlari mavjud.&lt;ref name=&quot;:rahbariyat&quot; /&gt;

== Xalqaro hamkorlik ==
Qoʻmita raqobat siyosati sohasida xalqaro tashkilotlar va xorijiy davlatlarning vakolatli organlari bilan hamkorlik qiladi. 2023-yilda Yevroosiyo iqtisodiy komissiyasining raqobat va monopoliyaga qarshi tartibga solish blokи vakillari bilan ishchi uchrashuv oʻtkazildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://raqobat.gov.uz/en/what-we-do/the-international-cooperation/|sarlavha=Xalqaro hamkorlik|nashriyot=raqobat.gov.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

2024-yilda Yevropa Komissiyasi bilan raqobat siyosati va raqamli platformalarni monopoliyaga qarshi tartibga solish boʻyicha hamkorlik yoʻlga qoʻyildi.&lt;ref name=&quot;:sayt&quot; /&gt;

2025-yil oktabrda Toshkentda &quot;Platformalar iqtisodiyoti: raqobat qonunchiligi va raqamli platformalarning bozor hukmronligi&quot; mavzusida xalqaro konferensiya oʻtkazildi.&lt;ref name=&quot;:sayt&quot; /&gt;

2026-yil may oyida [[Manila]]da oʻtkazilgan Xalqaro raqobat tarmogʻining (ICN) 25-yillik konferensiyasida qoʻmita raisi Filippin raqobat komissiyasi rahbari bilan uchrashuv oʻtkazdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://raqobat.gov.uz/en/philippines-chairman-of-the-competition-promotion-and-consumer-protection-committee-of-the-republic-of-uzbekistan-khalilillo-turakhujaev-held-a-meeting-with-chairman-of-the-philippine-competition-c/|sarlavha=Chairman of the Competition Promotion and Consumer Protection Committee of the Republic of Uzbekistan held a meeting with Chairman of the Philippine Competition Commission|nashriyot=raqobat.gov.uz|sana=2026-05|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

== Yana qarang ==
* [[Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi|Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi]]
* [[Iste'molchilar huquqlarini himoya qilish agentligi|Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish agentligi]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://raqobat.gov.uz Rasmiy veb-sayt]
* [https://t.me/RaqobatGovUz Rasmiy Telegram kanali].

[[Turkum:Davlat tashkilotlari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston tashkilotlari]]</text>
      <sha1>bnfa3emsyss7ointln2zadkvwv9rg4y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328387</id>
      <parentid>6328386</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:07:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6328387</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16817" sha1="j22f7u41m08i9imgfi675jxc43dslpf" xml:space="preserve">{{Tashkilot bilgiqutisi
|nomi = Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi
|qisqartma = Raqobat qoʻmitasi
|turi = Davlat boshqaruv idorasi
|maqomi = Amalda
|ishga_tushgan_sanasi = {{start date and age|2023|01|25}}
|joylashuvi = [[Toshkent]] shahri, Labzak koʻchasi, 3-uy
|hududiy_hizmati = {{UZB}}
|direktori = Halilillo Turaxujayev (rais)
|vebsayti = {{URL|raqobat.gov.uz}}
|tili = [[Oʻzbek tili|oʻzbek]], [[Rus tili|rus]]
}}

'''Oʻzbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi''' (qisqacha: '''''Raqobat qoʻmitasi''''') — [[Oʻzbekiston]]da raqobatni taʼminlash, tovar-xomashyo birjalari faoliyatini tartibga solish, isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish va reklama sohalarida yagona davlat siyosatini amalga oshiruvchi vakolatli davlat organi.

Qoʻmita 2023-yilda [[Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi|Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi]] hamda uning huzuridagi [[Iste'molchilar huquqlarini himoya qilish agentligi|Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish agentligi]] negizida tashkil etilgan. Markaziy apparati [[Toshkent]] shahrida joylashgan, tizimga [[Qoraqalpogʻiston|Qoraqalpogʻiston Respublikasi]], viloyatlar va Toshkent shahridagi hududiy boshqarmalar kiradi.&lt;ref name=&quot;:sayt&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://raqobat.gov.uz/uz/qo-mita/|sarlavha=Qoʻmita haqida|nashriyot=raqobat.gov.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

Qoʻmita raisi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining (yangi tahrir) 95- va 109-moddalariga muvofiq Prezident taqdimiga binoan [[Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati|Oliy Majlis Senati]] tomonidan saylanadi.&lt;ref name=&quot;:gazeta2024&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.gazeta.uz/oz/2024/06/21/raqobat/|sarlavha=Xalilillo Toʻraxoʻjayev Raqobatni rivojlantirish qoʻmitasi raisi etib saylandi|nashriyot=Gazeta.uz|sana=2024-06-21|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

== Tarixi ==

=== Ilk davri ===
1992-yilda [[Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi]] tarkibida Monopoliyaga qarshi va narx siyosati Bosh boshqarmasi tashkil etilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/acts/-24902|sarlavha=Monopolistik faoliyatni cheklash toʻgʻrisida|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

1996-yilda Moliya vazirligi huzurida Monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish qoʻmitasi tuzildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/docs/-202269|sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasini tashkil etish toʻgʻrisida|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

2000-yilda Prezident Farmoniga muvofiq monopoliyaga qarshi organ Moliya vazirligi tarkibidan chiqarilib, unga davlat qoʻmitasi maqomi berildi.

2005-yilda raqobat hamda kichik va xususiy tadbirkorlikni rivojlantirish maqsadida organ qayta tashkil etilib, Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyadan chiqarish, raqobat va tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash davlat qoʻmitasi deb nomlandi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/docs/-579464|sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyadan chiqarish, raqobat va tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash davlat qoʻmitasi faoliyatini tashkil qilish toʻgʻrisida|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

2010-yilda monopoliyaga qarshi tartibga solishni kuchaytirish maqsadida organ yana qayta tashkil etildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/docs/-1688285|sarlavha=Monopoliyaga qarshi davlat organi qayta tashkil etilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisida|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

2019-yil yanvarda Prezidentning PF-5630-son Farmoniga muvofiq Davlat raqobat qoʻmitasi tugatilib, uning negizida, boshqa organlar qatorida, [[Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi|Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi]] tashkil etildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.gazeta.uz/oz/2019/01/25/monopol-qomita/|sarlavha=Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisidagi qaror qabul qilindi|nashriyot=Gazeta.uz|sana=2019-01-25|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt; 2019-yil sentabrdan uning huzurida [[Iste'molchilar huquqlarini himoya qilish agentligi|Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish agentligi]] faoliyat yuritdi.

=== Qoʻmitaning tashkil etilishi ===
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 21-dekabrdagi PF-269-son hamda 2023-yil 25-yanvardagi PF-14-son Farmonlariga muvofiq Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi va Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish agentligi negizida Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi tashkil etildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/uz/docs/-6369997|sarlavha=Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari faoliyatini samarali yoʻlga qoʻyishga doir birinchi navbatdagi tashkiliy chora-tadbirlar toʻgʻrisida. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 25-yanvardagi PF-14-son Farmoni|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

2023-yil 6-iyulda qabul qilingan PF-108-son Farmon bilan qoʻmita faoliyatining ustuvor yoʻnalishlari, tashkiliy tuzilmasi, sohada islohotlarni chuqurlashtirish boʻyicha „Yoʻl xaritasi“ hamda xususiy sektorga beriladigan funksiyalar roʻyxati tasdiqlandi.&lt;ref name=&quot;:pf108&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/uz/docs/-6525087|sarlavha=Maʼmuriy islohotlar doirasida raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish sohasida davlat boshqaruvini samarali tashkil qilish chora-tadbirlari toʻgʻrisida|nashriyot=Lex.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

2023-yilda &quot;Raqobat toʻgʻrisida&quot;gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni yangi tahrirda qabul qilindi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://raqobat.gov.uz/en/gallery/raqobatni-rivojlantirish-va-istemolchilar-huquqlarini-himoya-qilish-qomitasi-tomonidan-2023-yilning-1-yarim-yilligida-amalga-oshirilgan-ishlar-va-yangi-tahrirda-qabul-qilingan/|sarlavha=Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi tomonidan 2023-yilning 1-yarim yilligida amalga oshirilgan ishlar va yangi tahrirda qabul qilingan &quot;Raqobat toʻgʻrisida&quot;gi qonunning mazmun-mohiyati|nashriyot=raqobat.gov.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

Qoʻmitaning birinchi raisi etib Shaxrux Sharaxmetov tayinlangan edi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://raqobat.gov.uz/uz/raqobatni-rivojlantirish-va-istemolchilar-huquqlarini-himoya-qilish-qomitasiga-rahbar-tayinlandi/|sarlavha=Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasiga rahbar tayinlandi|nashriyot=raqobat.gov.uz|qaralgan sana=2026-08-25}} {{Oʻlikhavola|date=oktabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; U lavozimni tark etgach, qoʻmita yetti oy davomida raissiz faoliyat yuritdi.&lt;ref name=&quot;:daryo2024&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://daryo.uz/2024/07/15/raqobat-qomitasi-jonlandi-endi-hammasi-iziga-tushadimi|sarlavha=Raqobat qoʻmitasi &quot;jonlandi&quot;: kutilmalar qanday?|nashriyot=Daryo.uz|sana=2024-07-15|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

2024-yil 21-iyunda Oliy Majlis Senatining 53-yalpi majlisida Prezident taqdimiga binoan Halilillo Sobirjonovich Turaxujayev qoʻmita raisi lavozimiga saylandi. U bunga qadar Oliy sud raisining oʻrinbosari — fuqarolik ishlari boʻyicha sudlov hayʼati raisi lavozimida ishlagan.&lt;ref name=&quot;:gazeta2024&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:spot2024&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.spot.uz/oz/2024/06/21/raqobatga-yangi-rais/|sarlavha=Halilillo Toʻraxoʻjayev Raqobat qoʻmitasi raisi lavozimiga saylandi|nashriyot=Spot.uz|sana=2024-06-21|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt; Yangi rahbar tayinlangach qoʻmita faoliyati jonlangani, qonunbuzarliklarga nisbatan ish qoʻzgʻatish sezilarli koʻpaygani matbuotda qayd etildi.&lt;ref name=&quot;:daryo2024&quot; /&gt;

== Faoliyatining ustuvor yoʻnalishlari ==
PF-108-son Farmonga muvofiq qoʻmita faoliyatining ustuvor yoʻnalishlari quyidagilardan iborat:&lt;ref name=&quot;:pf108&quot; /&gt;

* raqobatni taʼminlash, tovar-xomashyo birjalari faoliyatini tartibga solish, isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish va reklama sohalarida yagona davlat siyosatini amalga oshirish, davlat organlarining ushbu yoʻnalishdagi faoliyatini muvofiqlashtirish hamda qonunchilikka rioya etilishi ustidan nazoratni amalga oshirish;
* tovar, moliya va raqamli bozorlarda raqobat muhitini taʼminlash, &quot;kartel&quot; kelishuvlari va til biriktirish holatlari, insofsiz raqobat amaliyotlarini aniqlash va ularga chek qoʻyish;
* monopoliyalarga qarshi kurashish, ustun mavqega ega xoʻjalik subyektlarining, shu jumladan tabiiy monopoliya subyektlarining oʻz mavqeini suiisteʼmol qilishi va raqobatga qarshi harakatlariga chek qoʻyish;
* normativ-huquqiy hujjatlar va ular loyihalarining raqobatga taʼsirini baholash, [[ijro etuvchi hokimiyat]] organlarining raqobatni cheklovchi qarorlar qabul qilishiga yoʻl qoʻymaslik;
* tanlov (tender) savdolarida, iqtisodiy konsentratsiya va davlat koʻmagini monopoliyaga qarshi tartibga solish;
* tovar-xomashyo birjalari va ularning aʼzolari faoliyatini, shuningdek tovar derivativlari savdolarini tartibga solish;
* asosiy isteʼmol, monopol va yuqori likvidli tovarlar narxlarining asossiz oshirilishiga qarshi choralar koʻrish;
* sohaga oid kompleks dasturlarni ishlab chiqish, nodavlat notijorat tashkilotlari va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlarini qoʻllab-quvvatlash;
* raqobatni rivojlantirish, isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish va reklama sohalarida xalqaro hamkorlikni yoʻlga qoʻyish va mustahkamlash.

== Amaliy faoliyati ==

=== Raqamli bozorlarni tartibga solish ===
Qoʻmita raqamli platforma operatorlari roʻyxatini yuritadi. 2026-yil holatiga koʻra oltita turli bozorda ustun mavqega ega deb eʼtirof etilgan toʻqqizta kompaniya — Payme va Click (onlayn toʻlovlar), [[Uzum Market]] (elektron tijorat), Uzum Tezkor, Yandex Eats va Express 24 (taom yetkazib berish), OLX (eʼlonlar taxtasi), Allplay (striming) hamda Yandex Go (taksi) mazkur roʻyxatga kiritilgan. Ularga nisbatan monopoliyaga qarshi komplayens tizimi joriy etilgan.&lt;ref name=&quot;:spot2026&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.spot.uz/oz/2026/05/26/digital-platforms|sarlavha=Oʻzbekistonda xorijiy raqamli platformalar uchun monopoliyaga qarshi tartib oʻrnatiladi|nashriyot=Spot.uz|sana=2026-05-26|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

Qoʻmita mamlakat rezidenti boʻlmagan transmilliy raqamli platformalar uchun alohida monopoliyaga qarshi tartibga solish mexanizmini ishlab chiqmoqda; mexanizmni 2026-yil 1-oktabrga qadar tayyorlash rejalashtirilgan. Platformalarning raqobatga zid harakatlarini aniqlashda [[Sunʼiy intellekt|sunʼiy intellekt]]dan foydalanish koʻzda tutilgan.&lt;ref name=&quot;:spot2026&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.gazeta.uz/oz/2026/06/01/platforms/|sarlavha=Oʻzbekistonda raqamli platformalarning raqobatga zid harakatlarini aniqlash uchun sunʼiy intellektdan foydalaniladi|nashriyot=Gazeta.uz|sana=2026-06-01|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

=== Reklama sohasidagi nazorat ===
2025-yilda qoʻmita qimor oʻyinlarini targʻib qilgan blogerlarni javobgarlikka tortdi, shuningdek blogerlar va taniqli shaxslarning qiyofasidan sunʼiy intellekt yordamida foydalanib soxta qimor reklamalari tarqatilayotgani aniqlandi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.spot.uz/oz/2025/11/26/gambling-ads|sarlavha=Raqobat qoʻmitasi blogerlar nomidan SI orqali soxta qimor reklamalari tarqatilayotganini aniqladi|nashriyot=Spot.uz|sana=2025-11-26|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

Litsenziyaga ega boʻlmagan holda xorijga ishga yuborish xizmatlarini reklama qilgan subyektlarga nisbatan moliyaviy jarimalar qoʻllanilgan.&lt;ref name=&quot;:sayt&quot; /&gt;

=== Isteʼmol bozori va narxlar ustidan nazorat ===
Qoʻmita asosiy isteʼmol tovarlari narxlari va tabiiy monopoliya subyektlarining tariflari ustidan nazoratni amalga oshiradi, isteʼmolchilarga asossiz hisoblangan toʻlovlarni qayta hisob-kitob qildirish choralarini koʻradi.&lt;ref name=&quot;:sayt&quot; /&gt; Qoʻmita aralashuvi natijasida savdo majmualarida joriy etilgan asossiz yigʻimlar bekor qilingan holatlar matbuotda yoritilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.gazeta.uz/oz/2026/07/13/e-lom/|sarlavha=Oʻzbekistonda qora metall aylanmasini nazorat qilish uchun E-lom platformasi ishga tushiriladi|nashriyot=Gazeta.uz|sana=2026-07-13|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

== Tuzilmasi ==
Qoʻmita tizimi markaziy apparat, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahridagi hududiy boshqarmalardan iborat. Markaziy apparat tarkibida monopoliyaga qarshi tartibga solish, insofsiz raqobat amaliyotlari va kartel kelishuvlariga qarshi kurashish, iqtisodiy konsentratsiyani nazorat qilish, isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish, reklama bozori, tovar-xomashyo birjalari va narxlarni nazorat qilish, qonun hujjatlarining raqobatga taʼsirini baholash, xalqaro hamkorlik va reytinglar kabi yoʻnalishlar boʻyicha boshqarma va boʻlimlar faoliyat yuritadi.&lt;ref name=&quot;:sayt&quot; /&gt;

Qoʻmita tarkibida &quot;Raqamli transformatsiya va autsorsing markazi&quot; davlat muassasasi hamda Raqobat siyosati va isteʼmolchilar huquqlari tadqiqotlari markazi mavjud. Qoʻmita huzurida Jamoatchilik kengashi va Ekspertlar kengashi ishlaydi.&lt;ref name=&quot;:sayt&quot; /&gt;

Kartel kelishuvlari toʻgʻrisida xabar berish uchun alohida &quot;Ishonch raqami&quot; va elektron pochta manzili yoʻlga qoʻyilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://raqobat.gov.uz/uz/kartel/|sarlavha=Kartel haqida xabar berish|nashriyot=raqobat.gov.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

== Rahbariyat ==
* '''Halilillo Sobirjonovich Turaxujayev''' — qoʻmita raisi (2024-yil 21-iyundan). 1972-yilda [[Namangan viloyati]]da tugʻilgan, huquqshunos. 1992—2008-yillarda sud tizimida turli lavozimlarda, jumladan Oliy sud sudyasi va Toshkent shahar fuqarolik ishlari boʻyicha sudi raisi boʻlgan; 2008—2017-yillarda Prezident devonida, 2017—2020-yillarda Adliya vazirligi huzuridagi Davlat xizmatlari agentligi direktori, 2020—2021-yillarda Davlat soliq qoʻmitasi raisining birinchi oʻrinbosari, 2021—2024-yillarda Oliy sud raisining oʻrinbosari lavozimlarida ishlagan.&lt;ref name=&quot;:rahbariyat&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://raqobat.gov.uz/uz/qo-mita/rahbariyat/|sarlavha=Rahbariyat|nashriyot=raqobat.gov.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:spot2024&quot; /&gt;
* '''Farrux Esanaliyevich Karabayev''' — rais oʻrinbosari (2023-yil 31-yanvardagi PQ-38-son qarorga asosan). 2019—2023-yillarda Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi raisining oʻrinbosari boʻlgan.&lt;ref name=&quot;:rahbariyat&quot; /&gt;
* '''Ulugʻbek Bahodirovich Davlatov''' — rais oʻrinbosari (2025-yil 18-noyabrdan). 2011-yildan monopoliyaga qarshi organ tizimida turli lavozimlarda ishlagan.&lt;ref name=&quot;:rahbariyat&quot; /&gt;

Rais huzurida jamoatchilik bilan aloqalar hamda maʼnaviy-maʼrifiy ishlar va [[davlat tili]] masalalari boʻyicha maslahatchi lavozimlari mavjud.&lt;ref name=&quot;:rahbariyat&quot; /&gt;

== Xalqaro hamkorlik ==
Qoʻmita raqobat siyosati sohasida xalqaro tashkilotlar va xorijiy davlatlarning vakolatli organlari bilan hamkorlik qiladi. 2023-yilda Yevroosiyo iqtisodiy komissiyasining raqobat va monopoliyaga qarshi tartibga solish blokи vakillari bilan ishchi uchrashuv oʻtkazildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://raqobat.gov.uz/en/what-we-do/the-international-cooperation/|sarlavha=Xalqaro hamkorlik|nashriyot=raqobat.gov.uz|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

2024-yilda Yevropa Komissiyasi bilan raqobat siyosati va raqamli platformalarni monopoliyaga qarshi tartibga solish boʻyicha hamkorlik yoʻlga qoʻyildi.&lt;ref name=&quot;:sayt&quot; /&gt;

2025-yil oktabrda Toshkentda &quot;Platformalar iqtisodiyoti: raqobat qonunchiligi va raqamli platformalarning bozor hukmronligi&quot; mavzusida xalqaro konferensiya oʻtkazildi.&lt;ref name=&quot;:sayt&quot; /&gt;

2026-yil may oyida [[Manila]]da oʻtkazilgan Xalqaro raqobat tarmogʻining (ICN) 25-yillik konferensiyasida qoʻmita raisi Filippin raqobat komissiyasi rahbari bilan uchrashuv oʻtkazdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://raqobat.gov.uz/en/philippines-chairman-of-the-competition-promotion-and-consumer-protection-committee-of-the-republic-of-uzbekistan-khalilillo-turakhujaev-held-a-meeting-with-chairman-of-the-philippine-competition-c/|sarlavha=Chairman of the Competition Promotion and Consumer Protection Committee of the Republic of Uzbekistan held a meeting with Chairman of the Philippine Competition Commission|nashriyot=raqobat.gov.uz|sana=2026-05|qaralgan sana=2026-08-25}}&lt;/ref&gt;

== Yana qarang ==

* [[Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi|Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi]]
* [[Iste'molchilar huquqlarini himoya qilish agentligi|Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish agentligi]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://raqobat.gov.uz Rasmiy veb-sayt]
* [https://t.me/RaqobatGovUz Rasmiy Telegram kanali].

[[Turkum:Davlat tashkilotlari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston tashkilotlari]]</text>
      <sha1>j22f7u41m08i9imgfi675jxc43dslpf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Signe Kivi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1110787</id>
    <revision>
      <id>6328320</id>
      <parentid>4339035</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T21:43:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328320</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7885" sha1="rmytrx5wcvewmi5gkb9me7fd5ordgqs" xml:space="preserve">{{Davlat arbobi bilgiqutisi
| asl ismi                  = Signe Kivi
| tavallud_sanasi           = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1957|02|24}}
| tavallud_joyi             = [[Tallin]], [[Estoniya SSR]], [[SSSR]]
| partiya                   = Estoniya islohotlar ({{lang-et|Eesti Reformierakond}}) partiyasi
| taʼlim                    = Estoniya SSR Sanʼat instituti
| tasvir                    = Baltijas Asamblejas 38.sesija (49140855051) (cropped).jpg
| kasbi                     = toʻqimachilik rassomi, siyosatchi
| faoliyati                 = [[siyosat]]
| turmush_oʻrtogʻi          = Kalju Kivi
}}
'''Signe Kivi''' (qizlik familiyasi '''Buschmann''', [[24-fevral]] [[1957-yil]], [[Tallin]]) — [[Estonlar|estoniyalik]] [[Toʻqimachilik sanoati|toʻqimachilik]] [[Rassom|rassomi]], [[siyosatchi]] va davlat arbobi. Estoniya islohotlar ({{Lang-et|Eesti Reformierakond}}) partiyasi aʼzosi. 2019-yildan beri Estoniya [[Riigikogu|Riigikoguning]] 14-chaqiriq deputati&lt;ref name=&quot;rii&quot;/&gt;. Oldin Estoniya Kongressi aʼzosi (1990—1992), Madaniyat vaziri (1999—2002)&lt;ref name=&quot;err&quot;&gt;{{Veb manbasi |muallif=Михайлов, Сергей |url=https://rus.err.ee/918722/gosudarstvo-trebuet-bankrotstva-rastratchika-kazennyh-deneg-avo-vijolja |sarlavha=Государство требует банкротства растратчика казенных денег Аво Вийоля |nashriyot=[[Эстонская общественная телерадиовещательная корпорация|ERR]] |sana=2019-03-11 |qaralgan sana=2021-03-15 |arxivsana=2020-08-12 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200812214459/https://rus.err.ee/918722/gosudarstvo-trebuet-bankrotstva-rastratchika-kazennyh-deneg-avo-vijolja}}&lt;/ref&gt;, Estoniya Riigikoguning 9 va 10-chaqiriqlar deputati (2003—2005), [[professor]] (1997—2000) va [[Estoniya Badiiy akademiyasi]] rektori (2005—2015), [[Tartu sanʼat muzeyi]] direktori (2017—2019) boʻlib ishlagan&lt;ref name=&quot;err2&quot;&gt;{{Veb manbasi |muallif=Малова, Дина |url=https://rus.err.ee/1149461/joanna-hoffman-samaja-bolshaja-mechta-novoe-zdanie-dlja-tartuskogo-hudozhestvennogo-muzeja |sarlavha=Йоанна Хоффман: самая большая мечта - новое здание для Тартуского художественного музея |nashriyot=[[Эстонская общественная телерадиовещательная корпорация|ERR]] |sana=2020-10-21 |qaralgan sana=2021-03-15 |arxivsana=2021-05-13 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210513051928/https://rus.err.ee/1149461/joanna-hoffman-samaja-bolshaja-mechta-novoe-zdanie-dlja-tartuskogo-hudozhestvennogo-muzeja}}&lt;/ref&gt;. [[Finlandiya|Finlyandiya]] [[Arslon ordeni|Arslon ordenining]] Katta xochi (2001), [[Oq yulduz ordeni|4-darajali Oq yulduz ordeni]]&lt;nowiki/&gt;bilan mukofotlangan (2004), Portugaliya xizmatlari uchun ordeni (2006), [[Belgiya]] [[Toj ordeni (Belgiya)|toj ordeni]] komandori (2008)&lt;ref name=&quot;rii&quot; /&gt;.
== Biografiyasi ==
[[Fayl:Signe_Kivi,_tekstiilikunstnik_ja_poliitik_vanalinnapäevadel_99.jpg|left|thumb| Signe Kivi (1999-yil)]]
1957-yil 24-fevralda [[Tallin]] shahrida tugʻilgan. Onasi Urve Bushmann Estoniya folklor arxivi xodimi boʻgan boʻlib, 2018-yilda folklor toʻplashdagi xizmatlati uchun Prezident mukofoti bilan taqdirlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://president.ee/ru/president/institutions/974-2010-10-04-12-58-36/5248-2010-11-02-14-36-54/layout-institution.html |sarlavha=Премия за собирание фольклора |nashriyot=Канцелярия Президента Республики |qaralgan sana=2021-03-15}} {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. 1975-yilda Pelgulinndagi Tallin 46-oʻrta maktabini tamomlagan. Maktabda suzish, yengil atletika, gimnastika va xalq raqslari bilan shugʻullangan. 1984-yilda [[Estoniya Sanʼat akademiyasi|Estoniya SSR Sanʼat institutini]] toʻqimachilik va yengil sanoat mahsulotlarini badiiy dizayn va modellashtirish mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan va magistrlik darajasiga mos keluvchi darajani olgan&lt;ref name=&quot;rii&quot;/&gt;. 1980-1985-yillarda „Kodu“ (''Rahvatööndusettevõte „Kodu“'') xalq hunarmandchiligi birlashmasida, 1985-1991-yillarda Estoniya SSR Badiiy fondining Tallindagi „Ars“ kombinatida ishlagan&lt;ref name=&quot;rii&quot;/&gt;. 1988-yildan Estoniya SSR Sanʼat institutida dars bergan. 1997—2000-yillarda [[Estoniya Badiiy akademiyasi|Estoniya Badiiy akademiyasining]] [[Professor|professori]], 1999-yildan toʻqimachilik kafedrasi mudiri, 2002-yildan taklif etilgan [[professor]], 2005—2015-yillarda [[Estoniya Badiiy akademiyasi|Estoniya Badiiy akademiyasining]] [[Rektor|rektori]]&lt;ref name=&quot;rii&quot;/&gt;. 1987-yildan [[Estoniya rassomlar uyushmasi]] aʼzosi. 1995-yildan 1998-yilgacha uyushmaning [[Vitse-prezident|vitse-prezidenti]], keyinroq esa 1999-yilgacha [[Prezident|prezidenti]] boʻlgan&lt;ref name=&quot;rii&quot;/&gt;. 1990—1992-yillarda Estoniya Kongressi aʼzosi, Estoniya Kongressida [[Estoniya ayollar ittifoqi|Estoniya ayollar ittifoqini]] tiklash boʻyicha tashabbus guruhi aʼzosi boʻlgan&lt;ref name=&quot;rii&quot;/&gt;. 1999-yilda [[Mart Laar]] hukumatida madaniyat vaziri boʻladi&lt;ref name=&quot;err2&quot;/&gt;. Shuningdek, Estoniya madaniyat masalalari boʻyicha kengashi hamda Estoniya sport kengashining raisi boʻlgan. [[Mart Laar]] isteʼfoga chiqqanidan keyin [[Siim Kallas|Siim Kallasning]] hukumati davrida ham madaniyat vaziri lavozimini saqlab qoladi. Kultuurkapital davlat jamgʻarmasi rahbari [[Avo Viiol]] davlat gʻaznasi pullarini talon-toroj qilishi tufayli Signe Kivi isteʼfoga chiqadi&lt;ref name=&quot;err&quot;/&gt;, 2002-yil 23-avgustda Bosh vazir tomonidan uning isteʼfosi maʼqullangan&lt;ref name=&quot;rii&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.riigikogu.ee/ru/rijgikogu/sozyv/chleny-rijgikogu/saadik/71bdc9b2-841d-408f-8ace-909e8c11d7d5/Сигне-Киви |sarlavha=Сигне Киви |nashriyot=Рийгикогу |qaralgan sana=2021-03-15 |sana=2020-06-18 |arxivsana=2020-12-02 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20201202125348/https://www.riigikogu.ee/ru/rijgikogu/sozyv/chleny-rijgikogu/saadik/71bdc9b2-841d-408f-8ace-909e8c11d7d5/%D0%A1%D0%B8%D0%B3%D0%BD%D0%B5-%D0%9A%D0%B8%D0%B2%D0%B8}}&lt;/ref&gt;. 1998—2006-yillarda, 2014-yildan hozirgacha Estoniya islohotlar partiyasi aʼzosi. 1996—1999-yillarda, 2002-yillarda Tallin shahar assambleyasining deputati, 1999-yilda ham saylangan, ammo madaniyat vaziri etib tayinlanganligi sababli Tallin shahar assambleyasini tark etgan. 2003-yilda 9-chaqiriq [[Riigikogu]] deputati. 2003-yilgi [[parlament]] saylovlari natijalariga koʻra 10-chaqiriq Riigikogu deputati etib saylangan. 2003—2005-yillarda madaniyat komissiyasi raisining oʻrinbosari. 2005-yilda Estoniya Badiiy akademiyasiga rektor etib tayinlangani sababli Riigikoguni ham tark etadi&lt;ref name=&quot;err2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;rii&quot;/&gt;. 2017-yil 26-iyunda Tartu sanʼat muzeyi direktori lavozimiga tayinlanadi. 2019-yilgi parlament saylovi natijalariga koʻra Tartu saylov okrugidan 14-chaqiriq Riigikogu deputatlik mandatini qoʻlga kiritib&lt;ref name=&quot;err2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;rii&quot; /&gt;, direktorlik lavozimini tark etgan.

Madaniyat masalalari boʻyicha parlament komissiyasi aʼzosi&lt;ref name=&quot;rii&quot;/&gt;. 2009-yilda Estoniyaning Yevropa ijodkorlik va innovatsiyalar yili (EYCI)dagi elchisi. 2019-yildan Estoniya Milliy kutubxonasi boshqaruvi aʼzosi&lt;ref name=&quot;rii&quot;/&gt;. Signe Kivi Estoniya va xorijdagi koʻplab koʻrgazmalarda qatnashgan, Estoniya matbuotidagi bir qator maqolalar muallifi&lt;ref name=&quot;rii&quot;/&gt;.
== Shaxsiy hayoti ==
1995—2011-yillarda Estoniya qoʻgʻirchoq teatri (hozirgi [[Estoniya yoshlar teatri]]) bosh rassomi boʻlgan Kalju Kivi bilan turmush qurgan. Toʻrt oʻgʻli (shundan ikkisi oʻgay), olti nabirasi bor&lt;ref name=&quot;rii&quot;/&gt;.
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
{{Tashqi havolalar}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1957-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:24-fevralda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>rmytrx5wcvewmi5gkb9me7fd5ordgqs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sherzod Rayimjonov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1120706</id>
    <revision>
      <id>6328230</id>
      <parentid>5474743</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T18:20:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328230</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2413" sha1="d714y462xoq4b25syqeoz17kjch7scy" xml:space="preserve">{{Ism+familiya|Sherzod|Rayimjonov}}
{{Futbolchi
 | ism              = Sherzod Rayimjonov
 | tasvir           = 
 | toʻliqism        = 
 | tavallud_sana    = {{birth date and age|1979|4|28}}
 | tavallud_joyi    = {{TavalludJoyi|Fargʻona}}
 | vafot_sana       =
 | vafot_joyi       =
 | boʻyi            = {{boʻy|m=1.70}} 
 | vazni            =
 | laqabi           = 
 | pozitsiya        = [[Yarim himoyachi]]
 | joriyklub        = 
 | klubraqami       = 
 | yoshlikyillari1  = 
 | yoshlikklublari1 = 
 | yoshlikyillari2  = 
 | yoshlikklublari2 = 
 | yoshlikyillari3  = 
 | yoshlikklublari3 = 
 | yillar1          = 
 | klublar1         = 
 | isht1            = 
 | gollar1          = 
 | yillar2          = 
 | klublar2         = 
 | isht2            = 
 | gollar2          = 
 | yillar3          = 
 | klublar3         = 
 | isht3            = 
 | gollar3          = 
 | yillar4          = 
 | klublar4         = 
 | isht4            = 
 | gollar4          = 
 | yillar5          = 
 | klublar5         = 
 | isht5            = 
 | gollar5          = 
 | yillar6          = 
 | klublar6         = 
 | isht6            = 
 | gollar6          = 
}}
'''Sherzod Rayimjonov''' – oʻzbekistonlik futbolchi. „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ klubi [[yarim himoyachi]]si boʻlgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.transfermarkt.com/sherzod-raimjanov/profil/spieler/1083996|title=Sherzod Raimjanov|publisher=[[Transfermarkt]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://int.soccerway.com/players/sherzod-raimjonov/122222/|title=S. RAIMJONOV|publisher=[[Soccerway]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://footballfacts.ru/person/115125-raimdzhanovsherzod Sherzod Rayimjonov] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20240624042803/https://footballfacts.ru/person/115125-raimdzhanovsherzod |date=2024-06-24 }} Footballfactsru saytida&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}
{{uzbekistan-footy-bio-stub}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:Erkak futbol himoyachilari]]
[[Turkum:Neftchi (Fargʻona) futbolchilari]]
[[Turkum:Andijon klubi futbolchilari]]
[[Turkum:AGMK futbolchilari]]
[[Turkum:Xorazm futbolchilari]]
[[Turkum:Mashʼal klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]
{{DEFAULTSORT:Rayimjonov, Sherzod}}</text>
      <sha1>d714y462xoq4b25syqeoz17kjch7scy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shuhrat Yoʻldoshev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1120736</id>
    <revision>
      <id>6328308</id>
      <parentid>5474745</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T20:47:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328308</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2705" sha1="5d20svydjqdbeqys4bb2y5lw27pmjdn" xml:space="preserve">{{Ism+familiya|Shuhrat (ism)|Shuhrat|Yoʻldoshev}}
{{Futbolchi
 | ism              = Shuhrat Yoʻldoshev
 | tasvir           = 
 | toʻliqism        = 
 | tavallud_sana    = {{birth date and age|1983|2|19}}
 | tavallud_joyi    = {{TavalludJoyi|Fargʻona}}
 | vafot_sana       =
 | vafot_joyi       =
 | boʻyi            = {{boʻy|m=1.80}} 
 | vazni            =
 | laqabi           = 
 | pozitsiya        = [[Yarim himoyachi]]
 | joriyklub        = 
 | klubraqami       = 
 | yoshlikyillari1  = 
 | yoshlikklublari1 = 
 | yoshlikyillari2  = 
 | yoshlikklublari2 = 
 | yoshlikyillari3  = 
 | yoshlikklublari3 = 
 | yillar1          = 
 | klublar1         = 
 | isht1            = 
 | gollar1          = 
 | yillar2          = 
 | klublar2         = 
 | isht2            = 
 | gollar2          = 
 | yillar3          = 
 | klublar3         = 
 | isht3            = 
 | gollar3          = 
 | yillar4          = 
 | klublar4         = 
 | isht4            = 
 | gollar4          = 
 | yillar5          = 
 | klublar5         = 
 | isht5            = 
 | gollar5          = 
 | yillar6          = 
 | klublar6         = 
 | isht6            = 
 | gollar6          = 
}}
'''Shuhrat Yoʻldoshev''' – oʻzbekistonlik futbolchi. „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ klubi [[yarim himoyachi]]si boʻlgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.transfermarkt.com/shukhrat-yuldashev/profil/spieler/1052308|title=Shukhrat Yuldashev|publisher=[[Transfermarkt]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://us.soccerway.com/players/shukhrat-yuldashev/122285/|title=S. YULDASHEV|publisher=[[Soccerway]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.soccerpunter.com/player/515207/Shukhrat-Yuldashev|title=SHUKHRAT YULDASHEV PROFILE AND PLAYER STATISTICS|publisher=[[Soccerpunter]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://footballfacts.ru/person/123775-yuldashevshuhrat Shuhrat Yoʻldoshev] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20240624074603/https://footballfacts.ru/person/123775-yuldashevshuhrat |date=2024-06-24 }} Footballfactsru saytida&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}
{{uzbekistan-footy-bio-stub}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:Erkak futbol himoyachilari]]
[[Turkum:Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari]]
[[Turkum:Taraz klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Lokomotiv Toshkent futbol klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Metallurg Bekobod klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
{{DEFAULTSORT:Yoʻldoshev, Shuhrat}}
[[Turkum:Toʻpalang klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Qozogʻistondagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]</text>
      <sha1>5d20svydjqdbeqys4bb2y5lw27pmjdn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shinkawa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1132622</id>
    <revision>
      <id>6328242</id>
      <parentid>5304913</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T19:16:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328242</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2215" sha1="ejevvoaf3pc2rcqu65s4hux7oonlzrs" xml:space="preserve">[[Fayl:Map.Shinkawa-Town.Aichi.PNG|thumb|Eski Shinkawa shahri (Aichi)]]
'''Shinkawa''' – [[Yaponiya|Yaponiyaning]] [[Aichi]] prefekturasi [[Nishikasugai]] tumanida joylashgan [[shahar]] edi.

2003-yilga kelib shaharda taxmin qilingan [[Populyatsiya|aholi soni]] 18 761 kishi va [[aholi zichligi]] har kvadrat kmga 3 991,70 kishiga teng edi. Umumiy maydoni 4,70 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; boʻlgan.&amp;nbsp;

2005-yil 7-iyul kuni Shinkawa, sobiq [[Kiyosu]] va [[Nishibiwajima]] shaharlari bilan birga (hammasi Nishikasugai tumanida) birlashtirildi va [[Kiyosu]] shahri tashkil etildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=本部通信 |url=https://www.zenkan.jp/honbu/newtoshi/65/kiyosu.html#:~:text=%E6%B8%85%E9%A0%88%E5%B8%82%E3%81%AF%E3%80%81%E5%B9%B3%E6%88%9017,%E5%B7%9D%E3%81%AE%E6%97%A5%E3%81%A7%E3%82%82%E3%81%82%E3%82%8A%E3%81%BE%E3%81%99%E3%80%82 |qaralgan sana=2024-02-14 |ish=全国都市監査委員会 |iqtibos=清須市は、平成17年7月7日に西春日井郡の西枇杷島町、清洲町及び新川町の３町合併により誕生しました。 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240214220248/https://www.zenkan.jp/honbu/newtoshi/65/kiyosu.html#:~:text=%E6%B8%85%E9%A0%88%E5%B8%82%E3%81%AF%E3%80%81%E5%B9%B3%E6%88%9017,%E5%B7%9D%E3%81%AE%E6%97%A5%E3%81%A7%E3%82%82%E3%81%82%E3%82%8A%E3%81%BE%E3%81%99%E3%80%82 |arxivsana=2024-02-14}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==

# {{Cite web |title=本部通信 |url=https://www.zenkan.jp/honbu/newtoshi/65/kiyosu.html#:~:text=%E6%B8%85%E9%A0%88%E5%B8%82%E3%81%AF%E3%80%81%E5%B9%B3%E6%88%9017,%E5%B7%9D%E3%81%AE%E6%97%A5%E3%81%A7%E3%82%82%E3%81%82%E3%82%8A%E3%81%BE%E3%81%99%E3%80%82 |access-date=2024-02-14 |quote=清須市は、平成17年7月7日に西春日井郡の西枇杷島町、清洲町及び新川町の３町合併により誕生しました。 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240214220248/https://www.zenkan.jp/honbu/newtoshi/65/kiyosu.html#:~:text=%E6%B8%85%E9%A0%88%E5%B8%82%E3%81%AF%E3%80%81%E5%B9%B3%E6%88%9017,%E5%B7%9D%E3%81%AE%E6%97%A5%E3%81%A7%E3%82%82%E3%81%82%E3%82%8A%E3%81%BE%E3%81%99%E3%80%82 |arxivsana=2024-02-14}}{{Manbalar}}
[[Turkum:Kiyosu (Aichi)]]
[[Turkum:Aichi prefekturasining tarqatib yuborilgan munitsipalitetlari]]
{{Aichi-geo-stub}}</text>
      <sha1>ejevvoaf3pc2rcqu65s4hux7oonlzrs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Seyla Benhabib</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1177497</id>
    <revision>
      <id>6328151</id>
      <parentid>4619745</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:27:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328151</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5700" sha1="swee21sxhl88v2gz4t8a5s2hkqrhski" xml:space="preserve">{{Faylasuf bilgiqutisi
|ismi                = Seyla Benhabib
|tasvir        =
|eni         =
|izoh         =
|tugʻilgan_paytidagi_ismi        =
|tavallud_sanasi                 =1950-yil 9-sentabr
|tavallud_joyi                   = [[Istanbul]]
|vafot_sanasi                 =
|vafot_joyi                 =
|bilimi                =[[Yale University]] ([[Doctor of Philosophy|PhD]]), [[Brandeis University]] ([[Bachelor's of arts|BA]])
|millati           =
|turmush_oʻrtogʻi    =
|sherigi         =
|qiziqishi                 =
|mashhur_fikrlari          =
|olgan_ta'sirlari          =
|koʻrsatgan_ta'sirlari     =
|imzo                      =
}}
'''Seyla Benhabib''' [[Amerikaliklar|Amerikalik]] [[faylasuf]] 1950-yil 9-sentabrda [[Turkiya|Turkiya]]da tugʻilgan&lt;ref name=background&gt;{{cite web|title=Seyla Benhabib bilan suhbat: Fon|url=http://globetrotter.berkeley.edu/people4/Benhabib/benhabib-con1.html|ish=Tarix bilan suhbatlar|publisher=Institute of International Studies, UC Berkeley|access-date=11-iyul, 2018-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220507143604/http://globetrotter.berkeley.edu/people4/Benhabib/benhabib-con1.html|arxivsana=2022-05-07}}&lt;/ref&gt;. Benhabib katta tadqiqotchi va huquq maktabida huquq boʻyicha yordamchi professoridir, shuningdek, Kolumbiya universiteti falsafa boʻlimining filial oʻqituvchisi va Kolumbiya zamonaviy tanqidiy fikrlash markazining katta ilmiy xodimi. U 2018-yildan 2019-yilgacha Huquq fakultetida olim boʻlgan, shuningdek, 2019-yil bahorida Jeyms S. Karpentier tashrif buyurgan huquq professori boʻlgan. Benhabib 2001-2002-yillar oaraligʻida Yel universiteti [[Siyosatshunoslik]] va falsafa boʻyicha Yevgeniy Mayer professori boʻlgan. 2002-yildan 2008-yilgacha Etika, Siyosat va Iqtisodiyot boʻyicha dastur direktori boʻlgan. Benhabib oʻzining [[tanqidiy nazariya]]ga asoslangan [[siyosiy falsafa]] sohasidagi faoliyati bilan yaxshi tanilgan. Benhabib faylasuflar Xanna Arendt va Yurgen Xabermas haqida, shuningdek, inson migratsiyasi mavzusida koʻp izlanishlar olib borgan. Shu sababli koʻplab kitoblar muallifi boʻlib, uning mehnati uchun bir qancha nufuzli mukofotlarga sazovor boʻlgan.
== Hayoti ==

Benhabib [[Istanbul]]da tugʻilganligisababli oʻsha shahardagi ingliz tilidagi maktablarda taʼlim olgan. U oʻrta maktab diplomini 1970-yilda [[Robert kolleji]]dan olgan undan soʻng Istanbuldagi Qizlar uchun Amerika kolleji deb nomlangan joyidan dimlom olgan&lt;ref name=yalelaw&gt;{{cite web|title=Seyla Benhabib |url=http://www. law.yale.edu/faculty/SBenhabib.htm |ish=Yale yuridik maktabi |kirish sanasi=2011-yil 2-iyun |url-status=oʻlik |archive-url=https://web.archive.org/web/20110222050647 /http://www.law.yale.edu/faculty/SBenhabib.htm |archive-date=2011-yil 22-fevral }}&lt;/ref&gt;. AQShga joʻnab ketishdan oldin B. A. 1972-yilda [[Brandeis universiteti]] dan taʼlim olgan.

Benhabib [[Boston universiteti]], [[Stoni Brukdagi Nyu-York shtat universiteti|SUNY Stony Bruk]], [[Ijtimoiy tadqiqotlar uchun yangi maktab]] va kafedrada [[falsafa]] kafedralarida dars bergan. Yelda hozirgi lavozimini egallashdan oldin [[Garvard universiteti]]da Hukumat lavozimida ishlagan. Shuningdek, u ''[[Siyosat nazariyasi (jurnal)|Siyosiy nazariya]]'', ''[[Human Rights Review]]'', ''[[Journal of Xalqaro siyosiy nazariya]]'' va ''[[Etika va xalqaro ishlar (jurnal)|Etika va xalqaro munosabatlar]]'', 1986-yildan 1994-yilgacha ''[[Praxis International]]'' hammuharriri, 1992-yilda u [[Endryu Arato]] bilan hamkorlikda ''[[Constellations (jurnal)|Constellations: An International Journal of Critical and Democratic Theory]]'' jurnaliga asos solgan va uning bosh muharriri sifatida ishlagan. 1997-yilgacha&lt;ref name=professional&gt;{{cite web |title=Professional va fuqarolik faoliyati |url=https://campuspress.yale.edu/seylabenhabib/professional-civic-activities |veb-sayt=Seyla Benhabib |nashriyot=Yel universiteti |access-date=11-iyul, 2018-yil}}&lt;/ref&gt;. U 2006–2007-yillarda [[Amerika falsafiy assotsiatsiyasi]] Sharqiy boʻlimi prezidenti boʻlib ishlagan&lt;ref&gt;{{cite web |title=APA boʻlim prezidentlari va Manzillar |url=https://www.apaonline.org/page/presidents |website=Amerika falsafiy assotsiatsiyasi |access-date=11-iyul 2018}}&lt;/ref&gt;.

Benhabib oʻz faoliyati uchun koʻplab mukofotlarga sazovor boʻlgan. U 1995-yilda [[Amerika sanʼat va fanlar akademiyasi]] aʼzosi etib saylangan&lt;ref name=AAAS&gt;{{cite web|title=A'zolar kitobi, 1780–2010: B bobi|url=http:// www.amacad.org/publications/BookofMembers/ChapterB.pdf|publisher=Amerika san'at va fanlar akademiyasi|access-date=2011-yil 2-iyun}}&lt;/ref&gt; va [[Spinoza falsafa kafedrasi]]ni boshqargan. [[Amsterdam universiteti]] 2000-yil&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.uva.nl/en/disciplines/philosophy/home/components-centrecolumn/the-spinoza-chair.html|sarlavha =Spinoza kafedrasi|muallif=Universiteit van Amsterdam|work=uva.nl}}&lt;/ref&gt; va 2004-yilda [[Kaliforniya universiteti, Berkeley|UC, Berkeley]]da [[Tanner Lectures|Tenner oʻqituvchisi]] boʻlgan&lt;ref&gt;{{webdan iqtibos keltiring |title=Ma'ruzalar kutubxonasi |url=https://tannerlectures.utah.edu/lecture-library.php |website=The Tanner Lectures |publisher=Utah universiteti |kirish sanasi=11 iyul 2018 }}&lt;/ref&gt;. 2008–2009-oʻquv yilida u [[Berlin Institute Advanced Study|Institute for Advanced Study in Berlin]] (Wissenschaftskolleg zu Berlin) ilmiy xodimi boʻlgan va 2012-yilda [[Dr. Leopold-Lukas mukofoti]] [[Tyubingen universiteti]] tomonidan ilohiyot, intellektual tarix, tarixiy tadqiqotlar va falsafa sohasidagi ajoyib yutuqlar, shuningdek, xalqaro tushunish va bagʻrikenglikka sodiqlik eʼtirofi uchun Doktor Leopold Lukas mukofoti bilan taqdirlangan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:1950-yilda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>swee21sxhl88v2gz4t8a5s2hkqrhski</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Supercell momaqaldirogʻi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1201404</id>
    <revision>
      <id>6328857</id>
      <parentid>6273861</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:47:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328857</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6188" sha1="k1w07fhcfs30xvykhhdi9bshqp7wtjo" xml:space="preserve">'''Supercell''' – yoki (Supercell boʻronlari) bu katta hajimdagi va muntazam aylanma harakat qilib turadigan [[Momaqaldiroq|momaqaldiroqli]] bulutlardir. Shu sababli, bu [[Boʻron|boʻronlar]] baʼzida aylanadigan momaqaldiroqlar deb ham ataladi. Momaqaldiroq turlari orasida supercell eng kam uchraydi, lekin eng kuchli boʻlishi mumkin. Supercell koʻpincha boshqa momaqaldiroqlardan ajralib turadi va mahalliy [[Ob-havo|ob-havoni]] 32 kilometr masofagacha oʻzgartirishi mumkin. U odatda 2-4 soat davom etadi.&lt;ref&gt;{{cite book |editor-last=Glickman |editor-first=Todd S. |title=Glossary of Meteorology |publisher=[[American Meteorological Society]] |edition=2nd |year=2000 |url=http://amsglossary.allenpress.com/glossary/search?id=supercell1 |isbn=978-1-878220-34-9}}&lt;/ref&gt;

Supercell boʻronlari uch xil turda uchrashi mumkin: klassik, kam yogʻingarchilik (LP), va yuqori yogʻingarchilik (HP). LP supercell boʻronlari odatda quruq iqlimlarda, masalan, AQShning baland tekisliklarida uchraydi, HP supercell boʻronlari esa koʻpincha nam iqlimlarda uchraydi. Supercell boʻronlari dunyoning istalgan joyida, qulay ob-havo sharoitida sodir boʻlishi mumkin, ammo ular eng koʻp [[AQSh|AQShning]] Tornado Alley deb nomlanuvchi hududida uchraydi. Shuningdek, Yevropaning koʻplab qismlarida, shuningdek [[Argentina]], [[Urugvay]] va janubiy Braziliyada ham supercell boʻronlari kuzatiladi.&lt;ref&gt;[http://www.stormchasers.au.com/lemon7.htm „ON THE MESOCYCLONE 'DRY INTRUSIONʼ AND TORNADOGENESIS“], Archived at: {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130730065045/http://www.stormchasers.au.com/lemon7.htm|date=2013-07-30}}, Leslie R. Lemon&lt;/ref&gt;

== Xususiyatlari ==
Supercell boʻronlari odatda boshqa momaqaldiroqlardan farq qiladi. Ular past bosimli tizimning issiq sektorida, sovuq front bilan birga shimoli-sharqiy yoʻnalishda harakatlanadi. Bu boʻronlar soatlab davom etishi mumkin. Supercell boʻronlari oʻrtacha shamoldan chetga chiqish xususiyatiga ega.&lt;ref&gt;{{cite journal|last1=Shenk|first1=W. E.|date=1974|title=Cloud top height variability of strong convective cells|journal=[[Journal of Applied Meteorology]]|volume=13|issue=8|pages=918{{ndash}}922|doi=10.1175/1520-0450(1974)013&lt;0917:cthvos&gt;2.0.co;2|bibcode=1974JApMe..13..917S|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;Agar ular oʻrtacha shamoldan oʻngga yoki chapga qarab harakatlansa, mos ravishda „oʻngga harakatlanuvchilar“ yoki „chapga harakatlanuvchilar“ deb ataladi. Baʼzan supercell boʻronlari ikki xil aylanishlarga ega boʻlgan ikkita koʻtarilish oqimini rivojlantirishi mumkin, bu esa boʻronni ikkita supercellga ajratadi: biri chapga, biri esa oʻngga harakatlanuvchi boʻlib.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.crh.noaa.gov/lmk/soo/docu/supercell.php |title=Louisville, KY |work=NOAA |access-date=24 January 2016}}&lt;/ref&gt;[[Fayl:Front_Range_LP_Supercell.jpg|thumb|[[Greeley (Colorado)|Greeley, Kolorado]] yaqinidagi kam yomgʻir yogʻdiradigan supercell]]Supercell boʻronlari har qanday oʻlchamda boʻlishi mumkin – katta yoki kichik, past yoki baland. Ular odatda katta miqdorda doʻl, kuchli yomgʻir, kuchli shamol oqimlarni keltirib chiqaradi. Supercell boʻronlari mesatsiklon ichida odatda tornado hosil qiladigan kam sonli bulut turlaridan biridir.&lt;ref name=&quot;Browning&quot;&gt;{{cite journal|last=Browning|first=K.A.|author-link=Keith Browning|author2=F.H. Ludlum|title=Airflow in Convective Storms|journal=Quarterly Journal of the Royal Meteorological Society|volume=88|issue=376|pages=117–35|date=Apr 1962|url=http://www.rmets.org/pdf/qj62browning.pdf|doi=10.1002/qj.49708837602|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120307213602/http://www.rmets.org/pdf/qj62browning.pdf|archive-date=2012-03-07|bibcode=1962QJRMS..88..117B|access-date=2024-07-25|archivedate=2012-03-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120307213602/http://www.rmets.org/pdf/qj62browning.pdf}}&lt;/ref&gt;

== Geografik tarqalishi ==
Supercell boʻronlari mos ob-havo sharoitida dunyoning istalgan joyida sodir boʻlishi mumkin. Supercell turi sifatida aniqlangan birinchi boʻron 1962-yilda Angliyada yuz bergan. &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.bom.gov.au/inside/services_policy/public/sevwx/vic/20100603_thunder.shtml |title=Thunderstorm in Victoria 06 Mar 2010 |publisher=Bom.gov.au |date=2010-03-06 |access-date=2012-03-11}}&lt;/ref&gt;Maʼlumotlarga koʻra supercell boʻronlari eng koʻp [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]]&lt;nowiki/&gt;ning markaziy [[Buyuk tekisliklar]]&lt;nowiki/&gt;i va janubiy [[Kanada]]&lt;nowiki/&gt;da, janubi-sharqiy [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]] va shimoliy [[Meksika]]&lt;nowiki/&gt;ga qadar kengayib, shuningdek, sharqiy-markaziy [[Argentina]] va unga tutash [[Urugvay]] hududlarida, [[Bangladesh]] va sharqiy [[Hindiston]]&lt;nowiki/&gt;ning baʼzi qismlarida, [[Janubiy Afrika (tabiiy oblast)|Janubiy Afrika]] va [[Avstraliya|sharqiy Avstraliya]]&lt;nowiki/&gt;da uchraydi. Supercell boʻronlari boshqa koʻplab oʻrta kenglik hududlarida, jumladan, Sharqiy [[Xitoy]] va butun [[Yevropa]]&lt;nowiki/&gt;da vaqti-vaqti bilan sodir boʻladi. Supercell boʻronlari eng koʻp boʻladigan hududlar tornado eng koʻp uchraydigan hududlarga toʻgʻri keladi.&lt;ref name=&quot;Lemon/Doswell&quot;&gt;{{cite journal|last=Lemon|first=Leslie R.|author-link=Leslie R. Lemon|author2=C.A. Doswell|title=Severe Thunderstorm Evolution and Mesocyclone Structure as Related to Tornadogenesis|url=https://archive.org/details/monthly-weather-review_1979-09_107_9/page/1184|journal=Mon. Wea. Rev.|volume=107|issue=9|pages=1184–97|date=Sep 1979|doi=10.1175/1520-0493(1979)107&lt;1184:STEAMS&gt;2.0.CO;2|bibcode=1979MWRv..107.1184L|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
== Tashqi saytlar ==

* [http://www.crh.noaa.gov/lmk/soo/docu/supercell.php Supercell gʻalati boʻronlarining tuzilishi va dinamikasi]
* Lemon, Lesli R., (1998) „Quruq intrusion“ va tornadogeneza haqida''[https://web.archive.org/web/20130730065045/http://www.stormchasers.au.com/lemon7.htm „Quruq kirish“ va tornadogenesis haqida]''
* [https://web.archive.org/web/20210505213816/http://www.ejssm.org/ „Gʻazobi kuchli boʻronlarning meteorologiyasi“ elektron jurnali]
[[Turkum:Bo'ronlar]]
[[Turkum:Chaqmoq]]
[[Turkum:Meteorologiya]]
[[Turkum:Ob-havo]]</text>
      <sha1>k1w07fhcfs30xvykhhdi9bshqp7wtjo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sherzod Hakimov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1207435</id>
    <revision>
      <id>6328228</id>
      <parentid>5840788</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T18:13:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328228</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2482" sha1="tr8ic4ny8fhvwhqfuv9o436ymk5n68u" xml:space="preserve">{{Ism+familiya|Sherzod|Hakimov}}
{{Futbolchi
 | name               = Sherzod Hakimov
 | fullname           = Sherzod Hakimov
 | image              = 
 | birth_date         = {{Birth date and age|1987|3|13|df=y}}
 | birth_place        = {{tavalludJoyi|Fargʻona}}, [[OʻzSSR]]
 | height             = {{height|m=1.78}}
 | currentclub        = ''Faoliyatini yakunlagan''
 | clubnumber         = 
 | position           = [[Hujumchi (futbol)|Hujumchi]]
 | youthyears1        = 
 | youthclubs1        = 
 | yillar1            = 2006—2014
 | klublar1           = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
 | isht1              = 123
 | gollar1            = 19
 | yillar2            = 2014
 | klublar2           = [[OKMK (futbol klubi)|Olmaliq]]
 | isht2              = 11
 | gollar2            = 4
 | yillar3            = 2015—2018
 | klublar3           = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]
 | isht3              = 87
 | gollar3            = 25
 | yillar4            = 2019
 | klublar4           = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]
 | isht4              = 13
 | gollar4            = 3
 | yillar5            = 2019
 | klublar5           = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]
 | isht5              = 4
 | gollar5            = 0
 | boshliqyillar1     = 2021
 | boshliqklublar1    = Neftchi (seleksioner murabbiy)
}}
'''Sherzod Hakimov''' (&lt;nowiki&gt;Шерзод Ҳакимов&lt;/nowiki&gt;) — oʻzbekistonlik futbolchi. [[Oʻzbekiston Superligasi]]ning „&lt;nowiki/&gt;[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]&lt;nowiki/&gt;“ klubi sobiq yarim himoyachisi&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://int.soccerway.com/players/sherzod-khakimov/129684/|title=S. Khakimov|publisher=[[Soccerway]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.transfermarkt.com/sherzod-khakimov/profil/spieler/212487|title=Sherzod Khakimov|publisher=[[Transfermarkt]]}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

== Havolalar ==

* [https://web.archive.org/web/20240801161912/https://footballfacts.ru/person/189152-hakimovsherzod Sherzod Hakimov] Footballfactsru saytida
{{DEFAULTSORT:Hakimov, Sherzod}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:Neftchi (Fargʻona) futbolchilari]]
[[Turkum:AGMK futbolchilari]]
[[Turkum:Navbahor futbolchilari]]
[[Turkum:Surxon klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]
[[Turkum:Neftchi klubiga aloqador shaxslar]]</text>
      <sha1>tr8ic4ny8fhvwhqfuv9o436ymk5n68u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sergey Melkumov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1218530</id>
    <revision>
      <id>6328134</id>
      <parentid>5697347</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:02:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328134</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6280" sha1="ptrl06teva90ndotnv3ioku4heuqpus" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Sergey Melkumov
 | tavallud_sana      = {{tugʻilgan sanasi|1944|1|1}}
 | toʻliqism          = Sergey Farsadanovich Melkumov
 | tavallud_joyi      = {{tavalludJoyi|SSSR}}
 | vafot_sana         = {{vafot sanasi va yoshi|1994|02|21|1944|1|1}}
 | vafot_joyi         = {{vafotJoyi|Armaniston}}
 | boʻyi              = {{height|cm=176}}
 | pozitsiya          = [[Yarim himoyachi]], [[hujumchi (futbol)|hujumchi]]
 | yillar1            = 1961
 | klublar1           = Spartak (Boku)
 | isht1              = ?
 | gollar1            = 3
 | yillar2            = 1961—1962
 | klublar2           = [[Neftçi Boku PFK|Neftyanik Boku]]
 | isht2              = 0
 | gollar2            = 0
 | yillar3            = 1963—1965
 | klublar3           = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
 | isht3              = 50
 | gollar3            = 8
 | yillar4            = 1966
 | klublar4           = [[Neftçi Boku PFK|Neftyanik Boku]]
 | isht4              = 18
 | gollar4            = 5
 | yillar5            = 1967—1968
 | klublar5           = Ararat
 | isht5              = 55
 | gollar5            = 12
 | yillar6            = 1969—1970
 | klublar6           = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]
 | isht6              = 26
 | gollar6            = 3
 | yillar7            = 1971
 | klublar7           = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]
 | isht7              = ?
 | gollar7            = ?
 | yillar8            = 1971
 | klublar8           = [[FK Köpetdag Aşgabat|Stroitel (Ashxobod)]]
 | isht8              = 17
 | gollar8            = 0
 | yillar9            = 1971
 | klublar9           = Dinamo (Mahachqalʼa)
 | isht9              = ?
 | gollar9            = 4
 | yillar10           = 1972
 | klublar10          = Qorabogʻ
 | isht10              = KFK
 | gollar10            = 
 | yillar11           = 1973
 | klublar11          = Dinamo (Mahachqalʼa)
 | isht11             = ?
 | gollar11           = 1
}}

'''Sergey Farsadanovich Melkumov''' ({{Lang-ru|Мелкумов, Сергей Фарсаданович}}; [[1944|1944-yil]], [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] – [[1994|1994-yil]] [[21-fevral]], Nizomiy, Masis tumani) – sovet [[Futbolchi|futbolchisi]], [[SSSR sport ustasi]] (1966).

== Futbolchilik faoliyati ==
Sergey 1961-yilda [[Boku]]&lt;nowiki/&gt;ning „Spartak“ jamoasida futbolchilik faoliyatini boshlagan. 1961—1963-yillarda Bokuning „Neftyanik“ jamoasida oʻynagan. 1963-yildan [[Toshkent]]&lt;nowiki/&gt;ning „&lt;nowiki/&gt;[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]&lt;nowiki/&gt;“ klubiga oʻtgan. Dastlabki mavsumida Paxtakor jamoasi [[SSSR Oliy Ligasi|SSSR Oliy ligasi]]&lt;nowiki/&gt;da omadsiz ishtirok etgan va birinchi ligaga tushib ketgan. Ammo oradan bir mavsum oʻtganidan soʻng oʻzbek klubi Oliy ligaga qaytgan va ikkinchi „A“ guruhida uchinchi oʻrinni egallagan. Melkumov chempionatda 10 ta oʻyin oʻtkazib, bitta gol urgan. 1966-yilda Sergey [[Neftçi Boku PFK|Neftyanik]] jamoasiga qaytib kelgan va jamoa bilan SSSR bronza medali sovrindori boʻlgan. Keyinchalik Melkumov [[Yerevan]]&lt;nowiki/&gt;ning „Ararat“ jamoasida oʻynagan. 1969-yilgi mavsumda „Paxtakor“ jamoasiga qaytgan va [[Birodar Abduraimov]], [[Gennadiy Krasnitskiy]] bilan hujumkor uchlikni tashkil qilgan. 1971-yilda Melkumov „[[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]“ jamoasiga koʻchib oʻtgan. Sergey birinchi davra davomida Yangiyer jamoasi oʻynaganidan soʻng Ozarbayjon futbolining koʻplab tarbiyalanuvchilari kabi [[Mahachqalʼa]]&lt;nowiki/&gt;ning „Dinamo“ jamoasisiga yoʻl olgan&lt;ref&gt;[http://www.sokol-saratov.ru/pressa/2007/fg_sokol-dinamo-mh.htm Bereg voljskiy, bereg kaspiyskiy – istoriya sopernichestva „Sokola“ i „Dinamo“ (Maxachkala)] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140821044737/http://www.sokol-saratov.ru/pressa/2007/fg_sokol-dinamo-mh.htm|date=2014-08-21}}&lt;/ref&gt;. 1972-yilda Sergey „Qorabogʻ“ jamoasida oʻynagan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://analitika.at.ua/news/2009-03-21-7146|title=Как «Карабах» одолел Азербайджан|access-date=2009-12-16|archive-date=2017-12-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20171201033950/http://analitika.at.ua/news/2009-03-21-7146|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. 1973-yilda Melkumov faoliyatini Mahachqalʼaning „Dinamo“ jamoasida yakunlagan.

Sergey SSSR yoshlar va yoshlar terma jamoalarida oʻynagan, 1965-yilda esa SSSR Olimpiya terma jamoasiga jalb qilingan.

== Yutuqlar ==

* SSSR chempionatining bronza medali sovrindori: 1966-yil
* Ikkinchi „A“ guruhida uchinchi oʻrin: 1964-yil (''Yuqori divizionga chiqish'')

== Shaxsiy hayot ==
Melkumovning ota-onasi [[Togʻli Qorabogʻ muxtor viloyati|Togʻli Qorabogʻ avtonom viloyati]]&lt;nowiki/&gt;ning Martuni tumanidagi Krasniy Bozor qishlogʻidan boʻlgan. Futbolchilik faoliyatini yakunlagach, asosan [[Ozarbayjon]]&lt;nowiki/&gt;da yashagan. Sergey umrining soʻnggi kunlarida qashshoqlikda yashagan va 1994-yil 21-fevralda vafot etgan. Baʼzi maʼlumotlarga koʻra, singlisi uni Nizomiy qabristoniga dafn qilgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [http://www.golos.am/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=42935&amp;Itemid=73 Sergey Melkumov]{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} „Arman Garrincha“ qayerda dafn etilgan?
* Grigoryan A. G., „Arman Garrincha“, Chet tillar instituti „De Facto“.
* {{transfermarkt|819743}}
* [https://web.archive.org/web/20240913031650/https://footballfacts.ru/person/49127 Sergey Melkumov] Footballfactsru saytida

{{DEFAULTSORT:Melkumovm, Sergey}}
[[Turkum:1944-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:SSSRda tugʻilganlar]]
[[Turkum:21-fevralda vafot etganlar]]
[[Turkum:1994-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Armanistonda vafot etganlar]]
[[Turkum:SSSR sport ustasi]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Armanistonlik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Neftçi Boku klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:FC Ararat Yerevan futbolchilari]]
[[Turkum:Kopetdag futbol klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Qarabağ FK futbolchilari]]
[[Turkum:FC Dinamo Mahachqalʼa futbolchilari]]
[[Turkum:Yangiyer klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Armanistonda dafn etilganlar]]</text>
      <sha1>ptrl06teva90ndotnv3ioku4heuqpus</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sergey Kucherenko</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1220306</id>
    <revision>
      <id>6328125</id>
      <parentid>5400022</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T12:48:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328125</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8131" sha1="fu1b64bm88iszxkwx5wd4yk3tkxgz3u" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | name               = Sergey Petrovich Kucherenko
 | fullname           = Sergey Petrovich Kucherenko
 | height             = 
 | birth_date         = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|1961|8|22|df=yes}}
 | birth_place        = {{tavalludJoyi|Odessa}}, [[Ukraina SSR]], Sovet Ittifoqi
 | position           = [[Himoyachi (futbol)|Himoyachi]]
 | youthyears1        = 
 | youthclubs1        = [[:en:FC Chornomorets Odesa|Chornomorets Odesa]]
 | yillar1            = 1980
 | klublar1           = [[:en:FC Podillya Khmelnytskyi|Podillya Khmelnytskyi]]
 | isht1              = 5
 | gollar1            = 0
 | yillar2            = 1982–1985
 | klublar2           = [[:en:FC Zirka Kirovohrad|Zirka Kirovohrad]]
 | isht2              = 110
 | gollar2            = 1
 | yillar3            = 1985–1987
 | klublar3           = [[:en:FC Spartak Ryazan|Spartak Ryazan]]
 | isht3              = 56
 | gollar3            = 1
 | yillar4            = 1989
 | klublar4           = [[:en:FC Dynamo Odesa|Dynamo Odesa]]
 | isht4              = 0
 | gollar4            = 0
 | yillar5            = 1991
 | klublar5           = [[:en:FC Zirka Kirovohrad|Zirka Kirovohrad]]
 | isht5              = 40
 | gollar5            = 0
 | boshliqyillar1     = 2003
 | boshliqklublar1    = [[:en:FC Chornomorets Odesa|Yunist Chornomorets Odesa]]
 | boshliqyillar2     = 2005–2006
 | boshliqklublar2    = [[:en:FC Podillya Khmelnytskyi|Podillya Khmelnytskyi]]
 | boshliqyillar3     = 2007
 | boshliqklublar3    = [[:en:FC Spartak Ivano-Frankivsk|Spartak Ivano-Frankivsk]]
 | boshliqyillar4     = 2007–2008
 | boshliqklublar4    = [[:en:FC Desna Chernihiv|Desna Chernihiv]]
 | boshliqyillar5     = 2009
 | boshliqklublar5    = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]] (akademiya murabbiy)
 | boshliqyillar6     = 2010—
 | boshliqklublar6    = [[Nasaf (futbol klubi)|FSh Nasaf Qarshi]] (sport direktor)
}}

'''Sergey Petrovich Kucherenko''' ({{lang-ru|Кучеренко Сергей Петрович}}; [[1961|1961-yil]] [[22-avgust]]da [[Odessa]]da tugʻilgan) – [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|sovet]] va [[Ukrainlar|ukrainalik]] [[Murabbiy (futbol)|futbol murabbiyi]] va sobiq [[Futbolchi|futbolchisi]]&lt;ref&gt;{{cite web |title=Кучеренко Сергей Петрович |url=https://footballfacts.ru/person/25236-kucherenkosergeypetrovich |website=www.footballfacts.ru |access-date=27 June 2021 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240925162435/https://footballfacts.ru/person/25236-kucherenkosergeypetrovich |arxivsana=2024-09-25}}&lt;/ref&gt;.

== Futbolchilik faoliyati ==
Sergey [[Odessa]]dagi „Chernomorets“ sport va oʻsmirlar sport maktabi tarbiyalanuvchisi, birinchi murabbiylar Aleksandr Ruga va Grigoriy Krivenko edi&lt;ref name=&quot;Подолье&quot;&gt;{{cite web|url=https://fcpodillya.km.ua/1388-minula-rozmova-sergij-kucherenko.html|title=Минувший разговор. Сергей Кучеренко|publisher=Сайт болельщиков ФК «Подолье» Хмельницкий|lang=uk|access-date=2023-04-10|archive-date=2023-04-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20230410170917/https://fcpodillya.km.ua/1388-minula-rozmova-sergij-kucherenko.html|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. 1978-yildan Odessa jamoasining oʻrinbosarlar jamoasida p’yinlarda ishtirok eta boshlagan. Ikki yil davomida oʻrinbosar tarkibida oʻynagan ammo asosiy jamoa oʻyinlarida ishtirok etmagan. 1980-yilda Sergey jismoniy tarbiya guruhlari oʻrtasida [[Ukraina Sovet Sotsialistik Respublikasi|Ukraina SSR]] chempionatida ishtirok etgan [[Pidgaitsi|Podgaitsi shahri]]ning Niva jamoasiga tarkibiga oʻtgan. Oʻsha yilning oxirida Sergey [[Xmelnitskiy]]ning „Podoliya“ jamoasiga taklif qilingan. Xmelnitskiy klubi tarkibida [[SSSR ikkinchi futbol ligasi|SSSR chempionatining ikkinchi ligasi]]da debyut qilgan. Umuman olganda, u Xmelnitskiy jamoasi tarkibida 5 ta oʻyin oʻtkazgan va tez orada uni taklif qilgan murabbiy Vladimir Onisko ishdan boʻshatilgan. Natijada Kucherenko Nivaga qaytib kelgan va u yerda 1981-yilda Havaskorlar oʻrtasidagi respublika chempionatining kumush medali sovrindori boʻlgan. Shundan soʻng, ikkinchi liganing bir qator jamoalaridan taklif olgan. 1982-yilda „Kirovograd Zvezda“ jamoasi tarkibiga oʻtgan. [[Kropivnitskiy|Kirovograd]]da birinchi mavsumdayoq Sergey asosiy oʻyinchilardan biriga aylangan, aksariyat oʻyinlarda maydonga tushgan. Kucherenko „Zvezda“ jamoasida uch mavsum davomida oʻynagan.

1985-yilda uni murabbiy Viktor Stupak [[Murmansk]]dagi „Sever“ klubiga taklif qilgan. Oʻsha yili u [[Ryazan]]&lt;nowiki/&gt;ning „Spartak“ jamoasiga koʻchib oʻtgan. Spartak jamoasi tarkibida ikki mavsum oʻtkazgan va keyinchalik Kirovogradga qaytgan. Yana bir yil davomida ikkinchi ligada oʻynagach, sogʻligʻi tufayli professional faoliyatini yakunlashga qaror qilgan. Shundan soʻng Sergey havaskorlar futbolida koʻrinish bergan.

== Murabbiylik faoliyati ==
Futbolchilik faoliyatini yakunlaganidan soʻng, Sergey Odessada shaxsiy biznes bilan shugʻullangan. Kucherenko keyinchalik oʻzining birinchi murabbiylaridan biri, Grigoriy Krivenkoga Odessa sport maktablaridan birida murabbiy sifatida yordam bergan. 1999-yilda uning oʻzi Chernomorets oʻsmirlar sport maktabida bolalar futboli murabbiyi boʻlgan. 2004-yilda Xmelnitskiy „Podoliya“ jamoasiga seleksioner-murabbiy lavozimiga taklif qiqlingan. Xmelnitskiy jamoasiga odessalik bir necha futbolchilarni taklif qilgan. 2005-yilda Kucherenko Podillya Xmelnitskiy bosh murabbiyi etib tayinlangan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Новым тренером &quot;Подолья&quot; стал Сергей Кучеренко |url=https://www.ua-football.com/ukrainian/first/1104228155-novym-trenerom-podolya-stal-sergey-kucherenko.html |website=www.ua-football.com |access-date=27 June 2021}}&lt;/ref&gt;. 2007-yilda u [[Ivano-Frankivsk]]ning „Spartak“ klubi bosh murabbiyi boʻldi&lt;ref&gt;{{cite web |title=Прикарпатський „Спартак” з подільським акцентом |url=https://www.ua-football.com/ukrainian/first/1174081659-prikarpatskiy-%E2%80%9Espartak%E2%80%9D-z-podilskim-akcentom.html |website=www.ua-football.com |access-date=27 June 2021}}&lt;/ref&gt;. 2007-yildan 2008-yilgacha Kucherenko „Desna Chernigov“ jamoasini boshqargan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Перша ліга. &quot;Десна&quot; - &quot;Комунальник&quot; 2:0. Обов’язкова програма виконана. Тепер чекаємо на довільну |url=https://www.ua-football.com/ukrainian/first/1220120466-persha-liga-desna-komunalnik-2-0-obovyazkova-programa-vikonana-teper-chekayemo-na-dovilnu.html |website=www.ua-football.com |access-date=27 June 2021}}&lt;/ref&gt;. 2009-yilda [[Oʻzbekiston]]ning „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]]“ klubi akademiyasi direktori va katta murabbiyi boʻlgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Наших тренеров перестали ценить? |url=https://fansector.info/2009/12/10/nashih_trenerov_perestali_cenit.html |website=www.fansector.info |access-date=27 June 2021 }}{{Oʻlikhavola|date=fevral 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. 2010-yilda Qarshining „Nasaf“ klubida akademiya direktori boʻlgan, shu bilan birga ushbu jamoada bosh va sport direktori lavozimlarida ishlagan.

== Shaxsiy hayot ==
Kucherenkoning oʻgʻli [[Sergey Kucherenko (futbolchi, 1984)|Sergey]] ham futbolchi boʻlgan va Desna Chernigov tarkibida oʻynagan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{FootballFacts.ru|25236}}
* [https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/trainer/105641 Sergey Kucherenko] [[Transfermarkt]] saytida murabbiy profili

{{DEFAULTSORT:Kucherenko, Serhiy Petrovych}}
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbol murabbiylari]]
[[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]]
[[Category:FC Podillya Xmelnitskiy futbolchilari]]
[[Turkum:FC Zirka Kropyvnytskyi futbolchilari]]
[[Turkum:FC Spartak Ryazan klubi futbolchilari]]
[[Turkum:Ukrainalik futbol murabbiylar]]
[[Turkum:FC Podillya Xmelnitskiy murabbiylari]]
[[Turkum:FC Spartak Ivano-Frankivsk murabbiylari]]
[[Category:FC Desna Chernigov murabbiylari]]</text>
      <sha1>fu1b64bm88iszxkwx5wd4yk3tkxgz3u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tabaqoti Nosiriy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1223136</id>
    <revision>
      <id>6329000</id>
      <parentid>6163049</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T11:41:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6329000</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3946" sha1="901piloydyocuw2wsu0e76ouc999jy8" xml:space="preserve">{{italic title}}
'''Tabaqoti Nosiriy''' ({{lang-fa|{{Nastaliq|طبقات ناصری}}}}) — [[Sulton Nosiruddin]] sharafiga fors tilida [[Juzjoniy Abu Umar Minxojiddin Usmon ibn Sirojiddin|Minxojiddin Sirojiddin Juzjoniy]]{{sfn|Bosworth|1963|p=10-11}} tomonidan yozilgan islom olami tarixi haqidagi asar bo'lib, 1260-yilda yozib tugallangan{{sfn|Siddiqi|2010|p=83}}. 23 tabaqadan iborat boʻlib, oddiy va tushunarli uslubda yozilgan, bu asar ustida Juzjoniy koʻp yillar davomida ishlagan va oʻz maʼlumotlariga havolalar ham keltirgan{{sfn|Mehta|1986|p=8-9}}. Kitobning katta qismi [[G‘uriylar]]ga bagʻishlangan boʻlsa-da, unda [[G‘aznaviylar]] sulolasi asoschisi [[Sabuktegin]]ning Gʻaznada hokimiyat tepasiga kelgunga qadar boʻlgan tarixi ham mavjud{{sfn|Bosworth|1963|p=10-11}}. Juzjoniy „Tabaqoti Nosiriy“ni tuzishda hozirda saqlanib qolmagan boshqa kitoblardan, masalan, [[Bayhaqiy Abulfazl Muhammad ibn Husayn al-Kotib|Bayhaqiyning]] Sabuktegin hukmronligi davri haqidagi asarlari, Abulqosim Imadiyning „Tarixi mujadval“ va ehtimol Ibn Haysamning „Qissasi soniy“ asarlaridan foydalangan{{sfn|Bosworth|1963|p=10-11}}. Juzjoniyning „Tabaqot“ asari keyingi asrlarda sulolaviy tarixni yozish shakliga asos soladi{{sfn|Siddiqi|2010|p=83}}.

== Mundarija ==
''Tabaqoti Nosiriyning'' maqsadi Eron va Markaziy Osiyodan chiqqan musulmon sulolalarini tasvirlash edi{{sfn|Siddiqi|2010|p=83}}. U paygʻambarlar bilan boshlanib, ularning taqvosi va axloqini tushuntiradi. Bu hikoya Muhammadning otasi Abdullohgacha davom etadi, soʻngra [[Muhammad]] hayoti tarixi bayon etiladi{{sfn|Siddiqi|2010|p=83}}. „Tabaqoti Nosiriy“da Juzjoniy oʻzining diniy qarashlari va islom hamda musulmon hukmdorlariga nisbatan tarixiy yondashuvini bayon qiladi{{sfn|Siddiqi|2010|p=83}}.

„Tabaqoti Nosiriy“ Bengalda 1229—1230-yillarda Dehli sultoniga qarshi Xaljiylar qoʻzgʻoloni haqidagi yagona manbadir{{sfn|Siddiqi|2010|p=83}}.

== Tabaqalar ==
'''XI tabaqa''': [[Sabuktegin]]dan [[Xusrav Malik]]kacha boʻlgan [[Gʻaznaviylar]] tarixi{{sfn|Mehta|1986|p=8-9}}.''' XVII tabaqa''': 1215-yilda hokimiyatga kelgan Gʻuriylar va ularning Sulton Alouddin bilan yakunlangan tarixi{{sfn|Mehta|1986|p=8-9}}.''' XIX tabaqa''': Gʻuriy sultonlari Sayfiddin Suri va Qutbuddin Oybek haqidagi tarix{{sfn|Mehta|1986|p=8-9}}. '''XX tabaqa''': Oybek va Laknautining ilk toʻrt hukmdorining 1236-yilda Iltutmish tomonidan magʻlub etilishigacha boʻlgan tarixi{{sfn|Mehta|1986|p=8-9}}.''' XXII tabaqa''': 1227-yildan boshlab sultonlikdagi saroy amaldorlari, qoʻmondonlar va viloyat hokimlari, shuningdek, vazir Balbanning dastlabki tarixi haqidagi biografik tabaqa{{sfn|Mehta|1986|p=8-9}}.''' XXIII tabaqa''': Chingizxon va uning 1259-yilgacha boʻlgan vorislari va moʻgʻullar tomonidan musulmonlarga qarshi sodir etilgan vahshiyliklar haqida batafsil maʼlumot beradi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
*{{cite book|first=C.E. |last=Bosworth| title=The Ghaznavids:994-1040 |url=https://archive.org/details/ghaznavids0000unse |publisher=Edinburgh University Press |year=1963}}
*{{cite book|first=Iqtidar Husain |last=Siddiqi |title=Indo-Persian Historiography Up To The Thirteenth Century |publisher=Primus Books |year=2010}}
*{{cite book|first=Jaswant Lal |last=Mehta |title=Advanced Study In The History Of Medieval India: (1000-1526)|volume=1 |publisher=Sterling Publishers |year=1986 }}

== Havolalar == 
* [https://archive.org/search.php?query=title:(Tabakat-i-nasiri) Tabaqat-i Nasiri of Juzjani], books on [[Internet Archive]]
* [http://www.iranicaonline.org/articles/menhaj-seraj Minhaj-i-Siraj, Jowzjāni] at Iranica online
* [http://www.iranicaonline.org/articles/tabaqat-naseri Tabaqat-i Nasiri] at Iranica online
* [https://web.archive.org/web/20230221174506/https://en.banglapedia.org/index.php?title=Tabaqat-i-Nasiri Tabaqat-i-Nasiri] at Banglapedia

[[Turkum:Gʻaznaviylar davlati]]
[[Turkum:Fors tilidagi kitoblar]]</text>
      <sha1>901piloydyocuw2wsu0e76ouc999jy8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shuhrat Durdiyev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1223302</id>
    <revision>
      <id>6328299</id>
      <parentid>5697763</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T20:32:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328299</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4059" sha1="8fxfrwvz7l07k4wggg3dvbb8qia3vt9" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Shuhrat Durdiyev
 | tavallud_sana      = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1982|06|23}}
 | toʻliqism          = Shuhrat Durdiyev
 | tavallud_joyi      = {{tavalludJoyi|Turkmaniston}}
 | pozitsiya          = Yarim himoyachi
 | yillar1            = 2000—2003
 | klublar1           = [[FK Köpetdag Aşgabat|Köpetdag]]
 | yillar2            = 2000—2001
 | klublar2           = Galkan
 | yillar3            = 2003—2004
 | klublar3           = Asudalik
 | yillar4            = 2005
 | klublar4           = [[FK Köpetdag Aşgabat|Köpetdag]]
 | isht4              = ?
 | gollar4            = 3
 | yillar5            = 2006
 | klublar5           = [[Ashxobod (futbol klubi)|Ashxobod]]
 | yillar6            = 2006
 | klublar6           = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]
 | isht5              = ?
 | gollar5            = 1
 | isht6              = 1
 | gollar6            = 0
 | yillar7            = 2007
 | klublar7           = [[Nebitchi (futbol klubi)|Nebitchi]]
 | isht7              = ?
 | gollar7            = 6
 | yillar8            = 2008
 | klublar8           = [[Altyn Asyr FK|Altyn Asyr]]
 | milliyyillar1      = 2000
 | milliyjamoa1       = [[Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi|Turkmaniston]]
 | milliyisht1        = 1
 | milliygollar1      = 0
}}

'''Shuhrat Durdiyev''' ({{lang-tk|Şöhrat Durdyýew}}; 1982-yil 23-iyunda tugʻilgan) – [[turkmaniston]]lik sobiq professional [[futbolchi]], [[yarim himoyachi]] ampulasida oʻynagan. Shuhrat [[Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi|Turkmaniston]] terma jamoasi tarkibida ham oʻynagan.

== Biografiyasi ==

Shuhrat futbolchilik faoliyatining dastlabki davrlarida [[Ashxobod]]ning „[[FK Köpetdag Aşgabat|Kopetdag]]“ va „Galkan“ / „Asudalik“ klublarida oʻynagan. Kopetdag tarkibida [[Turkmaniston Yokari ligasi|Turkmaniston chempionati]] chempioni (2000) va sovrindori boʻlgan, 2001-yilgi [[Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligi kubogi|Hamdoʻstlik kubogi]]da ishtirok etgan&lt;ref&gt;[https://www.sport-express.ru/newspaper/2001-01-20/2_4/ 20 yanvarya 2001 | Futbol]&lt;/ref&gt;. Keyinroq 2006-yili [[Ashxobod (futbol klubi)|Ashxobod]], 2007-yili „[[Nebitchi (futbol klubi)|Nebitchi]]“ ([[Bolqonobod]]) jamoalari tarkibida Turkmaniston milliy chempionatida bronza medallarini qoʻlga kiritgan. 2006-yilgi mavsum qisqa muddat [[Gʻuzor]]ning „[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]“ jamoasi safida oʻynagan va Oʻzbekiston chempionatida bitta oʻyinda ishtirok etgan. 2008-yili Ashxobodning „Oltin Asir“ jamoasida toʻp surgan va mavsum yakunida faoliyatini yakunlagan.

Shuhrat 18 yoshida Turkmaniston terma jamoasida ilk oʻyinini oʻtkazgan. 2000-yilning 8-oktyabrida [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]] terma jamoasiga qarshi oʻyinning 68-daqiqsiada [[Zarif Ereshov]] oʻrniga maydonga tushgan va Turkmaniston terma jamoasi tarkibidagi soʻnggo oʻyini boʻlib qoldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220927094030/https://footballfacts.ru/match/82461-uzbekistanturkmeniya30 |arxivsana=2022-09-27 |sarlavha=Uzbekistan – Turkmeniya – 3:0 |url=https://footballfacts.ru/match/82461-uzbekistanturkmeniya30 |qaralgan sana=2024-10-13}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20241009201242/https://footballfacts.ru/person/115147-durdyevshohrat Shuhrat Durdiyev] Footballfactsru saytida
* {{NFT|74158}}
{{Turkmaniston tarkibi 2002-yilgi Osiyo oʻyinlari}}

{{DEFAULTSORT:Durdiyev, Shuhrat}}
[[Turkum:23-iyunda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1982-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Turkmanistonlik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Kopetdag futbol klubi futbolchilari]]
[[Turkum:FC Asudalik futbolchilari]]
[[Turkum:FC Aşgabat futbolchilari]]
[[Turkum:Shoʻrtan klubi futbolchilari]]
[[Turkum:FK Nebitchi futbolchilari]]
[[Turkum:Altyn Asyr FK futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistondagi muhojir erkak futbolchilar]]</text>
      <sha1>8fxfrwvz7l07k4wggg3dvbb8qia3vt9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shoh Siddiq</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1237396</id>
    <revision>
      <id>6328256</id>
      <parentid>5389632</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T19:46:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328256</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3206" sha1="ghc7kqw1prj0fyviq9je0e3riokw8wb" xml:space="preserve">{{Dindor biografiyasi bilgiqutisi
| name               = Shoh Siddiq
| image              = ShahSiddiq2.JPG
| caption            = Usmoni Nagar qishlogʻidagi Shoh Siddiqning maqbarasi 
| religion           = [[Islom]]
| alias              = Shoh Siddiqiy, Shoh Siddiq
| location           = [[Usmoni Nagar Upazila|Usmoni Nagar]], [[Silhet tumani]], Bangladesh
| lineage            = [[Abu Bakr]]
| period             = 14-asrning boshi
| father             = 
| spouse             = 
| children           = 
| post               = Religious figure
| relatives          = [[Abu Bakr]]
| previous_post      = 
| present_post       = 
| nationality        = 
| birth_date         = 
| birth_place        = [[Middle East]]
| death_date         = 
| death_place        = Panchpara,  Usmoni Nagar, [[Silhet tumani]], [[Bangladesh]]
| resting_place      = Panchpara, Usmoni Nagar
}}
'''Shoh Siddiq''' ([[arabcha]]:شاه صديق; [[Bengal tili|bengali tilida]]: শাহ সিদ্দিক) 14-asrda yashagan [[Tasavvuf|soʻfiy]] avliyo boʻlgan. [[Turkiya|Turkiyadan]] Silhetni zabt etishda Shoh Jalolga hamroh boʻlgan 360 [[Valiy|avliyo]] yoki izdoshlaridan biri edi. U [[Islom|islomning]] birinchi [[Xalifalik|xalifasi]] [[Abu Bakr Siddiq|Abu Bakr]] Siddiqning avlodlaridan hisoblanadi. Hozirgi kunda ham [[Bangladesh]]&lt;nowiki/&gt;dagi Usmoni Nagar tumanining Usmonpur qishloq kengashiga qarashli Panchpara qishlogidan boʻlgan Shoh Siddiqning avlodlari Siddiq familiyasini olib yuradilar&lt;ref name=&quot;mojlum&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=The Muslim Heritage of Bengal: The Lives, Thoughts and Achievements of Great Muslim Scholars, Writers and Reformers of Bangladesh and West Bengal |last=Muhammad Mojlum Khan |authorlink=Muhammad Mojlum Khan |publisher=Kube Publishing |date=21 October 2013 |page=27 |chapter=Shah Jalal}}&lt;/ref&gt;.

Shoh Siddiq Silhet tumanidagi Panchpara qishlogʻida, taxminan 24°43’09.7&quot; shimoliy kenglik va 91°46’31.1&quot; sharqiy uzunlikda dafn etilgan. Panchparada joylashgan „Shoh Siddiq Jamiyat Islomiya“ oʻrta maktabi uning sharafiga nomlangan. Uning vafot etgan aniq sanasi nomaʼlum, biroq qabr toshidagi yozuvda bu sana milodiy 1373-yil 21-avgustga toʻgʻri kelishi mumkinligi qayd etilgan.

Uning qabrining eski rasmlarini [https://web.archive.org/web/20160806235556/http://www.mazaar.org.uk/Photo%20pages/pp%20Shah%20Siddique-fass%20parah.htm ushbu veb-saytda topish mumkin.]
== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* {{Kitob manbasi |last=Karim |first=Abdul |year=2012 |chapter=Islam, Bengal |chapterurl=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Islam,_Bengal |editor=Islam |title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh |edition=Second |publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]] |archive-date=2015-07-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150723091245/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Islam,_Bengal |access-date=2025-02-12}}
* [http://ark.cdlib.org/ark:/13030/ft067n99v9 Eaton, Richard M. The Rise of Islam and the Bengal Frontier, 1204-1760. Berkeley: University of California Press, c1993.]

[[Fayl:Hazrat_Shah_Siddiq_Mazar,_August_2022.jpg|thumb|Shoh Siddiq qabrining 2022-yil avgust oyidagi surati.]]

[[Turkum:Bangladeshda islom dini]]</text>
      <sha1>ghc7kqw1prj0fyviq9je0e3riokw8wb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Snowchild</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1244543</id>
    <revision>
      <id>6328348</id>
      <parentid>6305436</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T00:28:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328348</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10720" sha1="8fuom4f02v6a61ctdiqk1mbiykrsugg" xml:space="preserve">{{Qoʻshiq bilgiqutisi
| nomi           = Snowchild
| artist         = [[The Weeknd]]
| albom          = [[After Hours]]
| chiqarilgan    = {{Start date|2020|3|20}}
| janr = [[Contemporary R&amp;B|R&amp;B]]
| davomiyligi = 4:07
| leybl =
* [[XO (yozuv leybli)|XO]]
* [[Republic Records|Republic]]
| muallif =
* [[The Weeknd|Abel Tesfaye]]
* Jason Quenneville
* Carlo Montagnese
* Ahmad Balshe
| prodyuser =
* Illangelo
* [[The Weeknd]]
* DaHeala
| yana = {{External music video|type=song|{{YouTube|G0JKdFjWkLA|&quot;Snowchild&quot;}}}}
}}'''„Snowchild“''' – kanadalik qoʻshiqchi va qoʻshiqlar muallifi [[The Weeknd|The Weekndning]], toʻrtinchi studiyaviy albomi – ''[[After Hours]]'' tarkibiga kiruvchi qoʻshigʻi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.rap-up.com/2020/03/17/the-weeknd-after-hours-tracklist/ |title=The Weeknd Reveals 'After Hours' Tracklist |website=Rap-Up |accessdate= |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200319195927/https://www.rap-up.com/2020/03/17/the-weeknd-after-hours-tracklist/ |arxivsana=2020-03-19}}&lt;/ref&gt;. Qoʻshiq 2020-yil 20-mart kuni albomning boshqa treklari bilan birga chiqarilgan&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://hypebeast.com/2020/3/the-weeknd-after-hours-album-spotify-listening-session |title=The Weeknd Is Hosting an 'After Hours' Listening Session on Spotify |website=Hypebeast |last=Ingvaldsen |first=Torsten |date=March 20, 2020 |accessdate=}}&lt;/ref&gt;. Qoʻshiq uchun klip esa 2020-yil 22-iyulda taqdim etilgan&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://dancingastronaut.com/2020/07/the-weeknd-shares-new-animated-visual-for-snowchild/ |title=The Weeknd shares new animated visual for 'Snowchild' |date=July 22, 2020 |website=Dancing Astronaut |accessdate=}}&lt;/ref&gt;. Qoʻshiq The Weeknd, Illangelo va DaHeala tomonidan yozilgan va prodyuserlik qilingan; shuningdek Belly ham qoʻshimcha mualliflik huquqlariga ega&lt;ref name=&quot;Tidal&quot;&gt;{{cite web |url=https://listen.tidal.com/album/134815153 |title=After Hours / The Weeknd – Tidal |website=Tidal |date=March 20, 2020 |accessdate=}}&lt;/ref&gt;.

== Musiqiy klipi ==
„Snowchild“ qoʻshigʻining rasmiy videoklipi 2020-yil 22-iyul kuni chiqishidan ozgina vaqt avval The Weeknd tomonidan ijtimoiy tarmoqlardagi sahifalari orqali eʼlon qilingan edi&lt;ref&gt;{{cite tweet|number=1285940373542453254|user=TheWeeknd|title=snowchild official video in a couple hours. - The Weeknd|date=July 22, 2020|accessdate=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite tweet|number=1285981161785716736|user=TheWeeknd|title=SNOWCHILD VIDEO - The Weeknd|date=July 22, 2020|accessdate=}}&lt;/ref&gt;. Animatsion musiqiy video D’Art Shtajio studiyasi tomonidan suratga olingan va „[[Until I Bleed Out]]“ klipi voqealarining davomini tasvirlaydi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.hotnewhiphop.com/the-weeknd-rewinds-in-animated-snowchild-video-new-video.46231.html |title=The Weeknd Tells His Story In Animated &quot;Snowchild&quot; Video |website=HotNewHipHop |date=July 22, 2020 |accessdate= |arxivsana=2022-07-21 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220721182325/https://www.hotnewhiphop.com/the-weeknd-rewinds-in-animated-snowchild-video-new-video.46231.html}}&lt;/ref&gt;. Jurnalistlar ushbu videoni „Xotiralar yoʻli boʻylab qorongʻu sayohat“ deb taʼriflagan, chunki u The Weeknd faoliyatining olti asosiy bosqichida oʻzgarib borgan tashqi koʻrinishlari va musiqasining umumiy muhitini aks ettiradi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://uproxx.com/music/the-weeknd-showchild-video-animated/ |title=The Weeknd's 'Snowchild' Video Takes A Surreal Trip Down Memory Lane |date=July 22, 2020 |accessdate=}}&lt;/ref&gt;.

Klip The Weekndning qizil kostyumda choʻl bagʻrida uygʻonishi bilan boshlanadi – bu joyni „Until I Bleed Out“ videoklipining soʻngida ham koʻrish mumkin edi. Keyinroq u qor bilan qoplangan Torontoda yurayotgan holatda, soʻngra neon chiroqlarga burkangan Yaponiyada tasvirlanadi. Shu joyda u pastga – [[Gollivud|Gollivudga]] tortib ketiladi va u yerda ''[[Beauty Behind the Madness]]'' davridagi sirli kishi bilan yuzma-yuz keladi. Shundan soʻng Tesfaye „[[Starboy (qoʻshiq)|Starboy]]“ klipidagi hashamatli saroyga yetib keladi va u yerda ikkita ayol bilan jang qiladi, ular oxirida qora panteralarga aylanadi. Jangdan keyin u birdan sanoat hududiga teleportatsiya qilinadi va u yerda „[[Call Out My Name]]“ klipidagi gʻayritabiiy qahramonga aylanadi. Bochkadagi olovda pullarini yoqib yuborgach, koʻrshapalaklar toʻdasiga aylanib, yana choʻlga va ''After Hours'' erasi videokliplaridagi obraziga qaytadi. U uzoqda koʻrinib turgan shahar – Torontoga qarab yoʻl oladi, biroq unga yaqinlashganida bu shahar Las-Vegasga aylanadi. Yuzida gʻamgin ifoda bilan u shaharga kiradi va oʻzini „[[Heartless]]“ videoklipi voqealarini boshlayotgan holatda koʻradi va video yakunlanadi&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last1=Kreps |first1=Daniel |date=July 22, 2020 |title=The Weeknd Looks Back at Career in Animated 'Snowchild' Video |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/the-weeknd-snowchild-animated-video-1032608/ |magazine=Rolling Stone |accessdate=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite magazine |date=July 22, 2020 |title=The Weeknd Traces His Steps From the House of Balloons to Hollywood in 'Snowchild' Music Video |url=http://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/9422552/the-weeknd-snowchild-music-video |magazine=Billboard |accessdate=}}&lt;/ref&gt;.

Butun musiqiy video yapon animatsiyasi – [[anime]] uslubida yaratilgan&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://etcanada.com/news/671271/the-weeknd-goes-anime-in-snowchild-music-video/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200929064459/https://etcanada.com/news/671271/the-weeknd-goes-anime-in-snowchild-music-video/ |url-status=dead |archive-date=September 29, 2020 |title=The Weeknd Goes Anime In 'Snowchild' Music Video |first=Shakiel |last=Mahjouri |date=July 22, 2020 |accessdate=}}&lt;/ref&gt;. Bu video ''After Hours'' albomini targʻib qilish uchun chiqarilgan ikkinchi animatsion klip boʻlib, undan avval „[[In Your Eyes]]“ remiksi uchun ishlangan vizual video ham animatsion uslubga ega&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.complex.com/music/2020/07/the-weeknd-animated-video-in-your-eyes-remix-doja-cat |title=The Weeknd Shares Animated Video for &quot;In Your Eyes&quot; Remix f/ Doja Cat |website=Complex |accessdate=}}&lt;/ref&gt;.

== Tijoriy muvaffaqiyati ==
Albom chiqarilganidan soʻng, „Snowchild“ 2020-yil 4-aprel sanasidagi ''[[Billboard]]'' Hot 100 chartida 32-oʻrinni egalladi. Bu oʻsha haftada ''After Hours'' albomidan eng yuqori natija koʻrsatgan toʻqqizinchi qoʻshiq boʻldi&lt;ref name=&quot;Hot 100 Peak&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Zellener |first=Xander |date=March 30, 2020 |title=Every Song From The Weeknd's 'After Hours' Is on the Hot 100 |url=https://www.billboard.com/pro/every-song-weeknd-after-hours-hot-100 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |accessdate=}}&lt;/ref&gt;.

== Xodimlar ==

* [[The Weeknd]] – vokal, qoʻshiq muallifi, ishlab chiqarish, klavishlar, dasturlash
* Illangelo – qoʻshiq muallifi, ishlab chiqarish, klavishlar, dasturlash
* DaHeala – qoʻshiq muallifi, ishlab chiqarish, klavishlar, dasturlash
* Belly – qoʻshiq muallifi

== Chartlar ==
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! scope=&quot;col&quot; |Chart (2020)
! scope=&quot;col&quot; |Eng yuqori&lt;br /&gt;oʻrin
|-
{{single chart|Billboardhot100|32|artist=The Weeknd|rowheader=true|accessdate=July 22, 2020}}
|-
{{single chart|Billboardrandbhiphop|16|artist=The Weeknd|rowheader=true|accessdate=July 22, 2020}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{US}} [[Rolling Stone Top 100|''Rolling Stone'' Top 100]]&lt;ref&gt;{{cite magazine |title=Top 100 Songs |url=https://www.rollingstone.com/charts/songs/2020-03-20/ |url-status=dead |magazine=[[Rolling Stone]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20211022022021/https://www.rollingstone.com/charts/songs/2020-03-20/ |archive-date=October 22, 2021 |accessdate=July 22, 2020}}&lt;/ref&gt;
|11
|-
{{single chart|UKstreaming|44|date=20200327|rowheader=true|accessdate=October 21, 2020}}
|-
{{single chart|France|80|artist=The Weeknd|song=Snowchild|rowheader=true|accessdate=July 24, 2020}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{GRE}} ([[International Federation of the Phonographic Industry Greece|IFPI]])&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.ifpi.gr/digital_iel.html |title=IFPI Charts Digital Singles Chart (International) Week 12 2020 |publisher=[[IFPI Greece]] |accessdate=April 9, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200402175930/https://www.ifpi.gr/digital_iel.html |archive-date=April 2, 2020 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|52
|-
{{single chart|Italy|91|artist=The Weeknd|song=Snowchild|rowheader=true|accessdate=July 24, 2020}}
|-
{{single chart|Canada|32|artist=The Weeknd|rowheader=true|accessdate=July 22, 2020}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{LTU}} ([[AGATA (organization)|AGATA]])&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.agata.lt/lt/naujienos/savaites-klausomiausi-2020w13/ |title=2020 13-os savaitės klausomiausi (TOP 100) |language=Lithuanian |publisher=[[AGATA (organization)|AGATA]] |accessdate=March 29, 2020 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200327105259/https://www.agata.lt/lt/naujienos/savaites-klausomiausi-2020w13/ |arxivsana=2020-03-27}}&lt;/ref&gt;
|41
|-
{{single chart|Portugal|50|artist=The Weeknd|song=Snowchild|rowheader=true|accessdate=July 24, 2020}}
|-
{{single chart|Slovakdigital|34|year=2020|week=13|rowheader=true|accessdate=October 21, 2020}}
|-
{{single chart|Sweden|72|artist=The Weeknd|song=Snowchild|rowheader=true|accessdate=July 24, 2020}}
|-
{{single chart|Czechdigital|80|year=2020|week=13|rowheader=true|accessdate=October 21, 2020}}
|}

== Sertifikatsiya ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|+„Snowchild“ning sertifikatsiyasi
!Hudud
!Sertifikatsiya
!Sertifikatlangan birliklar/sotuvlar
|-
! scope=&quot;row&quot; |Avstraliya ([[ARIA Charts|ARIA]])
|Oltin
|35,000
|-
! scope=&quot;row&quot; |Braziliya ((Pro-Música Brasil)
|Oltin
|20,000
|}

== Chiqarilish tarixi ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
! scope=&quot;col&quot; |Hudud
! scope=&quot;col&quot; |Sana
! scope=&quot;col&quot; |Format
! scope=&quot;col&quot; |Leybl(lar)
! scope=&quot;col&quot; |{{abbr|Man.|Manbalar}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Har xil
|2020-yil 20-mart
|{{hlist|raqamli yuklab olish|striming}}
|{{hlist|[[XO (yozuv leybli)|XO]]|[[Republic Records|Republic]]}}
|&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://pitchfork.com/news/listen-to-the-weeknds-new-album-after-hours/ |title=Listen to the Weeknd's New Album After Hours |website=Pitchfork |date=March 20, 2020 |accessdate=}}&lt;/ref&gt;
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{YouTube|UxPEFFHA4xw|Snowchild (Audio)}}
* [https://www.allmusic.com/song/snowchild-mt0057563271 Snowchild] Allmusic’da
{{The Weeknd qoʻshiqlari}}{{Tashqi havolalar}}
[[Turkum:2020-yil qoʻshiqlari]]
[[Turkum:The Weeknd qoʻshiqlari]]
[[Turkum:The Weeknd tomonidan yozilgan qoʻshiqlar]]
[[Turkum:The Weeknd prodyuserligidagi qoʻshiqlar]]</text>
      <sha1>8fuom4f02v6a61ctdiqk1mbiykrsugg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>MediaWiki:Gadget-mobile-sidebar.js</title>
    <ns>8</ns>
    <id>1244955</id>
    <revision>
      <id>6328260</id>
      <parentid>5459384</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T19:51:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maintenance script</username>
        <id>21155</id>
      </contributor>
      <comment>Use thumb.wikimedia.org for thumbnails ([[phab:T427465]], Operator: Ladsgroup)</comment>
      <origin>6328260</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="4686" sha1="9wtjnl09gmsty5x6kr17o9qs5h1r2nk" xml:space="preserve">/*  _____________________________________________________________________________
 * |                                                                             |
 * | Iltimos, tahrirlashdan oldin munozara sahifasida yoki [[WT:Gadget]]         |
   |              sahifasida oʻzgarishlarni muhokama qiling.                     |
 * |_____________________________________________________________________________|
 *
 * Oxirgi yangilanish (2014-10-13, [[meta:Special:Permalink/10185490]]) boʻyicha [[meta:User:Brion VIBBER/mobile-sidebar.js]] dan koʻchirildi.
 * Shuningdek qarang: https://github.com/brion/MediaWiki-MobileSidebar
 *
 * Mobil qurilmada sahifalar qanday ko'rinishini ko'rsatish uchun tezkor tugma
 * 
 *
 * Brion Vibber &lt;bvibber@wikimedia.org&gt;
 * 2014-10-10
 * Prtksxna tomonidan yaxshilangan
 * Brion tomonidan yaxshilangan: D
 */
$(function () {

	// 
	var width = 320, height = 480;

	// @todo possibly make size selectable from some options...
	// Note that pixel sizes are deceiving on mobile, as there's often a
	// density factor. For instance 480x800 screens at 1.5x would cover
	// only 320x533 or so. And let's not even get into the iPhone 6 Plus!

	function showSidebar() {
		localStorage['mw-mobile-sidebar-state'] = 'show';

		var $content = $('#content');

		var top = $content.position().top,
			page = mw.config.get('wgPageName'),
			src = '/wiki/' + encodeURIComponent(page) + '?useformat=mobile',
			lang = mw.config.get('wgContentLanguage');

		var $container = $('&lt;div&gt;').attr('id', 'mobile-sidebar');

		var $mobileLink = $('&lt;a&gt;')
			.text( 'Mobile' )
			.addClass ( 'mobile_link' )
			.attr( 'href', src )
			.attr( 'target', '_blank')
			.appendTo( $container );

		var $egg = $( '&lt;div&gt;' )
			.addClass( 'egg' )
			.append(
				$( '&lt;img&gt;' ).attr( 'src', 'https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/81/Wikimedia-logo.svg/240px-Wikimedia-logo.svg.png' ),
				$( '&lt;p&gt;' ).html( 'If lost please return to &lt;a href=&quot;https://meta.wikimedia.org/wiki/User:Brion_VIBBER&quot;&gt;Brion Vibber&lt;/a&gt;' )
			)
			.appendTo( $container )
			.hide();

		// @todo detect scrollbars and compensate width
		var $frame = $('&lt;iframe&gt;')
			.attr('src', src)
			.css('width', width + 'px')
			.css('height', height + 'px')
			.appendTo($container);

		var $close = $('&lt;a&gt;')
			.html(' &amp;times;')
			.addClass('close')
			.click( hideSidebar )
			.appendTo( $container );

		$container.on( 'dblclick', function () {
			$egg.toggle();
			$mobileLink.toggle();
			$close.toggle();
			$frame.toggle();
		} );

		var frame = $frame[0];
		$frame.on('load',function () {
			// avoid TypeError: null is not an object (evaluating 'frame.contentDocument.querySelector')
			if(!frame.contentDocument) return;
			// Compensate for scrollbars on browsers that add them
			var scrollBarWidth = width - frame.contentDocument.querySelector('body').clientWidth;
			if ( scrollBarWidth &gt; 0 ) {
				$frame.css( 'width', ( width + scrollBarWidth ) + 'px' );
			}
			// Handle link navigation within the mobile preview doc
			$(frame.contentDocument).on('click', 'a', function (e) {
				e.preventDefault();
				if ($(this).attr('href') &amp;&amp; $(this).attr('href').indexOf('#') !== 0) {
					window.location = this.href;
				}
			});
		});

        if ( mw.config.get( 'skin' ) === 'vector-2022' &amp;&amp; window.innerWidth &gt;= 1800 &amp;&amp; document.body.classList.contains( 'vector-feature-limited-width-enabled' ) ) {
           // no need to shift content as Vector 2022 limited content width is enabled and active
        } else {
		    $('#content').css('margin-right', '360px');
        }
		$('#content').after($container);
	}

	function hideSidebar() {
		localStorage['mw-mobile-sidebar-state'] = 'hidden';
		$('#mobile-sidebar').remove();
		$('#content').css('margin-right', '0');
	}

	function toggleState() {
		if (localStorage['mw-mobile-sidebar-state'] !== 'hidden') {
			hideSidebar();
		} else {
			showSidebar();
		}
	}

	if (mw.config.get('wgAction') == 'view') {

		var item = mw.util.addPortletLink( 'p-views', '#', 'Mobile', 'ca-mobile', 'Toggle mobile view sidebar' );
		if ( item ) {
          item.classList.remove( 'vector-tab-noicon' );
          if ( mw.config.get( 'skin' ) === 'vector-2022' ) {
             item.querySelector('a').classList.add( 'cdx-button',
               'cdx-button--fake-button',
               'cdx-button--fake-button--enabled',
               'cdx-button--weight-quiet',
               'cdx-button--icon-only' );
          } else {
            item.classList.add( 'icon' );
          }
          $(item).click( toggleState );
        }
		if (localStorage['mw-mobile-sidebar-state'] == 'hidden') {
			hideSidebar();
		} else {
			showSidebar();
		}
	}
});</text>
      <sha1>9wtjnl09gmsty5x6kr17o9qs5h1r2nk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stefan Knapp</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1246120</id>
    <revision>
      <id>6328442</id>
      <parentid>5765277</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T05:13:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328442</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4724" sha1="ecuqog8a11uuvfw4jonsfxg88stgc58" xml:space="preserve">{{Rassom
| bgcolour      = 
| name          = Stefan Knapp [[File:Stefan knapp 1960.jpg|250px]]
| imagesize     = 
| caption       = Stefan Knapp studiyada (1960-yil)&lt;hr&gt;
| birthname     =
| birthdate     = {{birth date|df=yes|1921|7|11}}
| location = [[Biłgoraj]], [[Polsha]]
| deathdate = {{death date and age|df=yes|1996|10|12|1921|7|11}}
| deathplace = [[London]], [[Angliya]]
| nationality = millati
| field = Emal, rassomlik, haykaltaroshlik
| training =
| movement =
| patrons =
| famous works =
| awards =
}}
'''Stefan Knapp''' (1921-yil, 11-iyul – 1996-yil, 12-oktyabr) – [[Polsha]]lik [[rassom]] va [[haykaltarosh]] boʻlib, faoliyati asosan [[Buyuk Britaniya]]da olib borgan&lt;ref&gt;Cathy Knapp, „Stefan Knapp: A Visionary Artist Who Worked In Enamel“, Glass on Metal: The Enamelistʼs Magazine, Volume 18, Number 3, October 1999, [http://www.glass-on-metal.com/pastart/stefan_knapp.htm] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20161018150637/http://www.glass-on-metal.com/pastart/stefan_knapp.htm|date=2016-10-18}}&lt;/ref&gt;. Knapp poʻlat yuzasiga [[emal]] boʻyoq bilan rasm ishlash texnikasini ishlab chiqqan va bu uslubga [[patent]] olgan. Mazkur texnika jamoat binolarini badiiy bezashda qoʻllanilgan.
[[File:Torun aula UMK mozaika Stefana Knappa.jpg|thumb|Toruń shahridagi Nikolay Kopernik universitetidagi Stefan Knapp mozaikasi]]
== Hayoti ==
Knapp [[Biłgoraj]] shahrida tugʻilgan. Otasining ismi Antoni, onasining ismi esa Julia boʻlgan (qizlik familiyasi Wnuk).

1935-yildan boshlab Knapp [[Lviv Politexnika instituti|Lwów Politexnika institutida]] tahsil ola boshlagan. [[Ikkinchi jahon urushi]] boshlanganidan soʻng, [[Sovet Ittifoqi]] [[Lvov]]ni egallab olgan, Knappning otasini oʻldirgan va Stefan Knappni [[Sibir]]dagi [[Gulag]] lageriga surgun qilgan&lt;ref name=&quot;NYT&quot;&gt;New York Times, „Stefan Knapp, 75; Created Big Mural“, October 20, 1996, [https://www.nytimes.com/1996/10/20/nyregion/stefan-knapp-75-created-big-mural.html]&lt;/ref&gt;. U yerda Knapp, boshqa ishlar qatorida, siyosiy sabablarga koʻra hibsga olingan yoki oʻldirilgan ota-onalarning yetim qolgan farzandlari uchun rus maktablari qurilishida ishlagan&lt;ref&gt;Rochelle L. Millen, Jack Mann, Timothy Bennett, „New perspectives on the Holocaust“, NYU Press, 1996, pg. 31, [https://books.google.com/books?id=Rr9B7W9k_fYC&amp;dq=Stefan+Knapp&amp;pg=PA31]&lt;/ref&gt;. Gulagda sanʼat bilan shugʻullanish imkoniyati cheklanganligi sababli, Knapp oʻz mahkum doʻstlari uchun non boʻlaklaridan shaxmat donalari toʻplami va chiqindilardan kartochkalar yasagan&lt;ref name=&quot;Wsp&quot;&gt;Biłgoraj City Webpage, „Stefan Knapp – wspomnienie o wybitnym artyście“ (Stefan Knapp – memories of a great artist), accessed 31 May 2009, [http://www.bilgoraj.pl/bilgoraj.php?get=page,,293] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20110930154834/http://www.bilgoraj.pl/bilgoraj.php?get=page,,293|date=2011-09-30}}&lt;/ref&gt;.

[[Sikorski–Mayski bitimi]] [[Polsha]] va [[Sovet Ittifoqi]] oʻrtasida imzolanganidan soʻng, 1942-yilda Knapp ozod etilgan&lt;ref name=&quot;Wsp&quot;/&gt;. U [[Anders armiyasi]] safiga qoʻshilgan va havo kuchlariga koʻngilli sifatida yozilgan, shundan soʻng u [[Buyuk Britaniya]]ga yuborilgan. Knapp 1942-yil 29-iyunda [[Hucknall]]da uchuvchilik boʻyicha tayyorgarlikni boshlagan&lt;ref name=&quot;PSP&quot;&gt;Wojciech Zmyślony, „Stefan Knapp“ in „Polskie Sily Powietrzne w II Wojnie Światowej“ (Polish Air Force During World War II), {{cite web |url=http://www.polishairforce.pl/knap.html |title=Stefan Knapp |access-date=2009-06-01 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100610040350/http://www.polishairforce.pl/knap.html |archive-date=2010-06-10 }}&lt;/ref&gt;. U [[Qirollik havo kuchlari|Britaniya Qirollik havo kuchlari]]da [[Spitfire]] samolyotida uchuvchi va ofitser sifatida xizmat qilgan. RAF tarkibida boʻlganida, Knapp sanʼatdan uzilmagan – u 318-eskadrondagi safdoshlari portretlarini chizgan yoki eskizlar yaratgan.&lt;ref name=&quot;Wsp&quot;/&gt; Urush tugaganidan soʻng u Londonda qolgan va faxriy stipendiya hisobidan tahsilini davom ettirgan. U [[Royal Academy]] va [[Slade School of Fine Art]]da sanʼat boʻyicha oʻqigan&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ucreative.ac.uk/|archive-url=https://web.archive.org/web/20051024070522/http://www.ucreative.ac.uk/|url-status=dead|archive-date=24 October 2005|title=University for the Creative Arts - UCA|website=University for the Creative Arts|access-date=16 November 2017}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== [https://web.archive.org/web/20251016054952/https://stefanknapp.com/ Havolalar] ==
* [https://web.archive.org/web/20251016054952/https://stefanknapp.com/ Stefan Knapp legacy and last news (family &amp; artist website)]
* [https://stefanknapp.art/ Official webpage]</text>
      <sha1>ecuqog8a11uuvfw4jonsfxg88stgc58</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sonqorobod (Alborz)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1249012</id>
    <revision>
      <id>6328364</id>
      <parentid>6150948</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:08:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328364</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6239" sha1="c1lop4w008jhq9sjxu2bxt1vh44boww" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Sonqorobod
| asl nomi = {{lang-fa|سنقراباد}}
| mavqe = Qishloq
| tasvir = 
| izoh = 
| mamlakat = Eron
| mintaqa_turi = [[Eron ustonlari|Uston]]
| koʻrsatilgan mintaqa = [[Alburz ustoni|Alburz]]
| tuman_turi = [[Eron shahristonlari|Shahriston]]
| koʻrsatilgan tuman = [[Chahorbogʻ shahristoni]]
| jamoat turi = [[Baxsh]]
| koʻrsatilgan jamoat = [[Chahorbogʻ shahristoni Markaziy baxshi|Markaziy baxshi]]
| aholi = {{nts|1777}}&lt;ref name=&quot;2016 Alborz Province&quot;/&gt;
| sanalgan yil = 2016
| vaqt mintaqasi = +3:30
| coordinates = {{Coord|35|51|33|N|50|47|14|E|dim:1km|display=inline,title}}&lt;ref&gt;{{Cite map|author=((OpenStreetMap contributors))|url=https://www.openstreetmap.org/?mlat=35.859167&amp;mlon=50.787222&amp;zoom=15#map=15/35.85917/50.78722|website=[[OpenStreetMap]]|title=Sonqorabad, Chaharbagh County|date=7 April 2025|access-date=7 April 2025|lang=fa}}&lt;/ref&gt;
| asos solingan = 
}}
'''Sonqorobod''' ({{lang-fa|سنقرآباد }}) [[Eron]]dagi [[Alburz ustoni]]ning [[Chahorbogʻ shahristoni]] tarkibiga kiruvchi [[Chahorbogʻ shahristoni Markaziy baxshi|Markaziy baxshi]]ning [[Chahardange dehistoni (Chahorbogʻ shahristoni)|Chahardange dehistoni]]da joylashgan qishloq va dehistonning maʼmuriy markazi&lt;ref name=&quot;Chaharbagh County Establishment&quot;&gt;{{cite report|title=Letter of approval regarding national divisions in Savojbolagh County, Alborz province|id=Notification 104922/T57261H|language=fa|website=rc.majlis.ir|via=Islamic Council Research Center|url=https://rc.majlis.ir/fa/law/show/1632957|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624203513/https://rc.majlis.ir/fa/law/show/1632957|last=Jahangiri|first=Ishaq|archive-date=24 June 2021|publisher=Ministry of the Interior, Council of Ministers|orig-date=Approved 18 September 1399|date=8 December 2020|access-date=15 August 2024}}&lt;/ref&gt;. Dehistonning avvalgi markazi Chahar Dange qishlogʻi boʻlib&lt;ref name=&quot;Karaj County Rural Districts&quot;&gt;{{cite report|title=Creation and formation of 29 rural districts including villages, farms and places in Karaj County under Tehran province|id=Notification 118172T943|language=fa|website=rc.majlis.ir|via=The Islamic Council Research Center|url=https://rc.majlis.ir/fa/law/show/110256|archive-url=https://web.archive.org/web/20121220045253/https://rc.majlis.ir/fa/law/show/110256|last=Mousavi|first=Mirhossein|archive-date=20 December 2012|orig-date=Approved 10 April 1366|date=30 September 1391|publisher=Ministry of Interior, Council of Ministers|access-date=15 December 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121220045253/https://rc.majlis.ir/fa/law/show/110256|archivedate=2012-12-20}}&lt;/ref&gt;, hozir u [[Chahorbogʻ (shahar)|Chahorbogʻ]] shahriga aylangan&lt;ref name=&quot;Chahardangeh Renamed Chaharbagh&quot;&gt;{{cite report|title=Divisional reforms in Savojbolagh County in Tehran province|id=Notification 30868/K5937T|language=fa|website=lamtakam.com|via=Lam ta Kam|url=https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/125198|archive-url=https://web.archive.org/web/20240318174646/https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/125198|publisher=Ministry of the Interior, Political-Defense Commission of the Government Board|last=Aref|first=Mohammad Reza|archive-date=18 March 2024|orig-date=Approved 29 January 1384|date=2005|access-date=21 August 2024|archivedate=2024-03-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240318174646/https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/125198}}&lt;/ref&gt;.
== Demografiyasi ==
=== Aholisi ===
2006-yilgi milliy aholini roʻyxatga olishga koʻra, qishloq aholisi 337 xonadonda {{nts|1376}} kishini tashkil qilgan. Bu vaqtda qishloq [[Tehron ustoni]] [[Savojbuloq shahristoni]]ning [[Chahorbogʻ shahristoni Markaziy baxshi|Chahorbogʻ baxshi]] tarkibidagi [[Ramjin dehistoni]] tarkibiga kirgan&lt;ref name=&quot;2006 Tehran Province&quot;&gt;{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1385 (2006): Tehran Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=amar.org.ir|url=http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/23.xls|access-date=25 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20110920084534/http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/23.xls|format=Excel|archive-date=20 September 2011}}&lt;/ref&gt;. 2016-yilgi aholini roʻyxatga olishda qishloq aholisi 564 xonadonda {{nts|1777}} kishini tashkil qilgan&lt;ref name=&quot;2016 Alborz Province&quot;&gt;{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1395 (2016): Alborz Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=amar.org.ir|url=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_30.xlsx|access-date=19 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20200128141943/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_30.xlsx|format=Excel|archive-date=28 January 2020}}&lt;/ref&gt;. Bu vaqtda [[Alburz ustoni]] tashkil qilinishi munosabati bilan mazkur shahriston avval tegishli boʻlgan ustonidan ajratib olingan edi&lt;ref name=&quot;Alborz Province Establishment Law&quot;&gt;{{cite report|title=Alborz province establishment law|language=fa|website=lamtakam.com|id=Notification 412/30588|via=Lam ta Kam|url=https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/782290|archive-url=https://web.archive.org/web/20231216152645/https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/782290|publisher=Guardian Council|last=Larijani|first=Ali|date=2010|orig-date=Approved 16 April 1389|archive-date=16 December 2023|access-date=21 August 2024|archivedate=2023-12-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231216152645/https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/782290}}&lt;/ref&gt;.

2020-yilda shahriston ustondan ajratilib, [[Chahorbogʻ shahristoni]] tashkil qilindi. Baxsh nomi [[Markaziy baxshi (Chahorbogʻ shahristoni)|Markaziy baxshi]] deya qayta nomlandi. Dehiston yangi tashkil qilingan Ramjin baxshiga oʻtkazilib, Sonqorobod [[Markaziy baxshi (Chahorbogʻ shahristoni)|Markaziy baxshi]]ning [[Chahardange dehistoni (Chahorbogʻ shahristoni)|Chahardange dehistoni]] tarkibiga kiritildi&lt;ref name=&quot;Chaharbagh County Establishment&quot;/&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
[[Turkum:Chahorbogʻ shahristoni aholi punktlari]]
{{Eron-geo-stub}}</text>
      <sha1>c1lop4w008jhq9sjxu2bxt1vh44boww</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stargirl Interlude</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1250589</id>
    <revision>
      <id>6328440</id>
      <parentid>5766786</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T04:59:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328440</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9679" sha1="kgrkr18qj3hb4xy3ua4upwu420q400l" xml:space="preserve">{{Qoʻshiq bilgiqutisi
| nomi              = Stargirl Interlude
| muqova            = 
| turi              = 
| artist            = [[Lana Del Rey]] ishtirokidagi [[The Weeknd]]
| albom             = [[Starboy]]
| a-tomon           = 
| b-tomon           = 
| chiqarilgan       = 2016-yil 25-noyabr
| format            = 
| yozilgan          = 
| studiya           = Conway (Hollywood)&lt;ref name=&quot;Starboy Credits&quot;&gt;{{cite AV media|date=November 23, 2016|title= Starboy Credits|url=http://cache.umusic.com/_sites/theweeknd.com/pdf/starboy.pdf}}&lt;/ref&gt;
| janr = * alternativ R&amp;B
* alternativ pop
| davomiyligi = {{Duration|m=1|s=52}}
| leybl = * [[XO (yozuv leybli)|XO]]
* [[Republic Records|Republic]]
| muallif = * [[The Weeknd|Abel Tesfaye]]
* [[Lana Del Rey]]
* Martin McKinney
* Timothy McKenzie
| prodyuser = * Doc McKinney
* Labrinth
| prev_title =
| prev_year =
| next_title =
| next_year =
| tracks =
| yana = {{External music video|header=Audio|{{YouTube|TkxVOa6u59M|„Stargirl Interlude“}}|type=song}}
}}
„'''Stargirl Interlude“''' – kanadalik qoʻshiqchi va qoʻshiqlar muallifi [[The Weeknd]] hamda amerikalik qoʻshiqchi va qoʻshiqlar muallifi [[Lana Del Rey]] ijrosidagi qoʻshiq. „Interlyudiya“ sifatida talqin qilingan ushbu trek The Weekndning uchinchi studiyaviy albomi – ''[[Starboy]]'' (2016) tarkibiga kiradi. Trek nomi albomdagi bosh qahramon – Starboy nomiga bevosita ishora boʻlib, matnda uning ayoliy muqobili – Stargirl obrazi tasvirlanadi. Qoʻshiq The Weeknd va Lana Del Rey tomonidan Martin „Doc“ McKinney hamda Labrinth bilan hamkorlikda yozilgan.

Bu qoʻshiq The Weeknd va Lana Del Rey oʻrtasidagi toʻrt hamkorlikdan ikkinchisi hisoblanadi. Undan keyin esa Lana Del Reyning beshinchi studiyaviy albomi – ''Lust for Life'' (2017) tarkibidagi, [[Lust for Life (qoʻshiq)|albom nomiga ega]] trek eʼlon qilingan&lt;ref&gt;{{cite magazine |last=Davis |first=Sarah |date=April 19, 2017 |title=Lana Del Rey and The Weeknd reunite on &quot;Lust For Life&quot; — listen |url=https://consequenceofsound.net/2017/04/lana-del-rey-and-the-weeknd-reunite-on-lust-for-life-listen/ |magazine=Consequence of Sound |access-date=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.popdust.com/stargirl-interlude-lana-del-rey-2118072656.html |title=Lana Del Rey Joins The Weeknd on &quot;Stargirl Interlude&quot; |date=November 29, 2016 |website=Popdust |accessdate= |arxivsana=2019-12-28 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20191228214645/https://www.popdust.com/stargirl-interlude-lana-del-rey-2118072656.html }}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
2012-yildan beri doʻst boʻlgan Del Rey va The Weeknd bundan avval 2015-yilda uning ''[[Beauty Behind the Madness]]'' albomidagi „Prisoner“ qoʻshigʻida hamkorlik qilishgan&lt;ref&gt;{{cite magazine |date=September 5, 2015 |title=The surging R&amp;B/pop star makes history on Hot R&amp;B/Hip-Hop Songs, among other chart feats, including on the Hot 100, all powered by the monster start of his new album, &quot;Beauty Behind the Madness.&quot; |url=http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/6692441/weeknd-album-charted-hot-rb-hip-hop-songs |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |accessdate=}}&lt;/ref&gt;. Shundan soʻng, ular 2015-yilda bir nechta studiya sessiyalarida yana birga ishlashgan va bu hamkorlik natijasida ''Starboy'' albomidagi „Stargirl Interlude“ hamda „Party Monster“ treklariga asos solingan. „[[Party Monster]]“ qoʻshigʻi matni Del Rey bilan birga yozilgan boʻlib, u rasmiy ravishda tilga olinmagan boʻlsa-da, vokal ijrosi bilan ham unda ishtirok etgan&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://cache.umusic.com/_sites/theweeknd.com/pdf/starboy.pdf |title=The Weeknd Starboy Album Credits |date=November 28, 2016 |accessdate=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Martinez |first1=Jose |date=January 9, 2023 |title=The Weeknd Shuts Down Troll as He Celebrates Streaming Milestones |language=en |work=Complex |url=https://www.complex.com/music/the-weeknd-troll-celebrates-milestones-most-streamed-interlude}}&lt;/ref&gt;.

== Tijoriy koʻrsatkichlari ==
''Starboy'' albomi chiqqanidan soʻng, singl sifatida chiqarilmagan bir nechta qoʻshiqlar turli musiqiy chartlarda debyut qilgan. Ulardan biri boʻlgan „Stargirl Interlude“ AQShning [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]] chartida 61-oʻringacha, Buyuk Britaniyaning [[UK Singles Chart]] roʻyxatida esa 73-oʻringacha koʻtarilgan. Qoʻshiq, shuningdek, ''Billboard'' Hot R&amp;B Songs chartida ham paydo boʻlib, 21-oʻringa chiqqan&lt;ref&gt;{{cite magazine |date= |title=The Weeknd Charts Entire 'Starboy' Album on Hot 100 |url=http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/7597511/hot-100-the-weeknd-starboy-entire-album-charts |magazine=Billboard |accessdate=}}&lt;/ref&gt;. 2022-yilda „Stargirl Interlude“ning albomdagi yana bir trek – „[[Die for You]]“ bilan birga [[TikTok]] ijtimoiy tarmogʻida virusli tarzda ommalashishi qoʻshiqqa boʻlgan qiziqishni orttirdi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.sonora.id/read/423412203/lirik-lagu-stargirl-interlude-milik-the-weeknd-feat-lana-del-rey |title=Lirik Lagu 'Stargirl Interlude' milik The Weeknd feat. Lana Del Rey - Sonora.id |website=www.sonora.id |accessdate=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.udiscovermusic.com/stories/trending-tik-tok-songs-of-2022-recap/ |title=The Songs That Trended In 2022 |first=Rhian |last=Daly |date=May 16, 2022 |accessdate=}}&lt;/ref&gt;. Natijada, striming va sotuv hajmi oshdi va qoʻshiq joy olgan albom [[Billboard 200|''Billboard'' 200]] chartining kuchli 40 taligiga qaytdi. Shu bilan birga, „Stargirl Interlude“ Spotify platformasida eng koʻp tinglangan interlyudiya sifatida eʼtirof etildi. Bu yutuqni The Weeknd oʻzi ham nishonladi&lt;ref&gt;{{Cite magazine |date=July 27, 2022 |title=Trending Up: Bizarrap Eyes a US Breakthrough, The Weeknd Gets a Deep-Cut Revival &amp; More |url=https://www.billboard.com/pro/bizarrap-vol-52-weeknd-faye-webster-trending-up/ |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |accessdate=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://glamourbuff.com/popular/the-weeknd-lana-del-rey-stargirl-interlude/ |title=The Weeknd Ft. Lana Del Rey's 'Stargirl' Is Now the Most Streamed Interlude in Spotify History |date=January 5, 2023 |website=GlamourBuff |accessdate= |arxivsana=2024-09-11 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240911074847/https://glamourbuff.com/popular/the-weeknd-lana-del-rey-stargirl-interlude/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite tweet|number=1612190894559748097|user=theweeknd|title=Most streamed interlude|author=the Weeknd}}&lt;/ref&gt;.

== Chartlar ==
{{col-start}}
{{col-2}}
=== Haftalik chartlar ===
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+
! Chart (2016–2023)
! Eng yuqori&lt;br /&gt;oʻrin
|-
{{single chart|Billboardhot100|61|artist=The Weeknd|rowheader=true|accessdate=September 10, 2015}}
|-
{{single chart|Billboardrandbhiphop|21|artist=The Weeknd|rowheader=true|accessdate=September 10, 2015}}
|-
{{single chart|UK|73|artist=Weeknd ft Lana Del Rey|date=20161208|rowheader=true|access-date=October 5, 2022}}
|-
{{single chart|UKrandb|21|date=2016-12-02|rowheader=true|accessdate=September 1, 2019}}
|-
! scope=&quot;row&quot;| {{GRE}} International ([[IFPI Greece|IFPI]])&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Official IFPI Charts - Digital Singles Chart (International) - Week: 06/2023 |url=https://www.ifpi.gr/digital_iel.html |access-date=February 26, 2023 |website=www.ifpi.gr}}&lt;/ref&gt;
| 26
|-
{{single chart|Ireland3|78|artist=The Weeknd|rowheader=true|accessdate=October 5, 2022}}
|-
{{single chart|Canada|51|artist=The Weeknd|rowheader=true|accessdate=September 1, 2019}}
|-
! scope=&quot;row&quot;| {{LTU}} ([[AGATA (organization)|AGATA]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.agata.lt/lt/naujienos/s34/|title=2022 34-os savaitės klausomiausi (Top 100)|publisher=[[AGATA (organization)|AGATA]]|language=lt|date=August 26, 2022|access-date=September 2, 2022}}&lt;/ref&gt;
| 66
|-
{{single chart|Dutch100|93|artist=The Weeknd feat. Lana Del Rey|song=Stargirl Interlude|rowheader=true|access-date=October 5, 2022}}
|-
{{single chart|Portugal|60|artist=The Weeknd feat. Lana Del Rey|song=Stargirl Interlude|rowheader=true|access-date=October 5, 2022}}
|}
{{col-2}}

=== Yil yakuniga koʻra chartlar ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+
! Chart (2022)
! Oʻrin
|-
! scope=&quot;row&quot;| {{LTU}} (AGATA)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.agata.lt/lt/naujienos/2022m/|title=2022 metų klausomiausi (Top 100)|publisher=[[AGATA (organization)|AGATA]]|language=lt|access-date=February 28, 2023|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230225172653/https://www.agata.lt/lt/naujienos/2022m/|arxivsana=2023-02-25}}&lt;/ref&gt;
| 91
|}
{{col-end}}

== Sertifikatsiya ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|+„Stargirl Interlude“ning sertifikatsiyasi
!Hudud
!Sertifikatsiya
!Sertifikatlangan birliklar/sotuvlar
|-
! scope=&quot;row&quot; |Birlashgan Qirollik (BPI)
|Platina
|600,000
|-
! scope=&quot;row&quot; |Braziliya (Pro-Música Brasil)
|Oltin
|30,000
|-
! scope=&quot;row&quot; |Daniya (IFPI Danmark)
|Oltin
|45,000
|-
! scope=&quot;row&quot; |Fransiya ([[Syndicat National de l'Édition Phonographique|SNEP]])
|Platina
|200,000
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ispaniya (PROMUSICAE)
|Oltin
|30,000
|-
! scope=&quot;row&quot; |Italiya ([[Federazione Industria Musicale Italiana|FIMI]])
|Oltin
|50,000
|-
! scope=&quot;row&quot; |Kanada (Music Canada)
|Oltin
|40,000
|-
! scope=&quot;row&quot; |Polsha (ZPAV)
|2× Platina
|100,000
|-
! scope=&quot;row&quot; |Yangi Zelandiya (RMNZ)
|2× Platina
|60,000
|-
! colspan=&quot;3&quot; |Striming
|-
! scope=&quot;row&quot; |Gretsiya (IFPI Greece)
|2× Platina
|4,000,000
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{The Weeknd qoʻshiqlari}}
[[Turkum:2016-yil qoʻshiqlari]]
[[Turkum:The Weeknd qoʻshiqlari]]
[[Turkum:Lana Del Rey qoʻshiqlari]]
[[Turkum:The Weeknd tomonidan yozilgan qoʻshiqlar]]</text>
      <sha1>kgrkr18qj3hb4xy3ua4upwu420q400l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Skočibe</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1259213</id>
    <revision>
      <id>6328343</id>
      <parentid>5524997</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T23:35:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328343</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="947" sha1="pnzht1l1pir9g6xjacvb4pxbeifgy99" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| mavqe                = Aholi punkti
| mamlakat             = Xorvatiya
| mintaqa turi         = Okrug
| mintaqa              = 
| tuman turi           = 
| aholi                = 0
| sanalgan yil         = 2011
| zichlik              = 
| vaqt mintaqasi       = +1
| DST                  = +2
| koordinatalar        = 
}}
'''BSkočibe''' – [[Xorvatiya]]dagi aholi yashamaydigan aholi punkti&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Hiking Skočibe (407 m) {{!}} Dalmatia - Split |url=https://www.bergfex.com/tl/hr/skocibe/touren/wandern/ |access-date=2025-01-19 |website=www.bergfex.com |language=en}} {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

[[Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda]]
[[Turkum:Xorvatiya geografiyasiga oid chala maqolalar]]
[[Turkum:Xorvatiyadagi tashlandiq aholi punktlari]]


{{Xorvatiya-geo-stub}}
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>pnzht1l1pir9g6xjacvb4pxbeifgy99</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Suzan Kahramaner</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1278062</id>
    <revision>
      <id>6328868</id>
      <parentid>5726379</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T09:40:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328868</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1653" sha1="btx2w9e4z2w53gvl6ykbpndmvuy0p1p" xml:space="preserve">{{Olim bilgiqutisi
|nomi = Suzan Kahramaner
|tasvir = SZ1.jpg
|eni =
|izoh = 
|tugʻilgan_sanasi = {{tugʻilgan sanasi|1913|5|21}}
|tugʻilgan joyi = [[Istanbul]], [[Usmoniylar davlati]]
|vafot_sanasi = {{vafot sanasi va yoshi|2006|2|22|1913|5|21}}
|vafot_joyi = [[Istanbul]], [[Turkiya]]
|istiqomat_joylari =
|fuqaroligi = [[Turkiya]]
|vatani =
|millati =
|sohasi = [[Matematika]]
|ish_joylari = [[Istanbul universiteti]]
|institutlar =
|almra_mater = [[Istanbul universiteti]]
|tezis_sarlavhasi=
|akademik_rahbarlari = [[Kerim Erim]]
|mashhur_shogirdlari =
|mashhur_ishlari =
|taʼsir_olgan =
|taʼsir_koʻrsatgan =
|mukofotlari =
|turmush_oʻrtogʻi =
|dini =
|vebsayt =
}}
'''Suzan Kahramaner''' ({{talaffuz|Suzan Kahramaner}} (1913-yil 21-may – 2006-yil 22-fevral) – turkiyalik birinchi ayol matematiklardan biri. [[Istanbul universiteti]]ni tugatgandan soʻng [[Kerim Erim]] rahbarligida doktoranturani tamomlagan. Kahramanerning doktorlik dissertatsiyasi „Sur les fonctions analytiques qui prénnent la même valeur ou des valeurs donnés (ou en m points donnés)“ deb nomlangan. 1970-yilda [[Nice]] shahrida boʻlib oʻtgan [[Xalqaro matematiklar kongressi]]da qatnashgan. 1978-1979-yillarda Istanbul universitetining matematika kafedrasi mudiri lavozimida ishlagan.

== Havolalar == 
* [https://web.archive.org/web/20180809104258/https://www.genealogy.math.ndsu.nodak.edu/id.php?id=81415 Suzan Kahramaner] - The Mathematics Genealogy Project
* 9th International Symposium on Geometric Function Theory and Applications Symposium, GFTA2013 (Dedicated to Suzan Kahramaner) Abstract Book.

{{scientist-stub}}

[[Turkum:Ayol matematiklar]]</text>
      <sha1>btx2w9e4z2w53gvl6ykbpndmvuy0p1p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sprinter (qoʻshiq)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1281815</id>
    <revision>
      <id>6328423</id>
      <parentid>5735721</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T04:06:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328423</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18329" sha1="mvxlpoeyy2vgd5cjf7zt4eluu79nuyf" xml:space="preserve">{{Infobox song
| name          = Sprinter
| type          = single
| cover         = 
| alt           = 
| artist        = [[Dave (rapper)|Dave]] and [[Central Cee]]
| EP            = [[Split Decision (EP)|Split Decision]]
| released      = {{start date|2023|6|1|df=y}}
| recorded = 2023
| genre =
* [[British hip hop]]
* [[UK drill]]&lt;ref&gt;[https://www.billboard.com/music/chart-beat/dave-central-cee-sprinter-uk-chart-race-1235352368/ Dave And Central Ceeʼs ‘Sprinter’ Takes the Lead In U. K. Chart Race] Billboard&lt;/ref&gt;
| length = 3:49
| label =
* Neighbourhood
* Live Yours
| writer =
* [[Central Cee|Oakley Neil Caesar-Su]]
* [[Dave (rapper)|David Orobosa Omoregie]]
* James Olaloye
* Jo Caleb
* Jonny Leslie
| producer =
* Jonny Leslie
* Phoebe Stephens
* Jo Caleb
* Santan
* [[Jim Legxacy]]
* TR
* Kyle Evans
| chronology = [[Dave (rapper)|Dave]]
| prev_title = [[My 24th Birthday]]
| prev_year = 2022
| next_title = [[Meridian (Dave song)|Meridian]]
| next_year = 2023
| misc = {{Extra chronology
| artist        = [[Central Cee]]
| type          = single
| prev_title    = Me &amp; You
| prev_year     = 2023
| title         = Sprinter
| year          = 2023
| next_title    = [[On the Radar Freestyle]]
| next_year     = 2023
}}
{{External music video|{{YouTube|pSY3i5XHHXo|&quot;Sprinter&quot;}}}}
}}
'''Sprinter''' – [[britaniya]]lik [[rep]]er [[Dave]] va [[Central Cee]] tomonidan ijro etilgan qoʻshiq. Singl [[2023-yil]] [[1-iyun]] kuni Neighbourhood va Live Yours leyblari orqali chiqarilgan hamda toʻrt kundan soʻng eʼlon qilingan ijodkorlarning hamkorlikdagi „[[Split Decision]]“ nomli albomiga kiritilgan&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last1=Rouhani |first1=Neena |last2=Lee |first2=Cydney |date=2023-06-05 |title=R&amp;B/Hip-Hop Fresh Picks of the Week: Dave, Toosii, CHIKA &amp; More |url=https://www.billboard.com/music/rb-hip-hop/best-new-rb-hip-hop-songs-dave-toosii-chika-1235345909/ |access-date=2024-02-22 |magazine=Billboard |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.stereoboard.com/content/view/239751/9|title=Dave And Central Cee Team Up For New Single Sprinter|last=Stickler|first=Jon|website=Stereoboard|date=2 June 2023|access-date=3 June 2023}}&lt;/ref&gt;.

„Sprinter“ [[UK Singles Chart]]da birinchi haftadanoq 1-oʻrinni egallagan boʻlib bu [[Dave]] uchun uchinchi, [[Central Cee]] uchun esa birinchi topga chiqqan trek boʻldi. Kompozitsiya [[Buyuk Britaniya]]da ketma-ket 10 hafta davomida birinchi oʻrinni egallab, mamlakat tarixidagi eng uzoq vaqt davomida yetakchilik qilgan rep qoʻshigʻiga aylandi&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Brandle |first=Lars |date=2023-08-07 |title=Dave and Central Cee's 'Sprinter' Snags U.K. Chart Record |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/dave-central-cee-sprinter-uk-chart-record-1235385947/ |access-date=2023-09-12 |magazine=Billboard |language=en-US}}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, u [[Avstraliya]], [[Irlandiya]], [[Lyuksemburg]], [[Yangi Zelandiya]] va [[Shveytsariya]] hit-paradlarida ham birinchi oʻrinni egallagan&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-12-19 |title=In 2023, &quot;Sprinter&quot; was the UK's biggest and best export |url=https://www.gq-magazine.co.uk/article/best-song-of-2023-sprinter-dave-central-cee |access-date=2024-02-22 |website=British GQ |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;. „Sprinter“ 2023-yilda Spotify platformasida Buyuk Britaniyada eng koʻp tinglangan qoʻshiq boʻldi. 2024-yil aprel holatiga koʻra esa u barcha davrlarning eng koʻp tinglangan britan rep qoʻshigʻiga aylandi&lt;ref&gt;{{Cite web |date=27 April 2024 |title='Sprinter' by Dave and Central Cee is now the most streamed UK rap song of all time. |url=https://x.com/UKRapDaily/status/1784199873421591026?mx=2 |access-date=9 January 2025 |website=X}}&lt;/ref&gt;.

Mazkur trek 2024-yilning 23-may kuni [[PRS for Music Most Performed Work]] nominatsiyasida [[Ivor Novello]] mukofotiga sazovor boʻlgan&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Brown |first=Anna |date=2024-05-23 |title=Winners of The Ivors with Amazon Music announced |url=https://ivorsacademy.com/news/winners-of-the-ivors-with-amazon-music-announced/ |access-date=2024-05-28 |website=The Ivors Academy |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;.

== Musiqiy videosi ==
Qoʻshiq uchun yaratilgan musiqiy video 2-iyun kuni eʼlon ommaga taqdim etilgan boʻlib, unda sahnalar [[London]] va [[Fransiya]]ning janubida suratga olingan. [[Monako]]dagi epizodlar 2023-yil may oyining oxirlarida tasvirga olingan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.hotnewhiphop.com/685123-central-cee-dave-sprinter|title=Central Cee &amp; Dave's Highly Anticipated Single &quot;Sprinter&quot; Is Here|last=A.|first=Aron|website=[[HotNewHipHop]]|date=2 June 2023|access-date=3 June 2023}}&lt;/ref&gt;. Videoda [[nigeriya]]lik ijodkor [[Slawn]]ni ham koʻrishimiz mumkin&lt;ref name=&quot;rollingstone&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.co.uk/music/news/dave-central-cee-release-collaboration-sprinter-29791/|title=Central Cee &amp; Dave's Highly Anticipated Single &quot;Sprinter&quot; Is Here|last=A.|first=Aron|magazine=[[Rolling Stone|Rolling Stone UK]]|date=2 June 2023|access-date=3 June 2023}}&lt;/ref&gt;. Klipda ijodkorlar oʻz hayot tarzining hashamatli jihatlarini – [[olmos]]lar va boshqa qimmatbaho buyumlarni namoyish etadi. Shuningdek, videoda ayollar ham tasvirlangan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://uproxx.com/music/dave-central-cee-sprinter-video/|title=Dave And Central Cee's Opulent 'Sprinter' Video Weighs The Pros And Cons Of Their Playboy Lifestyles|last=Okon|first=Wongo|website=[[Uproxx]]|date=1 June 2023|access-date=3 June 2023}}&lt;/ref&gt;.

==Chartlar==
{{col-begin}}
{{col-2}}

===Haftalik chartlar===
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+ Weekly chart performance for &quot;Sprinter&quot;
! scope=&quot;col&quot;| Chart (2023)
! scope=&quot;col&quot;| Yuqori&lt;br /&gt;oʻrin
|-
{{single chart|Australia|1|artist=Dave &amp; Central Cee|song=Sprinter|rowheader=true|access-date=9 June 2023|refname=}}
|-
! scope=&quot;row&quot;| Australia Hip Hop/R&amp;B ([[ARIA Charts|ARIA]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aria.com.au/charts/hip-hop-r-and-b-singles-chart/2023-06-12|title=ARIA Top 40 Hip Hop/R&amp;B Singles Chart|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|date=12 June 2023|access-date=9 June 2023}}&lt;/ref&gt;
| 1
|-
{{single chart|Austria|5|artist=Dave &amp; Central Cee|song=Sprinter|rowheader=true|access-date=21 June 2023|refname=}}
|-
{{single chart|Flanders|21|artist=Dave &amp; Central Cee|song=Sprinter|rowheader=true|access-date=18 June 2023|refname=}}
|-
{{single chart|Wallonia|27|artist=Dave &amp; Central Cee|song=Sprinter|rowheader=true|access-date=20 August 2023|refname=}}
|-
{{single chart|Canada|5|artist=Dave|rowheader=true|access-date=13 June 2023|song=|refname=}}
|-
! scope=&quot;row&quot;| [[Croatia Songs|Croatia]] (''[[Billboard (magazine)|Billboard]]'')&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/artist/dave/chart-history/i32/|title=Dave Chart History (Croatia Songs)|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=June 13, 2023}}&lt;/ref&gt;
| 16
|-
{{single chart|Czechdigital|14|year=2023|week=30|rowheader=true|access-date=July 31, 2023|refname=&quot;Czech Republic&quot;|artist=|song=}}
|-
{{single chart|Denmark|2|artist=Dave &amp; Central Cee|song=Sprinter|rowheader=true|access-date=14 June 2023|refname=}}
|-
{{single chart|Finland|11|artist=Dave, Central Cee|song=Sprinter|rowheader=true|access-date=14 August 2023|refname=}}
|-
! scope=&quot;row&quot;| France ([[SNEP]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://snepmusique.com/les-tops/le-top-de-la-semaine/top-albums/?semaine=35&amp;annee=2023&amp;categorie=Top%20Singles|title=Top Singles (Week 35, 2023)|publisher=Syndicat National de l'Édition Phonographique|language=French|access-date=4 September 2023}}&lt;/ref&gt;
| 28
|-
{{single chart|Germany|21|songid=2377026|artist=Dave &amp; Central Cee|song=Sprinter|rowheader=true|access-date=9 June 2023|refname=}}
|-
{{single chart|Billboardglobal200|9|artist=Dave|rowheader=true|access-date=13 June 2023|song=|refname=}}
|-
{{single chart|Hungarysingle|11|year=2023|week=27|rowheader=true|access-date=13 July 2023|artist=|song=|refname=}}
|-
{{single chart|Hungarystream|19|year=2023|week=23|rowheader=true|access-date=15 June 2023|artist=|song=|refname=}}
|-
{{single chart|Ireland4|1|date=20230609|rowheader=true|access-date=9 June 2023|artist=|song=|refname=}}
|-
! scope=&quot;row&quot;| Italy ([[Federazione Industria Musicale Italiana|FIMI]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fimi.it/top-of-the-music/archivio-classifiche-settimanali/archivio-classifiche-per-settimana/?tipo=2&amp;anno=2023&amp;settimana=30#tabs-1b|title=Top Singoli – Classifica settimanale WK 30|publisher=[[Federazione Industria Musicale Italiana]]|language=it|access-date=29 July 2023}}&lt;/ref&gt;
| 80
|-
! scope=&quot;row&quot;| Latvia ([[Latvian Music Producers Association|LaIPA]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.parmuziku.lv/chart?type=2&amp;week=2023-W30&amp;limit=100&amp;id=5e472896c97ba|title=Mūzikas Patēriņa Tops/ 30. nedēļa|language=en, lv|publisher=[[Latvian Music Producers Association|LaIPA]]|access-date=31 July 2023|date=31 July 2023}}&lt;/ref&gt;
| 3
|-
! scope=&quot;row&quot;| Lebanon Airplay ([[The Official Lebanese Top 20|Lebanese Top 20]])&lt;ref name=&quot;LE&quot;&gt;{{cite web|title=The Official Lebanese Top 20 – Dave|url= https://www.olt20.com/Artists/Lebanese_Top_20/Dave#fragment-2|publisher=[[The Official Lebanese Top 20]]|date=12 September 2023|access-date=17 September 2023}}&lt;/ref&gt;
| 9
|-
! scope=&quot;row&quot;| Lithuania ([[AGATA (organization)|AGATA]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.agata.lt/lt/naujienos/s30-2/|title=2023 30-os savaitės klausomiausi (Top 100)|publisher=[[AGATA (organization)|AGATA]]|language=lt|date=28 July 2023|access-date=28 July 2023|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230728072705/https://www.agata.lt/lt/naujienos/s30-2/|arxivsana=2023-07-28}}&lt;/ref&gt;
| 5
|-
! scope=&quot;row&quot;| Luxembourg (''[[Billboard (magazine)|Billboard]]'')&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/artist/dave/chart-history/i12/|title=Dave Chart History (Luxembourg Songs)|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=June 13, 2023}}&lt;/ref&gt;
| 1
|-
! scope=&quot;row&quot; | [[MENA]] ([[International Federation of the Phonographic Industry|IFPI]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.theofficialmenachart.com/weeklychart|title=This Week's Official MENA Chart Top 20: from 16/06/2023 to 22/06/2023|publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]|website=theofficialmenachart.com|archive-url=https://archive.today/20230628121655/https://www.theofficialmenachart.com/weeklychart|date=27 June 2023|archive-date=28 June 2023|access-date=28 June 2023}}&lt;/ref&gt;
| 4
|-
{{single chart|Dutch40|22|year=2023|week=28|rowheader=true|access-date=15 July 2023|artist=|song=|refname=}}
|-
{{single chart|Dutch100|3|artist=Dave &amp; Central Cee|song=Sprinter|rowheader=true|access-date=1 July 2023|refname=}}
|-
{{single chart|New Zealand|1|artist=Dave &amp; Central Cee|song=Sprinter|rowheader=true|access-date=10 June 2023|refname=}}
|-
! scope=&quot;row&quot;| Norway ([[VG-lista]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://topplista.no/charts/singles/2023-w24/|title=Singel 2023 uke 24|publisher=[[VG-lista]]|access-date=17 June 2023}}&lt;/ref&gt;
| 3
|-
! scope=&quot;row&quot;| Poland ([[Polish music charts|Polish Streaming Top 100]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.olis.pl/charts/oficjalna-lista-sprzedazy/single-w-streamie|title=OLiS – oficjalna lista sprzedaży – single w streamie|publisher=[[OLiS]]|language=pl|access-date=3 August 2023|type=Select week 21.07.2023–27.07.2023.}}&lt;/ref&gt;
| 33
|-
{{single chart|Portugal|4|artist=Dave &amp; Central Cee|song=Sprinter|rowheader=true|access-date=30 June 2023|refname=}}
|-
! scope=&quot;row&quot;| [[Romania Songs|Romania]] (''[[Billboard (magazine)|Billboard]]'')&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/artist/dave/chart-history/i36/|title=Dave Chart History (Romania Songs)|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=June 21, 2023}}&lt;/ref&gt;
| 22
|-
! scope=&quot;row&quot;| Suriname ([[Nationale Top 40 Suriname|Nationale Top 40]])&lt;ref&gt;{{cite web |date=21 September 2023 |title=Top 40 – 14 sept T/M 21 sept 2023 |trans-title=Top 40 – September 14 to September 21, 2023 |url=https://nationaletop40.sr/top-40-14-sept-t-m-21-sept-2023/ |access-date=July 6, 2024 |publisher=[[Nationale Top 40 Suriname]]|language=nl}}&lt;/ref&gt;
| 8
|-
{{single chart|Sweden|2|artist=Dave &amp; Central Cee|song=Sprinter|rowheader=true|access-date=2 September 2023|refname=}}
|-
{{single chart|Switzerland|1|artist=Dave &amp; Central Cee|song=Sprinter|rowheader=true|access-date=11 June 2023|refname=}}
|-
! scope=&quot;row&quot;| UAE ([[International Federation of the Phonographic Industry|IFPI]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.theofficialmenachart.com/weeklychart|title=UAE: 2023 - W39 - 09/22 to 09/28|website=The Official MENA Chart|publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]|access-date=8 June 2024}}&lt;/ref&gt;
| 10
|-
{{single chart|UK|1|date=20230609|rowheader=true|access-date=9 June 2023|artist=|song=|refname=}}
|-
{{single chart|UKrandb|1|date=20230609|rowheader=true|access-date=9 June 2023|artist=|song=|refname=}}
|-
{{single chart|Billboardbubbling100|2|artist=Dave|rowheader=true|access-date=3 August 2023|song=|refname=}}
|-
{{single chart|Billboardrandbhiphop|29|artist=Dave|rowheader=true|access-date=3 August 2023|song=|refname=}}
|}
{{col-2}}

===Yillik chartlar===
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+ 2023-yil yakuniy chartlaridagi trek natijalari
! scope=&quot;col&quot;| Chart (2023)
! scope=&quot;col&quot;| Oʻrin
|-
! scope=&quot;row&quot;| Australia (ARIA)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aria.com.au/charts/2023/singles-chart|title=ARIA Top 100 Singles Chart for 2023|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|access-date=12 January 2024}}&lt;/ref&gt;
| 15
|-
! scope=&quot;row&quot;| Austria (Ö3 Austria Top 40)&lt;ref&gt;{{cite web|publisher=Ö3 Austria Top 40|title=Ö3 Austria Top40 Jahrescharts 2023: Singles|date=8 November 2019 |url=https://oe3.orf.at/charts/stories/3020713/|access-date=28 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231228090016/https://oe3.orf.at/charts/stories/3020713/|archive-date=28 December 2023|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| 34
|-
! scope=&quot;row&quot;| Belgium (Ultratop 50 Flanders)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ultratop.be/nl/annual.asp?year=2023|title=Jaaroverzichten 2023|publisher=[[Ultratop]]|language=nl|access-date=7 January 2024}}&lt;/ref&gt;
| 92
|-
! scope=&quot;row&quot;| Canada (Canadian Hot 100)&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/charts/year-end/2023/canadian-hot-100/|title=Canadian Hot 100 – Year-End 2023|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=22 November 2023}}&lt;/ref&gt;
| 35
|-
! scope=&quot;row&quot;| Denmark (Tracklisten)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://hitlisten.nu/aarslister.asp?list=Track%20100&amp;year=2023|title=Track Top-100 2023|publisher=[[Hitlisten]]|access-date=13 January 2024}}&lt;/ref&gt;
| 18
|-
! scope=&quot;row&quot;| Germany (Official German Charts)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mtv.de/info/hew0y8/jahrescharts-2023|title=Jahrescharts 2023|publisher=[[GfK Entertainment charts]]|language=de|access-date=10 December 2023}}&lt;/ref&gt;
| 73
|-
! scope=&quot;row&quot;| Global 200 (''Billboard'')&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/charts/year-end/2023/billboard-global-200/|title=Billboard Global 200 – Year-End 2023|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=22 November 2023}}&lt;/ref&gt;
| 98
|-
!scope=&quot;row&quot;|Hungary (Single Top 40)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://slagerlistak.hu/archivum/eves-osszesitett-slagerlistak/single_db/2023|title=Single Top 100 - digitális és fizikai értékesítés alapján - 2023|publisher=MAHASZ|access-date=31 January 2024|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240131131809/https://slagerlistak.hu/archivum/eves-osszesitett-slagerlistak/single_db/2023|archive-date=31 January 2024|language=hu}}&lt;/ref&gt;
| 42
|-
! scope=&quot;row&quot;| Iceland ([[Tónlistinn]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://plotutidindi.is/tonlistinn-log-2023/ |title=TÓNLISTINN – LÖG – 2023 |website=plotutidindi.is |language=is |access-date=2 January 2024}}&lt;/ref&gt;
| 20
|-
! scope=&quot;row&quot;| Netherlands (Single Top 100)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dutchcharts.nl/jaaroverzichten.asp?year=2023&amp;cat=s|title=Jaaroverzichten – Single 2023|website=dutchcharts.nl|language=nl|access-date=3 January 2024}}&lt;/ref&gt;
| 25
|-
! scope=&quot;row&quot;| New Zealand (Recorded Music NZ)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/annual-singles/2023-12-31|title=Top Selling Singles of 2023|publisher=[[Recorded Music NZ]]|access-date=22 December 2023|archive-date=20 December 2023|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231220081641/https://nztop40.co.nz/chart/index_chart?chart=5732}}&lt;/ref&gt;
| 11
|-
! scope=&quot;row&quot;| Sweden (Sverigetopplistan)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sverigetopplistan.se/chart/43?dspy=2023&amp;dspp=1|title=Årslista Singlar, 2023|publisher=[[Sverigetopplistan]]|access-date=18 January 2024}}&lt;/ref&gt;
| 22
|-
! scope=&quot;row&quot;| Switzerland (Schweizer Hitparade)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://hitparade.ch/charts/jahreshitparade/2023|title=Schweizer Jahreshitparade 2023|website=hitparade.ch|access-date=31 December 2023}}&lt;/ref&gt;
| 12
|-
! scope=&quot;row&quot;| UK Singles (OCC)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/the-official-top-40-biggest-songs-of-2023/|title=The Official Top 40 Biggest Songs of 2023|publisher=[[Official Charts Company]]|last=Griffiths|first=George|date=29 December 2023|access-date=29 December 2023}}&lt;/ref&gt;
| 2
|-
! scope=&quot;row&quot;| US Hot R&amp;B/Hip-Hop Songs (''Billboard'')&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/charts/year-end/2023/hot-r-and-and-b-hip-hop-songs/|title=Hot R&amp;B/Hip-Hop Songs – Year-End 2023|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=23 November 2023}}&lt;/ref&gt;
| 96
|}

{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+ 2024-yil yakuniy chartlaridagi trek natijalari
! scope=&quot;col&quot;| Chart (2024)
! scope=&quot;col&quot;| Oʻrin
|-
! scope=&quot;row&quot;| Australia Hip Hop/R&amp;B (ARIA)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aria.com.au/charts/2024/hip-hop-r-and-b-singles-chart|title=ARIA Top 50 Hip Hop/R&amp;B Singles for 2024|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|access-date=14 January 2025}}&lt;/ref&gt;
| 25
|-
! scope=&quot;row&quot;| UK Singles (OCC)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.officialcharts.com/charts/end-of-year-singles-chart/20240101/37501/|title=End of Year Singles Chart – 2024|publisher=[[Official Charts Company]]|access-date=1 January 2025}}&lt;/ref&gt;
| 74
|}
{{col-end}}
== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Central Cee qoʻshiqlari]]
[[Turkum:2023-yil qoʻshiqlari]]
[[Turkum:Rep]]</text>
      <sha1>mvxlpoeyy2vgd5cjf7zt4eluu79nuyf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rabitabank</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1286641</id>
    <revision>
      <id>6328519</id>
      <parentid>6187852</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:12:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Boonaaa</username>
        <id>319702</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>6328519</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6593" sha1="imhg9msqdabo28j4kbraxtc6wheqfjy" xml:space="preserve">{{Shirkat bilgiqutisi
| nomi = Rabitabank
| tasvir = Rabitəbankın loqosu.jpg
| izoh = Rabitabank logotipi
| sobiq_nomi = 
| turi = Ochiq aksiyadorlik jamiyati
| sanoat = Bank sektori
| shirkat_egasi = 
| asos_solingan_sanasi = 30-iyun 1993
| tugatilgan = 
| joylashuvi = [[Boku]], Füzuli ko‘chasi 71
| asoschilari = 
| rahbariyat = '''Kuzatuv kengashi raisi:''' Zakir Nuriyev&lt;br&gt;'''Boshqaruv raisi:''' Aydın Hüseynov
| mahsulotlari = Kartmane, Rabita Mobile, RabitaBot, Rabita Junior, Rabita Invest
| budjet = 128 000 000 AZN (2024)
| daromad = 19 182 660 AZN (2024)
| ishchilar_soni = 1200 dan ortiq
| mijozlar_soni = 400 000 dan ortiq
| aʼzolari = Ozarbayjon banklar assotsiatsiyasi
| vebsayti = {{URL|https://www.rabitabank.com}}
}}
'''Rabitabank''' — Ozarbayjonda faoliyat yurituvchi tijorat banki. 1993-yil 30-iyun kuni tashkil etilgan. Bank Ozarbayjon Respublikasining [[Markaziy bank|markaziy banki]] tomonidan berilgan litsenziya asosida faoliyat yuritadi.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.cbar.az/page-195/banks?language=en/ |title=Republic of Azerbaijan Central Bank |access-date=2023-08-09 |archive-date=2023-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810230837/https://www.cbar.az/page-195/banks?language=en/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== Tarixi ==
Rabitabank 1993-yilda Ozarbayjon Markaziy bankining 136-sonli litsenziyasi asosida ish boshlagan. Bank savdo, ishlab chiqarish, qurilish, qishloq xo‘jaligi, transport, aloqa kabi sohalarda faoliyat yurituvchi tashkilotlar hamda jismoniy shaxslarga moliyaviy xizmatlar ko‘rsatadi.  

Bank 29 ta filial, 75 ta bankomat (ATM) va 1 ta bo‘limdan iborat tarmoq orqali mamlakatning 16 hududida — Sumqayit, Quba, Qusar, Xaçmaz, Lənkəran, Gəncə, Şəmkir, Şirvan, Şəki, Naxçıvan, Şamaxı, Kürdəmir, Ağsu, Masallı va Ağcabədi shaharlarida xizmat ko‘rsatadi.&lt;ref&gt;[https://www.aurigininc.com/c/Open-Joint-stock-company-Rabitabank/Azerbaijan/G10Yie/ Open Joint-stock company Rabitabank] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230810225608/https://www.aurigininc.com/c/Open-Joint-stock-company-Rabitabank/Azerbaijan/G10Yie/ |date=2023-08-10 }}  {{en}}&lt;/ref&gt;  

1994-yilda Rabitabank Boku banklararo valyuta birjasiga va Ozarbayjon banklar assotsiatsiyasiga a’zo bo‘lgan. Shu yili birinchi filial — Yasamal filiali ish boshlagan. Bank SWIFT, Visa International va Europa International to‘lov tizimlariga a’zo hisoblanadi.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://banco.az/az/banks/rabitebank/ |title=Bank haqida |access-date=2023-08-09 |archive-date=2023-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230811013232/https://banco.az/az/banks/rabitebank |url-status=live }}&lt;/ref&gt;  

Rabitabank Western Union, Zolotaya Korona, Contact kabi xalqaro pul o‘tkazmalari tizimlarining ham a’zosi. 2019-yilda bank rebrending o‘tkazib, logotip va korporativ uslubini yangilagan.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.qafqazinfo.az/news/detail/rabitebank-90-azteminatli-aileye-erzaq-yardimi-gosterdi-404057/ |title=Rabitabank 90 kam ta’minlangan oilaga oziq-ovqat yordami ko‘rsatdi |access-date=2023-08-09 |archive-date=2023-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810230156/https://www.qafqazinfo.az/news/detail/rabitebank-90-azteminatli-aileye-erzaq-yardimi-gosterdi-404057/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== Bank mahsulotlari ==

=== Kartmane ===
Debet, kredit va premium kartalarni o‘z ichiga oluvchi &quot;Kartmane&quot; orqali Ozarbayjon va dunyoning istalgan nuqtasida tez to‘lovlar amalga oshirish mumkin. Kartmane kartalari keng hamkorlar tarmog‘iga ega bo‘lib, karta orqali pul o‘tkazmalar va bankomatlardan naqdlashtirish bepul amalga oshiriladi.

=== Rabita Mobile ===
Mobil ilova 700 dan ortiq turli to‘lovlarni smartfon orqali bajarish imkonini beradi. Ilovada karta-kartaga o‘tkazma, “Hesabı bölmə” (hisobni bo‘lish), “Send to friend”, “MoneySend”, “ƏDV geri al”, avtoturargoh to‘lovlari kabi funksiyalar mavjud.

=== RabitaBot ===
Bu Ozarbayjonda “Messenger” va “Telegram” orqali moliyaviy operatsiyalarni bajaruvchi birinchi chat-botdir. Foydalanuvchilar Telegram orqali tezkor to‘lovlar, kommunal xizmat to‘lovlari, karta va kredit buyurtmasini bajarishlari mumkin.

=== Rabita Junior ===
7–17 yoshli bolalarga moliya boshqaruvini o‘rgatuvchi o‘yin tarzidagi ilova. Ota-onalar xarajat limitlarini belgilaydi, bolalar esa topshiriqlarni bajarib keshbek va mukofotlar olishadi.

=== Rabita Invest ===
Sodda interfeysga ega ilova 2000 dan ortiq investitsiya vositalariga sarmoya kiritish imkonini beradi. Grafiklar TradingView platformasi orqali taqdim etiladi va ilg‘or analitik vositalar yordamida bozorni tahlil qilish imkonini beradi.

== Tarmoq ==
Rabitabank 29 ta filial, 75 ta bankomat va 1 ta bo‘lim bilan mamlakat bo‘ylab xizmat ko‘rsatadi. Bank 400 mingdan ortiq mijozga xizmat qiladi va davlatning ijtimoiy dasturlarida ham faol ishtirok etadi.

== Rahbariyat ==

=== Kuzatuv kengashi ===
* Zakir Nuriyev — Kuzatuv kengashi raisi.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.rabitabank.com/bank-haqqinda/rehberlik/musahide-surasi |title=Zakir Nuriyev |access-date=2023-03-11 |archive-date=2023-03-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311022550/https://www.rabitabank.com/bank-haqqinda/rehberlik/musahide-surasi |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
* Rauf Əliyev — a’zo.
* Rəşad Abasov — a’zo.
* Zaur Baxşəliyev — a’zo.
* Rəhman Əliyev — a’zo.

=== Boshqaruv kengashi ===
* Aydın Hüseynov — Boshqaruv raisi.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.rabitabank.com/bank-haqqinda/rehberlik/idare-heyeti/dr-aydin-huseynov/ |title=Ijtimoiy ma’lumot |access-date=2023-08-09}}&lt;/ref&gt;
* Orhan Gültekin — rais o‘rinbosari.
* Samir Rzayev — bosh direktor.
* Ramil Nəsibov — bosh texnologiya direktori.
* Natiq Novruzov — bosh risk boshqaruvchisi.

== Mukofotlar ==
* “Business Time” jurnali tomonidan o‘tkazilgan “Azeri Business Award” tanlovida “Kartmane” — “Yilning bank mahsuloti” sifatida tan olingan.
* “Visa Global Challenge” xalqaro tanlovida Rabitabank 17 ta jamoa orasida 1-o‘rinni egallagan.
* Kiyev xalqaro reklama festivalida “Naqd pulsiz to‘lovlar” plakat seriyasi dizayn va brending yo‘nalishlarida ikki oltin mukofot olgan.
* [[Osiyo taraqqiyot banki]] tomonidan tashkil etilgan “Trade and Supply Chain Awards 2024” tanlovida Rabitabank “Ozarbayjondagi yetakchi hamkor bank” nominatsiyasi g‘olibi bo‘lgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Tashqi havolalar ==
* [https://www.rabitabank.com/?hl=az Rasmiy veb-sayti]
[[Turkum:Ozarbayjon banklari]]</text>
      <sha1>imhg9msqdabo28j4kbraxtc6wheqfjy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Andoza:Ummon milliy futbol terma jamoasi</title>
    <ns>10</ns>
    <id>1290722</id>
    <revision>
      <id>6328124</id>
      <parentid>5858791</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T12:45:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56506-88</username>
        <id>322785</id>
      </contributor>
      <origin>6328124</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2410" sha1="6tbxpt3j5szq0rdv2tv1hn4majuax77" xml:space="preserve">{{Navbox
| name = Ummon milliy futbol terma jamoasi
| title = [[Ummon milliy futbol terma jamoasi|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;Ummon milliy futbol terma jamoasi&lt;/span&gt;]]
| state = &lt;includeonly&gt;{{{state|collapsed}}}&lt;/includeonly&gt;
| listclass = hlist
| titlestyle = background:#DF1A23; color:white; {{box-shadow border|a|#007E3C|1px}};
| groupstyle = background:#007E3C; color:white; {{box-shadow border|a|#DF1A23|1px}};

| group1 = Asosiy
| list1 =
*[[Ummon futbol assotsiatsiyasi]]
*[[Ummon milliy futbol terma jamoasi#Tarix|Tarix]]
*[[Ummon milliy futbol terma jamoasi#Natija va navbatdagi oʻyinlar|Reja va natijalar]]
*[[Ummon milliy futbol terma jamoasi#Murabbiylar tarixi|Murabbiylar]]

| group2 = Stadionlar
| list2 =
*[[Sulton Qobus sport majmuasi]]

| group3 = Statistika
| list3 =
*[[Ummon milliy futbol terma jamoasi natijalari|Natijalar]]
*[[Ummon AFC Osiyo Kubogida|AFC Osiyo Kubogi]]
*[[Arab koʻrfazi kubogi]]
*[[Futbol Osiyo oʻyinlarida|Osiyo oʻyinlari]]
*[[Pan Arab oʻyinlarida futbol|Pan Arab oʻyinlari]]
*[[FIFA Arab kubogi]]
*[[Ummon milliy futbol terma jamoasi#Oʻzaro oʻyinlardagi natijalar|Oʻzaro oʻyinlardagi natijalar]]
*[[Ummon milliy futbol terma jamoasi#Futbolchilar|Futbolchilar]]

| group4 = Osiyo kubogi
| list4 =
*[[Futbol boʻyicha 2004-yilgi Osiyo kubogi|2004]]
*[[Futbol boʻyicha 2007-yilgi Osiyo kubogi|2007]]
*[[Futbol boʻyicha 2015-yilgi Osiyo kubogi|2015]]
*[[Futbol boʻyicha 2019-yilgi Osiyo kubogi|2019]]
*[[Futbol boʻyicha 2023-yilgi Osiyo kubogi|2023]]
*''[[Futbol boʻyicha 2027-yilgi Osiyo kubogi|2027]]''

| group5 = Raqobat
| list5 =
* [[Ummon va Birlashgan Arab Amirliklari orasidagi futbol raqobati|Birlashgan Arab Amirliklari]]

| group6 = Madaniyat
| list6 =
*[[Ummon milliy futbol terma jamoasi#Jamoa libosi|Jamoa libosi]]


| group7 = Ummonning boshqa jamoalari
| list7  =
*[[Ummon milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|U23]]
*[[Ummon milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|U20]]
*[[Ummon milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)|U17]]
*[[Ummon ayollar milliy futbol terma jamoasi|Ayollar]]
*Futsal
**[[Ummon milliy futzal terma jamoasi|E]]
**[[Ummon ayollar milliy futzal terma jamoasi|A]]
*[[Ummon milliy sohil futboli terma jamoasi|Sohil futboli]]

}}&lt;noinclude&gt;
{{documentation}}
[[Turkum:Ummon milliy futbol terma jamoasiga oid navigatsion andozalar| ]]
[[Turkum:Milliy futbol terma jamoalarga oid navigatsion andozalar]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6tbxpt3j5szq0rdv2tv1hn4majuax77</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shannan Longzi aeroporti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1335908</id>
    <revision>
      <id>6328176</id>
      <parentid>5899397</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T16:05:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328176</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1648" sha1="3kbjiqykkxedi7ylowg4pvb9oao0mcw" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| name                = Shannan Longzi aeroporti
| nativename-a        = {{lang|zh-cn|{{nobold|山南隆子机场}}}}
| image = File:S2Atile20220705山南新机场.jpg
| IATA = LGZ
| ICAO = ZUSH
| type = Ommaviy (fuqarolik)
| city-served = [[Shannan]], [[Tibet muxtor rayoni]]
| location = [[Longzi tumani]]
| elevation-m = 3980
| metric-elev = y
| coordinates = {{coord|28|25|21|N|92|20|40|E|type:airport_region:CN-XZ|display=inline,title}}
| latd = 28
| latm = 25
| lats = 21
| latNS = N
| longd = 92
| longm = 20
| longs = 40
| longEW = E
| pushpin_map = Xitoy
| pushpin_map_caption = Tibet muxtor rayonidagi joylashuvi
| pushpin_label = '''LGZ'''
| metric-rwy = y
| r1-number = 10/28
| r1-length-m = 4500
| r1-length-f =
| r1-surface = Beton
}}
'''Shannan Longzi aeroporti''' {{airport codes|LGZ|ZUSH}} – [[Xitoy]]ning [[Tibet muxtor rayoni]]dagi [[Shannan]] shahrida joylashgan harbiy va fuqarolik maqsadlarida foydalaniladigan qoʻshma aeroport&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://epaper.xzsnw.com/snbhw/html/2019-06/12/content_40926.htm|title=山南报社数字报刊平台|website=epaper.xzsnw.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20250913194948/http://epaper.xzsnw.com/snbhw/html/2019-06/12/content_40926.htm|arxivsana=2025-09-13|qaralgan sana=2026-01-21}}&lt;/ref&gt;. Shannan aeroportida ilk reys 2023-yil 12-yanvarda amalga oshirilgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://k.sina.com.cn/article_1368589977_51930699040011je9.html|title=公司山南隆子机场投入服务|date=2023-01-13|language=zh|access-date=2023-01-30}}
&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{China-airport-stub}}
{{Xitoy aeroportlari}}

[[Turkum:Xitoy aeroportlari]]</text>
      <sha1>3kbjiqykkxedi7ylowg4pvb9oao0mcw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Short-trek 2026-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida – aralash estafeta</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1347821</id>
    <revision>
      <id>6328280</id>
      <parentid>5909155</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T20:11:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328280</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11601" sha1="c7bipjobo4yiq6kn3zhazx7qlog7437" xml:space="preserve">{{Olimpiya musobaqasi bilgiqutisi|event      =Aralash 2000 metr estafeta
|games      =2026-yilgi qishki 
|image      =Short track speed skating pictogram.svg
|image_size =100px
|caption    =[[Short-trek|Qisqa trekda konkida uchish]]
|venue      =[[Forum di Milano]], [[Milan (shahar)|Milan]]
|date       =10-fevral
|competitors=48
|nations    =12
|win_value  =2.39.019	
|gold       =[[Elisa Confortola]]&lt;br /&gt;[[Arianna Fontana]]&lt;br /&gt;[[Thomas Nadalini]]&lt;br /&gt;[[Pietro Sighel]]&lt;br /&gt;[[Chiara Betti]]&lt;br /&gt;[[Luca Spechenhauser]]
|goldNOC    =ITA
|silver     =[[Kim Boutin]]&lt;br /&gt;[[William Dandjinou]]&lt;br /&gt;[[Félix Roussel]]&lt;br /&gt;[[Courtney Sarault]]&lt;br /&gt;[[Florence Brunelle]]&lt;br /&gt;[[Steven Dubois]]
|silverNOC  =CAN
|bronze     =[[Hanne Desmet]]&lt;br /&gt;[[Stijn Desmet]]&lt;br /&gt;[[Tineke den Dulk]]&lt;br /&gt;[[Ward Pétré]]
|bronzeNOC  =BEL
|prev       =[[Short-trek 2022-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida – aralash estafeta|2022]]
|next       =[[Short-trek 2030-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida – aralash estafeta|2030]]
}}
{{Short-trek 2026-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida}}
[[2026-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlari|2026-yilgi Qishki Olimpiada]] doirasida [[Short-trek|qisqa trekda konki uchish]] boʻyicha '''aralash 2000 metrga estafeta''' musobaqasi 2026-yil 10-fevral kuni [[Milan (shahar)|Milan]] shahridagi [[Forum di Milano]] muz saroyida boʻlib oʻtdi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Short Track Speed Skating Schedule - 2026 Winter Olympics |url=https://olympic.ca/short-track-speed-skating-schedule-2026-winter-olympics/ |access-date=2026-01-29 |website=Team Canada |language=en-US}}&lt;/ref&gt;. [[Elisa Confortola]], [[Arianna Fontana]], [[Chiara Betti]], [[Thomas Nadalini]], [[Pietro Sighel]] va [[Luca Spechenhauser]] ishtirok etgan Italiya jamoasi musobaqada gʻolib boʻldi. Kanada ikkinchi, Belgiya uchinchi boʻldi.

== Tarix ==
2022-yilgi qishki Olimpiada oʻyinlari medal sovrindorlari: Xitoy (chempion), Italiya (kumush) va Vengriya (bronza) jamoalari edi. Olimpiada oʻyinlaridan oldin Niderlandiya 2025–2026-yilgi mavsum ISU Short Track World Tour aralash estafeta boʻyicha umumiy hisobida peshqadam edi. Kanada aralash estafetada 2025-yilgi jahon chempioni edi.

== Saralash ==
{{Asosiy|Short-trek 2026-yilgi Qishki Olimpiada o‘yinlarida — Saralash}}
Mamlakatlarga kvotalar 2025–2026-yilgi mavsum ISU Short Track World Tourdagi natijalari asosida taqsimlandi. Jami 12 ta mamlakat ushbu yoʻnalishda qatnashish huquqini qoʻlga kiritdi.

== Rekordlar ==
Ushbu musobaqadan oldin jahon va Olimpiya rekordlari quyidagicha edi.{{Jahon Olimpiada rekordlari|world_athlete={{NLD|#}}&lt;br /&gt; [[Michelle Velzeboer]]&lt;br /&gt; [[Xandra Velzeboer]]&lt;br /&gt; [[Teun Boer]] &lt;br /&gt;[[Jens van 't Wout]]|world_mark=2:35.339|world_place=[[Pekin]], Xitoy|world_date=15-mart 2025|world_ref=|olympic_athlete={{NLD|#}} &lt;br /&gt;[[Suzanne Schulting]]&lt;br /&gt;[[Xandra Velzeboer]]&lt;br /&gt;[[Itzhak de Laat]] &lt;br /&gt;[[Jens van 't Wout]]|olympic_mark=2:36.437|olympic_place=[[Pekin]], Xitoy|olympic_date=5-fevral 2022|olympic_ref=}}

Niderlandiya Final B bahsida 2:35.537 natija bilan yangi [[Olimpiya rekordi]]ni oʻrnatdi[https://web.archive.org/web/20260210141840/https://wmr-static-assets.scd.dgplatform.net/wmr/static/_PDF/OWG2026/STK/2026-02-10/STKXRELAY4------------FNL---------__C73B_1.0.pdf].

== Natijalar ==

=== Chorak finallar ===
Chorak final musobaqalari 10-fevral kuni soat 11:59 da oʻtkazildi.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! Oʻrin!! Ism!! Mamlakat!! Vaqt!! Izohlar
|-bgcolor=#bbf3bb
| 1 || 1 || align=left| {{NLD}}|| align=&quot;left&quot; |[[Selma Poutsma]]&lt;br /&gt;[[Xandra Velzeboer]]&lt;br /&gt;[[Jens van 't Wout]]&lt;br /&gt;[[Melle van 't Wout]] ||2.36.517 ||'''Q'''
|-bgcolor=#bbf3bb
| 2 || 1 || align=left| {{ITA}}|| align=&quot;left&quot; |[[Elisa Confortola]]&lt;br /&gt;[[Arianna Fontana]]&lt;br /&gt;[[Pietro Sighel]]&lt;br /&gt;[[Luca Spechenhauser]] ||2.36.581 ||'''Q'''
|-bgcolor=#bbf3bb
| 3 || 3 || align=&quot;left&quot; | {{CAN}}|| align=&quot;left&quot; |[[Florence Brunelle]]&lt;br /&gt;[[William Dandjinou]]&lt;br /&gt;[[Félix Roussel]]&lt;br /&gt;[[Courtney Sarault]] ||2.39.034 ||'''Q'''
|-bgcolor=#bbf3bb
| 4 || 3 || align=&quot;left&quot; | {{CHN}}|| align=&quot;left&quot; |[[Gong Li (short-trek)|Gong Li]]&lt;br /&gt;[[Lim Hyo-jun]]&lt;br /&gt;[[Sun Long (short-trek)|Sun Long]]&lt;br /&gt;[[Zhang Chutong]] ||2.39.193 ||'''Q'''
|-bgcolor=#bbf3bb
| 5 || 2 || align=left| {{KOR}}|| align=&quot;left&quot; |[[Choi Min-jeong]]&lt;br /&gt;[[Kim Gil-li]]&lt;br /&gt;[[Rim Jong-un]]&lt;br /&gt;[[Shin Dong-min]] ||2.39.337 ||'''Q'''
|-bgcolor=ccf9cc
| 6 || 3 || align=&quot;left&quot; | {{BEL}}|| align=&quot;left&quot; |[[Hanne Desmet]]&lt;br /&gt;[[Stijn Desmet]]&lt;br /&gt;[[Tineke den Dulk]]&lt;br /&gt;[[Ward Pétré]] ||2.39.932 ||'''q'''
|-
| 7 || 1 || align=left| {{POL}}|| align=&quot;left&quot; |[[Natalia Maliszewska]]&lt;br /&gt;[[Michal Niewinski]]&lt;br /&gt;[[Felix Pigeon]]&lt;br /&gt;[[Kamila Sellier]] ||2.40.955 ||
|-
| 8 || 1 || align=left| {{HUN}}|| align=&quot;left&quot; |[[Wonjun Moon]]&lt;br /&gt;[[Bence Nogradi]]&lt;br /&gt;[[Maja Dora Somodi]]&lt;br /&gt;[[Diana Laura Vegi]] ||2.41.327 ||
|-
| 9 || 3 || align=&quot;left&quot; | {{KAZ}}|| align=&quot;left&quot; |[[Abzal Azhgaliyev]]&lt;br /&gt;[[Yana Khan]]&lt;br /&gt;[[Denis Nikisha]]&lt;br /&gt;[[Olga Tikhonova]] ||2.42.199 ||
|-bgcolor=#bbf3bb
| 10 || 2 || align=left| {{USA}}|| align=&quot;left&quot; |[[Andrew Heo]]&lt;br /&gt;[[Brandon Kim]]&lt;br /&gt;[[Kristen Santos-Griswold]]&lt;br /&gt;[[Corinne Stoddard]] ||2.43.871 ||'''Q'''
|-bgcolor=ccf9cc
| 11 || 2|| align=&quot;left&quot; | {{FRA}}|| align=&quot;left&quot; |[[Etienne Bastier]]&lt;br /&gt;[[Berenice Comby]]&lt;br /&gt;[[Quentin Fercoq]]&lt;br /&gt;[[Cloe Ollivier]] ||2.46.871 ||'''ADV'''
|-
| 12 || 2 || align=left| {{JPN}}|| align=&quot;left&quot; |[[Rika Kanai]]&lt;br /&gt;[[Shogo Miyata]]&lt;br /&gt;[[Mirei Nakashima]]&lt;br /&gt;[[Kazuki Yoshinaga]] || Penalty ||
|}

=== Yarim finallar ===
Yarim final musobaqalari 10-fevral kuni soat 12:34 da boshlandi
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! Oʻrin!! Ism!! Mamlakat!! Vaqt!! Izohlar
|-bgcolor=#bbf3bb
| 1 || 1 || align=left| {{ITA}}|| align=&quot;left&quot; |[[Chiara Betti]]&lt;br /&gt;[[Arianna Fontana]]&lt;br /&gt;[[Thomas Nadalini]]&lt;br /&gt;[[Pietro Sighel]] ||2.37.482 ||'''QA'''
|-bgcolor=#bbf3bb
| 2 || 1 || align=left| {{CHN}}|| align=&quot;left&quot; |[[Gong Li (short-trek)|Gong Li]]&lt;br /&gt;[[Shaoang Liu|Liu Shaoang]]&lt;br /&gt;[[Sun Long (short-trek)|Sun Long]]&lt;br /&gt;[[Wang Xinran]] ||2.38.375 ||'''QA'''
|-bgcolor=#bbf3bb
| 3 || 2 || align=left| {{CAN}}|| align=&quot;left&quot; |[[Kim Boutin]]&lt;br /&gt;[[William Dandjinou]]&lt;br /&gt;[[Steven Dubois]]&lt;br /&gt;[[Courtney Sarault]] ||2.39.607 ||'''QA'''
|-bgcolor=#bbf3bb
| 4 || 2 || align=left| {{BEL}}|| align=&quot;left&quot; |[[Hanne Desmet]]&lt;br /&gt;[[Stijn Desmet]]&lt;br /&gt;[[Tineke den Dulk]]&lt;br /&gt;[[Ward Pétré]] ||2.39.974 ||'''QA'''
|-bgcolor=ccf9cc
| 5 || 2 || align=left| {{KOR}}|| align=&quot;left&quot; |[[Choi Min-jeong]]&lt;br /&gt;[[Hwang Dae-heon]] &lt;br /&gt;[[Kim Gil-li]]&lt;br /&gt;[[Rim Jong-un]]||2.46.554 ||'''QB'''
|-bgcolor=ccf9cc
| 6 || 1 || align=left| {{NLD}}|| align=&quot;left&quot; |[[Teun Boer]]&lt;br /&gt;[[Michelle Velzeboer]]&lt;br /&gt;[[Xandra Velzeboer]]&lt;br /&gt;[[Jens van 't Wout]] ||2.53.319 ||'''QB'''
|-bgcolor=ccf9cc
| 7 || 2 || align=left| {{USA}}|| align=&quot;left&quot; |[[Andrew Heo]]&lt;br /&gt;[[Brandon Kim]]&lt;br /&gt;[[Kristen Santos-Griswold]]&lt;br /&gt;[[Corinne Stoddard]] ||2.53.341 ||'''QB'''
|-bgcolor=ccf9cc
| 8 || 1 || align=left| {{FRA}}|| align=&quot;left&quot; |[[Etienne Bastier]]&lt;br /&gt;[[Berenice Comby]]&lt;br /&gt;[[Quentin Fercoq]]&lt;br /&gt;[[Cloe Ollivier]] ||3.05.547 ||'''QB'''
|}

=== Finallar ===

==== Final B ====
Final musobaqalarining birinchi guruhi 10-fevral kuni soat 13:00 da start oldi.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! Oʻrin!! Ism!! Mamlakat!! Vaqt!! Izohlar
|-
| 1 || align=&quot;left&quot; | {{NED}} || align=&quot;left&quot; |[[Teun Boer]]&lt;br /&gt;[[Selma Poutsma]]&lt;br /&gt;[[Xandra Velzeboer]]&lt;br /&gt;[[Jens van 't Wout]] ||2.35.537 || [[Olympic record|OR]]
|-
| 2 || align=&quot;left&quot; | {{KOR}} || align=&quot;left&quot; |[[Choi Min-jeong]]&lt;br /&gt;[[Hwang Dae-heon]] &lt;br /&gt;[[Noh Do-hee]]&lt;br /&gt;[[Shin Dong-min]] ||2.40.317 ||
|-
| 3 || align=&quot;left&quot; | {{FRA}} || align=&quot;left&quot; |[[Etienne Bastier]]&lt;br /&gt;[[Quentin Fercoq]]&lt;br /&gt;[[Aurelie Leveque]]&lt;br /&gt;[[Cloe Ollivier]] ||2.47.708 ||
|-
| 4 || align=&quot;left&quot; | {{USA}} || align=&quot;left&quot; |[[Andrew Heo]]&lt;br /&gt;[[Brandon Kim]]&lt;br /&gt;[[Julie Letai]]&lt;br /&gt;[[Kristen Santos-Griswold]] ||2.57.160 ||
|}

==== Final A ====
Final musobaqalarining ikkinchi guruhi 10-fevral kuni soat 13:09 da boshlandi.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! Oʻrin!! Ism!! Mamlakat!! Vaqt!! Izohlar
|-
| {{gold1}} || align=left| {{ITA}}|| align=&quot;left&quot; |[[Elisa Confortola]]&lt;br /&gt;[[Arianna Fontana]]&lt;br /&gt;[[Thomas Nadalini]]&lt;br /&gt;[[Pietro Sighel]] ||2.39.019 ||
|-
| {{silver2}} || align=left| {{CAN}}|| align=&quot;left&quot; |[[Kim Boutin]]&lt;br /&gt;[[William Dandjinou]]&lt;br /&gt;[[Félix Roussel]]&lt;br /&gt;[[Courtney Sarault]] ||2.39.258 ||
|-
| {{bronze3}} || align=left| {{BEL}}|| align=&quot;left&quot; |[[Hanne Desmet]]&lt;br /&gt;[[Stijn Desmet]]&lt;br /&gt;[[Tineke den Dulk]]&lt;br /&gt;[[Ward Pétré]] ||2.39.353 ||
|-
| 4 || align=left| {{CHN}}|| align=&quot;left&quot; |[[Gong Li (short-trek)|Gong Li]]&lt;br /&gt;[[Shaoang Liu|Liu Shaoang]]&lt;br /&gt;[[Sun Long (short-trek)|Sun Long]]&lt;br /&gt;[[Zhang Chutong]] ||2.39.601 ||
|}

==== Yakuniy reyting ====
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!Oʻrin
!Mamlakat
!Sportchilar
!YF
!BF
!AF
!Eng yaxshi vaqt
|-
| {{gold1}} || align=left| {{ITA}}|| align=&quot;left&quot; | [[Elisa Confortola]]&lt;br /&gt;[[Chiara Betti]]&lt;br /&gt;[[Arianna Fontana]]&lt;br /&gt;[[Thomas Nadalini]]&lt;br /&gt;[[Pietro Sighel]]&lt;br /&gt;[[Luca Spechenhauser]]|| 2|| 1|| || 1||2:36.581
|-
| {{silver2}} || align=left| {{CAN}}|| align=&quot;left&quot; | [[Kim Boutin]]&lt;br /&gt;[[William Dandjinou]]&lt;br /&gt;[[Félix Roussel]]&lt;br /&gt;[[Courtney Sarault]]&lt;br /&gt;[[Florence Brunelle]]&lt;br /&gt;[[Steven Dubois]]|| 3|| 3|| || 2||2:39.034
|-
| {{bronze3}} || align=left| {{BEL}}|| align=&quot;left&quot; | [[Hanne Desmet]]&lt;br /&gt;[[Stijn Desmet]]&lt;br /&gt;[[Tineke den Dulk]]&lt;br /&gt;[[Ward Pétré]]|| 6|| 4|| || 3||2:39.353
|-
| 4 || align=left| {{CHN}}|| align=&quot;left&quot; | [[Gong Li (short-trek)|Gong Li]]&lt;br /&gt;[[Shaoang Liu|Liu Shaoang]]&lt;br /&gt;[[Sun Long (short-trek)|Sun Long]]&lt;br /&gt;[[Zhang Chutong]]&lt;br /&gt;[[Wang Xinran]]&lt;br /&gt;[[Lin Xiaojun]]|| 4|| 2|| || 4||2:38.375
|-
| 5 || align=left| {{NED}}|| align=&quot;left&quot; | [[Teun Boer]]&lt;br /&gt;[[Selma Poutsma]]&lt;br /&gt;[[Michelle Velzeboer]]&lt;br /&gt;[[Xandra Velzeboer]]&lt;br /&gt;[[Jens van 't Wout]]&lt;br /&gt;[[Melle van 't Wout]]|| 1|| 6|| 1|| ||2:35.537
|-
| 6 || align=left| {{KOR}}|| align=&quot;left&quot; | [[Choi Min-jeong]]&lt;br /&gt;[[Kim Gil-li]]&lt;br /&gt;[[Hwang Dae-heon]] &lt;br /&gt;[[Noh Do-hee]]&lt;br /&gt;[[Shin Dong-min]]&lt;br /&gt;[[Rim Jong-un]]|| 5|| 5|| 2|| ||2:39.337
|-
| 7 || align=left| {{FRA}}|| align=&quot;left&quot; | [[Etienne Bastier]]&lt;br /&gt;[[Quentin Fercoq]]&lt;br /&gt;[[Aurelie Leveque]]&lt;br /&gt;[[Cloe Ollivier]]&lt;br /&gt;[[Bérénice Comby]]|| 11|| 8|| 3|| ||2:46.871
|-
| 8 || align=left| {{USA}}|| align=&quot;left&quot; |[[Andrew Heo]]&lt;br /&gt;[[Brandon Kim]]&lt;br /&gt;[[Julie Letai]]&lt;br /&gt;[[Kristen Santos-Griswold]]&lt;br /&gt;[[Corinne Stoddard]] ||10 ||7 ||4 || ||2:43.871
|-
| 9 || align=left| {{POL}}|| align=&quot;left&quot; |[[Natalia Maliszewska]]&lt;br /&gt;[[Michal Niewinski]]&lt;br /&gt;[[Felix Pigeon]]&lt;br /&gt;[[Kamila Sellier]] || 7 || || || ||2:40.955
|-
| 10 || align=left| {{HUN}}|| align=&quot;left&quot; |[[Wonjun Moon]]&lt;br /&gt;[[Bence Nogradi]]&lt;br /&gt;[[Maja Dora Somodi]]&lt;br /&gt;[[Diana Laura Vegi]] || 8 || || || ||2:41.327
|-
| 11 || align=left| {{KAZ}}|| align=&quot;left&quot; |[[Abzal Azhgaliyev]]&lt;br /&gt;[[Yana Khan]]&lt;br /&gt;[[Denis Nikisha]]&lt;br /&gt;[[Olga Tikhonova]] || 9 || || || || 2:42.199
|-
| 12 || align=left| {{JPN}}|| align=&quot;left&quot; |[[Rika Kanai]]&lt;br /&gt;[[Shogo Miyata]]&lt;br /&gt;[[Mirei Nakashima]]&lt;br /&gt;[[Kazuki Yoshinaga]] ||'''PEN'''|| || || || -
|}
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{DEFAULTSORT:Short-trek 2026-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida – aralash estafeta}}
[[Turkum:Short-trek 2026-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida]]</text>
      <sha1>c7bipjobo4yiq6kn3zhazx7qlog7437</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vikipediya:Yaratishga/Olimlar</title>
    <ns>4</ns>
    <id>1348099</id>
    <revision>
      <id>6328175</id>
      <parentid>6044615</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T16:04:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Muhammad Sodiq Nurbekovich</username>
        <id>322818</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6328175</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1642" sha1="158t2ubebq9mou102lqtim6wwoxtrzc" xml:space="preserve">Şayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf ibn Muhammad Ali —Örta Osiyo va Qozoğiston musulmonlari diniy boşqarmasi muftiysi . Islom ulomolari millatlararo iltifoqining hurmatli a'zosi.
Şayx Muhammad Sodiq hazratlari 1952-yil 15-aprelda Andijon viloyatining Buloqboşi tumanida tuğilgan.
Muhammad Sodiq örta maktabni bitirib, Buxorodagi Mir Arab madrasasida tahsil olgan.Şayximiz 1973-yilda Toşkent islom intitutiga öqishga kirib, 1975-yilda u yerni tamomlab,Sovet Şarq musulmonlari jurnalida ishlaydi.1976-yilda Muhammad Sodiq hazratlari Liviyadagi maşhur Da'wa İslamia universitetiga öqişga kirib, uni 1980-yilda muvafaqqiyatli tamomlaydi.Toşkentga qaytib Örta Osiyo va Qozoğiston musulmonlarida işlagan.
1989-yil 6-fevralda Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf Örta Osiyo va Qozoğiston musulmonlari diniy boşqarmasiga rahbar böldi. Şundan söng Sovet İttifoqi Oliy Sovetiga deputat etib saylangan.Mustaqillikdan keyin Özbekistonning birinçi muftiysi ,1997-yilda Xalqaro islom taşkilotida
Mustaqil davlatlar hamdöstligi mamlakatlari uçun mas'ul bölgan. Şayximiz önlab nufuzli musulmon taşkilotlarning a'zosi bölgan.
Shayx Sssrning söngi prezidenti bilan uçrashuvda musulmonlarning huquqlarini qaytarişni sörab islom dinining komunistik rejimga ta'siri yöqligini mahorat bilan tuşuntirgaç Mixail Gorbachov rozi böladi. Muhammad Sodiqning sa'y harakatlari sabab Sobiq ittifoqda masjid madrasalar qurildi.
Şayximiz 2015-yil 10-martda vafot topdi.Dafn marosimi Şayx Zayniddin jome masjidida böldi. Undan tashqari Buloqboşidagi uyiga ham taziya bildirilib 200ming 300ming atrofida
odam janozada qatnaşdi.</text>
      <sha1>158t2ubebq9mou102lqtim6wwoxtrzc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Strongylognathus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1354369</id>
    <revision>
      <id>6328625</id>
      <parentid>5927774</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:59:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328625</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2861" sha1="18kp4hzf673s5fc249nnxjvn29nejpw" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Strongylognathus
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Hymenoptera]]
 | oila = [[Formicidae]]
 | tasvir =
}}

'''Strongylognathus''' — [[Myrmicinae]] kenja oilasiga mansub [[Chumolilar|chumoli]]lar urug‘i. Ushbu urug‘ning ko‘plab turlari ma’lum hududlarga xos bo‘lgan endemik turlar hisoblanadi&lt;ref name=&quot;AntCat&quot;&gt;{{AntCat|429799|''Strongylognathus''|2014|accessdate=20 July 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;AWStrongylognathus&quot;/&gt;.

==Species==
{{div col}}
*''[[Strongylognathus afer]]'' &lt;small&gt;Emery, 1884&lt;/small&gt;
*''[[Strongylognathus alboini]]'' &lt;small&gt;Finzi, 1924&lt;/small&gt;
*''[[Strongylognathus alpinus]]'' &lt;small&gt;Wheeler, 1909&lt;/small&gt;
*''[[Strongylognathus arnoldii]]'' &lt;small&gt;Radchenko, 1985&lt;/small&gt;
*''[[Strongylognathus caeciliae]]'' &lt;small&gt;Forel, 1897&lt;/small&gt;
*''[[Strongylognathus chelifer]]'' &lt;small&gt;Radchenko, 1985&lt;/small&gt;
*''[[Strongylognathus christophi]]'' &lt;small&gt;Emery, 1889&lt;/small&gt;
*''[[Strongylognathus dalmaticus]]'' &lt;small&gt;Baroni Urbani, 1969&lt;/small&gt;
*''[[Strongylognathus destefanii]]'' &lt;small&gt;Emery, 1915&lt;/small&gt;
*''[[Strongylognathus huberi]]'' &lt;small&gt;Forel, 1874&lt;/small&gt;
*''[[Strongylognathus insularis]]'' &lt;small&gt;Baroni Urbani, 1968&lt;/small&gt;
*''[[Strongylognathus italicus]]'' &lt;small&gt;Finzi, 1924&lt;/small&gt;
*''[[Strongylognathus kabakovi]]'' &lt;small&gt;Radchenko &amp; Dubovikov, 2011&lt;/small&gt;
*''[[Strongylognathus karawajewi]]'' &lt;small&gt;Pisarski, 1966&lt;/small&gt;
*''[[Strongylognathus kervillei]]'' &lt;small&gt;Santschi, 1921&lt;/small&gt;
*''[[Strongylognathus koreanus]]'' &lt;small&gt;Pisarski, 1966&lt;/small&gt;
*''[[Strongylognathus kratochvili]]'' &lt;small&gt;Silhavy, 1937&lt;/small&gt;
*''[[Strongylognathus minutus]]'' &lt;small&gt;Radchenko, 1991&lt;/small&gt;
*''[[Strongylognathus palaestinensis]]'' &lt;small&gt;Menozzi, 1933&lt;/small&gt;
*''[[Strongylognathus pisarskii]]'' &lt;small&gt;Poldi, 1994&lt;/small&gt;
*''[[Strongylognathus potanini]]'' &lt;small&gt;Radchenko, 1995&lt;/small&gt;
*''[[Strongylognathus rehbinderi]]'' &lt;small&gt;Forel, 1904&lt;/small&gt;
*''[[Strongylognathus silvestrii]]'' &lt;small&gt;Menozzi, 1936&lt;/small&gt;
*''[[Strongylognathus testaceus]]'' &lt;small&gt;(Schenck, 1852)&lt;/small&gt;
*''[[Strongylognathus tylonus]]'' &lt;small&gt;Wei, Xu &amp; He, 2001&lt;/small&gt;
{{div col end}}

==MAnbalar==
{{Reflist|refs=

&lt;ref name=&quot;AWStrongylognathus&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.antweb.org/description.do?name=Strongylognathus&amp;rank=genus&amp;project=allantwebants |title=Genus: ''Strongylognathus'' |date= |website=antweb.org |publisher=[[AntWeb]] |accessdate=23 September 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20241225200316/https://www.antweb.org/description.do?name=Strongylognathus&amp;rank=genus&amp;project=allantwebants |arxivsana=2024-12-25}}&lt;/ref&gt;

}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}
*{{commonscat-inline|Strongylognathus|''Strongylognathus''}}
{{Wikispecies}}

{{Taxonbar|from=Q1941575}}

[[Category:Strongylognathus| ]]


{{myrmicinae-stub}}</text>
      <sha1>18kp4hzf673s5fc249nnxjvn29nejpw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shanghai International Circuit</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1355647</id>
    <revision>
      <id>6328174</id>
      <parentid>5941655</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T16:03:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328174</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28736" sha1="rtdpoolh88odpa9fx2idpz5hd65u8ak" xml:space="preserve">{{Poyga trassasi bilgiqutisi
| nomi                      = Shanghai International Circuit
| joylashuv                 = [[Jiading]], [[Shanxay]], [[Xitoy]]
| koordinatalar             = {{Coord|31|20|20|N|121|13|11|E|type:landmark_scale:10000_region:CN-31|display=it}}
| tasvir                    = [[File:Shanghai International Racing Circuit track map.svg|class=skin-invert|250px]]
| tasvir_izoh               = Grand Prix Circuit (2004–hozir)
| sigʻimi                   = 200,000
| FIA_darajasi              = 1 (Gran-pri)&lt;br /&gt;2 (Xalqaro)&lt;br /&gt;3E (West Long)&lt;ref name=&quot;2025_nov_list&quot;&gt;{{cite web |title=LIST OF FIA LICENSED CIRCUITS UPDATED ON : 2025-11-03 |url=https://www.fia.com/sites/default/files/circuits_fia20251103.pdf |publisher=[[Fédération Internationale de l'Automobile]] |date=3 November 2025 |access-date=3 November 2025 |archive-date=December 30, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251230175619/https://www.fia.com/sites/default/files/circuits_fia20251103.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| egasi                     = {{ubl|[[Shanghai Jiushi Group]] (92%)|Shanghai International Automobile City (8%)}}
| operator                  = Shanghai International Circuit Co., Ltd.
| qurilish_boshlangan_sana  = {{Start date and age|df=yes|2003|04|01}}
| ochilgan_sana             = {{Start date and age|df=yes|2004|06|06}}
| yopilgan_sana             = 
| qurilish_qiymati          = $450 million
| arxitektor                = [[Hermann Tilke]]
| avvalgi_nomlari           = 
| musobaqa                  = '''Hozir:'''&lt;br /&gt;'''[[Formula One]]'''&lt;br&gt;''[[Xitoy Gran-prisi]]'' (2004–2019, 2024–hozir)&lt;br /&gt;'''[[Formula E]]'''&lt;br /&gt;''[[Shanghai ePrix]]'' (2024–hozir)&lt;br /&gt;'''[[Porsche Carrera Cup|Porsche Carrera Cup Asia]]''' (2004–2019, 2021, 2023–hozir)&lt;br /&gt;'''[[GT World Challenge Asia]]''' (2017–2019, 2024, 2026)&lt;br /&gt;'''Avval:'''&lt;br /&gt;[[FIA World Endurance Championship|FIA WEC]]&lt;br&gt;''[[4 Hours of Shanghai]]'' (2012–2019)&lt;br /&gt;[[Gran-pri motosikl poygalari]]&lt;br&gt;''[[Xitoy motosikllari Gran-prilari]]'' (2005–2008)&lt;br /&gt;[[World Touring Car Championship|WTCC]] ''[[FIA WTCR Race of China|Race of China]]'' (2012–2016)&lt;br /&gt;[[Asian Le Mans Series]]&lt;br /&gt;''[[4 Hours of Shanghai (Asian Le Mans Series)|4 Hours of Shanghai]]'' (2014, 2018–2019)&lt;br /&gt;[[TCR Asia Series]] (2016–2019, 2021, 2025)&lt;br /&gt;[[A1 Grand Prix]] (2006–2008)&lt;br /&gt;[[Supercars Championship|V8 Supercars]] ''[[V8 Supercars China Round|China round]]'' (2005)
| website                   = {{url|http://www.shang-sai.com|shang-sai.com}}
| sxema1                    = Grand Prix Circuit (2004–hozir)
| uzunlik_km                = 5.451
| uzunlik_mi                = 3.388
| burilishlar_soni          = 16
| rekord_vaqt               = 1:32.238
| rekord_haydovchi          = {{flagicon|GER}}[[Michael Schumacher]]
| rekord_mashina            = [[Ferrari F2004]]
| rekord_yil                = [[2004-yilgi Xitoy Gran-prisi|2004]]
| rekord_musobaqa           = [[Formula 1|F1]]
| sxema2                    = Motorcycle Grand Prix Circuit (2004–hozir)
| uzunlik_km2               = 5.281
| uzunlik_mi2               = 3.282
| burilishlar_soni2         = 16
| rekord_vaqt2              = 1:59.273
| rekord_haydovchi2         = {{flagicon|ITA}} [[Valentino Rossi]]
| rekord_mashina2           = [[Yamaha YZR-M1]]
| rekord_yil2               = [[2008-yilgi Xitoy motosikl Gran-Prisi|2008]]
| rekord_musobaqa2          = [[MotoGP]]
| sxema3                    = Intermediate Circuit (2004–hozir)
| uzunlik_km3               = 4.603
| uzunlik_mi3               = 2.858
| burilishlar_soni3         = 14
| rekord_vaqt3              = 1:35.177
| rekord_haydovchi3         = {{flagicon|CAN}} [[Robert Wickens]]
| rekord_mashina3           = [[Lola B05/52]]
| rekord_yil3               = [[2007–08-yilgi A1 Millatlar Gran-prisi (Shanxay)|2008]]
| rekord_musobaqa3          = [[A1 Grand Prix|A1GP]]
| sxema4                    = West Long Circuit (2012–hozir)
| uzunlik_km4               = 3.051
| uzunlik_mi4               = 1.896
| burilishlar_soni4         = 12
| rekord_vaqt4              = 1:10.564
| rekord_haydovchi4         = {{flagicon|NZL}} [[Nick Cassidy]]
| rekord_mashina4           = [[Formula E Gen3|Porsche 99X Electric]]
| rekord_yil4               = [[2025-yilgi Shanghai ePrix|2025]]
| rekord_musobaqa4          = [[Formula E|F-E]]
}}'''Shanghai International Circuit''' ({{zh|s=上海国际赛车场|t=上海國際賽車場|p=Shànghǎi Guójì Sàichēchǎng}}) (tarjimasi: ''Shanxay xalqaro poyga trassasi''), homiylik maqsadlarida '''SAIC Shanghai International Circuit''' ({{zh|s=上海上汽国际赛车场|t=上海上汽國際賽車場|p=Shànghǎi Shàngqì Guójì Sàichēchǎng}}) deb ham ataladi, [[Xitoy|Xitoyning]] [[Shanxay|Shanxay shahri]], Jiading tumanida joylashgan avtosport poyga trassasidir. Trassa asosan 2004–2019-yillarda va 2024-yildan boshlab o‘tkazib kelinayotgan har yilgi [[Xitoy Gran-prisi]] mezbonligi bilan mashhur. Xitoy Gran-prisidan tashqari, trassa 2024-yildan boshlab Shanghai ePrix musobaqasiga ham mezbonlik qiladi. 

Shanxay xalqaro poyga trassasida har yili 10 dan ortiq yuqori darajadagi milliy avtomobil poygasi musobaqalari o‘tkaziladi. Shuningdek, u Shanxaydagi yagona jahon darajasidagi ochiq go-kart poyga trassasiga ham ega. 

Milliy darajada tan olingan 4A toifadagi sayyohlik maskani sifatida trassa turizm, savdo, ovqatlanish, ko‘ngilochar va sport xizmatlarini ham taklif etadi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Shanghai International Circuit |url=https://english.shanghai.gov.cn/en-ScenicSpots/20240604/982f7320d1b542469c6ae795016f8933.html |access-date=2024-08-05 |website=english.shanghai.gov.cn}}&lt;/ref&gt;. 

Trek qoplamasi [[2025-yilgi Xitoy Gran-prisi]] oldidan yangilandi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Resurfaced track to bring challenges to Chinese Grand Prix |url=https://www.gpblog.com/en/news/333317/shanghai-circuit-has-been-resurfaced-ahead-of-chinese-grand-prix.html |access-date=2025-03-22 |website=GPblog.com |language=en |author-first1=Jenny |author-last1=Garnett}}&lt;/ref&gt;. 

== Tarixi ==
Shanghai International Circuit Shanxay hokimiyati tomonidan shaharni dunyoga namoyish etish maqsadida rejalashtirilgan. Shaharning shimoli-g‘arbida joylashgan Jiading tumanida, avtomobil ehtiyot qismlarini ishlab chiqaruvchi yirik korxonalarga yaqin hududda 5,3 kvadrat kilometr maydon tanlangan. Loyiha uchun 2,6 milliard yuan (450 million AQSh dollari) miqdorida byudjet hukumat tomonidan moliyalashtirilgan qo‘shma korxona — Shanghai Jiushi Group orqali ta’minlangan.

Trek va unga tegishli inshootlarni loyihalash uchun Herman Tilke tanlandi. 2003-yilning aprel–may oylarida muhandislar loyiha rejasini ishlab chiqish uchun hududga tashrif buyurdilar. Hudud aslida botqoqli yer bo‘lib, ilgari guruch ekin maydonlari sifatida foydalanilgan, shu sababli trassani qurish uchun keng ko‘lamli yer ishlari amalga oshirilishi kerak edi. Inshootni barpo etish uchun 18 oy davomida har kuni taxminan 3 000 nafar ishchi ishladi, bu muhandislik va logistika jihatidan juda katta yutuq edi.

Trassa ochilganida tashrif buyuruvchilarni ulkan majmua qarshi oldi; unda asosiy tribunalar va pit-kompleks hukmron bo‘lib, uning ikki uchida trek ustidan o‘tuvchi qanotsimon tomosha platformalari joylashgan edi. Faqat shu asosiy tribunaning o‘zi 30,000 tomoshabinni sig‘dira oladi, trek bo‘ylab joylashgan boshqa tribunalar bilan birga umumiy sig‘im 200,000 kishiga yetadi. Paddok infratuzilmasi ham o‘ziga xos edi — Formula 1 jamoalarining har biri uchun alohida bino qurilgan bo‘lib, ular ko‘l ichida joylashgan pavilyonlar ko‘rinishida tashkil etilgan va Shanxaydagi qadimiy Yu Garden uslubini eslatadi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.racingcircuits.info/asia/china/shanghai-international-circuit.html#.XATcfZUUnFs |title=Shanghai International Circuit |website=RacingCircuits.info |access-date=December 3, 2018 |archive-date=July 2, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230702080751/https://www.racingcircuits.info/asia/china/shanghai-international-circuit.html#.XATcfZUUnFs |url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

Trassa Xitoyda aynan [[Formula 1|Formula]] [[Formula 1|1]] uchun maxsus qurilgan birinchi trassa hisoblanadi va u 2004-yildan buyon har yili FIA Formula 1 jahon chempionatining [[Xitoy Gran-prisi|Xitoy Gran-prisiga]] mezbonlik qilib keladi&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.formula1.com/en/racing/2018/China.html#circuit |title=China |website=Formula1.com |access-date=December 3, 2018 |archive-date=June 4, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230604193437/https://www.formula1.com/en/racing/2018/China.html#circuit |url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Trassada, shuningdek, FIA World Endurance Championship va GT World Challenge Asia kabi bir qator nufuzli xalqaro poyga seriyalari ham o‘tkazilgan.

Ilgari ushbu trassada MotoGP jahon chempionati, shuningdek 2005-yilda Avstraliyada tashkil etiladigan V8 Supercar chempionatining V8 Supercars China Round poygasi o‘tkazilgan. Bundan tashqari, 2006/2007-yilgi mavsumda A1 Grand Prix musobaqasining yakuniy bosqichi ham shu yerda bo‘lib o‘tgan.

2011-yilda Shanghai International Circuit Audi bilan homiylik shartnomasini imzoladi va shundan so‘ng u '''Shanghai Audi International Circuit''' deb nomlandi. Keyinchalik SAIC Motor bilan tuzilgan kelishuvdan so‘ng trassa '''SAIC International Circuit''' nomini oldi.

== Trassa sxemasi ==
[[File:Shanghai_International_Circuit,_April_7,_2018_SkySat_(rotated).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Shanghai_International_Circuit,_April_7,_2018_SkySat_(rotated).jpg|left|thumb|Trassaning 2018-yil aprelida sun’iy yo‘ldoshdan olingan tasviri]]
Trassa sxemasi Shanxay shahri nomining birinchi belgisi bo‘lgan xitoy ieroglifi {{zht|tr=shang|c=[[wikt:上|上]]}} shaklidan ilhomlangan bo‘lib, u “yuqori” yoki “ko‘tarilish” ma’nolarini anglatadi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.fia.com/en-GB/mediacentre/pressreleases/f1releases/2009/Pages/f1_preview_chn.aspx |title=Chinese Grand Prix Preview |date=April 13, 2009 |publisher=Fédération Internationale de l'Automobile |access-date=April 16, 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090417005806/http://www.fia.com/en-GB/mediacentre/pressreleases/f1releases/2009/Pages/f1_preview_chn.aspx |archive-date=April 17, 2009}}&lt;/ref&gt;.

Davraning boshlanishi o‘ziga xos: haydovchilar tobora torayib boradigan 1- va 2-burilishlarga yuqori tezlikda kirib boradilar, so‘ng 3- va 4-burilishlardan chap tomonga tez o‘tib ketadilar. Juda katta g-kuch ta’siriga ega 7- va 8-burilishlar poygachilar tomonidan ayniqsa yoqtiriladi. Shuningdek, trassada mavsumdagi barcha poyga trassalari ichida eng uzun to‘g‘ri yo‘llardan biri — 13- va 14-burilishlarni ajratib turuvchi {{cvt|1.2|km|mi|1|abbr=on}} uzunlikdagi to‘g‘ri yo‘l ham mavjud&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.formula1.com/en/racing/2018/China.html#circuit |title=China |website=Formula1.com |access-date=December 3, 2018 |archive-date=June 4, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230604193437/https://www.formula1.com/en/racing/2018/China.html#circuit |url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Musobaqalar ==

=== Hozirgi ===

* Mart: [[Formula 1]] ''[[Xitoy Gran-prisi]]'', F1 Academy, SRO GT Cup, Porsche Carrera Cup Asia
* Aprel: TCR China Touring Car Championship, TCR China Challenge, F4 Chinese Championship, China GT Championship
* Iyun: GT World Challenge Asia, SRO GT Cup
* Iyul: Formula E ''Shanghai ePrix''
* Sentabr: Lamborghini Super Trofeo Asia, TCR China Touring Car Championship, TCR China Challenge, China GT Championship
* Oktabr: Shanghai 8 Hours

=== Avvalgi ===

* A1 Grand Prix (2006–2008)
* Asian Le Mans Series
** ''4 Hours of Shanghai (2014, 2018–2019)''
* Aston Martin Asia Cup (2008–2009)
* Audi R8 LMS Cup (2012–2019)
* China Formula Grand Prix (2015–2019)
* F3 Asian Championship (2018–2019)
* Ferrari Challenge Asia-Pacific (2011–2019)
* FIA World Endurance Championship
** ''4 Hours of Shanghai'' (2012–2019)
* Formula BMW Pacific (2004–2008)
* Formula Masters Series (2011–2017)
* Formula Renault AsiaCup (2004–2011, 2013–2018)
* Formula V6 Asia (2008)
* Gran-pri motosikl poygalari
** ''Xitoy motosikllar Gran-prisi'' (2005–2008)
* GP2 Asia Series (2008)
* GT Asia Series (2014–2017)
* Superrace Championship (2014–2016)
* TCR Asia Series (2016–2019, 2021, 2025)
* TCR International Series (2015)
* Trofeo Maserati (2012–2014)
* V8 Supercars
** ''V8 Supercars China Round'' (2005)
* World Touring Car Championship
** ''FIA WTCC Race of China'' (2012–2016)

== Aylana rekordlari ==
Trassaning umumiy uzunligi {{cvt|5.451|km|mi|abbr=on}} bo‘lib, bu Formula 1 trassalari uchun taxminan o‘rtacha ko‘rsatkich hisoblanadi. [[Michael Schumacher]] tomonidan qayd etilgan 1:32.238 natijali rasmiy poyga aylanasi rekordi 2004-yildan buyon saqlanib kelmoqda. 2025-yilgi Xitoy Gran-prisining Q3 bosqichida [[Oscar Piastri]] 1:30.641 natija bilan pole-pozitsiyani qo‘lga kiritdi va shu bilan trassaning yangi norasmiy rekordini o‘rnatdi&lt;ref&gt;{{cite web |title=Piastri edges out Russell and Norris for breakthrough maiden F1 pole during Chinese GP Qualifying |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/piastri-edges-out-russell-and-norris-for-breakthrough-maiden-f1-pole-during.xR2Ip80vTMdvSqqsqMIXT |website=Formula 1.com |date=22 March 2025 |access-date=22 March 2025 |archive-date=March 22, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250322102724/https://www.formula1.com/en/latest/article/piastri-edges-out-russell-and-norris-for-breakthrough-maiden-f1-pole-during.xR2Ip80vTMdvSqqsqMIXT |url-status=live}}&lt;/ref&gt;. 2025-yil may holatiga ko‘ra, Shanghai International Circuitda qayd etilgan eng tez rasmiy poygalar aylanalari rekordlari quyidagilardir&lt;ref name=&quot;shanghai_fl_comparison&quot;&gt;{{cite web |title=Shanghai Fastest Lap Comparison |url=https://www.driverdb.com/circuits/fastestlaps/shanghai/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227212037/https://www.driverdb.com/circuits/fastestlaps/shanghai/ |archive-date=27 February 2023 |access-date=4 June 2023 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;:

{|class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 95%;&quot;
|-
! Musobaqa !! Rekord !! Trassa uzunligi !! Trassa sxemasi !! Haydovchi !! Avtomobil !! Sana
|-
| [[Formula 1]]
| '''1:32:238'''&lt;ref name='shanghai_fl_comparison' /&gt;
| rowspan=16, style=&quot;text-align:center;&quot; | {{cvt|5.451|km|mi|abbr=on}}
| rowspan=16, style=&quot;text-align:center;&quot; | [[File:Shanghai International Racing Circuit track map.svg|200px]]
| {{flagicon|GER}} [[Michael Schumacher]]
| [[Ferrari F2004]]
| [[2004-yilgi Xitoy Gran-prisi|2004-yil 26-sentabr]]
|-
| [[Le Mans Prototype#LMP1|LMP1]]
| '''1:45.892'''&lt;ref name='shanghai_fl_comparison' /&gt;&lt;ref name='2017_wec_shanghai' &gt;{{Cite web |title=2017 FIA WEC 6 Hours of Shanghai - Race - Final Classification by Class |url=http://fiawec.alkamelsystems.com/Results/07_2017/08_SHANGHAI%20INTERNATIONAL%20CIRCUIT/208_FIA%20WEC/201711051100_Race/Hour%206/05_ClassificationByClass_Race.PDF |publisher=[[Fédération Internationale de l'Automobile]] |date=5 November 2017 |access-date=27 July 2022 |archive-date=April 8, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230408112748/http://fiawec.alkamelsystems.com/Results/07_2017/08_SHANGHAI%20INTERNATIONAL%20CIRCUIT/208_FIA%20WEC/201711051100_Race/Hour%206/05_ClassificationByClass_Race.PDF |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| {{flagicon|SUI}} [[Sébastien Buemi]]
| [[Toyota TS050 Hybrid|Toyota TS050 Hybrid 2017]]
| 2017-yil 5-noyabr
|-
| [[GP2 Asia Series|GP2 Asia]]
| '''1:46.407'''&lt;ref name='shanghai_fl_comparison' /&gt;
| {{flagicon|JPN}} [[Kamui Kobayashi]]
| [[Dallara GP2/05]]
| 2008-yil 18-oktabr
|-
| [[Le Mans Prototype#LMP2|LMP2]]
| '''1:51.793'''&lt;ref name='shanghai_fl_comparison' /&gt;&lt;ref name='2017_wec_shanghai' /&gt;
| {{flagicon|BRA}} [[Bruno Senna]]
| [[Oreca 07|Oreca 07 Gibson]]
| 2017-yil 5-noyabr
|-
| [[A1 Grand Prix]]
| '''1:52.508'''&lt;ref name='shanghai_fl_comparison' /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=2006 A1 Grand Prix of Nations, Shanghai - Sprint Race - Classification |url=http://a1gp.alkamelsystems.com/Results/00_2005-06/10_SHANGHAI,%20CHINA/Shanghai,%20China.pdf |date=2 April 2006 |access-date=29 March 2025 |archive-date=August 24, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250824044544/http://a1gp.alkamelsystems.com/Results/00_2005-06/10_SHANGHAI,%20CHINA/Shanghai,%20China.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| {{flagicon|MYS}} [[Alex Yoong]]
| [[A1 Grand Prix car#Design|Lola A1GP]]
| 2006-yil 2-aprel
|-
| [[Group GT3|GT3]]
| '''2:00.195'''&lt;ref&gt;{{Cite web |title=2024 Fanatec GT World Challenge Asia powered by AWS - Race 2 - Round 12 - Classification - Final |url=https://www.tsl-timing.com/file/?f=GTASIA/2024/243708rc2bga.pdf |date=15 September 2024 |access-date=15 September 2024 |archive-date=September 15, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240915082406/https://www.tsl-timing.com/file/?f=GTASIA/2024/243708rc2bga.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| {{flagicon|CAN}} [[Daniel Morad]]
| [[Mercedes-AMG GT#AMG GT3 Evo (2020–present)|Mercedes-AMG GT3 Evo]]
| 2024-yil 15-sentabr
|-
| [[Le Mans Prototype#LMP3|LMP3]]
| '''2:00.638'''&lt;ref name='shanghai_fl_comparison' /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=2017 FRD LMP3 Series - Round 3 - Result of FRD LMP3 - Main Race |url=https://resultscdn.getraceresults.com/2017/Asia/2017%20FRD%20LMP3%20SERIES%20-%20Round%203/FRD%20LMP3%20-%20Main%20Race.pdf |date=27 August 2017 |access-date=27 July 2022 |archive-date=April 8, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230408114332/https://resultscdn.getraceresults.com/2017/Asia/2017%20FRD%20LMP3%20SERIES%20-%20Round%203/FRD%20LMP3%20-%20Main%20Race.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| {{flagicon|SUI}} [[Mathias Beche]]
| [[Ligier JS P3]]
| 2017-yil 27-avgust
|-
| [[LM GTE]]
| '''2:00.948'''&lt;ref name='shanghai_fl_comparison' /&gt;&lt;ref name='2019_wec_shanghai' &gt;{{Cite web |title=2019 FIA WEC 4 Hours of Shanghai - Race - Final Classification |url=http://fiawec.alkamelsystems.com/Results/09_2019-2020/03_SHANGHAI%20INTERNATIONAL%20CIRCUIT/01_FIA%20WEC/201911101200_Race/Hour%204/03_Classification_Race_Hour%204.PDF |publisher=[[Fédération Internationale de l'Automobile]] |date=13 February 2020 |access-date=27 July 2022 |archive-date=August 20, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220820112316/http://fiawec.alkamelsystems.com/Results/09_2019-2020/03_SHANGHAI%20INTERNATIONAL%20CIRCUIT/01_FIA%20WEC/201911101200_Race/Hour%204/03_Classification_Race_Hour%204.PDF |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| {{flagicon|FRA}} [[Kévin Estre]]
| [[Porsche 911 RSR-19]]
| 2019-yil 10-noyabr
|-
| [[Formula Regional]]
| '''2:01.440'''&lt;ref&gt;{{Cite web |title=2019 Asian Formula 3 Shanghai 2 (Race 1) |url=https://www.racingyears.com/race/2019%2520Asian%2520Formula%25203%2520Shanghai%25202%2520(Race%25201) |date=27 September 2019 |access-date=17 July 2022 |archive-date=September 14, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240914191633/https://www.racingyears.com/race/2019%2520Asian%2520Formula%25203%2520Shanghai%25202%2520(Race%25201) |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| {{flagicon|CHN}} [[Daniel Cao]]
| [[Tatuus F3 T-318]]
| 2019-yil 27-sentabr
|-
| [[Lamborghini Super Trofeo]] 
| '''2:02.994'''&lt;ref&gt;{{cite web |title=2025 China GT Championship - Shanghai International Circuit - Lamborghini Super Trofeo Asia - Final Result Race 2 |url=https://timingresult.com/events/184/results/18882/download |date=18 May 2025 |access-date=9 June 2025 |archive-date=August 6, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250806233024/https://timingresult.com/events/184/results/18882/download |url-status=live }}&lt;/ref&gt; 
| {{flagicon|MON}} [[Jonathan Cecotto]] 
| [[Lamborghini Huracán#Huracán LP 620-2 Super Trofeo EVO2 (2022–present)|Lamborghini Huracán Super Trofeo Evo2]] 
| 2025-yil 18-may
|-
| [[Formula 4]]
| '''2:04.580'''&lt;ref&gt;{{cite web |title=2025 Shanghai F1 Academy Race 1 Statistics |url=https://motorsportstats.com/results/f1-academy/2025/shanghai/stats |date=22 March 2025 |access-date=22 March 2025}} {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
| {{flagicon|USA}} [[Chloe Chambers]]
| [[Tatuus F4-T421]]
| 2025-yil 22-mart
|-
| [[Formula 4]] || '''2:05.230'''&lt;ref&gt;{{cite web |title=2025 F4 China Championship Shanghai - Round 2 Final - Official Results |url=https://img2.51gt3.com/rac/article/202504/06562f82d9034fc2a2292065d58acafa.pdf |date=18 May 2025 |access-date=22 May 2025}}&lt;/ref&gt; || [[Zhang Shimo]] || [[Mygale M21-F4]] || 2025-yil 18-may
|-
| [[Formula Renault#Formula Renault 2.0|Formula Renault 2.0]]
| '''2:04.675'''&lt;ref&gt;{{Cite web |title=China Endurance Series 2018 - Round 1 - Asian Formula Renault - Official Classification of Race 1 |url=https://resultscdn.getraceresults.com/2018/FRD%20LMP3/China%20Endurance%20Series%202018%20-%20Round%201/Asian%20Formula%20Renault%20-%20Race%201.pdf |date=29 April 2018 |access-date=17 July 2022 |archive-date=December 7, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221207050729/https://resultscdn.getraceresults.com/2018/FRD%20LMP3/China%20Endurance%20Series%202018%20-%20Round%201/Asian%20Formula%20Renault%20-%20Race%201.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| {{flagicon|CHN}} [[Daniel Cao]]
| [[Tatuus#Racecars|Tatuus FR2.0/13]]
| 2018-yil 29-aprel
|-
| [[Porsche Carrera Cup]]
| '''2:04.813'''&lt;ref&gt;{{cite web |title=Porsche Carrera Cup Asia - Formula 1 Heineken Chinese Grand Prix 2025 - Shanghai - Race 1 Official Classification |url=https://51gt3.com/en/article/100365/2025-porsche-carrera-cup-asia-shanghai-r01-r02-results |date=22 March 2025 |access-date=29 March 2025 |archive-date=August 29, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250829002314/https://51gt3.com/en/article/100365/2025-porsche-carrera-cup-asia-shanghai-r01-r02-results |url-status=live }}&lt;/ref&gt; 
| {{flagicon|LUX}} [[Dylan Pereira]]
| [[Porsche 911 GT3#992 GT3 Cup (2021–)|Porsche 911 (992) GT3 Cup]]
| 2025-yil 22-mart
|-
| [[SRO GT4|GT4]]
| '''2:10.489'''&lt;ref&gt;{{Cite web |title=SRO GT Cup - Formula 1 Heineken Chinese Grand Prix 2025 - Shanghai - Race 2 Provisional Classification |url=https://www.gt-world-challenge-asia.com/images/Race%202%20Provisional%20Results.pdf |date=23 March 2025 |access-date=23 March 2025 |archive-date=July 1, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250701151210/https://www.gt-world-challenge-asia.com/images/Race%202%20Provisional%20Results.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| {{flagicon|CHN}} [[Daniel Lu|Lu Wenlong]]
| [[Lotus Emira#GT4|Lotus Emira GT4]]
| 2025-yil 23-mart
|-
| [[TCR Touring Car]] 
| '''2:10.712'''&lt;ref&gt;{{Cite web |title=TCR CN 2025 » Shanghai International Circuit GP Round 1 Results |url=https://www.touringcars.net/database/race.php?id=5320 |date=26 April 2025 |access-date=27 April 2025 |archive-date=August 24, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250824173139/https://www.touringcars.net/database/race.php?id=5320 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| {{flagicon|CHN}} [[Zhang Zhendong]]
| [[Hyundai Elantra N TCR]]
| 2025-yil 26-aprel
|-
| [[Formula BMW]]
| '''2:12.155'''&lt;ref&gt;{{cite web |title=Formula BMW 2005 - Round 14 - Shanghai - Race |url=https://www.press.bmwgroup.com/global/article/detail/T0002769EN/formula-bmw-round-14-shanghai-race |date=16 October 2005 |access-date=27 July 2022 |archive-date=December 7, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221207050739/https://www.press.bmwgroup.com/global/article/detail/T0002769EN/formula-bmw-round-14-shanghai-race |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|
|
| {{flagicon|AUS}} [[Michael Patrizi]]
| [[Mygale FB02]]
| 2005-yil 16-oktabr
|-
| [[Grand Prix motorcycle racing#MotoGP class|MotoGP]]
| '''1:59.273'''
| rowspan=3, style=&quot;text-align:center;&quot; | {{cvt|5.281|km|mi|abbr=on}}
| rowspan=3, style=&quot;text-align:center;&quot; | [[File:Shanghai International Circuit moto map.svg|200px]]
| {{flagicon|ITA}} [[Valentino Rossi]]
| [[Yamaha YZR-M1]]
| 2008-yil 4-may
|-
| [[Grand Prix motorcycle racing#Pre-MotoGP era|250cc]]
| '''2:05.738'''
| {{flagicon|ESP}} [[Jorge Lorenzo]]
| [[Aprilia RSV 250|Aprilia RSW 250]]
| 2007-yil 6-may
|-
| [[Grand Prix motorcycle racing#Pre-MotoGP era|125cc]]
| '''2:12.131'''
| {{flagicon|ESP}} [[Álvaro Bautista]]
| [[Aprilia RS 125|Aprilia RS 125 R]]
| 2006-yil 14-may
|-
| [[A1 Grand Prix]]
| '''1:35.177'''
| rowspan=8, style=&quot;text-align:center;&quot; | {{cvt|4.603|km|mi|abbr=on}}
| rowspan=8, style=&quot;text-align:center;&quot; | [[File:Shanghai International Circuit wtcc.png|200px]]
| {{flagicon|CAN}} [[Robert Wickens]]
| [[A1 Grand Prix car#Design|Lola A1GP]]
| 2008-yil 13-aprel
|-
| [[Formula Renault#Formula Renault 2.0|Formula Renault 2.0]]
| '''1:48.325'''&lt;ref&gt;{{Cite web |title=2011 Shanghai AFR Series Race #2 Official Result |url=http://www.frdsports.com/data/download/1351065793.jpg |archive-url=https://web.archive.org/web/20220717070413/http://www.frdsports.com/data/download/1351065793.jpg |date=23 October 2011 |archive-date=17 July 2022 |access-date=17 July 2022 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| {{flagicon|FIN}} [[Leopold Ringbom]]
| [[Tatuus#Racecars|Tatuus FR2000]]
| 2011-yil 23-oktabr
|-
| [[Super 2000#Touring cars|TC1]]
| '''1:50.833'''
| {{flagicon|CHN}} [[Ma Qinghua]]
| [[Citroën C-Elysée#Motorsport|Citroën C-Elysée WTCC]]
| 2014-yil 12-oktabr
|-
| [[Supercars Championship|V8 Supercars]]
| '''1:51.0557'''&lt;ref&gt;{{Cite web |title=2005 Buick V8 Supercars China Round #2 |url=https://www.racing-reference.info/race-results/2005_Shanghai_Race_2/V8/ |date=12 June 2005 |access-date=27 July 2022 |archive-date=December 7, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221207050731/https://www.racing-reference.info/race-results/2005_Shanghai_Race_2/V8/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| {{flagicon|AUS}} [[Todd Kelly]]
| [[Holden Commodore (VZ)|Holden VZ Commodore]]
| 2005-yil 12-iyun
|-
| [[Super 2000#Touring cars|Super 2000]]
| '''1:54.947'''
| {{flagicon|SUI}} [[Alain Menu]]
| [[Chevrolet Cruze#Motorsport|Chevrolet Cruze 1.6T]]
| 2012-yil 4-noyabr
|-
| [[TCR Touring Car]] 
| '''1:59.143'''&lt;ref&gt;{{Cite web |title=TCR CN 2017 » Shanghai International Circuit Round 1 Results |url=https://www.touringcars.net/database/race.php?id=3107 |date=5 August 2017 |access-date=24 April 2022 |archive-date=December 7, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221207072323/https://www.touringcars.net/database/race.php?id=3107 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| {{flagicon|CHN}} [[Huang Chuhan]]
| [[Audi RS 3 LMS TCR]]
| 2017-yil 5-avgust
|-
| [[Formula Renault#Formula Renault 3.5L|Formula Renault 3.5]] 
| '''2:01.581'''&lt;ref&gt;{{cite web |title=2008 Formula V6 Asia Shanghai (Race 2) |url=https://www.racingyears.com/race/2008_Formula_V6_Asia_Shanghai_(Race_2) |date=23 November 2008 |access-date=3 April 2025}}&lt;/ref&gt; 
| {{flagicon|TWN}} [[Kevin Chen (racing driver)|Kevin Chen]] 
| [[Tatuus#Racecars|Tatuus FRV6]] 
| 2008-yil 23-noyabr
|-
| [[Porsche Carrera Cup]] 
| '''2:02.2892'''&lt;ref&gt;{{Cite web |title=2005 V8 Supercar Championship Series - Round 5 - Shanghai International Circuit, China - Asia GT Challenge - Race 2 |url=http://racing.natsoft.com.au/641212746/object_75003.73C/Result?15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240914190651/http://racing.natsoft.com.au/641212746/object_75003.73C/Result?15 |website=racing.natsoft.com.au |date=12 June 2005 |archive-date=14 September 2024 |access-date=14 September 2024 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| {{flagicon|CHN}} [[Siu Tit Lung]]
| [[Porsche 911 GT3#997 GT3 Cup (2005–2008)|Porsche 911 (997 I) GT3 Cup]]
| 2005-yil 12-iyun
|-
| [[Formula E]]
| '''1:10.564'''&lt;ref&gt;{{Cite web |title=2025 Shanghai ePrix Round 10 Race Results |url=https://www.fiaformulae.com/en/results?season=4e287a6d-e2da-471a-9c8a-01141d6a1819&amp;race=7f2234bd-2d1b-40c7-8257-bb60df0edf88&amp;tab=race |date=31 May 2025 |access-date=31 May 2025 |archive-date=August 24, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250824145447/https://www.fiaformulae.com/en/results?season=4e287a6d-e2da-471a-9c8a-01141d6a1819&amp;race=7f2234bd-2d1b-40c7-8257-bb60df0edf88&amp;tab=race |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| style=&quot;text-align:center;&quot; | {{cvt|3.051|km|mi|abbr=on}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; | [[File:Shanghai ePrix circuit.png|200px]]
| {{flagicon|NZL}} [[Nick Cassidy]]
| [[Formula E Gen3|Jaguar I-Type 7]]
| 2025-yil 31-may
|}

== Galereya ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
File:Shanghai International Circuit 2.jpg|Asosiy tribunaning tashqi ko‘rinishi
File:Shanghai International Circuit 4.jpg|Asosiy tribuna
File:Shanghai Circuit Main Grandstand o.jpg|Asosiy tribunadan koʻrinish
File:Shanghai International Circuit 5.jpg|Yopiq H va K tribunalar
File:Hamilton China 2008.jpg|H va K tribunalar
File:Shanghai International Circuit 6.jpg|Pit
&lt;/gallery&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Formula 1 poyga trassalari}}
[[Turkum:Formula 1 poyga trassalari]]
[[Turkum:Xitoy Gran-prisi]]</text>
      <sha1>rtdpoolh88odpa9fx2idpz5hd65u8ak</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Modul:Transclusion count/data/boshqa</title>
    <ns>828</ns>
    <id>1360480</id>
    <revision>
      <id>6328378</id>
      <parentid>6321996</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:00:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MalikxanBot</username>
        <id>49138</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Yangilandi</comment>
      <origin>6328378</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="423" sha1="cdtn0s2l9h3t7dnisyzs9afbpwxlpbj" xml:space="preserve">return {
    [&quot;!)&quot;] = 250000,
    [&quot;(!&quot;] = 250000,
    [&quot;^&quot;] = 50000,
    [&quot;!!&quot;] = 5000,
    [&quot;*&quot;] = 4000,
    [&quot;!-&quot;] = 3000,
    [&quot;Книга&quot;] = 3000,
    [&quot;Статья&quot;] = 2000,
    [&quot;±.&quot;] = 1000,
    [&quot;•&quot;] = 900,
    [&quot;0&quot;] = 800,
    [&quot;Бсокр&quot;] = 800,
    [&quot;1920-yillar-Germaniya-ovozsiz-film-stub&quot;] = 700,
    [&quot;Ссылку в число&quot;] = 700,
    [&quot;1910-yillar-qisqa-metrajli-komediya-film-stub&quot;] = 600,
}</text>
      <sha1>cdtn0s2l9h3t7dnisyzs9afbpwxlpbj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stella Abidh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1362859</id>
    <revision>
      <id>6328444</id>
      <parentid>5985005</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T05:24:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328444</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7595" sha1="nezivfqaape92d96aodrtuuv2zw1ewm" xml:space="preserve">'''Stella Piari Abidh''' (1903–1989)&lt;ref name=&quot;Mahabir&quot; /&gt; — [[Trinidad va Tobago]]da jamoat salomatligi sohasida faoliyat yuritgan shifokor. U [[San Fernando, Trinidad va Tobago|San Fernando]] shahrida Sogʻliqni saqlash boʻyicha tibbiy maslahatchi sifatida ishlagan va janubiy Trinidad maktablarining tibbiy nazoratchisi boʻlgan. Stella Abidh [[Trinidad va Tobago|Indo-Trinidad va Tobagolik]] boʻlgan birinchi ayol shifokor sifatida tarixga kirgan.

== Erta hayoti va taʼlimi ==
Stella Piari Abidh Charlieville, Chaguanas shahrida tugʻilgan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=OP48 - Abidh, Stella |url=https://uwispace.sta.uwi.edu/items/55fad22f-556c-4697-9f75-be6a25721337/full
 |access-date=2024-07-29 |website=UWI Space |last1=Seesaran |first1=Rosabelle }}&lt;/ref&gt;.

U [[Clarence Abidh|Clarence Carmichael Abidh]]ning qizi bo‘lib, u Charlieville shahridagi Kanadalik Missiya Hind maktabining direktorligi va [[Trinidad va Tobago Qonunchilik Kengashi|Qonunchilik Kengash]] a’zosi sifatida faoliyat yuritgan&lt;ref name=&quot;Mohammed 2002&quot;&gt;{{Cite book |last=Mohammed |first=Patricia |url=https://books.google.com/books?id=LsmHDAAAQBAJ
 |title=Trinidaddagi hind ayollar bilan gender muzokaralari, 1917–1947 |publisher=Palgrave va Ijtimoiy Tadqiqotlar Instituti |year=2002 |isbn=9781403914163 |location=Houndmills, Basingstoke, Hampshire |page=89 |oclc=681923933}}&lt;/ref&gt;.

Onasi u yosh bo‘lganida vafot etgan&lt;ref name=&quot;Mohammed 1998&quot;&gt;{{Cite book |last=Mohammed |first=Patricia |url=https://books.google.com/books?id=2_HPAAAACAAJ
 |title=Karib feministik hikoyalari: XX asrga nazar |publisher=Karib feministik tadqiqotlar markazi, G‘arbiy Hindiston Universiteti |year=1998 |isbn=9766201455 |location=St. Augustine, Trinidad va Tobago |oclc=48497139}}&lt;/ref&gt;.

U [[Naparima Qizlar Yuqori maktabi|Naparima Girls' High Schoolda]], [[San Fernando, Trinidad va Tobago|San Fernando]] shahrida o‘qigan; bu maktab xristianlarning qizlarni erta turmushga berish qarashlarining o‘zgarishi natijasida tashkil etilgan&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Newsday |date=2024-04-18 |title=Janubiy marvaridlar |url=https://newsday.co.tt/2024/04/18/southern-pearls-2/ |access-date=2024-07-29 |website=Trinidad va Tobago Newsday |language=en-US |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240729213516/https://newsday.co.tt/2024/04/18/southern-pearls-2/ |arxivsana=2024-07-29}}&lt;/ref&gt;.

U yerda Junior Cambridge sertifikatini olgan birinchi talaba bo‘lgan&lt;ref name=&quot;Mohammed 2016&quot;&gt;{{Citation |last=Mohammed |first=Patricia |title=Indo-Karib feministik tafakkuri: nasab, nazariyalar, amaliyotlar |page=29 |year=2016 |editor-last=Hosein |editor-first=Gabrielle |editor-last2=Outar |editor-first2=Lisa |chapter=Indo-Karib feministik himoyasiga da’vo |chapter-url=https://books.google.com/books?id=UCygDQAAQBAJ&amp;q=abidh
 |location=New York |publisher=Palgrave Macmillan |isbn=9781137559371 |oclc=965128517}}&lt;/ref&gt;.

Keyinchalik u [[Port of Spain]]dagi Saint Joseph’s Convent maktabida o‘qigan&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Mahase |first=Anna |title=Onamning qizi: Anna Mahase Snr ning avto-biografiyasi, 1899–1978 |publisher=Royard's Publishing Company |year=1992 |location=Union Village, Claxton Bay |pages=32}}&lt;/ref&gt;.

U buvisi tayinlagan turmushga chiqish taklifini rad etgach, Abidh maktab oʻqituvchisi boʻlgan&lt;ref name=&quot;Mohammed 1998&quot;/&gt;.

Rosalie Sanowar, birinchi Indo-Trinidadlik hamshira, hayoti haqidagi hikoya unga ilhom berdi. Shu sababli Abidh hamshiralikka oʻqishga ariza topshirgan. Otasining maslahatiga binoan, u shifokor boʻlishga qaror qilgan. U otasi orqali [[Trinidad va Tobago Presviterian cherkovi|Presviterian cherkovi]] rahbaridan Kanadaga tibbiyot oʻqishga yuborishni soʻraganda, unga: „Men qizimni tibbiyot oʻqish uchun yubormayman. Hind qizlari axloqan zaif va bosimlarga bardosh bera olmaydi“, degan javob berilgan. U „shu turdagi hindlardan boʻlmaslik“ga vaʼda qilganidan soʻng otasi uni Kanadaga yuborgan&lt;ref name=&quot;Mohammed 1998&quot; /&gt;.

U [[Toronto universiteti]]dan tibbiyot diplomini olgan va 1930 yilda [[Kanada Tibbiyot Kengashi litsenziyasi]]ni olgan&lt;ref name=&quot;Mahabir&quot;&gt;{{Cite book|title=Trinidad va Tobagoda Sharqiy Hind Ayollari: fotosuratlar va materiallar bilan izohlangan bibliografiya|last=Mahabir|first=Kumar|publisher=Chakra Publishing House|year=1992|isbn=976-8012-76-5|location=San Juan, Trinidad va Tobago|pages=58}}&lt;/ref&gt;.

== Kasbiy faoliyati ==
Abidh Indo-Trinidadlik boʻlgan birinchi ayol shifokor sifatida tarixda tilga olingan&lt;ref name=&quot;Mohammed 1998&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Mohammed 2016&quot;/&gt;&lt;ref group=&quot;note&quot;&gt;Patricia Mohammed (2016) yozishicha: „Mening bilimimga koʻra, Trinidaddagi birinchi hind ayol shifokor“.&lt;/ref&gt;.

U [[San Fernando, Trinidad va Tobago|San Fernando]] shahrida Sogʻliqni saqlash boʻyicha tibbiy maslahatchi sifatida ishlagan&lt;ref name=&quot;Clarke&quot; /&gt;, va janubiy Trinidad maktablarining tibbiy nazoratchisi boʻlgan&lt;ref name=&quot;Mohammed 2002&quot; /&gt;.

U [[jamoat salomatligi]] sohasida ixtisoslashgan, asosan oldini olish mumkin boʻlgan kasalliklarni davolashni kuzatib, ayniqsa [[kurtkaqurt infektsiyasi]]ni yoʻqotish boʻyicha faol ishlagan&lt;ref name=&quot;Mohammed 1998&quot; /&gt;. 1954 va 1979 yillarda Trinidad va Tobagoda [[sariq isitma]] epidemiyasini cheklashdagi muvaffaqiyatli ishlarning yetakchi shaxsi boʻlgan&lt;ref name=&quot;Mahabir&quot;/&gt;.

== Taʼsiri ==
Britaniyalik olimlar Kolin va Gillian Klerklar oʻzlarining ''Post-Colonial Trinidad'' kitobida Abidhni „ehtimol, oʻz avlodining eng mashhur ikki hind ayol professionalidan biri“ deb atashgan&lt;ref name=&quot;Clarke&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=3brHAAAAQBAJ&amp;pg=PA101|title=Koloniyadan
 keyingi Trinidad: etnografik jurnal|last1=Clarke|first1=Colin G.|last2=Clarke|first2=Gillian|publisher=Palgrave Macmillan|year=2010|isbn=9780230106857|edition=1st|pages=17, 101|location=New York|oclc=688186382}}&lt;/ref&gt;.

Corinne Averille McKnight, Trinidad va Tobagoda AQSh elchisi bo‘lgan sobiq diplomat, Abidhni &quot;Trinidad va Tobagodagi pioner ayollar&quot; guruhiga kiritgan va uning hissa qo‘shishini &quot;shifokor, buyuk insonparvar va ijtimoiy ishchi&quot; sifatida ta’kidlagan&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=54PNOFI3iYsC|title=Shundan
 keyin u o‘n ikkitagacha edi: Vashingtondagi elchixona qizlari|last=Séphocle|first=Marilyn|publisher=Praeger|year=2000|isbn=0275968332|location=Westport, Conn.|pages=189|oclc=42849609}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
Abidhning mehnat yetakchisi [[Adrian Cola Rienzi]] bilan munosabati bir nechta farzandlar tug‘ilishiga sabab bo‘lgan, lekin ularning ota-onasi turmush qurmaganligi sababli, farzandlar Waugh familiyasi bilan Kanadada tarbiyalangan&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://guardian.co.tt/news/my-family-would-never-do-6.2.351764.30d0585e46|title=Oilam
 bunday qilmas edi|last=Rambally|first=Rhonda Krystal|date=2016-03-11|work=Trinidad va Tobago Guardian|access-date=2019-03-28}}&lt;/ref&gt;.

== Mukofotlar va unvonlar ==
Abidhga 1988 yilda [[Chaconia Medal]] (Oltin) va 1971 yilda Jamoat Xizmatlari Medalini (Oltin) taqdim etilgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://otp.tt/trinidad-and-tobago/national-awards-database/|title=Milliy
 mukofotlar bazasi|publisher=Trinidad va Tobagoning Prezident Idorasi|language=en-US|access-date=2019-03-28}}&lt;/ref&gt;, va u 1980 yilda Trinidad va Tobagoda chiqarilgan pochta markasida aks ettirilgan&lt;ref&gt;{{Cite journal|date=fevral 1981|title=So‘nggi mavzular|url=http://www.unpi.com/journals/UNPI_Journal_4_3.pdf|journal=Birlashgan
 Millatlar Tashkiloti Filatelistlar Jurnali|volume=4|pages=52}}&lt;/ref&gt;,

== Izohlar ==
{{reflist|group=note}}

== Manbalar ==
{{Reflist|30em}}

[[Turkum:Ayollar]]
[[Turkum:Ayol shifokorlar]]</text>
      <sha1>nezivfqaape92d96aodrtuuv2zw1ewm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Kochi (ovqat)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1380249</id>
    <revision>
      <id>6328291</id>
      <parentid>6019028</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T20:25:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>AnvarxonM [[Munozara:Kochi]] sahifasini [[Munozara:Kochi (ovqat)]]ga koʻchirdi</comment>
      <origin>6019028</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shahzoda Yusuf Izzeddin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1402453</id>
    <revision>
      <id>6328170</id>
      <parentid>6276748</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T15:30:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328170</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37382" sha1="5edb3uj2c3yqyfohuhu07c5xsybt09p" xml:space="preserve">{{qirollik bilgiqutisi
| name         = Yusuf Izzeddin
| title        = [[Shahzoda]]
| tasvir = Z.K.H. Prins Yusuf Izzedidin van Turkije 1857-1916.jpg
| image_size   = 250px
| izoh = Shahzoda Yusuf Izeddin Vindzorda, 1911-yil
| succession   = [[Usmoniylar davlati|Usmoniylar imperiyasining valiahdi]]
| reign        = 1909-yil 27-aprel – 1916-yil fevral
| reign-type   = Lavozim muddati
| predecessor  = [[Mehmed V]]
| regent       = [[Mehmed V]]
| reg-type     = Sulton
| successor    = [[Mehmed VI]]
| birth_date   = 1857-yil 29-sentabr
| tugʻilgan_joyi  = [[Dolmabahçe saroyi]], [[Istanbul]], [[Usmoniylar davlati|Usmoniylar imperiyasi]]
| death_date   = {{Vafot sanasi va yoshi|1916|02|01|1857|10|11|df=y}}
| vafot_joyi  = Zincirlikuyu villasi, Zincirlikuyu, Şişli, [[Istanbul]], [[Usmoniylar davlati|Usmoniylar imperiyasi]]
| dafn_etilgan_joy = Mahmud II maqbarasi, [[Çemberlitaş]], Fotih, Istanbul
| house        = [[Usmonlilar sulolasi|Usmoniylar sulolasi]]
| spouse       = {{Plainlist|
* {{Nikoh|Ceşmiahu xonim|1879|1912|end=died}}
* {{Nikoh|Cavidan xonim|1885|}}
* {{Nikoh|Nazikeda xonim|1886|}}
* {{Nikoh|Tazende xonim|1892|}}
* Ebruniyoz xonim
* {{Nikoh|Leman xonim|1904|}}
}}
| father       = [[Abdulaziz (Usmonlilar imperiyasi)|Abdulaziz]]
| mother       = [[Dürrinev Kadın]]
| issue        = {{Unbulleted list|Shahzoda Mehmed Bahoiddin|[[Hatice Şükriye Sultan|Hadicha Shukriya Sulton]]|[[Shahzoda Mehmed Nizomiddin]]|[[Mehrishoh Sulton]]|}}
| full name    = {{Lang-tr|Şehzade Yusuf Izzeddin|italic=no}}&lt;br /&gt;{{Lang-ota|شهزادہ یوسف عزالدین}}
| religion     = [[Islom]], [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniylik]]
| module       = {{Harbiy arbob bilgiqutisi
| embed          = yes
| allegiance     = {{Bayroq|Usmoniylar imperiyasi}}
| branch         = {{Armiya|Usmoniylar imperiyasi}}
| rank           =
| service_years  = 1861–1916 (faol xizmat yillari)
| service_number =
}}
}}
'''Shahzoda Yusuf Izzeddin afandi''' ({{Lang-ota|شهزادہ یوسف عزالدین}}; {{Lang-tr|Yusuf İzzettin Efendi}}; 1857-yil 11-oktyabrda tugʻilgan — 1916-yil 1-fevralda vafot etgan) — [[Usmoniylar imperiyasi]] shahzodasi, sulton [[Abdulaziz (Usmonlilar imperiyasi)|Abdulaziz]] va uning birinchi rafiqasi [[Dürrinev Kadın]]ning toʻngʻich oʻgʻli.

== Ilk hayoti va taʼlimi ==
Shahzoda Yusuf Izzeddin 1857-yil 29-sentabrda [[Dolmabahçe saroyi]]da tugʻilgan. Otasi [[Abdulaziz (Usmonlilar imperiyasi)|Abdulaziz]] u tugʻilgan paytda hali shahzoda boʻlgan. Onasi [[Dürrinev Kadın]]&lt;ref name=&quot;abc&quot;&gt;{{cite book|first=Jamil|last=Adra|title=Genealogy of the Imperial Ottoman Family 2005|url=https://archive.org/details/GenealogyOfTheImperialOttomanFamily2005|year=2005|page=[https://archive.org/details/GenealogyOfTheImperialOttomanFamily2005/page/n13 15]}}&lt;/ref&gt; shahzoda Mahmud Dziapş-lpa{{Sfn|Açba|2004|p=22}} va malika Halime Çikotuaning{{Sfn|Tuna|2007|p=23}} toʻngʻich qizi edi. Uning oʻzidan besh yosh kichik [[Soliha Sulton (Sulton Abdulazizning qizi)|Fotima Soliha Sulton]] ismli tugʻishgan singlisi va toʻqqiz yosh kichik [[Shahzoda Mehmed Salim]] ismli tugʻishgan ukasi boʻlgan&lt;ref name=&quot;abc&quot;/&gt;. Oʻsha davrda Usmoniylar shahzodalariga taxtga chiqishdan avval farzand koʻrish taqiqlangan edi. Shu sababli Izzeddin Eyüpda joylashgan Makka mullosi Qodirbey villasida yashirincha tarbiyalangan&lt;ref name=&quot;sehzade&quot;&gt;{{cite web | title=TDV İslâm Araştırmaları Merkezi (İSAM) Kütüphanesi | website=TDV İslâm Araştırmaları Merkezi (İSAM) Kütüphanesi | date=1910-03-21 | url=http://ktp2.isam.org.tr/index.php?blm=bilgiyusufh | language=tr | access-date=2022-01-04 | arxivsana=2021-08-04 | arxivurl=https://web.archive.org/web/20210804125315/http://ktp2.isam.org.tr/index.php?blm=bilgiyusufh }}&lt;/ref&gt;. Otasi 1861-yilda taxtga chiqquniga qadar uning tugʻilgani sir saqlangan{{Sfn|Brookes|2010|pp=4, 291}}.

Izzeddin dastlabki taʼlimini [[Dolmabahçe saroyi]]da Shahzodalar maktabida olgan. Unga ustozlari Miralay Sulaymon bey, Umar afandi, Tophona muftiyi Umar Lutfi afandi, Gʻozi Ahmad Muxtor posho va Gurji Sharif afandi boʻlgan. Shahzoda [[fransuz tili]]ni sultonning bosh tabibi Marko posho hamda Sakizli Ohannes poshoning kuyovi Şarldan oʻrgangan&lt;ref name=&quot;sehzade&quot;/&gt;.

Izzeddin 1870-yil 20-iyunda sunnat qilingan&lt;ref&gt;{{cite book|title=Havacılık tarihinde Türkler: En eski çağlardan 1. Dünya Savaşına kadar|publisher=Hava Kuvvetleri Basım ve Neşriyat Müd.|year=1971|page=66}}&lt;/ref&gt;. Izzeddin bilan birga sulton [[Abdulmajid I|Abdulmajid I ning]] oʻgʻillari [[Shahzoda Salim Sulaymon]] va [[Mehmed VI|Shahzoda Mehmed Vohididdin]], valiahd shahzoda Murodning oʻgʻli [[Shahzoda Mehmed Salohiddin]], Izzeddinning ukasi [[Shahzoda Mahmud Jaloliddin]] va Abdulmajidning qizi [[Munira Sulton]]ning oʻgʻli Sultonzoda Aloiddin bey ham sunnat qilingan&lt;ref&gt;{{cite book|first=Tahsin|last=Yıldırım|title=Veliahd Yusuf İzzettin Efendi Öldürüldü mü? İntihar mı etti?|publisher=Çatı Yayıncılık|year=2006|page=47}}&lt;/ref&gt;.

== Harbiy faoliyati va jamoat hayoti ==
[[File:Şehzade Yusuf Izzeddin.jpg|thumb|left|200px|Shahzoda Yusuf Izzeddin 1873-yilda 16 yoshida]]

1861-yil noyabrda Izzeddin hali 4 yoshda boʻlgan chogʻida armiya tarkibiga yozilgan va tez orada lavozimi ham oshirilgan&lt;ref name=&quot;korkmaz&quot;&gt;{{cite journal | last=Korkmaz | first=Mehmet | title=Denizin Saraylıları: Bahriye'de Osmanlı Şehzadeleri | journal=Hazine-i Evrak Arşiv ve Tarih Araştırmaları Dergisi | volume=1 | issue=1 | date=2019-12-30 | pages=42–65 | url=https://dergipark.org.tr/tr/pub/hed/issue/51324/667780 | language=tr}}&lt;/ref&gt;. 1862-yil 2-sentyabrda otasi bilan Izmitga, 1863-yil 3-aprelda esa Misrga sayohatga borgan{{Sfn|Ünlü|2019|pp=73–74}}. 1866-yilda 9 yoshida u [[Usmoniylar armiyasi]]da podpolkovnik etib tayinlangan&lt;ref name=&quot;korkmaz&quot;/&gt;{{Sfn|Alp|2018|p=78}}. 1866-yil oktyabr oyida Hohenzollern shahzodasi Karl Anton [[Istanbul]]ga tashrif buyurganida [[Pangatli]]dagi parad chogʻida Izeddin oʻzining bolalarcha ovozi bilan batalyonga buyruqlar bergan. Oʻsha yili Tophonada uning nomi bilan ataluvchi favvora qurdirilgan{{Sfn|Zachs|Weismann|2005|p=41}}.

1867-yil 3-sentabrda Izeddin 10 yoshida polkovnik unvonini oldi{{Sfn|Alp|2018|p=78}} va otasi uni [[Yevropa]] mamlakatlari poytaxtlariga qilgan safarlarida birga olib bordi{{Sfn|Zachs|Weismann|2005|p=41}}. 1868-yil 15-iyulda u imperiyaning Birinchi armiyasi tarkibidagi sof piyoda polki brigadiri unvoniga koʻtarildi{{Sfn|Alp|2018|p=78}}. 1868-yilda Izzeddin [[Napoleon III]] va imperatritsa Evgeniya bilan koʻrishdi. 1869-yilda esa ular Istanbulga tashrif buyurganida Uels shahzodasi Eduard (boʻlajak Eduard VII) va Uels malikasi [[Aleksandra Datskaya]] bilan uchrashdi&lt;ref&gt;{{cite book|first=Sir William Howard|last=Russel|title=A Diary in the East During the Tour of the Prince and Princess of Wales, Volume 1|publisher=G. Routledge|year=1869|page=492}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|first=Maria Georgina Shirreff|last=Grey|title=Journal of a Visit to Egypt, Constantinople, the Crimea, Greece, &amp;c:In the Suite of the Prince and Princess of Wales|url=https://archive.org/details/journalavisitto00greygoog|publisher=Harper|year=1870|pages=[https://archive.org/details/journalavisitto00greygoog/page/n170 165]–166}}&lt;/ref&gt;. 1870-yil 30-mayda Izzeddin Birinchi hamda Ikkinchi armiya tarkibidagi sof piyoda polklarining brigadiri unvonini oldi{{Sfn|Alp|2018|p=78}}.

1871-yil 3-noyabrda 14 yoshida Izzeddin general-leytenant unvoni bilan Birinchi armiya shtab boshligʻi etib tayinlandi{{Sfn|Alp|2018|p=78}}. Oradan koʻp oʻtmay 1872-yil 18-aprelda{{Sfn|Alp|2018|p=78}} Birinchi armiya qoʻmondoni etib tayinlandi{{Sfn|Alp|2018|p=78}}{{Sfn|Zachs|Weismann|2005|p=41}}. 1874-yilda 17 yoshida u otasi bilan birga bosh vazir, [[shayx ul-islom]] va vazirlardan keyin imperiya maktabi, tibbiyot va harbiy maktablar bitiruvchilarini taqdirlash marosimlarida koʻrinish berdi. U, shuningdek, Izzeddin bitiruvchilarga tabrik nutqini soʻzladi{{Sfn|Zachs|Weismann|2005|p=42}}.

== Vorislik masalasi ==
Sulton Abdulaziz taxtga chiqqach, shahzoda [[Murod V|Murod]] taxt vorisiga aylandi. Biroq Abdulaziz vorislik qoidalarini oʻzgartirib, ularni oʻzining sevimli oʻgʻli Izzeddin foydasiga hal etishni oʻylay boshladi. Shu maqsadda u turli saroy va siyosiy elita guruhlarining qoʻllab-quvvatloviga erishishga harakat qildi{{Sfn|Zachs|Weismann|2005|p=41}}.

1867-yilda [[Yevropa]]ga tashrifi chogʻida protokol qoidalariga zid ravishda Abdulaziz Izzeddinning [[Parij]] va [[London|Londondagi]] qabulini rasmiy voris shahzoda Muraddan oldin tashkil qilgani haqida mish-mishlar tarqaldi{{Sfn|Zachs|Weismann|2005|p=41}}.

1867-yilda haftalik „Ayine-i Vatan“ („Vatan oynasi“) jurnalida Izzeddinning suratlari chiqishi bilan yangi targʻibot strategiyasi qoʻllandi. Muharrir Mehmed Orif hamkorlik evaziga katta grant olgani haqida gap-soʻzlar tarqaldi. Suratlarning birida Izzeddin harbiy libosda tasvirlangan edi. U oʻsmirlik yillarining koʻp qismini kazarmalarda oʻtkazdi, koʻplab yuqori martabali harbiylar va yuqori darajadagi amaldorlarga esa ushbu holatni qoʻllab-quvvatlagani uchun sovgʻalar taqdim etildi{{Sfn|Zachs|Weismann|2005|p=41}}.

1871-yil sentyabr oyida konservativ [[Mahmud Nedim posho]] bosh vazir etib tayinlangach, sulton Abdulazizning rejalarini qoʻllab-quvvatladi. 1872-yilning ilk oylarida sulton Abdulaziz shayx ul-islomning ogʻzaki roziligini olgani va keyinchalik otadan oʻgʻilga oʻtuvchi vorislikni qoʻllab-quvvatlovchi fatvo chiqarilishi mumkinligi haqida mish-mishlar tarqatila boshlandi{{Sfn|Zachs|Weismann|2005|p=41}}. Saroy ahli bu gaplarni rad etgan, Mahmud Nedim posho bunday oʻzgarish kun tartibida yoʻqligini aytgan boʻlsa-da, baribir protokolda Izzeddinning nomi koʻproq eʼtirof etilardi. [[Italiya]] qiroli [[Vittorio Emanuele II]] yuborgan orden rasmiy vorisga berilishi lozim boʻlsa-da, Izzeddinga topshirildi{{Sfn|Zachs|Weismann|2005|p=42}}.

1874-yilda Istanbulda fransuz tilida nashr etiladigan haftalik „L’Orient Illustre“ning birinchi sahifasida uning portreti va tarjimai holi chop etildi. Shu vaqtgacha mazkur jurnal faqat hukmron sultonning portretini chop etib kelgan edi{{Sfn|Zachs|Weismann|2005|p=42}}.

Sulton Abdulaziz oʻz rejalarini yanada qonuniylashtirish maqsadida 1866-yilda Misrdagi [[Muhammad Ali sulolasi]]da primogenitura yaʼni taxtning toʻngʻich oʻgʻilga oʻtishi tizimini joriy etishni siyosiy jihatdan qoʻllab-quvvatladi. 1866-yilda [[Ismoil Posho|Ismoil posho]] foydasiga vorislik tartibini oʻzgartirishni maʼqullagan holda Abdulaziz oʻz oʻgʻli Izzeddin uchun ham shunga oʻxshash ijobiy fikr muhitini shakllantirishga urinayotgan edi. Diqqatga sazovor jihati shundaki, oʻsha paytda gazetalar Xedivga tegishli katta va hashamatli kema Izzeddin uchun ham qurilishi rejalashtirilmoqda edi, bu esa uni boʻlajak hukmdor sifatida koʻrsatishning ramziy harakati boʻlgan{{Sfn|Zachs|Weismann|2005|p=43}}.

== Sulton Abdulhamid hukmronligi ==
[[File:1908 10 01 Resimli Kitab Yusuf Izzeddin Efendi.jpg|thumb|right|200px|Shahzoda Yusuf Izzeddin 1908-yilda]]

Izzeddinning otasi sulton Abdulaziz 1876-yil 30-mayda vazirlari tomonidan taxtdan agʻdarildi va uning jiyani Murod Usmoniylar imperiyasi sultoniga aylandi&lt;ref&gt;{{cite book|first=Erik J.|last=Zürcher|title=Turkey: A Modern History, Revised Edition|url=https://archive.org/details/turkeymodernhist0000zrch|publisher=I.B.Tauris|date=15 October 2004|page=[https://archive.org/details/turkeymodernhist0000zrch/page/73 73]|isbn=978-1-850-43399-6}}&lt;/ref&gt;. Ertasi kuni Abdulaziz [[Feriye saroyi]]ga koʻchirildi&lt;ref&gt;{{cite book|first1=Stanford J.|last1=Shaw|first2=Ezel Kural|last2=Shaw|title=History of the Ottoman Empire and Modern Turkey: Volume 2, Reform, Revolution, and Republic: The Rise of Modern Turkey 1808-1975, Volume 11|publisher=Cambridge University Press|year=1976|page=[https://archive.org/details/historyofottoman00stan/page/164 164]|isbn=978-0-521-29166-8|url=https://archive.org/details/historyofottoman00stan/page/164}}&lt;/ref&gt;. 1876-yil 4-iyunda&lt;ref&gt;{{cite book|first=Roderic H.|last=Davison|title=Reform in the Ottoman Empire, 1856-1876|publisher=Princeton University Press|date=8 December 2015|page=341|isbn=978-1-400-87876-5}}&lt;/ref&gt; Abdulaziz sirli tarzda vafot etdi{{Sfn|Brookes|2010|p=43}}. Izzeddinning oʻgay singlisi [[Emine Sulton (Sulton Abdulazizning qizi)|Emine Sulton]]ning ota-onasi ham 1876-yil yozida Emine hali 2 yoshga ham toʻlmagan paytda vafot etgani bois Izzeddin uni oʻz uyida tarbiyaladi. Shuningdek, u oʻgay uka-singillari [[Esma Sulton]] va [[Shahzoda Mehmed Sayfiddin]]ni hamda ularning onasi [[Gevheri Kadın]]ni oʻz uyiga qabul qildi{{Sfn|Brookes|2010|p=280}}.

Bor-yoʻgʻi 3 oy hukmronlik qilgach, sulton Murod 1876-yil 30-avgustda taxtdan agʻdarildi&lt;ref&gt;{{cite book|first1=Augustus Warner|last1=Williams|first2=Mgrditch Simbad |last2=Gabriel|title=Bleeding Armedia: Its History and Horrors Under the Curse of Islam|url=https://archive.org/details/bleedingarmedia00gabrgoog|publisher=Publishers union|year=1896|page=[https://archive.org/details/bleedingarmedia00gabrgoog/page/n222 214]}}&lt;/ref&gt;. Uning oʻrniga oʻgay ukasi sulton [[Abdulhamid II]] taxtga chiqdi. Shundan soʻng Murod va uning oilasi [[Çırağan saroyi]]da qamoqda saqlandi{{Sfn|Brookes|2010|p=13}}. Abdulhamid Izzeddindan shubhalanar va shu sababli uning dala hovlisi roʻparasida politsiya boʻlimini qurdirgan edi&lt;ref name=&quot;prince&quot;&gt;{{cite book|first=Ömer Faruk|last=Şerifoğlu|title=Abdülmecid Efendi, Ottoman prince and painter|publisher=YKY|year=2004|pages=32, 61|isbn=978-9-750-80883-8}}&lt;/ref&gt;. 1906-yilda ayrim manbalar Izzeddin Ali Shomil posho bilan birga sultonni taxtdan agʻdarishni rejalashtirganini daʼvo qilgan&lt;ref name=&quot;Henning 2018&quot;&gt;{{cite book | last=Henning | first=B. | title=Narratives of the History of the Ottoman-Kurdish Bedirhani Family in Imperial and Post-Imperial Contexts: Continuities and Changes | publisher=University of Bamberg Press | series=Bamberger Orientstudien | year=2018 | isbn=978-3-86309-551-2 | pages=278–279}}&lt;/ref&gt;.

[[Ittifoq va taraqqiyot qoʻmitasi]] (ITQ) imperiyada aksilinqlobiy unsurlar kuchli boʻlgani sababli parlamentarizm va konstitutsionizmni muhim deb bildi. Bundan tashqari, ITQ Usmoniylar sulolasiga ham ancha hurmat bilan qarar, uning siyosati monarxiyaga qarshi boʻlmagan va mamlakatda respublika boshqaruvini oʻrnatishni istamasdi. Bunga sabab Usmoniylar sulolasi imperiyani bir butun ushlab turgani edi. Abdulhamid vorislik tizimini oʻzgartirib, taxtni oʻz oʻgʻillariga qoldirmoqchi ekani haqidagi mish-mishlar tarqalgach, ITQ bunga keskin qarshi chiqdi. ITQ amaldagi urf-odatlarni saqlab qolish uchun Usmoniy shahzodalarining, ayniqsa, Izzeddin hamda taxt vorisi shahzoda Mehmed Rashodning (boʻlajak sulton [[Mehmed V]]) qoʻllab-quvvatloviga erishishni istadi va oxir-oqibat bunga muvaffaq boʻldi{{Sfn|Glencross|Rowbotham|2018|pp=128–129}}.

== Valiahd shahzoda ==
[[File:Şehzade Yusuf İzettin Efendi.jpg|thumb|right|200px|Shahzoda Yusuf Izzeddin valiahd shahzoda sifatida]]

1909-yil 27-aprelda amakivachchasi sulton [[Mehmed V]] taxtga chiqqach, Izzeddin taxt vorisiga aylandi{{Sfn|Brookes|2010|p=291}}. 1910-yilga kelib u imperiya armiyasida feldmarshal boʻlib xizmat qilayotgan edi&lt;ref name=&quot;devlet&quot;&gt;{{cite book|title=Salnâme-i Devlet-i Âliyye-i Osmanîyye, 1326 Sene-i Maliye, 64. Sene|publisher=Selanik Matbaası|year=1910|pages=48–49}}&lt;/ref&gt;. 1910-yilda shahzoda [[Usmonlilar sulolasi|Usmoniylar sulolasi]] nomidan [[London]]da Eduard VII ning dafn marosimida qatnashdi. 1911-yilda u Eugénie de Montijo ([[Napoleon III|Napoleon III ning]] bevasi) bilan uchrashdi. Eugénie de Montijo kutilmaganda [[Usmoniylar davlati|Usmoniylar imperiyasi]]ga tashrif buyurgan edi. Shuningdek, Eugénie bundan avvalroq{{Sfn|Brookes|2020|p=126}} 1868-yilda Istanbulga kelganida ham Izzeddin u bilan tanishgan&lt;ref&gt;{{cite book|first=John|last=Freely|title=Inside the Seraglio: private lives of the sultans in Istanbul|url=https://archive.org/details/insideseragliopr0000free|publisher=Penguin|date=July 1, 2001|pages=273}}&lt;/ref&gt;.

Shahzoda Izzeddin siyosiy jihatdan ham koʻp narsadan xabardor va faol edi. Uning ITQga qarshi ekani maʼlum boʻlib, sulton Mehmedning hukumatning urush strategiyasini qoʻllab-quvvatlashiga nisbatan dushmanona munosabatda edi. Biroq ITQ valiahd bilan ITQga qarshi siyosatchilar oʻrtasidagi aloqalarni yaqindan kuzatib borgani hamda ularning qarshiliklarining jamoatchilikka taʼsirini nazorat qila olgani sababli bu holat jiddiy tahdid darajasiga yetmagan. Shu bois aynan sulton Mehmed ITQ bilan hamkorlik qilib, valiahd shahzodaning siyosatga aralashuvining oldini olishga harakat qilgan{{Sfn|Glencross|Rowbotham|2018|p=143}}.

1912-yil 14-mayda Izzeddin Istanbuldagi Abadiy ozodlik tepaligida sulton Mehmed hukmronligining 3 yilligi munosabati bilan oʻtkazilgan marosimda qatnashdi{{Sfn|Brookes|2020|p=67}}. [[Ikkinchi Bolqon urushi]] davomida [[Adirna|Edirne]] shahrining bolgarlardan qaytarib olingani munosabati bilan Izzeddin 1913-yil iyulida shaharga tashrif buyurdi. 1915-yil iyulida u Gelibolu kampaniyasi paytida Usmoniylar qoʻshinlarini ziyorat qildi. Mish-mishlarga koʻra, uning Geliboluga tashrifi ITQ bilan Izzeddin oʻrtasidagi ziddiyatni ochiq koʻrsatib bergan. Izzeddin [[Anvar Posho|Anvar posho]]ni minglab Usmoniylar askarlarining hayotini behuda qurbon qilgani uchun koyigan{{Sfn|Glencross|Rowbotham|2018|p=146}}. 1915-yil oktyabrida Izzeddin va sulton Mehmed Suriya hokimi Hulusi beyning toʻsqinligiga qaramay, suriyalik adabiyot arboblarini huzuriga qabul qilgan&lt;ref name=&quot;Çiçek 2015&quot;&gt;{{cite book | last=Çiçek | first=M.T. | title=Syria in World War I: Politics, economy, and society | publisher=Taylor &amp; Francis | series=SOAS/Routledge Studies on the Middle East | year=2015 | isbn=978-1-317-37125-0 | pages=68–69}}&lt;/ref&gt;.

Izzeddin va shahzoda Vahididdin (boʻlajak sulton [[Mehmed VI]]) oʻrtasida raqobat bor edi. Ular bir-biriga muloyim, ammo ayni damda sovuqlik bilan munosabatda boʻlar, hatto davlat marosimlari uchun ham bir aravada ketishdan bosh tortishardi. Ayniqsa, Vahididdin oʻzini ikkinchi taxt vorisi sifatida tan olishlarini talab qilardi&lt;ref&gt;{{cite book|first=Sylvia|last=Kedourie|title=Turkey: Identity, Democracy, Politics|publisher=Taylor &amp; Francis|year=1998|page=17|isbn=978-0-714-64447-9}}&lt;/ref&gt;. 1916-yilda Vohididdin sulton Mehmedni Izzeddindan keyin uni ikkinchi taxt vorisi etib tayinlashga koʻndirdi. Shahzoda Vahididdin agarda Izzeddin sulton boʻlsa, uning ITQ bilan birga oʻzlariga maʼqul vorisni tayinlab qoʻyishidan qoʻrqardi&lt;ref name=&quot;Criss 1999&quot;&gt;{{cite book | last=Criss | first=N.B. | title=Istanbul Under Allied Occupation, 1918-1923 | publisher=Brill | series=Armenian Research Center collection | year=1999 | isbn=978-90-04-11259-9 | page=42}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
Shahzoda Izzeddinning Çamlıca, Zincirlikuyu va Nishontoshida villalari boʻlgan. U qish oylarini Çamlıcada, yoz oylarni esa Zincirlikuyuda oʻtkazardi. Çamlıcadagi villa unga ota tomondan bobosi [[Mahmud II|Mahmud II ning]] ayollaridan biri Tiryal xonim tomonidan berilgan. Tiryal xonim Abdulazizni oʻz oʻgʻlidek, Izzeddinni esa oʻz nevarasidek koʻrgan. 1909-yilda Izzeddin valiahd shahzoda boʻlgach, unga [[Dolmabahçe saroyi]]dagi valiahd shahzoda xonalari ajratildi{{Sfn|Ünlü|2019|p=328}}.

Izzeddin 6 marta uylangan va 4 farzand koʻrgan{{Sfn|Ünlü|2019|pp=13–14}}. Uning birinchi xotini Çeşmiahu xonim boʻlgan{{Sfn|Ünlü|2019|p=14}}. Çeşmiahu xonim 1854–1856-yillar oraligʻida tugʻilgan{{Sfn|Ünlü|2019|p=15}} boʻlib, ubixlar qabilasidan boʻlgan cherkas ayol edi{{Sfn|Ünlü|2019|p=14}}. Çeşmiahuning onasi Mestare xonim boʻlgan&lt;ref name=&quot;Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü - T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı&quot;&gt;{{cite web | title=İstanbul Türbeler Müze Müdürlüğü | website=Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü - T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı | url=https://kvmgm.ktb.gov.tr/TR-44099/istanbul-turbeler-muze-mudurlugu.html | language=tr | access-date=2022-01-04 | arxivurl=https://web.archive.org/web/20200804221609/https://kvmgm.ktb.gov.tr/TR-44099/istanbul-turbeler-muze-mudurlugu.html | arxivsana=2020-08-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;GorselSanatlar.org&quot;&gt;{{cite web | title=İstanbul Tüm Tarihi Yapıları | website=GorselSanatlar.org | url=https://www.gorselsanatlar.org/muzeler-ve-muze-egitimi/istanbul-tum-tarihi-yapilari/10/?PHPSESSID=e769557e39d8052f11de4dd175ee6a5a;wap2 | language=tr | access-date=2022-01-04}}&lt;/ref&gt;. Izzedin va Çeşmiahu 1879-yilda turmush qurgan. Oradan 4 yil oʻtib, 1883-yilda ularning oʻgʻli shahzoda Mehmed Bahouddin tugʻilgan{{Sfn|Ünlü|2019|pp=14–15}}. Çeşmiahu 1912-yil noyabrda falajlik oqibatida vafot etgan{{Sfn|Ünlü|2019|p=15}} va Pertevniyal Sulton maqbarasiga dafn qilingan{{Sfn|Ünlü|2019|p=14}}.

Izzeddinning ikkinchi togʻavachchasi Cavidan xonim edi{{Sfn|Ünlü|2019|p=16}}{{Sfn|Açba|2004|p=81}}. U 1870-yil 12-yanvarda Istanbulning Horhor mavzesida otasiga tegishli saroyda tugʻilgan{{Sfn|Ünlü|2019|p=15}}. Uning asl ismi Esma Sureyya boʻlgan{{Sfn|Ünlü|2019|p=16}}. Cavidanning otasi shahzoda Umar Izzat posho Achba{{Sfn|Ünlü|2019|p=16}}{{Sfn|Tuna|2007|p=29}} shahzoda Ahmad bey Achba (1856-yilda vafot etgan) va malika Eşba xonimning (1860-yilda vafot etgan){{Sfn|Açba|2004|p=21}} oʻgʻli boʻlgan. Onasi malika Oysha Kemalifer xonim Dziapş-lpa (1838–1901) esa shahzoda Mahmud bey Dziapş-lpa{{Sfn|Ünlü|2019|p=16}} va malika Halime Çikotuaning qizi edi{{Sfn|Tuna|2007|p=23}}. Juftlik 1885-yil 20-mayda Beshiktosh saroyida turmush qurgan{{Sfn|Ünlü|2019|p=15}}. Cavidan xattotlik bilan shugʻullangan{{Sfn|Ünlü|2019|p=16}}. Izzeddin 1916-yilda vafot etgach, u Çamlıcadagi villada yashashda davom etgan. 1924-yilda Usmoniylar oilasi surgun qilingach, Cavidan Horhordagi otasiga tegishli saroyga joylashgan va 1933-yil 21-sentyabrda oʻsha yerda vafot etgan{{Sfn|Ünlü|2019|p=17}}.

Shahzodaning uchinchi xotini Nazikeda xonim boʻlgan{{Sfn|Açba|2004|p=81}}. U 1872-yil 30-mayda Abxaziyaning Suxumi shahrida tugʻilgan{{Sfn|Ünlü|2019|p=17}}. Uning asl ismi Aliye boʻlib{{Sfn|Ünlü|2019|p=17}}, u Halil bey Aredbaning qizi boʻlgan{{Sfn|Açba|2004|p=82 n. 7}}{{Sfn|Aredba|Açba|2009|pp=70, 120}}. Nazikedaning [[Rumeysa xonim]]{{Sfn|Aredba|Açba|2009|p=4}} va Pokiza xonim ismli ikki singlisi bor edi. U sulton [[Mehmed VI|Mehmed VI ning]] rafiqasi [[Nazikeda Kadın (Mehmed VI ning xotini)|Emine Nazikeda Kadın]]ning amakivachchasi boʻlgan{{Sfn|Aredba|Açba|2009|p=78}}. 1876-yilda{{Sfn|Aredba|Açba|2009|p=4}} u kichikligida [[Istanbul]]ga olib kelinib, imperiya haramiga topshirilgan. Soʻng [[Jamila Sulton]]ning Kandillidagi saroyiga yuborilgan va Usmoniylar saroyi urf-odatlariga koʻra unga Nazikeda deb ism qoʻyilgan. Shundan keyin u Izzeddinning haramiga yuborilgan{{Sfn|Ünlü|2019|pp=17–18}}. Juftlik 1886-yil 6-iyulda Beshiktosh saroyida turmush qurgan{{Sfn|Ünlü|2019|p=17}}. Izzeddin 1916-yilda vafot etgach, Nazikeda Zincirlikuyudagi villaga koʻchib oʻtgan. 1925-yilda u Misrga borham va oʻsha yerda oʻgay qizlari Shukriya Sulton va Mehrishoh Sulton bilan yashay boshlagan. 1928-yilda [[Turkiya]]ga qaytib, [[Sivas]] shahridagi Kadirköy hududiga joylashgan{{Sfn|Ünlü|2019|p=18}}. 1934-yilda „Familiya toʻgʻrisidagi qonun“ga muvofiq Nazikeda Avcı familiyasini olgan{{Sfn|Ünlü|2019|p=17}}. 1930-yillarning oxirida meros masalalari sabab u [[Iskandariya]]ga borgan va 1940-yillarning boshida Turkiyaga qaytib kelgan{{Sfn|Ünlü|2019|p=18}}. Nazikeda xonim 1945-yil 18-martda Sivas shahrining Kadirköy hududida vafot etgan va shu yerda dafn qilingan{{Sfn|Ünlü|2019|p=17}}.

Uning toʻrtinchi xotini Tazende xonim boʻlgan{{Sfn|Açba|2004|p=81}}. U 1875-yil 10-oktabrda Abxaziyaning Potida shahrida tugʻilgan. Uning asl ismi Faika boʻlib{{Sfn|Ünlü|2019|p=18}}, kelib chiqishi abxaz{{Sfn|Ünlü|2019|p=14}} yoki cherkas edi{{Sfn|Ünlü|2019|p=19}}. Ular 1892-yil 14-oktabrda Beshiktosh saroyida turmush qurdi{{Sfn|Ünlü|2019|p=18}}. Tazende xonim Izzeddinning eng sevimli xotini boʻlgan{{Sfn|Ünlü|2019|p=19}}. Izzeddin 1916-yilda vafot etgach, Tazende Nishontoshidagi villaga joylashdi{{Sfn|Ünlü|2019|p=19}}. U Seza ismli qizni farzandlikka olgan{{Sfn|Ünlü|2019|p=19}}. 1924-yilda Usmoniylar oilasi surgun qilingach, Tazende Ortaköydagi Çevirmeci koʻchasida joylashgan uyda yashay boshlagan{{Sfn|Ünlü|2019|p=19}}. 1934-yilda „Familiya toʻgʻrisidagi qonun“ga muvofiq u Yücesan familiyasini olgan{{Sfn|Ünlü|2019|p=18}}. Tazende xonim 1950-yil 16-iyunda vafot etgan va Yahyo afandi qabristoniga dafn qilingan{{Sfn|Ünlü|2019|p=18}}.

Izzeddinning beshinchi xotini Ebruniyoz xonim boʻlgan&lt;ref name=&quot;sehzade&quot;/&gt;. Uning kelib chiqishi abxazlardan edi{{Sfn|Ünlü|2019|p=14}}. Izzeddin 1916-yilda vafot etgach, u Çamlıcadagi villada yashashda davom etgan. 1924-yilda Usmoniylar oilasi surgun qilingach, u qiyin ahvolga tushib qolgan. Soʻng Fotihda uy sotib olgan, biroq ahvoli ogʻirlashgach, Horhorda Cavidan xonim bilan yashash uchun uning uyiga borgan{{Sfn|Ünlü|2019|p=20}}.

Shahzodaning oltinchi xotini Leman xonim edi{{Sfn|Açba|2004|p=81}}{{Sfn|Ünlü|2019|p=21}}. U 1888-yil 6-iyunda [[Gruziya]]ning [[Batumi]] shahrida tugʻilgan{{Sfn|Ünlü|2019|p=21}}{{Sfn|Brookes|2010|p=283}}. Uning kelib chiqishi cherkas boʻlgan{{Sfn|Ünlü|2019|p=14}}. Juftlik 1902-yil 4-fevralda Çamlıca villasida turmush qurgan{{Sfn|Ünlü|2019|p=21}}. Oradan 4 yil oʻtib, 1906-yilda ularning qizi Hadicha Shukriya Sulton dunyoga kelgan{{Sfn|Ünlü|2019|p=23}}. Undan keyin 1908-yilda Shahzoda Mehmed Nizomiddin{{Sfn|Ünlü|2019|p=24}} va 1916-yilda Mehribon Mehrishoh Sulton tugʻilgan{{Sfn|Ünlü|2019|p=25}}. Izzeddin vafot etgan paytda Leman xonim uchinchi farzandiga bir necha oylik homilador boʻlgan. U sulton [[Mehmed V|Mehmed V dan]] marhum shahzodaning merosini taqsimlab berishni soʻragan va 4 oy davomida Dolmabahçe saroyida mehmon sifatida yashagan{{Sfn|Brookes|2010|p=229}}. Soʻngra Beshiktosh saroyiga koʻchib, oʻsha yerda farzandini dunyoga keltirgan. Keyinchalik esa marhum eri Izzeddinning Çamlıcadagi villasiga joylashgan{{Sfn|Ünlü|2019|p=22}}. 1934-yilda „Familiya toʻgʻrisidagi qonun“ga muvofiq Leman xonim Ünlüsoy familiyasini olgan{{Sfn|Ünlü|2019|p=21}}. U 1953-yil 3-avgustda vafot etgan va Salomi afandi qabristoniga dafn qilingan{{Sfn|Ünlü|2019|p=21}}{{Sfn|Brookes|2010|p=283}}.

Yusuf Izzeddin valiahd shahzoda boʻlganida Cavidan xonim{{Sfn|Ünlü|2019|p=17}}, Nazikeda xonim{{Sfn|Ünlü|2019|p=18}}, Tazende xonim{{Sfn|Ünlü|2019|p=20}} va Ebruniyoz xonimga{{Sfn|Ünlü|2019|p=20}} „Saxovat“ ordenining birinchi darajasi berilgan{{Sfn|Ünlü|2019|p=17}}.

== Oʻz joniga qasd qilishi ==
Shahzoda Yusuf Izzeddin vorislik maqomidan kelib chiqqan bosimdan aziyat chekkan va umrining soʻnggi yillarini qandaydir paranoyada, taxt vorisligi safidan chetlatilishidan qoʻrqib yashagan. U vorislikdan chetlatilishdan qoʻrqardi. Yusuf Izzeddin hammadan, hatto sulton Mehmed V dan ham uning taxt vorisligi safidan chetlatilmasligi haqida Alloh nomi bilan qasam ichishini talab qilgan. Sulton oʻzining rahmdil tabiati tufayli unga hali ham voris ekanini tasdiqlab, oʻz qoʻli bilan xat yozib yoʻllagan. Biroq bunday kafolatlarning taʼsiri faqat vaqtinchalik boʻlgan. Bir necha soatdan keyin uning shubhalari yana qaytgan. Nihoyat, u 1916-yil 1-fevralda [[Istanbul]]ning Zincirlikuyu hududidagi villasida{{Sfn|Zachs|Weismann|2005|p=53 n. 66}} oʻz joniga qasd qilgan{{Sfn|Brookes|2010|p=291}}. Vafotidan keyin bobosi sulton [[Mahmud II]] maqbarasiga dafn etilgan&lt;ref&gt;{{cite book|first=Bahattin|last=Öztuncay|title=Hatıra-i uhuvvet: portre fotoğrafların cazibesi, 1846-1950|publisher=Aygaz|year=2005|pages=100}}&lt;/ref&gt;.

== Feʼl-atvori ==
Shahzoda Izeddin konservativ va taqvodor shaxs sifatida tasvirlangan, shuningdek, magʻrur va kibrli odam sifatida ham tanilgan&lt;ref name=&quot;prince&quot;/&gt;. [[Holid Ziyo Ushoqligil]]ning soʻzlariga koʻra, uning yuzi va butun tanasida asabiy titroq sezilib turgan{{Sfn|Brookes|2020|p=62}}. Izzeddin bezovtalik va depressiyadan aziyat chekkan. Bir xizmatkorining eslashicha, u zaharlanib qolishdan qoʻrqib, koʻpincha ichimlik ichishni ham rad etgan&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Gingeras |first=Ryan |title=The Last Days of the Ottoman Empire |publisher=Penguin Random House |year=2022 |isbn=978-0-241-44432-0 |location=Great Britain |pages=90}}&lt;/ref&gt;. Shahzoda kasal boʻlib qolishdan ham paranoyak darajada qoʻrqar, uning shaxsiy shifokorlari va yordamchilari uning doimiy xavotirlari va shubhalari bilan ishlashda qiyinchiliklarga duch kelishgan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=YÛSUF İZZEDDİN EFENDİ |url=https://islamansiklopedisi.org.tr/yusuf-izzeddin-efendi |access-date=2026-05-04 |website=TDV İslâm Ansiklopedisi |language=tr}}&lt;/ref&gt;.

== Unvon va mukofotlari ==
;Usmoniylar imperiyasi mukofotlari
* Usmoniylar uyi ordeni&lt;ref name=&quot;Öztuna1978&quot;&gt;{{cite book|author=Yılmaz Öztuna|title=Başlangıcından zamanımıza kadar büyük Türkiye tarihi: Türkiye'nin siyasî, medenî, kültür, teşkilât ve san'at tarihi|year=1978|publisher=Ötüken Yayınevi|page=164}}&lt;/ref&gt;
* [[Sharaf ordeni (Usmoniylar imperiyasi)|Imtiyoz ordeni]]&lt;ref name=&quot;Öztuna1978&quot;/&gt;
* Usmoniya ordeni&lt;ref name=&quot;Öztuna1978&quot;/&gt;
* Majidiya ordeni&lt;ref name=&quot;Öztuna1978&quot;/&gt;, 1872-yil 18-aprel{{Sfn|Alp|2018|p=78}}
* Sharaf ordeni&lt;ref name=&quot;Öztuna1978&quot;/&gt;, 1910-yil 14-sentyabr{{Sfn|Ünlü|2019|p=144}}
* Usmoniylar urush medali{{Sfn|Ünlü|2019|p=147}}
* Dengiz floti oltin medali{{Sfn|Ünlü|2019|p=147}}
* Hijoz temiryoʻli oltin medali{{Sfn|Ünlü|2019|p=147}}
* Hilol-i Ahmar jamiyati oltin medali{{Sfn|Ünlü|2019|p=147}}
* [[Imtiyoz medali|Kumush Imtiyoz medali]]{{Sfn|Ünlü|2019|p=147}}
* [[Imtiyoz medali|Oltin Imtiyoz medali]]{{Sfn|Ünlü|2019|p=147}}

;Xalqaro mukofotlari
* Qojar sulolasi: Nishoni Aqdas mukofoti, 1873-yil sentyabr{{Sfn|Ünlü|2019|p=146}}&lt;ref&gt;{{cite book|author=Uğur Ünal|title=Sultan Abdülaziz devri Osmanlı kara ordusu: 1861-1876|year=2008|publisher=Genelkurmay Basımevi|isbn=978-975-409-502-9|page=156}}&lt;/ref&gt;
* {{Bayroq|Monako}}: Avliyo Charles ordenining Buyuk xoch ritsari, 1874-yil 15-may{{Sfn|Ünlü|2019|p=146}}
* Serbiya qirolligi: Karađorđe yulduzi ordeni, 1911-yil 9-iyun{{Sfn|Alp|2018|p=224}}
* Buyuk Britaniya va Irlandiya Birlashgan Qirolligi: Qirollik Viktoriya ordenining faxriy Buyuk xoch ritsari, 1911-yil 19-iyun{{Sfn|Alp|2018|p=243}}
* Ruminiya qirolligi: Carol I ordeni, 1-daraja, 1911-yil 27-avgust{{Sfn|Alp|2018|pp=253–254}}
* {{Flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg}} [[Prussiya qirolligi|Prussiya]]: Prussiya Qora Burgut ordeni, 1911-yil 2-sentyabr{{Sfn|Alp|2018|p=257}}

;Nomdoshlar
* Izzeddin qalʼasi — 1872-yilda [[Krit]] [[Usmoniylar imperiyasi]] tarkibida boʻlgan paytda barpo etilgan qal’a, Shahzoda Yusuf Izzeddin nomi bilan atalgan.

=== Harbiy tayinlovlar ===
* Usmoniylar armiyasi podpolkovnigi, 1866-yil{{Sfn|Alp|2018|p=78}}
* Usmoniylar armiyasi polkovnigi, 1867-yil 3-sentyabr{{Sfn|Alp|2018|p=78}}
* Birinchi imperiya armiyasidagi sof piyoda polki brigadiri, 1868-yil 15-iyul{{Sfn|Alp|2018|p=78}}
* Imperiyaning Birinchi va Ikkinchi armiyasi sof piyoda polklari brigadiri, 1870-yil 30-may{{Sfn|Alp|2018|p=78}}
* General-leytenant sifatida Birinchi armiya shtab boshligʻi, 1871-yil 3-noyabr{{Sfn|Alp|2018|p=78}}
* General-leytenant sifatida Birinchi armiya qoʻmondoni, 1872-yil 18-aprel{{Sfn|Alp|2018|p=78}}
* Usmoniylar armiyasi feldmarshali, {{Circa}}1910-yil&lt;ref name=&quot;devlet&quot;/&gt;

== Farzandlari ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Ismi !! Tavalludi !! Vafoti !! style=&quot;width:40%;&quot; |Izohlar
|-
! colspan=&quot;4&quot; | Çeşmiahu xonim bilan nikohidan (1879-yilda turmush qurgan)
|-
| Shahzoda Mehmed Bahouddin
| 1883-yil fevral{{Sfn|Ünlü|2019|p=23}}
| 1883-yil 8-noyabr{{Sfn|Ünlü|2019|p=23}}
| Goʻdakligida vafot etgan va Pertevniyal Sulton maqbarasiga dafn qilingan{{Sfn|Ünlü|2019|p=23}}.
|-
! colspan=&quot;4&quot; | Leman xonim bilan nikohidan (1904-yil 4-fevralda turmush qurgan)
|-
| [[Hatice Şükriye Sultan|Hadicha Shukriya Sulton]]
| 1906-yil 24-fevral{{Sfn|Ünlü|2019|p=23}}
| 1972-yil 1-aprel{{Sfn|Ünlü|2019|p=24}}
| 3 marta turmush qurgan, farzandsiz.
|-
| [[Shahzoda Mehmed Nizomiddin]]
| 1908-yil 18-dekabr{{Sfn|Ünlü|2019|p=24}}&lt;ref&gt;{{cite book | last1=Reşad | first1=Ekrem | last2= Osman | first2= Ferid | title=Musavver nevsâl-i Osmanî | year = 1911 | page = 61}}&lt;/ref&gt;
| 1933-yil 19-mart{{Sfn|Ünlü|2019|p=24}}
| Turmush qurmagan, surgunda [[Shveysariya]]ning Locarno shahrida vafot etgan va [[Qohira]]da dafn qilingan. Soʻngra 1967-yil 16-avgustda sulton Mahmud II maqbarasiga qayta dafn etilgan{{Sfn|Ünlü|2019|p=24}}.
|-
| [[Mehrishoh Sulton|Mehribon Mehrishoh Sulton]]
| 1916-yil 30-avgust{{Sfn|Ünlü|2019|p=25}}
| 1987-yil 25-yanvar{{Sfn|Ünlü|2019|p=25}}
| Otasining vafotidan keyin tugʻilgan, 2 marta turmush qurgan, farzandsiz.
|-
|}

== Adabiyotda ==
* T. Bayram Karasu qalamiga mansub „''Of God and Madness: A Historical Novel''“ (2007) tarixiy romanida Izzeddin obrazi ikkinchi darajali qahramon sifatida tasvirlangan&lt;ref&gt;{{cite book|first=T. Byram|last=Karasu|title=Of God and Madness: A Historical Novel|url=https://archive.org/details/ofgodmadnesshist0000tbyr|publisher=Rowman &amp; Littlefield|year=2007|page=[https://archive.org/details/ofgodmadnesshist0000tbyr/page/23 23]|isbn=978-0-742-55975-2}}&lt;/ref&gt;.
* Oysha Osmanoğluning „''The Gilded Cage on the Bosphorus''“ (2020) tarixiy romanida Izzeddin obrazi keltirilgan&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Osmanoğlu |first=Ayşe |title=The Gilded Cage on the Bosphorus: The Ottomans: The Story of a Family |date=May 30, 2020 |publisher=Ayşe Osmanoğlu |isbn=978-1-9163614-1-6}}&lt;/ref&gt;.

== Nasabi ==
{{Ajdodlar| collapsed=yes |align=center
| boxstyle_1=background-color: #fcc;
| boxstyle_2=background-color: #fb9;
| boxstyle_3=background-color: #ffc;
| boxstyle_4=background-color: #bfc;
| 1 = 1. '''Shahzoda Yusuf Izzeddin'''
| 2 = 2. [[Abdulaziz (Usmonlilar imperiyasi)|Abdulaziz]]
| 3 = 3. [[Dürrinev Kadın]]
| 4 = 4. [[Mahmud II]]
| 5 = 5. [[Pertevniyal Sulton]]
| 6 = 6. Mahmud Dziapş-lpa
| 7 = 7. Halime Çikotua
| 8 = 8. [[Abdulhamid I]]
| 9 = 9. [[Nakşidil Sultan|Nakşidil Sulton]]
}}

== Yana qarang ==
* [[Cherkaz Hasan|Cherkaz Hasanbey]] — mashhur adyutant
* [[Bahouddin Shokir|Bahouddin Shokirbey]] — mashhur shaxsiy tabib va [[Yosh turklar]] harakati qatnashchisi

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* {{Kitob manbasi|first=Leyla|last=Açba|title=Bir Çerkes prensesinin harem hatıraları|url=https://archive.org/details/birerkesprensesi0000abal|year=2004|publisher=L &amp; M|isbn=978-9-756-49131-7}}
* {{Kitob manbasi|first=Ruhat|last=Alp|title=Osmanlı Devleti'nde Veliahtlık Kurumu (1908–1922)|year=2018|publisher=Hacettepe University Institute of Social Sciences|type=PhD Thesis|url=http://www.openaccess.hacettepe.edu.tr:8080/xmlui/handle/11655/5417|language=tr}}
* {{Kitob manbasi|first1=Rumeysa|last1=Aredba|first2=Edadil|last2=Açba|title=Sultan Vahdeddin'in San Remo Günleri|publisher=Timaş Yayınları|year=2009|isbn=978-9-752-63955-3}}
* {{Kitob manbasi|first=Douglas Scott|last=Brookes|title=The Concubine, the Princess, and the Teacher: Voices from the Ottoman Harem|url=https://archive.org/details/concubineprinces0000broo|year=2010|publisher=University of Texas Press|isbn=978-0-292-78335-5}}
* {{Kitob manbasi|first=Douglas S.|last=Brookes|title=On the Sultan's Service: Halid Ziya Uşaklıgil's Memoir of the Ottoman Palace, 1909–1912|publisher=Indiana University Press|date=February 4, 2020|isbn=978-0-253-04553-9}}
* {{Kitob manbasi|first1=Matthew |last1=Glencross|first2=Judith |last2=Rowbotham|title=Monarchies and the Great War|publisher=Springer|year=2018|isbn=978-3-319-89515-4}}
* {{Kitob manbasi|first=Mahinur|last=Tuna|title=İlk Türk kadın ressam: Mihri Rasim (Müşfik) Açba : 1886 İstanbul-1954 New-York|year=2007|publisher=As Yayın|isbn=978-9-750-17250-2}}
* {{Tezis manbasi|last=Ünlü|first=Hasan|title=Veliahd Yusuf İzzeddin Efendi (1857-1916)|url=https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=CgEHYv0PVz9otxZ5jV6tMg&amp;no=C2F2-9JTGgPZkAkqT0yCWw|publisher=Mimar Sinan Fine Art University Institute of Social Sciences|year=2019|qaralgan sana=2026-05-11|arxiv-sana=2024-06-10|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20240610155954/https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=CgEHYv0PVz9otxZ5jV6tMg&amp;no=C2F2-9JTGgPZkAkqT0yCWw|url-status=dead}}
* {{Kitob manbasi|first1=Weismann|last1=Zachs|first2=Itzchak|last2=Weismann|title=Ottoman Reform and Muslim Regeneration|publisher=I.B.Tauris|date=24 March 2005|isbn=978-1-850-43757-4}}

== Havolalar ==
* {{Veb manbasi| title = Usmonli oilasining nasabnomasi
  | url = http://freepages.genealogy.rootsweb.ancestry.com/~royalty/turkey/persons.html
  | access-date = 19 August 2008}}
* [http://tarihvemedeniyet.org/wp-content/uploads/2009/08/Hanedan-bu-g%C3%BCnk%C3%BC-Osmanoglu-ailesii.png Shajara], sulton [[Mahmud II]] avlodlari. Olingan sana: 2014-10-04.

{{Tashqi havolalar}}

{{DEFAULTSORT:Yusuf Izzettin Efendi}}
[[Turkum:1857-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1916-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Usmoniylar imperiyasi shahzodalari]]
[[Turkum:Sultonlarning oʻgʻillari]]
[[Turkum:Xalifalarning oʻgʻillari]]</text>
      <sha1>5edb3uj2c3yqyfohuhu07c5xsybt09p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Foydalanuvchi:Akobir Abdimuminov/qumloq</title>
    <ns>2</ns>
    <id>1407189</id>
    <revision>
      <id>6328275</id>
      <parentid>6305154</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T20:01:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir Abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <origin>6328275</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="761" sha1="f954rmuu9e8c1nothjxkb5ezr6yr8s5" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| asl nomi             = 
| mavqe                = Qishloq
| tasvir               = 
| bayroq               = 
| mamlakat             = Polsha
| mintaqa turi         = Povet
| mintaqa              = Świdnik
| tuman turi           = 
| tuman                = 
| rahbar turi          = 
| rahbar               = 
| maydon               = 
| balandlik_m          = 
| aholi                = 
| sanalgan yil         = 
| vaqt mintaqasi       = +1
| DST                  = 
| sayt                 = 
| koordinatalar        = 
}}
'''{{PAGENAMEBASE}}''' — [[Polsha]]ning [[Świdnik poveti]]dagi qishloq{{TERYT}}.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Świdnik-geo-stub}}

[[Turkum:Polsha qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>f954rmuu9e8c1nothjxkb5ezr6yr8s5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>RXVS13</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1418334</id>
    <revision>
      <id>6328433</id>
      <parentid>6323185</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T04:28:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-58629-98</username>
        <id>323012</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6328433</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3050" sha1="5ycu9hx5mdvvlr013ph0ntblo07ot1e" xml:space="preserve">
{{Infobox musiqachi
| Ismi                     = 
| Asl ismi                 = 
| Foto                     = [[File:Myfile13.jpg|thumb ]]
| Eni                      = 370px
| Izoh                     = RXVS13
| Tugʻilgan paytidagi ismi = Sodiqov Tohirbek Ravshanbek o’g’li
| Tavalludi sanasi         = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|2005|07|15}}
| Tavalludi joyi           = [[Farg'ona]], {{TavalludJoyi|Yaypan}}
| Fuqaroligi               = {{UZB}}
| Faoliyat yillari         = [[2020-yil]]dan hozirga qadar&lt;ref&gt;{{Veb |sarlavha=RXVS13- &lt;/ref&gt;.
| Kasblari                 = [[Qoʻshiqnavis]], [[musiqachi]]
| [[Janr]]                 = [[Phonk|Brazilian Funk]], [[rep]]
| [[Sayt]]                 = 
| faoliyat yillari         = 2022
| leybl                    = 
| Otasining ismi           = RAVSHANBEK SODIQOV
}}

RXVS13 (asl ismi: Tohirbek Sodiqov Ravshanbek o‘g‘li; 15-iyul 2005-yilda [[Fargʻona viloyati|Fargʻona viloyati,]] [[Oʻzbekiston tumani]], [[Yaypan]] shaxrida tug’ulgan— [[O'zbek|o’zbek musiqa]] prodyuseri va [[Electronic Dance Music]] ijodkori. U [[:en:Phonk|Phonk]], drift [[:en:Phonk|Phonk]]  janrlaridagi asarlari bilan tanilgan. Musiqiy faoliyatini [[2022]]-yilda boshlagan va o‘z asarlarini turli raqamli striming platformalarida nashr etib kelmoqda.

== Faoliyati ==

RXVS13 musiqiy faoliyatini internet platformalari orqali boshlagan. U dastlab SoundCloud va boshqa raqamli platformalarda treklar e’lon qilgan. Uning ilk asarlari qatoriga ‘‘Phonk Drift’’, ‘‘Fayzullo’’, ‘‘Shehzade’’ va ‘‘Kill Me’’ kiradi.

Keyinchalik u ‘‘PREY’’, ‘‘PHONK DO MATUSHKA’’, ‘‘ASIA FUNK’’, ‘‘MONTAGEM BAILADO’’, ‘‘NOT AURA’’ va ‘‘MEINTEME TRIBAL JUMP!’’ kabi singllarni chiqardi. Uning musiqalari Spotify, Apple Music, Shazam va boshqa xalqaro striming xizmatlarida mavjud.

== Musiqiy uslubi ==

RXVS13 asosan phonk va elektron musiqa yo‘nalishlarida ijod qiladi. Uning asarlarida cowbell ritmlari, kuchli basslar va zamonaviy phonk elementlari uchraydi. Musiqiy uslubiga Memphis rap, drift phonk va elektron musiqa janrlari ta’sir ko‘rsatgan.

== Diskografiya ==

=== Tanlangan singllar ===

‘‘Phonk Drift’’
‘‘Fayzullo’’
‘‘Shehzade’’
‘‘Kill Me’’
‘‘PREY’’
‘‘PHONK DO MATUSHKA’’
‘‘ASIA FUNK’’
‘‘MONTAGEM BAILADO’’
‘‘NOT AURA’’
‘‘MEINTEME TRIBAL JUMP!’’

== Tashqi havolalar ==

* [https://open.spotify.com/artist/0a5Ecxu8jVt0T4fEHohS58 RXVS13 Spotify]
* [https://music.apple.com/ru/artist/rxvs13/1669804619 RXVS13 Apple Music]
* [https://www.shazam.com/artist/rxvs13/1669804619 RXVS13 Shazam]
* [https://soundcloud.com/rxvs13 RXVS13 SoundCloud]
* [https://www.youtube.com/channel/UCBohOgmCRgozySPVnf-HVug RXVS13 YouTube]
* [https://www.instagram.com/rxvs13/ RXVS13 Instagram]

[[Kategoriya:2005-yilda tugʻilganlar]]
[[Kategoriya:Oʻzbek musiqachilari]]
[[Kategoriya:Musiqa prodyuserlari]]
[[Kategoriya:Elektron musiqa ijodkorlari]]
[[Kategoriya:Tirik odamlar]]</text>
      <sha1>5ycu9hx5mdvvlr013ph0ntblo07ot1e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Suriyadagi 2025-yilgi oziq-ovqat inqirozi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1438481</id>
    <revision>
      <id>6328860</id>
      <parentid>6246264</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T09:06:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328860</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10377" sha1="820ldayyh7cfw9otizxwgpwrcuk9oi5" xml:space="preserve">'''Suriyadagi 2025-yilgi oziq-ovqat inqirozi''' mamlakat zamonaviy tarixidagi eng jiddiy gumanitar favqulodda holat sifatida baholanmoqda. [[Suriya]] boʻylab keng tarqalgan oziq-ovqat xavfsizligining yoʻqligi va toʻyib ovqatlanmaslik bu inqirozning asosiy belgilaridir. Hisobotlarga koʻra, 14,5 milliondan ortiq suriyalik oziq-ovqat tanqisligidan aziyat chekmoqda, ulardan 9,1 millioni kuchli inqiroz holatida, 5,4 millioni esa qattiq [[Och qolish|ochlik yoqasida]] turibdi. Ushbu inqirozga kuchli qurgʻoqchilik, iqtisodiy tanazzul, siyosiy beqarorlik va xalqaro yordam hajmining kamayishi sabab boʻlgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite news |last1=Safty |first1=Sarah El |last2=Dahan |first2=Maha El |last3=Dahan |first3=Maha El |date=18 August 2025 |title=Historic drought, wheat shortage to test Syria's new leadership |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/historic-drought-wheat-shortage-test-syrias-new-leadership-2025-08-18/ |access-date=19 August 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Umumiy maʼlumotlar ==
Suriyadagi ocharchilikning ildizlari 2011-yilda boshlangan, oʻn yildan ortiq davom etgan va mamlakat qishloq xoʻjaligi, infratuzilmasi hamda iqtisodiyotini vayron qilib, aholining ommaviy koʻchishiga sabab boʻlgan [[Suriya fuqarolar urushi|fuqarolar urushiga]] borib taqaladi&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |title=What's Happening in Syria? How the Civil War Is Worsening Hunger Among Civilians |url=https://www.wfpusa.org/news/whats-happening-syria-civil-war-worsening-hunger-among-civilians/ |access-date=19 August 2025 |website=World Food Program USA |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Syria's Agricultural Crisis |url=https://carnegieendowment.org/sada/2024/01/syrias-agricultural-crisis?lang=en |access-date=19 August 2025 |website=Carnegie Endowment for International Peace |language=en}}&lt;/ref&gt;. Bundan tashqari, [[Turkiya—Suriya zilzilasi|2023-yilgi zilzila]] vayronagarchiliklari hamda Bashar Asad rejimi qulaganidan soʻng suriyalik qochoqlarning qaytishi mamlakatdagi vaziyatni yanada ogʻirlashtirdi&lt;ref&gt;{{Cite web |date=7 April 2023 |title=Devastating Earthquakes in Southern Türkiye and Northern Syria, April 6th 2023, Situation Report 20 [EN/TR] - Türkiye {{!}} ReliefWeb |url=https://reliefweb.int/report/turkiye/devastating-earthquakes-southern-turkiye-and-northern-syria-april-6th-2023-situation-report-20-entr |access-date=19 August 2025 |website=reliefweb.int |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=13 February 2023 |title=Northwest Syria Earthquake February 2023, Daily Highlights - 13/02/2023 - Syrian Arab Republic {{!}} ReliefWeb |url=https://reliefweb.int/report/syrian-arab-republic/northwest-syria-earthquake-february-2023-daily-highlights-13022023 |access-date=19 August 2025 |website=reliefweb.int |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2025 |title=THE IMPACT OF THE CONFLICT IN SYRIA |url=https://www.undp.org/sites/g/files/zskgke326/files/2025-02/undp-sy-seia-final-24022025_compressed.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=New World Bank Report Highlights Syria's Economic Challenges and Recovery Prospects for 2025 |url=https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2025/07/07/-new-world-bank-report-highlights-syria-s-economic-challenges-and-recovery-prospects-for-2025 |access-date=19 August 2025 |website=World Bank |language=en}}&lt;/ref&gt;. Suriyaning yangi hukumati bu inqirozni hal etishga hali ulgurgani yoʻq&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web |last= |date=19 August 2025 |title=Drought causes wheat failure as Syria faces food crisis |url=https://www.agbi.com/agriculture/2025/08/drought-causes-wheat-failure-as-syria-faces-food-crisis/ |access-date=19 August 2025 |website=AGBI |language=en-US |arxivurl=https://web.archive.org/web/20260204112751/https://www.agbi.com/agriculture/2025/08/drought-causes-wheat-failure-as-syria-faces-food-crisis/ |arxivsana=2026-02-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=16 March 2025 |title=Syrian Arab Republic: Emergency and Recovery Plan of Action 2025-2027 - Living document (as of 1 March 2025) - Syrian Arab Republic {{!}} ReliefWeb |url=https://reliefweb.int/report/syrian-arab-republic/syrian-arab-republic-emergency-and-recovery-plan-action-2025-2027-living-document-1-march-2025 |access-date=19 August 2025 |website=reliefweb.int |language=en}}&lt;/ref&gt;.

== Inqiroz sabablari ==

=== Qurgʻoqchilik va qishloq xoʻjaligi tanazzuli ===
2024-yil oxiridan 2025-yilgacha Suriya soʻnggi 36 yildagi eng kuchli qurgʻoqchilikdan aziyat chekdi, bu esa qishloq xoʻjaligida misli koʻrilmagan tanazzulga olib keldi&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;. [[Furot (daryo)|Furot daryosi]] sathining pasayishi, sugʻorish tizimlarining yomon ahvolda ekani va iqlim oʻzgarishi qurgʻoqchilikni yanada kuchaytirib, mamlakatda soʻnggi oʻn yillikdagi eng kam bugʻdoy hosili yigʻib olinishiga sabab boʻldi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Hisobotlarga koʻra, bugʻdoy yetishtirish hajmi 40 foizga kamayib, 2,73 million metrik tonna taqchillikni yuzaga keltirgan. Bu miqdor qariyb 16 million aholini bir yil davomida oziq-ovqat bilan taʼminlashga yetadi. Suriyadagi ekin yerlarining atigi 40 foiziga ishlov berish imkoni boʻldi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Hasaka, Halab va Hims kabi asosiy oziq-ovqat yetishtiruvchi hududlar esa juda katta zarar koʻrdi. Suriya bu yoʻqotishlarning oʻrnini qoplash uchun 2,15 million tonna bugʻdoy import qilishga majbur boʻldi. Bu oʻtgan yilgiga nisbatan 53 foizga koʻp boʻlib, mamlakatning zaiflashgan iqtisodiyotiga tushayotgan yukni yanada oshirdi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=FAO in Syria |url=https://www.fao.org/syria/en |access-date=19 August 2025 |website=FAOinSyria |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web |title=Historic drought, wheat shortage to test Syria's new leadership - AL-Monitor: The Middle Eastʼs leading independent news source since 2012 |url=https://www.al-monitor.com/originals/2025/08/historic-drought-wheat-shortage-test-syrias-new-leadership |access-date=19 August 2025 |website=www.al-monitor.com |language=en}}&lt;/ref&gt;.

=== Iqtisodiy tanazzul ===
Koʻp yillik urush va iqtisodiy inqiroz sababli 2025-yilga kelib Suriyadagi aksariyat xonadonlar oziq-ovqat xarid qilishga qiynalib qoldi. Muhim subsidiyalarning bekor qilinishi oqibatida oziq-ovqat va yoqilgʻi narxlari keskin oshib ketdi&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web |date=2025-03-25 |title=3.5 Food Security and Agriculture {{!}} Syrian Arab Republic Humanitarian Response Priorities — January-June 2025 {{!}} Humanitarian Action |url=https://humanitarianaction.info/plan/1276/document/syrian-arab-republic-humanitarian-response-priorities-january-june-2025/article/35-food-security-and-agriculture-0 |access-date=2025-08-19 |website=humanitarianaction.info |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{Cite news |last=Strohecker |first=Karin |last2=George |first2=Libby |last3=Strohecker |first3=Karin |last4=George |first4=Libby |date=2025-01-06 |title=Syria's economy: The devastating impact of war and sanctions |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/syrias-new-leaders-face-economy-decimated-by-war-sanctions-2025-01-06/ |access-date=2025-08-19}}&lt;/ref&gt;. Besh kishilik oila uchun bir oylik asosiy isteʼmol savati taxminan 2,5 million Suriya funtini tashkil etgan bir paytda, eng kam ish haqi atigi 280 ming funt, yaʼni zarur miqdorning beshdan biridan ham kamroq edi. Ayrim narxlar oʻsishdan toʻxtaganida ham, koʻpchilik oilalar asosiy mahsulotlarni sotib olishga qurbi yetmasdi. Sanksiyalar, savdodagi muammolar va importga haddan tashqari qaramlik vaziyatni yanada ogʻirlashtirdi&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;.

=== Siyosiy beqarorlik ===
2024-yil dekabr oyida Asad rejimining qulashi va [[Ahmad ash-Sharʼa|Ahmad ash-Sharaa]] hukumatining hokimiyatga kelishi zoʻravonlik, talonchilik hamda taʼminot zanjiridagi uzilishlarga olib kelgach, Suriyaning bir qancha hududlarida keskin tartibsizliklar yuz berdi&lt;ref&gt;{{Cite web |last=rpm122 |date=2025-05-07 |title=The Fall of Bashar al-Assad: Winners, Losers, and Challenges Ahead |url=https://gjia.georgetown.edu/2025/05/07/the-fall-of-bashar-al-assad-winners-losers-and-challenges-ahead/ |access-date=2025-08-19 |website=Georgetown Journal of International Affairs |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=semav1 |date=2025-08-07 |title=Syria's Suwayda faces humanitarian crisis amid government blockade |url=https://npasyria.com/en/128076/,%20https://npasyria.com/en/128076/ |access-date=2025-08-19 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;. [[Suvaydo]] qamal ostida qoldi, Halab, Hims va Hasaka esa qishloq xoʻjaligi mahsulotlari hamda yordamning muntazam yetkazib berilishiga yoʻl qoʻymadi&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Mills|first=Claire|last2=Loft|first2=Philip|date=2025-08-19|title=Syria after Assad: Consequences and interim authorities 2025|url=https://commonslibrary.parliament.uk/research-briefings/cbp-10161/|journal=Parliament UK Research Briefings|language=en-GB}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Akil |first=Samy |date=2025-08-08 |title=Suwayda’s Aftermath and the State of Syria’s Strained Transition |url=https://timep.org/2025/08/08/suwaydas-aftermath-and-the-state-of-syrias-strained-transition/?utm_ |access-date=2025-08-19 |website=The Tahrir Institute for Middle East Policy - |language=en-US}}&lt;/ref&gt;.

=== Xalqaro yordamning kamayishi ===
2025-yil oʻrtalariga kelib [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika Qoʻshma Shtatlar]] ham, [[Yevropa Ittifoqi]] ham Suriyaga ajratiladigan yordamning katta qismini qisqartirdi. Natijada [[Jahon oziq-ovqat dasturi]] oʻz faoliyatini davom ettirish uchun mablagʻsiz qoldi. Tashkilot oziq-ovqat yetkazib berishni davom ettirishi uchun qoʻshimcha 335 million AQSh dollari zarurligini maʼlum qilgan edi. Yordam hajmining qisqarishiga asosan xalqaro donorlarning Suriyaning muvaqqat hukumati boshqaruvidagi kelajagiga ishonchi komil emasligi sabab boʻldi. Ushbu moliyaviy tanqislik shundoq ham ochlik bilan yuzlashayotgan millionlab suriyaliklarga oziq-ovqat yordami yetkazishni yanada qiyinlashtirdi&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite news |date=5 July 2025 |title=Syria loses a lifeline as the United States and Europe slash global aid |language=en-US |newspaper=The Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/world/2025/07/05/syria-usaid-europe-cuts/ |access-date=19 August 2025 |issn=0190-8286}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Suriya fuqarolar urushi]]
* [[Jahon oziq-ovqat dasturi]]
== Manbalar ==
{{manbalar|3}}

[[Turkum:Mamlakatlar bo‘yicha ocharchilik]]
[[Turkum:Suriya fuqarolar urushi]]</text>
      <sha1>820ldayyh7cfw9otizxwgpwrcuk9oi5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sergio Martínez (Ispaniyalik futbolchi)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1442265</id>
    <revision>
      <id>6328147</id>
      <parentid>6254623</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:40:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328147</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7318" sha1="av074dj9joa7bzmh991q1b3inhdafxw" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | image              = 
 | full_name          = Sergio Martínez Montero
 | birth_date         = {{birth date and age|2007|5|15|df=y}}
 | birth_place        = {{tavalludJoyi|Laredo (Cantabria)}}, Ispaniya
 | height             = 1.85 m&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.realracingclub.es/jugadores/sergio-martinez|title=Sergio Martínez|publisher=Racing Santander|language=es|accessdate=16 August 2025|arxivurl=https://web.archive.org/web/20260510055717/https://www.realracingclub.es/jugadores/sergio-martinez|arxivsana=2026-05-10}}&lt;/ref&gt;
 | position           = [[Yarim himoyachi|Tayanch yarim himoyachi]]
 | currentclub        = [[Racing de Santander|Racing Santander]]
 | clubnumber         = 36
 | youthyears1        = 
 | youthclubs1        = [[CD Laredo|Laredo]]
 | youthyears2        = 2017—2025
 | youthclubs2        = [[Racing de Santander|Racing Santander]]
 | yillar1            = 2025—2026
 | klublar1           = [[Rayo Cantabria|Racing B]]
 | isht1              = 18
 | gollar1            = 0
 | yillar2            = 2025—
 | klublar2           = [[Racing de Santander|Racing Santander]]
 | isht2              = 12
 | gollar2            = 1
 | milliyyillar1      = 2025—
 | milliyjamoa1       = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (19 yoshgacha)|Ispaniya U19]]
 | milliyisht1        = 3
 | milliygollar1      = 0
 | club-update        = 23 August 2026
 | nationalteam-update = 
 | ism                = 
}}
'''Sergio Martínez Montero''' 2007-yil 15-mayda tugʻilgan) — ispaniyalik professional [[futbolchi]], [[La Liga]]ning [[Racing de Santander]] klubida [[yarim himoyachi]] sifatida oʻynaydi.

== Klubdagi faoliyati ==

[[Cantabria|Kantabriya]]ning [[Laredo (Cantabria)|Laredo]] shahrida tugʻilgan Martines dastlab oʻz shahrining „[[CD Laredo]]“ jamoasida oʻynagan, keyinroq „[[Racing de Santander|Racing Santander]]“ klubining „Alevín“ yoshlar jamoasiga qoʻshilgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.realracingclub.es/noticias/un-triunfo-de-mucho-valor-2-1|title=Un triunfo de mucho valor (2–1)|trans-title=A very valuable triumph (2–1)|publisher=Racing Santander|language=es|date=6 April 2025|accessdate=16 August 2025}}&lt;/ref&gt;. U hali yoshlar jamoasi safida boʻlishiga qaramay, 2024-yilning oktyabr oyida asosiy jamoa bilan mashgʻulot oʻtkaza boshlagan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://cadenaser.com/cantabria/2024/10/25/jose-alberto-se-rodea-de-juveniles-radio-santander/|title=José Alberto se rodea de juveniles|trans-title=José Alberto gets surrounded by ''juveniles''|publisher=[[Cadena SER]]|language=es|date=25 October 2024|accessdate=16 August 2025}}&lt;/ref&gt;.

Martines 2025-yilning 6-aprelida „Rayo Cantabria“ safida oʻzining professional debyutini oʻtkazdi va Segunda Federacion doirasidagi „[[CD Numancia]]“ga qarshi kechgan hamda 2:1 hisobidagi gʻalaba bilan yakunlangan uy uchrashuvining soʻnggi daqiqalarida Pipi Nakai oʻrniga zaxiradan maydonga tushgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://cadenaser.com/cantabria/2024/11/13/un-juvenil-con-jose-alberto-sergio-martinez-radio-santander/|title=Un juvenil con José Alberto: Sergio Martínez|trans-title=A ''juvenil'' with José Alberto: Sergio Martínez|publisher=[[Cadena SER]]|language=es|date=13 November 2024|accessdate=16 August 2025}}&lt;/ref&gt;. Yozda u klub bilan uch yillik professional shartnoma imzoladi va mavsumoldi yigʻinlarida asosiy tarkib bilan ishtirok etgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://as.com/futbol/segunda/sergio-martinez-el-otro-juvenil-adelantado-y-por-el-racing-ya-blindado-n/|title=Sergio Martínez, el otro juvenil adelantado y por el Racing ya blindado|trans-title=Sergio Martínez, another ''juvenil'' pushed forward by Racing already tied up|publisher=[[Diario AS]]|language=es|date=11 August 2025|accessdate=16 August 2025}}&lt;/ref&gt;.

Martinez professional debyutini 2025-yil 16-avgustda oʻtkazib, Segunda Divizionida „[[CD Castellón]]“ ustidan 3:1 hisobida gʻalaba qozonilgan uy uchrashuvida oʻzi kabi yoshlar akademiyasi bitiruvchisi [[Íñigo Sainz-Maza]]ning oʻrniga maydonga tushgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.marca.com/futbol/segunda-division/cronica/2025/08/16/racing-vibrar-sardinero.html|title=El Racing hace vibrar a El Sardinero|trans-title=Racing make El Sardinero vibrate|publisher=[[Marca (newspaper)|Marca]]|language=es|date=16 August 2025|accessdate=16 August 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.racinguismo.com/2025/08/emocion-abuelo-sergio-martinez-racing.html|title=La emoción del abuelo de Sergio Martínez|trans-title=The emotion of Sergio Martínez's grandfather|publisher=Racinguismo|language=es|date=16 August 2025|accessdate=16 August 2025}}&lt;/ref&gt;. 14-noyabr kuni u klub bilan shartnomasini 2029-yilgacha uzaytirdi&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.realracingclub.es/noticias/el-real-racing-club-renueva-a-sergio-hasta-el-30-de-junio-de-2029|title=El Real Racing Club renueva a Sergio hasta el 30 de junio de 2029|trans-title=Real Racing Club renew Sergio until 30 June 2029|publisher=Racing Santander|language=es|date=14 November 2025|accessdate=16 August 2026}}&lt;/ref&gt; va jamoaning chempion sifatida yuqori ligaga koʻtarilishiga hissa qoʻshgan ushbu mavsumda jami 13 ta oʻyinda ishtirok etgan.

Martines [[La Liga]]dagi debyutini 2026-yilning 16-avgustida oʻtkazgan va „[[Villarreal CF|Villarreal]]“ klubiga qarshi oʻyinda jamoasining ikkinchi golini kiritgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.marca.com/futbol/primera-division/cronica/2026/08/16/racing-presenta-credenciales.html|title=El Racing presenta sus credenciales|trans-title=Racing show their credentials|publisher=[[Marca (newspaper)|Marca]]|language=es|date=16 August 2026|accessdate=16 August 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyat statistikasi ==

=== Klub ===
{{updated|2026-yil 23-avgsutda otkazgan oʻyin holatiga koʻra}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!rowspan=&quot;2&quot;|Klub
!rowspan=&quot;2&quot;|Mavsum
!colspan=&quot;3&quot;|Liga
!colspan=&quot;2&quot;|Kubok
!colspan=&quot;2&quot;|Boshqa
!colspan=&quot;2&quot;|Jami
|-
!Divizion!!Oʻyinlar!!Gollar!!Oʻyinlar!!Gollar!!Oʻyinlar!!Gollar!!Oʻyinlar!!Gollar
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|[[Rayo Cantabria|Racing B]]
|2024–25
|[[Segunda Federación]]
|1||0||colspan=&quot;2&quot;|—||colspan=&quot;2&quot;|—||1||0
|-
|2025–26
|Segunda Federación
|17||0||colspan=&quot;2&quot;|—||colspan=&quot;2&quot;|—||17||0
|-
!colspan=&quot;2&quot;|Jami
!18!!0!!colspan=&quot;2&quot;|—!!colspan=&quot;2&quot;|—!!18!!0
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|[[Racing de Santander|Racing Santander]]
|2025–26
|[[Segunda División]]
|10||0||3||0||colspan=&quot;2&quot;|—||13||0
|-
|2026–27
|[[La Liga]]
|2||1||0||0||colspan=&quot;2&quot;|—||2||1
|-
!colspan=&quot;2&quot;|Jami
!12!!1!!3!!0!!colspan=&quot;2&quot;|—!!15!!1
|-
!colspan=&quot;3&quot;|Umumiy faoliyat statistikasi
!30!!1!!3!!0!!0!!0!!33!!1
|}

{{notelist}}

== Yutuqlari ==
'''Racing Santander'''
* [[Segunda División]]: 2025–26

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{BDFutbol|210256}}
* {{Soccerway|sergio-mart-nez-montero/1035602}}

{{DEFAULTSORT:Martinez, Sergio}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Ispaniyalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:La Liga oʻyinchilari]]
[[Turkum:Segunda División futbolchilari]]
[[Turkum:Segunda Federación futbolchilari]]
[[Turkum:Rayo Cantabria futbolchilari]]
[[Turkum:Racing de Santander futbolchilari]]
[[Turkum:Ispaniya yoshlar milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]]</text>
      <sha1>av074dj9joa7bzmh991q1b3inhdafxw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Simon Kelway</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1445422</id>
    <revision>
      <id>6328330</id>
      <parentid>6263777</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T22:08:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328330</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="691" sha1="6bxqxsdvdivdpoll479oz5a0181mcll" xml:space="preserve">'''Simon Kelway''' (1623-yilda vafot etgan) — [[Devon grafligi]]ning Dawlish shahridan bo‘lgan ingliz siyosatchisi.

[[Totnes (saylov okrugi)|Totnes]] saylov okrugidan 1589-yilgi parlamentda qatnashgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/kelway-simon-1623|title=KELWAY, Simon (d.1623), of Dawlish, Devon. - History of Parliament Online|website=historyofparliamentonline.org|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211203093802/http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/kelway-simon-1623|arxivsana=2021-12-03|qaralgan sana=2026-09-08}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Authority control}}
{{1589-Angliya-MP-stub}}</text>
      <sha1>6bxqxsdvdivdpoll479oz5a0181mcll</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stephen Barnham</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1446494</id>
    <revision>
      <id>6328465</id>
      <parentid>6267417</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T05:49:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328465</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="765" sha1="96oza2efmevk484m175qw921fuy8pqr" xml:space="preserve">[[File:Alice Barnham and Her Sons Martin and Steven 1557.png|thumb|Alice Barnham portreti]]
'''Stephen Barnham''' (1608-yilda vafot etgan) — ingliz siyosatchisi.

[[Chichester (saylov okrugi)|Chichester]] saylov okrugidan 1601-yilgi parlamentda qatnashgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/barnham-stephen-1608|title=BARNHAM, Stephen (D.1608), of London; Denne, Horsham; later of Southover, nr. Lewes, Suss. &amp;#124; History of Parliament Online|arxivurl=https://web.archive.org/web/20250120035756/https://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/barnham-stephen-1608|arxivsana=2025-01-20|qaralgan sana=2026-09-11}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Authority control}}
{{1601-Angliya-MP-stub}}</text>
      <sha1>96oza2efmevk484m175qw921fuy8pqr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Socialista</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1447202</id>
    <revision>
      <id>6328356</id>
      <parentid>6268712</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T00:54:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328356</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="822" sha1="sccdddzfd1ph1rbfjykeehyd1s26ru8" xml:space="preserve">'''Socialista''' — [[Chexoslovakiya]]da 1923–1925-yillarda [[Praga]] shahrida nashr etilgan kunlik [[gazeta]]&lt;ref&gt;Národní knihovna ČR. ''[http://digit.nkp.cz/knihcin/ookf/noviny.htm Noviny a časopisy na mikrofilmech ve fondu Národní knihovny České republiky] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20050105172954/http://digit.nkp.cz/knihcin/ookf/noviny.htm |date=2005-01-05 }}''&lt;/ref&gt;. U 1923-yil 1-mayda tashkil etilgan va Sotsialistlar uyushmasining asosiy nashri hisoblangan&lt;ref name=&quot;kow&quot;&gt;Kowalski, Werner. ''[https://books.google.com/books?id=83QdPwAACAAJ Geschichte der sozialistischen arbeiter-internationale: 1923 — 19]''. Berlin: Dt. Verl. d. Wissenschaften, 1985. p. 330&lt;/ref&gt;.
Uni „El Socialista“ gazetasi bilan adashtirmaslik kerak.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yevropa-gazeta-stub}}</text>
      <sha1>sccdddzfd1ph1rbfjykeehyd1s26ru8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Suomenkieliset Tieto-Sanomat</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1447211</id>
    <revision>
      <id>6328853</id>
      <parentid>6268724</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:45:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328853</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2262" sha1="529gaxomb7j843f374ea8q9yapo4z9e" xml:space="preserve">{{Gazeta bilgiqutisi
| nomi                     = Suomenkieliset Tieto-Sanomat
| shior                    =
| logo                     =
| tasvir                   = Suomenkieliset Tieto-Sanomat September 1775.gif
| izoh                     = 1775-yil sentabr soni
| turi                     =
| formati                  =
| asoschi                  =
| asos solingan            = 1-sentabr 1775
| nashrning toʻxtatilishi  =
| narxi                    =
| tegishlilik              =
| prezident                =
| noshir                   =
| bosh muharrir            =
| siyosiyligi              =
| tili                     = [[Fin tili|fin]]
| adadi                    =
| bosh ofisi               = [[Turku]], [[Finlandiya]]
| vebsayt                  =
}}
'''Suomenkieliset Tieto-Sanomat''' — [[fin tili]]dagi ilk [[gazeta]]. U 1775 va 1776-yillarda [[Turku]] shahrida oyiga ikki marta nashr etilgan. Gazeta muharriri [[Antti Lizelius]] edi&lt;ref name=&quot;Schoolfield1998&quot;&gt;{{cite book|author=George C. Schoolfield|title=A History of Finland's Literature|url=https://archive.org/details/historyoffinland00geor|url-access=registration|accessdate=9 May 2019|year=1998|publisher=U of Nebraska Press|isbn=0-8032-4189-5|pages=[https://archive.org/details/historyoffinland00geor/page/47 47]–}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|title=Annali del Seminario di studi dell'Europa orientale: Sezione linguistico-filologica|url=https://books.google.com/books?id=ltMKAQAAMAAJ|accessdate=9 May 2019|year=1982|publisher=Edizioni dell'ateneo|page=147}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Laitinen1988&quot;&gt;{{cite book|author=Kai Laitinen|title=The Book in Finland, 1488-1988|url=https://books.google.com/books?id=O6BvYkocYssC|accessdate=9 May 2019|year=1988|publisher=Helsinki University Library|isbn=978-951-45-4621-1|page=34}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.wdl.org/en/item/19334/#q=newspapers&amp;item_type=newspapers&amp;time_periods=1700-1799 | title=Suomalaiset Tieto-Sanomat (Finnish information news) | publisher=[[World Digital Library]] | accessdate=21 February 2020 | arxivurl=https://web.archive.org/web/20210320014059/https://www.wdl.org/en/item/19334/#q=newspapers&amp;item_type=newspapers&amp;time_periods=1700-1799 | arxivsana=2021-03-20}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yevropa-gazeta-stub}}</text>
      <sha1>529gaxomb7j843f374ea8q9yapo4z9e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Suxrob Turakulovich Norkulov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1448880</id>
    <revision>
      <id>6328867</id>
      <parentid>6315607</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T09:39:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 2 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328867</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6042" sha1="n8r71ce4dsd22getv8lhjw6ssxogv2w" xml:space="preserve">{{tezda oʻchirishga|[[VP:U11|U11]]: Mualliflik huquqlarining yaqqol buzilishi}}
[[File:Suxrob Turakulovich Norkulov.png|thumb|Suxrob Turakulovich Norkulov]]
'''Suxrob Turakulovich Norkulov''' (1990-yil 30-may) — iqtisodiyot fanlari doktori (DSc), professor, Turon fanlar akademiyasi akademigi.&lt;ref&gt;[https://rasmiy-sayt.uz TDTU rasmiy sayti / Ilmiy darajalar haqida] {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 2019–2023-yillarda Transport vazirligi huzuridagi O‘zining temir yo‘llariga ega bo‘lgan yuridik shaxslarning temir yo‘l transporti xodimlari malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash markazi direktori, 2022-yilda Transport vazirligi huzuridagi “UZAUTOTRANS SERVICE” bosh direktori v.v.b. bo‘lib ishlagan. 2026-yildan “Toshkent metropoliteni” AJ boshqaruvi raisining ilmiy-innovatsion rivojlantirish masalalari bo‘yicha o‘rinbosari — Toshkent davlat transport universiteti prorektori.&lt;ref&gt;[https://rasmiy-sayt.uz Toshkent metropoliteni rasmiy xabari] {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== Mukofotlari va unvonlari ==
* 2008-y. — Sportning milliy kurash turi bo‘yicha 1-darajali ustasi
* 2022-y. — “O‘zbekiston Konstitutsiyasining 30 yilligi” esdalik nishoni
* 2024-y. — Oliy ta’lim a’lochisi ko‘krak nishoni
* 2026-y. — Turon fanlar akademiyasi akademigi

== Mehnat faoliyati ==
* 2005–2006-yy. — &quot;Sariosiyo Sharob&quot; XJ mexanika sexi yordamchi payvandchisi
* 2006–2008-yy. — Mirobod transport kasb-hunar kolleji oʻquvchisi
* 2008–2010-yy. — &quot;Toʻlqin Avazbek&quot; fermer xoʻjaligi 3-razryad payvandchisi
* 2010–2011-yy. — MXX qarashli 77361-harbiy qismda muddatli harbiy xizmat
* 2011–2015-yy. — Toshkent temir yoʻl muhandislari instituti talabasi
* 2015–2018-yy. — Yashnobod temir yoʻl kasb-hunar kolleji maxsus fan oʻqituvchisi, transport vositalaridan foydalanish va taʼmirlash boʻlimi mudiri
* 2018–2019-yy. — Vazirlar Mahkamasi huzuridagi &quot;Oʻzdavtemiryoʻlnazorat&quot; davlat inspeksiyasining oʻzining temir yoʻllariga ega boʻlgan yuridik shaxslarning temir yoʻl transporti xodimlari malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash markazi istiqbolli rivojlanish boʻlimi boshligʻi, oʻquv ishlari boʻyicha direktor oʻrinbosari
* 2019–2023-yy. — Transport vazirligi huzuridagi Oʻzining temir yoʻllariga ega boʻlgan yuridik shaxslarning temir yoʻl transporti xodimlari malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash markazi direktori
* 2022–2022-yy. — Transport vazirligi huzuridagi &quot;Uzautotrans Service&quot; bosh direktori v.v.b.
* 2022–2024-yy. — Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Biznes va tadbirkorlik Oliy maktabi (doktorantura PhD) mustaqil izlanuvchisi
* 2024–2025-yy. — Toshkent davlat transport universiteti (doktorantura DSc) mustaqil izlanuvchisi
* 2024-y. – h.v. — Toshkent davlat transport universiteti Korporativ boshqaruv kafedrasi dotsent v.b., dotsent, professor v.b., professor (oʻrindoshlik boʻyicha)
* 2023–2026-yy. — Transport vazirligi huzuridagi &quot;Toshkent metropoliteni&quot; DUK boshligʻining ilmiy-innovatsion rivojlantirish masalalari boʻyicha oʻrinbosari — Toshkent davlat transport universiteti prorektori
* 2026-y. – h.v. — &quot;Toshkent metropoliteni&quot; AJ boshqaruvi raisining ilmiy-innovatsion rivojlantirish masalalari boʻyicha oʻrinbosari — Toshkent davlat transport universiteti prorektori

== Asosiy ilmiy ishlari ==
Norkulov 60 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi, jumladan 1 ta darslik, 1 ta oʻquv qoʻllanma, 4 ta monografiya, xalqaro va respublika jurnallarida chop etilgan maqolalar hamda konferensiya tezislari.&lt;ref&gt;Toshkent davlat transport universiteti. S.T.Norkulovning ilmiy ishlari roʻyxati, 2026.&lt;/ref&gt; Ilmiy faoliyati transport iqtisodiyoti, metropoliten transportining iqtisodiy samaradorligi va taʼlim sohasini raqamlashtirish masalalariga bagʻishlangan.

=== Darslik va oʻquv qoʻllanmalar ===
* ''Transport iqtisodiyoti''. Darslik. — Toshkent, 2025. — 447 b. — ISBN 978-9910-11-134-1.
* ''Transport iqtisodiyoti''. Oʻquv qoʻllanma. — Toshkent, 2024. — 291 b. — ISBN 978-9910-08-301-3.

=== Monografiyalar ===
* ''Metropoliten transportida yoʻlovchi tashish faoliyati: muammo va yechimlar''. — Toshkent, 2024. — 270 b. — ISBN 978-9910-08-477-5.
* ''Taʼlim muassasalarini raqamlashtirish asosida samaradorligini oshirish''. — Toshkent, 2024. — 151 b. — ISBN 978-9910-08-271-9.
* ''Transport iqtisodiyoti uchun sanoat korxonalar va ularning iqtisodiy samaradorligi''. — Toshkent, 2024. — 131 b. — ISBN 978-9910-08-552-9.
* ''Transport infratuzilmasining iqtisodiy taʼsiri: jamoat transportining shahar iqtisodiyotidagi oʻrni''. — Toshkent, 2024. — 120 b. — ISBN 978-9910-08-551-2.

=== Tanlangan maqolalar ===
* The Impact of Metropolitan Transport on the Socio-Economic Development of the Country: Efficiency, Infrastructure and Environmental Aspects // ''Frontline Marketing, Management and Economics Journal''. — 2025. — Vol. 5, Issue 1. — P. 45–54. — [https://doi.org/10.37547/marketing-fmmej-05-01-05 DOI: 10.37547/marketing-fmmej-05-01-05].
* The strategic importance of Tashkent metropolitan transport in the context of urbanization // ''Journal of Management and Economics''. — 2025. — P. 38–43.
* Metropoliten transport tizimini rivojlantirishda xorijiy tajribaning ahamiyati va Oʻzbekiston uchun tavsiyalar // ''Journal of Transport''. — 2026. — Vol. 3, Issue 2. — B. 156–162.
* [https://press.natlib.uz/uz/editions/130370 Metropoliten – urbanizatsiyaning strategik drayveri] // ''Xalq soʻzi''. — 2025. — 4-iyun. — № 112 (9007).
* [https://press.natlib.uz/ru/editions/130368 Метрополитен – мощный драйвер урбанизации] // ''Народное слово''. — 2025. — № 112 (8956).
* [https://press.natlib.uz/ru/editions/130425 МАҚОЛА НОМИ] // ''Народное слово''. — 2025. — № 117 (8961).

== Manbalar ==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>n8r71ce4dsd22getv8lhjw6ssxogv2w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shimoliy koʻl (Yangi Shotlandiya)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1450600</id>
    <revision>
      <id>6328241</id>
      <parentid>6278901</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T19:06:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328241</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="573" sha1="0rgl8f43bdzon9gmfoso0qw2fkdxcxu" xml:space="preserve">'''{{PAGENAMEBASE}}''' — [[Kanada]]ning [[Yangi Shotlandiya]] provinsiyasidagi [[Antigonish (okrug)|Antigonish okrugi]]da joylashgan koʻl&lt;ref name=parl&gt;{{cite web|title=Antigonish County Placenames|url=http://www.parl.ns.ca/placenames/antigonishn.html|publisher=www.parl.ns.ca|accessdate=6 September 2012|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120407035233/http://www.parl.ns.ca/placenames/antigonishn.html|arxivsana=2012-04-07}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Yangi Shotlandiya aholi punktlari]]
[[Turkum:Kanada aholi punktlari]]

{{Antigonish-geo-stub}}</text>
      <sha1>0rgl8f43bdzon9gmfoso0qw2fkdxcxu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Oʻzbekiston 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1453401</id>
    <revision>
      <id>6328716</id>
      <parentid>6302370</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T07:36:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artemev Nikolay</username>
        <id>46453</id>
      </contributor>
      <comment>/* Medallar */</comment>
      <origin>6328716</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20789" sha1="gzqy56h7vgig332gxhci7vksyivivs2" xml:space="preserve">{{Mamlakat Osiyo oʻyinlarida
|MOQ = UZB
|MOQnomi = [[Oʻzbekiston Milliy Olimpiya qoʻmitasi]]
|Oʻyinlar = {{{Oʻyinlar|2026 Yozgi}}}
|Sportchilar={{{Sportchilar| 397 ta}}}
|sport turlarida = {{{sport turlarida|38}}}
|Bayroqdor = '''Ochilish:''' {{{Bayroqdor|[[Gulistan Perdebayeva]]}}} va {{{Bayroqdor|[[Toʻrabek Habibullayev]]}}}&lt;br /&gt;
'''Yopilish:''' {{{Bayroqdor|}}}
|Rasmiy shaxslar = {{{Rasmiylar|}}}
|Oltin = {{{Oltin|21}}}
|Kumush = {{{Kumush|25}}}
|Bronza = {{{Bronza|24}}}
|Hammasi = {{{Hammasi|70}}}
|Oʻrin = {{{Oʻrin|5}}}
|Yozgi_oʻyinlar = [[Oʻzbekiston 1994-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida|1994]] {{•}} [[Oʻzbekiston 1998-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida|1998]] {{•}} [[Oʻzbekiston 2002-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida|2002]] {{•}} [[Oʻzbekiston 2006-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida|2006]] {{•}} [[Oʻzbekiston 2010-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida|2010]] {{•}} [[Oʻzbekiston 2014-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida|2014]] {{•}} [[Oʻzbekiston 2018-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida|2018]] {{•}} [[Oʻzbekiston 2022-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida|2022]]{{•}} [[Oʻzbekiston 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida|2026]]
}}
'''Oʻzbekiston 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida''' 396 nafar sportchi 42 ta yoʻllanmani qoʻlga kiritdi&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=15 sentyabr 2026 |title=O‘zbekiston delegatsiyasi Aichi-Nagoya-2026 XX yozgi Osiyo o‘yinlarida |work=olympic.uz |url=https://www.olympic.uz/oz/news/olymp-news-408}}&lt;/ref&gt;. Oʻzbekiston delegatsiyasi [[Yaponiya]]ning [[Nagoya]] shahrida 19-sentyabr — 4-oktyabr kunlari boʻlib oʻtgan Yozgi Oziyo oʻyinlarida toʻqqizinchi bor qatnashdi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Participating NOCs – Asian Games 2026 |url=https://www.aichi-nagoya2026.org/participating-nocs/ |access-date=2026-09-10 |website=www.aichi-nagoya2026.org}}&lt;/ref&gt;. Oʻzbekiston terma jamoasi Aichi-Nagoya Yozgi Osiyo oʻyinlarida tarixdagi eng katta delegatsiya bilan ishtirok etadi&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

== Medallar ==
{| class=&quot;wikitable left&quot; style=&quot;font-size: 95%;&quot;
 |- bgcolor=gold
 |colspan=4 align=center|'''Oltin'''
|-
| width=&quot;20&quot; align=&quot;center&quot;|'''№'''
| width=&quot;240&quot; align=&quot;center&quot;|'''Sportchilar'''
| width=&quot;400&quot; align=&quot;left&quot;|'''Sport turi (yoʻnalishi)'''
| width=&quot;70&quot; align=&quot;center&quot;|'''Sana'''
|-
 |align=center|1
 |[[Abdulvahob Rashidov]]
|[[Fayl:Karate pictogram.svg|17px]] [[Karate boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar 67 kg|Karate (67 kg gacha, erkaklar)]]
 |align=&quot;center&quot;|21-sentyabr
|-
 |align=center|2
 |[[Oʻtkirbek Joʻrayev]]
|[[Fayl:Gymnastics (artistic) pictogram.svg|17px]] [[Gimnastika boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar oʻrtasida dastakli ot mashqlari|Gimnastika (dastakli ot mashqlari, erkaklar)]]
 |align=&quot;center&quot;|24-sentyabr
|-
 |align=center|3
 |[[Sharifa Davronova]]
|[[Fayl:Athletics pictogram.svg|17px]] [[Yengil atletika boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar oʻrtasida uch hatlab sakrash|Yengil atletika (uch hatlab sakrash, ayollar)]]
 |align=&quot;center&quot;|24-sentyabr
|-
 |align=center|4
 |[[Shohsanam Sherzodova]]
|[[Fayl:Canoeing (flatwater) pictogram.svg|17px]] [[Baydarka va kanoeda eshkak eshish boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar C-1 200 m|Baydarka va kanoeda eshkak eshish (C-1 200 m, ayollar)]]
 |align=&quot;center&quot;|24-sentyabr
|-
 |align=center|5
 |[[Vladimir Svechnikov]]
|[[Fayl:Shooting pictogram.svg|17px]] [[Oʻq otish boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – 10 metrga pnevmatik pistoletdan otish (erkaklar)|Oʻq otish (10 m, pnevmatik pistolet, erkaklar)]]
 |align=&quot;center&quot;|24-sentyabr
|-
 |align=center|6
 |[[Shahzod Nurmatov]]&lt;br&gt;[[Sobirjon Safaraliyev]]
|[[Fayl:Rowing pictogram.svg|17px]] [[Akademik eshkak eshish boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar yengil vazndagi ikki kishilik juft eshkakli kayik|Akademik eshkak eshish (LM2x, erkaklar)]]
 |align=&quot;center&quot;|24-sentyabr
 |-
 |align=center|7
 |[[Suhrob Xo‘jayev]]
|[[Fayl:Athletics pictogram.svg|17px]] [[Yengil atletika boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar oʻrtasida bosqon uloqtirish|Yengil atletika (bosqon uloqtirish, erkaklar)]]
 |align=&quot;center&quot;|25-sentyabr
|-
 |align=center|8
 |[[Shaxriyor Mahkamov]]
|[[Fayl:Canoeing (flatwater) pictogram.svg|17px]] [[Baydarka va kanoeda eshkak eshish boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar K-1 500 m|Baydarka va kanoeda eshkak eshish (K-1 500 m, erkaklar)]]
 |align=&quot;center&quot;|26-sentyabr
|-
 |align=center|9
 |[[Ibodatxon Agojonova]]
|[[Fayl:Kurash pictogram.svg|17px]] [[Kurash boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar 57 kg|Kurash (ayollar, 57 kg)]]
 |align=&quot;center&quot;|27-sentyabr
|-
 |align=center|10
 |[[Shohruhxon Baxtiyorov]]
|[[Fayl:Kurash pictogram.svg|17px]] [[Kurash boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar +90 kg|Kurash (erkaklar, +90 kg)]]
 |align=&quot;center&quot;|27-sentyabr
|-
 |align=center|11
 |[[Pokizaxon Kamoldinova]]
|[[Fayl:Kurash pictogram.svg|17px]] [[Kurash boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar 78 kg|Kurash (ayollar, 78 kg)]]
 |align=&quot;center&quot;|28-sentyabr
|-
 |align=center|12
 |[[Axror Ziyodullayev]]
|[[Fayl:Kurash pictogram.svg|17px]] [[Kurash boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar 81 kg|Kurash (erkaklar, 81 kg)]]
 |align=&quot;center&quot;|28-sentyabr
|-
 |align=center|13
 |[[Akbar Joʻrayev]]
|[[Fayl:Weightlifting pictogram.svg|17px]] [[Ogʻir atletika boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar 101 kg|Ogʻir atletika (erkaklar, 101 kg)]]
 |align=&quot;center&quot;|29-sentyabr
|-
 |align=center|14
 |[[Barnoxon Sayfullayeva]]
|[[Fayl:Athletics pictogram.svg|17px]] [[Yengil atletika boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar oʻrtasida balandlikka sakrash|Yengil atletika (balandlikka sakrash, ayollar)]]
 |align=&quot;center&quot;|29-sentyabr
|-
 |align=center|15
 |[[Sita Qadamboyeva]]
|[[Fayl:Judo pictogram.svg|17px]] [[Dzyudo boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar 52 kg|Dzyudo (ayollar, 52 kg)]]
 |align=&quot;center&quot;|30-sentyabr
|-
 |align=center|16
 |[[Aytjan Xalmaxanov]]
|[[Fayl:Wrestling pictogram.svg|17px]] [[Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar yunon-rum kurashi 67 kg|Sport kurashlari (erkaklar yunon-rum kurashi, 67 kg)]]
 |align=&quot;center&quot;|30-sentyabr
|-
 |align=center|17
 |[[Toʻrabek Habibullayev]]
|[[Fayl:Boxing pictogram.svg|17px]] [[Boks boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar 90 kg|Boks (erkaklar, 90 kg)]]
 |align=&quot;center&quot;|2-oktyabr
|-
 |align=center|18
 |[[Abdumalik Xaloqov]]
|[[Fayl:Boxing pictogram.svg|17px]] [[Boks boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar 60 kg|Boks (erkaklar, 60 kg)]]
 |align=&quot;center&quot;|2-oktyabr
|-
 |align=center|19
 |[[Muzaffarbek Toʻraboyev]]
|[[Fayl:Judo pictogram.svg|17px]] [[Dzyudo boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar +100 kg|Dzyudo (erkaklar, +100 kg)]]
 |align=&quot;center&quot;|2-oktyabr
|-
 |align=center|20
 |[[Jasur Jaysunov]]
|[[Fayl:Taekwondo pictogram.svg|17px]] [[Taekvondo boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar 80 kg|Taekvondo (erkaklar, 80 kg)]]
 |align=&quot;center&quot;|2-oktyabr
|-
 |align=center|21
 |[[Taxmina Ikromova]]
|[[Fayl:Gymnastics (rhythmic) pictogram.svg|17px]] [[Gimnastika boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo o‘yinlari - badiiy gimnastika shaxsiy mashqi|Gimnastika (badiiy gimnastika shaxsiy mashqi)]]
 |align=&quot;center&quot;|3-oktyabr
 |- bgcolor=silver
 |colspan=4 align=center|'''Kumush'''
|-
| width=&quot;20&quot; align=&quot;center&quot;|'''№'''
| width=&quot;240&quot; align=&quot;center&quot;|'''Sportchilar'''
| width=&quot;400&quot; align=&quot;left&quot;|'''Sport turi (yoʻnalishi)'''
| width=&quot;70&quot; align=&quot;center&quot;|'''Sana'''
|-
 |align=center|1
 |[[Humoyunmirzo Halimov]]
|[[Fayl:Karate pictogram.svg|17px]] [[Karate boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar 55 kg|Karate (55 kg gacha, erkaklar)]]
 |align=&quot;center&quot;|20-sentyabr 
|-
 |align=center|2
 |[[Darya Latisheva]]
|[[Fayl:Wushu pictogram.svg|17px]] [[Ushu boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar oʻrtasidagi nanquan va nandao|Ushu (nanquan va nandao, ayollar)]]
 |align=&quot;center&quot;|22-sentyabr
|-
 |align=center|3
 |[[Firdavs Atamuratov]]
|[[Fayl:MMA pictogram.svg|17px]] [[Aralash jang sanʼatlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar oʻrtasida zamonaviy 60 kg|Aralash jang sanʼatlari (erkaklar, zamonaviy 60 kg)]]
 |align=&quot;center&quot;|22-sentyabr
|-
 |align=center|4
 |[[Hilola Sobirova]]
|[[Fayl:MMA pictogram.svg|17px]] [[Aralash jang sanʼatlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar oʻrtasida anʼanaviy 60 kg|Aralash jang sanʼatlari (ayollar, anʼanaviy 60 kg)]]
 |align=&quot;center&quot;|22-sentyabr
|-
 |align=center|5
 |[[Artur Guliyev]]&lt;br&gt;[[Vladlen Denisov]]
|[[Fayl:Canoeing (flatwater) pictogram.svg|17px]] [[Baydarka va kanoeda eshkak eshish boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar C-2 500 m|Baydarka va kanoeda eshkak eshish (C-2 500 m, erkaklar)]]
 |align=&quot;center&quot;|24-sentyabr
|-
 |align=center|6
 |[[Zaynab Dayibekova]]
|[[Fayl:Fencing pictogram.svg|17px]] [[Qilichbozlik boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar individual qilich|Qilichbozlik (individual qilich, ayollar)]]
 |align=&quot;center&quot;|24-sentyabr
|-
 |align=center|7
 |[[Shahboz Xolmurzayev]]
|[[Fayl:Rowing pictogram.svg|17px]] [[Akademik eshkak eshish boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar bir kishilik kayik|Akademik eshkak eshish (M1x, erkaklar)]]
 |align=&quot;center&quot;|24-sentyabr
|-
 |align=center|8
 |[[Mehrojbek Mamatqulov]]&lt;br&gt;[[Pavel Sorin]]
|[[Fayl:Rowing pictogram.svg|17px]] [[Akademik eshkak eshish boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar ikki kishilik juft eshkakli kayik|Akademik eshkak eshish (LM2-, erkaklar)]]
 |align=&quot;center&quot;|24-sentyabr
|-
 |align=center|9
 |[[Dilshod Xudoyberdiyev]]&lt;br&gt;[[Fazliddin Karimov]]&lt;br&gt;[[Alisher Turdiyev]]&lt;br&gt;[[Maksim Golubev]]
|[[Fayl:Rowing pictogram.svg|17px]] [[Akademik eshkak eshish boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar turt kishilik tok eshkakli kayi|Akademik eshkak eshish (KLM4-, erkaklar)]]
 |align=&quot;center&quot;|24-sentyabr
|-
 |align=center|10
 |[[Anna Prakaten]]
|[[Fayl:Rowing pictogram.svg|17px]] [[Akademik eshkak eshish boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar bir kishilik kayik|Akademik eshkak eshish (W1x, ayollar)]]
 |align=&quot;center&quot;|24-sentyabr
|-
 |align=center|11
 |[[Anna Aksyonova]]&lt;br&gt;[[Aydana Smetullayeva]]
|[[Fayl:Rowing pictogram.svg|17px]] [[Akademik eshkak eshish boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar ikki kishilik tok eshkakli kayi|Akademik eshkak eshish (KW2-, ayollar)]]
 |align=&quot;center&quot;|24-sentyabr
|-
 |align=center|12
 |[[Anna Aksenova]]&lt;br&gt;[[Mariya Sergeyeva]]&lt;br&gt;[[Rayhona Sattorova]]&lt;br&gt;[[Aydana Smetullayeva]]
|[[Fayl:Rowing pictogram.svg|17px]] [[Akademik eshkak eshish boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar turt kishilik tok eshkakli kayi|Akademik eshkak eshish (KLW4-, ayollar)]]
 |align=&quot;center&quot;|24-sentyabr
|-
 |align=center|13
 |[[Vladlen Denisov]]
|[[Fayl:Canoeing (flatwater) pictogram.svg|17px]] [[Baydarka va kanoeda eshkak eshish boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar C-1 500 m|Baydarka va kanoeda eshkak eshish (C-1 500 m, erkaklar)]]
 |align=&quot;center&quot;|25-sentyabr
|-
 |align=center|14
 |[[Shohsanam Sherzodova]]&lt;br&gt;[[Nilufar Zokirova]]
|[[Fayl:Canoeing (flatwater) pictogram.svg|17px]] [[Baydarka va kanoeda eshkak eshish boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar C-2 500 m|Baydarka va kanoeda eshkak eshish (C-2 500 m, ayollar)]]
 |align=&quot;center&quot;|25-sentyabr
|-
 |align=center|15
 |[[Yekaterina Shubina]]&lt;br&gt;[[Arina Tanatmisheva]]&lt;br&gt;[[Milana Dushev-Yanich]]&lt;br&gt;[[Shahrizoda Mavlonova]]
|[[Fayl:Canoeing (flatwater) pictogram.svg|17px]] [[Baydarka va kanoeda eshkak eshish boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar K-4 500 m|Baydarka va kanoeda eshkak eshish (K-4 500 m, ayollar)]]
 |align=&quot;center&quot;|25-sentyabr
|-
 |align=center|16
 |[[Arina Tanatmisheva]]
|[[Fayl:Canoeing (flatwater) pictogram.svg|17px]] [[Baydarka va kanoeda eshkak eshish boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar K-1 500 m|Baydarka va kanoeda eshkak eshish (K-1 500 m, ayollar)]]
 |align=&quot;center&quot;|26-sentyabr
|-
 |align=center|17
 |[[Vladlen Denisov]]&lt;br&gt;[[Nilufar Zokirova]]
|[[Fayl:Canoeing (flatwater) pictogram.svg|17px]] [[Baydarka va kanoeda eshkak eshish boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – aralash K-2 500 m|Baydarka va kanoeda eshkak eshish (K-2 500 m, aralash)]]
 |align=&quot;center&quot;|26-sentyabr
|-
 |align=center|18
 |[[Rafael Sitsuashvili]]
|[[Fayl:Wrestling pictogram.svg|17px]] [[Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar yunon-rum kurashi 130 kg|Sport kurashlari (erkaklar yunon-rum kurashi, 130 kg)]]
 |align=&quot;center&quot;|30-sentyabr
|-
 |align=center|19
 |[[Abdurahim Nutfulloyev]]
|[[Fayl:Judo pictogram.svg|17px]] [[Dzyudo boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar 66 kg|Dzyudo (erkaklar, 66 kg)]]
 |align=&quot;center&quot;|30-sentyabr
|-
 |align=center|20
 |[[Alisher Gʻaniyev]]
|[[Fayl:Wrestling pictogram.svg|17px]] [[Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar yunon-rum kurashi 60 kg|Sport kurashlari (erkaklar yunon-rum kurashi, 60 kg)]]
 |align=&quot;center&quot;|1-oktyabr
|-
 |align=center|21
 |[[Shahram Ahadov]]
|[[Fayl:Judo pictogram.svg|17px]] [[Dzyudo boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar 73 kg|Dzyudo (erkaklar, 73 kg)]]
 |align=&quot;center&quot;|1-oktyabr
|-
 |align=center|22
 |[[Ozoda Sobirjonova]]
|[[Fayl:Taekwondo pictogram.svg|17px]] [[Taekvondo boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar 67 kg|Taekvondo (ayollar, 67 kg)]]
 |align=&quot;center&quot;|2-oktyabr
|-
 |align=center|23
 |[[Jahongir Zokirov]]
|[[Fayl:Boxing pictogram.svg|17px]] [[Boks boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar +90 kg|Boks (erkaklar, +90 kg)]]
 |align=&quot;center&quot;|2-oktyabr
|-
 |align=center|24
 |[[Marat Mavlonov]]
|[[Fayl:Taekwondo pictogram.svg|17px]] [[Taekvondo boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar +80 kg|Taekvondo (erkaklar, +80 kg)]]
 |align=&quot;center&quot;|3-oktyabr
|-
 |align=center|25
 |[[Sherzod Poyonov]]
|[[Fayl:Wrestling pictogram.svg|17px]] [[Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar erkin kurashi 97 kg|Sport kurashlari (erkaklar erkin kurashi, 97 kg)]]
 |align=&quot;center&quot;|3-oktyabr
 |- bgcolor=&quot;#c96&quot;
 |colspan=4 align=center|'''Bronza'''
|-
| width=&quot;20&quot; align=&quot;center&quot;|'''№'''
| width=&quot;240&quot; align=&quot;center&quot;|'''Sportchilar'''
| width=&quot;400&quot; align=&quot;left&quot;|'''Sport turi (yoʻnalishi)'''
| width=&quot;70&quot; align=&quot;center&quot;|'''Sana'''
|-
 |align=center|1
 |[[Nodirbek Shavkatov]]
 |[[Fayl:MMA pictogram.svg|17px]] [[Aralash jang sanʼatlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar oʻrtasida zamonaviy 71 kg|Aralash jang sanʼatlari (erkaklar, zamonaviy 71 kg)]]
 |align=&quot;center&quot;|22-sentyabr
|-
 |align=center|2
 |[[Abubakr Iminjanov]]&lt;br&gt;[[Farruh Mirhamidov]]
 |[[Fayl:Electronic sports pictogram.svg|17px]] [[Kibersport boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – eFutbol|eFutbol]]
 |align=&quot;center&quot;|23-sentyabr
|-
 |align=center|3
 |[[Polina Volobuyeva]]
|[[Fayl:Fencing pictogram.svg|17px]] [[Qilichbozlik boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar individual rapira|Qilichbozlik (individual rapira, ayollar)]]
 |align=&quot;center&quot;|23-sentyabr
|-
 |align=center|4
 |[[Saydullo Abdurashitov]]
|[[Fayl:Wushu pictogram.svg|17px]] [[Ushu boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar, sanda 56 kg|Ushu (erkaklar, sanda 56 kg)]]
 |align=&quot;center&quot;|24-sentyabr
|-
 |align=center|5
 |[[Doniyor Turgʻunboyev]]
|[[Fayl:Wushu pictogram.svg|17px]] [[Ushu boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar, sanda 75 kg|Ushu (erkaklar, sanda 75 kg)]]
 |align=&quot;center&quot;|24-sentyabr
|-
 |align=center|6
 |[[Arina Tanatmisheva]]&lt;br&gt;[[Yekaterina Shubina]]
|[[Fayl:Canoeing (flatwater) pictogram.svg|17px]] [[Baydarka va kanoeda eshkak eshish boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar K-2 500 m|Baydarka va kanoeda eshkak eshish (K-2 500 m, ayollar)]]
 |align=&quot;center&quot;|24-sentyabr
|-
 |align=center|7
 |[[Davrjon Davronov]]&lt;br&gt;[[Shahboz Xolmurzayev]]&lt;br&gt;[[Mehrojbek Mamatqulov]]&lt;br&gt;[[Pavel Sorin]]
|[[Fayl:Rowing pictogram.svg|17px]] [[Akademik eshkak eshish boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar turt kishilik juft eshkakli kayik|Akademik eshkak eshish (M4-, erkaklar)]]
 |align=&quot;center&quot;|24-sentyabr
|-
 |align=center|8
 |[[Maksim Golubev]]&lt;br&gt;[[Alisher Turdiyev]]
|[[Fayl:Rowing pictogram.svg|17px]] [[Akademik eshkak eshish boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar ikki kishilik tok eshkakli kayik|Akademik eshkak eshish (M2-, erkaklar)]]
 |align=&quot;center&quot;|24-sentyabr
|-
 |align=center|9
 |[[Rasuljon Abdurahimov]]
|[[Fayl:Gymnastics (artistic) pictogram.svg|17px]] [[Gimnastika boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar oʻrtasida parallel qoʻshpoyadagi mashqlar|Gimnastika (parallel qoʻshpoyadagi mashqlar, erkaklar)]]
 |align=&quot;center&quot;|25-sentyabr
|-
 |align=center|10
 |[[Bekmurod Oltiboyev]]
|[[Fayl:Kurash pictogram.svg|17px]] [[Kurash boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar +90 kg|Kurash (erkaklar, +90 kg)]]
 |align=&quot;center&quot;|27-sentyabr
|-
 |align=center|11
 |[[Zaynab Dayibekova]]&lt;br&gt;[[Fernanda Errera]]&lt;br&gt;[[Guliston Perdebayeva]]&lt;br&gt;[[Samira Shokirova]]
|[[Fayl:Fencing pictogram.svg|17px]] [[Qilichbozlik boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar jamoaviy qilich|Qilichbozlik (jamoaviy qilich, ayollar)]]
 |align=&quot;center&quot;|27-sentyabr
|-
 |align=center|12
 |[[Shohista Nazarova]]
|[[Fayl:Kurash pictogram.svg|17px]] [[Kurash boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar 78 kg|Kurash (ayollar, 78 kg)]]
 |align=&quot;center&quot;|28-sentyabr
|-
 |align=center|13
 |[[Anvar Anvarov]]
|[[Fayl:Athletics pictogram.svg|17px]] [[Yengil atletika boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar oʻrtasida uzunlikka sakrash|Yengil atletika (uzunlikka sakrash, erkaklar)]]
 |align=&quot;center&quot;|28-sentyabr
|-
 |align=center|14
 |[[Fazliddin Erkinboyev]]
|[[Fayl:Boxing pictogram.svg|17px]] [[Boks boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar 80 kg|Boks (erkaklar, 80 kg)]]
 |align=&quot;center&quot;|29-sentyabr
|-
 |align=center|15
 |[[Samariddin Qoʻshqorov]]
|[[Fayl:Judo pictogram.svg|17px]] [[Dzyudo boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar 60 kg|Dzyudo (erkaklar, 60 kg)]]
 |align=&quot;center&quot;|30-sentyabr
|-
 |align=center|16
 |[[Feruza Kazakova]]
|[[Fayl:Boxing pictogram.svg|17px]] [[Boks boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar 51 kg|Boks (ayollar, 51 kg)]]
 |align=&quot;center&quot;|30-sentyabr
|-
 |align=center|17
 |[[Sitora Turdibekova]]
|[[Fayl:Boxing pictogram.svg|17px]] [[Boks boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar 60 kg|Boks (ayollar, 60 kg)]]
 |align=&quot;center&quot;|30-sentyabr
|-
 |align=center|18
 |[[Shavkatjon Boltayev]]
|[[Fayl:Boxing pictogram.svg|17px]] [[Boks boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar 70 kg|Boks (erkaklar, 70 kg)]]
 |align=&quot;center&quot;|19-sentyabr
|-
 |align=center|19
 |[[Jalgasbay Berdimuratov]]
|[[Fayl:Wrestling pictogram.svg|17px]] [[Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar yunon-rum kurashi 87 kg|Sport kurashlari (erkaklar yunon-rum kurashi, 87 kg)]]
 |align=&quot;center&quot;|30-sentyabr
|-
 |align=center|20
 |[[Humoyun Sultonov]]
|[[Fayl:Tennis pictogram.svg|17px]] [[Tennis boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar yakkalik bahslari|Tennis (erkaklar, yakkalik)]]
 |align=&quot;center&quot;|2-oktyabr
|-
 |align=center|21
 |[[Ernazar Sarsenbayev]]
|[[Fayl:Judo pictogram.svg|17px]] [[Dzyudo boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar 100 kg|Dzyudo (erkaklar, 100 kg)]]
 |align=&quot;center&quot;|2-oktyabr
|-
 |align=center|22
 |[[Nikita Svetkov]]&lt;br&gt;[[Sergey Rostovsev]]
|[[Fayl:Cycling (track) pictogram.svg|17px]] [[Velosport boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar oʻrtasidagi madison|Velosport (erkaklar, madison)]]
 |align=&quot;center&quot;|2-oktyabr
|-
 |align=center|23
 |[[Svetlana Saidova]]
|[[Fayl:Taekwondo pictogram.svg|17px]] [[Taekvondo boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar +67 kg|Taekvondo (ayollar, +67 kg)]]
 |align=&quot;center&quot;|3-oktyabr
|-
 |align=center|24
 |[[Abdurahim Nutfulloyev]]&lt;br&gt;[[Shakhram Ahadov]]&lt;br&gt;[[Arslonbek Tojiyev]]&lt;br&gt;[[Ernazar Sarsenbayev]]&lt;br&gt;[[Muzaffarbek Toʻraboyev]]&lt;br&gt;[[Nurbek Murtozoyev]]&lt;br&gt;[[Sita Qadamboyeva]]&lt;br&gt;[[Shukurjon Aminova]]&lt;br&gt;[[Xurshida Razzoqberdiyeva]]&lt;br&gt;[[Shirinjon Yuldoshova]]&lt;br&gt;[[Irisxon Qurbonboyeva]]&lt;br&gt;[[Umida Nigmatova]]
|[[Fayl:Judo pictogram.svg|17px]] [[Dzyudo boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – aralash jamoalar|Dzyudo (aralash jamoalar)]]
 |align=&quot;center&quot;|3-oktyabr
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Mamlakatlar 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
[[Turkum:Oʻzbekiston Osiyo oʻyinlarida]]</text>
      <sha1>gzqy56h7vgig332gxhci7vksyivivs2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Soʻfiy falsafasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1457727</id>
    <revision>
      <id>6328376</id>
      <parentid>6292121</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:00:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328376</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23339" sha1="diohmvurx8mq65vy3cdvkofvi94r7ha" xml:space="preserve">{{Thr}}{{Qisqa tavsif|Tasavvufdagi falsafa}}
{{Islom}}

'''Sufiy falsafasi''' – [[Islom|islom]]dagi mistik anʼanaga xos boʻlgan tafakkur maktablarini oʻz ichiga oladi&lt;ref name=&quot;Chaudhry 2013&quot;&gt;{{cite book |author-last=Chaudhry |author-first=Hafeez-ur-Rehman |year=2013 |chapter=Understanding the Philosophy of Spirituality at Shrines in Pakistan |chapter-url=https://books.google.com/books?id=EQJHAQAAQBAJ&amp;pg=PA43 |editor1-last=Bennett |editor1-first=Clinton |editor2-last=Ramsey |editor2-first=Charles M. |title=South Asian Sufis: Devotion, Deviation, and Destiny |location=[[London]] and [[New York City|New York]] |publisher=[[Bloomsbury Academic]] |edition=1st |doi=10.5040/9781472548696.ch-003 |pages=43–60 |isbn=9781441184740 |lccn=2011036221}}&lt;/ref&gt;. Tarafdorlari tomonidan ''[[Tasavvuf|tasavvuf]]'' yoki ''[[Maqom (tasavvufda)|faqr]]'' deb ham ataladi. Tasavvuf va uning [[Islom falsafasi|falsafiy anʼanasi]]ni [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniy]] hamda [[Shialik|shia]] [[Firqa|islom tarmoqlari]]ning ikkalasi bilan ham bogʻlash mumkin&lt;ref name=&quot;Chaudhry 2013&quot;/&gt;. Sufiy tafakkuri milodiy VIII asrda [[Yaqin Sharq]]da vujudga kelgani aytiladi, biroq bugun uning tarafdorlari butun dunyoga tarqalib ketgan&lt;ref&gt;Encyclopædia Britannica 2005&lt;/ref&gt;.

Sufiy musulmonlarga koʻra, tasavvuf – bu islom taʼlimotining ichki nafsni poklash bilan shugʻullanuvchi qismi boʻlib, [[Xudo islomda|ilohiy Zot]] bilan insoniyat orasidagi barcha pardalarni olib tashlaydigan yoʻldir. Taxminan milodiy 1000-yil atrofida dastlabki [[Sufiy adabiyoti|sufiy adabiyoti]] qoʻllanmalar, risolalar, nutqlar va sheʼriyat shaklida sufiy fikr va tafakkurning manbaiga aylandi. Sufiy falsafasi, boshqa yirik falsafiy anʼanalar kabi, [[Sufiy kosmologiyasi|kosmologiya]] va [[Sufiy metafizikasi|metafizika]]ni ham oʻz ichiga olgan bir qancha kichik yoʻnalishlarga, shuningdek, bir necha oʻziga xos tushunchalarga ega&lt;ref name=&quot;Chaudhry 2013&quot;/&gt;.

== Tarixi ==
{{Asosiy|Islom tarixi}}
[[File:Preziosi - Derviş cerşetor.jpg|thumb|200px|left|[[Usmonli turklar|Usmonlilar]] [[Darvish|darveshi]] tasviri, [[Amedeo Preziosi]], taxminan 1860-yillar, [[Ruminiya milliy sanʼat muzeyi|Muzeul Naţional de Artă al României]]]]

[[Tasavvuf|Sufiy tafakkur]]ning paydo boʻlishi odatda [[Qurʼonda ismi kelgan paygʻambarlar|islom paygʻambari]] [[Muhammad]] hayotidan keyin, milodiy 7–8-asrlarda Yaqin Sharqdagi tarixiy jarayonlar bilan bogʻlanadi va uning rivoji keyingi asrlar davomida kechgan. 10–12-asrlar oraligʻida tasavvuf [[Islom dunyosi|musulmon olami]]da keng tarqalgan taʼlimotga aylandi. Sufiy falsafasi haqida erta davrdagi taʼsirli mualliflardan biri ulamoi va mutakallimi [[Gʻazzoliy|al-Gʻazzoliy]] (1058–1111) edi. U [[Oʻzlik (falsafa)|menlik]] tushunchasi hamda uning [[Depressiya|baxtsizlik]] va [[Baxt|baxt]] sabablarini muhokama qilgan. Erik Hanson va [[Karen Armstrong]]ning taʼkidlashicha, musulmon olamida tasavvuf mistik&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;&gt;{{cite encyclopedia |author-last=Cook |author-first=David |author-link=David Cook (historian) |date=May 2015 |title=Mysticism in Sufi Islam |url=https://oxfordre.com/view/10.1093/acrefore/9780199340378.001.0001/acrefore-9780199340378-e-51 |encyclopedia=Oxford Research Encyclopedia of Religion |location=[[Oxford]] |publisher=[[Oxford University Press]] |doi=10.1093/acrefore/9780199340378.013.51 |isbn=9780199340378 |doi-access=free |archive-url=https://web.archive.org/web/20181128012740/http://oxfordre.com/religion/view/10.1093/acrefore/9780199340378.001.0001/acrefore-9780199340378-e-51 |archive-date=28 November 2018 |url-status=live |access-date=4 January 2022|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;, maʼlum maʼnoda yashirin anʼana sifatida asosiy oqimdagi [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniy]] va [[Shialik|shia]] [[Firqa|islom mazhablari]] ichida paydo boʻlib, rivojlandi&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;/&gt;, ehtimol, „[[Damashq xalifaligi|Umaviylar]] va [[Bagʻdod xalifaligi|Abbosi ylar]] jamiyatlarida dunyoviylikning ortib borishi“ga munosabat tariqasida&lt;ref name=hanson104&gt;{{cite book |last=Hanson |first=Eric O. |title=Religion and Politics in the International System Today |url=https://books.google.com/books?id=Wz4nCOMd8ucC&amp;pg=PA102 |year=2006 |publisher=[[Cambridge University Press]] |location=[[New York City|New York]] |pages=102–104 |doi=10.1017/CBO9780511616457 |isbn=978-0-521-85245-6}}&lt;/ref&gt;. Tasavvuf [[Islom dunyosi|islomiy davlatlar]]ning, ayniqsa, chegara hududlarida qabul qilinib, keyin alohida rivojlandi&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Findley 2005&quot;&gt;{{cite book |last=Findley |first=Carter V. |author-link=Carter V. Findley |year=2005 |chapter=Islam and Empire from the Seljuks through the Mongols |chapter-url=https://books.google.com/books?id=ToAjDgAAQBAJ&amp;pg=PA56 |title=The Turks in World History |location=[[Oxford]] and [[New York City|New York]] |publisher=[[Oxford University Press]] |pages=56–66 |isbn=9780195177268 |oclc=54529318}}&lt;/ref&gt; bu yerda uning [[Faqir|faqir]]lari va [[Darvish|darvish]]larining zohidligi allaqachon [[Hinduiylik|hinduizm]], [[Buddizm|buddizm]] va [[Nasroniylik (xristianlik)|xristianlik]]ning monastir anʼanalariga oʻrgangan aholi uchun jozibador edi&lt;ref name=hanson104/&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Shahzad Bashir|title=Sufi Bodies: Religion and Society in Medieval Islam|url=https://books.google.com/books?id=ArurAgAAQBAJ |year=2013|publisher=Columbia University Press|isbn=978-0-231-14491-9 |pages=9–11, 58–67 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Antony Black|title=The History of Islamic Political Thought: From the Prophet to the Present|url=https://books.google.com/books?id=Hd1vAAAAQBAJ |year=2011|publisher=Edinburgh University Press|isbn=978-0-7486-8878-4 |pages=241–242}}&lt;/ref&gt;.

13-asr oxiriga kelib, tasavvuf islom sivilizatsiyasi boʻylab [[Maʼnaviyat|maʼnaviy uygʻonish]] haqidagi aniq shakllangan ilmga, yaʼni „[[Islom oltin davri]]“ga aylandi. Bu davrda islom sivilizatsiyasining hech bir muhim sohasi tasavvuf taʼsiridan chetda qolmadi. Bir qancha ''[[Tariqat|tariqat]]''lar (sufiy silsilalar) tashkil topdi. Shuningdek, [[Abul Hasan Hankariy|Hankari]], [[Ibn Arabiy]] va [[Abu Said Muborak Mahzumi]] kabi mashhur sufiy musulmon faylasuflari, mutakallimlari va faqihlar toifasi bu davrga boshchilik qildi; ular keyinchalik butun dunyoda oʻqiladigan [[Abu Ali ibn Sino|Ibn Sino]], [[Gʻazzoliy|al-Gʻazzoliy]] va boshqalar singari faylasuf va daholarning tarixiy namunalarini tarbiyalab yetishtirdi&lt;ref&gt;{{cite book|title=The Legend of the Middle Ages|author=Brague, Rémi|url={{Google books |plainurl=yes |id=c8YjEkLPXNYC }} |isbn=9780226070803|date=2009-04-15}}&lt;/ref&gt;. Sufiy falsafasi tarixida muhim iz [[Gelonii|Abdul Qodir Jiloniy]] tomonidan qoldirilgan: uning fiqhga oid qarashlari va tasavvuf falsafasi sufiy tariqatlarni taʼriflashiga olib kelgan&lt;ref&gt;''Biographical encyclopaedia of sufis: central asia and middle east'', Vol 2. Hanif N. Sarup and Sons. (2002) {{ISBN|81-7625-266-2}}, 9788176252669.&lt;/ref&gt;. Jiloniy qabul qilgan tariqat [[Qodiriylar|Qodiriya]] boʻlib, u keyinroq boshlab bergan tarmoq [[Qodiriylar|Sarvariy Qodiriy]] nomi bilan tanilgan. Bu davrda boshqa koʻplab tariqatlar ham tashkil topdi.

Sufiylar 10–19-asrlar oraligʻida [[Islomning tarqalishi|islomni yoyish]]da nihoyatda taʼsirli va juda muvaffaqiyatli boʻlganlar&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;/&gt;, xususan musulmon olamining Yaqin Sharq va Shimoliy Afrikadagi eng olis hududlarida, [[Bolqon yarim oroli|Bolqon]] va [[Kavkaz]]da, [[Hind yarimoroli]]da hamda nihoyat [[Markaziy Osiyo|Markaziy]], [[Sharqiy Osiyo|Sharqiy]] va Janubi-sharqiy Osiyoda&lt;ref name=&quot;Cook 2015&quot;/&gt;. Ayrim olimlar 10–12-asrlarda [[Turkiy xalqlar|turkiy xalqlar]]ning islomni qabul qilishida va 13–14-asrlarda [[Eron tarixi|Fors]]da [[Moʻgʻullar istilosi|moʻgʻul bosqinchilari]]ning islomlashuvida sufiy musulmon zohidlari va oriflari hal qiluvchi rol oʻynaganini taʼkidlashadi; buning asosiy sababi haddan tashqari zohid sufiylar ([[Faqir|faqir]]lar va [[Darvish|darvish]]lar) bilan [[Tangrichilik|anʼanaviy turko-moʻgʻul dini]]dagi [[Shomonlik|shamanlar]] oʻrtasidagi oʻxshashliklar boʻlgan&lt;ref name=&quot;Findley 2005&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Amitai-Preiss |first=Reuven |date=January 1999 |title=Sufis and Shamans: Some Remarks on the Islamization of the Mongols in the Ilkhanate |journal=Journal of the Economic and Social History of the Orient |location=[[Leiden]] |publisher=[[Brill Publishers]] |volume=42 |issue=1 |pages=27–46 |doi=10.1163/1568520991445605 |issn=1568-5209 |jstor=3632297}}&lt;/ref&gt;.

== Metafizika ==
{{Asosiy|Sufiy metafizikasi}}
Sufiy metafizikadagi asosiy gʻoyalar ''[[Vahdat|vahdat]]'' yoki [[Xudo islomda|Xudo]] bilan „birlik“ tushunchasi atrofida jamlangan. Bu bahsli mavzu boʻyicha ikkita asosiy sufiy falsafasi mavjud. ''[[Vahdat al-vujud]]'' (vujud birligi) mohiyatan shuni aytadiki, [[Olam|koinot]]dagi yagona [[Haqiqat|haqiqat]] — [[Xudo]]ning oʻzidir va barcha narsalar faqat Xudo ichida mavjud. Boshqa tomondan, ''vahdat ash-shuhud'' (zohiriylik yoki guvohlik birligi) Xudo bilan yaratilgan olam oʻrtasidagi har qanday birlik tajribasi faqat moʻminning ongida boʻladi, Xudo va Uning maxluqoti esa butunlay ajralgan, degan fikrni ilgari suradi. Bu — maʼlum bir holatga erishishga urinayotgan inson bilan Xudo oʻrtasida farq qolmaydigan holat, yaʼni „Xudodan oʻzga hech kim yoʻq“ degan holatdir&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://www.sultan-ul-faqr-library.com/shams-ul-fuqara/|archive-url=https://web.archive.org/web/20191231035111/https://www.sultan-ul-faqr-library.com/shams-ul-fuqara/|url-status=dead|archive-date=December 31, 2019|title=tauheed pg,442}}&lt;/ref&gt;. Sufiy metafizika tushunchasi yozma shaklda ilk bor [[Ibn Arabiy]] tomonidan&lt;ref&gt;[http://www.muslimphilosophy.com/ip/rep/H022 Ibn al-'Arabi, Muhyi al-Din (1164–1240)&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt; uning eng sermahsul asarlaridan biri hisoblangan ''Fusus-al-hikam''&lt;ref&gt;Chittick, William C. „Ebn al-‘ArabiMohyi-al- Din Abu ‘Abd-Allah Mohammad TaʼIHatemi.“ Encyclopedia Iranica (1996): Web. 3 Apr 2011. &lt;http://iranica.com/articles/ebn-al-arabi {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110719015334/http://iranica.com/articles/ebn-al-arabi |date=2011-07-19 }}&gt;&lt;/ref&gt; asarida batafsil muhokama qilingan; unda u koʻzgu metaforasi orqali yagonalik masalasini chuqur tahlil qiladi. Bu metaforada Ibn Arabiy sanogʻsiz koʻzgularda aks etayotgan biror narsa bilan Xudo va Uning maxluqotlari oʻrtasidagi munosabatni qiyoslaydi. Xudoning mohiyati mavjud insonda koʻrinadi: Xudo — narsa, insonlar esa — koʻzgular. Bu, insonlar Xudoning oddiy akslari boʻlgani sababli, ikkisining oʻrtasida farq ham, ajralish ham boʻlishi mumkin emasligini va Xudosiz maxluqot mavjud boʻlmasligini anglatadi. Shaxs [[Odam|inson]] bilan Xudo orasida ajralish yoʻqligini tushunganida, oliy yagonalik yoʻliga kiradi. Sufiylar orasida shunday hikmat bor:
„Kim oʻz nafsini tanisa, shubhasiz, oʻz [[Robb]]ini (Allohni) tanigan boʻladi“&lt;ref name=&quot;Basics of Islam&quot;&gt;{{cite web| url=http://www.islamicity.com/forum/printer_friendly_posts.asp?TID=14741|title=Basics of Islam}}&lt;/ref&gt;.

== Kosmologiya ==
{{Asosiy|Sufiy kosmologiyasi}}
'''Sufiy kosmologiyasi''' ({{Lang-ar|الكوسمولوجية الصوفية}}) — mistitsizm yoki [[Tasavvuf|tasavvuf]] bilan bogʻliq [[Kosmologiya|kosmologik]] taʼlimotlar uchun umumiy atama. Bular joydan joyga, tariqatdan tariqatga va zamondan zamonga farq qilishi mumkin, biroq umuman olganda bir necha turli kosmografiyalarning taʼsirini koʻrsatadi: [[Qurʼon]]ning Xudo va moddiy boʻlmagan mavjudotlar, ruh va oxirat, narsalarning boshlanishi va yakuni, yetti osmon va boshqalar haqidagi bayonlari; [[Abu Ali ibn Sino|Ibn Sino]] / [[Abu Ali ibn Sino|Avitsenna]] va [[Ibn Arabiy]] kabi [[Islom falsafasi|islom faylasuflari]] eʼzozlagan [[Neoplatonizm|neoplatonizm]] qarashlari; yoki [[Germetizm|germetik]]-[[Olamning geotsentrik sistemasi|ptolemey]] sferik geotsentrik olam modeli. Kosmologik reja [[Plotin]]&lt;ref&gt;{{cite news
| url = http://www.kheper.net/topics/Islamic_esotericism/cosmology.html
| title = Sufi Cosmology
| publisher = Kheper.net}}&lt;/ref&gt; taʼlimotiga koʻra olamlarning ketma-ket [[Fayz nazariyasi|fayz (emanatsiya)]] boʻlib tarqalishi orqali yaratilishni tushuntiradi. Islomiy sufiy atamalarida bular „Tanzalat-e-Satta“ (6 bosqich) deb ham ataladi. [[Husayn ibn Ali]]dan keyin bu darajalarni arab tilidagi „Tohfa Mursala“ nomli kitobida muhokama qilgan shaxs [[Abu Said Muborak Mahzumi]] boʻlgan&lt;ref&gt;{{cite book
|url         = http://www.yanabi.com/index.php?/topic/376532-tohfa-mursala-sharif-lectures-by-khawaja-ghulam-qutab-din-faridi-dba/
 |title       = Tohfa Mursala by Abu Saeed Mubarak Makhzoomi
 |publisher   = yanabi.com
 |url-status     = dead
 |archive-url  = https://web.archive.org/web/20160518214710/http://www.yanabi.com/index.php?%2Ftopic%2F376532-tohfa-mursala-sharif-lectures-by-khawaja-ghulam-qutab-din-faridi-dba%2F
 |archive-date = 2016-05-18
}}&lt;/ref&gt;.

== ''Latoif-e-sitta'' ==
{{Asosiy|Lataif-e-sitta}}
Qurʼon oyatlariga tayangan holda, deyarli barcha sufiylar ''Latoif-as-Sitta'' („olti latifa“)ni quyidagicha ajratadi: [[Nafs|nafs]], [[Qalb|qalb]], [[Sirr|sirr]], [[Ruh|ruh]], [[Xafiy|xafiy]] va [[Axfo|axfo]]. Bu latoif (yakkasi: latifa) turli psixo-maʼnaviy „aʼzolar“ni yoki baʼzan sezgi va sezgidan tashqari idrok qobiliyatlarini anglatadi. Ular bezlar va aʼzolar tananing bir qismi boʻlgani kabi, menlikning tarkibiy qismlari, deb hisoblanadi&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://my-neuron-is-tingling.blogspot.com/2007/01/lataif-e-sitta.html|title=Lataif-e-sitta|date=2007-01-02}}&lt;/ref&gt;.

== Nozik jismlar ==

=== Ruh (spirit) ===
{{Asosiy|Ruh}}
Baʼzi oriflar ruhni „[[Botin (islam)|botin]]“ yoki „botiniy menlik“ yoxud „qalb“ deb atagan. Sufiy odatda ruh kuchli boʻlishiga ishonadi, chunki u uni [[Ilohiylik|Ilohiy]]ga yaqinlashtiradi. Ruh komil murshid beradigan maʼnaviy tarbiya bilan quvvatlanadi. Bu oxir-oqibat Allohga yaqinlikka olib keladi&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=hlyMAwAAQBAJ&amp;q=ruh+sultan+bahu&amp;pg=PA170|title= Ruh or Soul in the light of Sufism|isbn= 9789699795183|date= 2015-03-11|publisher= Sultan ul Faqr Publications}}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, [[Qudsiy hadis|hadis qudsiy]]da: „Kim oʻz nafsini tanisa, shubhasiz, [[Alloh]]ni tanigan boʻladi“, deb aytiladi&lt;ref name=&quot;Basics of Islam&quot;/&gt;. Shu bois, oʻlim oxir emas, aksincha tanaga emas, faqat ruhga ato etiladigan abadiy hayotning boshlanishidir.

=== Nasma ===
Nasma — nozik yoki [[Astral tana|astral tana]]ni bildiruvchi sufiy istilohi. Uni nasma va jismoniy shakldan ham yuksak turadigan ruh (spirit) bilan adashtirmaslik kerak&lt;ref&gt;{{cite web|url= http://malankazlev.com/kheper/topics/astral/astral_body.htm|title=Astral body}}&lt;/ref&gt;.

=== Jismoniy tana ===
Tasavvuf jismoniy tanani nasmadan ajratadi. Sufiy eʼtiqodiga koʻra, jismoniy tana maʼnaviy tana — ‘botinʼ yoki ‘ruh’ — ning aksidir; bu [[Muhammad]]dan rivoyat qilingan bir [[Hadis|hadis]]da ham aytiladi: „Amallar niyatga bogʻliq“&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.tehreekdawatefaqr.com/sf/multimedia/eng/_publisher/Shams-ul-fuqara/index.htm|title=zahir o batin=physical and spiritual body|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924113920/http://www.tehreekdawatefaqr.com/sf/multimedia/eng/_publisher/Shams-ul-fuqara/index.htm|archive-date=2015-09-24}}&lt;/ref&gt;.

== Maʼnaviy holatlar ==

=== Hal ===
{{Asosiy|Hal (Sufism)}}
''[[Hol (sufizm)|hol]]'' (koʻpligi: ahvol) — maʼnaviy yoʻl bosish ([[Solik|suluk]]) jarayonida, zikrning ([[Zikr|zikr]]) rasmiy amaliyoti ichida yoki undan tashqarida paydo boʻladigan ong holatidir. Bular qatoriga shavq-zavq holatlari ([[Vajd|vajd]]), hayrat ([[Hayra|hayra]]), va boshqa turli holatlar kiradi. Bunday holatlarning oʻtkinchi tabiati ''[[Maqom (tasavvufda)|maqom]]'' (daraja), yaʼni maʼnaviy yoʻlning bir bosqichi, ning nisbatan barqaror sifati bilan qiyoslanadi.

''Ahvol'' ham, ''maqomat'' ham oʻz-oʻzidan biror texnika hosil qiladigan tajribalar emas, balki Xudoning inʼomlari, deb qaraladi. Ular yaxshi alomatlar boʻlsa-da, solikka ularning jozibasiga chalgʻimaslik, balki muhabbat va maʼrifat orqali faqat Xudoning oʻzini izlashda sobit turish tavsiya etiladi&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|url=http://www.britannica.com/topic/hal|title=ḥāl |encyclopedia=Encyclopedia Britannica }}&lt;/ref&gt;.

=== Manzil ===
{{Asosiy|Manzil}}
Manzil soʻzma-soʻz „manzil, boriladigan joy“ degan maʼnoni bildiradi; tasavvufda u ong darajasi uchun ishlatiladigan atamadir. Xudoga eltuvchi yoʻlda yettita manzil bor. [[Manzil]]lar sehr-jodudan saqlanishga yordam beradigan Qurʼon qismlari ham hisoblanadi&lt;ref&gt;{{cite book| url=https://books.google.com/books?id=DEIa8D4C2woC&amp;q=manzil+a+term+in+sufism&amp;pg=PA21|title=Manzil|isbn=9780791498989|last1=Chittick|first1=William C.|date=2010-03-31 |publisher=State University of New York Press }}&lt;/ref&gt;.

=== Maqam ===
{{Asosiy|Maqam (Sufism)}}
[[Maqom (tasavvufda)|Maqom]] — shaxsning hal, yaʼni ong holatidan farqli ravishda, uning maʼnaviy maqomi yoki taraqqiyot darajasidir. Bu, hal inʼom boʻlgani holda, insonning oʻzini oʻzgartirishga qaratilgan saʼy-harakatlari natijasi sifatida koʻriladi&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|url=http://www.britannica.com/topic/maqam-Sufism|title=maqām |encyclopedia=Encyclopedia Britannica }}&lt;/ref&gt;.

== Irfondagi tushunchalar ==

=== Fanaa ===
{{Asosiy|Fana (Sufism)}}
[[Fano (sufizm)|Fanaa]] — sufiy istilohida „yoʻq boʻlish“ maʼnosini anglatadi. U jismonan tirik qolgan holda menlikni yoʻq qilish va Xudoni idrok etishni bildiradi&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fana in Sufism|url=http://www.britannica.com/topic/fana-Sufism|publisher=Britannica}}&lt;/ref&gt;. [[Baʼzilar aytishicha]], bu holatga kirgan kishilar Xudodan tashqarida mavjudlikka ega emas, balki [[Alloh]] bilan toʻliq birlikda boʻladi. Fanaaning mohiyati yomon amallar va nafsning past sifatlarini bartaraf etishdan iborat. Boshqacha aytganda, fanaa — gunohdan tiyilish va qalbdan [[Ilohiy muhabbat]]dan boshqa barcha muhabbatni haydash; ochkoʻzlik, shahvat, istak, kibr, riyo va boshqalarni quvib chiqarishdir. Fanaa holatida yagona haqiqiy munosabatning mavjudligi ongda mustahkamlanadi: inson yagona real munosabat Alloh bilan ekanini anglaydi.

=== Baqaa ===
{{Asosiy|Baqaa}}
[[Baqaa]] soʻzma-soʻz „boqiylik“ degan maʼnoni bildiradi; sufiy falsafasida u Xudo bilan birga yashashning muayyan holatini ifodalovchi atama boʻlib, fanaa maqomidan keyin keladigan [[Manzil|manzil]] yoki undan yuqori darajadir. [[Inoyat Xon]]ning aytishicha, u avliyolar va donishmandlar erisha oladigan eng oliy holat edi&lt;ref&gt;{{cite book|url= https://books.google.com/books?id=tgvI_yZR1M4C&amp;pg=PT28|title = A Sufi Message of Spiritual Liberty|isbn = 9781613100004|last1 = Khan|first1 = Hazrat Inayat|date = 2010-12-23 | publisher=Library of Alexandria }}&lt;/ref&gt;.

=== Yaqeen ===
{{Asosiy|Yaqeen}}
[[Yaqin|Yaqeen]] odatda „yaqin, qatʼiy ishonch“ deb tarjima qilinadi va ''valoya'' (baʼzan avliyolik deb tarjima qilinadi) yoʻli toʻla yakunlanadigan koʻplab ''maqomat'' (maqomlar) ichida choʻqqi, deb hisoblanadi&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=I2Wz4HEoOgYC&amp;q=yaeen+a+spiritual+stage&amp;pg=PA91|title=stages of yaqeen|isbn=9788176254762|last1=Laliwala|first1=J. I.|year=2005 |publisher=Sarup &amp; Sons }}&lt;/ref&gt;.

== Boshqa tushunchalar ==

=== Haqiqa ===
{{Asosiy|Haqiqa}}
[[Haqiqa]] yoki haqiqat — sufiylarda oliy Haqiqat yoki mutlaq Borliqni anglatadigan atama&lt;ref&gt;{{cite web|url= http://www.al-islam.org/al-tawhid/vol1-n4/irfan-and-tasawwuf-sufism-dr-ahmad-ahmadi/irfan-and-tasawwuf-sufism#haqiqah-absolute-truth|title= Haqiqah, Aboslute Truth|date= 2013-03-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last1=John Baldock|first1=The Essence of Suffism|url= https://books.google.com/books?id=SxYEAwAAQBAJ&amp;q=haqiqah+in+suffism&amp;pg=PT53|title=Haqiqah|isbn=9781848584075|date=March 2005 |publisher=Arcturus }}&lt;/ref&gt;.

=== Marifa ===
{{Asosiy|Marifa}}
[[Maʼrifa]] (yoki 'marifah') soʻzma-soʻz bilim yoki tanish-bilish maʼnosini anglatadi. Mistitsizmga koʻra, inson yaratilishining siri va barcha ibodatlarning mohiyati Allohni tanishdir. Atama sufiy musulmonlar tomonidan [[Mistisizm|mistik]] intuitiv bilimni, yaʼni vahiy yoki aql bilan emas, balki jazbaviy tajribalar orqali erishiladigan maʼnaviy haqiqat bilimini tasvirlash uchun ishlatiladi&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=hlyMAwAAQBAJ&amp;q=marifat+e+ilahi&amp;pg=PA262|title=The Concept of Marifat|isbn=9789699795183|date=2015-03-11 |publisher=Sultan ul Faqr Publications }}&lt;/ref&gt;.

=== Ihsan ===
{{Asosiy|Ihsan}}
[[Ehson]] — arabcha atama boʻlib, „kamol“ yoki „mukammallik“ maʼnosini bildiradi. Ihson sufiy amaliyotlarining maqsadi boʻlib, izlovchi [[Alloh]]ning irodasiga toʻliq taslim boʻlib, boʻysunganida unga erishadi&lt;ref&gt;{{cite book|last1=M.Fethullah Gulen|first1=Key Concepts in the Practice of Suffism|url=https://books.google.com/books?id=HS1jAwAAQBAJ&amp;q=ihsan+in+sufism&amp;pg=PT137|title=Ihsan|isbn=9781597846448|date=2014-04-19 |publisher=Blue Dome Press }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last1=William C.Chittick|first1=Sufism:A Beginner’s Guide|url=https://books.google.com/books?id=LI0kjBlXS5UC&amp;q=ihsan+sifism&amp;pg=PT28|title=ihsan|isbn=9781780740522|date=October 2007 |publisher=Oneworld Publications }}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Qoʻshimcha oʻqish uchun ==
* [[Robert Frager|Frager, Robert]], ''Essential Sufism''
* [[Robert Frager|Frager, Robert]] (1999). Heart, Self and Soul. Quest Books. pp.&amp;nbsp;54–88. {{ISBN|0-8356-0778-X}}. An imprint of the Theosophical Publishing House.
* Shah, Idries (2001). The Sufis. London, UK: Octagon Press. pp.&amp;nbsp;394–395. {{ISBN|0-86304-020-9}}.
* {{cite book|last=Schimmel|first=Annemarie|author-link=Annemarie Schimmel|title=Mystical Dimension of Islam|url=https://books.google.com/books?id=V59xBAAAQBAJ|year=2013|publisher=Noura Books|isbn=978-979-433-797-4}}
* Rahimi, Sadeq (2007). [https://doi.org/10.1007%2Fs10943-006-9073-2 Intimate Exteriority: Sufi Space as Sanctuary for Injured Subjectivities in Turkey.], ''Journal of Religion and Health'', Vol. 46, No. 3, September 2007; pp.&amp;nbsp;409–422
* Chopra, R. M., „SUFISM“ (Origin, Growth, Eclipse, Resurgence), 2016, Anuradha Prakashan, New Delhi. {{ISBN|978-93-85083-52-5}}.
* {{Citation|first=Amber|last=Haque|year=2004|title=Psychology from Islamic Perspective: Contributions of Early Muslim Scholars and Challenges to Contemporary Muslim Psychologists|journal=Journal of Religion and Health |volume=43|issue=4|pages=357–377|doi=10.1007/s10943-004-4302-z|s2cid=38740431}}
* Historical dictionary of Sufism By John Renard
* {{cite book|author=Sadia Dehlvi|title=Sufism: Heart of Islam|url=https://books.google.com/books?id=zw_Q2Rbh7yIC&amp;pg=PT185|publisher=HarperCollins Publishers|isbn=978-93-5029-448-2|date=December 2013}}
* [https://web.archive.org/web/20230804232452/https://sagateller.com/unveiling-the-mystical-world-of-tasawwuf-and-sufi-stories-personal-experiences-and-perspectives/ Unveiling the Mystical World of Tasawwuf and Sufi Stories: Personal Experiences and Perspectives]

{{Falsafa mavzulari}}

{{Portal bar|Din|Islom|Taʼlim|Psixologiya|Sanʼat}}
{{Tashqi havolalar}}

[[Turkum:Sufiy falsafasi]]
[[Turkum:Islom falsafiy maktablari]]
[[Turkum:Islom oltin davri]]</text>
      <sha1>diohmvurx8mq65vy3cdvkofvi94r7ha</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shahrdari Dezful F.C.</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1458504</id>
    <revision>
      <id>6328164</id>
      <parentid>6304961</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T15:09:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>4 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328164</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3715" sha1="57woqi113158yxdzm7uvtc15yf0pyie" xml:space="preserve">{{Futbol klubi2
| clubname      = Shahrdari Dezful
| image         = 
| fullname      = Shahrdari Dezful Football Club
| short name    = Shahrdari Dezful
| ground        = [[Dizpul]], [[Eron]]
| league        = [[Eron 3-divizioni]]
| season        = 2014–15
| position      = 2-divizion, D guruhi, 8-o'rin (quyi ligaga tushib ketgan)
}}

'''Shahrdari Dezful Football Club''' — [[Eron]]ning [[Dizpul]] shahrida faoliyat yurituvchi futbol klubi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20101214151138/http://dezfulfarda.ir/site/?tag=%d8%aa%db%8c%d9%85-%d9%81%d9%88%d8%aa%d8%a8%d8%a7%d9%84-%d8%b4%d9%87%d8%b1%d8%af%d8%a7%d8%b1%db%8c-%d8%af%d8%b2%d9%81%d9%88%d9%84 |arxivsana=2010-12-14 |sarlavha=Klubning rasmiy sayti |url=http://dezfulfarda.ir/site/?tag=%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B2%D9%81%D9%88%D9%84 |qaralgan sana=2026-09-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160303215255/http://rounash.com/?tag=%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B2%D9%81%D9%88%D9%84 |arxivsana=2016-03-03 |sarlavha=Klub muxlislari sayti |url=http://rounash.com/?tag=%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B2%D9%81%D9%88%D9%84 |qaralgan sana=2026-09-30}}&lt;/ref&gt;.

Jamoa 2010–11-yilgi mavsumda [[Eron 3-divizioni|3-divizion]]da ishtirok etgan, biroq ikkinchi bosqichga chiqa olmagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20241130191202/http://www.soccerworld.ir/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=133:-18-3-&amp;catid=5:1389-06-21-05-15-09&amp;Itemid=12 |arxivsana=2024-11-30 |sarlavha=روز یکشنبه 18مهرماه از سوی فدراسیون فوتبال برنامه مسابقات لیگ دسته 3اعلام شد |url=http://www.soccerworld.ir/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=133:-18-3-&amp;catid=5:1389-06-21-05-15-09&amp;Itemid=12 |qaralgan sana=2026-09-30}}&lt;/ref&gt;. Yakunda ular 6-guruhda 7-oʻrinni egallashgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110421061022/http://www.soccerworld.ir/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=226:-3&amp;catid=5:1389-06-21-05-15-09&amp;Itemid=12 |arxivsana=2011-04-21 |sarlavha=جدول رده بنده نهایی مرحله اول لیگ دسته 3 |url=http://www.soccerworld.ir/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=226:-3&amp;catid=5:1389-06-21-05-15-09&amp;Itemid=12 |qaralgan sana=2026-09-30}}&lt;/ref&gt;.

Biroq, 2011–12-yilgi mavsum oldidan jamoa [[Eron 2-divizioni|2-divizion]]dagi [[Foolad Natanz F.C.|Foolad Natanz]] klubining litsenziyasini sotib oldi va uning oʻrnini egalladi. Klub hozirgi kunda yana [[Eron 3-divizioni|3-divizion]]da ishtirok etib kelmoqda&lt;ref&gt;[http://www.fooladfc.ir/Page.aspx?id=389 لیگ دسته دوم فوتبال کشور]&lt;/ref&gt;.

== Mavsumlar ==
Quyidagi jadvalda klubning turli musobaqalardagi natijalari keltirilgan.
{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; style=&quot;border-collapse:collapse; text-align:center; font-size:normal;&quot;
|- style=&quot;background:#f0f6fa;&quot;
! Mavsum
! Liga
! Oʻrin
! [[Hazfi kubogi]]
! Izoh
|-
| 2010–11
| [[Eron 3-divizioni|3-divizion]]
| 6-guruh, 7-oʻrin
| Saralashdan oʻta olmagan
|
|-
| 2011–12
| [[Eron 2-divizioni|2-divizion]]
|
|
|
|}

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20160303215255/http://rounash.com/?tag=%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B2%D9%81%D9%88%D9%84 Klub muxlislari sayti]

[[Turkum:Eron futbol klublari]]
[[Turkum:2005-yilda tashkil etilgan futbol klublari]]

{{Iran-footyclub-stub}}</text>
      <sha1>57woqi113158yxdzm7uvtc15yf0pyie</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shahrdari Tabriz FSC</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1458505</id>
    <revision>
      <id>6328166</id>
      <parentid>6292054</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T15:12:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328166</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4095" sha1="448tehd3sdjowrtsotnidmcrw0uxkpk" xml:space="preserve">{{Futbol klubi2
| clubname      = Shahrdari Tabriz
| image         = 
| fullname      = Shahrdari Tabriz Futsal Club
| short name    = Shahrdari Tabriz
| dissolved     = [[2014-yil]] avgust
| ground        = [[Shahid Pour Sharifi arenasi]], [[Tabriz]], [[Eron]]
| capacity      = 6,000
| chairman      = Mir Masoum Sohrabi
| manager       = [[Esmail Taghipour]]
| league        = [[Eron futzal Superligasi]]
| season        = 2013–14
| position      = 8-o'rin
| website       = http://sport.tabriz.ir/
}}

'''Shahrdari Tabriz Cultural and Athletic Club''' ([[forscha]]: باشگاه فرهنگی ورزشی شهرداري تبريز) — [[Eron]]ning [[Tabriz]] shahrida faoliyat yuritgan, asosan oʻzining professional futzal jamoasi bilan tanilgan sport klubi. Klub Eron futzal ligasi tizimidagi eng yuqori darajali liga hisoblangan [[Eron futzal Superligasi]]da ishtirok etgan. 2014-yilning avgust oyida klub oʻz faoliyatini toʻxtatgan.

== Mavsumlar ==
Quyidagi jadvalda klubning turli musobaqalardagi natijalari keltirilgan.

{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; style=&quot;border-collapse:collapse; text-align:center; font-size:normal;&quot;
|- style=&quot;background:#f0f6fa;&quot;
! Mavsum
! Liga
! Oʻrin
! Hazfi
! Izoh
|-
| 2009
| [[Eron futzal 2-divizioni|2-divizion]]
| ??
| rowspan=5 bgcolor= black|
| bgcolor=99FF66| Pley-off orqali yuqori ligaga chiqqan
|-
| 2009–10
| [[Eron futzal 1-divizioni|1-divizion]]
| A guruhi, 6-oʻrin
| Romatism Tehran litsenziyasini sotib olgan
|-
| 2010–11
| [[Eron futzal 1-divizioni|1-divizion]]
| A guruhi, 4-oʻrin
|
|-
| 2011–12
| [[Eron futzal 1-divizioni|1-divizion]]
| bgcolor=gold| A guruhi, 1-oʻrin
| bgcolor=99FF66| Yuqori ligaga chiqqan
|-
| 2012–13
| [[Eron futzal Superligasi|Superliga]]
| 7-oʻrin
|
|-
| 2013–14
| [[Eron futzal Superligasi|Superliga]]
| 8-oʻrin
| Yarim final
|
|}

== Yutuqlari ==
* '''[[Eron futzal 1-divizioni]]'''
** Chempion (1): 2011–12

== Asosiy tarkib ==
2012–13-yilgi mavsum holatiga koʻra&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://sport.tabriz.ir/?MID=21&amp;Type=News&amp;TypeID=3&amp;id=772 |title=اعلام ترکیب جدید بازیکنان و کادر فنی تیم فوتسال شهرداری تبریز |access-date=2012-07-26 |archive-date=2018-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180926174533/http://sport.tabriz.ir/?MID=21&amp;Type=News&amp;TypeID=3&amp;id=772 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

{{Fs start}}
{{Fs player | no=1 | nat=IRN| pos= | name= [[Yaghob Filgosh]]}}
{{Fs player | no=2 | nat=IRN| pos= | name= [[Babak Akbari]]}}
{{Fs player | no=3 | nat=IRN| pos= | name= [[Ramin Rostamiyan]]}}
{{Fs player | no=5 | nat=IRN| pos= | name= [[Babak Nasiri]]}}
{{Fs player | no=6 | nat=IRN| pos= | name= [[Moslm Rostamiha]]}}
{{Fs player | no=7 | nat=IRN| pos= | name= [[Majid Tikdarinejad]]}}
{{Fs player | no=8 | nat=IRN| pos= | name= [[Hashem Amnizadeh]]}}
{{Fs player | no=10| nat=IRN| pos= | name= [[Majid Rezaei (futsalchi)|Majid Rezaei]]}}
{{Fs player | no=11| nat=IRN| pos= | name= [[Hamed Hossienzadeh]]}}
{{Fs player | no=12| nat=IRN| pos= | name= [[Amin Mehmandoost]]}}
{{Fs mid}}
{{Fs player | no=13| nat=IRN| pos= | name= [[Iraj Jahanbakhsh]]}}
{{Fs player | no=16| nat=IRN| pos= | name= [[Morteza Ezati]]}}
{{Fs player | no=17| nat=IRN| pos= | name= [[Davood Tajbakhsh]]}}
{{Fs player | no=18| nat=IRN| pos=DF| name= [[Vahid Shafiei]]}}
{{Fs player | no=19| nat=IRN| pos= | name= [[Hamid Charkhiyan]]}}
{{Fs player | no=21| nat=IRN| pos= | name= [[Saeed Moemeni]]}}
{{Fs player | no=22| nat=IRN| pos= | name= [[Hatef Ghanbari]]}}
{{Fs player | no= | nat=IRN| pos= | name= [[Afshin Sepah]]}}
{{Fs player | no= | nat=IRN| pos= | name= [[Ali Mikaeili]]}}
{{fs end}}

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20160313141354/http://www.persianleague.com/index.php/teams/teams?sid=33&amp;id=141&amp;view=team Shahrdari Tabriz statistikasi va tarixi (PersianLeague)]
* [https://web.archive.org/web/20121223030230/http://sport.tabriz.ir/ Rasmiy sayti] (arxivlangan)

[[Turkum:Eron futzal klublari]]
[[Turkum:Tabriz sporti]]
[[Turkum:2014-yilda tugatilgan sport klublari]]

{{Iran-footyclub-stub}}</text>
      <sha1>448tehd3sdjowrtsotnidmcrw0uxkpk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shariat Novin Mashhad F.C.</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1458509</id>
    <revision>
      <id>6328183</id>
      <parentid>6292066</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T16:24:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 3 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328183</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3391" sha1="f5vocit0g3uxpdttroxuy8g050vvack" xml:space="preserve">{{Futbol klubi2
| clubname      = Shariat Novin Mashhad
| image         = 
| image_size    = 180px
| fullname      = Shariat Novin Mashhad Football Club
| short name    = Shariat
| founded       = [[2016-yil]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://shariatnovin.com/%d8%af%d8%b1%d8%a8%d8%a7%d8%b1%d9%87-%d8%a8%d8%a7%d8%b4%da%af%d8%a7%d9%87-%d8%b4%d8%b1%db%8c%d8%b9%d8%aa-%d9%86%d9%88%db%8c%d9%86/|title=درباره باشگاه شریعت نوین - Shariat Novin FC|date=March 24, 1399|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230404164519/https://shariatnovin.com/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%B9%D8%AA-%D9%86%D9%88%DB%8C%D9%86/|arxivsana=2023-04-04|qaralgan sana=2026-09-30}}&lt;/ref&gt;
| ground        = [[Mashhad]], [[Eron]]
| owner         = Seyedeh Saeideh Shariat&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://dsport.ir/fa/news/106768|title=رویا پردازی نداریم/عملی کردن وعده‌ها دغدغه اصلی شریعت|first=دی اسپورت|last=dsport.ir|date=March 17, 1399|website=fa}} {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
| chairman      = Seyed Saeid Shariat&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://dsport.ir/fa/news/109631|title=مدیرعامل باشگاه شریعت نوین: باشگاه‌مان برنامه پنج ساله دارد|first=دی اسپورت|last=dsport.ir|date=July 25, 1399|website=fa}} {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
| manager       = Mohammad Atiturk&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.isna.ir/news/1401092718115/انتقاد-تند-سرمربی-شریعت-نوین-مشهد-از-داوری-ها-در-لیگ-۳|title=انتقاد تند سرمربی شریعت نوین مشهد از داوری‌ها در لیگ ۳|date=December 18, 2022|website=ایسنا}}&lt;/ref&gt;
| league        = [[Eron 3-divizioni]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://dsport.ir/fa/news/120864|title=برگزاری قرعه کشی مرحله نهایی لیگ سه|first=دی اسپورت|last=dsport.ir|date=December 16, 1401|website=fa}} {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
| season        = 2023–24
| position      = Birinchi bosqich, 5-oʻrin
| website       = https://shariatnovin.com
}}

'''Shariat Novin Mashhad Football Club''' (forscha: باشگاه فوتبال شریعت نوین مشهد) — [[Eron]]ning [[Mashhad]] shahrida faoliyat yurituvchi futbol klubi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.isna.ir/news/1401102618154/برد-مهم-شریعت-نوین-و-تساوی-بدموقع-پشتیبانی-نزاجای-مشهد|title=برد مهم شریعت نوین و تساوی بدموقع پشتیبانی نزاجای مشهد|date=January 16, 2023|website=ایسنا}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://khabarban.com/w/%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%B9%D8%AA-%D9%86%D9%88%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%B4%D9%87%D8%AF|title=جدیدترین خبرهای &quot;تیم شریعت نوین مشهد&quot; - خبربان|website=khabarban.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://shahraranews.ir/fa/news/145754|title=گام بلند شریعت نوین برای صعود به مرحله دوم لیگ ۳ فوتبال کشور|date=October 26, 1401|website=fa}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

[[Turkum:Eron futbol klublari]]
[[Turkum:2016-yilda tashkil etilgan futbol klublari]]

{{Iran-footyclub-stub}}</text>
      <sha1>f5vocit0g3uxpdttroxuy8g050vvack</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Olimjon Jumayev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1460685</id>
    <revision>
      <id>6328126</id>
      <parentid>6300651</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T12:49:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ismoilxon Abdukarimov</username>
        <id>269199</id>
      </contributor>
      <comment>Maqolaga yangi portret surati joylashtirildi.</comment>
      <origin>6328126</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19077" sha1="31ctiuzrkfnajo9rwy9h1souer6w6xl" xml:space="preserve">{{Davlat arbobi bilgiqutisi
| tasvir = Jumayev_Olimjon_Sadulloyevich.png
| ismi = Olimjon Sadulloyevich Jumayev
| lavozim = [[Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi|Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi huzuridagi Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi direktori]]
| boshlanish davri = 2024-yil
| tugash davri =
| tavallud sanasi = 1975-yil 11-mart
| tavallud joyi = [[Termiz]], [[Surxondaryo viloyati]], O‘zbekiston
| fuqaroligi = {{UZB}}
| millati = o‘zbek
| kasbi = [[Iqtisodchi]]
| maʼlumoti = Oliy
| ilmiy unvoni = [[Professor]]
| blanka2 = Ilmiy darajasi
| matn2 = Iqtisod fanlari doktori (DSc)
}}

'''Olimjon Sadulloyevich Jumayev''' (1975-yil 11-mart, [[Termiz]], Surxondaryo viloyati) — o‘zbekistonlik iqtisodchi olim, iqtisod fanlari doktori (DSc), professor. [https://raqobat.gov.uz/uz/raqobat-siyosati-va-iste-molchilar-huquqlari-tadqiqotlari-markazi/ O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi huzuridagi Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi direktori].

== Tarjimai holi ==

Olimjon Jumayev 1975-yil 11-martda Surxondaryo viloyatining Termiz shahrida tug‘ilgan. 1997-yilda Termiz davlat universitetini tamomlagan. 2004-yilda O‘zbekiston bozor islohotlari ilmiy-tadqiqot instituti aspiranturasini tamomlagan. Mutaxassisligi — iqtisodiyot va ishlab chiqarishni boshqarish.&lt;ref name=&quot;ccprc&quot;&gt;{{cite web
 |title=Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi rahbariyati
 |url=https://www.ccprc.uz/uz/leadership
 |website=Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

2005-yilda iqtisod fanlari nomzodi ilmiy darajasini olgan. 2024-yilda uning 08.00.11 — Marketing ixtisosligi bo‘yicha ''Ipakchilik korxonalarida marketing faoliyatini boshqarish metodologiyasini takomillashtirish'' mavzusidagi doktorlik dissertatsiyasi avtoreferati e’lon qilingan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Jumayev Olimjon Sadulloyevich. Ipakchilik korxonalarida marketing faoliyatini boshqarish metodologiyasini takomillashtirish
 |url=https://www.interaktiv.oak.uz/avtoreferat/3aO11801fO1.file
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Oliy attestatsiya komissiyasi
 |date=2024
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

== Mehnat faoliyati ==

Sanoat, ilmiy-tadqiqot, raqobat siyosati, isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish va ipaksanoat sohalarida turli rahbarlik lavozimlarida faoliyat yuritgan.&lt;ref name=&quot;ccprc&quot;&gt;{{cite web
 |title=Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi rahbariyati
 |url=https://www.ccprc.uz/uz/leadership
 |website=Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

* 2003–2004-yillarda — “Surxonoziqovqatsanoat” aksiyadorlik jamiyati raisi.
* 2008–2012-yillarda — O‘zbekiston Respublikasi Monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qo‘mitasi boshqarma boshlig‘i.
* 2012–2014-yillarda — O‘zbekiston Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish jamiyatlari federatsiyasi ijrochi direktori va raisi.
* 2014–2017-yillarda — “Inter Silk Pro” qo‘shma korxonasi bosh direktori.
* 2017–2024-yillarda — “O‘zbekipaksanoat” uyushmasi raisining iqtisodiyot va istiqbolli rivojlantirish masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, birinchi o‘rinbosari va raisi.
* 2024-yildan — [[Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi|O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi]] huzuridagi Raqobat siyosati va isteʼmolchilar huquqlari tadqiqotlari markazi direktori.&lt;ref name=&quot;ccprc&quot; /&gt;

Markaz direktori sifatida raqobat siyosati va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish sohalaridagi ilmiy-tadqiqot faoliyatiga rahbarlik qiladi hamda bozorlarni tahlil qilish va raqobat muhitini o‘rganish yo‘nalishlaridagi ishlarni muvofiqlashtiradi.&lt;ref name=&quot;markaz&quot;&gt;{{cite web
 |title=Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/raqobat-siyosati-va-iste-molchilar-huquqlari-tadqiqotlari-markazi/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

== Ilmiy faoliyati ==

Jumayevning ilmiy izlanishlari marketing, iqtisodiy tahlil, iste’mol bozorlari va raqobat muhitini o‘rganish bilan bir qatorda ekonometrik modellashtirish, narxlarni prognozlash hamda iqtisodiy faollikni baholash masalalarini qamrab oladi.

Uning ilmiy ishlarida oziq-ovqat mahsulotlari narxlarining o‘zgarishini modellashtirish va iqtisodiy jarayonlarni baholashda ekonometrik usullardan foydalanish masalalari yoritilgan. Jumladan, ARIMA modeli asosida ijtimoiy muhim oziq-ovqat mahsulotlari narxlarini prognozlash masalasi tadqiq qilingan.&lt;ref&gt;{{cite journal
 |last=Jumayev
 |first=Olimjon Sadulloyevich
 |title=Ijtimoiy muhim oziq-ovqat mahsulotlar narxlarining kelgusi tendensiyalarini prognozlashni ekonometrik tahlillar asosida modellashtirish
 |journal=Marketing Journal
 |date=2025-03-28
 |doi=10.67668/mj/2025iss3/443
 |url=https://marketingjournal.uz/index.php/mj/uz/article/view/443
}}&lt;/ref&gt;

Shuningdek, uning tadqiqotlarida iqtisodiy faollikni baholash va O‘zbekistonda biznes faolligi indeksini shakllantirishning metodologik masalalari ko‘rib chiqilgan.&lt;ref&gt;{{cite journal
 |last=Jumayev
 |first=Olimjon Sadulloyevich
 |title=Advanced Approaches to the Assessment of Economic Activity and the Conceptual Basis of Publishing the Business Activity Index in Uzbekistan
 |journal=Marketing Journal
 |date=2025-12-25
 |doi=10.67668/mj/2025iss12/216
 |url=https://marketingjournal.uz/index.php/mj/en/article/view/216
}}&lt;/ref&gt;

Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi ma’lumotlariga ko‘ra, Jumayev mahalliy va xorijiy nashrlarda chop etilgan 122 ta ilmiy maqola, 2 ta monografiya va 1 ta o‘quv-amaliy qo‘llanma muallifidir.&lt;ref name=&quot;ccprc&quot; /&gt;

Jumayev ''Marketing'' ilmiy, amaliy va ommabop jurnalining hamda ''Science and Innovation'' xalqaro ilmiy jurnalining tahrir hay’atlarida faoliyat yuritadi.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Marketing Journal tahrir hay’ati
 |url=https://marketingjournal.uz/index.php/mj/uz/about/editorialMasthead
 |website=Marketing Journal
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Jumayev Olimjon Sadulloyevich
 |url=https://scientists.uz/editorial/detail?id=201&amp;lang=uz&amp;series=B
 |website=Science and Innovation International Scientific Journal
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

2026-yilda Jumayevning ''Raqobat siyosati va strategiyalari'' nomli o‘quv qo‘llanmasi nashr etilgan. Nashr Toshkent shahridagi Innovatsion rivojlanish nashriyot-matbaa uyida chop etilgan bo‘lib, 152 betdan iborat. ISBN 978-9910-01-670-7.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Yangi adabiyotlar bilan tanishing
 |url=https://irc.tsue.uz/new/detail/yangi-adabiyotlar-bilan-tanishing-032026
 |website=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
 |date=2026-06-01
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

== Raqobat siyosati sohasidagi faoliyati ==

2024-yil 18-iyuldan Jumayev Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markaziga rahbarlik qilib kelmoqda.&lt;ref name=&quot;ccprc&quot; /&gt;

Markaz faoliyatida raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish masalalari, shuningdek, tovar va moliya bozorlaridagi jarayonlarni ilmiy-tahliliy o‘rganish yo‘nalishlariga e’tibor qaratiladi.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/raqobat-siyosati-va-iste-molchilar-huquqlari-tadqiqotlari-markazi/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

2025-yil davomida Markazning mahalliy va xalqaro tashkilotlar bilan hamkorligi kengaygan. Jumladan, Markaz BRICS Raqobat huquqi va siyosati xalqaro markazi bilan o‘zaro hamkorlik to‘g‘risida memorandum imzolagan. Hamkorlik doirasida raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish sohasida ilmiy va amaliy tajriba almashish masalalari belgilangan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Raqobat qo‘mitasi huzuridagi Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi hamda BRICS Raqobat huquqi va siyosati xalqaro markazi o‘rtasida o‘zaro hamkorlik to‘g‘risida memorandum imzolandi
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/raqobat-qomitasi-huzuridagi-raqobat-siyosati-va-istemolchilar-huquqlari-tadqiqotlari-markazi-hamda-brics-raqobat-huquqi-va-siyosati-xalqaro-markazi-ortasida-ozaro-h/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

Markaz Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi bilan ham hamkorlik memorandumini tuzgan. Kelishuv raqobat siyosati, davlat xaridlari, birja savdolari va tabiiy monopoliyalar bilan bog‘liq ilmiy-amaliy tadqiqotlarni rivojlantirishga qaratilgan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Hamkorlik memorandumi imzolandi
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/hamkorlik-memorandumi-imzolandi-2/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

Markaz Adliya vazirligi huzuridagi Qonunchilikni tahlil qilish va tartibga solish ta’sirini baholash instituti bilan hamkorlik memorandumini imzolagan. Unda ilmiy-tahliliy tadqiqotlar, malaka oshirish va qo‘shma loyihalarda ishtirok etish kabi yo‘nalishlar belgilangan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Hamkorlik yo‘lida yangi qadam!
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/hamkorlik-yolida-yangi-qadam/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

Markaz Progressiv islohotlar markazi bilan ham hamkorlik to‘g‘risida memorandum imzolagan. Hamkorlik doirasida raqobat muhitini baholash, monopoliyaga qarshi tartibga solish va bozorga kirishdagi to‘siqlarni o‘rganish masalalari belgilangan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Yangi tadqiqotlar, ilg‘or islohotlar yo‘lida hamkorlik
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/yangi-tadqiqotlar-ilgor-islohotlar-yolida-hamkorlik/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

2025-yil iyul oyida Markaz “Yuksalish” umummilliy harakati bilan hamkorlik to‘g‘risidagi anglashuv memorandumini imzolagan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Raqobat qo‘mitasi huzuridagi Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi hamda “Yuksalish” umummilliy harakati o‘rtasida hamkorlik to‘g‘risidagi anglashuv memorandumi imzolandi
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/raqobat-qomitasi-huzuridagi-raqobat-siyosati-va-istemolchilar-huquqlari-tadqiqotlari-markazi-hamda-yuksalish-umummilliy-harakati-ortasida-hamkorlik-to/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |date=2025-07-17
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

2025-yil iyul oyida Markaz Raqamli hukumat loyihalarini boshqarish markazi bilan hamkorlik to‘g‘risidagi anglashuv memorandumini imzolagan. Hamkorlik raqamli transformatsiya, raqobat muhitini rivojlantirish, iste’molchilar huquqlarini himoya qilish va zamonaviy texnologiyalardan foydalanish masalalarini qamrab olgan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Raqamli transformatsiya va adolatli raqobat sari qo‘yilgan navbatdagi muhim qadam
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/raqamli-transformatsiya-va-adolatli-raqobat-sari-qoyilgan-navbatdagi-muhim-qadam/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |date=2025-07-18
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

Markaz Toshkent Xalqaro Vestminster universiteti bilan ham hamkorlik memorandumi imzolagan. Kelishuv doirasida raqobat siyosati va raqamli iqtisodiyot bo‘yicha qo‘shma tadqiqotlar, talabalar amaliyoti, seminarlar va ilmiy loyihalarni amalga oshirish nazarda tutilgan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Raqobat qo‘mitasi huzuridagi Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi hamda Toshkent Xalqaro Vestminster universiteti o‘rtasida hamkorlik to‘g‘risidagi anglashuv memorandumi imzolandi
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/raqobat-qomitasi-huzuridagi-raqobat-siyosati-va-istemolchilar-huquqlari-tadqiqotlari-markazi-hamda-toshkent-xalqaro-vestminster-universiteti-ortasida-hamkorlik-tog/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

Markaz Toshkent davlat yuridik universiteti bilan ham o‘zaro hamkorlik to‘g‘risida memorandum imzolagan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Raqobat qo‘mitasi huzuridagi Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi va Toshkent davlat yuridik universiteti o‘rtasida o‘zaro hamkorlik to‘g‘risida memorandum imzolandi
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/raqobat-qomitasi-huzuridagi-raqobat-siyosati-va-istemolchilar-huquqlari-tadqiqotlari-markazi-va-toshkent-davlat-yuridik-universiteti-ortasida-ozaro-hamkorlik-to/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

2025-yil 25-iyulda Markaz ''Science and Innovation'' tashkiloti bilan hamkorlik to‘g‘risidagi anglashuv memorandumini imzolagan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Raqobat qo‘mitasi huzuridagi Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi hamda «Science and Innovation» kompaniyasi o‘rtasida hamkorlik to‘g‘risidagi anglashuv memorandumi imzolandi
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/raqobat-qomitasi-huzuridagi-raqobat-siyosati-va-istemolchilar-huquqlari-tadqiqotlari-markazi-hamda/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |date=2025-07-25
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

Markaz Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Makroiqtisodiy va hududiy tadqiqotlar instituti bilan ham hamkorlik memorandumini tuzgan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Raqobat qo‘mitasi huzuridagi Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi hamda Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Makroiqtisodiy va hududiy tadqiqotlar instituti o‘rtasida hamkorlik to‘g‘risidagi anglashuv memorandumi imzolandi
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/raqobat-qomitasi-huzuridagi-raqobat-siyosati-va-istemolchilar-huquqlari-tadqiqotlari-markazi-hamda-vazirlar-mahkamasi-huzuridagi-makroiqtisodiy-va-hududiy-tadqiqotlar-instituti-o/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

2025-yil aprel oyida Turkiy Davlatlar Tashkilotining yetakchi tahlil markazlari ishtirokidagi xalqaro anjuman doirasida Markaz Ozarbayjon Respublikasining Iqtisodiy ilmiy tadqiqotlar instituti (ESRI) va Qozog‘iston Respublikasining Yevroosiyo tadqiqotlar instituti (ERI) bilan o‘zaro hamkorlik memorandumlarini imzolagan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=TURKIY DAVLATLAR TASHKILOTINING YETAKCHI TAHLIL MARKAZLARI XALQARO ANJUMANI BO‘LIB O‘TDI
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/turkiy-davlatlar-tashkilotining-yetakchi-tahlil-markazlari-xalqaro-anjumani-bolib-otdi/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |date=2025-04-15
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

2025-yil oktabr oyidagi xalqaro konferensiya doirasida Markaz direktori Olimjon Jumayev Xitoy Xalq Respublikasining Bozorni tartibga solish davlat boshqarmasi huzuridagi Raqobat siyosati va baholash markazi hamda “Markaziy Osiyo Fintex Assotsiatsiyasi” bilan o‘zaro anglashuv va hamkorlik to‘g‘risidagi memorandumlarni imzolagan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Xalqaro konferensiya doirasida Memorandumlarni imzoladilar
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/xalqaro-konferensiya-doirasida-memorandumlarni-imzoladilar/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |date=2025-10-10
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

2025-yil yakunlariga ko‘ra, Markaz O‘zbekistondagi TOP–20 “Aql markazlari” qatoridan joy olgan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Raqobat qo‘mitasi huzuridagi Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi TOP–20 “Aql markazlari” qatoridan joy oldi
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/raqobat-qomitasi-huzuridagi-raqobat-siyosati-va-istemolchilar-huquqlari-tadqiqotlari-markazi-top-20-aql-markazlari-qatoridan-joy-oldi/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

2025-yilda Markaz ''SCIENCE AND INNOVATION AWARDS'' tanlovining ''Yilning eng yaxshi tadqiqot markazi'' nominatsiyasida g‘olib deb e’lon qilingan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=SCIENCE AND INNOVATION AWARDS — 2025: Yilning eng yaxshi ilmiy tadqiqot institutlari TOP-10 taligi
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/science-and-innovation-awards-2025-yilning-eng-yaxshi-ilmiy-tadqiqot-institutlari-top-10-taligi-elon-qilindi/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

== Tanlangan ilmiy ishlari ==

* {{cite journal
 |last=Jumayev
 |first=Olimjon Sadulloyevich
 |title=Ijtimoiy muhim oziq-ovqat mahsulotlar narxlarining kelgusi tendensiyalarini prognozlashni ekonometrik tahlillar asosida modellashtirish
 |journal=Marketing Journal
 |date=2025-03-28
 |doi=10.67668/mj/2025iss3/443
 |url=https://marketingjournal.uz/index.php/mj/uz/article/view/443
}}

* {{cite journal
 |last=Jumayev
 |first=Olimjon Sadulloyevich
 |title=Advanced Approaches to the Assessment of Economic Activity and the Conceptual Basis of Publishing the Business Activity Index in Uzbekistan
 |journal=Marketing Journal
 |date=2025-12-25
 |doi=10.67668/mj/2025iss12/216
 |url=https://marketingjournal.uz/index.php/mj/en/article/view/216
}}

* {{cite web
 |title=Yangi adabiyotlar bilan tanishing
 |url=https://irc.tsue.uz/new/detail/yangi-adabiyotlar-bilan-tanishing-032026
 |website=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
 |date=2026-06-01
 |access-date=2026-10-07
}} — ''Raqobat siyosati va strategiyalari''. Toshkent: Innovatsion rivojlanish nashriyot-matbaa uyi, 2026. 152 b. ISBN 978-9910-01-670-7.

== Tashqi havolalar ==

* [https://scholar.google.com/citations?user=mzicWycAAAAJ&amp;hl=ru Olimjon Jumayev — Google Scholar]

{{Authority control}}

== Manbalar ==

{{reflist}}

[[Turkum:1975-yilda tug‘ilganlar]]
[[Turkum:Tirik shaxslar]]
[[Turkum:O‘zbekiston iqtisodchilari]]
[[Turkum:Iqtisod fanlari doktorlari]]
[[Turkum:Termizda tug‘ilganlar]]</text>
      <sha1>31ctiuzrkfnajo9rwy9h1souer6w6xl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328128</id>
      <parentid>6328126</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T12:50:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ismoilxon Abdukarimov</username>
        <id>269199</id>
      </contributor>
      <origin>6328128</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19077" sha1="8pdtcs7f44gn7qt8g20t5r3jdjwsdcn" xml:space="preserve">{{Davlat arbobi bilgiqutisi
| tasvir = Jumayev_Olimjon_Sadulloyevich.png
| ismi = Jumayev Olimjon Sadulloyevich
| lavozim = [[Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi|Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi huzuridagi Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi direktori]]
| boshlanish davri = 2024-yil
| tugash davri =
| tavallud sanasi = 1975-yil 11-mart
| tavallud joyi = [[Termiz]], [[Surxondaryo viloyati]], O‘zbekiston
| fuqaroligi = {{UZB}}
| millati = o‘zbek
| kasbi = [[Iqtisodchi]]
| maʼlumoti = Oliy
| ilmiy unvoni = [[Professor]]
| blanka2 = Ilmiy darajasi
| matn2 = Iqtisod fanlari doktori (DSc)
}}

'''Olimjon Sadulloyevich Jumayev''' (1975-yil 11-mart, [[Termiz]], Surxondaryo viloyati) — o‘zbekistonlik iqtisodchi olim, iqtisod fanlari doktori (DSc), professor. [https://raqobat.gov.uz/uz/raqobat-siyosati-va-iste-molchilar-huquqlari-tadqiqotlari-markazi/ O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi huzuridagi Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi direktori].

== Tarjimai holi ==

Olimjon Jumayev 1975-yil 11-martda Surxondaryo viloyatining Termiz shahrida tug‘ilgan. 1997-yilda Termiz davlat universitetini tamomlagan. 2004-yilda O‘zbekiston bozor islohotlari ilmiy-tadqiqot instituti aspiranturasini tamomlagan. Mutaxassisligi — iqtisodiyot va ishlab chiqarishni boshqarish.&lt;ref name=&quot;ccprc&quot;&gt;{{cite web
 |title=Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi rahbariyati
 |url=https://www.ccprc.uz/uz/leadership
 |website=Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

2005-yilda iqtisod fanlari nomzodi ilmiy darajasini olgan. 2024-yilda uning 08.00.11 — Marketing ixtisosligi bo‘yicha ''Ipakchilik korxonalarida marketing faoliyatini boshqarish metodologiyasini takomillashtirish'' mavzusidagi doktorlik dissertatsiyasi avtoreferati e’lon qilingan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Jumayev Olimjon Sadulloyevich. Ipakchilik korxonalarida marketing faoliyatini boshqarish metodologiyasini takomillashtirish
 |url=https://www.interaktiv.oak.uz/avtoreferat/3aO11801fO1.file
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Oliy attestatsiya komissiyasi
 |date=2024
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

== Mehnat faoliyati ==

Sanoat, ilmiy-tadqiqot, raqobat siyosati, isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish va ipaksanoat sohalarida turli rahbarlik lavozimlarida faoliyat yuritgan.&lt;ref name=&quot;ccprc&quot;&gt;{{cite web
 |title=Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi rahbariyati
 |url=https://www.ccprc.uz/uz/leadership
 |website=Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

* 2003–2004-yillarda — “Surxonoziqovqatsanoat” aksiyadorlik jamiyati raisi.
* 2008–2012-yillarda — O‘zbekiston Respublikasi Monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qo‘mitasi boshqarma boshlig‘i.
* 2012–2014-yillarda — O‘zbekiston Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish jamiyatlari federatsiyasi ijrochi direktori va raisi.
* 2014–2017-yillarda — “Inter Silk Pro” qo‘shma korxonasi bosh direktori.
* 2017–2024-yillarda — “O‘zbekipaksanoat” uyushmasi raisining iqtisodiyot va istiqbolli rivojlantirish masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, birinchi o‘rinbosari va raisi.
* 2024-yildan — [[Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi|O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi]] huzuridagi Raqobat siyosati va isteʼmolchilar huquqlari tadqiqotlari markazi direktori.&lt;ref name=&quot;ccprc&quot; /&gt;

Markaz direktori sifatida raqobat siyosati va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish sohalaridagi ilmiy-tadqiqot faoliyatiga rahbarlik qiladi hamda bozorlarni tahlil qilish va raqobat muhitini o‘rganish yo‘nalishlaridagi ishlarni muvofiqlashtiradi.&lt;ref name=&quot;markaz&quot;&gt;{{cite web
 |title=Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/raqobat-siyosati-va-iste-molchilar-huquqlari-tadqiqotlari-markazi/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

== Ilmiy faoliyati ==

Jumayevning ilmiy izlanishlari marketing, iqtisodiy tahlil, iste’mol bozorlari va raqobat muhitini o‘rganish bilan bir qatorda ekonometrik modellashtirish, narxlarni prognozlash hamda iqtisodiy faollikni baholash masalalarini qamrab oladi.

Uning ilmiy ishlarida oziq-ovqat mahsulotlari narxlarining o‘zgarishini modellashtirish va iqtisodiy jarayonlarni baholashda ekonometrik usullardan foydalanish masalalari yoritilgan. Jumladan, ARIMA modeli asosida ijtimoiy muhim oziq-ovqat mahsulotlari narxlarini prognozlash masalasi tadqiq qilingan.&lt;ref&gt;{{cite journal
 |last=Jumayev
 |first=Olimjon Sadulloyevich
 |title=Ijtimoiy muhim oziq-ovqat mahsulotlar narxlarining kelgusi tendensiyalarini prognozlashni ekonometrik tahlillar asosida modellashtirish
 |journal=Marketing Journal
 |date=2025-03-28
 |doi=10.67668/mj/2025iss3/443
 |url=https://marketingjournal.uz/index.php/mj/uz/article/view/443
}}&lt;/ref&gt;

Shuningdek, uning tadqiqotlarida iqtisodiy faollikni baholash va O‘zbekistonda biznes faolligi indeksini shakllantirishning metodologik masalalari ko‘rib chiqilgan.&lt;ref&gt;{{cite journal
 |last=Jumayev
 |first=Olimjon Sadulloyevich
 |title=Advanced Approaches to the Assessment of Economic Activity and the Conceptual Basis of Publishing the Business Activity Index in Uzbekistan
 |journal=Marketing Journal
 |date=2025-12-25
 |doi=10.67668/mj/2025iss12/216
 |url=https://marketingjournal.uz/index.php/mj/en/article/view/216
}}&lt;/ref&gt;

Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi ma’lumotlariga ko‘ra, Jumayev mahalliy va xorijiy nashrlarda chop etilgan 122 ta ilmiy maqola, 2 ta monografiya va 1 ta o‘quv-amaliy qo‘llanma muallifidir.&lt;ref name=&quot;ccprc&quot; /&gt;

Jumayev ''Marketing'' ilmiy, amaliy va ommabop jurnalining hamda ''Science and Innovation'' xalqaro ilmiy jurnalining tahrir hay’atlarida faoliyat yuritadi.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Marketing Journal tahrir hay’ati
 |url=https://marketingjournal.uz/index.php/mj/uz/about/editorialMasthead
 |website=Marketing Journal
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Jumayev Olimjon Sadulloyevich
 |url=https://scientists.uz/editorial/detail?id=201&amp;lang=uz&amp;series=B
 |website=Science and Innovation International Scientific Journal
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

2026-yilda Jumayevning ''Raqobat siyosati va strategiyalari'' nomli o‘quv qo‘llanmasi nashr etilgan. Nashr Toshkent shahridagi Innovatsion rivojlanish nashriyot-matbaa uyida chop etilgan bo‘lib, 152 betdan iborat. ISBN 978-9910-01-670-7.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Yangi adabiyotlar bilan tanishing
 |url=https://irc.tsue.uz/new/detail/yangi-adabiyotlar-bilan-tanishing-032026
 |website=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
 |date=2026-06-01
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

== Raqobat siyosati sohasidagi faoliyati ==

2024-yil 18-iyuldan Jumayev Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markaziga rahbarlik qilib kelmoqda.&lt;ref name=&quot;ccprc&quot; /&gt;

Markaz faoliyatida raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish masalalari, shuningdek, tovar va moliya bozorlaridagi jarayonlarni ilmiy-tahliliy o‘rganish yo‘nalishlariga e’tibor qaratiladi.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/raqobat-siyosati-va-iste-molchilar-huquqlari-tadqiqotlari-markazi/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

2025-yil davomida Markazning mahalliy va xalqaro tashkilotlar bilan hamkorligi kengaygan. Jumladan, Markaz BRICS Raqobat huquqi va siyosati xalqaro markazi bilan o‘zaro hamkorlik to‘g‘risida memorandum imzolagan. Hamkorlik doirasida raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish sohasida ilmiy va amaliy tajriba almashish masalalari belgilangan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Raqobat qo‘mitasi huzuridagi Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi hamda BRICS Raqobat huquqi va siyosati xalqaro markazi o‘rtasida o‘zaro hamkorlik to‘g‘risida memorandum imzolandi
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/raqobat-qomitasi-huzuridagi-raqobat-siyosati-va-istemolchilar-huquqlari-tadqiqotlari-markazi-hamda-brics-raqobat-huquqi-va-siyosati-xalqaro-markazi-ortasida-ozaro-h/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

Markaz Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi bilan ham hamkorlik memorandumini tuzgan. Kelishuv raqobat siyosati, davlat xaridlari, birja savdolari va tabiiy monopoliyalar bilan bog‘liq ilmiy-amaliy tadqiqotlarni rivojlantirishga qaratilgan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Hamkorlik memorandumi imzolandi
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/hamkorlik-memorandumi-imzolandi-2/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

Markaz Adliya vazirligi huzuridagi Qonunchilikni tahlil qilish va tartibga solish ta’sirini baholash instituti bilan hamkorlik memorandumini imzolagan. Unda ilmiy-tahliliy tadqiqotlar, malaka oshirish va qo‘shma loyihalarda ishtirok etish kabi yo‘nalishlar belgilangan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Hamkorlik yo‘lida yangi qadam!
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/hamkorlik-yolida-yangi-qadam/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

Markaz Progressiv islohotlar markazi bilan ham hamkorlik to‘g‘risida memorandum imzolagan. Hamkorlik doirasida raqobat muhitini baholash, monopoliyaga qarshi tartibga solish va bozorga kirishdagi to‘siqlarni o‘rganish masalalari belgilangan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Yangi tadqiqotlar, ilg‘or islohotlar yo‘lida hamkorlik
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/yangi-tadqiqotlar-ilgor-islohotlar-yolida-hamkorlik/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

2025-yil iyul oyida Markaz “Yuksalish” umummilliy harakati bilan hamkorlik to‘g‘risidagi anglashuv memorandumini imzolagan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Raqobat qo‘mitasi huzuridagi Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi hamda “Yuksalish” umummilliy harakati o‘rtasida hamkorlik to‘g‘risidagi anglashuv memorandumi imzolandi
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/raqobat-qomitasi-huzuridagi-raqobat-siyosati-va-istemolchilar-huquqlari-tadqiqotlari-markazi-hamda-yuksalish-umummilliy-harakati-ortasida-hamkorlik-to/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |date=2025-07-17
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

2025-yil iyul oyida Markaz Raqamli hukumat loyihalarini boshqarish markazi bilan hamkorlik to‘g‘risidagi anglashuv memorandumini imzolagan. Hamkorlik raqamli transformatsiya, raqobat muhitini rivojlantirish, iste’molchilar huquqlarini himoya qilish va zamonaviy texnologiyalardan foydalanish masalalarini qamrab olgan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Raqamli transformatsiya va adolatli raqobat sari qo‘yilgan navbatdagi muhim qadam
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/raqamli-transformatsiya-va-adolatli-raqobat-sari-qoyilgan-navbatdagi-muhim-qadam/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |date=2025-07-18
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

Markaz Toshkent Xalqaro Vestminster universiteti bilan ham hamkorlik memorandumi imzolagan. Kelishuv doirasida raqobat siyosati va raqamli iqtisodiyot bo‘yicha qo‘shma tadqiqotlar, talabalar amaliyoti, seminarlar va ilmiy loyihalarni amalga oshirish nazarda tutilgan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Raqobat qo‘mitasi huzuridagi Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi hamda Toshkent Xalqaro Vestminster universiteti o‘rtasida hamkorlik to‘g‘risidagi anglashuv memorandumi imzolandi
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/raqobat-qomitasi-huzuridagi-raqobat-siyosati-va-istemolchilar-huquqlari-tadqiqotlari-markazi-hamda-toshkent-xalqaro-vestminster-universiteti-ortasida-hamkorlik-tog/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

Markaz Toshkent davlat yuridik universiteti bilan ham o‘zaro hamkorlik to‘g‘risida memorandum imzolagan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Raqobat qo‘mitasi huzuridagi Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi va Toshkent davlat yuridik universiteti o‘rtasida o‘zaro hamkorlik to‘g‘risida memorandum imzolandi
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/raqobat-qomitasi-huzuridagi-raqobat-siyosati-va-istemolchilar-huquqlari-tadqiqotlari-markazi-va-toshkent-davlat-yuridik-universiteti-ortasida-ozaro-hamkorlik-to/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

2025-yil 25-iyulda Markaz ''Science and Innovation'' tashkiloti bilan hamkorlik to‘g‘risidagi anglashuv memorandumini imzolagan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Raqobat qo‘mitasi huzuridagi Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi hamda «Science and Innovation» kompaniyasi o‘rtasida hamkorlik to‘g‘risidagi anglashuv memorandumi imzolandi
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/raqobat-qomitasi-huzuridagi-raqobat-siyosati-va-istemolchilar-huquqlari-tadqiqotlari-markazi-hamda/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |date=2025-07-25
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

Markaz Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Makroiqtisodiy va hududiy tadqiqotlar instituti bilan ham hamkorlik memorandumini tuzgan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Raqobat qo‘mitasi huzuridagi Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi hamda Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Makroiqtisodiy va hududiy tadqiqotlar instituti o‘rtasida hamkorlik to‘g‘risidagi anglashuv memorandumi imzolandi
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/raqobat-qomitasi-huzuridagi-raqobat-siyosati-va-istemolchilar-huquqlari-tadqiqotlari-markazi-hamda-vazirlar-mahkamasi-huzuridagi-makroiqtisodiy-va-hududiy-tadqiqotlar-instituti-o/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

2025-yil aprel oyida Turkiy Davlatlar Tashkilotining yetakchi tahlil markazlari ishtirokidagi xalqaro anjuman doirasida Markaz Ozarbayjon Respublikasining Iqtisodiy ilmiy tadqiqotlar instituti (ESRI) va Qozog‘iston Respublikasining Yevroosiyo tadqiqotlar instituti (ERI) bilan o‘zaro hamkorlik memorandumlarini imzolagan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=TURKIY DAVLATLAR TASHKILOTINING YETAKCHI TAHLIL MARKAZLARI XALQARO ANJUMANI BO‘LIB O‘TDI
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/turkiy-davlatlar-tashkilotining-yetakchi-tahlil-markazlari-xalqaro-anjumani-bolib-otdi/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |date=2025-04-15
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

2025-yil oktabr oyidagi xalqaro konferensiya doirasida Markaz direktori Olimjon Jumayev Xitoy Xalq Respublikasining Bozorni tartibga solish davlat boshqarmasi huzuridagi Raqobat siyosati va baholash markazi hamda “Markaziy Osiyo Fintex Assotsiatsiyasi” bilan o‘zaro anglashuv va hamkorlik to‘g‘risidagi memorandumlarni imzolagan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Xalqaro konferensiya doirasida Memorandumlarni imzoladilar
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/xalqaro-konferensiya-doirasida-memorandumlarni-imzoladilar/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |date=2025-10-10
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

2025-yil yakunlariga ko‘ra, Markaz O‘zbekistondagi TOP–20 “Aql markazlari” qatoridan joy olgan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Raqobat qo‘mitasi huzuridagi Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi TOP–20 “Aql markazlari” qatoridan joy oldi
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/raqobat-qomitasi-huzuridagi-raqobat-siyosati-va-istemolchilar-huquqlari-tadqiqotlari-markazi-top-20-aql-markazlari-qatoridan-joy-oldi/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

2025-yilda Markaz ''SCIENCE AND INNOVATION AWARDS'' tanlovining ''Yilning eng yaxshi tadqiqot markazi'' nominatsiyasida g‘olib deb e’lon qilingan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=SCIENCE AND INNOVATION AWARDS — 2025: Yilning eng yaxshi ilmiy tadqiqot institutlari TOP-10 taligi
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/science-and-innovation-awards-2025-yilning-eng-yaxshi-ilmiy-tadqiqot-institutlari-top-10-taligi-elon-qilindi/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

== Tanlangan ilmiy ishlari ==

* {{cite journal
 |last=Jumayev
 |first=Olimjon Sadulloyevich
 |title=Ijtimoiy muhim oziq-ovqat mahsulotlar narxlarining kelgusi tendensiyalarini prognozlashni ekonometrik tahlillar asosida modellashtirish
 |journal=Marketing Journal
 |date=2025-03-28
 |doi=10.67668/mj/2025iss3/443
 |url=https://marketingjournal.uz/index.php/mj/uz/article/view/443
}}

* {{cite journal
 |last=Jumayev
 |first=Olimjon Sadulloyevich
 |title=Advanced Approaches to the Assessment of Economic Activity and the Conceptual Basis of Publishing the Business Activity Index in Uzbekistan
 |journal=Marketing Journal
 |date=2025-12-25
 |doi=10.67668/mj/2025iss12/216
 |url=https://marketingjournal.uz/index.php/mj/en/article/view/216
}}

* {{cite web
 |title=Yangi adabiyotlar bilan tanishing
 |url=https://irc.tsue.uz/new/detail/yangi-adabiyotlar-bilan-tanishing-032026
 |website=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
 |date=2026-06-01
 |access-date=2026-10-07
}} — ''Raqobat siyosati va strategiyalari''. Toshkent: Innovatsion rivojlanish nashriyot-matbaa uyi, 2026. 152 b. ISBN 978-9910-01-670-7.

== Tashqi havolalar ==

* [https://scholar.google.com/citations?user=mzicWycAAAAJ&amp;hl=ru Olimjon Jumayev — Google Scholar]

{{Authority control}}

== Manbalar ==

{{reflist}}

[[Turkum:1975-yilda tug‘ilganlar]]
[[Turkum:Tirik shaxslar]]
[[Turkum:O‘zbekiston iqtisodchilari]]
[[Turkum:Iqtisod fanlari doktorlari]]
[[Turkum:Termizda tug‘ilganlar]]</text>
      <sha1>8pdtcs7f44gn7qt8g20t5r3jdjwsdcn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328141</id>
      <parentid>6328128</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:25:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ismoilxon Abdukarimov</username>
        <id>269199</id>
      </contributor>
      <origin>6328141</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18890" sha1="1eg5r5t47awmf2nrazkvsb1dulg4263" xml:space="preserve">{{Davlat arbobi bilgiqutisi
| tasvir = Jumayev_Olimjon_Sadulloyevich.png
| ismi = Jumayev Olimjon Sadulloyevich
| lavozim = [[Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi|Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi huzuridagi Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi direktori]]
| boshlanish davri = 2024-yil
| tugash davri =
| tavallud sanasi = 1975-yil 11-mart
| tavallud joyi = [[Termiz]], [[Surxondaryo viloyati]], O‘zbekiston
| fuqaroligi = {{UZB}}
| millati = o‘zbek
| kasbi = [[Iqtisodchi]]
| maʼlumoti = Oliy
| ilmiy unvoni = [[Professor]]
| blanka2 = Ilmiy darajasi
| matn2 = Iqtisod fanlari doktori (DSc)
}}

'''Olimjon Sadulloyevich Jumayev''' (1975-yil 11-mart, [[Termiz]], Surxondaryo viloyati) — o‘zbekistonlik iqtisodchi olim, iqtisod fanlari doktori (DSc), professor. [https://raqobat.gov.uz/uz/raqobat-siyosati-va-iste-molchilar-huquqlari-tadqiqotlari-markazi/ O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi huzuridagi Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi direktori].

== Tarjimai holi ==

Olimjon Jumayev 1975-yil 11-martda Surxondaryo viloyatining Termiz shahrida tug‘ilgan. 1997-yilda Termiz davlat universitetini tamomlagan. 2004-yilda O‘zbekiston bozor islohotlari ilmiy-tadqiqot instituti aspiranturasini tamomlagan. Mutaxassisligi — iqtisodiyot va ishlab chiqarishni boshqarish.&lt;ref name=&quot;ccprc&quot;&gt;{{cite web
 |title=Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi rahbariyati
 |url=https://www.ccprc.uz/uz/leadership
 |website=Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

2005-yilda iqtisod fanlari nomzodi, 2024-yilda iqtisod fanlari doktori (DSc) ilmiy darajasini olgan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Jumayev Olimjon Sadulloyevich. Ipakchilik korxonalarida marketing faoliyatini boshqarish metodologiyasini takomillashtirish
 |url=https://www.interaktiv.oak.uz/avtoreferat/3aO11801fO1.file
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Oliy attestatsiya komissiyasi
 |date=2024
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

== Mehnat faoliyati ==

Sanoat, ilmiy-tadqiqot, raqobat siyosati, isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish va ipaksanoat sohalarida turli rahbarlik lavozimlarida faoliyat yuritgan.&lt;ref name=&quot;ccprc&quot;&gt;{{cite web
 |title=Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi rahbariyati
 |url=https://www.ccprc.uz/uz/leadership
 |website=Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

* 2003–2004-yillarda — “Surxonoziqovqatsanoat” aksiyadorlik jamiyati raisi.
* 2008–2012-yillarda — O‘zbekiston Respublikasi Monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qo‘mitasi boshqarma boshlig‘i.
* 2012–2014-yillarda — O‘zbekiston Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish jamiyatlari federatsiyasi ijrochi direktori va raisi.
* 2014–2017-yillarda — “Inter Silk Pro” qo‘shma korxonasi bosh direktori.
* 2017–2024-yillarda — “O‘zbekipaksanoat” uyushmasi raisining iqtisodiyot va istiqbolli rivojlantirish masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, birinchi o‘rinbosari va raisi.
* 2024-yildan — [[Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi|O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi]] huzuridagi Raqobat siyosati va isteʼmolchilar huquqlari tadqiqotlari markazi direktori.&lt;ref name=&quot;ccprc&quot; /&gt;

Markaz direktori sifatida raqobat siyosati va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish sohalaridagi ilmiy-tadqiqot faoliyatiga rahbarlik qiladi hamda bozorlarni tahlil qilish va raqobat muhitini o‘rganish yo‘nalishlaridagi ishlarni muvofiqlashtiradi.&lt;ref name=&quot;markaz&quot;&gt;{{cite web
 |title=Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/raqobat-siyosati-va-iste-molchilar-huquqlari-tadqiqotlari-markazi/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

== Ilmiy faoliyati ==

Jumayevning ilmiy izlanishlari marketing, iqtisodiy tahlil, iste’mol bozorlari va raqobat muhitini o‘rganish bilan bir qatorda ekonometrik modellashtirish, narxlarni prognozlash hamda iqtisodiy faollikni baholash masalalarini qamrab oladi.

Uning ilmiy ishlarida oziq-ovqat mahsulotlari narxlarining o‘zgarishini modellashtirish va iqtisodiy jarayonlarni baholashda ekonometrik usullardan foydalanish masalalari yoritilgan. Jumladan, ARIMA modeli asosida ijtimoiy muhim oziq-ovqat mahsulotlari narxlarini prognozlash masalasi tadqiq qilingan.&lt;ref&gt;{{cite journal
 |last=Jumayev
 |first=Olimjon Sadulloyevich
 |title=Ijtimoiy muhim oziq-ovqat mahsulotlar narxlarining kelgusi tendensiyalarini prognozlashni ekonometrik tahlillar asosida modellashtirish
 |journal=Marketing Journal
 |date=2025-03-28
 |doi=10.67668/mj/2025iss3/443
 |url=https://marketingjournal.uz/index.php/mj/uz/article/view/443
}}&lt;/ref&gt;

Shuningdek, uning tadqiqotlarida iqtisodiy faollikni baholash va O‘zbekistonda biznes faolligi indeksini shakllantirishning metodologik masalalari ko‘rib chiqilgan.&lt;ref&gt;{{cite journal
 |last=Jumayev
 |first=Olimjon Sadulloyevich
 |title=Advanced Approaches to the Assessment of Economic Activity and the Conceptual Basis of Publishing the Business Activity Index in Uzbekistan
 |journal=Marketing Journal
 |date=2025-12-25
 |doi=10.67668/mj/2025iss12/216
 |url=https://marketingjournal.uz/index.php/mj/en/article/view/216
}}&lt;/ref&gt;

Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi ma’lumotlariga ko‘ra, Jumayev mahalliy va xorijiy nashrlarda chop etilgan 122 ta ilmiy maqola, 2 ta monografiya va 1 ta o‘quv-amaliy qo‘llanma muallifidir.&lt;ref name=&quot;ccprc&quot; /&gt;

Jumayev ''Marketing'' ilmiy, amaliy va ommabop jurnalining hamda ''Science and Innovation'' xalqaro ilmiy jurnalining tahrir hay’atlarida faoliyat yuritadi.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Marketing Journal tahrir hay’ati
 |url=https://marketingjournal.uz/index.php/mj/uz/about/editorialMasthead
 |website=Marketing Journal
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Jumayev Olimjon Sadulloyevich
 |url=https://scientists.uz/editorial/detail?id=201&amp;lang=uz&amp;series=B
 |website=Science and Innovation International Scientific Journal
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

2026-yilda Jumayevning ''Raqobat siyosati va strategiyalari'' nomli o‘quv qo‘llanmasi nashr etilgan. Nashr Toshkent shahridagi Innovatsion rivojlanish nashriyot-matbaa uyida chop etilgan bo‘lib, 152 betdan iborat. ISBN 978-9910-01-670-7.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Yangi adabiyotlar bilan tanishing
 |url=https://irc.tsue.uz/new/detail/yangi-adabiyotlar-bilan-tanishing-032026
 |website=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
 |date=2026-06-01
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

== Raqobat siyosati sohasidagi faoliyati ==

2024-yil 18-iyuldan Jumayev Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markaziga rahbarlik qilib kelmoqda.&lt;ref name=&quot;ccprc&quot; /&gt;

Markaz faoliyatida raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish masalalari, shuningdek, tovar va moliya bozorlaridagi jarayonlarni ilmiy-tahliliy o‘rganish yo‘nalishlariga e’tibor qaratiladi.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/raqobat-siyosati-va-iste-molchilar-huquqlari-tadqiqotlari-markazi/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

2025-yil davomida Markazning mahalliy va xalqaro tashkilotlar bilan hamkorligi kengaygan. Jumladan, Markaz BRICS Raqobat huquqi va siyosati xalqaro markazi bilan o‘zaro hamkorlik to‘g‘risida memorandum imzolagan. Hamkorlik doirasida raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish sohasida ilmiy va amaliy tajriba almashish masalalari belgilangan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Raqobat qo‘mitasi huzuridagi Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi hamda BRICS Raqobat huquqi va siyosati xalqaro markazi o‘rtasida o‘zaro hamkorlik to‘g‘risida memorandum imzolandi
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/raqobat-qomitasi-huzuridagi-raqobat-siyosati-va-istemolchilar-huquqlari-tadqiqotlari-markazi-hamda-brics-raqobat-huquqi-va-siyosati-xalqaro-markazi-ortasida-ozaro-h/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

Markaz Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi bilan ham hamkorlik memorandumini tuzgan. Kelishuv raqobat siyosati, davlat xaridlari, birja savdolari va tabiiy monopoliyalar bilan bog‘liq ilmiy-amaliy tadqiqotlarni rivojlantirishga qaratilgan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Hamkorlik memorandumi imzolandi
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/hamkorlik-memorandumi-imzolandi-2/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

Markaz Adliya vazirligi huzuridagi Qonunchilikni tahlil qilish va tartibga solish ta’sirini baholash instituti bilan hamkorlik memorandumini imzolagan. Unda ilmiy-tahliliy tadqiqotlar, malaka oshirish va qo‘shma loyihalarda ishtirok etish kabi yo‘nalishlar belgilangan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Hamkorlik yo‘lida yangi qadam!
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/hamkorlik-yolida-yangi-qadam/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

Markaz Progressiv islohotlar markazi bilan ham hamkorlik to‘g‘risida memorandum imzolagan. Hamkorlik doirasida raqobat muhitini baholash, monopoliyaga qarshi tartibga solish va bozorga kirishdagi to‘siqlarni o‘rganish masalalari belgilangan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Yangi tadqiqotlar, ilg‘or islohotlar yo‘lida hamkorlik
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/yangi-tadqiqotlar-ilgor-islohotlar-yolida-hamkorlik/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

2025-yil iyul oyida Markaz “Yuksalish” umummilliy harakati bilan hamkorlik to‘g‘risidagi anglashuv memorandumini imzolagan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Raqobat qo‘mitasi huzuridagi Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi hamda “Yuksalish” umummilliy harakati o‘rtasida hamkorlik to‘g‘risidagi anglashuv memorandumi imzolandi
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/raqobat-qomitasi-huzuridagi-raqobat-siyosati-va-istemolchilar-huquqlari-tadqiqotlari-markazi-hamda-yuksalish-umummilliy-harakati-ortasida-hamkorlik-to/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |date=2025-07-17
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

2025-yil iyul oyida Markaz Raqamli hukumat loyihalarini boshqarish markazi bilan hamkorlik to‘g‘risidagi anglashuv memorandumini imzolagan. Hamkorlik raqamli transformatsiya, raqobat muhitini rivojlantirish, iste’molchilar huquqlarini himoya qilish va zamonaviy texnologiyalardan foydalanish masalalarini qamrab olgan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Raqamli transformatsiya va adolatli raqobat sari qo‘yilgan navbatdagi muhim qadam
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/raqamli-transformatsiya-va-adolatli-raqobat-sari-qoyilgan-navbatdagi-muhim-qadam/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |date=2025-07-18
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

Markaz Toshkent Xalqaro Vestminster universiteti bilan ham hamkorlik memorandumi imzolagan. Kelishuv doirasida raqobat siyosati va raqamli iqtisodiyot bo‘yicha qo‘shma tadqiqotlar, talabalar amaliyoti, seminarlar va ilmiy loyihalarni amalga oshirish nazarda tutilgan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Raqobat qo‘mitasi huzuridagi Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi hamda Toshkent Xalqaro Vestminster universiteti o‘rtasida hamkorlik to‘g‘risidagi anglashuv memorandumi imzolandi
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/raqobat-qomitasi-huzuridagi-raqobat-siyosati-va-istemolchilar-huquqlari-tadqiqotlari-markazi-hamda-toshkent-xalqaro-vestminster-universiteti-ortasida-hamkorlik-tog/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

Markaz Toshkent davlat yuridik universiteti bilan ham o‘zaro hamkorlik to‘g‘risida memorandum imzolagan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Raqobat qo‘mitasi huzuridagi Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi va Toshkent davlat yuridik universiteti o‘rtasida o‘zaro hamkorlik to‘g‘risida memorandum imzolandi
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/raqobat-qomitasi-huzuridagi-raqobat-siyosati-va-istemolchilar-huquqlari-tadqiqotlari-markazi-va-toshkent-davlat-yuridik-universiteti-ortasida-ozaro-hamkorlik-to/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

2025-yil 25-iyulda Markaz ''Science and Innovation'' tashkiloti bilan hamkorlik to‘g‘risidagi anglashuv memorandumini imzolagan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Raqobat qo‘mitasi huzuridagi Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi hamda «Science and Innovation» kompaniyasi o‘rtasida hamkorlik to‘g‘risidagi anglashuv memorandumi imzolandi
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/raqobat-qomitasi-huzuridagi-raqobat-siyosati-va-istemolchilar-huquqlari-tadqiqotlari-markazi-hamda/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |date=2025-07-25
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

Markaz Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Makroiqtisodiy va hududiy tadqiqotlar instituti bilan ham hamkorlik memorandumini tuzgan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Raqobat qo‘mitasi huzuridagi Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi hamda Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Makroiqtisodiy va hududiy tadqiqotlar instituti o‘rtasida hamkorlik to‘g‘risidagi anglashuv memorandumi imzolandi
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/raqobat-qomitasi-huzuridagi-raqobat-siyosati-va-istemolchilar-huquqlari-tadqiqotlari-markazi-hamda-vazirlar-mahkamasi-huzuridagi-makroiqtisodiy-va-hududiy-tadqiqotlar-instituti-o/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

2025-yil aprel oyida Turkiy Davlatlar Tashkilotining yetakchi tahlil markazlari ishtirokidagi xalqaro anjuman doirasida Markaz Ozarbayjon Respublikasining Iqtisodiy ilmiy tadqiqotlar instituti (ESRI) va Qozog‘iston Respublikasining Yevroosiyo tadqiqotlar instituti (ERI) bilan o‘zaro hamkorlik memorandumlarini imzolagan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=TURKIY DAVLATLAR TASHKILOTINING YETAKCHI TAHLIL MARKAZLARI XALQARO ANJUMANI BO‘LIB O‘TDI
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/turkiy-davlatlar-tashkilotining-yetakchi-tahlil-markazlari-xalqaro-anjumani-bolib-otdi/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |date=2025-04-15
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

2025-yil oktabr oyidagi xalqaro konferensiya doirasida Markaz direktori Olimjon Jumayev Xitoy Xalq Respublikasining Bozorni tartibga solish davlat boshqarmasi huzuridagi Raqobat siyosati va baholash markazi hamda “Markaziy Osiyo Fintex Assotsiatsiyasi” bilan o‘zaro anglashuv va hamkorlik to‘g‘risidagi memorandumlarni imzolagan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Xalqaro konferensiya doirasida Memorandumlarni imzoladilar
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/xalqaro-konferensiya-doirasida-memorandumlarni-imzoladilar/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |date=2025-10-10
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

2025-yil yakunlariga ko‘ra, Markaz O‘zbekistondagi TOP–20 “Aql markazlari” qatoridan joy olgan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Raqobat qo‘mitasi huzuridagi Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari tadqiqotlari markazi TOP–20 “Aql markazlari” qatoridan joy oldi
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/raqobat-qomitasi-huzuridagi-raqobat-siyosati-va-istemolchilar-huquqlari-tadqiqotlari-markazi-top-20-aql-markazlari-qatoridan-joy-oldi/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

2025-yilda Markaz ''SCIENCE AND INNOVATION AWARDS'' tanlovining ''Yilning eng yaxshi tadqiqot markazi'' nominatsiyasida g‘olib deb e’lon qilingan.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=SCIENCE AND INNOVATION AWARDS — 2025: Yilning eng yaxshi ilmiy tadqiqot institutlari TOP-10 taligi
 |url=https://raqobat.gov.uz/uz/science-and-innovation-awards-2025-yilning-eng-yaxshi-ilmiy-tadqiqot-institutlari-top-10-taligi-elon-qilindi/
 |website=O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi
 |access-date=2026-10-07
}}&lt;/ref&gt;

== Tanlangan ilmiy ishlari ==

* {{cite journal
 |last=Jumayev
 |first=Olimjon Sadulloyevich
 |title=Ijtimoiy muhim oziq-ovqat mahsulotlar narxlarining kelgusi tendensiyalarini prognozlashni ekonometrik tahlillar asosida modellashtirish
 |journal=Marketing Journal
 |date=2025-03-28
 |doi=10.67668/mj/2025iss3/443
 |url=https://marketingjournal.uz/index.php/mj/uz/article/view/443
}}

* {{cite journal
 |last=Jumayev
 |first=Olimjon Sadulloyevich
 |title=Advanced Approaches to the Assessment of Economic Activity and the Conceptual Basis of Publishing the Business Activity Index in Uzbekistan
 |journal=Marketing Journal
 |date=2025-12-25
 |doi=10.67668/mj/2025iss12/216
 |url=https://marketingjournal.uz/index.php/mj/en/article/view/216
}}

* {{cite web
 |title=Yangi adabiyotlar bilan tanishing
 |url=https://irc.tsue.uz/new/detail/yangi-adabiyotlar-bilan-tanishing-032026
 |website=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
 |date=2026-06-01
 |access-date=2026-10-07
}} — ''Raqobat siyosati va strategiyalari''. Toshkent: Innovatsion rivojlanish nashriyot-matbaa uyi, 2026. 152 b. ISBN 978-9910-01-670-7.

== Tashqi havolalar ==

* [https://scholar.google.com/citations?user=mzicWycAAAAJ&amp;hl=ru Olimjon Jumayev — Google Scholar]

{{Authority control}}

== Manbalar ==

{{reflist}}

[[Turkum:1975-yilda tug‘ilganlar]]
[[Turkum:Tirik shaxslar]]
[[Turkum:O‘zbekiston iqtisodchilari]]
[[Turkum:Iqtisod fanlari doktorlari]]
[[Turkum:Termizda tug‘ilganlar]]</text>
      <sha1>1eg5r5t47awmf2nrazkvsb1dulg4263</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vikipediya:Vikipediya Osiyo oyligi/2026</title>
    <ns>4</ns>
    <id>1460688</id>
    <revision>
      <id>6328798</id>
      <parentid>6327540</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:20:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Umarxon III</username>
        <id>18267</id>
      </contributor>
      <comment>+</comment>
      <origin>6328798</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5129" sha1="33pqp1fqz9pexgxjhk200rlm12v8zq2" xml:space="preserve">{{Vikipediya Osiyo oyligi}}
{{WAM
|header = Vikipediya Osiyo oyligi 2026 &lt;div style=&quot;marginK-和right:1em; float:right;&quot;&gt;[[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|300px|center]]&lt;/div&gt;
|subheader = '''Vikipediya Osiyo oyligi''' &amp;ndash; har yili turli xil Vikipediyalarda Osiyo haqidagi maqolalarni targʻib qilishga bagʻishlangan yillik bellashuv. Har bir foydalanuvchi jamoa oʻzining mamlakatidan boshqa Osiyo davlatiga aloqador mavzularga oid yangi maqola yaratishi yoki mavjud maqolalarni yaxshilash maqsadida har yili noyabr oyida Vikipediyaning oʻz tilidagi versiyasini tahrirlaydi. Ishtirok etish faqat Osiyo davlatlaridagi foydalanuvchilarga cheklanmagan.

Ushbu tanlovning birinchi bosqichi 2015-yilda boshlangan va yil sayin maqolalar soni koʻpayib, ishtirokchilar soni oʻsib bormoqda. Soʻnggi uch yil ichida 2,000 dan ortiq Vikipediya tahrirchilari Vikipediyaning 50 dan ortiq til versiyasida 20,500 dan ortiq yuqori sifatli maqolalarni yaratdilar.

Osiyo Vikipediya hamjamiyatidagi doʻstona va madaniy almashinuv doirasida kamida toʻrtta maqola yaratgan ishtirokchilar boshqa ishtirokchi hamjamiyatidan maxsus Vikipediya otkritkasini olishadi.

Ajablanishga tayyor turing! Siz qaysi viki hamjamiyati sizga postkardlar yuborishini hech qachon bilmaysiz! Har bir Vikipediyada eng koʻp maqola yaratgan Vikipediyachilar „Vikipediya Osiyo elchilari“ nomli maqomga ega boʻladi.

[[File:Asia (orthographic projection).svg|center|200px]]
&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;
&lt;!-- Please edit the &quot;URL&quot; accordingly, especially the &quot;section&quot; number; thanks --&gt;
{{Clickable button 2|Qoʻshilish|url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/Ishtirokchilar}} |class=mw-ui-progressive}}
{{Clickable button 2|Hissangizni yuborish|url=https://fountain.toolforge.org/editathons/uzwam2026|class=mw-ui-progressive}}
&lt;/div&gt;

|body =
== Qoidalar ==
* Marafonga Vikipediyada roʻyxatdan oʻtgan har bir foydalanuvchi kiritiladi
* Marafonga quyidagi talablarga javob beradigan maqolalar kiritiladi:
** [[Oʻzbekiston]] haqidagi maqolalarga ball berilmaydi
** Maqola siz tomondan yaratilishi kerak (kengaytirilgan maqolalar marafonda hisobga olinmaydi)
** Maqola '''2026-yil 1-noyabr 00:00 dan 2026-yil 30-noyabr 23:59 gacha''' boʻlgan vaqtida yaratilgan boʻlishi kerak
** Maqola kamida 3000 baytdan va kamida 300 ta soʻzdan iborat boʻlishi shart
** Maqola mavzusi [[Vikipediya:Ensiklopedik ahamiyat|ensiklopedik ahamiyatga]] ega boʻlishi shart
** Maqolada [[Vikipediya:Nufuzli manbalar|manbalar]] boʻlishi shart
** Maqola avtomatik tarjimaga ega boʻlmasligi shart
** Maqolada „original tadqiq“, „betaraflik“, „manbasiz maqola“ va boshqa tanqidiy andozalar boʻlmasligi shart
** Maqola roʻyxat shaklida boʻlmasligi shart
** Qoidada koʻrsatilgandan tashqari qoʻshilgan har 1000 bayt hamda 100 soʻz uchun mos tarzda +1 balldan beriladi
== Qoʻshilish ==
Noyabr oyi davomida xohlagan paytingizda qoʻshilishingiz mumkin.
&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;
&lt;!-- Please edit the &quot;URL&quot; accordingly, especially the &quot;section&quot; number; thanks --&gt;
{{Clickable button 2|Qoʻshilish|url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/Ishtirokchilar}} |class=mw-ui-progressive}}
&lt;/div&gt;
{{/Ishtirokchilar}}


| footer =

== Tashkilotchilar ==
* [[Foydalanuvchi:Mirishkorlik|Mirishkorlik]]
* {{u|Abdufattohov Ibrohimjon}}
* {{u|Hasan Xamidovich}}
== Hakamlar ==
* {{u|Abdufattohov Ibrohimjon}}
* {{u|Hasan Xamidovich}}
* [[Foydalanuvchi:Mirishkorlik|Mirishkorlik]]
* {{u|Umarxon III}}
== Foydali havolalar ==
* [[m:Wikipedia Asian Month|Tanlovning Metadagi sahifasi]]
* [[m:Wikipedia Asian Month/Onsite edit-a-thon|Onlayn marafon]]
* [[m:Wikipedia Asian Month/QA|Q&amp;A]]

== Hamkorlar ==
[[Fayl:Wikimedia-logo black.svg|40px|left|alt=|link=]]
{{flatlist|
* [[:m:Wikimedia User Group China|Wikimedia User Group China]]
* [[:m:Wikimedia Taiwan|Wikimedia Taiwan]]
* [[:m:Wikimedia India|Wikimedia India]]
* [[:m:Wikimedia Indonesia|Wikimedia Indonesia]]
* [[:m:Wikimedians in Kansai|Wikimedians in Kansai]]
* [[:m:Hablon User Group|Hablon User Group]]
* [[:m:Wikimedia Community User Group Hong Kong|Wikimedia Community User Group Hong Kong]]
* [[:m:Wikimedia Bangladesh|Wikimedia Bangladesh]]
* [[:m:Wikimedians of Nepal|Wikimedians of Nepal]]
* [[:m:Wikimedia Community User Group Sri Lanka|Wikimedia Community User Group Sri Lanka]]
* [[:m:Punjabi Wikimedians User Group|Punjabi Wikimedians User Group]]
* [[:m:PhilWiki Community|Philippine Wikimedia Community User Group]]
* [[:m:Wikimedians of Korea User Group|Wikimedians of Korea User Group]]
* [[:m:Iranian Wikimedians User Group|Iranian Wikimedians User Group]]
* [[:m:Wikimedians of the Levant|Wikimedians of the Levant User Group]]
* [[:m:Azerbaijani Wikimedians User Group|Azerbaijani Wikimedians User Group]]
* [[:m:Wikimedians in Thailand|Wikimedians in Thailand]]
* [[:m:Wikimedia Community User Group Malaysia|Wikimedia Community User Group Malaysia]]
* [[:m:Vietnam Wikimedians User Group|Vietnam Wikimedians User Group]]
* [[:m:West Bengal Wikimedians|West Bengal Wikimedians]]
* [[:m:Wikipedia Asian Month User Group|Wikipedia Asian Month User Group]]
}}
{{clear}}
}}

[[Turkum:Vikipediya:Marafonlar]]</text>
      <sha1>33pqp1fqz9pexgxjhk200rlm12v8zq2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vikipediya:Vikipediya Osiyo oyligi/2026/Ishtirokchilar</title>
    <ns>4</ns>
    <id>1460693</id>
    <revision>
      <id>6328316</id>
      <parentid>6327367</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T21:24:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Muslima0878</username>
        <id>322925</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6328316</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="453" sha1="20cqj62h0u8lra2szmj76zcc7h1de8c" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;Tanlovda qatnashish uchun quyidagi imzoni qoʻshing: &lt;nowiki&gt;# ~~~~&lt;/nowiki&gt;. Siz 1-noyabr 2026-yil soat 0:00 dan 30-noyabr 2026-yil soat 23:59 (UTC) gacha qoʻshilishingiz mumkin.&lt;/noinclude&gt;
----
# [[Foydalanuvchi:Muslima0878|Muslima0878]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Muslima0878|munozara]]) 21:24, 2026-yil 2-noyabr (UTC)[[Foydalanuvchi:AnvarxonM|AnvarxonM]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:AnvarxonM|munozara]]) 07:32, 2026-yil 1-noyabr (UTC)</text>
      <sha1>20cqj62h0u8lra2szmj76zcc7h1de8c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328459</id>
      <parentid>6328316</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T05:36:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirishkorlik</username>
        <id>75661</id>
      </contributor>
      <origin>6328459</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="456" sha1="5rqbmay7gg9usz8zkyqke9otb3ddou2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;Tanlovda qatnashish uchun quyidagi imzoni qoʻshing: &lt;nowiki&gt;# ~~~~&lt;/nowiki&gt;. Siz 1-noyabr 2026-yil soat 0:00 dan 30-noyabr 2026-yil soat 23:59 (UTC) gacha qoʻshilishingiz mumkin.&lt;/noinclude&gt;
----
# [[Foydalanuvchi:AnvarxonM|AnvarxonM]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:AnvarxonM|munozara]]) 07:32, 2026-yil 1-noyabr (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Muslima0878|Muslima0878]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Muslima0878|munozara]]) 21:24, 2026-yil 2-noyabr (UTC)</text>
      <sha1>5rqbmay7gg9usz8zkyqke9otb3ddou2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328849</id>
      <parentid>6328459</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:43:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <origin>6328849</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="604" sha1="eo0v57q4qpawe1z0cazkax6kwj7ryga" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;Tanlovda qatnashish uchun quyidagi imzoni qoʻshing: &lt;nowiki&gt;# ~~~~&lt;/nowiki&gt;. Siz 1-noyabr 2026-yil soat 0:00 dan 30-noyabr 2026-yil soat 23:59 (UTC) gacha qoʻshilishingiz mumkin.&lt;/noinclude&gt;
----
# [[Foydalanuvchi:AnvarxonM|AnvarxonM]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:AnvarxonM|munozara]]) 07:32, 2026-yil 1-noyabr (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Muslima0878|Muslima0878]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Muslima0878|munozara]]) 21:24, 2026-yil 2-noyabr (UTC)
# [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|&lt;font face=&quot;Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;'''''Ibrohimjon'''''&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]] 08:43, 2026-yil 3-noyabr (UTC)</text>
      <sha1>eo0v57q4qpawe1z0cazkax6kwj7ryga</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328980</id>
      <parentid>6328849</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T11:00:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <origin>6328980</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="730" sha1="8uhd3788awjzelvbxlsqd7a7zmcegtv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;Tanlovda qatnashish uchun quyidagi imzoni qoʻshing: &lt;nowiki&gt;# ~~~~&lt;/nowiki&gt;. Siz 1-noyabr 2026-yil soat 0:00 dan 30-noyabr 2026-yil soat 23:59 (UTC) gacha qoʻshilishingiz mumkin.&lt;/noinclude&gt;
----
# [[Foydalanuvchi:AnvarxonM|AnvarxonM]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:AnvarxonM|munozara]]) 07:32, 2026-yil 1-noyabr (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Muslima0878|Muslima0878]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Muslima0878|munozara]]) 21:24, 2026-yil 2-noyabr (UTC)
# [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|&lt;font face=&quot;Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;'''''Ibrohimjon'''''&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]] 08:43, 2026-yil 3-noyabr (UTC)
#[[Foydalanuvchi:MrKrasav4ik|MrKrasav4ik]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MrKrasav4ik|munozara]]) 10:59, 2026-yil 3-noyabr (UTC)</text>
      <sha1>8uhd3788awjzelvbxlsqd7a7zmcegtv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vikipediya munozarasi:Vikipediya Osiyo oyligi/2026</title>
    <ns>5</ns>
    <id>1460694</id>
    <revision>
      <id>6328795</id>
      <parentid>6327365</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:19:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Umarxon III</username>
        <id>18267</id>
      </contributor>
      <comment>+</comment>
      <origin>6328795</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="601" sha1="b67sgdpuls9rjz7ta5oavp8whoph7se" xml:space="preserve">== Hakam ==
Hormang [[Foydalanuvchi:Mirishkorlik|Mirishkorlik]]. Hakamlikka yordam berolaman men. [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|&lt;font face=&quot;Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;'''''Ibrohimjon'''''&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]] 12:22, 2026-yil 6-oktyabr (UTC)

: Ee baraka toping Ibrohimjon. Uzr shuncha payt negadir oʻqimabman tashakkur. [[Foydalanuvchi:Mirishkorlik|Mirishkorlik]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mirishkorlik|munozara]]) 07:32, 2026-yil 1-noyabr (UTC)
:: Men ham qoʻshildim. [[Foydalanuvchi:Umarxon III|Umarxon III]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Umarxon III|munozara]]) 08:19, 2026-yil 3-noyabr (UTC)</text>
      <sha1>b67sgdpuls9rjz7ta5oavp8whoph7se</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Andoza:Userbox/O‘zMU Viki klubi aʼzosi</title>
    <ns>10</ns>
    <id>1462495</id>
    <revision>
      <id>6328445</id>
      <parentid>6304813</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T05:28:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <origin>6328445</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="387" sha1="cd9vn1ren65ununi21cfrax46hgsnmq" xml:space="preserve">{{Userbox
 | border-c = #47BB7E
 | border-s = 4
 | border-style = solid
 | id-c = #ffffff
 | id-s = 13
 | id-fc = #00FBFF
 | id =[[File:Viki klub logo.jpg|50px]]
 | info-c = #FFFFFF
 | info-fc = #000000
 | info = Bu foydalanuvchi [[Oʻzbekiston Milliy universiteti]]&lt;span style=&quot;color:#0000FF&quot;&gt;&lt;b&gt; Viki klubi&lt;/b&gt;&lt;/span&gt; aʼzosi.
}}

[[Turkum:Oʻzbekiston Milliy universiteti talabalari]]</text>
      <sha1>cd9vn1ren65ununi21cfrax46hgsnmq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shabandar masjidi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1462656</id>
    <revision>
      <id>6328152</id>
      <parentid>6305787</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:30:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328152</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4398" sha1="1e5fv6xg6rpn2cssy9jo7d5s8kwquht" xml:space="preserve">{{Masjid|Oʻzbekcha nomi=Shabandar masjidi|Asl nomi={{lang-ar|مسجد الشابندر}}|Tasvir imzosi=Masjid 1965-yilda|Tasvir=مسجد الشابندر.jpg|Masjid turi=sunniy|Holati=faol|Mamlakat=Iroq|Joylashuvi=[[Bagʻdod muhofazasi]] [[Bagʻdod]] shahri [[Aʼzamiya]] tumani|Koordinatalar={{coord|33.3713614|N|44.3553220|E|type:landmark_region:IQ|format=dms|display=inline,title}}|Asoschi=Mahmud Ibrohim ash-Shabandar|Qurila boshladi=1902-yil|Qurilib bitkazildi=1902-yil|Oʻlchami=140 nafar namozxon|Umumiy maydoni={{cvt|300|m2}}}}
'''Shabandar masjidi''' ({{Lang-ar|مسجد الشابندر}}) — [[Iroq]]ning [[Bagʻdod muhofazasi|Bagʻdod muhofazas]]dagi&lt;nowiki/&gt;i [[Bagʻdod]] shahri [[Aʼzamiya]] tumani joylashgan [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniylik]] [[Masjid|masjidi]]. Milodiy 1902-yilda Iroqdagi nufuzli va badavlat arab savdogarlar oilasi — Shabandarlar tomonidan qurib bitkazilgan. Bu oila xayriya ishlari bilan shugʻullangan va Iroqda bir nechta masjidlar qurdirgan.

== Tarixi ==
[[Usmoniylar davlati|Usmoniylar imperiyasining]] soʻnggi davrlariga kelib, Shabandarlar oilasi badavlat savdogarlar sifatida Iroqda katta nufuzga ega boʻlgan. Oila vakillari Bagʻdodning turli hududlarida bir nechta masjid qurdirgan. Ular orasida Aʼzamiya hududida joylashgan Shabandar masjidi ham bor&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Al-Durabi |first=Ibrahim |url=https://books.google.com/books?id=DoI5DwAAQBAJ&amp;q=%D8%A8%D8%A7%D8%A8+%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%8A%D8%AE |title=Baghdadis, their news, and councils |publisher=Al-Rabita Press |year=1958 |location=Baghdad |pages=157–158 |language=ar}}&lt;/ref&gt;.

Masjid 1902-yilda xayriya ishlari bilan shugʻullangan Mahmud Ibrohim ash-Shabandar tomonidan qurdirilgan. Binoning umumiy maydoni 300 m&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; boʻlib, asosiy namozxona bir vaqtning oʻzida kamida 140 nafar namozxonni sigʻdira oladi. [[Musalla]] esa kamida 50 nafar namozxonga moʻljallangan&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite news |script-title=ar:بقية الحديث عن الأسرة الشابندرية ببغداد |language=ar |date= |url=https://www.almadasupplements.com//view.php?cat=25264 |access-date=2024-04-06 |website=www.almadasupplements.com |title=بقية الحديث عن الأسرة الشابندرية ببغداد}} {{Oʻlikhavola|date=noyabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book |last=al-Adhami |first=Hashim |title=History of the Imam al-Azam Mosque and the mosques of Adhamiyah VOLUME 2 |publisher=Al Ani Press |publication-date=1964–1965}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news |title=Tarikh al-Masajid al-Imam al-Adham fi al-Masajid al-Adhamiyah |volume=2 |url=https://www.noor-book.com/%D9%83%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D9%88%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%AC%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%B8%D9%85%D9%8A%D9%87-v-2-pdf |work=Noor Books |date= |access-date= |language=ar }}&lt;/ref&gt;.

1906-yilda Mahmud Ibrohim ash-Shabandar vafot etgan va masjid bogʻiga dafn qilingan&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;. Masjid 1938-yilda kapital taʼmirlangan. Hozirda masjidning [[vaqf]] mulklari mavjud emas. Uni taʼmirlash va tiklash xarajatlari hozirgi kunda Shabandarlar oilasi vakili Sayyid Said Ibrohim ash-Shabandar tomonidan qoplanadi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Masjidda muhtojlar uchun ajratilgan turar joy hamda masjid bogʻida joylashgan ash-Shabandarlar oilasining kichik xususiy qabristoni mavjud. Shuningdek, bino ostida kichik yertoʻla ham bor&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite book |last=al-Adhami |first=Walid |title=History of al-Adhamiya, the city of al-Imam al-Adham Abu Hanifah an-Nu'man |publisher=Dar al-Bashaer al-Islamiyyah |year=1999 |edition=1st |location=Beirut, Lebanon}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{cite book |last=سرمد حاتم شكر |url=http://archive.org/details/20221001_20221001_1618 |title=تاريخ الأعظمية مدينة الامام الأعظم أبي حنيفة النعمان رضي الله عنه - الخطاط وليد الأعظمي |date=2022-10-01 |access-date= |language=ar }}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
{{Stack|{{Portal|Islom|Iroq}}}}
* [[Iroqda islom|Iroqda Islom]]
* [[Bagʻdoddagi masjidlar roʻyxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Iroqdagi 20-asr masjidlari]]
[[Turkum:Bagʻdoddagi masjidlar]]
[[Turkum:1902-yilda qurib bitkazilgan masjidlar]]
[[Turkum:Iroqdagi sunniy masjidlar]]</text>
      <sha1>1e5fv6xg6rpn2cssy9jo7d5s8kwquht</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stenoptilia jacutica</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1462754</id>
    <revision>
      <id>6328449</id>
      <parentid>6306028</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T05:32:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328449</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="773" sha1="ficuekjidi98vkmicei1e41djp6edts" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Stenoptilia jacutica
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Pterophoridae]]
| tasvir =
}}

'''Stenoptilia jacutica''' — [[Pterophoridae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Rossiya]]ning [[Saxa]] hududida uchraydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110722130746/http://szmn.sbras.ru/old/Lepidop/Pteroph.htm |arxivsana=2011-07-22 |sarlavha=Pterophoridae collection of Siberian Zoological Museum |url=http://szmn.sbras.ru/old/Lepidop/Pteroph.htm |qaralgan sana=2026-10-12}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7607774}}

{{DEFAULTSORT:Stenoptilia Jacutica}}
[[Category:Stenoptilia|jacutica]]

{{Stenoptilia-stub}}</text>
      <sha1>ficuekjidi98vkmicei1e41djp6edts</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stenoptilia latistriga</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1462760</id>
    <revision>
      <id>6328452</id>
      <parentid>6306037</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T05:32:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328452</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1201" sha1="rl8y3qfq6cj8r4svxq0qikvqml5smey" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Stenoptilia latistriga
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Pterophoridae]]
| tasvir =
}}

'''Stenoptilia latistriga''' — [[Pterophoridae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Rossiya]]ning [[Janubiy Sibir tog‘lari]]da uchraydi&lt;ref name=&quot;Nupponen-2022&quot;&gt;{{cite journal |last1=Nupponen |first1=K. |title=Description of a new Pterophoridae from Kazakhstan and new distribution records from central Palearctic region (Insecta: Lepidoptera) |journal=SHILAP Revista de Lepidopterología |date=2022 |volume=50 |issue=197 |page=64 |url=https://www.redalyc.org/articulo.oa?id=45570566011 |access-date=10 September 2022 |issn=0300-5267}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110722130746/http://szmn.sbras.ru/old/Lepidop/Pteroph.htm |arxivsana=2011-07-22 |sarlavha=Pterophoridae collection of Siberian Zoological Museum |url=http://szmn.sbras.ru/old/Lepidop/Pteroph.htm |qaralgan sana=2026-10-12}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7607781}}

{{DEFAULTSORT:Stenoptilia Latistriga}}
[[Category:Stenoptilia|latistriga]]


{{Stenoptilia-stub}}</text>
      <sha1>rl8y3qfq6cj8r4svxq0qikvqml5smey</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stenoptilia kiitulo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1462761</id>
    <revision>
      <id>6328450</id>
      <parentid>6306039</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T05:32:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328450</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="689" sha1="n05neunvxebjts3trrbhvc8g9d2e8iy" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Stenoptilia kiitulo
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Pterophoridae]]
| tasvir =
}}

'''Stenoptilia kiitulo''' — [[Pterophoridae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Tanzaniya]]da dengiz sathidan 2600–2700 metr balandlikda uchraydi.
== Havolalar == 
*[https://web.archive.org/web/20120328105429/http://dpc.uba.uva.nl/cgi/t/text/text-idx?c=zoomed;sid=233cf96e72e622027b93189b0d1d85b3;rgn=main;idno=m8201a06;view=text Ten new species of Afrotropical Pterophoridae (Lepidoptera)]

{{Taxonbar|from=Q2181554}}

[[Category:Stenoptilia|kiitulo]]

{{Stenoptilia-stub}}</text>
      <sha1>n05neunvxebjts3trrbhvc8g9d2e8iy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stenoptilia kosterini</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1462763</id>
    <revision>
      <id>6328451</id>
      <parentid>6306044</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T05:32:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328451</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="782" sha1="i8wjki3xmallcsmy14f32vu66tj5bzd" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Stenoptilia kosterini
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Pterophoridae]]
| tasvir =
}}

'''Stenoptilia kosterini''' — [[Pterophoridae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Rossiya]]ning [[Kamchatka]] hududida uchraydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110722130746/http://szmn.sbras.ru/old/Lepidop/Pteroph.htm |arxivsana=2011-07-22 |sarlavha=Pterophoridae collection of Siberian Zoological Museum |url=http://szmn.sbras.ru/old/Lepidop/Pteroph.htm |qaralgan sana=2026-10-12}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q7607778}}

{{DEFAULTSORT:Stenoptilia Kosterini}}

[[Category:Stenoptilia|kosterini]]

{{Stenoptilia-stub}}</text>
      <sha1>i8wjki3xmallcsmy14f32vu66tj5bzd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stenoptilia phaeonephes</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1462889</id>
    <revision>
      <id>6328456</id>
      <parentid>6306234</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T05:35:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328456</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="746" sha1="6vvy9ztkfqyittrc1kd8bje8zpuh6r4" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Stenoptilodes phaeonephes
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Pterophoridae]]
| tasvir =
}}

'''Stenoptilodes phaeonephes''' — [[Pterophoridae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Avstraliya]]da, jumladan, [[Tasmaniya]]da uchraydi.
== Havolalar == 
{{Commons}}
{{Wikispecies}}
*[http://www.environment.gov.au/biodiversity/abrs/online-resources/fauna/afd/taxa/Stenoptilia_phaeonephes Australian Faunal Directory]
*[https://web.archive.org/web/20120613081051/http://lepidoptera.butterflyhouse.com.au/pter/phaeon.html Australian Insects]

{{Taxonbar|from=Q7607807}}

[[Category:Stenoptilia|phaeonephes]]
{{Stenoptilia-stub}}</text>
      <sha1>6vvy9ztkfqyittrc1kd8bje8zpuh6r4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Signalkuppe</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1463032</id>
    <revision>
      <id>6328319</id>
      <parentid>6306545</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T21:42:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328319</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1929" sha1="7jpna6f9cptipcq5w0qymqkuslo3yk5" xml:space="preserve">{{Togʻ bilgiqutisi2
| location = [[Valais]], [[Shveysariya]]
| image = Zumsteinspitze_von_der_Dufourspitze.jpg
| elevation_m = 4554
| elevation_ref =
| prominence = 98&amp;nbsp;m&lt;span title=&quot;above the wind-gap&quot;&gt; ↓&amp;nbsp;&lt;/span&gt;Colle Gnifetti
| prominence_ref =
| isolation = 0.7&amp;nbsp;km&lt;span title=&quot;to&quot;&gt; →&amp;nbsp;&lt;/span&gt; [[Zumsteinspitze]]
| location = [[Piedmont]], [[Italiya]] /&lt;br /&gt;[[Valais]], [[Shveysariya]]
| coordinates = {{coord|45|55|38|N|7|52|37|E|type:mountain_region:CH_scale:100000|format=dms|display=inline,title}}
}}
'''Signalkuppe''' (nemischa talaffuzi: ''seeg-nall-koo-pay''; shuningdek, italyancha: '''Punta Gnifetti''' nomi bilan ham tanilgan) — [[Italiya]] va [[Shveysariya]] chegarasida joylashgan choʻqqi. [[Pennin Alp togʻlari]] tarkibiga kiradi. Balandligi 4 554 metr.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
* Dumler, Helmut and Willi P. Burkhardt, ''The High Mountains of the Alps'', London: Diadem, 1994
* Collomb, Robin G., (ed.), ''Pennine Alps Central'', London: Alpine Club, 1975

== Havolalar == 
* [http://www.summitpost.org/mountain/rock/150348/signalkuppe-punta-gnifetti.html The Signalkuppe on SummitPost]
* [https://web.archive.org/web/20160303175206/http://www.forum.planetmountain.com/phpBB2/viewtopic.php?t=29784 Photographic account of an ascent of the Signal ridge (in Italian)]
* [http://www.caivarallo.it/rifugi_cai_varallo/capanna_regina_margherita_rifugio.php Margherita hut page (Capanna Margherita, in Italian)]
* {{Deprecated archive|url=https://archive.today/20130218121236/http://www.rifugimonterosa.it/EN/huts/margherita-hut-monterosa-italy-refuge.php|title=Margherita hut official page from Rifugimonterosa.it (in English)|sec=el}}
* [https://web.archive.org/web/20120324150222/http://www.fotoincollina.com/foto/serie-foto.php?n=6&amp;serie=Salita%20alla%20Margherita Other photos of Margherita hut ascent from Alagna (in Italian)]

{{Valais-togʻ-stub}}
[[Turkum:Shveysariya togʻlari]]</text>
      <sha1>7jpna6f9cptipcq5w0qymqkuslo3yk5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stenoptilia dubatolovi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1463221</id>
    <revision>
      <id>6328448</id>
      <parentid>6307076</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T05:31:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328448</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="765" sha1="saqf81cqui1jorsu24hv5jgi3vt9esk" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Stenoptilia dubatolovi
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Pterophoridae]]
| tasvir =
}}

'''Stenoptilia dubatolovi''' — [[Pterophoridae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Turkmaniston]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110722130746/http://szmn.sbras.ru/old/Lepidop/Pteroph.htm |arxivsana=2011-07-22 |sarlavha=Pterophoridae collection of Siberian Zoological Museum |url=http://szmn.sbras.ru/old/Lepidop/Pteroph.htm |qaralgan sana=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7607760}}

{{DEFAULTSORT:Stenoptilia Dubatolovi}}
[[Category:Stenoptilia|dubatolovi]]
{{Stenoptilia-stub}}</text>
      <sha1>saqf81cqui1jorsu24hv5jgi3vt9esk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Xoʻja Xizr maqbarasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1464543</id>
    <revision>
      <id>6328866</id>
      <parentid>6310932</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T09:38:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oblakulova</username>
        <id>111326</id>
      </contributor>
      <origin>6328866</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2134" sha1="k0cdkacv91et80jgtj8elhm5f51r7r2" xml:space="preserve">{{Maqbara|Tasvir=Khwaja Khizr.jpg|Oʻzbekcha nomi=Xoʻja Xizr maqbarasi|Mamlakat=Hindiston|Koordinatalar={{coord|29.00689|N|77.01401|E|display=title,inline}}|Joylashuvi=[[Xaryana|Haryana]] shtati Sonipat shahri Jatvara hududi|Qurila boshladi=milodiy 1522-yil|Qurilib bitkazildi=1524-yil|Meʼmoriy uslub=Hind — Islom meʼmorchiligi}}
'''Xoʻja Xizr maqbarasi''' (Xoʻja Gʻarib Navoz maqbarasi) — [[Hindiston]]ning [[Xaryana|Haryana]] shtati [[Sonipat]] shahrining Jatvara hududida joylashgan [[maqbara]]. [[Loʻdiylar]] sulolasining uchinchi va soʻnggi vakili, sulton [[Ibrohim Loʻdiy]] tomonidan 1522–1524-yillarda amir Daryo Xonning oʻgʻli [[musulmon]] avliyo Xoʻja Xizr xotirasiga bagʻishlab bunyod etilgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://haryanatourism.gov.in/Destination/tomb-of-khwaja-khizr|title=Tomb of Khwaja Khizr {{!}} Places of interest {{!}} Sonipat {{!}} Tourism Hubs {{!}} Haryana Tourism Corporation Limited.|website=haryanatourism.gov.in|language=en-IN|access-date=2018-05-25}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://adityapathak.net/2015/05/16/khwaja-khizr/|title=The tomb of Khwaja Khizr (Khijar Makbara) – Sonepat, India|date=2015-05-16|work=Jashn Hai Zindagi|access-date=2018-05-27|language=en-US}}&lt;/ref&gt;.

Taxminan 500 yillik tarixga ega ushbu maqbara Loʻdiylar sulolasi davrida Ibrohim Loʻdiy tomonidan barpo etilgan soʻnggi inshoot hisoblanadi. Maqbara qizil qumtosh, lakhauri gʻishtlari va kankar ohaktosh boʻlaklaridan qurilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |title=Sonepat’s hidden treasure, the tomb of Khwaja Khizr |url=https://www.tribuneindia.com/news/haryana/sonepats-hidden-treasure-the-tomb-of-khwaja-khizr-635462/ |access-date=2025-01-30 |website=The Tribune |language=en}}&lt;/ref&gt;.

Maqbaradan topilgan [[fors tili]]dagi bitikka koʻra, Xoʻja Xizr Ibrohim Loʻdiy saroyidagi nufuzli amirlardan biri Daryo Xon Sharvoniyning oʻgʻli boʻlgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:1524-yilda qurib bitkazilgan binolar va inshootlar]]
[[Turkum:Hindistonda islom meʼmorchiligi]]
[[Turkum:Lodiylar sulolasi meʼmorchiligi]]
[[Turkum:Haryanadagi maqbaralar]]


{{Cemetery-stub}}</text>
      <sha1>k0cdkacv91et80jgtj8elhm5f51r7r2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sky FRU</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1465714</id>
    <revision>
      <id>6328344</id>
      <parentid>6314464</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T23:39:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>3 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328344</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4541" sha1="7eena6381w04okjgz4m6ahdteh8bppk" xml:space="preserve">{{Infobox airline
| airline = Sky FRU
| logo = 
| logo_caption =
| logo_upright =
| logo_size =
| logo_alt =
| image =
| image_upright =
| image_size =
| alt =
| caption =
| IATA = 
| ICAO = KGZ&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20241114205946/https://caa.kg/ru/aviakompanii-kyrgyzskoy-respubliki |arxivsana=2024-11-14 |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://www.caa.kg/ru/aviakompanii-kyrgyzskoy-respubliki |qaralgan sana=2026-10-21}}&lt;/ref&gt;
| callsign = Sky Fru
| founded = 2023
| commenced = 2024
| ceased =
| aoc = 63
| bases = [[Manas xalqaro aeroporti]]
| hubs =
| secondary_hubs =
| focus_cities = [[Bishkek]], [[Oʻsh (shahar)|Oʻsh]] &amp; [[Issiqkoʻl (tuman)|Issiqkoʻl]] 
| frequent_flyer =
| alliance =
| subsidiaries =
| fleet_size = 01
| destinations = 03
| parent = [[Avia Traffic Company]]
| traded_as =
| ISIN =
| headquarters = Shevchenko koʻchasi, 96-uy, [[Bishkek]], [[Qirgʻiziston]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20241114205946/https://caa.kg/ru/aviakompanii-kyrgyzskoy-respubliki |arxivsana=2024-11-14 |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://www.caa.kg/ru/aviakompanii-kyrgyzskoy-respubliki |qaralgan sana=2026-10-21}}&lt;/ref&gt;
| key_people = Yan Ekimovsky (Direktor)&lt;ref&gt;https://www.osoo.kg/inn/03105202310067/&lt;/ref&gt;
| founder =
| founders =
| revenue =
| operating_income =
| net_income =
| profit =
| assets =
| equity =
| num_employees =
| website = {{URL|https://skyfru.kg/en}} 
| notes =
}}
'''Sky FRU''' ({{lang-ky|«Скай ФРУ» ЖЧК}}) — [[Qirgʻiziston]]ning mahalliy reyslarni amalga oshiruvchi lou-koster aviakompaniyasi. [[Avia Traffic Company]]ning shoʻba korxonasi. Bosh ofisi [[Bishkek]]da. [[Yevropa Ittifoqi]]ga parvoz qilish huquqidan mahrum etilgan edi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The EU Air Safety List - European Commission |url=https://transport.ec.europa.eu/transport-themes/eu-air-safety-list_en |access-date=2025-02-07 |website=transport.ec.europa.eu |language=en}}&lt;/ref&gt;, biroq 2026-yilda Yevropa Ittifoqi Qirgʻizistonning barcha aviakompaniyalariga qoʻyilgan taqiqni bekor qildi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Commission updates EU Air Safety List: all air carriers from Kyrgyzstan removed, Air Express Algeria added - Mobility and Transport |url=https://transport.ec.europa.eu/news-events/news/commission-updates-eu-air-safety-list-all-air-carriers-kyrgyzstan-removed-air-express-algeria-added-2026-06-09_en |access-date=2026-06-14 |website=transport.ec.europa.eu |language=en}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
Sky FRU mas’uliyati cheklangan jamiyati 2023-yil Qirgʻizistonda tashkil etilgan boʻlib&lt;ref&gt;[https://www.osoo.kg/inn/03105202310067/ Общество с ограниченной ответственностью &quot;Скай ФРУ&quot;]&lt;/ref&gt;, 2024-yilning mart oyida 63-raqamli aviaoperator sertifikatini qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20241114205946/https://caa.kg/ru/aviakompanii-kyrgyzskoy-respubliki |arxivsana=2024-11-14 |sarlavha=Авиакомпании Кыргызской Республики с Сертификатами эксплуатанта (05.12.2024 г.) |url=https://www.caa.kg/ru/aviakompanii-kyrgyzskoy-respubliki |qaralgan sana=2026-10-21}}&lt;/ref&gt;.

2024-yil 1-iyulda Sky FRU [[Oʻsh (shahar)|Oʻsh]] va Tamchi shaharlarini bogʻlovchi qatnovlarni yoʻlga qoʻydi.

== Parvoz manzillari ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Mamlakat
! Shahar
! Aeroport
! Eslatmalar
|-
|rowspan=&quot;3&quot;| Qirgʻiziston || [[Bishkek]]||[[Manas xalqaro aeroporti]]||Aviahab
|-
|[[Issiqkoʻl (tuman)|Issiqkoʻl]]||[[Issiqkoʻl xalqaro aeroporti]]|| &lt;ref&gt;[https://economist.kg/transport/2024/07/02/iz-osha-zapustili-ieshchie-odin-rieis-na-issyk-kul/ Iz Osha zapustili eщe odin reys na Issik-Kul]&lt;/ref&gt;
|-
|[[Oʻsh (shahar)|Oʻsh]]||[[Oʻsh aeroporti]]|| &lt;ref&gt;http://www.airport.kg/schedule&lt;/ref&gt;
|}

== Aviaparki ==

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!Samolyot turi
!Miqdori
!Buyurtma qilingani
!Yoʻlovchi oʻrindiqlari soni
!Eslatmalar
|-
|align=center|[[Boeing 737 Classic|Boeing 737-33A]]
|align=center| 1 &lt;ref&gt;https://caa.kg/ru/reestr-grazhdanskikh-vozdushnykh-sudov-kyrgyzskoy-respubliki&lt;/ref&gt;
|align=center| 0
|align=center| 148
|align=center| Bort raqami: EX-37012&lt;br /&gt;
Ishlab chiqarilgan sanasi: 21.11.1996
|-
!Jami
! 1
!
!
!
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{commons category-inline|Avia Traffic Company}}
* {{Official website|https://skyfru.kg}} {{in lang|ru|en}}

{{Qirgʻiziston aviakompaniyalari}}

[[Turkum:Qirgʻiziston aviakompaniyalari]]
[[Turkum:Bishkek iqtisodiyoti]]</text>
      <sha1>7eena6381w04okjgz4m6ahdteh8bppk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sergio Bravo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1465858</id>
    <revision>
      <id>6328145</id>
      <parentid>6315567</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:37:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328145</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2485" sha1="so5hwyv8fwy853573ai8egjo1amsimc" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism            = Sergio Bravo
| tasvir         = 
| izoh           = 
| toʻliqism      = Sergio Bravo Martínez
| tavallud_sana  = {{tugʻilgan sanasi|1926|11|29|df=y}}
| tavallud_joyi  = [[Mexiko]], [[Meksika]]
| vafot_sana     = {{vafot sanasi va yoshi|1997|4|9|1926|11|29|df=y}}
| vafot_joyi     =
| boʻyi          =
| pozitsiya      = [[Himoyachi (futbol)|Himoyachi]]
| joriyklub      =
| klubraqami     =
| yillar1        =
| klublar1       = [[Club León]]
| isht1          =
| gollar1        =
| milliyyillar1  = 1947–1957
| milliyjamoa1   = [[Meksika milliy futbol terma jamoasi|Meksika]]
| milliyisht1    = 11
| milliygollar1  = 0
}}

'''Sergio Bravo Martínez''' ([[1926-yil]] [[29-noyabr]]da [[Mexiko]] shahrida tugʻilgan — [[1997-yil]] [[9-aprel]]da vafot etgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=65. Sergio Bravo |url=https://mobile.twitter.com/NacionEsmeralda/status/1354895238226194435 |website=NaciónEsmeralda on Twitter |access-date=2023-yil 7-aprel}}&lt;/ref&gt;) — meksikalik sobiq professional futbolchi, [[Himoyachi (futbol)|himoyachi]] sifatida toʻp surgan. U [[Meksika milliy futbol terma jamoasi|Meksika milliy terma jamoasi]] safida 1954-yilgi Jahon chempionatida ishtirok etgan&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20071017115011/http://fifa.com/worldcup/archive/edition=9/teams/team=43911.html 1954 FIFA World Cup Switzerland]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|publisher=El Heraldo de León|title=SERGIO BRAVO SE RETIRA DEL FÚTBOL!|url=http://heraldodelbajio.com/un-momento-712014/|language=es|date=1964-yil 7-yanvar|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150411135733/http://heraldodelbajio.com/un-momento-712014/|arxivsana=2015-04-11|qaralgan sana=2026-10-22}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;heraldodelbajio&quot;&gt;{{cite web|access-date=2018-yil 18-iyun|archive-date=2015-yil 11-aprel|archive-url=https://web.archive.org/web/20150411135733/http://www.heraldodelbajio.com/un-momento-712014/|date=1964-yil 7-yanvar|language=es|periodical=El Heraldo de León|title=Sergio Bravo se retira del fútbol!|url=http://heraldodelbajio.com/un-momento-712014/}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20121209014343/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=46924/index.html FIFA profili]

{{DEFAULTSORT:Bravo, Sergio}}
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Meksikalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Erkaklar futboli himoyachilari]]
[[Turkum:Club León futbolchilari]]

{{Mexico-footy-defender-stub}}</text>
      <sha1>so5hwyv8fwy853573ai8egjo1amsimc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Spulerina virgulata</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1466151</id>
    <revision>
      <id>6328430</id>
      <parentid>6315247</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T04:10:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328430</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="943" sha1="51aq4q9q5nccsvx0gr2j1mlr9e3fu2f" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Spulerina virgulata
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}

'''Spulerina virgulata''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Yaponiya]]ning [[Xonsyu]] orolida uchraydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110718184318/http://eprints.lib.hokudai.ac.jp/dspace/bitstream/2115/9845/1/40_p1-133.pdf |arxivsana=2011-07-18 |sarlavha=Japanese Species Of The Acrocercops-Group (Lepidoptera: Gracillariidae) Part II |url=http://eprints.lib.hokudai.ac.jp/dspace/bitstream/2115/9845/1/40_p1-133.pdf |qaralgan sana=2026-10-22}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/SPULVIRG Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera)]&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7581509}}

[[Category:Spulerina]]


{{Acrocercopinae-stub}}</text>
      <sha1>51aq4q9q5nccsvx0gr2j1mlr9e3fu2f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Spulerina astaurota</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1466156</id>
    <revision>
      <id>6328424</id>
      <parentid>6315253</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T04:10:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328424</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1079" sha1="s6hin88t1f4dmzmypizhp6h51z9e0w0" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Spulerina astaurota
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}

'''Spulerina astaurota''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Hindiston]]ning [[Assam]] va [[Meghalaya]] shtatlarida, [[Yaponiya]]ning [[Kyusyu]], Sikoku va [[Xonsyu]] orollarida, shuningdek, [[Koreya]] va [[Rossiya Uzoq Sharqi]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110718184318/http://eprints.lib.hokudai.ac.jp/dspace/bitstream/2115/9845/1/40_p1-133.pdf |arxivsana=2011-07-18 |sarlavha=Japanese Species Of The Acrocercops-Group (Lepidoptera: Gracillariidae) Part II |url=http://eprints.lib.hokudai.ac.jp/dspace/bitstream/2115/9845/1/40_p1-133.pdf |qaralgan sana=2026-10-22}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/SPULASTA Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera)]&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7581495}}

[[Category:Spulerina]]


{{Acrocercopinae-stub}}</text>
      <sha1>s6hin88t1f4dmzmypizhp6h51z9e0w0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Spulerina castaneae</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1466158</id>
    <revision>
      <id>6328425</id>
      <parentid>6315255</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T04:10:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328425</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="981" sha1="9413stu82sd1ms2y6la2uj5x2wtjewb" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Spulerina castaneae
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}

'''Spulerina castaneae''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Yaponiya]]ning [[Xonsyu]] orolida, shuningdek, [[Rossiya Uzoq Sharqi]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110718184318/http://eprints.lib.hokudai.ac.jp/dspace/bitstream/2115/9845/1/40_p1-133.pdf |arxivsana=2011-07-18 |sarlavha=Japanese Species Of The Acrocercops-Group (Lepidoptera: Gracillariidae) Part II |url=http://eprints.lib.hokudai.ac.jp/dspace/bitstream/2115/9845/1/40_p1-133.pdf |qaralgan sana=2026-10-22}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/SPULCAST Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera)]&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q7581498}}

[[Category:Spulerina]]


{{Acrocercopinae-stub}}</text>
      <sha1>9413stu82sd1ms2y6la2uj5x2wtjewb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Spulerina corticicola</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1466160</id>
    <revision>
      <id>6328426</id>
      <parentid>6315257</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T04:10:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328426</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1043" sha1="nhyw5ijs4xn5xzrxdrpmnf6f6vty7sp" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Spulerina corticicola
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}

'''Spulerina corticicola''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Yaponiya]]ning [[Xokkaydo]] va [[Xonsyu]] orollarida, shuningdek, [[Rossiya Uzoq Sharqi]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110718184318/http://eprints.lib.hokudai.ac.jp/dspace/bitstream/2115/9845/1/40_p1-133.pdf |arxivsana=2011-07-18 |sarlavha=Japanese Species Of The Acrocercops-Group (Lepidoptera: Gracillariidae) Part II |url=http://eprints.lib.hokudai.ac.jp/dspace/bitstream/2115/9845/1/40_p1-133.pdf |qaralgan sana=2026-10-22}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/SPULCORT Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera)]&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Wikispecies|Spulerina corticicola}}


{{Taxonbar|from=Q7581500}}

[[Category:Spulerina]]

{{Acrocercopinae-stub}}</text>
      <sha1>nhyw5ijs4xn5xzrxdrpmnf6f6vty7sp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Spulerina parthenocissi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1466161</id>
    <revision>
      <id>6328429</id>
      <parentid>6315258</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T04:10:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328429</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="978" sha1="c6uuqup9jmhyjbj8oojkotkyj154o9n" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Spulerina parthenocissi
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}

'''Spulerina parthenocissi''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Yaponiya]]ning [[Xokkaydo]], [[Xonsyu]] va Sikoku orollarida uchraydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110718184318/http://eprints.lib.hokudai.ac.jp/dspace/bitstream/2115/9845/1/40_p1-133.pdf |arxivsana=2011-07-18 |sarlavha=Japanese Species Of The Acrocercops-Group (Lepidoptera: Gracillariidae) Part II |url=http://eprints.lib.hokudai.ac.jp/dspace/bitstream/2115/9845/1/40_p1-133.pdf |qaralgan sana=2026-10-22}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.gracillariidae.net/species_by_code/SPULPART Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera)]&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7581506}}

[[Category:Spulerina]]

{{Acrocercopinae-stub}}</text>
      <sha1>c6uuqup9jmhyjbj8oojkotkyj154o9n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Spulerina malicola</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1466163</id>
    <revision>
      <id>6328428</id>
      <parentid>6315260</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T04:10:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328428</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="960" sha1="jm1uw1aidxg5z4vtwwnfuzdqf4o0w3j" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Spulerina malicola
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}

'''Spulerina malicola''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Hindiston]]ning [[Assam]] va [[Meghalaya]] shtatlarida uchraydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110718184318/http://eprints.lib.hokudai.ac.jp/dspace/bitstream/2115/9845/1/40_p1-133.pdf |arxivsana=2011-07-18 |sarlavha=Japanese Species Of The Acrocercops-Group (Lepidoptera: Gracillariidae) Part II |url=http://eprints.lib.hokudai.ac.jp/dspace/bitstream/2115/9845/1/40_p1-133.pdf |qaralgan sana=2026-10-22}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/SPULMALI Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera)]&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q7581504}}

[[Category:Spulerina]]

{{Acrocercopinae-stub}}</text>
      <sha1>jm1uw1aidxg5z4vtwwnfuzdqf4o0w3j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Spulerina dissotoma</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1466272</id>
    <revision>
      <id>6328427</id>
      <parentid>6315785</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T04:10:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328427</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1104" sha1="qnt60pq0bmm37emdxqt3i77ovurkqhm" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Spulerina dissotoma
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}

'''Spulerina dissotoma''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Hindiston]]ning [[Bihar]] shtatida, [[Yaponiya]]ning [[Xonsyu]], [[Kyusyu]], Sikoku, Susima, [[Xokkaydo]] va [[Ryukyu orollari]]da, shuningdek, [[Koreya]], [[Rossiya Uzoq Sharqi]] va [[Tayvan]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110718184318/http://eprints.lib.hokudai.ac.jp/dspace/bitstream/2115/9845/1/40_p1-133.pdf |arxivsana=2011-07-18 |sarlavha=Japanese Species Of The Acrocercops-Group (Lepidoptera: Gracillariidae) Part II |url=http://eprints.lib.hokudai.ac.jp/dspace/bitstream/2115/9845/1/40_p1-133.pdf |qaralgan sana=2026-10-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/SPULDISS Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera)]&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7581501}}

[[Category:Spulerina]]

{{Acrocercopinae-stub}}</text>
      <sha1>qnt60pq0bmm37emdxqt3i77ovurkqhm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Foydalanuvchi:Sulton4ik</title>
    <ns>2</ns>
    <id>1466639</id>
    <revision>
      <id>6328196</id>
      <parentid>6316730</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T16:30:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sulton4ik</username>
        <id>118300</id>
      </contributor>
      <origin>6328196</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="ms4vboiwazkh83qvlih052uke7knql8" xml:space="preserve">
{{User uz}}</text>
      <sha1>ms4vboiwazkh83qvlih052uke7knql8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Foydalanuvchi:Xamdamova9</title>
    <ns>2</ns>
    <id>1466715</id>
    <revision>
      <id>6328309</id>
      <parentid>6326340</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T20:57:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xamdamova9</username>
        <id>319734</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6328309</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="ma6zhhn8lguuza96xuezesctrls4mx4" xml:space="preserve">
Username: &quot;/OʻzMU viki klub aʼzosi.&quot;</text>
      <sha1>ma6zhhn8lguuza96xuezesctrls4mx4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sportsmanden</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1467069</id>
    <revision>
      <id>6328421</id>
      <parentid>6317685</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T04:02:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328421</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1422" sha1="e8bl0di3n5bm7ey0r3q40bf4yf6pr9u" xml:space="preserve">'''Sportsmanden''' — [[Norvegiya]]da nashr etilgan haftalik sport gazetasi&lt;ref name=&quot;gel&quot;&gt;{{cite journal|author=Gerd von der Lippe|title=Handball, Gender and Sportification of Body-Cultures: 1900-40|journal=Int. Rev. Sociol. Sport|date=1994|volume=29|issue=2|citeseerx=10.1.1.905.5831}}&lt;/ref&gt;.

U 1913-yilda Magnus Brænden tomonidan tashkil etilgan. 1933-yilda raqobatchisi „Idrætsliv“ gazetasini oʻz tarkibiga qoʻshib olgan va 1965-yilda nashr etilishi toʻxtatilgan&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|year=2007|title=Friidrett|encyclopedia=[[Store norske leksikon]]|editor=Henriksen, Petter|publisher=Kunnskapsforlaget|location=Oslo|first=Rolf|last=Bryhn |url=http://www.snl.no/friidrett#menuitem21|accessdate=26 February 2009|language=Norwegian}}&lt;/ref&gt;. 1914–1919-yillarda gazeta feministik qarashlari bilan tanilgan [[Nanna With]] tomonidan tahrir qilingan&lt;ref&gt;{{cite web|author=Gerd von der Lippe|title=Nanna With and sports journalism in Norway (1914-1919)|url=http://www.iki.gu.se/digitalAssets/1467/1467662_abstract_gender-in-physical-culture_2013.pdf|work=Gothenburg University|accessdate=31 March 2017|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170401054706/http://www.iki.gu.se/digitalAssets/1467/1467662_abstract_gender-in-physical-culture_2013.pdf|arxivsana=2017-04-01}}&lt;/ref&gt;. Boshqa muharrirlari orasida Magnus Brænden va [[Charles Hoff]] ham boʻlgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Norvegiya-gazeta-stub}}</text>
      <sha1>e8bl0di3n5bm7ey0r3q40bf4yf6pr9u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Strandbuen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1467077</id>
    <revision>
      <id>6328579</id>
      <parentid>6317738</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:38:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328579</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1494" sha1="ahplpi8k83kqgzllvjej280os9smdgc" xml:space="preserve">{{Gazeta bilgiqutisi
| nomi                    = Strandbuen
| shior                   =
| logo                    =
| tasvir                  =
| izoh                    =
| turi                    = Haftada ikki marta nashr etiladi
| formati                 =
| asoschi                 =
| asos solingan           = 1964
| nashrning toʻxtatilishi =
| narxi                   =
| tegishlilik             = Jærbladet AS&lt;br&gt;Dalane Tidende &amp; Egersund Avis AS
| prezident               =
| noshir                  =
| bosh muharrir           = Ivar Rusdal
| siyosiyligi             =
| tili                    = Norveg tili
| adadi                   = 4 354
| bosh ofisi              = [[Jørpeland]]
| vebsayt                 = [http://www.strandbuen.no/ www.strandbuen.no]
}}
'''Strandbuen''' — [[Norvegiya]]ning Strand munitsipalitetida nashr etiladigan mahalliy gazeta. U 1964-yilda faoliyatini boshlagan.

Gazetaning adadi 4 354 nusxani tashkil etadi, ulardan 3 895 nusxasi obunachilarga yetkaziladi.

Strandbuen AS tomonidan nashr etiladigan gazeta toʻliq Jærbladet AS kompaniyasiga tegishli. Jærbladet AS kompaniyasining 33,3 foiz ulushi Dalane Tidende &amp; Egersund Avis AS kompaniyasiga, qolgan ulushlari esa yana ikki tashkilotga tegishli.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
* [https://web.archive.org/web/20030725224523/http://www.medieregisteret.no/database/dbprogs/?1=1&amp;fid=20152 Norwegian Media Registry]

== Havolalar ==
* [http://www.strandbuen.no Website]

{{Norvegiya-gazeta-stub}}</text>
      <sha1>ahplpi8k83kqgzllvjej280os9smdgc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jean-Luc Godard</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1467968</id>
    <revision>
      <id>6328422</id>
      <parentid>6320137</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T04:05:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oqsaqol</username>
        <id>98549</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6328422</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12360" sha1="mw8fnwoti1r700tyhp89oo2p98046hf" xml:space="preserve">{{Kinematografist
 | tasvir               = Jean-Luc Godard at Berkeley, 1968.jpg
 | tavallud_sanasi      = {{birth date|1930|12|3}}
 | tavallud_joyi        = [[Parij]], {{FRA}}
 | vafot_sanasi         = {{death date and age|2022|9|13|1930|12|3}}
 | vafot_joyi           = Roll, Vo kantoni, [[Shveytsariya]]
 | fuqaroligi           = {{FRA}}, {{SUI}}
 | faoliyat_yillari     = 1950 — 2022
 | turmush_oʻrtogʻi     = {{marriage|Anna Karina|1961|1965|reason=divorced}}&lt;br /&gt;{{marriage|Anna Vyazemski|1967|1979|reason=divorced}}
 | mukofotlari          = Faxriy „[[Oscar]]“ (2010), maxsus „[[Oltin palma |Oltin palma novdasi]]“ (2018), Faxriy „Sezar“ (1987, 1998)
}}
'''Jean-Luc Godard''' ({{lang-fr|Jean-Luc Godard}}; 1930-yil 3-dekabr, [[Parij]] — 2022-yil 13-sentyabr, Roll, [[Shveysariya|Shveytsariya]]) — [[Fransuzlar|fransuz]] va [[Shveysariyaliklar|shveytsariyalik]] [[kinorejissyor]], [[ssenariychi|ssenariynavis]] va [[Kinotanqidchi|kino tanqidchisi]]. U 1960-yillarda Fransuz yangi toʻlqini kino harakatining namoyandalari sifatida [[François Truffaut]], [[Agnès Varda]], [[Éric Rohmer]] va [[Jacques Demy]] bilan bir qatorda katta shuhrat qozondi. Urushdan keyingi davrning eng taʼsirli [[Fransuzlar|fransuz]] kinoijodkori hisoblanadi. Uning asarlari oʻziga xos hikoya qilish uslubi, uzluksiz montaj tizimi hamda tovush va operatorlik sanʼatidagi eksperimentlari bilan kino sanʼatini tubdan yangiladi&lt;ref name=&quot;AllMovie&quot;&gt;{{cite web |last=Ankeny |first=Jason |url=https://www.allmovie.com/artist/jean-luc-godard-p91804 |title=Jean-Luc Godard: Biography |website=AllMovie |access-date=2020-05-18}}&lt;/ref&gt;.

Dastlab „Cahiers du Cinéma“ („Kino daftarlari“) jurnalida tanqidchi sifatida ishlagan Godar fransuz kinosining „sifat anʼanasi“ni tanqid qilib, [[Alfred Hitchcock]] va [[Howard Hawks]] kabi Gollivud [[Rejissyor|rejissyorlarini]] qoʻllab-quvvatlagan. Keyin oʻzi ham film suratga olishga kirishgan. Filmlarida kino tarixiga koʻp ishoralar bor va ular koʻpincha uning siyosiy qarashlarini ifodalagan, 1969-yilda boshqa radikal kinoijodkorlar bilan „Dziga Vertov guruhi“ni tuzgan.

== Biografiyasi ==

Godar 1930-yil 3-dekabrda [[Parij|Parijning]] 7-okrugida [[Shveysariyaliklar|shveytsariyalik]] [[shifokor]] Pol Godar va Odil (qizlik familiyasi Mono) oilasida tugʻilgan. U toʻrt yoshga toʻlganda oilasi [[Shveysariya|Shveytsariyaga]] koʻchib ketgan. Godar [[Ikkinchi Jahon urushi|urush yillarining]] koʻp qismini [[Shveysariya|Shveytsariyada]] oʻtkazgan va Nyon shahridagi maktabda oʻqigan&lt;ref name=&quot;NYT&quot;&gt;{{cite news |last1=Kehr |first1=Dave |last2=Kandell |first2=Jonathan |date=2022-09-13 |title=Jean-Luc-Godard, 91, Is Dead; Bold Director Shaped French New Wave |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2022/09/13/movies/jean-luc-godard-dead.html}}&lt;/ref&gt;.

U yoshligida kinoga kam borgan boʻlsada, kino olamiga kirib kelishini [[André Malraux|André Malrauxning]] kino psixologiyasi haqidagi essesi hamda 1946-yilda qayta nashr etila boshlagan „La Revue du cinéma“ jurnalini mutolaa qilish bilan bogʻlaydi. 1946-yilda [[Parij|Parijdagi]] Byuffon litseyida oʻqiy boshlagan, 1948-yilda bakalavr imtihonidan oʻta olmay [[Shveysariya|Shveytsariyaga]] qaytgan, 1949-yilda imtihonni topshirib, [[Parij|Parijga]] qaytib kelgan va [[Sorbonne universiteti|Sorbonne universitetida]] [[antropologiya]] yoʻnalishiga yozilgan, ammo darslarga qatnashmagan.

1950-yil arafasida [[Parij|Parijning]] Lotin kvartalida kino klublar mashhur boʻla boshlagan edi. Godar Fransuz sinematekasi va boshqa kino klublarning doimiy qatnashchisiga aylangan va u yerda [[Claude Chabrol]] hamda [[François Truffaut]] bilan tanishgan&lt;ref name=&quot;NewWave&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.newwavefilm.com/french-new-wave-encyclopedia/jean-luc-godard.shtml |title=Jean-Luc Godard |website=New Wave Film |access-date=2013-05-24}}&lt;/ref&gt;. [[Éric Rohmer]] va [[Jacques Rivette]] bilan birga 1950-yilda qisqa umr koʻrgan „La Gazette du cinéma“ jurnaliga asos solgan. 1951-yilda [[André Bazin]] „Cahiers du Cinéma“ jurnalini tashkil etgach, Godar u yerda maqolalari nashr etilgan birinchi yosh [[Kinotanqidchi|tanqidchilardan]] biri boʻlgan. 1950-yillar oʻrtalarida [[Shveysariya|Shveytsariyada]] Grande Dixence toʻgʻoni  haqida „Beton operatsiyasi“ (''Opération béton'', 1954) nomli birinchi qisqa metrajli hujjatli filmini suratga olgan.

2022-yil 13-sentyabrda Godar 91 yoshida Rolldagi uyida vafot etgan. Uning huquqiy maslahatchisiga koʻra, oʻlim holati [[Shveysariya|Shveytsariyada]] qonuniy hisoblangan koʻmak ostida oʻz joniga qasd qilish tartibida yuz bergan, tibbiy xulosada esa rejissyorda „hayotiy faoliyatni cheklovchi bir nechta ogʻir kasalliklar“ mavjudligi qayd etilgan. Godarning yagona yaqin qarindoshi — 1970-yillar boshidan hamkori boʻlgan, u bilan 2010-yillarda turmush qurgan [[Shveysariyaliklar|shveytsariyalik]] [[rejissyor]] Anne-Marie Miéville edi&lt;ref name=&quot;WaPo&quot;&gt;{{cite news |last=Bernstein |first=Adam |date=2022-09-13 |title=Jean-Luc Godard, rule-breaking master of French cinema, dies at 91 |work=The Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/obituaries/2022/09/13/jean-luc-godard-french-new-wave-dies/ |access-date=2022-09-21}}&lt;/ref&gt;.

== Kino faoliyati ==

1950-yillar oxirida Godar bir nechta qisqa metrajli film suratga olgan, ulardan oxirgisi — [[Jean-Paul Belmondo]] ishtirokidagi „Sharlotta va uning yigiti“ (1958). 1959-yilda u Trufoning 1956-yildagi mayda jinoyatchi Mishel Portay haqidagi hikoyasini olib, uni [[prodyuser]] [[Georges de Beauregard]] yordamida toʻliq metrajli filmga aylantirgan. Bu — „&lt;nowiki/&gt;[[Breathless (1960 film)|Nafasi boʻgʻilgan]]&lt;nowiki/&gt;“ (''À bout de souffle'', 1960) filmi edi, bosh rollarda [[Jean-Paul Belmondo]] va [[Jean Seberg]]. Filmda tasvir kesilishidagi „sakrash“lar (avval havaskorlik belgisi hisoblangan), qahramonning tomoshabinga murojaati kabi yangiliklar qoʻllangan, [[ssenariy]] suratga olish kunlarida, maydonchaning oʻzida yozilgani sababli filmga hujjatli kino tusi berilgan&lt;ref name=&quot;BBC&quot;&gt;{{cite news |title=Jean-Luc Godard: Nine things about the man who remade cinema |work=BBC News |date=2022-09-13 |url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-46709681 |access-date=2022-09-14}}&lt;/ref&gt;. 1960-yil yanvarida Godar bu film uchun [[Prix Jean Vigo|Jan Vigo mukofotiga]] sazovor boʻlgan.

1960-yilda „Kichik askar“ni suratga olgan, unda boʻlajak rafiqasi [[Anna Karina]] ilk marta ishtirok etgan. Jazoir mustaqillik urushi haqidagi bu film siyosiy mazmuni sababli ikki yil senzuraga uchragan va 1963-yilda chiqqan. Karina bilan hamkorlikda „Ayol — bu ayol“ (1961, Godarning birinchi rangli filmi), „Oʻz hayotini yashash“ (1962), „Begonalar“ (1964) va „Telba Pyero“ (1965) kabi filmlarni yaratgan, bularning oxirgi uchtasi „Filmmaker“ jurnali tomonidan kino tarixidagi eng taʼsirli asarlar majmuasi deb atalgan&lt;ref name=&quot;Filmmaker&quot;&gt;{{cite web |last=Zahedi |first=Caveh |url=https://filmmakermagazine.com/98445-be-beautiful-shut-up-anna-karina-on-filmmaking-with-jean-luc-godard/ |title='Be Beautiful and Shut Up': Anna Karina on Filmmaking with Jean-Luc Godard |website=Filmmaker Magazine |access-date=2018-01-13}}&lt;/ref&gt;. 1963-yilda [[Brigitte Bardot]] va [[Michel Piccoli]] ishtirokidagi „Nafrat“ filmi [[rejissyor]] faoliyatiga eng katta tijoriy muvaffaqiyatni olib kelgan. 1964-yilda Godar va [[Anna Karina|Karina]] „Anouchka Films“ [[Prodyuser|prodyuserlik]] kompaniyasini tuzgan. Keyingi filmlari — „Alfavil“ (1965, fantastika, [[Nuar|film nuar]] va [[satira]] uygʻunligi), „Erkak — ayol“ (1966), „U haqda bilgan ikki-uch narsam“ (1967), oʻsha davrdagi talabalar harakatiga bagʻishlab „Xitoylik qiz“ (1967) va „Hafta oxiri“ (1967) filmlarini suratga oldi. „Hafta oxiri“ning yakuniy titridagi „Kino oxiri“ yozuvi Godar ijodidagi syujetli (hikoyaviy) kino davri tugaganiga ramziy ishora edi.

1968-yil may voqealaridan ilhomlangan Godar Trufo bilan birga oʻsha yilgi [[Cannes kinofestivali|Cannes kinofestivalini]] talabalar va ishchilar bilan birdamlik belgisi sifatida toʻxtatgan. U [[Jean-Pierre Gorin]] bilan „Dziga Vertov“ kino jamoasini tashkil qilgan va 1968–1973-yillarda [[Maoism|maoistik]] mafkurani targʻib qiluvchi beshta film suratga oldi. Ularning eng mashhuri — [[Yves Montand]] va [[Jane Fonda]] ishtirokidagi yirik byudjetli „Hammasi yaxshi“ (1972) edi. 1980-yilda „Har kim oʻzi uchun“ filmi bilan anʼanaviy kinoga qaytgan, 1985-yilgi „Salom, Mariya“ [[Rim Katolik cherkovi|Rim-katolik cherkovi]] tomonidan [[Bidʼat|bidʼatda]] ayblangan.

[[Rejissyor|Rejissyorning]] keyingi filmlari qatorida „Sevgi madhida“, Sarayevo urushi va umuman urush muammolari haqidagi „Bizning musiqamiz“ (2004), „Film sotsializm“ (2010) va 3D formatida suratga olingan „Tilga alvido“ (2014) filmlari mavjud, ulardan soʻnggisi [[Cannes kinofestivali|Cannes kinofestivalida]] hakamlar hayʼati mukofotini qoʻlga kiritgan. Oxirgi yirik asari „Rasmli kitob“ (2018) 2018-yilgi [[Cannes kinofestivali|Cannes kinofestivalida]] maxsus „&lt;nowiki/&gt;[[Oltin palma|Oltin palma novdasi]]&lt;nowiki/&gt;“ bilan taqdirlangan.

== Filmografiyasi ==

=== Badiiy filmlari ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Yil
! Film nomi
! Asl nomi
|-
| 1960
| „&lt;nowiki/&gt;[[Breathless (1960 film)|Nafasi boʻgʻilgan]]&lt;nowiki/&gt;“
| ''À bout de souffle''
|-
| 1961
| „Ayol — bu ayol“
| ''Une femme est une femme''
|-
| 1962
| „Oʻz hayotini yashash“
| ''Vivre sa vie''
|-
| 1963
| „Kichik askar“
| ''Le petit soldat''
|-
| 1963
| „Karabinerlar“
| ''Les Carabiniers''
|-
| 1963
| „Nafrat“
| ''Le Mépris''
|-
| 1964
| „Begonalar“
| ''Bande à part''
|-
| 1964
| „Turmushga chiqqan ayol“
| ''Une femme mariée''
|-
| 1965
| „Alfavil“
| ''Alphaville''
|-
| 1965
| „Telba Pyero“
| ''Pierrot le Fou''
|-
| 1966
| „Erkak — ayol“
| ''Masculin Féminin''
|-
| 1966
| „AQShda ishlab chiqarilgan“
| ''Made in U. S.A''
|-
| 1967
| „U haqda bilgan ikki-uch narsam“
| ''Deux ou trois choses que je sais d’elle''
|-
| 1967
| „Xitoylik qiz“
| ''La Chinoise''
|-
| 1967
| „Hafta oxiri“
| ''Week End''
|-
| 1969
| „Oʻrganish zavqi“
| ''Le Gai Savoir''
|-
| 1970
| „Sharqdan esayotgan shamol“
| ''Vent d’est''
|-
| 1971
| „Italiyada kurash“
| ''Lotte in Italia''
|-
| 1971
| „Vladimir va Roza“
| ''Vladimir et Rosa''
|-
| 1972
| „Hammasi yaxshi“
| ''Tout va bien''
|-
| 1975
| „Ikkinchi raqam“
| ''Numéro deux''
|-
| 1976
| „Ishlar qalay“
| ''Comment ça va''
|-
| 1980
| „Har kim oʻzi uchun“
| ''Sauve qui peut (la vie)''
|-
| 1982
| „Ehtiros“
| ''Passion''
|-
| 1983
| „Ismi — Karmen“
| ''Prénom Carmen''
|-
| 1985
| „Salom, Mariya“
| ''Je vous salue, Marie''
|-
| 1985
| „Detektiv“
| ''Détective''
|-
| 1987
| „Qirol Lir“
| ''King Lear''
|-
| 1987
| „Oʻng qoʻlingni baland tut“
| ''Soigne ta droite''
|-
| 1990
| „Yangi toʻlqin“
| ''Nouvelle Vague''
|-
| 1991
| „Germaniya, 90-yil, toʻqqiz nol“
| ''Allemagne année 90 neuf zéro''
|-
| 1993
| „Voy, holimga“
| ''Hélas pour moi''
|-
| 1996
| „Abadiy Motsart“
| ''For Ever Mozart''
|-
| 2001
| „Sevgi madhida“
| ''Éloge de l’amour''
|-
| 2004
| „Bizning musiqamiz“
| ''Notre musique''
|-
| 2010
| „Film sotsializm“
| ''Film Socialisme''
|-
| 2014
| „Tilga alvido“
| ''Adieu au langage''
|-
| 2018
| „Rasmli kitob“
| ''Le livre d’image''
|}

=== Hujjatli filmlari ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Yil
! Film nomi
! Asl nomi
|-
| 1968
| „Boshqa filmlarga oʻxshagan“
| ''Un film comme les autres''
|-
| 1968
| „Iblisga xayrixohlik“
| ''Sympathy for the Devil'' (''One Plus One'')
|-
| 1969
| „Britaniya tovushlari“
| ''British Sounds''
|-
| 1972
| „Jeynga maktub“
| ''Letter to Jane''
|-
| 1976
| „Bu yerda va boshqa joylarda“
| ''Ici et ailleurs''
|-
| 1988
| „Kino tarixi“
| ''Histoire(s) du cinéma''
|-
| 1994
| „JLG/JLG — dekabr oyidagi avtoportret“
| ''JLG/JLG, autoportrait de décembre''
|}

== Manbalar ==

{{manbalar}}

{{DEFAULTSORT:Godar, Jan-Lyuk}}

[[Turkum:3-dekabrda tugʻilganlar]]

[[Turkum:1930-yilda tugʻilganlar]]

[[Turkum:2022-yilda vafot etganlar]]

[[Turkum:Fransiyalik kinorejissyorlar]]</text>
      <sha1>mw8fnwoti1r700tyhp89oo2p98046hf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Săptămâna Clujeană</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1468146</id>
    <revision>
      <id>6328982</id>
      <parentid>6320873</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T11:06:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328982</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="244" sha1="h5p7gdvn2s9f2kwubvtph6gm4sgq5af" xml:space="preserve">'''Săptămâna Clujeană''' — [[Kluj-Napoka]] shahrida nashr etiladigan rumin tilidagi haftalik moliya gazetasi.

== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20080321074110/http://saptamana.ro/ Official website]

{{Ruminiya-gazeta-stub}}</text>
      <sha1>h5p7gdvn2s9f2kwubvtph6gm4sgq5af</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Siddiq (atama)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1468225</id>
    <revision>
      <id>6328315</id>
      <parentid>6324051</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T21:21:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>6328315</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5033" sha1="1u0rxb3123b2xn4bvjmxnn38suu7xl0" xml:space="preserve">{{Ism
| Turi = 
| Ism = Siddiq
| Aslicha yozilishi = 
| Tasvir = تخطيط كلمة الصديق.png
| Tasvir eni = 
| Tasvir izohi = [[Arab xattotligi]]dagi Siddiq soʻzining yozilishi
| Kelib chiqishi = [[Arabiston yarim oroli|Arabiston]] (Yaqin Sharq)
| Jins = 
| Talaffuzi = Siddiq&lt;br /&gt;{{Lang-ar|صِدّیق}}
| Etimologik maʼnosi = Rostgoʻy
| Ota_ismi_erk = 
| Ota_ismi_ayo = 
| Shakli_erkak = 
| Shakli_ayol = Siddiqah
| Qarshi jins shakli = 
| Boshqa shakllari = 
| Yasama shakllari = 
| Oʻxshash ismlar = 
| Afgʻ. = 
| Arab. = 
| Ozar. = 
| Beng. = 
| Chuv. = 
| Nem. = 
| Yun. = 
| Ingl. = 
| Isp. = 
| Fors. = 
| Fr. = 
| Qad.yah. = 
| Yah. = 
| Hind. = 
| Qoz. = 
| Qirgʻ. = 
| Lot. = 
| Moʻgʻ. = 
| Qad.turk. = 
| Pahl. = 
| Port. = 
| Rus. = 
| Sans. = 
| Sugʻd. = 
| Sur. = 
| Tat. = 
| Toj. = 
| Turk. = 
| Turkm. = 
| Uygʻ. = 
| Urdu. = 
| Xit. = 
| Chet tillardagi oʻxshashliklar = 
| Izoh = 
}}
'''Siddiq''' ({{Lang-ar|صِدّیق}}; maʼnosi „rostgoʻy“, „shak-shubhasiz ishonuvchi“) – islomiy atama boʻlib, ayrim shaxslarga [[Faxriy unvon|faxriy]] [[Unvon|unvon]] sifatida beriladi. Ayollar uchun bu soʻz '''Siddiqah''' shaklida qoʻllaniladi.

Soʻz baʼzan islom paygʻambari [[Muhammad]] tomonidan ayrim shaxslarga berilgan unvon sifatida ham qoʻllanilgan. Masalan, bu nom 632-yildan 634-yilgacha birinchi [[Roshidun|islom xalifasi]] boʻlgan [[Abu Bakr Siddiq|Abu Bakr]]ga nisbatan qoʻllanilgan. Boshqa hollarda esa bu atama shaxsning mutlaqo ishonchli ekanini bildirish uchun ishlatiladi.
==Sunniylikda qoʻllanilishi==

[[Ahl as-Sunna val-Jamoa|Sunniy]] musulmonlar „siddiq“ unvonini birinchi islom [[Xalifalik|xalifasi]] va [[Muhammad]]ning eng yaqin doʻsti [[Abu Bakr Siddiq|Abu Bakr]]ga nisbatan, „siddiqah“ unvonini esa Abu Bakrning qizi va paygʻambarning ayoli [[Oysha]]ga nisbatan ishlatadilar.

==Tasavvufdagi atama==
[[Tasavvuf|Soʻfiy]]likda ''siddiq'' – paygʻambarlikdan keyin turuvchi martabadir. Bu unvon odatda paygʻambarlik da’vosini ilk bosqichidayoq tasdiqlagan (shak-shubhasiz ishongan) kishilarga beriladi. Soʻfiylarning eʼtiqodiga koʻra, quyidagi toʻrtta martaba zamon va makondan xoli boʻlgani sababli ular uchun hayot va oʻlim tushunchalari oʻz ahamiyatini yoʻqotadi&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://kashmirreader.com/2018/03/05/abu-bakr-siddiqra-the-truthful-i/|title=Abu Bakr Siddiq(RA): The Truthful -I|publisher=Kashmir Reader|accessdate=30 March 2018|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180331035951/https://kashmirreader.com/2018/03/05/abu-bakr-siddiqra-the-truthful-i/|arxivsana=2018-03-31}}&lt;/ref&gt;.

#[[Qurʼonda ismi kelgan paygʻambarlar|Nabiy]] – paygʻambar, gʻayb ilmini bevosita Allohdan oʻrgangan kishi;
#Siddiq – gʻayb ilmini [[Muhammad]]dan oʻrgangan kishi, [[Islom]]ning ilk davridagi musulmon;
#[[Shahid]] – shahid, Xudoning irodasi yoʻlida jon bergan va shu tariqa boqiy hayotga erishgan inson;
#Solih – hayotining har bir lahzasini Xudoning irodasiga muvofiq oʻtkazgan va ''[[Fano (tasavvuf)|fano]]'' orqali „[[Baqaa|baqo]]“ maqomiga erishgan taqvodor kishi, shuningdek „[[valiy]]“ deb ham ataladi.
Bu toʻrt martaba [[Qurʼon]]da ham zikr etilgan.

==Shialikda qo‘llanilishi==
Ibn Dimashqiyning keltirishicha, [[Muhammad]] [[Ali]]ni ''as-Siddiq al-Akbar'' (eng buyuk rostgoʻy) deb atagan. Ushbu rivoyatga koʻra, Ali uchta eng sodiq kishidan biri sifatida e’tirof etiladi. Qolgan ikkitasi islomdan oldingi avliyo [[Najjor Habib|Habib an-Najjor]] hamda [[Firʼavn]] qavmidan boʻlgan, [[Gʻofir surasi|Gʻofir]] surasining 28–45-oyatlarida tilga olingan kishi&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia |author-first=F. |author-last=Haj Manouchehri |translator-first=Matthew |translator-last=Melvin-Koushki|title='Alī b. Abī Ṭālib 1. Names and Titles |encyclopedia=Encyclopaedia Islamica |editor-first=F. |editor-link=Farhad Daftary |editor-last=Daftary |year=2015|doi=10.1163/1875-9831_isla_COM_036126 |url=http://dx.doi.org/10.1163/1875-9831_isla_COM_036126|url-access=subscription}}
&lt;/ref&gt;.
''Siddiqah'' — „Siddiq“ning ayol kishilar uchun qoʻllaniladigan muqobili – shialikda [[Fotima]]ning unvonlaridan biri&lt;ref&gt;{{cite book |last=Rogerson |first=Barnaby |url=https://archive.org/details/heirsofprophetmu0000roge/mode/2up |title=The Heirs of the Prophet Muhammad: And the Roots of the Sunni–Shia Schism |publisher=Abacus |date=2006 |isbn=9780349117577}}&lt;/ref&gt;.

== Boshqa oʻrinlarda qoʻllanilishi ==
[[Ibroniy (Ivrit) tili|Ibroniy tili]]dagi ''„Saddiq“'' „[[Tsadik]]“ (צדיק) soʻzi/ismi ham shunga oʻxshash ma’noni anglatadi. [[Voltaire|Volter]] qalamiga mansub ''„[[Zadig]]“'' satirik qissasining nomi ham aynan ushbu soʻz oʻzagidan kelib chiqqan.

==Yana qarang==
* [[Rabboniy (tasavvuf)|Robboniy]]
* [[Siddiqiy]]
* [[Qallu]]
* [[Tsadik]]

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

{{Vikilugʻat}}

{{Roshidun xalifalari}}

{{Portal bar|Religion|Islom|Education|Psixologiya}}

{{Tashqi havolalar}}

[[Turkum:Islom atamalari]]
[[Turkum:Islom madaniyati]]
[[Turkum:Familiyalar]]</text>
      <sha1>1u0rxb3123b2xn4bvjmxnn38suu7xl0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Loyiha:Mavzuli oylik/Hindiston oyligi</title>
    <ns>102</ns>
    <id>1469424</id>
    <revision>
      <id>6328205</id>
      <parentid>6327572</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T16:47:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Hindiston oyligi doirasida yaratilgan maqolalar */</comment>
      <origin>6328205</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16769" sha1="mct1xrqiuv4il7w9daxmch2nmr69v8e" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;display:flex; align-items:center; justify-content:space-between; gap:20px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1; text-align:center;&quot;&gt;[[File:Flag of India.svg|150px|Hindiston bayrogʻi]]&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:3; text-align:center;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:200%; font-weight:bold; color:#FF9933;&quot;&gt;Hindiston oyligi&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:120%; color:#000080;&quot;&gt;Month of India&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:120%; color:#138808;&quot;&gt;भारत माह&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1; text-align:center;&quot;&gt;[[File:Emblem of India.svg|100px|Hindiston davlat gerbi]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

'''Hindiston oyligi''' — Oʻzbekcha Vikipediyada anʼanaviy tarzda oʻtkazib kelinadigan „Mavzuli oylik“ loyihasi doirasidagi navbatdagi tanlov boʻlib, uning asosiy maqsadi — vikipediyamizda Hindiston geografiyasi, tarixi, madaniyati, tabiati, fan va sanʼati hamda mashhur shaxslariga oid sifatli maqolalar sonini koʻpaytirish va mavjudlarini boyitishdan iborat.

'''Loyihaning davomiyligi:''' 1-noyabrdan 30-noyabrgacha.

'''Yoʻnalish:''' ingliz, rus va hind tillaridagi Vikipediyalardan maʼlumotlarni oʻzbek tiliga mahorat bilan tarjima qilish va ensiklopedik shaklda qilib boyitish tavsiya etiladi.

== Ishtirokchilar ==
Agar siz ushbu loyihada ishtirok etishni istasangiz, quyidagi roʻyxatga oʻz ismingizni qoʻshib qoʻying. Buning uchun shunchaki hash belgisi va toʻrtta tilda '''&lt;nowiki&gt;(~~~~)&lt;/nowiki&gt;''' belgisini yozsangiz kifoya qiladi — sahifani saqlaganingizdan soʻng foydalanuvchi nomingiz avtomatik ravishda paydo boʻladi.

Roʻyxatdan oʻtish ramziy maʼnoga ega boʻlib, u loyihada qancha kishi hamkorlik qilishga tayyor ekanligini bilish imkonini beradi. Bu hech qanday majburiyat yuklamaydi va sizga qoʻshimcha vazifalar qoʻymaydi.
# [[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mupapap29|munozara]]) 15:59, 2026-yil 1-noyabr (UTC)

== Yangi maqolalarni qanday qoʻshish kerak? ==
Maqolalar boshqa tillardan tarjima boʻlishi mumkin. Eng muhimi, ular yangi yaratilgan yoki sezilarli darajada boyitilgan hamda sifatli boʻlishi shart. Oylik davomida tahrir qilinadigan maqolalar quyidagi talablarga javob berishi lozim:

* '''Sifati:''' Yangi maqolalarda '''&lt;nowiki&gt;{{Oʻchirishga}}&lt;/nowiki&gt;''', '''&lt;nowiki&gt;{{Manbasiz}}&lt;/nowiki&gt;''', '''&lt;nowiki&gt;{{AT}}&lt;/nowiki&gt;''' kabi muammoli andozalar boʻlmasligi kerak.
* '''Ensiklopedik ahamiyat:''' Maqolaga qoʻshilgan maʼlumotlar [[Vikipediya:Ensiklopedik ahamiyat|Ensiklopedik ahamiyat qoidalariga]] mos kelishi shart.
* '''Tekshiriluvchanlik:''' Yangi maqolalarda albatta Manbalar (&lt;nowiki&gt;{{manbalar}}&lt;/nowiki&gt; yoki &lt;nowiki&gt;{{reflist}}&lt;/nowiki&gt;) boʻlishiga eʼtibor bering.
* '''Betaraflik:''' Maqolalar [[Vikipediya:Betaraf nuqtayi nazar|Betaraf nuqtayi nazar]] asosida yozilishi kerak. Shuningdek, ularni rasmlar bilan boyitish va toʻgʻri formatlash tavsiya etiladi.

'''Ichki havolalar:''' Maqoladagi tushunchalarga ichki havolalar (koʻk linklar) berishni unutmang.
==== Havolalar va bogʻliqlik ====
Yangi maqola yaratganingizda, boshqa mavjud maqolalardan unga havola berilishiga harakat qiling. Agar maqolaga hech qanday havola olib kelmasa, u „yetim maqola“ boʻlib qoladi va uni boshqalar oʻqishi yoki yaxshilashi ehtimoli kamayadi. Shuningdek, maqolaning boshqa tillardagi variantlarini tekshiring va ularni til boʻlimlari (Wikidata) orqali bogʻlang.

==== Munozara va aloqa ====
Loyiha boʻyicha har qanday savol, taklif yoki eʼtirozlaringizni [[Loyiha munozarasi:Mavzuli oylik/Hindiston oyligi|munozara sahifasida]] qoldirishingiz mumkin. Shuningdek, Hindiston oyligi doirasida yaratilgan maqolalarning munozara sahifasiga &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Hindiston oyligi}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; andozasini qoʻyish tavsiya etiladi. Bundan tashqari, ushbu oylik [[Loyiha:Mavzuli oylik|Mavzuli oylik loyihasi]] doirasida oʻtkazilgani sababli, xohishga koʻra &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Mavzuli oylik loyihasi}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; andozasini ham qoʻshish mumkin. Andozalar faqat munozara sahifasiga joylashtiriladi.

'''Muhim eslatma:''' Oʻzbekcha Vikipediya jamoasi odatda, munozaralarda bevosita ishtirok etmaslikka harakat qiladilar. Bu esa ishtirokchilarning oʻz ustida mustaqil ishlashi, qoidalarni chuqurroq oʻrganishi va natijada maqolalar sifatini yanada yuqori darajaga koʻtarishini taʼminlash maqsadida yoʻlga qoʻyilgan. Ishtirokchilarning oʻzaro hamkorligi va muammolarni mustaqil hal qilishi maqola sifatini yaxshilashning eng samarali yoʻli deb hisoblanadi.

== Loyiha taklifnomasi ==
Agar ushbu loyihada yordam berishi mumkin bo‘lgan biror foydalanuvchini bilsangiz, uni vikipediyamizni rivojlantirish yo‘lida hamkorlikka chorlashingiz mumkin. Buning uchun quyidagi maxsus kodni nusxalab, uning munozara sahifasiga joylashtiring.

Biz ishonamizki, siz taklif etgan foydalanuvchilar Hindiston zamini haqida maqolalar yaratishga albatta o‘z qiziqishlarini bildiradilar.

{| style=&quot;width:100%; background-color:#138808; border:4px solid #FF9933; color:white;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:18%; vertical-align:middle; text-align:center; padding:8px;&quot; | [[File:Flag of India.svg|150px|Hindiston bayrogʻi]]
|style=&quot;font-size:x-large; padding:10px; text-align:center; color:#FF9933;&quot; | '''[[Loyiha:Mavzuli oylik/Hindiston oyligi|Hindiston oyligiga taklifnoma!]]'''
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:20%; vertical-align:middle; text-align:center; padding:8px;&quot; | [[Fayl:Great memory of love.jpg|150px|Toj Mahal]]
|-
|style=&quot;vertical-align:middle; padding:12px; color:white;&quot; |
----
Hurmatli vikipediya tahrirchisi!

Sizni O‘zbekcha Vikipediyada o‘tkazilayotgan Mavzuli oylik doirasidagi „Hindiston oyligi“ loyihasida ishtirok etishga taklif qilamiz. Agar ushbu loyiha doirasida yangi maqolalar yaratish yoki mavjudlarini boyitish niyatida bo‘lsangiz, marhamat, o‘z ismingizni ishtirokchilar ro‘yxatiga qo‘shib qo‘ying. Ishtirokingiz va hissangiz uchun oldindan tashakkur! &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;
|}

== Mukofotlar ==
{| style=&quot;width:100%; border:5px solid #FF9933; background-color:#138808; color:white;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle; text-align:center; padding:8px;&quot; | [[File:BoNM - India Hires.png|100px]]
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:15px;&quot; |
|style=&quot;font-size:x-large; padding:8px; vertical-align:middle; height:1.1em; color:#FF9933;&quot; | '''Hindiston ordeni'''
|-
|style=&quot;vertical-align:middle; border-top:1px solid #FF9933; padding:8px;&quot; |
„Hindiston oyligi“ loyihasidagi faol ishtiroki va Oʻzbekcha Vikipediyani boyitishga qoʻshgan munosib hissasi uchun taqdirlanadi.
|}

Hindiston oyligi loyihasi doirasida 5 ta va undan ortiq maqola yaratgan har bir foydalanuvchiga loyiha tashkilotchilari tomonidan „Hindiston ordeni“ topshiriladi. Ordenni qoʻlga kiritish uchun yaratilgan maqola ensiklopedik ahamiyatga ega boʻlishi lozim. Har bir maqolaning hajmi kamida 3 000 bayt boʻlishi shart. Maʼlumotlarni tasdiqlovchi kamida bitta ishonchli manba boʻlishi majburiydir. Fidoyilik koʻrsating va oʻzbekcha Vikipediyadagi „Hindiston ordeni“ sohibiga aylaning!

== Hindiston oyligi doirasida yaratilgan maqolalar ==
Ushbu boʻlimga oʻzingiz yaratgan maqolalarni qoʻshib boring.
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|-
!Ishtirokchi
!class=unsortable|Yangi maqola
!Umumiy&lt;br /&gt;maqolalar&lt;br /&gt;soni
|-
|[[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]]
|[[Gaghara jangi]]
|1
|-
|[[Foydalanuvchi:AnvarxonM|AnvarxonM]]
|[[FC Goa]]
|1
|}

== Hindiston oyligi doirasida yaratilgan andozalar ==
Ushbu boʻlimga oʻzingiz yaratgan andozalarni qoʻshib boring.
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|-
!Ishtirokchi
!class=unsortable|Yangi andoza
!Umumiy&lt;br /&gt;andozalar&lt;br /&gt;soni
|-
|[[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]]
|[[Andoza:Hindiston oyligi]]
|1
|-
|}

== Hindiston oyligi doirasida yaxshilangan maqolalar ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|-
!Ishtirokchi
!class=unsortable|Yaxshilangan maqola
!Yaxshilangan &lt;br /&gt;maqolalar&lt;br /&gt;soni
|-
|
|
|
|-
|}

== Roʻyxatlar ==
{{colbegin||18em}}
* [[Boburiy malikalar roʻyxati]] ([[:en:List of Mughal empresses]])
* [[Boburiylar davlati ishtirokidagi janglar roʻyxati]] ([[:en:List of battles involving the Mughal Empire]])
* [[Hindiston oʻrmonlari reytinglari]] ([[:en:List of forests in India]])
* [[Aholi soni boʻyiycha Hindiston shaharlari roʻyxati]] ([[:en:List of cities in India by population]]
* [[Hindiston Bosh vazirlari roʻyxati]] ([[:en:List of prime ministers of India]]
* [[Hindistonning eng yirik kompaniyalari roʻyxati]] ([[:en:List of largest companies in India]]
* [[Hindiston stadionlari roʻyxati]] ([[:en:List of stadiums in India]]
* [[Hindistonning eng gavjum aeroportlari roʻyxati]] ([[:en:List of busiest airports in India]]
* [[Panchatantra hikoyalari roʻyxati]] ([[:en:List of Panchatantra stories]]
* [[Hindiston bayroqlari roʻyxati]] ([[:en:List of Indian flags]]
* [[Boburiylar onalari roʻyxati]] ([[:en:List of mothers of the Mughal emperors]]
* [[Hindistondagi universitetlar roʻyxati]] ([[:en:List of universities in India]]
{{colend}}
== Tarix ==
{{colbegin||18em}}
* [[Gaghara jangi]] ([[:en:Battle of Ghaghra]])
* [[Mandrayal jangi]] ([[:en:Battle of Mandrael]])
* [[Rajmahal jangi]] ([[:en:Battle of Rajmahal]])
* [[Sirhind jangi (1555)]] ([[:en:Battle of Sirhind (1555)]])
* [[Toʻgʻloqobod jangi]] ([[:en:Battle of Tughlaqabad]])
* [[Chanderi jangi]] ([[:en:Battle of Chanderi]])
* [[Boburiylarning Bengal fathi]] ([[:en:Mughal conquest of Bengal]])
* [[Boburiylarning Kashmir fathi]] ([[:en:Mughal conquest of Kashmir]])
* [[Chittorgarh qamali (1567–1568)]] ([[:en:Siege of Chittorgarh (1567–1568)]])
* [[Manupur jangi]] ([[:en:Battle of Manupur]])
* [[Balx yurishi]] ([[:en:Mughal Central Asia campaign]])
{{colend}}

== Geografiya ==
{{colbegin||18em}}
* [[Fotihpur Sikri]] ([[:en:Fatehpur Sikri]])
* [[Jahonpanoh]] ([[:en:Jahanpanah]])
* [[Siri qalʼasi]] ([[:en:Siri Fort]])
* [[Toʻgʻloqobod]] ([[:en:Tughlaqabad Fort]])
* [[Avrangobod]] ([[:en:Aurangabad]])
* [[Bogʻi Xusrav]] ([[:en:Bagh-e-Khusrau]])
* [[Chashma Shohiy]] ([[:en:Chashme Shahi]])
* [[Hindiston chegaralari]] ([[:en:Borders of India]])
* [[Butan va Hindiston chegarasi]] ([[:en:Bhutan–India border]])
* [[Hindiston va Nepal chegarasi]] ([[:en:India–Nepal border]])
* [[Hindiston va Pokiston chegarasi]] ([[:en:India–Pakistan border]])
* [[Lakkadiv dengizi]] ([[:en:Laccadive Sea]])
{{colend}}

== Siyosat ==
{{colbegin||18em}}
* [[Boburiylar davlati tashqi siyosati]] ([[:en:Foreign relations of the Mughal Empire]])
* [[Hindiston siyosati]] ([[:en:Politics of India]])
* [[Hindiston parlamenti]] ([[:en:Parliament of India]])
* [[Parlament uyi (Nyu-Dehli)]] ([[:en:Parliament House, New Delhi]])
* [[Rajya Sabha]] ([[:en:Rajya Sabha]])
* [[Lok Sabha]] ([[:en:Lok Sabha]])
* [[Om Birla]] ([[:en:Om Birla]])
* [[Lok Sabha spikeri]] ([[:en:Speaker of the Lok Sabha]])
* [[Droupadi Murmu]] ([[:en:Droupadi Murmu]])
* [[Hindiston hukumati]] ([[:en:Government of India]])
* [[Hindiston Bosh vaziri]] ([[:en:Prime Minister of India]])
* [[Hindiston Oliy sudi]] ([[:en:Supreme Court of India]])
* [[Surya Kant]] ([[:en:Surya Kant]])
* [[Hindiston Qurolli Kuchlari]] ([[:en:Indian Armed Forces]])
* [[Hindiston Harbiy-dengiz kuchlari]] ([[:en:Indian Navy]])
* [[Hindiston Harbiy-havo kuchlari]] ([[:en:Indian Air Force]])
* [[Tadqiqot va tahlil boʻlimi]] ([[:en:Research &amp; Analysis Wing]])
{{colend}}

== Iqtisod ==
{{colbegin||18em}}
* [[Taj Hotels]] ([[:en:Taj Hotels]])
* [[Boburiylar moliya tizimi]] ([[:en:Mughal fiscal system]])
* [[Dahsola tizimi]] ([[:en:Dahsala system]])
* [[Hindiston davlat banki]] ([[:en:State Bank of India]])
* [[HDFC Bank]] ([[:en:HDFC Bank]])
* [[Life Insurance Corporation]] ([[:en:Life Insurance Corporation]])
* [[Oil and Natural Gas Corporation]] ([[:en:Oil and Natural Gas Corporation]])
* [[Indian Oil Corporation]] ([[:en:Indian Oil Corporation]])
* [[Axis Bank]] ([[:en:Axis Bank]])
* [[NTPC Limited]] ([[:en:NTPC Limited]])
* [[Tata Consultancy Services]] ([[:en:Tata Consultancy Services]])
* [[Bharti Airtel]] ([[:en:Bharti Airtel]])
{{colend}}

== Sport ==
{{colbegin||18em}}
* [[Hindistonda futbol]] ([[:en:Football in India]])
* [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi]] ([[:en:India women's national football team]])
* [[Hindiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)]] ([[:en:India national under-23 football team]])
* [[Hindiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)]] ([[:en:India national under-20 football team]])
* [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)]] ([[:en:India women's national under-20 football team]])
* [[Hindiston milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)]] ([[:en:India national under-17 football team]])
* [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)]] ([[:en:India women's national under-17 football team]])
* [[Javoharlal Neru stadioni (Dehli)]] ([[:en:Jawaharlal Nehru Stadium, Delhi]])
* [[Javoharlal Neru stadioni (Chennay)]] ([[:en:Jawaharlal Nehru Stadium (Chennai)]])
* [[Javoharlal Neru stadioni (Margao)]] ([[:en:Jawaharlal Nehru Stadium (Margao)]])
{{colend}}

== Bino va inshootlar ==
{{colbegin||18em}}
* [[Birbal Mahal]] ([[:en:Birbal Mahal]])
* [[Taj Mahal Palace]] ([[:en:Taj Mahal Palace Hotel]])
* [[Rambagh Palace (Jaypur)]] ([[:en:Rambagh Palace, Jaipur]])
* [[Umaid Bhawan Palace]] ([[:en:Umaid Bhawan Palace]])
* [[Taj Coromandel]] ([[:en:Taj Coromandel]])
* [[Taj Connemara]] ([[:en:Taj Connemara]])
* [[Jai Vilas Mahal]] ([[:en:Jai Vilas Mahal]])
* [[Vivanta Coimbatore]] ([[:en:Vivanta Coimbatore]])
* [[Shohjahonobod]] ([[:en:Shahjahanabad]])
* [[Marvarid masjid (Qizil qalʼa)]] ([[:en:Moti Masjid (Red Fort)]])
* [[Marvarid masjid (Mehrauli)]] ([[:en:Moti Masjid (Mehrauli)]])
* [[Purana qalʼa]] ([[:en:Purana Qila]])
* [[Dabolim aeroporti]] ([[:en:Dabolim Airport]])
* [[Rajiv Gandi xalqaro aeroporti]] ([[:en:Rajiv Gandhi International Airport]])
{{colend}}

== Madaniyat ==
{{colbegin||18em}}
* [[Maktabxona (Fotihpur Sikri)]] ([[:en:Maktab Khana (Fatehpur Sikri)]])
* [[Razmnoma]] ([[:en:Razmnama]])
* [[Farhangi Jahongiriy]] ([[:en:Farhang-i Jahangiri]])
* [[Majma ul-Bahrayn]] ([[:en:Majma-ul-Bahrain]])
* [[Risolayi haqnoma]] ([[:en:Risala-i-Haq-Numa]])
* [[Sirri Akbar]] ([[:en:Sirr-i-Akbar]])
* [[Tarixi Alfi]] ([[:en:Tarikh-i Alfi]])
* [[Tarixi Xon Jahoniy]] ([[:en:Tarikh-i-Khan-Jahani]])
* [[Tarixi Shershohiy]] ([[:en:Tarikh-i-Sher Shahi]])
* [[Fatvo Olamgiriy]] ([[:en:Fatawa 'Alamgiri]])
* [[Tazkirat ul-Voqeat]] ([[:en:Tazkirat-ul-Waqiat]])
* [[Siyaasat]] ([[:en:Siyaasat]])
{{colend}}

== Kishilar ==
{{colbegin||18em}}
* [[Orombonu begim]] ([[:en:Aram Banu Begum]])
* [[Badriniso begim]] ([[:en:Badr-un-Nissa Begum]])
* [[Bahorbonu begim]] ([[:en:Bahar Banu Begum]])
* [[Baxtiniso begim]] ([[:en:Bakht-un-Nissa Begum]])
* [[Baxshibonu begim]] ([[:en:Bakshi Banu Begum]])
* [[Iffatniso begim]] ([[:en:Iffat-un-Nissa Begum]])
* [[Shohzoda xonim]] ([[:en:Shahzada Khanum]])
* [[Shahriniso begim]] ([[:en:Shakr-un-Nissa Begum]])
* [[Sultonniso begim]] ([[:en:Sultan-un-Nissa Begum]])
* [[Rahmatbonu begim]] ([[:en:Ramani Gabharu]])
* [[Shaharbonu begim]] ([[:en:Shahar Banu Begum]])
{{colend}}

== Taʼlim ==
{{colbegin||18em}}
* [[Hindistonda tibbiy taʼlim]] ([[:en:Medical education in India]])
* [[Hindiston texnologiya instituti]] ([[:en:Indian Institutes of Technology]])
* [[Hindiston ilmiy instituti]] ([[:en:Indian Institute of Science]])
* [[Javoharlal Neru universiteti]] ([[:en:Jawaharlal Nehru University]])
* [[Manipal oliy taʼlim akademiyasi]] ([[:en:Manipal Academy of Higher Education]])
* [[Jamiya Milliya Islomiya]] ([[:en:Jamia Millia Islamia]])
* [[Dehli universiteti]] ([[:en:Delhi University]])
* [[Banoras hindu universiteti]] ([[:en:Banaras Hindu University]])
* [[BITS Pilani]] ([[:en:BITS Pilani]])
* [[Amrita universiteti]] ([[:en:Amrita Vishwa Vidyapeetham]])
* [[Jadavpur universiteti]] ([[:en:Jadavpur University]])
* [[Aligarh muslim universiteti]] ([[:en:Aligarh Muslim University]])
{{colend}}

== Sogʻliqni saqlash ==
{{colbegin||18em}}
* [[Hindistonda sogʻliqni saqlash]] ([[:en:Health in India]])
* [[Hindistonda oziq-ovqat xavfsizligi]] ([[:en:Food security in India]])
* [[Hindistonda ruhiy salomatlik]] ([[:en:Mental health in India]])
* [[Hindistonda ayollar salomatligi]] ([[:en:Women's health in India]])
* [[Hindiston farmasevtika sanoati]] ([[:en:Pharmaceutical industry in India]])
* [[Sun Pharma]] ([[:en:Sun Pharma]])
* [[Cipla]] ([[:en:Cipla]])
* [[Mankind Pharma]] ([[:en:Mankind Pharma]])
* [[Zydus Lifesciences]] ([[:en:Zydus Lifesciences]])
* [[Lupin Limited]] ([[:en:Lupin (company)]])
{{colend}}

{{colbegin||18em}}
{{colend}}

== Havolalar == 
{{Loyiha:Mavzuli oylik/Yangi oyliklarni tanlash/Navigatsion andozasi}}
{{Loyiha:Mavzuli oylik/Navigatsion andozasi}}</text>
      <sha1>mct1xrqiuv4il7w9daxmch2nmr69v8e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328219</id>
      <parentid>6328205</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T17:19:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Hindiston oyligi doirasida yaratilgan maqolalar */</comment>
      <origin>6328219</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16811" sha1="h4ae7ty9e878b5slrdctmz4rp84jo52" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;display:flex; align-items:center; justify-content:space-between; gap:20px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1; text-align:center;&quot;&gt;[[File:Flag of India.svg|150px|Hindiston bayrogʻi]]&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:3; text-align:center;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:200%; font-weight:bold; color:#FF9933;&quot;&gt;Hindiston oyligi&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:120%; color:#000080;&quot;&gt;Month of India&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:120%; color:#138808;&quot;&gt;भारत माह&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1; text-align:center;&quot;&gt;[[File:Emblem of India.svg|100px|Hindiston davlat gerbi]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

'''Hindiston oyligi''' — Oʻzbekcha Vikipediyada anʼanaviy tarzda oʻtkazib kelinadigan „Mavzuli oylik“ loyihasi doirasidagi navbatdagi tanlov boʻlib, uning asosiy maqsadi — vikipediyamizda Hindiston geografiyasi, tarixi, madaniyati, tabiati, fan va sanʼati hamda mashhur shaxslariga oid sifatli maqolalar sonini koʻpaytirish va mavjudlarini boyitishdan iborat.

'''Loyihaning davomiyligi:''' 1-noyabrdan 30-noyabrgacha.

'''Yoʻnalish:''' ingliz, rus va hind tillaridagi Vikipediyalardan maʼlumotlarni oʻzbek tiliga mahorat bilan tarjima qilish va ensiklopedik shaklda qilib boyitish tavsiya etiladi.

== Ishtirokchilar ==
Agar siz ushbu loyihada ishtirok etishni istasangiz, quyidagi roʻyxatga oʻz ismingizni qoʻshib qoʻying. Buning uchun shunchaki hash belgisi va toʻrtta tilda '''&lt;nowiki&gt;(~~~~)&lt;/nowiki&gt;''' belgisini yozsangiz kifoya qiladi — sahifani saqlaganingizdan soʻng foydalanuvchi nomingiz avtomatik ravishda paydo boʻladi.

Roʻyxatdan oʻtish ramziy maʼnoga ega boʻlib, u loyihada qancha kishi hamkorlik qilishga tayyor ekanligini bilish imkonini beradi. Bu hech qanday majburiyat yuklamaydi va sizga qoʻshimcha vazifalar qoʻymaydi.
# [[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mupapap29|munozara]]) 15:59, 2026-yil 1-noyabr (UTC)

== Yangi maqolalarni qanday qoʻshish kerak? ==
Maqolalar boshqa tillardan tarjima boʻlishi mumkin. Eng muhimi, ular yangi yaratilgan yoki sezilarli darajada boyitilgan hamda sifatli boʻlishi shart. Oylik davomida tahrir qilinadigan maqolalar quyidagi talablarga javob berishi lozim:

* '''Sifati:''' Yangi maqolalarda '''&lt;nowiki&gt;{{Oʻchirishga}}&lt;/nowiki&gt;''', '''&lt;nowiki&gt;{{Manbasiz}}&lt;/nowiki&gt;''', '''&lt;nowiki&gt;{{AT}}&lt;/nowiki&gt;''' kabi muammoli andozalar boʻlmasligi kerak.
* '''Ensiklopedik ahamiyat:''' Maqolaga qoʻshilgan maʼlumotlar [[Vikipediya:Ensiklopedik ahamiyat|Ensiklopedik ahamiyat qoidalariga]] mos kelishi shart.
* '''Tekshiriluvchanlik:''' Yangi maqolalarda albatta Manbalar (&lt;nowiki&gt;{{manbalar}}&lt;/nowiki&gt; yoki &lt;nowiki&gt;{{reflist}}&lt;/nowiki&gt;) boʻlishiga eʼtibor bering.
* '''Betaraflik:''' Maqolalar [[Vikipediya:Betaraf nuqtayi nazar|Betaraf nuqtayi nazar]] asosida yozilishi kerak. Shuningdek, ularni rasmlar bilan boyitish va toʻgʻri formatlash tavsiya etiladi.

'''Ichki havolalar:''' Maqoladagi tushunchalarga ichki havolalar (koʻk linklar) berishni unutmang.
==== Havolalar va bogʻliqlik ====
Yangi maqola yaratganingizda, boshqa mavjud maqolalardan unga havola berilishiga harakat qiling. Agar maqolaga hech qanday havola olib kelmasa, u „yetim maqola“ boʻlib qoladi va uni boshqalar oʻqishi yoki yaxshilashi ehtimoli kamayadi. Shuningdek, maqolaning boshqa tillardagi variantlarini tekshiring va ularni til boʻlimlari (Wikidata) orqali bogʻlang.

==== Munozara va aloqa ====
Loyiha boʻyicha har qanday savol, taklif yoki eʼtirozlaringizni [[Loyiha munozarasi:Mavzuli oylik/Hindiston oyligi|munozara sahifasida]] qoldirishingiz mumkin. Shuningdek, Hindiston oyligi doirasida yaratilgan maqolalarning munozara sahifasiga &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Hindiston oyligi}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; andozasini qoʻyish tavsiya etiladi. Bundan tashqari, ushbu oylik [[Loyiha:Mavzuli oylik|Mavzuli oylik loyihasi]] doirasida oʻtkazilgani sababli, xohishga koʻra &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Mavzuli oylik loyihasi}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; andozasini ham qoʻshish mumkin. Andozalar faqat munozara sahifasiga joylashtiriladi.

'''Muhim eslatma:''' Oʻzbekcha Vikipediya jamoasi odatda, munozaralarda bevosita ishtirok etmaslikka harakat qiladilar. Bu esa ishtirokchilarning oʻz ustida mustaqil ishlashi, qoidalarni chuqurroq oʻrganishi va natijada maqolalar sifatini yanada yuqori darajaga koʻtarishini taʼminlash maqsadida yoʻlga qoʻyilgan. Ishtirokchilarning oʻzaro hamkorligi va muammolarni mustaqil hal qilishi maqola sifatini yaxshilashning eng samarali yoʻli deb hisoblanadi.

== Loyiha taklifnomasi ==
Agar ushbu loyihada yordam berishi mumkin bo‘lgan biror foydalanuvchini bilsangiz, uni vikipediyamizni rivojlantirish yo‘lida hamkorlikka chorlashingiz mumkin. Buning uchun quyidagi maxsus kodni nusxalab, uning munozara sahifasiga joylashtiring.

Biz ishonamizki, siz taklif etgan foydalanuvchilar Hindiston zamini haqida maqolalar yaratishga albatta o‘z qiziqishlarini bildiradilar.

{| style=&quot;width:100%; background-color:#138808; border:4px solid #FF9933; color:white;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:18%; vertical-align:middle; text-align:center; padding:8px;&quot; | [[File:Flag of India.svg|150px|Hindiston bayrogʻi]]
|style=&quot;font-size:x-large; padding:10px; text-align:center; color:#FF9933;&quot; | '''[[Loyiha:Mavzuli oylik/Hindiston oyligi|Hindiston oyligiga taklifnoma!]]'''
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:20%; vertical-align:middle; text-align:center; padding:8px;&quot; | [[Fayl:Great memory of love.jpg|150px|Toj Mahal]]
|-
|style=&quot;vertical-align:middle; padding:12px; color:white;&quot; |
----
Hurmatli vikipediya tahrirchisi!

Sizni O‘zbekcha Vikipediyada o‘tkazilayotgan Mavzuli oylik doirasidagi „Hindiston oyligi“ loyihasida ishtirok etishga taklif qilamiz. Agar ushbu loyiha doirasida yangi maqolalar yaratish yoki mavjudlarini boyitish niyatida bo‘lsangiz, marhamat, o‘z ismingizni ishtirokchilar ro‘yxatiga qo‘shib qo‘ying. Ishtirokingiz va hissangiz uchun oldindan tashakkur! &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;
|}

== Mukofotlar ==
{| style=&quot;width:100%; border:5px solid #FF9933; background-color:#138808; color:white;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle; text-align:center; padding:8px;&quot; | [[File:BoNM - India Hires.png|100px]]
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:15px;&quot; |
|style=&quot;font-size:x-large; padding:8px; vertical-align:middle; height:1.1em; color:#FF9933;&quot; | '''Hindiston ordeni'''
|-
|style=&quot;vertical-align:middle; border-top:1px solid #FF9933; padding:8px;&quot; |
„Hindiston oyligi“ loyihasidagi faol ishtiroki va Oʻzbekcha Vikipediyani boyitishga qoʻshgan munosib hissasi uchun taqdirlanadi.
|}

Hindiston oyligi loyihasi doirasida 5 ta va undan ortiq maqola yaratgan har bir foydalanuvchiga loyiha tashkilotchilari tomonidan „Hindiston ordeni“ topshiriladi. Ordenni qoʻlga kiritish uchun yaratilgan maqola ensiklopedik ahamiyatga ega boʻlishi lozim. Har bir maqolaning hajmi kamida 3 000 bayt boʻlishi shart. Maʼlumotlarni tasdiqlovchi kamida bitta ishonchli manba boʻlishi majburiydir. Fidoyilik koʻrsating va oʻzbekcha Vikipediyadagi „Hindiston ordeni“ sohibiga aylaning!

== Hindiston oyligi doirasida yaratilgan maqolalar ==
Ushbu boʻlimga oʻzingiz yaratgan maqolalarni qoʻshib boring.
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|-
!Ishtirokchi
!class=unsortable|Yangi maqola
!Umumiy&lt;br /&gt;maqolalar&lt;br /&gt;soni
|-
|[[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]]
|[[Gaghara jangi]]
|1
|-
|[[Foydalanuvchi:AnvarxonM|AnvarxonM]]
|[[FC Goa]] • [[Javoharlal Neru stadioni (Margao)]]
|2
|}

== Hindiston oyligi doirasida yaratilgan andozalar ==
Ushbu boʻlimga oʻzingiz yaratgan andozalarni qoʻshib boring.
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|-
!Ishtirokchi
!class=unsortable|Yangi andoza
!Umumiy&lt;br /&gt;andozalar&lt;br /&gt;soni
|-
|[[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]]
|[[Andoza:Hindiston oyligi]]
|1
|-
|}

== Hindiston oyligi doirasida yaxshilangan maqolalar ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|-
!Ishtirokchi
!class=unsortable|Yaxshilangan maqola
!Yaxshilangan &lt;br /&gt;maqolalar&lt;br /&gt;soni
|-
|
|
|
|-
|}

== Roʻyxatlar ==
{{colbegin||18em}}
* [[Boburiy malikalar roʻyxati]] ([[:en:List of Mughal empresses]])
* [[Boburiylar davlati ishtirokidagi janglar roʻyxati]] ([[:en:List of battles involving the Mughal Empire]])
* [[Hindiston oʻrmonlari reytinglari]] ([[:en:List of forests in India]])
* [[Aholi soni boʻyiycha Hindiston shaharlari roʻyxati]] ([[:en:List of cities in India by population]]
* [[Hindiston Bosh vazirlari roʻyxati]] ([[:en:List of prime ministers of India]]
* [[Hindistonning eng yirik kompaniyalari roʻyxati]] ([[:en:List of largest companies in India]]
* [[Hindiston stadionlari roʻyxati]] ([[:en:List of stadiums in India]]
* [[Hindistonning eng gavjum aeroportlari roʻyxati]] ([[:en:List of busiest airports in India]]
* [[Panchatantra hikoyalari roʻyxati]] ([[:en:List of Panchatantra stories]]
* [[Hindiston bayroqlari roʻyxati]] ([[:en:List of Indian flags]]
* [[Boburiylar onalari roʻyxati]] ([[:en:List of mothers of the Mughal emperors]]
* [[Hindistondagi universitetlar roʻyxati]] ([[:en:List of universities in India]]
{{colend}}
== Tarix ==
{{colbegin||18em}}
* [[Gaghara jangi]] ([[:en:Battle of Ghaghra]])
* [[Mandrayal jangi]] ([[:en:Battle of Mandrael]])
* [[Rajmahal jangi]] ([[:en:Battle of Rajmahal]])
* [[Sirhind jangi (1555)]] ([[:en:Battle of Sirhind (1555)]])
* [[Toʻgʻloqobod jangi]] ([[:en:Battle of Tughlaqabad]])
* [[Chanderi jangi]] ([[:en:Battle of Chanderi]])
* [[Boburiylarning Bengal fathi]] ([[:en:Mughal conquest of Bengal]])
* [[Boburiylarning Kashmir fathi]] ([[:en:Mughal conquest of Kashmir]])
* [[Chittorgarh qamali (1567–1568)]] ([[:en:Siege of Chittorgarh (1567–1568)]])
* [[Manupur jangi]] ([[:en:Battle of Manupur]])
* [[Balx yurishi]] ([[:en:Mughal Central Asia campaign]])
{{colend}}

== Geografiya ==
{{colbegin||18em}}
* [[Fotihpur Sikri]] ([[:en:Fatehpur Sikri]])
* [[Jahonpanoh]] ([[:en:Jahanpanah]])
* [[Siri qalʼasi]] ([[:en:Siri Fort]])
* [[Toʻgʻloqobod]] ([[:en:Tughlaqabad Fort]])
* [[Avrangobod]] ([[:en:Aurangabad]])
* [[Bogʻi Xusrav]] ([[:en:Bagh-e-Khusrau]])
* [[Chashma Shohiy]] ([[:en:Chashme Shahi]])
* [[Hindiston chegaralari]] ([[:en:Borders of India]])
* [[Butan va Hindiston chegarasi]] ([[:en:Bhutan–India border]])
* [[Hindiston va Nepal chegarasi]] ([[:en:India–Nepal border]])
* [[Hindiston va Pokiston chegarasi]] ([[:en:India–Pakistan border]])
* [[Lakkadiv dengizi]] ([[:en:Laccadive Sea]])
{{colend}}

== Siyosat ==
{{colbegin||18em}}
* [[Boburiylar davlati tashqi siyosati]] ([[:en:Foreign relations of the Mughal Empire]])
* [[Hindiston siyosati]] ([[:en:Politics of India]])
* [[Hindiston parlamenti]] ([[:en:Parliament of India]])
* [[Parlament uyi (Nyu-Dehli)]] ([[:en:Parliament House, New Delhi]])
* [[Rajya Sabha]] ([[:en:Rajya Sabha]])
* [[Lok Sabha]] ([[:en:Lok Sabha]])
* [[Om Birla]] ([[:en:Om Birla]])
* [[Lok Sabha spikeri]] ([[:en:Speaker of the Lok Sabha]])
* [[Droupadi Murmu]] ([[:en:Droupadi Murmu]])
* [[Hindiston hukumati]] ([[:en:Government of India]])
* [[Hindiston Bosh vaziri]] ([[:en:Prime Minister of India]])
* [[Hindiston Oliy sudi]] ([[:en:Supreme Court of India]])
* [[Surya Kant]] ([[:en:Surya Kant]])
* [[Hindiston Qurolli Kuchlari]] ([[:en:Indian Armed Forces]])
* [[Hindiston Harbiy-dengiz kuchlari]] ([[:en:Indian Navy]])
* [[Hindiston Harbiy-havo kuchlari]] ([[:en:Indian Air Force]])
* [[Tadqiqot va tahlil boʻlimi]] ([[:en:Research &amp; Analysis Wing]])
{{colend}}

== Iqtisod ==
{{colbegin||18em}}
* [[Taj Hotels]] ([[:en:Taj Hotels]])
* [[Boburiylar moliya tizimi]] ([[:en:Mughal fiscal system]])
* [[Dahsola tizimi]] ([[:en:Dahsala system]])
* [[Hindiston davlat banki]] ([[:en:State Bank of India]])
* [[HDFC Bank]] ([[:en:HDFC Bank]])
* [[Life Insurance Corporation]] ([[:en:Life Insurance Corporation]])
* [[Oil and Natural Gas Corporation]] ([[:en:Oil and Natural Gas Corporation]])
* [[Indian Oil Corporation]] ([[:en:Indian Oil Corporation]])
* [[Axis Bank]] ([[:en:Axis Bank]])
* [[NTPC Limited]] ([[:en:NTPC Limited]])
* [[Tata Consultancy Services]] ([[:en:Tata Consultancy Services]])
* [[Bharti Airtel]] ([[:en:Bharti Airtel]])
{{colend}}

== Sport ==
{{colbegin||18em}}
* [[Hindistonda futbol]] ([[:en:Football in India]])
* [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi]] ([[:en:India women's national football team]])
* [[Hindiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)]] ([[:en:India national under-23 football team]])
* [[Hindiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)]] ([[:en:India national under-20 football team]])
* [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)]] ([[:en:India women's national under-20 football team]])
* [[Hindiston milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)]] ([[:en:India national under-17 football team]])
* [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)]] ([[:en:India women's national under-17 football team]])
* [[Javoharlal Neru stadioni (Dehli)]] ([[:en:Jawaharlal Nehru Stadium, Delhi]])
* [[Javoharlal Neru stadioni (Chennay)]] ([[:en:Jawaharlal Nehru Stadium (Chennai)]])
* [[Javoharlal Neru stadioni (Margao)]] ([[:en:Jawaharlal Nehru Stadium (Margao)]])
{{colend}}

== Bino va inshootlar ==
{{colbegin||18em}}
* [[Birbal Mahal]] ([[:en:Birbal Mahal]])
* [[Taj Mahal Palace]] ([[:en:Taj Mahal Palace Hotel]])
* [[Rambagh Palace (Jaypur)]] ([[:en:Rambagh Palace, Jaipur]])
* [[Umaid Bhawan Palace]] ([[:en:Umaid Bhawan Palace]])
* [[Taj Coromandel]] ([[:en:Taj Coromandel]])
* [[Taj Connemara]] ([[:en:Taj Connemara]])
* [[Jai Vilas Mahal]] ([[:en:Jai Vilas Mahal]])
* [[Vivanta Coimbatore]] ([[:en:Vivanta Coimbatore]])
* [[Shohjahonobod]] ([[:en:Shahjahanabad]])
* [[Marvarid masjid (Qizil qalʼa)]] ([[:en:Moti Masjid (Red Fort)]])
* [[Marvarid masjid (Mehrauli)]] ([[:en:Moti Masjid (Mehrauli)]])
* [[Purana qalʼa]] ([[:en:Purana Qila]])
* [[Dabolim aeroporti]] ([[:en:Dabolim Airport]])
* [[Rajiv Gandi xalqaro aeroporti]] ([[:en:Rajiv Gandhi International Airport]])
{{colend}}

== Madaniyat ==
{{colbegin||18em}}
* [[Maktabxona (Fotihpur Sikri)]] ([[:en:Maktab Khana (Fatehpur Sikri)]])
* [[Razmnoma]] ([[:en:Razmnama]])
* [[Farhangi Jahongiriy]] ([[:en:Farhang-i Jahangiri]])
* [[Majma ul-Bahrayn]] ([[:en:Majma-ul-Bahrain]])
* [[Risolayi haqnoma]] ([[:en:Risala-i-Haq-Numa]])
* [[Sirri Akbar]] ([[:en:Sirr-i-Akbar]])
* [[Tarixi Alfi]] ([[:en:Tarikh-i Alfi]])
* [[Tarixi Xon Jahoniy]] ([[:en:Tarikh-i-Khan-Jahani]])
* [[Tarixi Shershohiy]] ([[:en:Tarikh-i-Sher Shahi]])
* [[Fatvo Olamgiriy]] ([[:en:Fatawa 'Alamgiri]])
* [[Tazkirat ul-Voqeat]] ([[:en:Tazkirat-ul-Waqiat]])
* [[Siyaasat]] ([[:en:Siyaasat]])
{{colend}}

== Kishilar ==
{{colbegin||18em}}
* [[Orombonu begim]] ([[:en:Aram Banu Begum]])
* [[Badriniso begim]] ([[:en:Badr-un-Nissa Begum]])
* [[Bahorbonu begim]] ([[:en:Bahar Banu Begum]])
* [[Baxtiniso begim]] ([[:en:Bakht-un-Nissa Begum]])
* [[Baxshibonu begim]] ([[:en:Bakshi Banu Begum]])
* [[Iffatniso begim]] ([[:en:Iffat-un-Nissa Begum]])
* [[Shohzoda xonim]] ([[:en:Shahzada Khanum]])
* [[Shahriniso begim]] ([[:en:Shakr-un-Nissa Begum]])
* [[Sultonniso begim]] ([[:en:Sultan-un-Nissa Begum]])
* [[Rahmatbonu begim]] ([[:en:Ramani Gabharu]])
* [[Shaharbonu begim]] ([[:en:Shahar Banu Begum]])
{{colend}}

== Taʼlim ==
{{colbegin||18em}}
* [[Hindistonda tibbiy taʼlim]] ([[:en:Medical education in India]])
* [[Hindiston texnologiya instituti]] ([[:en:Indian Institutes of Technology]])
* [[Hindiston ilmiy instituti]] ([[:en:Indian Institute of Science]])
* [[Javoharlal Neru universiteti]] ([[:en:Jawaharlal Nehru University]])
* [[Manipal oliy taʼlim akademiyasi]] ([[:en:Manipal Academy of Higher Education]])
* [[Jamiya Milliya Islomiya]] ([[:en:Jamia Millia Islamia]])
* [[Dehli universiteti]] ([[:en:Delhi University]])
* [[Banoras hindu universiteti]] ([[:en:Banaras Hindu University]])
* [[BITS Pilani]] ([[:en:BITS Pilani]])
* [[Amrita universiteti]] ([[:en:Amrita Vishwa Vidyapeetham]])
* [[Jadavpur universiteti]] ([[:en:Jadavpur University]])
* [[Aligarh muslim universiteti]] ([[:en:Aligarh Muslim University]])
{{colend}}

== Sogʻliqni saqlash ==
{{colbegin||18em}}
* [[Hindistonda sogʻliqni saqlash]] ([[:en:Health in India]])
* [[Hindistonda oziq-ovqat xavfsizligi]] ([[:en:Food security in India]])
* [[Hindistonda ruhiy salomatlik]] ([[:en:Mental health in India]])
* [[Hindistonda ayollar salomatligi]] ([[:en:Women's health in India]])
* [[Hindiston farmasevtika sanoati]] ([[:en:Pharmaceutical industry in India]])
* [[Sun Pharma]] ([[:en:Sun Pharma]])
* [[Cipla]] ([[:en:Cipla]])
* [[Mankind Pharma]] ([[:en:Mankind Pharma]])
* [[Zydus Lifesciences]] ([[:en:Zydus Lifesciences]])
* [[Lupin Limited]] ([[:en:Lupin (company)]])
{{colend}}

{{colbegin||18em}}
{{colend}}

== Havolalar == 
{{Loyiha:Mavzuli oylik/Yangi oyliklarni tanlash/Navigatsion andozasi}}
{{Loyiha:Mavzuli oylik/Navigatsion andozasi}}</text>
      <sha1>h4ae7ty9e878b5slrdctmz4rp84jo52</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328225</id>
      <parentid>6328219</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T17:59:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mupapap29</username>
        <id>201910</id>
      </contributor>
      <comment>/* Hindiston oyligi doirasida yaratilgan maqolalar */</comment>
      <origin>6328225</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16832" sha1="cryjodluznlsvfgy7rw88loxru53be9" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;display:flex; align-items:center; justify-content:space-between; gap:20px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1; text-align:center;&quot;&gt;[[File:Flag of India.svg|150px|Hindiston bayrogʻi]]&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:3; text-align:center;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:200%; font-weight:bold; color:#FF9933;&quot;&gt;Hindiston oyligi&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:120%; color:#000080;&quot;&gt;Month of India&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:120%; color:#138808;&quot;&gt;भारत माह&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1; text-align:center;&quot;&gt;[[File:Emblem of India.svg|100px|Hindiston davlat gerbi]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

'''Hindiston oyligi''' — Oʻzbekcha Vikipediyada anʼanaviy tarzda oʻtkazib kelinadigan „Mavzuli oylik“ loyihasi doirasidagi navbatdagi tanlov boʻlib, uning asosiy maqsadi — vikipediyamizda Hindiston geografiyasi, tarixi, madaniyati, tabiati, fan va sanʼati hamda mashhur shaxslariga oid sifatli maqolalar sonini koʻpaytirish va mavjudlarini boyitishdan iborat.

'''Loyihaning davomiyligi:''' 1-noyabrdan 30-noyabrgacha.

'''Yoʻnalish:''' ingliz, rus va hind tillaridagi Vikipediyalardan maʼlumotlarni oʻzbek tiliga mahorat bilan tarjima qilish va ensiklopedik shaklda qilib boyitish tavsiya etiladi.

== Ishtirokchilar ==
Agar siz ushbu loyihada ishtirok etishni istasangiz, quyidagi roʻyxatga oʻz ismingizni qoʻshib qoʻying. Buning uchun shunchaki hash belgisi va toʻrtta tilda '''&lt;nowiki&gt;(~~~~)&lt;/nowiki&gt;''' belgisini yozsangiz kifoya qiladi — sahifani saqlaganingizdan soʻng foydalanuvchi nomingiz avtomatik ravishda paydo boʻladi.

Roʻyxatdan oʻtish ramziy maʼnoga ega boʻlib, u loyihada qancha kishi hamkorlik qilishga tayyor ekanligini bilish imkonini beradi. Bu hech qanday majburiyat yuklamaydi va sizga qoʻshimcha vazifalar qoʻymaydi.
# [[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mupapap29|munozara]]) 15:59, 2026-yil 1-noyabr (UTC)

== Yangi maqolalarni qanday qoʻshish kerak? ==
Maqolalar boshqa tillardan tarjima boʻlishi mumkin. Eng muhimi, ular yangi yaratilgan yoki sezilarli darajada boyitilgan hamda sifatli boʻlishi shart. Oylik davomida tahrir qilinadigan maqolalar quyidagi talablarga javob berishi lozim:

* '''Sifati:''' Yangi maqolalarda '''&lt;nowiki&gt;{{Oʻchirishga}}&lt;/nowiki&gt;''', '''&lt;nowiki&gt;{{Manbasiz}}&lt;/nowiki&gt;''', '''&lt;nowiki&gt;{{AT}}&lt;/nowiki&gt;''' kabi muammoli andozalar boʻlmasligi kerak.
* '''Ensiklopedik ahamiyat:''' Maqolaga qoʻshilgan maʼlumotlar [[Vikipediya:Ensiklopedik ahamiyat|Ensiklopedik ahamiyat qoidalariga]] mos kelishi shart.
* '''Tekshiriluvchanlik:''' Yangi maqolalarda albatta Manbalar (&lt;nowiki&gt;{{manbalar}}&lt;/nowiki&gt; yoki &lt;nowiki&gt;{{reflist}}&lt;/nowiki&gt;) boʻlishiga eʼtibor bering.
* '''Betaraflik:''' Maqolalar [[Vikipediya:Betaraf nuqtayi nazar|Betaraf nuqtayi nazar]] asosida yozilishi kerak. Shuningdek, ularni rasmlar bilan boyitish va toʻgʻri formatlash tavsiya etiladi.

'''Ichki havolalar:''' Maqoladagi tushunchalarga ichki havolalar (koʻk linklar) berishni unutmang.
==== Havolalar va bogʻliqlik ====
Yangi maqola yaratganingizda, boshqa mavjud maqolalardan unga havola berilishiga harakat qiling. Agar maqolaga hech qanday havola olib kelmasa, u „yetim maqola“ boʻlib qoladi va uni boshqalar oʻqishi yoki yaxshilashi ehtimoli kamayadi. Shuningdek, maqolaning boshqa tillardagi variantlarini tekshiring va ularni til boʻlimlari (Wikidata) orqali bogʻlang.

==== Munozara va aloqa ====
Loyiha boʻyicha har qanday savol, taklif yoki eʼtirozlaringizni [[Loyiha munozarasi:Mavzuli oylik/Hindiston oyligi|munozara sahifasida]] qoldirishingiz mumkin. Shuningdek, Hindiston oyligi doirasida yaratilgan maqolalarning munozara sahifasiga &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Hindiston oyligi}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; andozasini qoʻyish tavsiya etiladi. Bundan tashqari, ushbu oylik [[Loyiha:Mavzuli oylik|Mavzuli oylik loyihasi]] doirasida oʻtkazilgani sababli, xohishga koʻra &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Mavzuli oylik loyihasi}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; andozasini ham qoʻshish mumkin. Andozalar faqat munozara sahifasiga joylashtiriladi.

'''Muhim eslatma:''' Oʻzbekcha Vikipediya jamoasi odatda, munozaralarda bevosita ishtirok etmaslikka harakat qiladilar. Bu esa ishtirokchilarning oʻz ustida mustaqil ishlashi, qoidalarni chuqurroq oʻrganishi va natijada maqolalar sifatini yanada yuqori darajaga koʻtarishini taʼminlash maqsadida yoʻlga qoʻyilgan. Ishtirokchilarning oʻzaro hamkorligi va muammolarni mustaqil hal qilishi maqola sifatini yaxshilashning eng samarali yoʻli deb hisoblanadi.

== Loyiha taklifnomasi ==
Agar ushbu loyihada yordam berishi mumkin bo‘lgan biror foydalanuvchini bilsangiz, uni vikipediyamizni rivojlantirish yo‘lida hamkorlikka chorlashingiz mumkin. Buning uchun quyidagi maxsus kodni nusxalab, uning munozara sahifasiga joylashtiring.

Biz ishonamizki, siz taklif etgan foydalanuvchilar Hindiston zamini haqida maqolalar yaratishga albatta o‘z qiziqishlarini bildiradilar.

{| style=&quot;width:100%; background-color:#138808; border:4px solid #FF9933; color:white;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:18%; vertical-align:middle; text-align:center; padding:8px;&quot; | [[File:Flag of India.svg|150px|Hindiston bayrogʻi]]
|style=&quot;font-size:x-large; padding:10px; text-align:center; color:#FF9933;&quot; | '''[[Loyiha:Mavzuli oylik/Hindiston oyligi|Hindiston oyligiga taklifnoma!]]'''
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:20%; vertical-align:middle; text-align:center; padding:8px;&quot; | [[Fayl:Great memory of love.jpg|150px|Toj Mahal]]
|-
|style=&quot;vertical-align:middle; padding:12px; color:white;&quot; |
----
Hurmatli vikipediya tahrirchisi!

Sizni O‘zbekcha Vikipediyada o‘tkazilayotgan Mavzuli oylik doirasidagi „Hindiston oyligi“ loyihasida ishtirok etishga taklif qilamiz. Agar ushbu loyiha doirasida yangi maqolalar yaratish yoki mavjudlarini boyitish niyatida bo‘lsangiz, marhamat, o‘z ismingizni ishtirokchilar ro‘yxatiga qo‘shib qo‘ying. Ishtirokingiz va hissangiz uchun oldindan tashakkur! &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;
|}

== Mukofotlar ==
{| style=&quot;width:100%; border:5px solid #FF9933; background-color:#138808; color:white;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle; text-align:center; padding:8px;&quot; | [[File:BoNM - India Hires.png|100px]]
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:15px;&quot; |
|style=&quot;font-size:x-large; padding:8px; vertical-align:middle; height:1.1em; color:#FF9933;&quot; | '''Hindiston ordeni'''
|-
|style=&quot;vertical-align:middle; border-top:1px solid #FF9933; padding:8px;&quot; |
„Hindiston oyligi“ loyihasidagi faol ishtiroki va Oʻzbekcha Vikipediyani boyitishga qoʻshgan munosib hissasi uchun taqdirlanadi.
|}

Hindiston oyligi loyihasi doirasida 5 ta va undan ortiq maqola yaratgan har bir foydalanuvchiga loyiha tashkilotchilari tomonidan „Hindiston ordeni“ topshiriladi. Ordenni qoʻlga kiritish uchun yaratilgan maqola ensiklopedik ahamiyatga ega boʻlishi lozim. Har bir maqolaning hajmi kamida 3 000 bayt boʻlishi shart. Maʼlumotlarni tasdiqlovchi kamida bitta ishonchli manba boʻlishi majburiydir. Fidoyilik koʻrsating va oʻzbekcha Vikipediyadagi „Hindiston ordeni“ sohibiga aylaning!

== Hindiston oyligi doirasida yaratilgan maqolalar ==
Ushbu boʻlimga oʻzingiz yaratgan maqolalarni qoʻshib boring.
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|-
!Ishtirokchi
!class=unsortable|Yangi maqola
!Umumiy&lt;br /&gt;maqolalar&lt;br /&gt;soni
|-
|[[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]]
|[[Gaghara jangi]], [[Mandrayal jangi]]
|2
|-
|[[Foydalanuvchi:AnvarxonM|AnvarxonM]]
|[[FC Goa]] • [[Javoharlal Neru stadioni (Margao)]]
|2
|}

== Hindiston oyligi doirasida yaratilgan andozalar ==
Ushbu boʻlimga oʻzingiz yaratgan andozalarni qoʻshib boring.
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|-
!Ishtirokchi
!class=unsortable|Yangi andoza
!Umumiy&lt;br /&gt;andozalar&lt;br /&gt;soni
|-
|[[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]]
|[[Andoza:Hindiston oyligi]]
|1
|-
|}

== Hindiston oyligi doirasida yaxshilangan maqolalar ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|-
!Ishtirokchi
!class=unsortable|Yaxshilangan maqola
!Yaxshilangan &lt;br /&gt;maqolalar&lt;br /&gt;soni
|-
|
|
|
|-
|}

== Roʻyxatlar ==
{{colbegin||18em}}
* [[Boburiy malikalar roʻyxati]] ([[:en:List of Mughal empresses]])
* [[Boburiylar davlati ishtirokidagi janglar roʻyxati]] ([[:en:List of battles involving the Mughal Empire]])
* [[Hindiston oʻrmonlari reytinglari]] ([[:en:List of forests in India]])
* [[Aholi soni boʻyiycha Hindiston shaharlari roʻyxati]] ([[:en:List of cities in India by population]]
* [[Hindiston Bosh vazirlari roʻyxati]] ([[:en:List of prime ministers of India]]
* [[Hindistonning eng yirik kompaniyalari roʻyxati]] ([[:en:List of largest companies in India]]
* [[Hindiston stadionlari roʻyxati]] ([[:en:List of stadiums in India]]
* [[Hindistonning eng gavjum aeroportlari roʻyxati]] ([[:en:List of busiest airports in India]]
* [[Panchatantra hikoyalari roʻyxati]] ([[:en:List of Panchatantra stories]]
* [[Hindiston bayroqlari roʻyxati]] ([[:en:List of Indian flags]]
* [[Boburiylar onalari roʻyxati]] ([[:en:List of mothers of the Mughal emperors]]
* [[Hindistondagi universitetlar roʻyxati]] ([[:en:List of universities in India]]
{{colend}}
== Tarix ==
{{colbegin||18em}}
* [[Gaghara jangi]] ([[:en:Battle of Ghaghra]])
* [[Mandrayal jangi]] ([[:en:Battle of Mandrael]])
* [[Rajmahal jangi]] ([[:en:Battle of Rajmahal]])
* [[Sirhind jangi (1555)]] ([[:en:Battle of Sirhind (1555)]])
* [[Toʻgʻloqobod jangi]] ([[:en:Battle of Tughlaqabad]])
* [[Chanderi jangi]] ([[:en:Battle of Chanderi]])
* [[Boburiylarning Bengal fathi]] ([[:en:Mughal conquest of Bengal]])
* [[Boburiylarning Kashmir fathi]] ([[:en:Mughal conquest of Kashmir]])
* [[Chittorgarh qamali (1567–1568)]] ([[:en:Siege of Chittorgarh (1567–1568)]])
* [[Manupur jangi]] ([[:en:Battle of Manupur]])
* [[Balx yurishi]] ([[:en:Mughal Central Asia campaign]])
{{colend}}

== Geografiya ==
{{colbegin||18em}}
* [[Fotihpur Sikri]] ([[:en:Fatehpur Sikri]])
* [[Jahonpanoh]] ([[:en:Jahanpanah]])
* [[Siri qalʼasi]] ([[:en:Siri Fort]])
* [[Toʻgʻloqobod]] ([[:en:Tughlaqabad Fort]])
* [[Avrangobod]] ([[:en:Aurangabad]])
* [[Bogʻi Xusrav]] ([[:en:Bagh-e-Khusrau]])
* [[Chashma Shohiy]] ([[:en:Chashme Shahi]])
* [[Hindiston chegaralari]] ([[:en:Borders of India]])
* [[Butan va Hindiston chegarasi]] ([[:en:Bhutan–India border]])
* [[Hindiston va Nepal chegarasi]] ([[:en:India–Nepal border]])
* [[Hindiston va Pokiston chegarasi]] ([[:en:India–Pakistan border]])
* [[Lakkadiv dengizi]] ([[:en:Laccadive Sea]])
{{colend}}

== Siyosat ==
{{colbegin||18em}}
* [[Boburiylar davlati tashqi siyosati]] ([[:en:Foreign relations of the Mughal Empire]])
* [[Hindiston siyosati]] ([[:en:Politics of India]])
* [[Hindiston parlamenti]] ([[:en:Parliament of India]])
* [[Parlament uyi (Nyu-Dehli)]] ([[:en:Parliament House, New Delhi]])
* [[Rajya Sabha]] ([[:en:Rajya Sabha]])
* [[Lok Sabha]] ([[:en:Lok Sabha]])
* [[Om Birla]] ([[:en:Om Birla]])
* [[Lok Sabha spikeri]] ([[:en:Speaker of the Lok Sabha]])
* [[Droupadi Murmu]] ([[:en:Droupadi Murmu]])
* [[Hindiston hukumati]] ([[:en:Government of India]])
* [[Hindiston Bosh vaziri]] ([[:en:Prime Minister of India]])
* [[Hindiston Oliy sudi]] ([[:en:Supreme Court of India]])
* [[Surya Kant]] ([[:en:Surya Kant]])
* [[Hindiston Qurolli Kuchlari]] ([[:en:Indian Armed Forces]])
* [[Hindiston Harbiy-dengiz kuchlari]] ([[:en:Indian Navy]])
* [[Hindiston Harbiy-havo kuchlari]] ([[:en:Indian Air Force]])
* [[Tadqiqot va tahlil boʻlimi]] ([[:en:Research &amp; Analysis Wing]])
{{colend}}

== Iqtisod ==
{{colbegin||18em}}
* [[Taj Hotels]] ([[:en:Taj Hotels]])
* [[Boburiylar moliya tizimi]] ([[:en:Mughal fiscal system]])
* [[Dahsola tizimi]] ([[:en:Dahsala system]])
* [[Hindiston davlat banki]] ([[:en:State Bank of India]])
* [[HDFC Bank]] ([[:en:HDFC Bank]])
* [[Life Insurance Corporation]] ([[:en:Life Insurance Corporation]])
* [[Oil and Natural Gas Corporation]] ([[:en:Oil and Natural Gas Corporation]])
* [[Indian Oil Corporation]] ([[:en:Indian Oil Corporation]])
* [[Axis Bank]] ([[:en:Axis Bank]])
* [[NTPC Limited]] ([[:en:NTPC Limited]])
* [[Tata Consultancy Services]] ([[:en:Tata Consultancy Services]])
* [[Bharti Airtel]] ([[:en:Bharti Airtel]])
{{colend}}

== Sport ==
{{colbegin||18em}}
* [[Hindistonda futbol]] ([[:en:Football in India]])
* [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi]] ([[:en:India women's national football team]])
* [[Hindiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)]] ([[:en:India national under-23 football team]])
* [[Hindiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)]] ([[:en:India national under-20 football team]])
* [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)]] ([[:en:India women's national under-20 football team]])
* [[Hindiston milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)]] ([[:en:India national under-17 football team]])
* [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)]] ([[:en:India women's national under-17 football team]])
* [[Javoharlal Neru stadioni (Dehli)]] ([[:en:Jawaharlal Nehru Stadium, Delhi]])
* [[Javoharlal Neru stadioni (Chennay)]] ([[:en:Jawaharlal Nehru Stadium (Chennai)]])
* [[Javoharlal Neru stadioni (Margao)]] ([[:en:Jawaharlal Nehru Stadium (Margao)]])
{{colend}}

== Bino va inshootlar ==
{{colbegin||18em}}
* [[Birbal Mahal]] ([[:en:Birbal Mahal]])
* [[Taj Mahal Palace]] ([[:en:Taj Mahal Palace Hotel]])
* [[Rambagh Palace (Jaypur)]] ([[:en:Rambagh Palace, Jaipur]])
* [[Umaid Bhawan Palace]] ([[:en:Umaid Bhawan Palace]])
* [[Taj Coromandel]] ([[:en:Taj Coromandel]])
* [[Taj Connemara]] ([[:en:Taj Connemara]])
* [[Jai Vilas Mahal]] ([[:en:Jai Vilas Mahal]])
* [[Vivanta Coimbatore]] ([[:en:Vivanta Coimbatore]])
* [[Shohjahonobod]] ([[:en:Shahjahanabad]])
* [[Marvarid masjid (Qizil qalʼa)]] ([[:en:Moti Masjid (Red Fort)]])
* [[Marvarid masjid (Mehrauli)]] ([[:en:Moti Masjid (Mehrauli)]])
* [[Purana qalʼa]] ([[:en:Purana Qila]])
* [[Dabolim aeroporti]] ([[:en:Dabolim Airport]])
* [[Rajiv Gandi xalqaro aeroporti]] ([[:en:Rajiv Gandhi International Airport]])
{{colend}}

== Madaniyat ==
{{colbegin||18em}}
* [[Maktabxona (Fotihpur Sikri)]] ([[:en:Maktab Khana (Fatehpur Sikri)]])
* [[Razmnoma]] ([[:en:Razmnama]])
* [[Farhangi Jahongiriy]] ([[:en:Farhang-i Jahangiri]])
* [[Majma ul-Bahrayn]] ([[:en:Majma-ul-Bahrain]])
* [[Risolayi haqnoma]] ([[:en:Risala-i-Haq-Numa]])
* [[Sirri Akbar]] ([[:en:Sirr-i-Akbar]])
* [[Tarixi Alfi]] ([[:en:Tarikh-i Alfi]])
* [[Tarixi Xon Jahoniy]] ([[:en:Tarikh-i-Khan-Jahani]])
* [[Tarixi Shershohiy]] ([[:en:Tarikh-i-Sher Shahi]])
* [[Fatvo Olamgiriy]] ([[:en:Fatawa 'Alamgiri]])
* [[Tazkirat ul-Voqeat]] ([[:en:Tazkirat-ul-Waqiat]])
* [[Siyaasat]] ([[:en:Siyaasat]])
{{colend}}

== Kishilar ==
{{colbegin||18em}}
* [[Orombonu begim]] ([[:en:Aram Banu Begum]])
* [[Badriniso begim]] ([[:en:Badr-un-Nissa Begum]])
* [[Bahorbonu begim]] ([[:en:Bahar Banu Begum]])
* [[Baxtiniso begim]] ([[:en:Bakht-un-Nissa Begum]])
* [[Baxshibonu begim]] ([[:en:Bakshi Banu Begum]])
* [[Iffatniso begim]] ([[:en:Iffat-un-Nissa Begum]])
* [[Shohzoda xonim]] ([[:en:Shahzada Khanum]])
* [[Shahriniso begim]] ([[:en:Shakr-un-Nissa Begum]])
* [[Sultonniso begim]] ([[:en:Sultan-un-Nissa Begum]])
* [[Rahmatbonu begim]] ([[:en:Ramani Gabharu]])
* [[Shaharbonu begim]] ([[:en:Shahar Banu Begum]])
{{colend}}

== Taʼlim ==
{{colbegin||18em}}
* [[Hindistonda tibbiy taʼlim]] ([[:en:Medical education in India]])
* [[Hindiston texnologiya instituti]] ([[:en:Indian Institutes of Technology]])
* [[Hindiston ilmiy instituti]] ([[:en:Indian Institute of Science]])
* [[Javoharlal Neru universiteti]] ([[:en:Jawaharlal Nehru University]])
* [[Manipal oliy taʼlim akademiyasi]] ([[:en:Manipal Academy of Higher Education]])
* [[Jamiya Milliya Islomiya]] ([[:en:Jamia Millia Islamia]])
* [[Dehli universiteti]] ([[:en:Delhi University]])
* [[Banoras hindu universiteti]] ([[:en:Banaras Hindu University]])
* [[BITS Pilani]] ([[:en:BITS Pilani]])
* [[Amrita universiteti]] ([[:en:Amrita Vishwa Vidyapeetham]])
* [[Jadavpur universiteti]] ([[:en:Jadavpur University]])
* [[Aligarh muslim universiteti]] ([[:en:Aligarh Muslim University]])
{{colend}}

== Sogʻliqni saqlash ==
{{colbegin||18em}}
* [[Hindistonda sogʻliqni saqlash]] ([[:en:Health in India]])
* [[Hindistonda oziq-ovqat xavfsizligi]] ([[:en:Food security in India]])
* [[Hindistonda ruhiy salomatlik]] ([[:en:Mental health in India]])
* [[Hindistonda ayollar salomatligi]] ([[:en:Women's health in India]])
* [[Hindiston farmasevtika sanoati]] ([[:en:Pharmaceutical industry in India]])
* [[Sun Pharma]] ([[:en:Sun Pharma]])
* [[Cipla]] ([[:en:Cipla]])
* [[Mankind Pharma]] ([[:en:Mankind Pharma]])
* [[Zydus Lifesciences]] ([[:en:Zydus Lifesciences]])
* [[Lupin Limited]] ([[:en:Lupin (company)]])
{{colend}}

{{colbegin||18em}}
{{colend}}

== Havolalar == 
{{Loyiha:Mavzuli oylik/Yangi oyliklarni tanlash/Navigatsion andozasi}}
{{Loyiha:Mavzuli oylik/Navigatsion andozasi}}</text>
      <sha1>cryjodluznlsvfgy7rw88loxru53be9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328238</id>
      <parentid>6328225</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T18:55:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Hindiston oyligi doirasida yaratilgan maqolalar */</comment>
      <origin>6328238</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16886" sha1="eulf9vrjvb1u2mt8p7abk9b0c3bmkct" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;display:flex; align-items:center; justify-content:space-between; gap:20px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1; text-align:center;&quot;&gt;[[File:Flag of India.svg|150px|Hindiston bayrogʻi]]&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:3; text-align:center;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:200%; font-weight:bold; color:#FF9933;&quot;&gt;Hindiston oyligi&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:120%; color:#000080;&quot;&gt;Month of India&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:120%; color:#138808;&quot;&gt;भारत माह&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1; text-align:center;&quot;&gt;[[File:Emblem of India.svg|100px|Hindiston davlat gerbi]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

'''Hindiston oyligi''' — Oʻzbekcha Vikipediyada anʼanaviy tarzda oʻtkazib kelinadigan „Mavzuli oylik“ loyihasi doirasidagi navbatdagi tanlov boʻlib, uning asosiy maqsadi — vikipediyamizda Hindiston geografiyasi, tarixi, madaniyati, tabiati, fan va sanʼati hamda mashhur shaxslariga oid sifatli maqolalar sonini koʻpaytirish va mavjudlarini boyitishdan iborat.

'''Loyihaning davomiyligi:''' 1-noyabrdan 30-noyabrgacha.

'''Yoʻnalish:''' ingliz, rus va hind tillaridagi Vikipediyalardan maʼlumotlarni oʻzbek tiliga mahorat bilan tarjima qilish va ensiklopedik shaklda qilib boyitish tavsiya etiladi.

== Ishtirokchilar ==
Agar siz ushbu loyihada ishtirok etishni istasangiz, quyidagi roʻyxatga oʻz ismingizni qoʻshib qoʻying. Buning uchun shunchaki hash belgisi va toʻrtta tilda '''&lt;nowiki&gt;(~~~~)&lt;/nowiki&gt;''' belgisini yozsangiz kifoya qiladi — sahifani saqlaganingizdan soʻng foydalanuvchi nomingiz avtomatik ravishda paydo boʻladi.

Roʻyxatdan oʻtish ramziy maʼnoga ega boʻlib, u loyihada qancha kishi hamkorlik qilishga tayyor ekanligini bilish imkonini beradi. Bu hech qanday majburiyat yuklamaydi va sizga qoʻshimcha vazifalar qoʻymaydi.
# [[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mupapap29|munozara]]) 15:59, 2026-yil 1-noyabr (UTC)

== Yangi maqolalarni qanday qoʻshish kerak? ==
Maqolalar boshqa tillardan tarjima boʻlishi mumkin. Eng muhimi, ular yangi yaratilgan yoki sezilarli darajada boyitilgan hamda sifatli boʻlishi shart. Oylik davomida tahrir qilinadigan maqolalar quyidagi talablarga javob berishi lozim:

* '''Sifati:''' Yangi maqolalarda '''&lt;nowiki&gt;{{Oʻchirishga}}&lt;/nowiki&gt;''', '''&lt;nowiki&gt;{{Manbasiz}}&lt;/nowiki&gt;''', '''&lt;nowiki&gt;{{AT}}&lt;/nowiki&gt;''' kabi muammoli andozalar boʻlmasligi kerak.
* '''Ensiklopedik ahamiyat:''' Maqolaga qoʻshilgan maʼlumotlar [[Vikipediya:Ensiklopedik ahamiyat|Ensiklopedik ahamiyat qoidalariga]] mos kelishi shart.
* '''Tekshiriluvchanlik:''' Yangi maqolalarda albatta Manbalar (&lt;nowiki&gt;{{manbalar}}&lt;/nowiki&gt; yoki &lt;nowiki&gt;{{reflist}}&lt;/nowiki&gt;) boʻlishiga eʼtibor bering.
* '''Betaraflik:''' Maqolalar [[Vikipediya:Betaraf nuqtayi nazar|Betaraf nuqtayi nazar]] asosida yozilishi kerak. Shuningdek, ularni rasmlar bilan boyitish va toʻgʻri formatlash tavsiya etiladi.

'''Ichki havolalar:''' Maqoladagi tushunchalarga ichki havolalar (koʻk linklar) berishni unutmang.
==== Havolalar va bogʻliqlik ====
Yangi maqola yaratganingizda, boshqa mavjud maqolalardan unga havola berilishiga harakat qiling. Agar maqolaga hech qanday havola olib kelmasa, u „yetim maqola“ boʻlib qoladi va uni boshqalar oʻqishi yoki yaxshilashi ehtimoli kamayadi. Shuningdek, maqolaning boshqa tillardagi variantlarini tekshiring va ularni til boʻlimlari (Wikidata) orqali bogʻlang.

==== Munozara va aloqa ====
Loyiha boʻyicha har qanday savol, taklif yoki eʼtirozlaringizni [[Loyiha munozarasi:Mavzuli oylik/Hindiston oyligi|munozara sahifasida]] qoldirishingiz mumkin. Shuningdek, Hindiston oyligi doirasida yaratilgan maqolalarning munozara sahifasiga &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Hindiston oyligi}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; andozasini qoʻyish tavsiya etiladi. Bundan tashqari, ushbu oylik [[Loyiha:Mavzuli oylik|Mavzuli oylik loyihasi]] doirasida oʻtkazilgani sababli, xohishga koʻra &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Mavzuli oylik loyihasi}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; andozasini ham qoʻshish mumkin. Andozalar faqat munozara sahifasiga joylashtiriladi.

'''Muhim eslatma:''' Oʻzbekcha Vikipediya jamoasi odatda, munozaralarda bevosita ishtirok etmaslikka harakat qiladilar. Bu esa ishtirokchilarning oʻz ustida mustaqil ishlashi, qoidalarni chuqurroq oʻrganishi va natijada maqolalar sifatini yanada yuqori darajaga koʻtarishini taʼminlash maqsadida yoʻlga qoʻyilgan. Ishtirokchilarning oʻzaro hamkorligi va muammolarni mustaqil hal qilishi maqola sifatini yaxshilashning eng samarali yoʻli deb hisoblanadi.

== Loyiha taklifnomasi ==
Agar ushbu loyihada yordam berishi mumkin bo‘lgan biror foydalanuvchini bilsangiz, uni vikipediyamizni rivojlantirish yo‘lida hamkorlikka chorlashingiz mumkin. Buning uchun quyidagi maxsus kodni nusxalab, uning munozara sahifasiga joylashtiring.

Biz ishonamizki, siz taklif etgan foydalanuvchilar Hindiston zamini haqida maqolalar yaratishga albatta o‘z qiziqishlarini bildiradilar.

{| style=&quot;width:100%; background-color:#138808; border:4px solid #FF9933; color:white;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:18%; vertical-align:middle; text-align:center; padding:8px;&quot; | [[File:Flag of India.svg|150px|Hindiston bayrogʻi]]
|style=&quot;font-size:x-large; padding:10px; text-align:center; color:#FF9933;&quot; | '''[[Loyiha:Mavzuli oylik/Hindiston oyligi|Hindiston oyligiga taklifnoma!]]'''
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:20%; vertical-align:middle; text-align:center; padding:8px;&quot; | [[Fayl:Great memory of love.jpg|150px|Toj Mahal]]
|-
|style=&quot;vertical-align:middle; padding:12px; color:white;&quot; |
----
Hurmatli vikipediya tahrirchisi!

Sizni O‘zbekcha Vikipediyada o‘tkazilayotgan Mavzuli oylik doirasidagi „Hindiston oyligi“ loyihasida ishtirok etishga taklif qilamiz. Agar ushbu loyiha doirasida yangi maqolalar yaratish yoki mavjudlarini boyitish niyatida bo‘lsangiz, marhamat, o‘z ismingizni ishtirokchilar ro‘yxatiga qo‘shib qo‘ying. Ishtirokingiz va hissangiz uchun oldindan tashakkur! &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;
|}

== Mukofotlar ==
{| style=&quot;width:100%; border:5px solid #FF9933; background-color:#138808; color:white;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle; text-align:center; padding:8px;&quot; | [[File:BoNM - India Hires.png|100px]]
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:15px;&quot; |
|style=&quot;font-size:x-large; padding:8px; vertical-align:middle; height:1.1em; color:#FF9933;&quot; | '''Hindiston ordeni'''
|-
|style=&quot;vertical-align:middle; border-top:1px solid #FF9933; padding:8px;&quot; |
„Hindiston oyligi“ loyihasidagi faol ishtiroki va Oʻzbekcha Vikipediyani boyitishga qoʻshgan munosib hissasi uchun taqdirlanadi.
|}

Hindiston oyligi loyihasi doirasida 5 ta va undan ortiq maqola yaratgan har bir foydalanuvchiga loyiha tashkilotchilari tomonidan „Hindiston ordeni“ topshiriladi. Ordenni qoʻlga kiritish uchun yaratilgan maqola ensiklopedik ahamiyatga ega boʻlishi lozim. Har bir maqolaning hajmi kamida 3 000 bayt boʻlishi shart. Maʼlumotlarni tasdiqlovchi kamida bitta ishonchli manba boʻlishi majburiydir. Fidoyilik koʻrsating va oʻzbekcha Vikipediyadagi „Hindiston ordeni“ sohibiga aylaning!

== Hindiston oyligi doirasida yaratilgan maqolalar ==
Ushbu boʻlimga oʻzingiz yaratgan maqolalarni qoʻshib boring.
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|-
!Ishtirokchi
!class=unsortable|Yangi maqola
!Umumiy&lt;br /&gt;maqolalar&lt;br /&gt;soni
|-
|[[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]]
|[[Gaghara jangi]], [[Mandrayal jangi]]
|2
|-
|[[Foydalanuvchi:AnvarxonM|AnvarxonM]]
|[[FC Goa]] • [[Javoharlal Neru stadioni (Margao)]] • [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi]]
|3
|}

== Hindiston oyligi doirasida yaratilgan andozalar ==
Ushbu boʻlimga oʻzingiz yaratgan andozalarni qoʻshib boring.
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|-
!Ishtirokchi
!class=unsortable|Yangi andoza
!Umumiy&lt;br /&gt;andozalar&lt;br /&gt;soni
|-
|[[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]]
|[[Andoza:Hindiston oyligi]]
|1
|-
|}

== Hindiston oyligi doirasida yaxshilangan maqolalar ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|-
!Ishtirokchi
!class=unsortable|Yaxshilangan maqola
!Yaxshilangan &lt;br /&gt;maqolalar&lt;br /&gt;soni
|-
|
|
|
|-
|}

== Roʻyxatlar ==
{{colbegin||18em}}
* [[Boburiy malikalar roʻyxati]] ([[:en:List of Mughal empresses]])
* [[Boburiylar davlati ishtirokidagi janglar roʻyxati]] ([[:en:List of battles involving the Mughal Empire]])
* [[Hindiston oʻrmonlari reytinglari]] ([[:en:List of forests in India]])
* [[Aholi soni boʻyiycha Hindiston shaharlari roʻyxati]] ([[:en:List of cities in India by population]]
* [[Hindiston Bosh vazirlari roʻyxati]] ([[:en:List of prime ministers of India]]
* [[Hindistonning eng yirik kompaniyalari roʻyxati]] ([[:en:List of largest companies in India]]
* [[Hindiston stadionlari roʻyxati]] ([[:en:List of stadiums in India]]
* [[Hindistonning eng gavjum aeroportlari roʻyxati]] ([[:en:List of busiest airports in India]]
* [[Panchatantra hikoyalari roʻyxati]] ([[:en:List of Panchatantra stories]]
* [[Hindiston bayroqlari roʻyxati]] ([[:en:List of Indian flags]]
* [[Boburiylar onalari roʻyxati]] ([[:en:List of mothers of the Mughal emperors]]
* [[Hindistondagi universitetlar roʻyxati]] ([[:en:List of universities in India]]
{{colend}}
== Tarix ==
{{colbegin||18em}}
* [[Gaghara jangi]] ([[:en:Battle of Ghaghra]])
* [[Mandrayal jangi]] ([[:en:Battle of Mandrael]])
* [[Rajmahal jangi]] ([[:en:Battle of Rajmahal]])
* [[Sirhind jangi (1555)]] ([[:en:Battle of Sirhind (1555)]])
* [[Toʻgʻloqobod jangi]] ([[:en:Battle of Tughlaqabad]])
* [[Chanderi jangi]] ([[:en:Battle of Chanderi]])
* [[Boburiylarning Bengal fathi]] ([[:en:Mughal conquest of Bengal]])
* [[Boburiylarning Kashmir fathi]] ([[:en:Mughal conquest of Kashmir]])
* [[Chittorgarh qamali (1567–1568)]] ([[:en:Siege of Chittorgarh (1567–1568)]])
* [[Manupur jangi]] ([[:en:Battle of Manupur]])
* [[Balx yurishi]] ([[:en:Mughal Central Asia campaign]])
{{colend}}

== Geografiya ==
{{colbegin||18em}}
* [[Fotihpur Sikri]] ([[:en:Fatehpur Sikri]])
* [[Jahonpanoh]] ([[:en:Jahanpanah]])
* [[Siri qalʼasi]] ([[:en:Siri Fort]])
* [[Toʻgʻloqobod]] ([[:en:Tughlaqabad Fort]])
* [[Avrangobod]] ([[:en:Aurangabad]])
* [[Bogʻi Xusrav]] ([[:en:Bagh-e-Khusrau]])
* [[Chashma Shohiy]] ([[:en:Chashme Shahi]])
* [[Hindiston chegaralari]] ([[:en:Borders of India]])
* [[Butan va Hindiston chegarasi]] ([[:en:Bhutan–India border]])
* [[Hindiston va Nepal chegarasi]] ([[:en:India–Nepal border]])
* [[Hindiston va Pokiston chegarasi]] ([[:en:India–Pakistan border]])
* [[Lakkadiv dengizi]] ([[:en:Laccadive Sea]])
{{colend}}

== Siyosat ==
{{colbegin||18em}}
* [[Boburiylar davlati tashqi siyosati]] ([[:en:Foreign relations of the Mughal Empire]])
* [[Hindiston siyosati]] ([[:en:Politics of India]])
* [[Hindiston parlamenti]] ([[:en:Parliament of India]])
* [[Parlament uyi (Nyu-Dehli)]] ([[:en:Parliament House, New Delhi]])
* [[Rajya Sabha]] ([[:en:Rajya Sabha]])
* [[Lok Sabha]] ([[:en:Lok Sabha]])
* [[Om Birla]] ([[:en:Om Birla]])
* [[Lok Sabha spikeri]] ([[:en:Speaker of the Lok Sabha]])
* [[Droupadi Murmu]] ([[:en:Droupadi Murmu]])
* [[Hindiston hukumati]] ([[:en:Government of India]])
* [[Hindiston Bosh vaziri]] ([[:en:Prime Minister of India]])
* [[Hindiston Oliy sudi]] ([[:en:Supreme Court of India]])
* [[Surya Kant]] ([[:en:Surya Kant]])
* [[Hindiston Qurolli Kuchlari]] ([[:en:Indian Armed Forces]])
* [[Hindiston Harbiy-dengiz kuchlari]] ([[:en:Indian Navy]])
* [[Hindiston Harbiy-havo kuchlari]] ([[:en:Indian Air Force]])
* [[Tadqiqot va tahlil boʻlimi]] ([[:en:Research &amp; Analysis Wing]])
{{colend}}

== Iqtisod ==
{{colbegin||18em}}
* [[Taj Hotels]] ([[:en:Taj Hotels]])
* [[Boburiylar moliya tizimi]] ([[:en:Mughal fiscal system]])
* [[Dahsola tizimi]] ([[:en:Dahsala system]])
* [[Hindiston davlat banki]] ([[:en:State Bank of India]])
* [[HDFC Bank]] ([[:en:HDFC Bank]])
* [[Life Insurance Corporation]] ([[:en:Life Insurance Corporation]])
* [[Oil and Natural Gas Corporation]] ([[:en:Oil and Natural Gas Corporation]])
* [[Indian Oil Corporation]] ([[:en:Indian Oil Corporation]])
* [[Axis Bank]] ([[:en:Axis Bank]])
* [[NTPC Limited]] ([[:en:NTPC Limited]])
* [[Tata Consultancy Services]] ([[:en:Tata Consultancy Services]])
* [[Bharti Airtel]] ([[:en:Bharti Airtel]])
{{colend}}

== Sport ==
{{colbegin||18em}}
* [[Hindistonda futbol]] ([[:en:Football in India]])
* [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi]] ([[:en:India women's national football team]])
* [[Hindiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)]] ([[:en:India national under-23 football team]])
* [[Hindiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)]] ([[:en:India national under-20 football team]])
* [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)]] ([[:en:India women's national under-20 football team]])
* [[Hindiston milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)]] ([[:en:India national under-17 football team]])
* [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)]] ([[:en:India women's national under-17 football team]])
* [[Javoharlal Neru stadioni (Dehli)]] ([[:en:Jawaharlal Nehru Stadium, Delhi]])
* [[Javoharlal Neru stadioni (Chennay)]] ([[:en:Jawaharlal Nehru Stadium (Chennai)]])
* [[Javoharlal Neru stadioni (Margao)]] ([[:en:Jawaharlal Nehru Stadium (Margao)]])
{{colend}}

== Bino va inshootlar ==
{{colbegin||18em}}
* [[Birbal Mahal]] ([[:en:Birbal Mahal]])
* [[Taj Mahal Palace]] ([[:en:Taj Mahal Palace Hotel]])
* [[Rambagh Palace (Jaypur)]] ([[:en:Rambagh Palace, Jaipur]])
* [[Umaid Bhawan Palace]] ([[:en:Umaid Bhawan Palace]])
* [[Taj Coromandel]] ([[:en:Taj Coromandel]])
* [[Taj Connemara]] ([[:en:Taj Connemara]])
* [[Jai Vilas Mahal]] ([[:en:Jai Vilas Mahal]])
* [[Vivanta Coimbatore]] ([[:en:Vivanta Coimbatore]])
* [[Shohjahonobod]] ([[:en:Shahjahanabad]])
* [[Marvarid masjid (Qizil qalʼa)]] ([[:en:Moti Masjid (Red Fort)]])
* [[Marvarid masjid (Mehrauli)]] ([[:en:Moti Masjid (Mehrauli)]])
* [[Purana qalʼa]] ([[:en:Purana Qila]])
* [[Dabolim aeroporti]] ([[:en:Dabolim Airport]])
* [[Rajiv Gandi xalqaro aeroporti]] ([[:en:Rajiv Gandhi International Airport]])
{{colend}}

== Madaniyat ==
{{colbegin||18em}}
* [[Maktabxona (Fotihpur Sikri)]] ([[:en:Maktab Khana (Fatehpur Sikri)]])
* [[Razmnoma]] ([[:en:Razmnama]])
* [[Farhangi Jahongiriy]] ([[:en:Farhang-i Jahangiri]])
* [[Majma ul-Bahrayn]] ([[:en:Majma-ul-Bahrain]])
* [[Risolayi haqnoma]] ([[:en:Risala-i-Haq-Numa]])
* [[Sirri Akbar]] ([[:en:Sirr-i-Akbar]])
* [[Tarixi Alfi]] ([[:en:Tarikh-i Alfi]])
* [[Tarixi Xon Jahoniy]] ([[:en:Tarikh-i-Khan-Jahani]])
* [[Tarixi Shershohiy]] ([[:en:Tarikh-i-Sher Shahi]])
* [[Fatvo Olamgiriy]] ([[:en:Fatawa 'Alamgiri]])
* [[Tazkirat ul-Voqeat]] ([[:en:Tazkirat-ul-Waqiat]])
* [[Siyaasat]] ([[:en:Siyaasat]])
{{colend}}

== Kishilar ==
{{colbegin||18em}}
* [[Orombonu begim]] ([[:en:Aram Banu Begum]])
* [[Badriniso begim]] ([[:en:Badr-un-Nissa Begum]])
* [[Bahorbonu begim]] ([[:en:Bahar Banu Begum]])
* [[Baxtiniso begim]] ([[:en:Bakht-un-Nissa Begum]])
* [[Baxshibonu begim]] ([[:en:Bakshi Banu Begum]])
* [[Iffatniso begim]] ([[:en:Iffat-un-Nissa Begum]])
* [[Shohzoda xonim]] ([[:en:Shahzada Khanum]])
* [[Shahriniso begim]] ([[:en:Shakr-un-Nissa Begum]])
* [[Sultonniso begim]] ([[:en:Sultan-un-Nissa Begum]])
* [[Rahmatbonu begim]] ([[:en:Ramani Gabharu]])
* [[Shaharbonu begim]] ([[:en:Shahar Banu Begum]])
{{colend}}

== Taʼlim ==
{{colbegin||18em}}
* [[Hindistonda tibbiy taʼlim]] ([[:en:Medical education in India]])
* [[Hindiston texnologiya instituti]] ([[:en:Indian Institutes of Technology]])
* [[Hindiston ilmiy instituti]] ([[:en:Indian Institute of Science]])
* [[Javoharlal Neru universiteti]] ([[:en:Jawaharlal Nehru University]])
* [[Manipal oliy taʼlim akademiyasi]] ([[:en:Manipal Academy of Higher Education]])
* [[Jamiya Milliya Islomiya]] ([[:en:Jamia Millia Islamia]])
* [[Dehli universiteti]] ([[:en:Delhi University]])
* [[Banoras hindu universiteti]] ([[:en:Banaras Hindu University]])
* [[BITS Pilani]] ([[:en:BITS Pilani]])
* [[Amrita universiteti]] ([[:en:Amrita Vishwa Vidyapeetham]])
* [[Jadavpur universiteti]] ([[:en:Jadavpur University]])
* [[Aligarh muslim universiteti]] ([[:en:Aligarh Muslim University]])
{{colend}}

== Sogʻliqni saqlash ==
{{colbegin||18em}}
* [[Hindistonda sogʻliqni saqlash]] ([[:en:Health in India]])
* [[Hindistonda oziq-ovqat xavfsizligi]] ([[:en:Food security in India]])
* [[Hindistonda ruhiy salomatlik]] ([[:en:Mental health in India]])
* [[Hindistonda ayollar salomatligi]] ([[:en:Women's health in India]])
* [[Hindiston farmasevtika sanoati]] ([[:en:Pharmaceutical industry in India]])
* [[Sun Pharma]] ([[:en:Sun Pharma]])
* [[Cipla]] ([[:en:Cipla]])
* [[Mankind Pharma]] ([[:en:Mankind Pharma]])
* [[Zydus Lifesciences]] ([[:en:Zydus Lifesciences]])
* [[Lupin Limited]] ([[:en:Lupin (company)]])
{{colend}}

{{colbegin||18em}}
{{colend}}

== Havolalar == 
{{Loyiha:Mavzuli oylik/Yangi oyliklarni tanlash/Navigatsion andozasi}}
{{Loyiha:Mavzuli oylik/Navigatsion andozasi}}</text>
      <sha1>eulf9vrjvb1u2mt8p7abk9b0c3bmkct</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328252</id>
      <parentid>6328238</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T19:32:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>/* Hindiston oyligi doirasida yaratilgan maqolalar */</comment>
      <origin>6328252</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16954" sha1="4m4747kcr0pe56q2845j51rvrxc123y" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;display:flex; align-items:center; justify-content:space-between; gap:20px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1; text-align:center;&quot;&gt;[[File:Flag of India.svg|150px|Hindiston bayrogʻi]]&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:3; text-align:center;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:200%; font-weight:bold; color:#FF9933;&quot;&gt;Hindiston oyligi&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:120%; color:#000080;&quot;&gt;Month of India&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:120%; color:#138808;&quot;&gt;भारत माह&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1; text-align:center;&quot;&gt;[[File:Emblem of India.svg|100px|Hindiston davlat gerbi]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

'''Hindiston oyligi''' — Oʻzbekcha Vikipediyada anʼanaviy tarzda oʻtkazib kelinadigan „Mavzuli oylik“ loyihasi doirasidagi navbatdagi tanlov boʻlib, uning asosiy maqsadi — vikipediyamizda Hindiston geografiyasi, tarixi, madaniyati, tabiati, fan va sanʼati hamda mashhur shaxslariga oid sifatli maqolalar sonini koʻpaytirish va mavjudlarini boyitishdan iborat.

'''Loyihaning davomiyligi:''' 1-noyabrdan 30-noyabrgacha.

'''Yoʻnalish:''' ingliz, rus va hind tillaridagi Vikipediyalardan maʼlumotlarni oʻzbek tiliga mahorat bilan tarjima qilish va ensiklopedik shaklda qilib boyitish tavsiya etiladi.

== Ishtirokchilar ==
Agar siz ushbu loyihada ishtirok etishni istasangiz, quyidagi roʻyxatga oʻz ismingizni qoʻshib qoʻying. Buning uchun shunchaki hash belgisi va toʻrtta tilda '''&lt;nowiki&gt;(~~~~)&lt;/nowiki&gt;''' belgisini yozsangiz kifoya qiladi — sahifani saqlaganingizdan soʻng foydalanuvchi nomingiz avtomatik ravishda paydo boʻladi.

Roʻyxatdan oʻtish ramziy maʼnoga ega boʻlib, u loyihada qancha kishi hamkorlik qilishga tayyor ekanligini bilish imkonini beradi. Bu hech qanday majburiyat yuklamaydi va sizga qoʻshimcha vazifalar qoʻymaydi.
# [[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mupapap29|munozara]]) 15:59, 2026-yil 1-noyabr (UTC)

== Yangi maqolalarni qanday qoʻshish kerak? ==
Maqolalar boshqa tillardan tarjima boʻlishi mumkin. Eng muhimi, ular yangi yaratilgan yoki sezilarli darajada boyitilgan hamda sifatli boʻlishi shart. Oylik davomida tahrir qilinadigan maqolalar quyidagi talablarga javob berishi lozim:

* '''Sifati:''' Yangi maqolalarda '''&lt;nowiki&gt;{{Oʻchirishga}}&lt;/nowiki&gt;''', '''&lt;nowiki&gt;{{Manbasiz}}&lt;/nowiki&gt;''', '''&lt;nowiki&gt;{{AT}}&lt;/nowiki&gt;''' kabi muammoli andozalar boʻlmasligi kerak.
* '''Ensiklopedik ahamiyat:''' Maqolaga qoʻshilgan maʼlumotlar [[Vikipediya:Ensiklopedik ahamiyat|Ensiklopedik ahamiyat qoidalariga]] mos kelishi shart.
* '''Tekshiriluvchanlik:''' Yangi maqolalarda albatta Manbalar (&lt;nowiki&gt;{{manbalar}}&lt;/nowiki&gt; yoki &lt;nowiki&gt;{{reflist}}&lt;/nowiki&gt;) boʻlishiga eʼtibor bering.
* '''Betaraflik:''' Maqolalar [[Vikipediya:Betaraf nuqtayi nazar|Betaraf nuqtayi nazar]] asosida yozilishi kerak. Shuningdek, ularni rasmlar bilan boyitish va toʻgʻri formatlash tavsiya etiladi.

'''Ichki havolalar:''' Maqoladagi tushunchalarga ichki havolalar (koʻk linklar) berishni unutmang.
==== Havolalar va bogʻliqlik ====
Yangi maqola yaratganingizda, boshqa mavjud maqolalardan unga havola berilishiga harakat qiling. Agar maqolaga hech qanday havola olib kelmasa, u „yetim maqola“ boʻlib qoladi va uni boshqalar oʻqishi yoki yaxshilashi ehtimoli kamayadi. Shuningdek, maqolaning boshqa tillardagi variantlarini tekshiring va ularni til boʻlimlari (Wikidata) orqali bogʻlang.

==== Munozara va aloqa ====
Loyiha boʻyicha har qanday savol, taklif yoki eʼtirozlaringizni [[Loyiha munozarasi:Mavzuli oylik/Hindiston oyligi|munozara sahifasida]] qoldirishingiz mumkin. Shuningdek, Hindiston oyligi doirasida yaratilgan maqolalarning munozara sahifasiga &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Hindiston oyligi}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; andozasini qoʻyish tavsiya etiladi. Bundan tashqari, ushbu oylik [[Loyiha:Mavzuli oylik|Mavzuli oylik loyihasi]] doirasida oʻtkazilgani sababli, xohishga koʻra &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Mavzuli oylik loyihasi}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; andozasini ham qoʻshish mumkin. Andozalar faqat munozara sahifasiga joylashtiriladi.

'''Muhim eslatma:''' Oʻzbekcha Vikipediya jamoasi odatda, munozaralarda bevosita ishtirok etmaslikka harakat qiladilar. Bu esa ishtirokchilarning oʻz ustida mustaqil ishlashi, qoidalarni chuqurroq oʻrganishi va natijada maqolalar sifatini yanada yuqori darajaga koʻtarishini taʼminlash maqsadida yoʻlga qoʻyilgan. Ishtirokchilarning oʻzaro hamkorligi va muammolarni mustaqil hal qilishi maqola sifatini yaxshilashning eng samarali yoʻli deb hisoblanadi.

== Loyiha taklifnomasi ==
Agar ushbu loyihada yordam berishi mumkin bo‘lgan biror foydalanuvchini bilsangiz, uni vikipediyamizni rivojlantirish yo‘lida hamkorlikka chorlashingiz mumkin. Buning uchun quyidagi maxsus kodni nusxalab, uning munozara sahifasiga joylashtiring.

Biz ishonamizki, siz taklif etgan foydalanuvchilar Hindiston zamini haqida maqolalar yaratishga albatta o‘z qiziqishlarini bildiradilar.

{| style=&quot;width:100%; background-color:#138808; border:4px solid #FF9933; color:white;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:18%; vertical-align:middle; text-align:center; padding:8px;&quot; | [[File:Flag of India.svg|150px|Hindiston bayrogʻi]]
|style=&quot;font-size:x-large; padding:10px; text-align:center; color:#FF9933;&quot; | '''[[Loyiha:Mavzuli oylik/Hindiston oyligi|Hindiston oyligiga taklifnoma!]]'''
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:20%; vertical-align:middle; text-align:center; padding:8px;&quot; | [[Fayl:Great memory of love.jpg|150px|Toj Mahal]]
|-
|style=&quot;vertical-align:middle; padding:12px; color:white;&quot; |
----
Hurmatli vikipediya tahrirchisi!

Sizni O‘zbekcha Vikipediyada o‘tkazilayotgan Mavzuli oylik doirasidagi „Hindiston oyligi“ loyihasida ishtirok etishga taklif qilamiz. Agar ushbu loyiha doirasida yangi maqolalar yaratish yoki mavjudlarini boyitish niyatida bo‘lsangiz, marhamat, o‘z ismingizni ishtirokchilar ro‘yxatiga qo‘shib qo‘ying. Ishtirokingiz va hissangiz uchun oldindan tashakkur! &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;
|}

== Mukofotlar ==
{| style=&quot;width:100%; border:5px solid #FF9933; background-color:#138808; color:white;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle; text-align:center; padding:8px;&quot; | [[File:BoNM - India Hires.png|100px]]
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:15px;&quot; |
|style=&quot;font-size:x-large; padding:8px; vertical-align:middle; height:1.1em; color:#FF9933;&quot; | '''Hindiston ordeni'''
|-
|style=&quot;vertical-align:middle; border-top:1px solid #FF9933; padding:8px;&quot; |
„Hindiston oyligi“ loyihasidagi faol ishtiroki va Oʻzbekcha Vikipediyani boyitishga qoʻshgan munosib hissasi uchun taqdirlanadi.
|}

Hindiston oyligi loyihasi doirasida 5 ta va undan ortiq maqola yaratgan har bir foydalanuvchiga loyiha tashkilotchilari tomonidan „Hindiston ordeni“ topshiriladi. Ordenni qoʻlga kiritish uchun yaratilgan maqola ensiklopedik ahamiyatga ega boʻlishi lozim. Har bir maqolaning hajmi kamida 3 000 bayt boʻlishi shart. Maʼlumotlarni tasdiqlovchi kamida bitta ishonchli manba boʻlishi majburiydir. Fidoyilik koʻrsating va oʻzbekcha Vikipediyadagi „Hindiston ordeni“ sohibiga aylaning!

== Hindiston oyligi doirasida yaratilgan maqolalar ==
Ushbu boʻlimga oʻzingiz yaratgan maqolalarni qoʻshib boring.
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|-
!Ishtirokchi
!class=unsortable|Yangi maqola
!Umumiy&lt;br /&gt;maqolalar&lt;br /&gt;soni
|-
|[[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]]
|[[Gaghara jangi]], [[Mandrayal jangi]]
|2
|-
|[[Foydalanuvchi:AnvarxonM|AnvarxonM]]
|[[FC Goa]] • [[Javoharlal Neru stadioni (Margao)]] • [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi]]
|3
|-
|[[Foydalanuvchi:Bekipediya|Bekipediya]]
|[[Teach For India]]
|1
|}

== Hindiston oyligi doirasida yaratilgan andozalar ==
Ushbu boʻlimga oʻzingiz yaratgan andozalarni qoʻshib boring.
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|-
!Ishtirokchi
!class=unsortable|Yangi andoza
!Umumiy&lt;br /&gt;andozalar&lt;br /&gt;soni
|-
|[[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]]
|[[Andoza:Hindiston oyligi]]
|1
|-
|}

== Hindiston oyligi doirasida yaxshilangan maqolalar ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|-
!Ishtirokchi
!class=unsortable|Yaxshilangan maqola
!Yaxshilangan &lt;br /&gt;maqolalar&lt;br /&gt;soni
|-
|
|
|
|-
|}

== Roʻyxatlar ==
{{colbegin||18em}}
* [[Boburiy malikalar roʻyxati]] ([[:en:List of Mughal empresses]])
* [[Boburiylar davlati ishtirokidagi janglar roʻyxati]] ([[:en:List of battles involving the Mughal Empire]])
* [[Hindiston oʻrmonlari reytinglari]] ([[:en:List of forests in India]])
* [[Aholi soni boʻyiycha Hindiston shaharlari roʻyxati]] ([[:en:List of cities in India by population]]
* [[Hindiston Bosh vazirlari roʻyxati]] ([[:en:List of prime ministers of India]]
* [[Hindistonning eng yirik kompaniyalari roʻyxati]] ([[:en:List of largest companies in India]]
* [[Hindiston stadionlari roʻyxati]] ([[:en:List of stadiums in India]]
* [[Hindistonning eng gavjum aeroportlari roʻyxati]] ([[:en:List of busiest airports in India]]
* [[Panchatantra hikoyalari roʻyxati]] ([[:en:List of Panchatantra stories]]
* [[Hindiston bayroqlari roʻyxati]] ([[:en:List of Indian flags]]
* [[Boburiylar onalari roʻyxati]] ([[:en:List of mothers of the Mughal emperors]]
* [[Hindistondagi universitetlar roʻyxati]] ([[:en:List of universities in India]]
{{colend}}
== Tarix ==
{{colbegin||18em}}
* [[Gaghara jangi]] ([[:en:Battle of Ghaghra]])
* [[Mandrayal jangi]] ([[:en:Battle of Mandrael]])
* [[Rajmahal jangi]] ([[:en:Battle of Rajmahal]])
* [[Sirhind jangi (1555)]] ([[:en:Battle of Sirhind (1555)]])
* [[Toʻgʻloqobod jangi]] ([[:en:Battle of Tughlaqabad]])
* [[Chanderi jangi]] ([[:en:Battle of Chanderi]])
* [[Boburiylarning Bengal fathi]] ([[:en:Mughal conquest of Bengal]])
* [[Boburiylarning Kashmir fathi]] ([[:en:Mughal conquest of Kashmir]])
* [[Chittorgarh qamali (1567–1568)]] ([[:en:Siege of Chittorgarh (1567–1568)]])
* [[Manupur jangi]] ([[:en:Battle of Manupur]])
* [[Balx yurishi]] ([[:en:Mughal Central Asia campaign]])
{{colend}}

== Geografiya ==
{{colbegin||18em}}
* [[Fotihpur Sikri]] ([[:en:Fatehpur Sikri]])
* [[Jahonpanoh]] ([[:en:Jahanpanah]])
* [[Siri qalʼasi]] ([[:en:Siri Fort]])
* [[Toʻgʻloqobod]] ([[:en:Tughlaqabad Fort]])
* [[Avrangobod]] ([[:en:Aurangabad]])
* [[Bogʻi Xusrav]] ([[:en:Bagh-e-Khusrau]])
* [[Chashma Shohiy]] ([[:en:Chashme Shahi]])
* [[Hindiston chegaralari]] ([[:en:Borders of India]])
* [[Butan va Hindiston chegarasi]] ([[:en:Bhutan–India border]])
* [[Hindiston va Nepal chegarasi]] ([[:en:India–Nepal border]])
* [[Hindiston va Pokiston chegarasi]] ([[:en:India–Pakistan border]])
* [[Lakkadiv dengizi]] ([[:en:Laccadive Sea]])
{{colend}}

== Siyosat ==
{{colbegin||18em}}
* [[Boburiylar davlati tashqi siyosati]] ([[:en:Foreign relations of the Mughal Empire]])
* [[Hindiston siyosati]] ([[:en:Politics of India]])
* [[Hindiston parlamenti]] ([[:en:Parliament of India]])
* [[Parlament uyi (Nyu-Dehli)]] ([[:en:Parliament House, New Delhi]])
* [[Rajya Sabha]] ([[:en:Rajya Sabha]])
* [[Lok Sabha]] ([[:en:Lok Sabha]])
* [[Om Birla]] ([[:en:Om Birla]])
* [[Lok Sabha spikeri]] ([[:en:Speaker of the Lok Sabha]])
* [[Droupadi Murmu]] ([[:en:Droupadi Murmu]])
* [[Hindiston hukumati]] ([[:en:Government of India]])
* [[Hindiston Bosh vaziri]] ([[:en:Prime Minister of India]])
* [[Hindiston Oliy sudi]] ([[:en:Supreme Court of India]])
* [[Surya Kant]] ([[:en:Surya Kant]])
* [[Hindiston Qurolli Kuchlari]] ([[:en:Indian Armed Forces]])
* [[Hindiston Harbiy-dengiz kuchlari]] ([[:en:Indian Navy]])
* [[Hindiston Harbiy-havo kuchlari]] ([[:en:Indian Air Force]])
* [[Tadqiqot va tahlil boʻlimi]] ([[:en:Research &amp; Analysis Wing]])
{{colend}}

== Iqtisod ==
{{colbegin||18em}}
* [[Taj Hotels]] ([[:en:Taj Hotels]])
* [[Boburiylar moliya tizimi]] ([[:en:Mughal fiscal system]])
* [[Dahsola tizimi]] ([[:en:Dahsala system]])
* [[Hindiston davlat banki]] ([[:en:State Bank of India]])
* [[HDFC Bank]] ([[:en:HDFC Bank]])
* [[Life Insurance Corporation]] ([[:en:Life Insurance Corporation]])
* [[Oil and Natural Gas Corporation]] ([[:en:Oil and Natural Gas Corporation]])
* [[Indian Oil Corporation]] ([[:en:Indian Oil Corporation]])
* [[Axis Bank]] ([[:en:Axis Bank]])
* [[NTPC Limited]] ([[:en:NTPC Limited]])
* [[Tata Consultancy Services]] ([[:en:Tata Consultancy Services]])
* [[Bharti Airtel]] ([[:en:Bharti Airtel]])
{{colend}}

== Sport ==
{{colbegin||18em}}
* [[Hindistonda futbol]] ([[:en:Football in India]])
* [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi]] ([[:en:India women's national football team]])
* [[Hindiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)]] ([[:en:India national under-23 football team]])
* [[Hindiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)]] ([[:en:India national under-20 football team]])
* [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)]] ([[:en:India women's national under-20 football team]])
* [[Hindiston milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)]] ([[:en:India national under-17 football team]])
* [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)]] ([[:en:India women's national under-17 football team]])
* [[Javoharlal Neru stadioni (Dehli)]] ([[:en:Jawaharlal Nehru Stadium, Delhi]])
* [[Javoharlal Neru stadioni (Chennay)]] ([[:en:Jawaharlal Nehru Stadium (Chennai)]])
* [[Javoharlal Neru stadioni (Margao)]] ([[:en:Jawaharlal Nehru Stadium (Margao)]])
{{colend}}

== Bino va inshootlar ==
{{colbegin||18em}}
* [[Birbal Mahal]] ([[:en:Birbal Mahal]])
* [[Taj Mahal Palace]] ([[:en:Taj Mahal Palace Hotel]])
* [[Rambagh Palace (Jaypur)]] ([[:en:Rambagh Palace, Jaipur]])
* [[Umaid Bhawan Palace]] ([[:en:Umaid Bhawan Palace]])
* [[Taj Coromandel]] ([[:en:Taj Coromandel]])
* [[Taj Connemara]] ([[:en:Taj Connemara]])
* [[Jai Vilas Mahal]] ([[:en:Jai Vilas Mahal]])
* [[Vivanta Coimbatore]] ([[:en:Vivanta Coimbatore]])
* [[Shohjahonobod]] ([[:en:Shahjahanabad]])
* [[Marvarid masjid (Qizil qalʼa)]] ([[:en:Moti Masjid (Red Fort)]])
* [[Marvarid masjid (Mehrauli)]] ([[:en:Moti Masjid (Mehrauli)]])
* [[Purana qalʼa]] ([[:en:Purana Qila]])
* [[Dabolim aeroporti]] ([[:en:Dabolim Airport]])
* [[Rajiv Gandi xalqaro aeroporti]] ([[:en:Rajiv Gandhi International Airport]])
{{colend}}

== Madaniyat ==
{{colbegin||18em}}
* [[Maktabxona (Fotihpur Sikri)]] ([[:en:Maktab Khana (Fatehpur Sikri)]])
* [[Razmnoma]] ([[:en:Razmnama]])
* [[Farhangi Jahongiriy]] ([[:en:Farhang-i Jahangiri]])
* [[Majma ul-Bahrayn]] ([[:en:Majma-ul-Bahrain]])
* [[Risolayi haqnoma]] ([[:en:Risala-i-Haq-Numa]])
* [[Sirri Akbar]] ([[:en:Sirr-i-Akbar]])
* [[Tarixi Alfi]] ([[:en:Tarikh-i Alfi]])
* [[Tarixi Xon Jahoniy]] ([[:en:Tarikh-i-Khan-Jahani]])
* [[Tarixi Shershohiy]] ([[:en:Tarikh-i-Sher Shahi]])
* [[Fatvo Olamgiriy]] ([[:en:Fatawa 'Alamgiri]])
* [[Tazkirat ul-Voqeat]] ([[:en:Tazkirat-ul-Waqiat]])
* [[Siyaasat]] ([[:en:Siyaasat]])
{{colend}}

== Kishilar ==
{{colbegin||18em}}
* [[Orombonu begim]] ([[:en:Aram Banu Begum]])
* [[Badriniso begim]] ([[:en:Badr-un-Nissa Begum]])
* [[Bahorbonu begim]] ([[:en:Bahar Banu Begum]])
* [[Baxtiniso begim]] ([[:en:Bakht-un-Nissa Begum]])
* [[Baxshibonu begim]] ([[:en:Bakshi Banu Begum]])
* [[Iffatniso begim]] ([[:en:Iffat-un-Nissa Begum]])
* [[Shohzoda xonim]] ([[:en:Shahzada Khanum]])
* [[Shahriniso begim]] ([[:en:Shakr-un-Nissa Begum]])
* [[Sultonniso begim]] ([[:en:Sultan-un-Nissa Begum]])
* [[Rahmatbonu begim]] ([[:en:Ramani Gabharu]])
* [[Shaharbonu begim]] ([[:en:Shahar Banu Begum]])
{{colend}}

== Taʼlim ==
{{colbegin||18em}}
* [[Hindistonda tibbiy taʼlim]] ([[:en:Medical education in India]])
* [[Hindiston texnologiya instituti]] ([[:en:Indian Institutes of Technology]])
* [[Hindiston ilmiy instituti]] ([[:en:Indian Institute of Science]])
* [[Javoharlal Neru universiteti]] ([[:en:Jawaharlal Nehru University]])
* [[Manipal oliy taʼlim akademiyasi]] ([[:en:Manipal Academy of Higher Education]])
* [[Jamiya Milliya Islomiya]] ([[:en:Jamia Millia Islamia]])
* [[Dehli universiteti]] ([[:en:Delhi University]])
* [[Banoras hindu universiteti]] ([[:en:Banaras Hindu University]])
* [[BITS Pilani]] ([[:en:BITS Pilani]])
* [[Amrita universiteti]] ([[:en:Amrita Vishwa Vidyapeetham]])
* [[Jadavpur universiteti]] ([[:en:Jadavpur University]])
* [[Aligarh muslim universiteti]] ([[:en:Aligarh Muslim University]])
{{colend}}

== Sogʻliqni saqlash ==
{{colbegin||18em}}
* [[Hindistonda sogʻliqni saqlash]] ([[:en:Health in India]])
* [[Hindistonda oziq-ovqat xavfsizligi]] ([[:en:Food security in India]])
* [[Hindistonda ruhiy salomatlik]] ([[:en:Mental health in India]])
* [[Hindistonda ayollar salomatligi]] ([[:en:Women's health in India]])
* [[Hindiston farmasevtika sanoati]] ([[:en:Pharmaceutical industry in India]])
* [[Sun Pharma]] ([[:en:Sun Pharma]])
* [[Cipla]] ([[:en:Cipla]])
* [[Mankind Pharma]] ([[:en:Mankind Pharma]])
* [[Zydus Lifesciences]] ([[:en:Zydus Lifesciences]])
* [[Lupin Limited]] ([[:en:Lupin (company)]])
{{colend}}

{{colbegin||18em}}
{{colend}}

== Havolalar == 
{{Loyiha:Mavzuli oylik/Yangi oyliklarni tanlash/Navigatsion andozasi}}
{{Loyiha:Mavzuli oylik/Navigatsion andozasi}}</text>
      <sha1>4m4747kcr0pe56q2845j51rvrxc123y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328279</id>
      <parentid>6328252</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T20:08:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Hindiston oyligi doirasida yaratilgan maqolalar */</comment>
      <origin>6328279</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16981" sha1="0uw1vhxxl6697llotgepcbsjf0ktw8b" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;display:flex; align-items:center; justify-content:space-between; gap:20px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1; text-align:center;&quot;&gt;[[File:Flag of India.svg|150px|Hindiston bayrogʻi]]&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:3; text-align:center;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:200%; font-weight:bold; color:#FF9933;&quot;&gt;Hindiston oyligi&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:120%; color:#000080;&quot;&gt;Month of India&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:120%; color:#138808;&quot;&gt;भारत माह&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1; text-align:center;&quot;&gt;[[File:Emblem of India.svg|100px|Hindiston davlat gerbi]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

'''Hindiston oyligi''' — Oʻzbekcha Vikipediyada anʼanaviy tarzda oʻtkazib kelinadigan „Mavzuli oylik“ loyihasi doirasidagi navbatdagi tanlov boʻlib, uning asosiy maqsadi — vikipediyamizda Hindiston geografiyasi, tarixi, madaniyati, tabiati, fan va sanʼati hamda mashhur shaxslariga oid sifatli maqolalar sonini koʻpaytirish va mavjudlarini boyitishdan iborat.

'''Loyihaning davomiyligi:''' 1-noyabrdan 30-noyabrgacha.

'''Yoʻnalish:''' ingliz, rus va hind tillaridagi Vikipediyalardan maʼlumotlarni oʻzbek tiliga mahorat bilan tarjima qilish va ensiklopedik shaklda qilib boyitish tavsiya etiladi.

== Ishtirokchilar ==
Agar siz ushbu loyihada ishtirok etishni istasangiz, quyidagi roʻyxatga oʻz ismingizni qoʻshib qoʻying. Buning uchun shunchaki hash belgisi va toʻrtta tilda '''&lt;nowiki&gt;(~~~~)&lt;/nowiki&gt;''' belgisini yozsangiz kifoya qiladi — sahifani saqlaganingizdan soʻng foydalanuvchi nomingiz avtomatik ravishda paydo boʻladi.

Roʻyxatdan oʻtish ramziy maʼnoga ega boʻlib, u loyihada qancha kishi hamkorlik qilishga tayyor ekanligini bilish imkonini beradi. Bu hech qanday majburiyat yuklamaydi va sizga qoʻshimcha vazifalar qoʻymaydi.
# [[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mupapap29|munozara]]) 15:59, 2026-yil 1-noyabr (UTC)

== Yangi maqolalarni qanday qoʻshish kerak? ==
Maqolalar boshqa tillardan tarjima boʻlishi mumkin. Eng muhimi, ular yangi yaratilgan yoki sezilarli darajada boyitilgan hamda sifatli boʻlishi shart. Oylik davomida tahrir qilinadigan maqolalar quyidagi talablarga javob berishi lozim:

* '''Sifati:''' Yangi maqolalarda '''&lt;nowiki&gt;{{Oʻchirishga}}&lt;/nowiki&gt;''', '''&lt;nowiki&gt;{{Manbasiz}}&lt;/nowiki&gt;''', '''&lt;nowiki&gt;{{AT}}&lt;/nowiki&gt;''' kabi muammoli andozalar boʻlmasligi kerak.
* '''Ensiklopedik ahamiyat:''' Maqolaga qoʻshilgan maʼlumotlar [[Vikipediya:Ensiklopedik ahamiyat|Ensiklopedik ahamiyat qoidalariga]] mos kelishi shart.
* '''Tekshiriluvchanlik:''' Yangi maqolalarda albatta Manbalar (&lt;nowiki&gt;{{manbalar}}&lt;/nowiki&gt; yoki &lt;nowiki&gt;{{reflist}}&lt;/nowiki&gt;) boʻlishiga eʼtibor bering.
* '''Betaraflik:''' Maqolalar [[Vikipediya:Betaraf nuqtayi nazar|Betaraf nuqtayi nazar]] asosida yozilishi kerak. Shuningdek, ularni rasmlar bilan boyitish va toʻgʻri formatlash tavsiya etiladi.

'''Ichki havolalar:''' Maqoladagi tushunchalarga ichki havolalar (koʻk linklar) berishni unutmang.
==== Havolalar va bogʻliqlik ====
Yangi maqola yaratganingizda, boshqa mavjud maqolalardan unga havola berilishiga harakat qiling. Agar maqolaga hech qanday havola olib kelmasa, u „yetim maqola“ boʻlib qoladi va uni boshqalar oʻqishi yoki yaxshilashi ehtimoli kamayadi. Shuningdek, maqolaning boshqa tillardagi variantlarini tekshiring va ularni til boʻlimlari (Wikidata) orqali bogʻlang.

==== Munozara va aloqa ====
Loyiha boʻyicha har qanday savol, taklif yoki eʼtirozlaringizni [[Loyiha munozarasi:Mavzuli oylik/Hindiston oyligi|munozara sahifasida]] qoldirishingiz mumkin. Shuningdek, Hindiston oyligi doirasida yaratilgan maqolalarning munozara sahifasiga &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Hindiston oyligi}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; andozasini qoʻyish tavsiya etiladi. Bundan tashqari, ushbu oylik [[Loyiha:Mavzuli oylik|Mavzuli oylik loyihasi]] doirasida oʻtkazilgani sababli, xohishga koʻra &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Mavzuli oylik loyihasi}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; andozasini ham qoʻshish mumkin. Andozalar faqat munozara sahifasiga joylashtiriladi.

'''Muhim eslatma:''' Oʻzbekcha Vikipediya jamoasi odatda, munozaralarda bevosita ishtirok etmaslikka harakat qiladilar. Bu esa ishtirokchilarning oʻz ustida mustaqil ishlashi, qoidalarni chuqurroq oʻrganishi va natijada maqolalar sifatini yanada yuqori darajaga koʻtarishini taʼminlash maqsadida yoʻlga qoʻyilgan. Ishtirokchilarning oʻzaro hamkorligi va muammolarni mustaqil hal qilishi maqola sifatini yaxshilashning eng samarali yoʻli deb hisoblanadi.

== Loyiha taklifnomasi ==
Agar ushbu loyihada yordam berishi mumkin bo‘lgan biror foydalanuvchini bilsangiz, uni vikipediyamizni rivojlantirish yo‘lida hamkorlikka chorlashingiz mumkin. Buning uchun quyidagi maxsus kodni nusxalab, uning munozara sahifasiga joylashtiring.

Biz ishonamizki, siz taklif etgan foydalanuvchilar Hindiston zamini haqida maqolalar yaratishga albatta o‘z qiziqishlarini bildiradilar.

{| style=&quot;width:100%; background-color:#138808; border:4px solid #FF9933; color:white;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:18%; vertical-align:middle; text-align:center; padding:8px;&quot; | [[File:Flag of India.svg|150px|Hindiston bayrogʻi]]
|style=&quot;font-size:x-large; padding:10px; text-align:center; color:#FF9933;&quot; | '''[[Loyiha:Mavzuli oylik/Hindiston oyligi|Hindiston oyligiga taklifnoma!]]'''
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:20%; vertical-align:middle; text-align:center; padding:8px;&quot; | [[Fayl:Great memory of love.jpg|150px|Toj Mahal]]
|-
|style=&quot;vertical-align:middle; padding:12px; color:white;&quot; |
----
Hurmatli vikipediya tahrirchisi!

Sizni O‘zbekcha Vikipediyada o‘tkazilayotgan Mavzuli oylik doirasidagi „Hindiston oyligi“ loyihasida ishtirok etishga taklif qilamiz. Agar ushbu loyiha doirasida yangi maqolalar yaratish yoki mavjudlarini boyitish niyatida bo‘lsangiz, marhamat, o‘z ismingizni ishtirokchilar ro‘yxatiga qo‘shib qo‘ying. Ishtirokingiz va hissangiz uchun oldindan tashakkur! &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;
|}

== Mukofotlar ==
{| style=&quot;width:100%; border:5px solid #FF9933; background-color:#138808; color:white;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle; text-align:center; padding:8px;&quot; | [[File:BoNM - India Hires.png|100px]]
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:15px;&quot; |
|style=&quot;font-size:x-large; padding:8px; vertical-align:middle; height:1.1em; color:#FF9933;&quot; | '''Hindiston ordeni'''
|-
|style=&quot;vertical-align:middle; border-top:1px solid #FF9933; padding:8px;&quot; |
„Hindiston oyligi“ loyihasidagi faol ishtiroki va Oʻzbekcha Vikipediyani boyitishga qoʻshgan munosib hissasi uchun taqdirlanadi.
|}

Hindiston oyligi loyihasi doirasida 5 ta va undan ortiq maqola yaratgan har bir foydalanuvchiga loyiha tashkilotchilari tomonidan „Hindiston ordeni“ topshiriladi. Ordenni qoʻlga kiritish uchun yaratilgan maqola ensiklopedik ahamiyatga ega boʻlishi lozim. Har bir maqolaning hajmi kamida 3 000 bayt boʻlishi shart. Maʼlumotlarni tasdiqlovchi kamida bitta ishonchli manba boʻlishi majburiydir. Fidoyilik koʻrsating va oʻzbekcha Vikipediyadagi „Hindiston ordeni“ sohibiga aylaning!

== Hindiston oyligi doirasida yaratilgan maqolalar ==
Ushbu boʻlimga oʻzingiz yaratgan maqolalarni qoʻshib boring.
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|-
!Ishtirokchi
!class=unsortable|Yangi maqola
!Umumiy&lt;br /&gt;maqolalar&lt;br /&gt;soni
|-
|[[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]]
|[[Gaghara jangi]], [[Mandrayal jangi]]
|2
|-
|[[Foydalanuvchi:AnvarxonM|AnvarxonM]]
|[[FC Goa]] • [[Javoharlal Neru stadioni (Margao)]] • [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi]] • [[Hindistonda futbol]]
|4
|-
|[[Foydalanuvchi:Bekipediya|Bekipediya]]
|[[Teach For India]]
|1
|}

== Hindiston oyligi doirasida yaratilgan andozalar ==
Ushbu boʻlimga oʻzingiz yaratgan andozalarni qoʻshib boring.
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|-
!Ishtirokchi
!class=unsortable|Yangi andoza
!Umumiy&lt;br /&gt;andozalar&lt;br /&gt;soni
|-
|[[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]]
|[[Andoza:Hindiston oyligi]]
|1
|-
|}

== Hindiston oyligi doirasida yaxshilangan maqolalar ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|-
!Ishtirokchi
!class=unsortable|Yaxshilangan maqola
!Yaxshilangan &lt;br /&gt;maqolalar&lt;br /&gt;soni
|-
|
|
|
|-
|}

== Roʻyxatlar ==
{{colbegin||18em}}
* [[Boburiy malikalar roʻyxati]] ([[:en:List of Mughal empresses]])
* [[Boburiylar davlati ishtirokidagi janglar roʻyxati]] ([[:en:List of battles involving the Mughal Empire]])
* [[Hindiston oʻrmonlari reytinglari]] ([[:en:List of forests in India]])
* [[Aholi soni boʻyiycha Hindiston shaharlari roʻyxati]] ([[:en:List of cities in India by population]]
* [[Hindiston Bosh vazirlari roʻyxati]] ([[:en:List of prime ministers of India]]
* [[Hindistonning eng yirik kompaniyalari roʻyxati]] ([[:en:List of largest companies in India]]
* [[Hindiston stadionlari roʻyxati]] ([[:en:List of stadiums in India]]
* [[Hindistonning eng gavjum aeroportlari roʻyxati]] ([[:en:List of busiest airports in India]]
* [[Panchatantra hikoyalari roʻyxati]] ([[:en:List of Panchatantra stories]]
* [[Hindiston bayroqlari roʻyxati]] ([[:en:List of Indian flags]]
* [[Boburiylar onalari roʻyxati]] ([[:en:List of mothers of the Mughal emperors]]
* [[Hindistondagi universitetlar roʻyxati]] ([[:en:List of universities in India]]
{{colend}}
== Tarix ==
{{colbegin||18em}}
* [[Gaghara jangi]] ([[:en:Battle of Ghaghra]])
* [[Mandrayal jangi]] ([[:en:Battle of Mandrael]])
* [[Rajmahal jangi]] ([[:en:Battle of Rajmahal]])
* [[Sirhind jangi (1555)]] ([[:en:Battle of Sirhind (1555)]])
* [[Toʻgʻloqobod jangi]] ([[:en:Battle of Tughlaqabad]])
* [[Chanderi jangi]] ([[:en:Battle of Chanderi]])
* [[Boburiylarning Bengal fathi]] ([[:en:Mughal conquest of Bengal]])
* [[Boburiylarning Kashmir fathi]] ([[:en:Mughal conquest of Kashmir]])
* [[Chittorgarh qamali (1567–1568)]] ([[:en:Siege of Chittorgarh (1567–1568)]])
* [[Manupur jangi]] ([[:en:Battle of Manupur]])
* [[Balx yurishi]] ([[:en:Mughal Central Asia campaign]])
{{colend}}

== Geografiya ==
{{colbegin||18em}}
* [[Fotihpur Sikri]] ([[:en:Fatehpur Sikri]])
* [[Jahonpanoh]] ([[:en:Jahanpanah]])
* [[Siri qalʼasi]] ([[:en:Siri Fort]])
* [[Toʻgʻloqobod]] ([[:en:Tughlaqabad Fort]])
* [[Avrangobod]] ([[:en:Aurangabad]])
* [[Bogʻi Xusrav]] ([[:en:Bagh-e-Khusrau]])
* [[Chashma Shohiy]] ([[:en:Chashme Shahi]])
* [[Hindiston chegaralari]] ([[:en:Borders of India]])
* [[Butan va Hindiston chegarasi]] ([[:en:Bhutan–India border]])
* [[Hindiston va Nepal chegarasi]] ([[:en:India–Nepal border]])
* [[Hindiston va Pokiston chegarasi]] ([[:en:India–Pakistan border]])
* [[Lakkadiv dengizi]] ([[:en:Laccadive Sea]])
{{colend}}

== Siyosat ==
{{colbegin||18em}}
* [[Boburiylar davlati tashqi siyosati]] ([[:en:Foreign relations of the Mughal Empire]])
* [[Hindiston siyosati]] ([[:en:Politics of India]])
* [[Hindiston parlamenti]] ([[:en:Parliament of India]])
* [[Parlament uyi (Nyu-Dehli)]] ([[:en:Parliament House, New Delhi]])
* [[Rajya Sabha]] ([[:en:Rajya Sabha]])
* [[Lok Sabha]] ([[:en:Lok Sabha]])
* [[Om Birla]] ([[:en:Om Birla]])
* [[Lok Sabha spikeri]] ([[:en:Speaker of the Lok Sabha]])
* [[Droupadi Murmu]] ([[:en:Droupadi Murmu]])
* [[Hindiston hukumati]] ([[:en:Government of India]])
* [[Hindiston Bosh vaziri]] ([[:en:Prime Minister of India]])
* [[Hindiston Oliy sudi]] ([[:en:Supreme Court of India]])
* [[Surya Kant]] ([[:en:Surya Kant]])
* [[Hindiston Qurolli Kuchlari]] ([[:en:Indian Armed Forces]])
* [[Hindiston Harbiy-dengiz kuchlari]] ([[:en:Indian Navy]])
* [[Hindiston Harbiy-havo kuchlari]] ([[:en:Indian Air Force]])
* [[Tadqiqot va tahlil boʻlimi]] ([[:en:Research &amp; Analysis Wing]])
{{colend}}

== Iqtisod ==
{{colbegin||18em}}
* [[Taj Hotels]] ([[:en:Taj Hotels]])
* [[Boburiylar moliya tizimi]] ([[:en:Mughal fiscal system]])
* [[Dahsola tizimi]] ([[:en:Dahsala system]])
* [[Hindiston davlat banki]] ([[:en:State Bank of India]])
* [[HDFC Bank]] ([[:en:HDFC Bank]])
* [[Life Insurance Corporation]] ([[:en:Life Insurance Corporation]])
* [[Oil and Natural Gas Corporation]] ([[:en:Oil and Natural Gas Corporation]])
* [[Indian Oil Corporation]] ([[:en:Indian Oil Corporation]])
* [[Axis Bank]] ([[:en:Axis Bank]])
* [[NTPC Limited]] ([[:en:NTPC Limited]])
* [[Tata Consultancy Services]] ([[:en:Tata Consultancy Services]])
* [[Bharti Airtel]] ([[:en:Bharti Airtel]])
{{colend}}

== Sport ==
{{colbegin||18em}}
* [[Hindistonda futbol]] ([[:en:Football in India]])
* [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi]] ([[:en:India women's national football team]])
* [[Hindiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)]] ([[:en:India national under-23 football team]])
* [[Hindiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)]] ([[:en:India national under-20 football team]])
* [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)]] ([[:en:India women's national under-20 football team]])
* [[Hindiston milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)]] ([[:en:India national under-17 football team]])
* [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)]] ([[:en:India women's national under-17 football team]])
* [[Javoharlal Neru stadioni (Dehli)]] ([[:en:Jawaharlal Nehru Stadium, Delhi]])
* [[Javoharlal Neru stadioni (Chennay)]] ([[:en:Jawaharlal Nehru Stadium (Chennai)]])
* [[Javoharlal Neru stadioni (Margao)]] ([[:en:Jawaharlal Nehru Stadium (Margao)]])
{{colend}}

== Bino va inshootlar ==
{{colbegin||18em}}
* [[Birbal Mahal]] ([[:en:Birbal Mahal]])
* [[Taj Mahal Palace]] ([[:en:Taj Mahal Palace Hotel]])
* [[Rambagh Palace (Jaypur)]] ([[:en:Rambagh Palace, Jaipur]])
* [[Umaid Bhawan Palace]] ([[:en:Umaid Bhawan Palace]])
* [[Taj Coromandel]] ([[:en:Taj Coromandel]])
* [[Taj Connemara]] ([[:en:Taj Connemara]])
* [[Jai Vilas Mahal]] ([[:en:Jai Vilas Mahal]])
* [[Vivanta Coimbatore]] ([[:en:Vivanta Coimbatore]])
* [[Shohjahonobod]] ([[:en:Shahjahanabad]])
* [[Marvarid masjid (Qizil qalʼa)]] ([[:en:Moti Masjid (Red Fort)]])
* [[Marvarid masjid (Mehrauli)]] ([[:en:Moti Masjid (Mehrauli)]])
* [[Purana qalʼa]] ([[:en:Purana Qila]])
* [[Dabolim aeroporti]] ([[:en:Dabolim Airport]])
* [[Rajiv Gandi xalqaro aeroporti]] ([[:en:Rajiv Gandhi International Airport]])
{{colend}}

== Madaniyat ==
{{colbegin||18em}}
* [[Maktabxona (Fotihpur Sikri)]] ([[:en:Maktab Khana (Fatehpur Sikri)]])
* [[Razmnoma]] ([[:en:Razmnama]])
* [[Farhangi Jahongiriy]] ([[:en:Farhang-i Jahangiri]])
* [[Majma ul-Bahrayn]] ([[:en:Majma-ul-Bahrain]])
* [[Risolayi haqnoma]] ([[:en:Risala-i-Haq-Numa]])
* [[Sirri Akbar]] ([[:en:Sirr-i-Akbar]])
* [[Tarixi Alfi]] ([[:en:Tarikh-i Alfi]])
* [[Tarixi Xon Jahoniy]] ([[:en:Tarikh-i-Khan-Jahani]])
* [[Tarixi Shershohiy]] ([[:en:Tarikh-i-Sher Shahi]])
* [[Fatvo Olamgiriy]] ([[:en:Fatawa 'Alamgiri]])
* [[Tazkirat ul-Voqeat]] ([[:en:Tazkirat-ul-Waqiat]])
* [[Siyaasat]] ([[:en:Siyaasat]])
{{colend}}

== Kishilar ==
{{colbegin||18em}}
* [[Orombonu begim]] ([[:en:Aram Banu Begum]])
* [[Badriniso begim]] ([[:en:Badr-un-Nissa Begum]])
* [[Bahorbonu begim]] ([[:en:Bahar Banu Begum]])
* [[Baxtiniso begim]] ([[:en:Bakht-un-Nissa Begum]])
* [[Baxshibonu begim]] ([[:en:Bakshi Banu Begum]])
* [[Iffatniso begim]] ([[:en:Iffat-un-Nissa Begum]])
* [[Shohzoda xonim]] ([[:en:Shahzada Khanum]])
* [[Shahriniso begim]] ([[:en:Shakr-un-Nissa Begum]])
* [[Sultonniso begim]] ([[:en:Sultan-un-Nissa Begum]])
* [[Rahmatbonu begim]] ([[:en:Ramani Gabharu]])
* [[Shaharbonu begim]] ([[:en:Shahar Banu Begum]])
{{colend}}

== Taʼlim ==
{{colbegin||18em}}
* [[Hindistonda tibbiy taʼlim]] ([[:en:Medical education in India]])
* [[Hindiston texnologiya instituti]] ([[:en:Indian Institutes of Technology]])
* [[Hindiston ilmiy instituti]] ([[:en:Indian Institute of Science]])
* [[Javoharlal Neru universiteti]] ([[:en:Jawaharlal Nehru University]])
* [[Manipal oliy taʼlim akademiyasi]] ([[:en:Manipal Academy of Higher Education]])
* [[Jamiya Milliya Islomiya]] ([[:en:Jamia Millia Islamia]])
* [[Dehli universiteti]] ([[:en:Delhi University]])
* [[Banoras hindu universiteti]] ([[:en:Banaras Hindu University]])
* [[BITS Pilani]] ([[:en:BITS Pilani]])
* [[Amrita universiteti]] ([[:en:Amrita Vishwa Vidyapeetham]])
* [[Jadavpur universiteti]] ([[:en:Jadavpur University]])
* [[Aligarh muslim universiteti]] ([[:en:Aligarh Muslim University]])
{{colend}}

== Sogʻliqni saqlash ==
{{colbegin||18em}}
* [[Hindistonda sogʻliqni saqlash]] ([[:en:Health in India]])
* [[Hindistonda oziq-ovqat xavfsizligi]] ([[:en:Food security in India]])
* [[Hindistonda ruhiy salomatlik]] ([[:en:Mental health in India]])
* [[Hindistonda ayollar salomatligi]] ([[:en:Women's health in India]])
* [[Hindiston farmasevtika sanoati]] ([[:en:Pharmaceutical industry in India]])
* [[Sun Pharma]] ([[:en:Sun Pharma]])
* [[Cipla]] ([[:en:Cipla]])
* [[Mankind Pharma]] ([[:en:Mankind Pharma]])
* [[Zydus Lifesciences]] ([[:en:Zydus Lifesciences]])
* [[Lupin Limited]] ([[:en:Lupin (company)]])
{{colend}}

{{colbegin||18em}}
{{colend}}

== Havolalar == 
{{Loyiha:Mavzuli oylik/Yangi oyliklarni tanlash/Navigatsion andozasi}}
{{Loyiha:Mavzuli oylik/Navigatsion andozasi}}</text>
      <sha1>0uw1vhxxl6697llotgepcbsjf0ktw8b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328977</id>
      <parentid>6328279</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T10:59:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ishtirokchilar */</comment>
      <origin>6328977</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17108" sha1="n2kod0wu11squ2dadj5qykcejrc2wqu" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;display:flex; align-items:center; justify-content:space-between; gap:20px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1; text-align:center;&quot;&gt;[[File:Flag of India.svg|150px|Hindiston bayrogʻi]]&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:3; text-align:center;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:200%; font-weight:bold; color:#FF9933;&quot;&gt;Hindiston oyligi&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:120%; color:#000080;&quot;&gt;Month of India&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:120%; color:#138808;&quot;&gt;भारत माह&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1; text-align:center;&quot;&gt;[[File:Emblem of India.svg|100px|Hindiston davlat gerbi]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

'''Hindiston oyligi''' — Oʻzbekcha Vikipediyada anʼanaviy tarzda oʻtkazib kelinadigan „Mavzuli oylik“ loyihasi doirasidagi navbatdagi tanlov boʻlib, uning asosiy maqsadi — vikipediyamizda Hindiston geografiyasi, tarixi, madaniyati, tabiati, fan va sanʼati hamda mashhur shaxslariga oid sifatli maqolalar sonini koʻpaytirish va mavjudlarini boyitishdan iborat.

'''Loyihaning davomiyligi:''' 1-noyabrdan 30-noyabrgacha.

'''Yoʻnalish:''' ingliz, rus va hind tillaridagi Vikipediyalardan maʼlumotlarni oʻzbek tiliga mahorat bilan tarjima qilish va ensiklopedik shaklda qilib boyitish tavsiya etiladi.

== Ishtirokchilar ==
Agar siz ushbu loyihada ishtirok etishni istasangiz, quyidagi roʻyxatga oʻz ismingizni qoʻshib qoʻying. Buning uchun shunchaki hash belgisi va toʻrtta tilda '''&lt;nowiki&gt;(~~~~)&lt;/nowiki&gt;''' belgisini yozsangiz kifoya qiladi — sahifani saqlaganingizdan soʻng foydalanuvchi nomingiz avtomatik ravishda paydo boʻladi.

Roʻyxatdan oʻtish ramziy maʼnoga ega boʻlib, u loyihada qancha kishi hamkorlik qilishga tayyor ekanligini bilish imkonini beradi. Bu hech qanday majburiyat yuklamaydi va sizga qoʻshimcha vazifalar qoʻymaydi.
# [[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mupapap29|munozara]]) 15:59, 2026-yil 1-noyabr (UTC)
# [[Foydalanuvchi:MrKrasav4ik|MrKrasav4ik]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MrKrasav4ik|munozara]]) 10:58, 2026-yil 3-noyabr (UTC)

== Yangi maqolalarni qanday qoʻshish kerak? ==
Maqolalar boshqa tillardan tarjima boʻlishi mumkin. Eng muhimi, ular yangi yaratilgan yoki sezilarli darajada boyitilgan hamda sifatli boʻlishi shart. Oylik davomida tahrir qilinadigan maqolalar quyidagi talablarga javob berishi lozim:

* '''Sifati:''' Yangi maqolalarda '''&lt;nowiki&gt;{{Oʻchirishga}}&lt;/nowiki&gt;''', '''&lt;nowiki&gt;{{Manbasiz}}&lt;/nowiki&gt;''', '''&lt;nowiki&gt;{{AT}}&lt;/nowiki&gt;''' kabi muammoli andozalar boʻlmasligi kerak.
* '''Ensiklopedik ahamiyat:''' Maqolaga qoʻshilgan maʼlumotlar [[Vikipediya:Ensiklopedik ahamiyat|Ensiklopedik ahamiyat qoidalariga]] mos kelishi shart.
* '''Tekshiriluvchanlik:''' Yangi maqolalarda albatta Manbalar (&lt;nowiki&gt;{{manbalar}}&lt;/nowiki&gt; yoki &lt;nowiki&gt;{{reflist}}&lt;/nowiki&gt;) boʻlishiga eʼtibor bering.
* '''Betaraflik:''' Maqolalar [[Vikipediya:Betaraf nuqtayi nazar|Betaraf nuqtayi nazar]] asosida yozilishi kerak. Shuningdek, ularni rasmlar bilan boyitish va toʻgʻri formatlash tavsiya etiladi.

'''Ichki havolalar:''' Maqoladagi tushunchalarga ichki havolalar (koʻk linklar) berishni unutmang.
==== Havolalar va bogʻliqlik ====
Yangi maqola yaratganingizda, boshqa mavjud maqolalardan unga havola berilishiga harakat qiling. Agar maqolaga hech qanday havola olib kelmasa, u „yetim maqola“ boʻlib qoladi va uni boshqalar oʻqishi yoki yaxshilashi ehtimoli kamayadi. Shuningdek, maqolaning boshqa tillardagi variantlarini tekshiring va ularni til boʻlimlari (Wikidata) orqali bogʻlang.

==== Munozara va aloqa ====
Loyiha boʻyicha har qanday savol, taklif yoki eʼtirozlaringizni [[Loyiha munozarasi:Mavzuli oylik/Hindiston oyligi|munozara sahifasida]] qoldirishingiz mumkin. Shuningdek, Hindiston oyligi doirasida yaratilgan maqolalarning munozara sahifasiga &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Hindiston oyligi}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; andozasini qoʻyish tavsiya etiladi. Bundan tashqari, ushbu oylik [[Loyiha:Mavzuli oylik|Mavzuli oylik loyihasi]] doirasida oʻtkazilgani sababli, xohishga koʻra &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Mavzuli oylik loyihasi}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; andozasini ham qoʻshish mumkin. Andozalar faqat munozara sahifasiga joylashtiriladi.

'''Muhim eslatma:''' Oʻzbekcha Vikipediya jamoasi odatda, munozaralarda bevosita ishtirok etmaslikka harakat qiladilar. Bu esa ishtirokchilarning oʻz ustida mustaqil ishlashi, qoidalarni chuqurroq oʻrganishi va natijada maqolalar sifatini yanada yuqori darajaga koʻtarishini taʼminlash maqsadida yoʻlga qoʻyilgan. Ishtirokchilarning oʻzaro hamkorligi va muammolarni mustaqil hal qilishi maqola sifatini yaxshilashning eng samarali yoʻli deb hisoblanadi.

== Loyiha taklifnomasi ==
Agar ushbu loyihada yordam berishi mumkin bo‘lgan biror foydalanuvchini bilsangiz, uni vikipediyamizni rivojlantirish yo‘lida hamkorlikka chorlashingiz mumkin. Buning uchun quyidagi maxsus kodni nusxalab, uning munozara sahifasiga joylashtiring.

Biz ishonamizki, siz taklif etgan foydalanuvchilar Hindiston zamini haqida maqolalar yaratishga albatta o‘z qiziqishlarini bildiradilar.

{| style=&quot;width:100%; background-color:#138808; border:4px solid #FF9933; color:white;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:18%; vertical-align:middle; text-align:center; padding:8px;&quot; | [[File:Flag of India.svg|150px|Hindiston bayrogʻi]]
|style=&quot;font-size:x-large; padding:10px; text-align:center; color:#FF9933;&quot; | '''[[Loyiha:Mavzuli oylik/Hindiston oyligi|Hindiston oyligiga taklifnoma!]]'''
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:20%; vertical-align:middle; text-align:center; padding:8px;&quot; | [[Fayl:Great memory of love.jpg|150px|Toj Mahal]]
|-
|style=&quot;vertical-align:middle; padding:12px; color:white;&quot; |
----
Hurmatli vikipediya tahrirchisi!

Sizni O‘zbekcha Vikipediyada o‘tkazilayotgan Mavzuli oylik doirasidagi „Hindiston oyligi“ loyihasida ishtirok etishga taklif qilamiz. Agar ushbu loyiha doirasida yangi maqolalar yaratish yoki mavjudlarini boyitish niyatida bo‘lsangiz, marhamat, o‘z ismingizni ishtirokchilar ro‘yxatiga qo‘shib qo‘ying. Ishtirokingiz va hissangiz uchun oldindan tashakkur! &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;
|}

== Mukofotlar ==
{| style=&quot;width:100%; border:5px solid #FF9933; background-color:#138808; color:white;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle; text-align:center; padding:8px;&quot; | [[File:BoNM - India Hires.png|100px]]
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:15px;&quot; |
|style=&quot;font-size:x-large; padding:8px; vertical-align:middle; height:1.1em; color:#FF9933;&quot; | '''Hindiston ordeni'''
|-
|style=&quot;vertical-align:middle; border-top:1px solid #FF9933; padding:8px;&quot; |
„Hindiston oyligi“ loyihasidagi faol ishtiroki va Oʻzbekcha Vikipediyani boyitishga qoʻshgan munosib hissasi uchun taqdirlanadi.
|}

Hindiston oyligi loyihasi doirasida 5 ta va undan ortiq maqola yaratgan har bir foydalanuvchiga loyiha tashkilotchilari tomonidan „Hindiston ordeni“ topshiriladi. Ordenni qoʻlga kiritish uchun yaratilgan maqola ensiklopedik ahamiyatga ega boʻlishi lozim. Har bir maqolaning hajmi kamida 3 000 bayt boʻlishi shart. Maʼlumotlarni tasdiqlovchi kamida bitta ishonchli manba boʻlishi majburiydir. Fidoyilik koʻrsating va oʻzbekcha Vikipediyadagi „Hindiston ordeni“ sohibiga aylaning!

== Hindiston oyligi doirasida yaratilgan maqolalar ==
Ushbu boʻlimga oʻzingiz yaratgan maqolalarni qoʻshib boring.
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|-
!Ishtirokchi
!class=unsortable|Yangi maqola
!Umumiy&lt;br /&gt;maqolalar&lt;br /&gt;soni
|-
|[[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]]
|[[Gaghara jangi]], [[Mandrayal jangi]]
|2
|-
|[[Foydalanuvchi:AnvarxonM|AnvarxonM]]
|[[FC Goa]] • [[Javoharlal Neru stadioni (Margao)]] • [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi]] • [[Hindistonda futbol]]
|4
|-
|[[Foydalanuvchi:Bekipediya|Bekipediya]]
|[[Teach For India]]
|1
|}

== Hindiston oyligi doirasida yaratilgan andozalar ==
Ushbu boʻlimga oʻzingiz yaratgan andozalarni qoʻshib boring.
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|-
!Ishtirokchi
!class=unsortable|Yangi andoza
!Umumiy&lt;br /&gt;andozalar&lt;br /&gt;soni
|-
|[[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]]
|[[Andoza:Hindiston oyligi]]
|1
|-
|}

== Hindiston oyligi doirasida yaxshilangan maqolalar ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|-
!Ishtirokchi
!class=unsortable|Yaxshilangan maqola
!Yaxshilangan &lt;br /&gt;maqolalar&lt;br /&gt;soni
|-
|
|
|
|-
|}

== Roʻyxatlar ==
{{colbegin||18em}}
* [[Boburiy malikalar roʻyxati]] ([[:en:List of Mughal empresses]])
* [[Boburiylar davlati ishtirokidagi janglar roʻyxati]] ([[:en:List of battles involving the Mughal Empire]])
* [[Hindiston oʻrmonlari reytinglari]] ([[:en:List of forests in India]])
* [[Aholi soni boʻyiycha Hindiston shaharlari roʻyxati]] ([[:en:List of cities in India by population]]
* [[Hindiston Bosh vazirlari roʻyxati]] ([[:en:List of prime ministers of India]]
* [[Hindistonning eng yirik kompaniyalari roʻyxati]] ([[:en:List of largest companies in India]]
* [[Hindiston stadionlari roʻyxati]] ([[:en:List of stadiums in India]]
* [[Hindistonning eng gavjum aeroportlari roʻyxati]] ([[:en:List of busiest airports in India]]
* [[Panchatantra hikoyalari roʻyxati]] ([[:en:List of Panchatantra stories]]
* [[Hindiston bayroqlari roʻyxati]] ([[:en:List of Indian flags]]
* [[Boburiylar onalari roʻyxati]] ([[:en:List of mothers of the Mughal emperors]]
* [[Hindistondagi universitetlar roʻyxati]] ([[:en:List of universities in India]]
{{colend}}
== Tarix ==
{{colbegin||18em}}
* [[Gaghara jangi]] ([[:en:Battle of Ghaghra]])
* [[Mandrayal jangi]] ([[:en:Battle of Mandrael]])
* [[Rajmahal jangi]] ([[:en:Battle of Rajmahal]])
* [[Sirhind jangi (1555)]] ([[:en:Battle of Sirhind (1555)]])
* [[Toʻgʻloqobod jangi]] ([[:en:Battle of Tughlaqabad]])
* [[Chanderi jangi]] ([[:en:Battle of Chanderi]])
* [[Boburiylarning Bengal fathi]] ([[:en:Mughal conquest of Bengal]])
* [[Boburiylarning Kashmir fathi]] ([[:en:Mughal conquest of Kashmir]])
* [[Chittorgarh qamali (1567–1568)]] ([[:en:Siege of Chittorgarh (1567–1568)]])
* [[Manupur jangi]] ([[:en:Battle of Manupur]])
* [[Balx yurishi]] ([[:en:Mughal Central Asia campaign]])
{{colend}}

== Geografiya ==
{{colbegin||18em}}
* [[Fotihpur Sikri]] ([[:en:Fatehpur Sikri]])
* [[Jahonpanoh]] ([[:en:Jahanpanah]])
* [[Siri qalʼasi]] ([[:en:Siri Fort]])
* [[Toʻgʻloqobod]] ([[:en:Tughlaqabad Fort]])
* [[Avrangobod]] ([[:en:Aurangabad]])
* [[Bogʻi Xusrav]] ([[:en:Bagh-e-Khusrau]])
* [[Chashma Shohiy]] ([[:en:Chashme Shahi]])
* [[Hindiston chegaralari]] ([[:en:Borders of India]])
* [[Butan va Hindiston chegarasi]] ([[:en:Bhutan–India border]])
* [[Hindiston va Nepal chegarasi]] ([[:en:India–Nepal border]])
* [[Hindiston va Pokiston chegarasi]] ([[:en:India–Pakistan border]])
* [[Lakkadiv dengizi]] ([[:en:Laccadive Sea]])
{{colend}}

== Siyosat ==
{{colbegin||18em}}
* [[Boburiylar davlati tashqi siyosati]] ([[:en:Foreign relations of the Mughal Empire]])
* [[Hindiston siyosati]] ([[:en:Politics of India]])
* [[Hindiston parlamenti]] ([[:en:Parliament of India]])
* [[Parlament uyi (Nyu-Dehli)]] ([[:en:Parliament House, New Delhi]])
* [[Rajya Sabha]] ([[:en:Rajya Sabha]])
* [[Lok Sabha]] ([[:en:Lok Sabha]])
* [[Om Birla]] ([[:en:Om Birla]])
* [[Lok Sabha spikeri]] ([[:en:Speaker of the Lok Sabha]])
* [[Droupadi Murmu]] ([[:en:Droupadi Murmu]])
* [[Hindiston hukumati]] ([[:en:Government of India]])
* [[Hindiston Bosh vaziri]] ([[:en:Prime Minister of India]])
* [[Hindiston Oliy sudi]] ([[:en:Supreme Court of India]])
* [[Surya Kant]] ([[:en:Surya Kant]])
* [[Hindiston Qurolli Kuchlari]] ([[:en:Indian Armed Forces]])
* [[Hindiston Harbiy-dengiz kuchlari]] ([[:en:Indian Navy]])
* [[Hindiston Harbiy-havo kuchlari]] ([[:en:Indian Air Force]])
* [[Tadqiqot va tahlil boʻlimi]] ([[:en:Research &amp; Analysis Wing]])
{{colend}}

== Iqtisod ==
{{colbegin||18em}}
* [[Taj Hotels]] ([[:en:Taj Hotels]])
* [[Boburiylar moliya tizimi]] ([[:en:Mughal fiscal system]])
* [[Dahsola tizimi]] ([[:en:Dahsala system]])
* [[Hindiston davlat banki]] ([[:en:State Bank of India]])
* [[HDFC Bank]] ([[:en:HDFC Bank]])
* [[Life Insurance Corporation]] ([[:en:Life Insurance Corporation]])
* [[Oil and Natural Gas Corporation]] ([[:en:Oil and Natural Gas Corporation]])
* [[Indian Oil Corporation]] ([[:en:Indian Oil Corporation]])
* [[Axis Bank]] ([[:en:Axis Bank]])
* [[NTPC Limited]] ([[:en:NTPC Limited]])
* [[Tata Consultancy Services]] ([[:en:Tata Consultancy Services]])
* [[Bharti Airtel]] ([[:en:Bharti Airtel]])
{{colend}}

== Sport ==
{{colbegin||18em}}
* [[Hindistonda futbol]] ([[:en:Football in India]])
* [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi]] ([[:en:India women's national football team]])
* [[Hindiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)]] ([[:en:India national under-23 football team]])
* [[Hindiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)]] ([[:en:India national under-20 football team]])
* [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)]] ([[:en:India women's national under-20 football team]])
* [[Hindiston milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)]] ([[:en:India national under-17 football team]])
* [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)]] ([[:en:India women's national under-17 football team]])
* [[Javoharlal Neru stadioni (Dehli)]] ([[:en:Jawaharlal Nehru Stadium, Delhi]])
* [[Javoharlal Neru stadioni (Chennay)]] ([[:en:Jawaharlal Nehru Stadium (Chennai)]])
* [[Javoharlal Neru stadioni (Margao)]] ([[:en:Jawaharlal Nehru Stadium (Margao)]])
{{colend}}

== Bino va inshootlar ==
{{colbegin||18em}}
* [[Birbal Mahal]] ([[:en:Birbal Mahal]])
* [[Taj Mahal Palace]] ([[:en:Taj Mahal Palace Hotel]])
* [[Rambagh Palace (Jaypur)]] ([[:en:Rambagh Palace, Jaipur]])
* [[Umaid Bhawan Palace]] ([[:en:Umaid Bhawan Palace]])
* [[Taj Coromandel]] ([[:en:Taj Coromandel]])
* [[Taj Connemara]] ([[:en:Taj Connemara]])
* [[Jai Vilas Mahal]] ([[:en:Jai Vilas Mahal]])
* [[Vivanta Coimbatore]] ([[:en:Vivanta Coimbatore]])
* [[Shohjahonobod]] ([[:en:Shahjahanabad]])
* [[Marvarid masjid (Qizil qalʼa)]] ([[:en:Moti Masjid (Red Fort)]])
* [[Marvarid masjid (Mehrauli)]] ([[:en:Moti Masjid (Mehrauli)]])
* [[Purana qalʼa]] ([[:en:Purana Qila]])
* [[Dabolim aeroporti]] ([[:en:Dabolim Airport]])
* [[Rajiv Gandi xalqaro aeroporti]] ([[:en:Rajiv Gandhi International Airport]])
{{colend}}

== Madaniyat ==
{{colbegin||18em}}
* [[Maktabxona (Fotihpur Sikri)]] ([[:en:Maktab Khana (Fatehpur Sikri)]])
* [[Razmnoma]] ([[:en:Razmnama]])
* [[Farhangi Jahongiriy]] ([[:en:Farhang-i Jahangiri]])
* [[Majma ul-Bahrayn]] ([[:en:Majma-ul-Bahrain]])
* [[Risolayi haqnoma]] ([[:en:Risala-i-Haq-Numa]])
* [[Sirri Akbar]] ([[:en:Sirr-i-Akbar]])
* [[Tarixi Alfi]] ([[:en:Tarikh-i Alfi]])
* [[Tarixi Xon Jahoniy]] ([[:en:Tarikh-i-Khan-Jahani]])
* [[Tarixi Shershohiy]] ([[:en:Tarikh-i-Sher Shahi]])
* [[Fatvo Olamgiriy]] ([[:en:Fatawa 'Alamgiri]])
* [[Tazkirat ul-Voqeat]] ([[:en:Tazkirat-ul-Waqiat]])
* [[Siyaasat]] ([[:en:Siyaasat]])
{{colend}}

== Kishilar ==
{{colbegin||18em}}
* [[Orombonu begim]] ([[:en:Aram Banu Begum]])
* [[Badriniso begim]] ([[:en:Badr-un-Nissa Begum]])
* [[Bahorbonu begim]] ([[:en:Bahar Banu Begum]])
* [[Baxtiniso begim]] ([[:en:Bakht-un-Nissa Begum]])
* [[Baxshibonu begim]] ([[:en:Bakshi Banu Begum]])
* [[Iffatniso begim]] ([[:en:Iffat-un-Nissa Begum]])
* [[Shohzoda xonim]] ([[:en:Shahzada Khanum]])
* [[Shahriniso begim]] ([[:en:Shakr-un-Nissa Begum]])
* [[Sultonniso begim]] ([[:en:Sultan-un-Nissa Begum]])
* [[Rahmatbonu begim]] ([[:en:Ramani Gabharu]])
* [[Shaharbonu begim]] ([[:en:Shahar Banu Begum]])
{{colend}}

== Taʼlim ==
{{colbegin||18em}}
* [[Hindistonda tibbiy taʼlim]] ([[:en:Medical education in India]])
* [[Hindiston texnologiya instituti]] ([[:en:Indian Institutes of Technology]])
* [[Hindiston ilmiy instituti]] ([[:en:Indian Institute of Science]])
* [[Javoharlal Neru universiteti]] ([[:en:Jawaharlal Nehru University]])
* [[Manipal oliy taʼlim akademiyasi]] ([[:en:Manipal Academy of Higher Education]])
* [[Jamiya Milliya Islomiya]] ([[:en:Jamia Millia Islamia]])
* [[Dehli universiteti]] ([[:en:Delhi University]])
* [[Banoras hindu universiteti]] ([[:en:Banaras Hindu University]])
* [[BITS Pilani]] ([[:en:BITS Pilani]])
* [[Amrita universiteti]] ([[:en:Amrita Vishwa Vidyapeetham]])
* [[Jadavpur universiteti]] ([[:en:Jadavpur University]])
* [[Aligarh muslim universiteti]] ([[:en:Aligarh Muslim University]])
{{colend}}

== Sogʻliqni saqlash ==
{{colbegin||18em}}
* [[Hindistonda sogʻliqni saqlash]] ([[:en:Health in India]])
* [[Hindistonda oziq-ovqat xavfsizligi]] ([[:en:Food security in India]])
* [[Hindistonda ruhiy salomatlik]] ([[:en:Mental health in India]])
* [[Hindistonda ayollar salomatligi]] ([[:en:Women's health in India]])
* [[Hindiston farmasevtika sanoati]] ([[:en:Pharmaceutical industry in India]])
* [[Sun Pharma]] ([[:en:Sun Pharma]])
* [[Cipla]] ([[:en:Cipla]])
* [[Mankind Pharma]] ([[:en:Mankind Pharma]])
* [[Zydus Lifesciences]] ([[:en:Zydus Lifesciences]])
* [[Lupin Limited]] ([[:en:Lupin (company)]])
{{colend}}

{{colbegin||18em}}
{{colend}}

== Havolalar == 
{{Loyiha:Mavzuli oylik/Yangi oyliklarni tanlash/Navigatsion andozasi}}
{{Loyiha:Mavzuli oylik/Navigatsion andozasi}}</text>
      <sha1>n2kod0wu11squ2dadj5qykcejrc2wqu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1469547</id>
    <revision>
      <id>6328720</id>
      <parentid>6324482</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T07:37:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artemev Nikolay</username>
        <id>46453</id>
      </contributor>
      <comment>/* Yunon-rum kurashi */</comment>
      <origin>6328720</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13288" sha1="s2dey1erf21251bdl5tzlukn8j8mgk3" xml:space="preserve">{{Infobox sports competition event
| name        = Sport kurashlari boʻyicha&lt;br&gt;2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari
| image       = 
| size        = 
| location    = [[Nagoya]], [[Yaponiya]]
| dates       = 30–sentyabrdan 3-oktyabrgacha
| venue       = [[Inae Sports Center]]
| competitors = 238
| prize_money = 
| nations     = 32
| website = 
| previous    = [[Sport kurashlari boʻyicha 2022-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari|2022]]
| next        = [[Sport kurashlari boʻyicha 2030-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari|2030]]
}}
{{Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari}}
'''[[2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari]]da''' [[sport kurashlari]] boʻyicha musobaqalar 30–sentyabrdan 3-oktyabrgacha qadar boʻlib oʻtdi&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://old.aichi-nagoya2026.org/files/common/20260729競技スケジュール/01_日本語/アジア/260729発表_アジア競技大会デイリースケジュール.pdf|title=Daily Schedule for the 20th Asian Games |publisher=old.aichi-nagoya2026.org|date=29 July 2026|access-date=29.10.2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;schedule&quot;&gt;{{cite web|url=https://lp-ag.tickets-aichi-nagoya2026.org/wp-content/uploads/2026/07/GPチケッティングガイド_第20回アジア競技大会英語ver3.02-1.pdf|title=Wrestling Schedule|publisher=lp-ag.tickets-aichi-nagoya2026.org|date=29 July 2026|access-date=29.10.2026}}&lt;/ref&gt;.

== Ishtirokchi mamlakatlar ==
Unda 32 ta MOQdan 238 nafar sport kurashchi ishtirok etdi.
{{div col|colwidth=22em}}
*{{flagIOC2|AFG|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida|2}}
*{{flagIOC2|BRN|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida|5}}
*{{flagIOC2|BAN|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida|2}}
*{{flagIOC2|CAM|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida|5}}
*{{flagIOC2|CHN|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida|18}}
*{{flagIOC2|TPE|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida|4}}
*{{flagIOC2|HKG|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida|2}}
*{{flagIOC2|IND|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida|15}}
*{{flagIOC2|INA|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida|5}}
*{{flagIOC2|IRI|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida|12}}
*{{flagIOC2|IRQ|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida|2}}
*{{flagIOC2|JPN|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida|18}}
*{{flagIOC2|KAZ|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida|18}}
*{{flagIOC2|KGZ|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida|14}}
*{{flagIOC2|LBN|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida|1}}
*{{flagIOC2|MGL|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida|15}}
*{{flagIOC2|NEP|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida|6}}
*{{flagIOC2|PRK|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida|8}}
*{{flagIOC2|PAK|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida|4}}
*{{flagIOC2|PLE|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida|1}}
*{{flagIOC2|PHI|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida|7}}
*{{flagIOC2|QAT|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida|2}}
*{{flagIOC2|KSA|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida|3}}
*{{flagIOC2|KOR|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida|18}}
*{{flagIOC2|SRI|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida|5}}
*{{flagIOC2|SYR|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida|1}}
*{{flagIOC2|TJK|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida|9}}
*{{flagIOC2|THA|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida|4}}
*{{flagIOC2|TLS|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida|1}}
*{{flagIOC2|TKM|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida|6}}
*{{flagIOC2|UZB|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida|18}}
*{{flagIOC2|VIE|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida|7}}
{{div col end}}

== Medal natijalari ==

=== Medallar jadvali ===
{{Medals table
 |caption        =
 |host           = 
 |flag_template  = flagIOC2
 |event          = 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida
 |team           = 
| gold_UZB = 1 | silver_UZB = 3 | bronze_UZB = 1
 | gold_JPN = 7 | silver_JPN = 4 | bronze_JPN = 4 | host_JPN = yes
 | gold_KGZ = 1 | silver_KGZ = 1 | bronze_KGZ = 5
 | gold_KAZ = 0 | silver_KAZ = 1 | bronze_KAZ = 6
 | gold_IND = 2 | silver_IND = 2 | bronze_IND = 2
 | gold_IRI = 6 | silver_IRI = 0 | bronze_IRI = 1
 | gold_CHN = 1 | silver_CHN = 1 | bronze_CHN = 7
 | gold_KOR = 0 | silver_KOR = 0 | bronze_KOR = 1
 | gold_PRK = 0 | silver_PRK = 5 | bronze_PRK = 0 
 | gold_IRQ = 0 | silver_IRQ = 0 | bronze_IRQ = 1
 | gold_QAT = 0 | silver_QAT = 0 | bronze_QAT = 1
 | gold_MGL = 0 | silver_MGL = 0 | bronze_MGL = 4
 | gold_TJK = 0 | silver_TJK = 1 | bronze_TJK = 2
 | gold_BRN = 0 | silver_BRN = 0 | bronze_BRN = 1
}}

=== Medal tadbirlari ===

====Erkaklar erkin kurashi====
{|{{MedalistTable|type=Turi}}
|-
|rowspan=2|57 kg&lt;br&gt;{{DetailsLink|Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar erkin kurashi 57 kg}}
|rowspan=2|{{flagIOC2medalist|[[Aman Sehrawat]]|IND|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|rowspan=2|{{flagIOC2medalist|[[Han Chong-song]]|PRK|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|{{FlagIOC2medalist|[[Zou Wanhao]]|CHN|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|-
|{{FlagIOC2medalist|[[Aiaal Belolyubskii]]|TJK|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|-
|rowspan=2|65 kg&lt;br&gt;{{DetailsLink|Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar erkin kurashi 65 kg}}
|rowspan=2|{{FlagIOC2medalist|[[Sujeet Kalkal]]|IND|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|rowspan=2|{{FlagIOC2medalist|[[Abdulmazhid Kudiev]]|TJK|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|{{FlagIOC2medalist|[[Kotaro Kiyooka]]|JPN|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|-
|{{FlagIOC2medalist|[[Nachyn Kuular]]|KAZ|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|-
|rowspan=2|74 kg&lt;br&gt;{{DetailsLink|Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar erkin kurashi 74 kg}}
|rowspan=2|{{flagIOC2medalist|[[Younes Emami]]|IRI|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|rowspan=2|{{flagIOC2medalist|[[Yoshinosuke Aoyagi]]|JPN|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|{{FlagIOC2medalist|[[Viktor Rassadin]]|TJK|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|-
|{{FlagIOC2medalist|[[Nurkozha Kaipanov]]|KAZ|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|-
|rowspan=2|86 kg&lt;br&gt;{{DetailsLink|Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar erkin kurashi 86 kg}}
|rowspan=2|{{flagIOC2medalist|[[Mohammad Nokhodi]]|IRI|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|rowspan=2|{{flagIOC2medalist|[[Hayato Ishiguro]]|JPN|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|{{flagIOC2medalist|[[Malik Shavaev]]|KGZ|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|-
|{{flagIOC2medalist|[[Olonbayaryn Süldkhüü]]|MGL|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|-
|rowspan=2|97 kg&lt;br&gt;{{DetailsLink|Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar erkin kurashi 97 kg}}
|rowspan=2|{{flagIOC2medalist|[[Amir Ali Azarpira]]|IRI|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|rowspan=2|{{flagIOC2medalist|[[Sherzod Poyonov]]|UZB|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|{{FlagIOC2medalist|[[Deepak Punia]]|IND|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|-
|{{FlagIOC2medalist|[[Arash Yoshida]]|JPN|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|-
|rowspan=2|125 kg&lt;br&gt;{{DetailsLink|Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar erkin kurashi 125 kg}}
|rowspan=2|{{FlagIOC2medalist|[[Amir Hossein Zare]]|IRI|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|rowspan=2|{{FlagIOC2medalist|[[Buheeerdun]]|CHN|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|{{FlagIOC2medalist|[[Shamil Sharipov]]|BRN|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|-
|{{FlagIOC2medalist|[[Yedige Kassimbek]]|KAZ|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|}

====Ayollar erkin kurashi====
{|{{MedalistTable|type=Turi}}
|-
|rowspan=2|50 kg&lt;br&gt;{{DetailsLink|Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar erkin kurashi 50 kg}}
|rowspan=2|{{flagIOC2medalist|[[Yui Susaki]]|JPN|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|rowspan=2|{{flagIOC2medalist|[[Kim Son-hyang]]|PRK|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|{{flagIOC2medalist|[[Feng Ziqi]]|CHN|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|-
|{{flagIOC2medalist|[[Zeinep Bayanova]]|KAZ|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|-
|rowspan=2|53 kg&lt;br&gt;{{DetailsLink|Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar erkin kurashi 53 kg}}
|rowspan=2|{{flagIOC2medalist|[[Moe Kiyooka]]|JPN|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|rowspan=2|{{flagIOC2medalist|[[Antim Panghal]]|IND|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|{{FlagIOC2medalist|[[Zhang Jin]]|CHN|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|-
|{{FlagIOC2medalist|[[Bayanmönkhiin Otgontuyaa]]|MGL|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|-
|rowspan=2|57 kg&lt;br&gt;{{DetailsLink|Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar erkin kurashi 57 kg}}
|rowspan=2|{{flagIOC2medalist|[[Hong Kexin]]|CHN|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|rowspan=2|{{flagIOC2medalist|[[Son Il-sim]]|PRK|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|{{FlagIOC2medalist|[[Nilufar Raimova]]|KAZ|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|-
|{{FlagIOC2medalist|[[Akari Fujinami]]|JPN|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|-
|rowspan=2|62 kg&lt;br&gt;{{DetailsLink|Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar erkin kurashi 62 kg}}
|rowspan=2|{{flagIOC2medalist|[[Nonoka Ozaki]]|JPN|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|rowspan=2|{{flagIOC2medalist|[[Kim Ok-ju]]|PRK|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|{{flagIOC2medalist|[[Togtokhyn Altjin]]|MGL|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|-
|{{flagIOC2medalist|[[Zhang Qi]]|CHN|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|-
|rowspan=2|68 kg&lt;br&gt;{{DetailsLink|Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar erkin kurashi 68 kg}}
|rowspan=2|{{flagIOC2medalist|[[Ami Ishii]]|JPN|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|rowspan=2|{{flagIOC2medalist|[[Pak Sol-gum]]|PRK|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|{{flagIOC2medalist|[[Meerim Zhumanazarova]]|KGZ|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|-
|{{flagIOC2medalist|[[Long Jia]]|CHN|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|-
|rowspan=2|76 kg&lt;br&gt;{{DetailsLink|Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar erkin kurashi 76 kg}}
|rowspan=2|{{flagIOC2medalist|[[Yuka Kagami]]|JPN|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|rowspan=2|{{flagIOC2medalist|[[Elmira Syzdykova]]|KAZ|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|{{flagIOC2medalist|[[Aiperi Medet Kyzy]]|KGZ|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|-
|{{flagIOC2medalist|[[Li Wenji]]|CHN|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|}

====Yunon-rum kurashi====

{|{{MedalistTable|type=Turi}}
|-
|rowspan=2|60 kg&lt;br&gt;{{DetailsLink|Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar yunon-rum kurashi 60 kg}}
|rowspan=2|{{flagIOC2medalist|[[Zholaman Sharshenbekov]]|KGZ|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|rowspan=2|{{flagIOC2medalist|[[Alisher Gʻaniyev]]|UZB|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|{{flagIOC2medalist|[[Sajjad Ali]]|IRQ|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|-
|{{flagIOC2medalist|[[Ayata Suzuki]]|JPN|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|-
|rowspan=2|67 kg&lt;br&gt;{{DetailsLink|Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar yunon-rum kurashi 67 kg}}
|rowspan=2|{{flagIOC2medalist|[[Aytjan Xalmaxanov]]|UZB|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|rowspan=2|{{flagIOC2medalist|[[Kyotaro Sogabe]]|JPN|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|{{flagIOC2medalist|[[Razzak Beishekeev]]|KGZ|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|-
|{{flagIOC2medalist|[[Meirzhan Shermakhanbet]]|KAZ|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|-
|rowspan=2|77 kg&lt;br&gt;{{DetailsLink|Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar yunon-rum kurashi 77 kg}}
|rowspan=2|{{flagIOC2medalist|[[Alireza Abdevali]]|IRI|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|rowspan=2|{{flagIOC2medalist|[[Nao Kusaka]]|JPN|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|{{flagIOC2medalist|[[Akzhol Makhmudov]]|KGZ|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|-
|{{flagIOC2medalist|[[Shahin Badaghi]]|QAT|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|-
|rowspan=2|87 kg&lt;br&gt;{{DetailsLink|Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar yunon-rum kurashi 87 kg}}
|rowspan=2|{{flagIOC2medalist|[[Taizo Yoshida]]|JPN|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|rowspan=2|{{flagIOC2medalist|[[Asan Zhanyshov]]|KGZ|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|{{flagIOC2medalist|[[Jalgasbay Berdimuratov]]|UZB|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|-
|{{flagIOC2medalist|[[Sunil Kumar]]|IND|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|-
|rowspan=2|97 kg&lt;br&gt;{{DetailsLink|Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar yunon-rum kurashi 97 kg}}
|rowspan=2|{{flagIOC2medalist|[[Yuri Nakazato]]|JPN|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|rowspan=2|{{flagIOC2medalist|[[Nitesh Siwach]]|IND|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|{{flagIOC2medalist|[[Ganbaataryn Gankhuyag]]|MGL|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|-
|{{flagIOC2medalist|[[Mehdi Bali]]|IRI|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|-
|rowspan=2|130 kg&lt;br&gt;{{DetailsLink|Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar yunon-rum kurashi 130 kg}}
|rowspan=2|{{flagIOC2medalist|[[Amin Mirzazadeh]]|IRI|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|rowspan=2|{{flagIOC2medalist|[[Rafael Sitsuashvili]]|UZB|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|{{flagIOC2medalist|[[Meng Lingzhe]]|CHN|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|-
|{{flagIOC2medalist|[[Kim Min-seok]]|KOR|2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida}}
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari musobaqalari}}
[[Turkum:Sport kurashlari Osiyo oʻyinlarida]]
[[Turkum:2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari musobaqalari]]</text>
      <sha1>s2dey1erf21251bdl5tzlukn8j8mgk3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Don Mueang xalqaro aeroporti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1470507</id>
    <revision>
      <id>6328511</id>
      <parentid>6325957</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:10:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Janob Mirzaolim</username>
        <id>64438</id>
      </contributor>
      <comment>Boʻlim qoʻshdim: Tarixi + Voqealar + Terminallari</comment>
      <origin>6328511</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27095" sha1="f69zgr48sr0ahygzwips88f0evme1tu" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| name                = Don Mueang xalqaro aeroporti
| ensign              = 
| ensign_size         = 60px
| ensign_alt          = 
| nativename         = {{lang|th|ท่าอากาศยานดอนเมือง}}
| image               = Don Mueang International Airport, AOT Logo.svg
| image_size          = &lt;!-- if less than 220 --&gt;
| image_alt           = 
| caption             = 
| image2              = DMK - Don Mueang Airport - as seen from a flight (2026) - IMG 03.jpg
| image2_size         = &lt;!-- if less than 220 --&gt;
| image2_alt          = 
| caption2            = Don Mueang xalqaro aeroportining yuqoridan koʻrinishi, 2026-yil
| IATA                = DMK
| ICAO                = VTBD
| FAA                 = 
| TC                  = 
| LID                 = 
| GPS                 = 
| WMO                 = 
| type                = Fuqarolik
| owner_oper          = 
| owner               = Tailand Qirollik Harbiy-havo kuchlari
| operator            = Airports of Thailand
| city-served         = [[Bangkok]] aglomeratsiyasi
| location            = 222 Vibhavadi Rangsit yoʻli, Sanambin, Don Mueang, [[Bangkok]], Tailand
| opened              = {{start date and age|1914|03|27|df=yes}}
| closed              = &lt;!-- {{end date|YYYY|MM|DD}} --&gt;
| passenger_services_ceased = &lt;!-- {{end date|YYYY|MM|DD}} --&gt;
| hub                 = &lt;!-- If more than one airline, use {{Unbulleted list|Airline1|Airline2}} --&gt;
| focus_city          = &lt;!-- If more than one airline, use {{Unbulleted list|Airline1|Airline2}} --&gt;
| operating-base      = {{ubl|class=nowrap
  | Nok Air
  | Thai AirAsia
  | [[Thai AirAsia X]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://newsroom.airasia.com/news/thai-airasia-x-to-move-all-flight-operations-back-to-don-mueang-airport-from-1-october-2024#gsc.tab=0|title=Thai AirAsia X to move all flight operations back to Don Mueang Airport from 1 October 2024|date=16 July 2024|website=newsroom.airasia.com}}&lt;/ref&gt;
  | Thai Lion Air}}
| built               = &lt;!-- military airports --&gt;
| used                = &lt;!-- military airports --&gt;
| commander           = &lt;!-- military airports --&gt;
| occupants           = &lt;!-- military airports --&gt;
| timezone            = 
| utc                 = 
| summer              = 
| utcs                = 
| elevation-f         = 9
| elevation-m         = 
| metric_elev         = yes
| coordinates         = {{coord|13|54|45|N|100|36|24|E|region:TH-10|display=inline,title}}
|latd=13|latm=54|lats=45|latNS=N|longd=100|longm=36|longs=24|longEW=E
| website             = {{URL|donmueang.airportthai.co.th}}
| image_map           = 
| image_mapsize       = 
| image_map_alt       = 
| image_map_caption   = 
| mapframe            = yes
| pushpin_map         = Tailand
| pushpin_map_size    = 
| pushpin_alt         = 
| pushpin_caption     = Aeroport joylashuvi
| pushpin_relief      = 
| pushpin_image       = 
| pushpin_label       = '''DMK'''/VTBD
| pushpin_label_position = 
| pushpin_mark        = 
| pushpin_mark_size   = 
| r1-number           = 03L/21R
| r1-length-f         = 
| r1-length-m         = 3,700
| r1-surface          = [[Asfalt-beton]]
| r2-number           = 03R/21L
| r2-length-f         = 
| r2-length-m         = 3,500
| r2-surface          = Asfalt-beton
| metric_rwy          = yes
| h1-number           = 
| h1-length-f         = 
| h1-length-m         = 
| h1-surface          = &lt;!-- up to h12 --&gt;
| stat1-header        = Jami yoʻlovchilar soni
| stat1-data          = 31,650,816 {{increase}}3.81%
| stat2-header        = Xalqaro yoʻlovchilar soni
| stat2-data          = 12,243,429 {{kamayish}}3.31%
| stat3-header        = Mahalliy yoʻlovchilar soni
| stat3-data          = 19,407,387 {{increase}}8.86%
| stat4-header        = Parvozlar soni
| stat4-data          = 214,723 {{increase}}4.40%
| stat5-header        = Yuk (tonna)
| stat5-data          = 55,568 {{increase}}116.36%
| stat-year           = 2025
| footnotes           = Manbalar: Airports of Thailand&lt;ref&gt;{{cite web |title=Air Transport Statistic|url=https://investor.airportthai.co.th/transport.html |website=Airports of Thailand |access-date=17 January 2025}}&lt;/ref&gt;
}}
'''Don Mueang xalqaro aeroporti''' {{lang-th|ท่าอากาศยานดอนเมือง}} — 2006-yilgacha '''Bangkok xalqaro aeroporti''' deb nomlangan {{airport codes|DMK|VTBD}} — [[Tailand]] poytaxti [[Bangkok]]ka xizmat koʻrsatuvchi ikkita xalqaro aeroportdan biri; ikkinchisi — [[Suvarnabhumi|Suvarnabhumi aeroporti]] (BKK).

Aeroport dunyodagi eng qadimgi xalqaro aeroportlardan biri, shuningdek, Osiyoda hozirgi kunda ham faoliyat yuritayotgan eng qadimgi aeroportlardan biri hisoblanadi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=7 Oldest Airports In The World, Turns Out To Be One Of Them In Southeast Asia |url=https://voi.id/en/lifestyle/360493 |date=3 March 2024 |website=VOI}}&lt;/ref&gt;. Rasman 1914-yil 27-martda Tailand Qirollik Harbiy-havo kuchlari (RTAF) bazasi sifatida ochilgan, biroq undan avvalroq ham qoʻnish maydoni sifatida foydalanilgan. Don Mueangga ilk tijorat parvozi 1924-yilda amalga oshirilgan boʻlib, bu uni dunyodagi eng dastlabki tijorat aviatsiya inshootlaridan biriga aylantirdi. Birinchi tijorat reysi Niderlandiyaning [[KLM]] aviakompaniyasi tomonidan [[Amsterdam]] va Bangkok oʻrtasida amalga oshirilgan&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.tourism-master.nl/2006/09/28/aviation-world%E2%80%99s-oldest-airport-makes-way-for-the-newest/ |title=AVIATION - WORld's OLDEST AIRPORT MAKES WAY FOR THE NEWEST - Master study in Tourism Destination Management |access-date=7 September 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015060045/http://www.tourism-master.nl/2006/09/28/aviation-world%E2%80%99s-oldest-airport-makes-way-for-the-newest/ |archive-date=15 October 2013 }}&lt;/ref&gt;.

XX asr davomida Don Mueang Tailandning asosiy aviatsiya markazi hamda [[Janubi-Sharqiy Osiyo]][[]]dagi xalqaro aviaqatnov uchun muhim darvozalardan biri boʻlib xizmat qildi. [[Ikkinchi Jahon urushi]] davrida aeroport Yaponiya imperiyasi armiyasi havo kuchlari tomonidan egallab olingan va foydalanilgan; urush tugaganidan soʻng esa yana Tailand nazoratiga qaytarilgan. Urushdan keyingi davrda Don Mueang oʻzining fuqarolik aviatsiyasi infratuzilmasini jadal kengaytirdi, bu esa reaktiv samolyotlarning paydo boʻlishi hamda Bangkokka sayohat qilishga boʻlgan xalqaro talabning ortishi bilan bogʻliq ehtiyojlarni qondirishga imkon berdi.

1970–1980-yillarda aeroport jiddiy modernizatsiya qilindi; xususan, yangi yoʻlovchi terminallari va yuk tashish inshootlari qurildi. Bir necha oʻn yillar davomida u Tailandning asosiy aviakompaniyasi — [[Thai Airways International]]ning aviahabi boʻlib xizmat qildi va mamlakatdagi xalqaro hamda ichki reyslarning katta qismini qabul qildi. Dastlab Don Mueang [[IATA aeroport kodi|aeroportining IATA kodi]] '''BKK''' boʻlgan, ammo 2006-yilda [[Suvarnabhumi]] aeroporti ochilgach, bu kod unga oʻtkazildi.

2004-yilda, oʻz faoliyatining eng yuqori choʻqqisida, Don Mueang 38 milliondan ortiq yoʻlovchi, 160 000 ta reys va qariyb 700 000 tonna yukni qabul qildi. Shu tariqa, u yoʻlovchi oqimi boʻyicha dunyoda 14-oʻrinni, Osiyoda esa 2-oʻrinni egalladi. Aeroport 80 dan ortiq aviakompaniyalarga xizmat koʻrsatgan va Thai Airways oʻz faoliyatini Suvarnabhumiga koʻchirguniga qadar ushbu aviakompaniyaning asosiy markazi boʻlgan&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://terms.naver.com/entry.nhn?docId=1201440&amp;cid=40942&amp;categoryId=32188|title=돈므앙 국제공항|access-date=28 March 2018|language=ko}}&lt;/ref&gt;.

2006-yil sentyabr oyida, Bangkokning asosiy xalqaro darvozasi vazifasini toʻliq oʻz zimmasiga olishi koʻzda tutilgan Suvarnabhumi aeroporti ochilgach, Don Mueang oʻz faoliyatini toʻxtatdi. Biroq, Suvarnabhumi aeroportida oʻtkazish quvvati bilan bogʻliq cheklovlar va operatsion muammolar yuzaga kelgach, keng koʻlamli taʼmirlash ishlaridan soʻng, 2007-yil 24-martda Don Mueang qayta ochildi. Keyinchalik u mintaqaviy va lou-kosterlar markaziga aylanib, Tailanddagi arzon aviaqatnov sektorining muhim tayanch nuqtasiga aylandi.

Qayta ochilganidan beri Don Mueang Tailand va Janubi-Sharqiy Osiyodagi lou-kosterlar uchun asosiy markazga aylandi. 2015-yilda u [[Kuala Lumpur xalqaro aeroporti]] (KLIA), Barselona–El Prat va Las-Vegas aeroportlarini ortda qoldirib, dunyodagi eng yirik lou-koster aeroporti deb eʼtirof etildi&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://centreforaviation.com/analysis/bangkok-don-mueang-becomes-worlds-largest-lcc-airport-overtaking-klia-barcelona--las-vegas-236510|title=Bangkok Don Mueang becomes world's largest LCC airport, overtaking KLIA, Barcelona &amp; Las Vegas|publisher= Centre for Aviation|access-date=13 September 2015}}&lt;/ref&gt;.

Hozirgi kunda aeroport ikkita terminaldan iborat: xalqaro reyslarga xizmat koʻrsatuvchi 1-terminal va ichki reyslarga moʻljallangan 2-terminal. Ikkala terminal ham shisha bilan oʻralgan, yer sathidan balandda joylashgan oʻtish yoʻlagi orqali oʻzaro bogʻlangan boʻlib, ushbu yoʻlak aeroportga tutash joylashgan Amari Don Muang Airport Bangkok mehmonxonasiga ham olib boradi. Yillik yoʻlovchi oqimi ortib borayotgani sababli, aeroportning oʻtkazish quvvatini oshirish va yoʻlovchilar harakatini yaxshilash maqsadida 3-terminalni qurish rejalari ishlab chiqilmoqda.

Bugungi kunda Don Mueang xalqaro aeroporti Tailandda Suvarnabhumidan keyin ikkinchi eng gavjum aeroport boʻlib, mintaqadagi eng faol aeroportlar qatoriga kiradi. U Nok Air, Thai AirAsia, [[Thai AirAsia X]] va Thai Lion Air aviakompaniyalari uchun asosiy aviahab hamda mintaqaviy va ichki yoʻnalishlar boʻyicha markaziy tugun vazifasini oʻtaydi.

== Tarixi ==
[[File:Don Mueang Airport Terminal 2 front.jpg|thumb|2020-yilda Don Mueang pullik avtomagistralidan koʻrinadigan Don Mueang xalqaro aeroporti]]
[[File:DMK Terminal 2.jpg|thumb|2-terminalning yoʻlovchilar uchib ketish hududiga olib boruvchi yoʻl]]
[[File:Don Mueang Airport - Terminal 2.jpg|thumb|Don Mueang aeroporti — 2-terminal (2025-yil)]]
[[File:Don Mueang Airport, Thailand - Roads and bridges in front of the domestic terminal.JPG|alt=|thumb|Ichki reyslar terminali oldidagi yoʻllar va koʻpriklar]]

Don Mueang aerodromi Tailandda tashkil etilgan ikkinchi aerodrom boʻlib, undan avval Sra Pathum aerodromi mavjud edi. Hozirgi kunda Sra Pathum oʻrnida Bangkok qirollik sport klubi deb nomlanuvchi ot poygasi maydoni joylashgan. Don Mueangga ilk parvozlar 1914-yil 8-martda amalga oshirilgan boʻlib, ular Tailand Qirollik Harbiy-havo kuchlariga (RTAF) tegishli samolyotlarning koʻchirilishini oʻz ichiga olgan. Bundan uch yil avval Tailand uchuvchilikka oʻqitish uchun Fransiyaga uch nafar armiya ofitserini yuborgan edi. 1911-yilda oʻqishni yakunlagach, uchuvchilarga yettita samolyot — uchta Breguet va toʻrtta Nieuport — sotib olishga ruxsat berildi; aynan shu samolyotlar Tailand Qirollik Harbiy-havo kuchlarining asosini tashkil etdi. Sra Pathum aerodromiga 1911-yil fevral oyida Orville Wright tashrif buyurgan. Bu voqea [[Aka-uka Wrightlar]] tomonidan birinchi samolyot ixtiro qilinganidan (1903-yil 17-dekabr) yetti yil oʻtib sodir boʻlgan&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.airportthai.co.th/ewtadmin85_aot/ewt/aot_web/ewt_news.php?nid=1&amp;filename=map___EN |title=Histories |access-date=19 September 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015122527/http://www.airportthai.co.th/ewtadmin85_aot/ewt/aot_web/ewt_news.php?nid=1&amp;filename=map___EN |archive-date=15 October 2013 }}&lt;/ref&gt;.

1945-yil sentyabrida urush tugaganidan soʻng, Tailanddagi qisqa muddatli Britaniya istilosi davrida aerodrom Britaniya Qirollik havo kuchlari (RAF) nazoratiga oʻtdi. Bu holat 1946-yilning martigacha, yaʼni 1945-yil oktyabrida u yerga joylashtirilgan 211-eskadrilya tarqatib yuborilgunga qadar davom etdi&lt;ref&gt;{{cite book |title=Bomber Squadrons of the R.A.F. and their Aircraft |first=Philip |last=Moyes |year=1964 |publisher=MacDonald &amp; Co. (Publishers) Ltd. |location=London |page=200}}&lt;/ref&gt;.

2005-yil may oyida [[Thai Airways International]] Airbus A340-500 samolyotlari yordamida Bangkok va Nyu-York shaharlari oʻrtasida toʻxtovsiz parvozlarni yoʻlga qoʻydi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.flightglobal.com/sliding-doors/62965.article | title=Sliding doors | work=Airline Business | date=25 September 2005 | accessdate=5 April 2022 | author=Shifrin, Carole | url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;.

=== Yopilishi ===
2006-yil 27-sentyabrdan 28-sentyabrga oʻtar kechasi Don Mueang aeroportida rasmiy ravishda operatsiyalar tugadi, chunki yangi Suvarnabhumi aeroporti 2006-yilda ochilganda Bangkokning yagona aeroporti boʻlishi rejalashtirilgan edi. Don Mueangga soʻnggi tijorat reyslari quyidagilar edi:

* Xalqaro parvoz: [[Kuwait Airways]] KU414 reysi bilan [[Kuvayt xalqaro aeroporti|Kuvaytga]] soat 02:50 da joʻnab ketishi rejalashtirilgan boʻlsa-da&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://nationmultimedia.com/2006/09/27/business/business_30014714.php|title=Exporters pan new export fees|access-date=4 June 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303180431/http://www.nationmultimedia.com/2006/09/27/business/business_30014714.php|archive-date=3 March 2016}}&lt;/ref&gt;, dastlab soat 18:00 da rejalashtirilgan [[Qantas]]ning [[Sidney aeroporti|Sidneyga]] QF302 reysi toʻqqiz soatdan koʻproq vaqtga kechiktirildi, keyin esa nihoyat soat 03:12 da, Kuvayt reysidan taxminan oʻn daqiqa oʻtgach uchib ketdi. Qantas QF302 qoʻshimcha reys ekanligini daʼvo qildi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://archives.mybangkokpost.com/bkkarchives/frontstore/news_detail.html?aid=193389&amp;textcat=General%20News&amp;type=a&amp;key=don%20muang&amp;year=2006&amp;click_page=4&amp;search_cat=text&amp;from=text_search |title=Qantas steals show at last minute |archive-url=https://web.archive.org/web/20150509180504/http://archives.mybangkokpost.com/bkkarchives/frontstore/news_detail.html?aid=193389&amp;textcat=General%20News&amp;type=a&amp;key=don%20muang&amp;year=2006&amp;click_page=4&amp;search_cat=text&amp;from=text_search |archive-date=9 May 2015 |work=[[Bangkok Post]] |date=29 September 2006}}&lt;/ref&gt;.
* Xalqaro qoʻnish: Jakartadan soat 01:30 da qoʻngan Kuwait Airways reysi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://atwonline.com/news/story.html?storyID=6587 |title=ATW: LH Cargo set to be first into Suvarnabhumi |access-date=2 October 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927001605/http://atwonline.com/news/story.html?storyID=6587 |archive-date=27 September 2007 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.
* Ichki parvoz: [[Thai Airways]] TG124 Chiangmayga soat 22:15 da (tasodifan, Tailand 2009-yil 28-martda yana ichki operatsiyalarni Don Mueangga qaytarganida, ularning oxirgi parvozi ham Chiangmayga soat 22:15 da boʻlgan)
* Ichki qoʻnish: [[Phuket xalqaro aeroporti|Phuketdan]] soat 23:00 da qoʻngan Thai Airways TG216 reysi.

Suvarnabhumi ochilishidan oldin aeroport '''BKK''' [[IATA aeroport kodi|IATA kodidan]] foydalangan va nomi „Don Muang“ deb yozilgan. Suvarnabhumi tijoriy parvozlar uchun ochilgandan soʻng, imlo oʻzgartirildi va „Don Mueang“ sifatida yangi IATA aeroport kodini '''DMK''' tayinladi, shu bilan birga u hali ham [[ICAO aeroport kodi]]ni '''VTBD''' saqlab qolgan. Anʼanaviy imlo hali ham koʻplab aviakompaniyalar va koʻpgina tailandliklar tomonidan qoʻllaniladi.

=== Qayta ochilishi ===
Suvarnabhumi aeroportining ochilishida tijorat tashuvchilari Don Mueangni tark etdi. Ammo yangi aeroportning yuqori operatsion xarajatlari va yangi aeroportdagi yorilgan uchish-qoʻnish yoʻlaklari bilan bogʻliq xavfsizlik muammolari koʻpchilikni Don Mueangga qaytishga undadi. Lou-kosterlar aeroportni qayta ochish talablarini keltirib chiqardi. Airports of Thailand 2006-yil oxirida ushbu saʼy-harakatlarni qoʻllab-quvvatlovchi hisobotni eʼlon qildi. Hisobotda Suvarnabhumi uchun rejalashtirilgan ikkinchi bosqich kengayishining oldini olish yoki kechiktirish uchun DMKni qayta ochish taklif qilindi&lt;ref&gt;{{cite magazine |title=In With the Old |magazine=[[Aviation Week &amp; Space Technology]] |date=1 January 2007}}&lt;/ref&gt;.

2007-yil 30-yanvarda Transport vazirligi Suvarnabhumidagi baʼzi taksi yoʻllarida taʼmirlash ishlari davom etayotgan bir paytda Don Mueangni vaqtincha qayta ochishni tavsiya qildi&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.pressreader.com/thailand/the-nation/20070127/282063387493984|title=Use Don Muang during repairs: 2 airlines|date=27 January 2007|via=PressReader|publisher=The Nation|access-date=14 May 2017}}&lt;/ref&gt;.

2011-yilda Bangkok va Tailandning boshqa qismlariga taʼsir koʻrsatgan Tailand suv toshqini tufayli aeroport yopildi, chunki suv toshqinlari uchish-qoʻnish yoʻlaklariga oqib kelib, yoritishga taʼsir qildi&lt;ref&gt;[http://www.donmuangairportonline.com/ Don Muang Airport (DMK) Bangkok Thailand | Don Muang Airport Guide]. Donmuangairportonline.com. Retrieved on 25 August 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-pacific-15441663|title=Thai floods: Bangkok Don Muang airport suspends flights|work=BBC News|date=25 October 2011 |access-date=4 June 2015}}&lt;/ref&gt;. Don Mueang 2012-yil 6-martda qayta ochildi.

2012-yil 16-martda Bosh vazir [[Yingluck Shinawatra]] barcha lou-koster, charter va bogʻlovchi boʻlmagan reyslarni Don Mueangga koʻchirishni buyurdi. Bu bitta aeroport siyosatiga chek qoʻydi&lt;ref&gt;{{cite news |title=Low-cost carriers start launching from Don Mueang |url=http://www.nationmultimedia.com/national/Low-cost-carriers-start-launching-from-Don-Mueang-30191442.html |location=Bangkok |newspaper=The Nation |date=1 October 2012 |access-date=15 October 2012 |archive-date=2 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190502140158/http://www.nationmultimedia.com/national/Low-cost-carriers-start-launching-from-Don-Mueang-30191442.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. Airports of Thailand kompaniyasiga Suvarnabhumi aeroportidagi tirbandlikni kamaytirishga yordam berish uchun lou-kosterlarni Don Mueangga oʻtishga undash buyurildi&lt;ref name=&quot;Thongrung-2012&quot;&gt;{{cite news |title=Budget airlines to fly from Don Mueang |first1=Watcharapong |last1=Thongrung |last2=Amnartchareonrit |first2=Bamrung |url=http://www.nationmultimedia.com/business/Budget-airlines-to-fly-from-Don-Mueang-30178092.html |location=Bangkok |newspaper=The Nation |date=16 March 2012 |access-date=30 May 2012 |archive-date=19 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190519022954/http://www.nationmultimedia.com/business/Budget-airlines-to-fly-from-Don-Mueang-30178092.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Airlines get big discounts for move to Don Mueang |first1=Amornrat |last1=Mahitthirook |last2=Kositchotethana |first2=Boonsong |url=http://www.bangkokpost.com/news/transport/298957/airlines-get-big-discounts-for-move-to-don-mueang |newspaper=Bangkok Post |date=21 June 2012|access-date=10 November 2012}}&lt;/ref&gt;. Suvarnabhumi aeroporti yiliga 45 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatish uchun moʻljallangan edi&lt;ref name=&quot;Thongrung-2012&quot; /&gt;, ammo u 2011-yilda 48 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatdi va bu raqam 2012-yilda 53 millionga yetishi kutilgan edi. Oʻnta aviakompaniya Don Mueangga koʻchib oʻtishi mumkin. Nok Air lou-kosteri allaqachon Don Mueangdan va Don Mueangga reyslarni amalga oshirmoqda. Nok Air yiliga taxminan toʻrt million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatadi. Orient Thai Airlines va Thai AirAsia ham Don Mueangda ish boshladi. Tailand AirAsia aviakompaniyasi 2011-yilda 7,2 million yoʻlovchini tashigan. Bu raqam 2012-yilda sakkiz millionga yetishi prognoz qilingan edi&lt;ref&gt;{{cite news |title=IPO of Asia Aviation is expected to raise Bt4.5 bn |first=Sucheera |last=Pinijparakarn |url=http://www.nationmultimedia.com/business/IPO-of-Asia-Aviation-is-expected-to-raise-Bt4-5-bn-30182593.html |location=Bangkok |newspaper=The Nation |date=23 May 2012 |access-date=30 May 2012 |archive-date=18 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190518133347/http://www.nationmultimedia.com/business/IPO-of-Asia-Aviation-is-expected-to-raise-Bt4-5-bn-30182593.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

=== Kengaytirilishi ===
2012-yil holatiga koʻra, 1-terminal yiliga 18,5 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatish quvvatiga ega&lt;ref&gt;{{cite news |title=Don Mueang will be ready on time, AOT says |first=Bamrung |last=Amnartchareonrit |url=http://www.nationmultimedia.com/business/Don-Mueang-will-be-ready-on-time-AOT-says-30188584.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20120820231828/http://www.nationmultimedia.com/business/Don-Mueang-will-be-ready-on-time-AOT-says-30188584.html |url-status=dead |archive-date=20 August 2012 |location=Bangkok |newspaper=The Nation |date=18 August 2012}}&lt;/ref&gt;. 2013-yil 7-sentyabrda Airports of Thailand 2-terminalni qayta ochish maqsadida 3 milliard batlik taʼmirlash ishlarini eʼlon qildi; terminalni 2014-yilning may oyidayoq ishga tushirish rejalashtirilgan edi. 2013-yilda 1-terminal orqali oʻtadigan yoʻlovchilar soni 16 millionga yetishi kutilmoqda, holbuki uning sigʻimi 18,5 millionni tashkil etadi. 2015-yil dekabr oyida 2-terminalning ishga tushirilishi bilan Don Mueang aeroportining yillik yoʻlovchi oʻtkazish quvvati 30 millionga yetkaziladi&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bangkokpost.com/business/368444/don-mueang-t2-set-for-b3bn-makeover|title=Don Mueang's T2 set for B3bn makeover &amp;#124; Bangkok Post: business |newspaper=Bangkok Post |date=7 September 2013 |last1=Kositchotethana |first1=Boonsong }}&lt;/ref&gt;.

Don Mueang aeroportini 36,8 milliard bat evaziga kengaytirish loyihasining uchinchi bosqichi 2023-yilning ikkinchi yarmida boshlangan boʻlib, u 2029——2031-yillar oraligʻida yakunlanishi rejalashtirilgan&lt;ref name=&quot;Bangkok Post-2023&quot;&gt;{{Cite news |title=Airports of Thailand (AOT): Airport expansions and upgrades planned over the next 5-10 years |language=en |work=Bangkok Post |date=24 September 2024 |url=https://www.britishaviationgroup.co.uk/knowledge/airports-of-thailand-aot/ |access-date=12 March 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Voqealar ==
1996-yil fevral oyida islandiyalik xonanda, qoʻshiq muallifi va bastakor [[Björk]] uzoq masofali parvozdan soʻng, oʻsha paytda toʻqqiz yoshda boʻlgan oʻgʻli Sindri bilan Don Mueang aeroportiga yetib keldi. Björk matbuot anjumaniga qadar oʻzini va oʻgʻlini bezovta qilmaslikni oldindan iltimos qilgan boʻlishiga qaramay, aeroportda jurnalistlar kutib turishgan edi. Björk [[paparatsi]]lardan uzoqlashishga urinayotgan bir paytda, televideniye muxbiri Julie Kaufman Sindriga yaqinlashib: „Bangkokka xush kelibsiz!“ — dedi. Bunga javoban Björk Kaufman tomon tashlanib, uni yerga yiqitdi va xavfsizlik xodimlari aralashguniga qadar uni silkitib, itarib tashladi. Keyinchalik Björk Kaufmandan uzr soʻradi; Kaufman esa unga qarshi rasmiy shikoyat qilishdan bosh tortdi&lt;ref&gt;{{cite web|author=Chris Colin|date=1 May 2001|title=Bjork|url=http://www.salon.com/2001/05/01/bjork/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110926080532/http://www.salon.com/people/bc/2001/05/01/bjork/print.html|archive-date=26 September 2011|access-date=2 January 2016|website=Salon.com}}&lt;/ref&gt;. Björkning ovoz yozish kompaniyasi keyinroq maʼlum qilishicha, Kaufman hodisa sodir boʻlishidan oldin toʻrt kun davomida Björkni bezovta qilib yurgan ekan&lt;ref&gt;{{Citation |title=Bjork - Bangkok Airport Incident, 1996 | date=13 July 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=q91y60uzROs&amp;t=44s |access-date=1 September 2023 |language=en |archive-date=1 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230901154532/https://www.youtube.com/watch?v=q91y60uzROs&amp;t=44s |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

2022-yil 7-sentyabr kuni mahalliy vaqt bilan soat 21:40 da [[Airbus A380]] samolyoti Don Mueang aeroportining 21R-uchish-qoʻnish yoʻlagiga favqulodda qoʻnishni amalga oshirdi&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://thethaiger.com/news/bangkok/airbus-a380-lands-at-thailands-don-mueang-airport-for-the-first-time-ever|title=Airbus A380 lands at Thailand's Don Mueang Airport for the first time ever|newspaper=Thaiger |date=8 September 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.nationthailand.com/thailand/general/40019879|title=Heavy rain over Suvarnabhumi forces Emirates' A380 to land at Don Mueang|newspaper=The Nation |date=8 September 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.pattayamail.com/thailandnews/bad-weather-forces-airbus-a380-to-make-historic-landing-at-don-mueang-airport-409588|title=Bad weather forces Airbus A380 to make historic landing at Don Mueang Airport|newspaper=Pattaya Mail |date=9 September 2022}}&lt;/ref&gt;.

2024-yil 30-avgustda Airbus Beluga (A300-600ST) samolyoti Don Mueang aeroportida texnik toʻxtashni amalga oshirdi. U ertasi kuni Xitoyga joʻnab ketdi&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.newsflare.com/video/675746/airbus-beluga-stuns-airport-ground-workers-in-bangkok|title=Airbus Beluga stuns airport ground workers in Bangkok|newspaper=Newsflare |date=31 August 2024}}&lt;/ref&gt;.

== Terminallari ==
Don Mueang xalqaro aeroportida uchta terminal mavjud. 1-terminal xalqaro reyslar uchun, 2-terminal esa ichki reyslar uchun foydalaniladi. 2-terminalning ochilishi aeroportning oʻtkazish qobiliyatini yiliga 30 million yoʻlovchiga yetkazdi&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Intharagsa|first1=Rachanon|title=Busy traffic at Don Mueang's Terminal 2|url=http://www.nationmultimedia.com/breakingnews/Busy-traffic-at-Don-Mueangs-Terminal-2-30275593.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20151225044725/http://www.nationmultimedia.com/breakingnews/Busy-traffic-at-Don-Mueangs-Terminal-2-30275593.html|url-status=dead|archive-date=25 December 2015|access-date=24 December 2015|work=The Nation|date=24 December 2015}}&lt;/ref&gt;.

Ilgari ichki reyslar uchun xizmat koʻrsatgan eski 3-terminal 2011-yildan beri foydalanilmayapti. Yangi 3-terminal yiliga 20 million yoʻlovchiga moʻljallangan boʻlib, uning qurilishini 2029-yilga qadar yakunlash rejalashtirilgan&lt;ref name=&quot;Bangkok Post-2023&quot; /&gt;. Qiymati 36,8 milliard batga teng boʻlgan ushbu loyiha aeroportning umumiy oʻtkazish qobiliyatini yiliga 30 milliondan 50 million yoʻlovchiga oshiradi&lt;ref name=&quot;Hongtong-2019&quot;&gt;{{cite news |last1=Hongtong |first1=Thodsapol |title=AoT urges wide-body use to save flight slots |url=https://www.bangkokpost.com/business/1750864/aot-urges-wide-body-use-to-save-flight-slots |access-date=16 September 2019 |work=Bangkok Post |date=16 September 2019}}&lt;/ref&gt;.

Skytrax agentligi tomonidan oʻtkazilgan reytingga koʻra, Don Mueang 2024-yilda dunyodagi lou-kosterlar uchun moʻljallangan terminallar orasida umumiy hisobda 10-oʻrinni egalladi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=World's Best Low-Cost Airline Terminals 2024 |url=https://www.worldairportawards.com/worlds-best-low-cost-airline-terminals-2024/ |access-date=27 November 2024 |website=SKYTRAX |language=en}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar == 
{{commons category|Don Mueang International Airport}}
* [https://donmueang.airportthai.co.th/ Don Mueang International Airport official site]
* [https://web.archive.org/web/20070311085256/http://hiptv.mcot.net/hipPlay.php?id=7818&amp;SelectSpeed=128k News video of the last two flights from Don Mueang], as telecast on MCOT

{{Tailand aeroportlari}}

{{authority control}}

[[Turkum:Tailand aeroportlari]]</text>
      <sha1>f69zgr48sr0ahygzwips88f0evme1tu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328816</id>
      <parentid>6328511</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:25:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Janob Mirzaolim</username>
        <id>64438</id>
      </contributor>
      <comment>Boʻlim qoʻshdim: Boshqa inshootlari + Yer usti transporti + Baxtsiz hodisalar va falokatlar</comment>
      <origin>6328816</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36979" sha1="i0duzvvrurqqw2zxpsv2ff6vlfmbejp" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| name                = Don Mueang xalqaro aeroporti
| ensign              = 
| ensign_size         = 60px
| ensign_alt          = 
| nativename         = {{lang|th|ท่าอากาศยานดอนเมือง}}
| image               = Don Mueang International Airport, AOT Logo.svg
| image_size          = &lt;!-- if less than 220 --&gt;
| image_alt           = 
| caption             = 
| image2              = DMK - Don Mueang Airport - as seen from a flight (2026) - IMG 03.jpg
| image2_size         = &lt;!-- if less than 220 --&gt;
| image2_alt          = 
| caption2            = Don Mueang xalqaro aeroportining yuqoridan koʻrinishi, 2026-yil
| IATA                = DMK
| ICAO                = VTBD
| FAA                 = 
| TC                  = 
| LID                 = 
| GPS                 = 
| WMO                 = 
| type                = Fuqarolik
| owner_oper          = 
| owner               = Tailand Qirollik Harbiy-havo kuchlari
| operator            = Airports of Thailand
| city-served         = [[Bangkok]] aglomeratsiyasi
| location            = 222 Vibhavadi Rangsit yoʻli, Sanambin, Don Mueang, [[Bangkok]], Tailand
| opened              = {{start date and age|1914|03|27|df=yes}}
| closed              = &lt;!-- {{end date|YYYY|MM|DD}} --&gt;
| passenger_services_ceased = &lt;!-- {{end date|YYYY|MM|DD}} --&gt;
| hub                 = &lt;!-- If more than one airline, use {{Unbulleted list|Airline1|Airline2}} --&gt;
| focus_city          = &lt;!-- If more than one airline, use {{Unbulleted list|Airline1|Airline2}} --&gt;
| operating-base      = {{ubl|class=nowrap
  | Nok Air
  | Thai AirAsia
  | [[Thai AirAsia X]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://newsroom.airasia.com/news/thai-airasia-x-to-move-all-flight-operations-back-to-don-mueang-airport-from-1-october-2024#gsc.tab=0|title=Thai AirAsia X to move all flight operations back to Don Mueang Airport from 1 October 2024|date=16 July 2024|website=newsroom.airasia.com}}&lt;/ref&gt;
  | Thai Lion Air}}
| built               = &lt;!-- military airports --&gt;
| used                = &lt;!-- military airports --&gt;
| commander           = &lt;!-- military airports --&gt;
| occupants           = &lt;!-- military airports --&gt;
| timezone            = 
| utc                 = 
| summer              = 
| utcs                = 
| elevation-f         = 9
| elevation-m         = 
| metric_elev         = yes
| coordinates         = {{coord|13|54|45|N|100|36|24|E|region:TH-10|display=inline,title}}
|latd=13|latm=54|lats=45|latNS=N|longd=100|longm=36|longs=24|longEW=E
| website             = {{URL|donmueang.airportthai.co.th}}
| image_map           = 
| image_mapsize       = 
| image_map_alt       = 
| image_map_caption   = 
| mapframe            = yes
| pushpin_map         = Tailand
| pushpin_map_size    = 
| pushpin_alt         = 
| pushpin_caption     = Aeroport joylashuvi
| pushpin_relief      = 
| pushpin_image       = 
| pushpin_label       = '''DMK'''/VTBD
| pushpin_label_position = 
| pushpin_mark        = 
| pushpin_mark_size   = 
| r1-number           = 03L/21R
| r1-length-f         = 
| r1-length-m         = 3,700
| r1-surface          = [[Asfalt-beton]]
| r2-number           = 03R/21L
| r2-length-f         = 
| r2-length-m         = 3,500
| r2-surface          = Asfalt-beton
| metric_rwy          = yes
| h1-number           = 
| h1-length-f         = 
| h1-length-m         = 
| h1-surface          = &lt;!-- up to h12 --&gt;
| stat1-header        = Jami yoʻlovchilar soni
| stat1-data          = 31,650,816 {{increase}}3.81%
| stat2-header        = Xalqaro yoʻlovchilar soni
| stat2-data          = 12,243,429 {{kamayish}}3.31%
| stat3-header        = Mahalliy yoʻlovchilar soni
| stat3-data          = 19,407,387 {{increase}}8.86%
| stat4-header        = Parvozlar soni
| stat4-data          = 214,723 {{increase}}4.40%
| stat5-header        = Yuk (tonna)
| stat5-data          = 55,568 {{increase}}116.36%
| stat-year           = 2025
| footnotes           = Manbalar: Airports of Thailand&lt;ref&gt;{{cite web |title=Air Transport Statistic|url=https://investor.airportthai.co.th/transport.html |website=Airports of Thailand |access-date=17 January 2025}}&lt;/ref&gt;
}}
'''Don Mueang xalqaro aeroporti''' {{lang-th|ท่าอากาศยานดอนเมือง}} — 2006-yilgacha '''Bangkok xalqaro aeroporti''' deb nomlangan {{airport codes|DMK|VTBD}} — [[Tailand]] poytaxti [[Bangkok]]ka xizmat koʻrsatuvchi ikkita xalqaro aeroportdan biri; ikkinchisi — [[Suvarnabhumi|Suvarnabhumi aeroporti]] (BKK).

Aeroport dunyodagi eng qadimgi xalqaro aeroportlardan biri, shuningdek, Osiyoda hozirgi kunda ham faoliyat yuritayotgan eng qadimgi aeroportlardan biri hisoblanadi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=7 Oldest Airports In The World, Turns Out To Be One Of Them In Southeast Asia |url=https://voi.id/en/lifestyle/360493 |date=3 March 2024 |website=VOI}}&lt;/ref&gt;. Rasman 1914-yil 27-martda Tailand Qirollik Harbiy-havo kuchlari (RTAF) bazasi sifatida ochilgan, biroq undan avvalroq ham qoʻnish maydoni sifatida foydalanilgan. Don Mueangga ilk tijorat parvozi 1924-yilda amalga oshirilgan boʻlib, bu uni dunyodagi eng dastlabki tijorat aviatsiya inshootlaridan biriga aylantirdi. Birinchi tijorat reysi Niderlandiyaning [[KLM]] aviakompaniyasi tomonidan [[Amsterdam]] va Bangkok oʻrtasida amalga oshirilgan&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.tourism-master.nl/2006/09/28/aviation-world%E2%80%99s-oldest-airport-makes-way-for-the-newest/ |title=AVIATION - WORld's OLDEST AIRPORT MAKES WAY FOR THE NEWEST - Master study in Tourism Destination Management |access-date=7 September 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015060045/http://www.tourism-master.nl/2006/09/28/aviation-world%E2%80%99s-oldest-airport-makes-way-for-the-newest/ |archive-date=15 October 2013 }}&lt;/ref&gt;.

XX asr davomida Don Mueang Tailandning asosiy aviatsiya markazi hamda [[Janubi-Sharqiy Osiyo]][[]]dagi xalqaro aviaqatnov uchun muhim darvozalardan biri boʻlib xizmat qildi. [[Ikkinchi Jahon urushi]] davrida aeroport Yaponiya imperiyasi armiyasi havo kuchlari tomonidan egallab olingan va foydalanilgan; urush tugaganidan soʻng esa yana Tailand nazoratiga qaytarilgan. Urushdan keyingi davrda Don Mueang oʻzining fuqarolik aviatsiyasi infratuzilmasini jadal kengaytirdi, bu esa reaktiv samolyotlarning paydo boʻlishi hamda Bangkokka sayohat qilishga boʻlgan xalqaro talabning ortishi bilan bogʻliq ehtiyojlarni qondirishga imkon berdi.

1970–1980-yillarda aeroport jiddiy modernizatsiya qilindi; xususan, yangi yoʻlovchi terminallari va yuk tashish inshootlari qurildi. Bir necha oʻn yillar davomida u Tailandning asosiy aviakompaniyasi — [[Thai Airways International]]ning aviahabi boʻlib xizmat qildi va mamlakatdagi xalqaro hamda ichki reyslarning katta qismini qabul qildi. Dastlab Don Mueang [[IATA aeroport kodi|aeroportining IATA kodi]] '''BKK''' boʻlgan, ammo 2006-yilda [[Suvarnabhumi]] aeroporti ochilgach, bu kod unga oʻtkazildi.

2004-yilda, oʻz faoliyatining eng yuqori choʻqqisida, Don Mueang 38 milliondan ortiq yoʻlovchi, 160 000 ta reys va qariyb 700 000 tonna yukni qabul qildi. Shu tariqa, u yoʻlovchi oqimi boʻyicha dunyoda 14-oʻrinni, Osiyoda esa 2-oʻrinni egalladi. Aeroport 80 dan ortiq aviakompaniyalarga xizmat koʻrsatgan va Thai Airways oʻz faoliyatini Suvarnabhumiga koʻchirguniga qadar ushbu aviakompaniyaning asosiy markazi boʻlgan&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://terms.naver.com/entry.nhn?docId=1201440&amp;cid=40942&amp;categoryId=32188|title=돈므앙 국제공항|access-date=28 March 2018|language=ko}}&lt;/ref&gt;.

2006-yil sentyabr oyida, Bangkokning asosiy xalqaro darvozasi vazifasini toʻliq oʻz zimmasiga olishi koʻzda tutilgan Suvarnabhumi aeroporti ochilgach, Don Mueang oʻz faoliyatini toʻxtatdi. Biroq, Suvarnabhumi aeroportida oʻtkazish quvvati bilan bogʻliq cheklovlar va operatsion muammolar yuzaga kelgach, keng koʻlamli taʼmirlash ishlaridan soʻng, 2007-yil 24-martda Don Mueang qayta ochildi. Keyinchalik u mintaqaviy va lou-kosterlar markaziga aylanib, Tailanddagi arzon aviaqatnov sektorining muhim tayanch nuqtasiga aylandi.

Qayta ochilganidan beri Don Mueang Tailand va Janubi-Sharqiy Osiyodagi lou-kosterlar uchun asosiy markazga aylandi. 2015-yilda u [[Kuala Lumpur xalqaro aeroporti]] (KLIA), Barselona–El Prat va Las-Vegas aeroportlarini ortda qoldirib, dunyodagi eng yirik lou-koster aeroporti deb eʼtirof etildi&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://centreforaviation.com/analysis/bangkok-don-mueang-becomes-worlds-largest-lcc-airport-overtaking-klia-barcelona--las-vegas-236510|title=Bangkok Don Mueang becomes world's largest LCC airport, overtaking KLIA, Barcelona &amp; Las Vegas|publisher= Centre for Aviation|access-date=13 September 2015}}&lt;/ref&gt;.

Hozirgi kunda aeroport ikkita terminaldan iborat: xalqaro reyslarga xizmat koʻrsatuvchi 1-terminal va ichki reyslarga moʻljallangan 2-terminal. Ikkala terminal ham shisha bilan oʻralgan, yer sathidan balandda joylashgan oʻtish yoʻlagi orqali oʻzaro bogʻlangan boʻlib, ushbu yoʻlak aeroportga tutash joylashgan Amari Don Muang Airport Bangkok mehmonxonasiga ham olib boradi. Yillik yoʻlovchi oqimi ortib borayotgani sababli, aeroportning oʻtkazish quvvatini oshirish va yoʻlovchilar harakatini yaxshilash maqsadida 3-terminalni qurish rejalari ishlab chiqilmoqda.

Bugungi kunda Don Mueang xalqaro aeroporti Tailandda Suvarnabhumidan keyin ikkinchi eng gavjum aeroport boʻlib, mintaqadagi eng faol aeroportlar qatoriga kiradi. U Nok Air, Thai AirAsia, [[Thai AirAsia X]] va Thai Lion Air aviakompaniyalari uchun asosiy aviahab hamda mintaqaviy va ichki yoʻnalishlar boʻyicha markaziy tugun vazifasini oʻtaydi.

== Tarixi ==
[[File:Don Mueang Airport Terminal 2 front.jpg|thumb|2020-yilda Don Mueang pullik avtomagistralidan koʻrinadigan Don Mueang xalqaro aeroporti]]
[[File:DMK Terminal 2.jpg|thumb|2-terminalning yoʻlovchilar uchib ketish hududiga olib boruvchi yoʻl]]
[[File:Don Mueang Airport - Terminal 2.jpg|thumb|Don Mueang aeroporti — 2-terminal (2025-yil)]]
[[File:Don Mueang Airport, Thailand - Roads and bridges in front of the domestic terminal.JPG|alt=|thumb|Ichki reyslar terminali oldidagi yoʻllar va koʻpriklar]]

Don Mueang aerodromi Tailandda tashkil etilgan ikkinchi aerodrom boʻlib, undan avval Sra Pathum aerodromi mavjud edi. Hozirgi kunda Sra Pathum oʻrnida Bangkok qirollik sport klubi deb nomlanuvchi ot poygasi maydoni joylashgan. Don Mueangga ilk parvozlar 1914-yil 8-martda amalga oshirilgan boʻlib, ular Tailand Qirollik Harbiy-havo kuchlariga (RTAF) tegishli samolyotlarning koʻchirilishini oʻz ichiga olgan. Bundan uch yil avval Tailand uchuvchilikka oʻqitish uchun Fransiyaga uch nafar armiya ofitserini yuborgan edi. 1911-yilda oʻqishni yakunlagach, uchuvchilarga yettita samolyot — uchta Breguet va toʻrtta Nieuport — sotib olishga ruxsat berildi; aynan shu samolyotlar Tailand Qirollik Harbiy-havo kuchlarining asosini tashkil etdi. Sra Pathum aerodromiga 1911-yil fevral oyida Orville Wright tashrif buyurgan. Bu voqea [[Aka-uka Wrightlar]] tomonidan birinchi samolyot ixtiro qilinganidan (1903-yil 17-dekabr) yetti yil oʻtib sodir boʻlgan&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.airportthai.co.th/ewtadmin85_aot/ewt/aot_web/ewt_news.php?nid=1&amp;filename=map___EN |title=Histories |access-date=19 September 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015122527/http://www.airportthai.co.th/ewtadmin85_aot/ewt/aot_web/ewt_news.php?nid=1&amp;filename=map___EN |archive-date=15 October 2013 }}&lt;/ref&gt;.

1945-yil sentyabrida urush tugaganidan soʻng, Tailanddagi qisqa muddatli Britaniya istilosi davrida aerodrom Britaniya Qirollik havo kuchlari (RAF) nazoratiga oʻtdi. Bu holat 1946-yilning martigacha, yaʼni 1945-yil oktyabrida u yerga joylashtirilgan 211-eskadrilya tarqatib yuborilgunga qadar davom etdi&lt;ref&gt;{{cite book |title=Bomber Squadrons of the R.A.F. and their Aircraft |first=Philip |last=Moyes |year=1964 |publisher=MacDonald &amp; Co. (Publishers) Ltd. |location=London |page=200}}&lt;/ref&gt;.

2005-yil may oyida [[Thai Airways International]] Airbus A340-500 samolyotlari yordamida Bangkok va Nyu-York shaharlari oʻrtasida toʻxtovsiz parvozlarni yoʻlga qoʻydi&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.flightglobal.com/sliding-doors/62965.article | title=Sliding doors | work=Airline Business | date=25 September 2005 | accessdate=5 April 2022 | author=Shifrin, Carole | url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;.

=== Yopilishi ===
2006-yil 27-sentyabrdan 28-sentyabrga oʻtar kechasi Don Mueang aeroportida rasmiy ravishda operatsiyalar tugadi, chunki yangi Suvarnabhumi aeroporti 2006-yilda ochilganda Bangkokning yagona aeroporti boʻlishi rejalashtirilgan edi. Don Mueangga soʻnggi tijorat reyslari quyidagilar edi:

* Xalqaro parvoz: [[Kuwait Airways]] KU414 reysi bilan [[Kuvayt xalqaro aeroporti|Kuvaytga]] soat 02:50 da joʻnab ketishi rejalashtirilgan boʻlsa-da&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://nationmultimedia.com/2006/09/27/business/business_30014714.php|title=Exporters pan new export fees|access-date=4 June 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303180431/http://www.nationmultimedia.com/2006/09/27/business/business_30014714.php|archive-date=3 March 2016}}&lt;/ref&gt;, dastlab soat 18:00 da rejalashtirilgan [[Qantas]]ning [[Sidney aeroporti|Sidneyga]] QF302 reysi toʻqqiz soatdan koʻproq vaqtga kechiktirildi, keyin esa nihoyat soat 03:12 da, Kuvayt reysidan taxminan oʻn daqiqa oʻtgach uchib ketdi. Qantas QF302 qoʻshimcha reys ekanligini daʼvo qildi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://archives.mybangkokpost.com/bkkarchives/frontstore/news_detail.html?aid=193389&amp;textcat=General%20News&amp;type=a&amp;key=don%20muang&amp;year=2006&amp;click_page=4&amp;search_cat=text&amp;from=text_search |title=Qantas steals show at last minute |archive-url=https://web.archive.org/web/20150509180504/http://archives.mybangkokpost.com/bkkarchives/frontstore/news_detail.html?aid=193389&amp;textcat=General%20News&amp;type=a&amp;key=don%20muang&amp;year=2006&amp;click_page=4&amp;search_cat=text&amp;from=text_search |archive-date=9 May 2015 |work=[[Bangkok Post]] |date=29 September 2006}}&lt;/ref&gt;.
* Xalqaro qoʻnish: Jakartadan soat 01:30 da qoʻngan Kuwait Airways reysi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://atwonline.com/news/story.html?storyID=6587 |title=ATW: LH Cargo set to be first into Suvarnabhumi |access-date=2 October 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927001605/http://atwonline.com/news/story.html?storyID=6587 |archive-date=27 September 2007 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.
* Ichki parvoz: [[Thai Airways]] TG124 Chiangmayga soat 22:15 da (tasodifan, Tailand 2009-yil 28-martda yana ichki operatsiyalarni Don Mueangga qaytarganida, ularning oxirgi parvozi ham Chiangmayga soat 22:15 da boʻlgan)
* Ichki qoʻnish: [[Phuket xalqaro aeroporti|Phuketdan]] soat 23:00 da qoʻngan Thai Airways TG216 reysi.

Suvarnabhumi ochilishidan oldin aeroport '''BKK''' [[IATA aeroport kodi|IATA kodidan]] foydalangan va nomi „Don Muang“ deb yozilgan. Suvarnabhumi tijoriy parvozlar uchun ochilgandan soʻng, imlo oʻzgartirildi va „Don Mueang“ sifatida yangi IATA aeroport kodini '''DMK''' tayinladi, shu bilan birga u hali ham [[ICAO aeroport kodi]]ni '''VTBD''' saqlab qolgan. Anʼanaviy imlo hali ham koʻplab aviakompaniyalar va koʻpgina tailandliklar tomonidan qoʻllaniladi.

=== Qayta ochilishi ===
Suvarnabhumi aeroportining ochilishida tijorat tashuvchilari Don Mueangni tark etdi. Ammo yangi aeroportning yuqori operatsion xarajatlari va yangi aeroportdagi yorilgan uchish-qoʻnish yoʻlaklari bilan bogʻliq xavfsizlik muammolari koʻpchilikni Don Mueangga qaytishga undadi. Lou-kosterlar aeroportni qayta ochish talablarini keltirib chiqardi. Airports of Thailand 2006-yil oxirida ushbu saʼy-harakatlarni qoʻllab-quvvatlovchi hisobotni eʼlon qildi. Hisobotda Suvarnabhumi uchun rejalashtirilgan ikkinchi bosqich kengayishining oldini olish yoki kechiktirish uchun DMKni qayta ochish taklif qilindi&lt;ref&gt;{{cite magazine |title=In With the Old |magazine=[[Aviation Week &amp; Space Technology]] |date=1 January 2007}}&lt;/ref&gt;.

2007-yil 30-yanvarda Transport vazirligi Suvarnabhumidagi baʼzi taksi yoʻllarida taʼmirlash ishlari davom etayotgan bir paytda Don Mueangni vaqtincha qayta ochishni tavsiya qildi&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.pressreader.com/thailand/the-nation/20070127/282063387493984|title=Use Don Muang during repairs: 2 airlines|date=27 January 2007|via=PressReader|publisher=The Nation|access-date=14 May 2017}}&lt;/ref&gt;.

2011-yilda Bangkok va Tailandning boshqa qismlariga taʼsir koʻrsatgan Tailand suv toshqini tufayli aeroport yopildi, chunki suv toshqinlari uchish-qoʻnish yoʻlaklariga oqib kelib, yoritishga taʼsir qildi&lt;ref&gt;[http://www.donmuangairportonline.com/ Don Muang Airport (DMK) Bangkok Thailand | Don Muang Airport Guide]. Donmuangairportonline.com. Retrieved on 25 August 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-pacific-15441663|title=Thai floods: Bangkok Don Muang airport suspends flights|work=BBC News|date=25 October 2011 |access-date=4 June 2015}}&lt;/ref&gt;. Don Mueang 2012-yil 6-martda qayta ochildi.

2012-yil 16-martda Bosh vazir [[Yingluck Shinawatra]] barcha lou-koster, charter va bogʻlovchi boʻlmagan reyslarni Don Mueangga koʻchirishni buyurdi. Bu bitta aeroport siyosatiga chek qoʻydi&lt;ref&gt;{{cite news |title=Low-cost carriers start launching from Don Mueang |url=http://www.nationmultimedia.com/national/Low-cost-carriers-start-launching-from-Don-Mueang-30191442.html |location=Bangkok |newspaper=The Nation |date=1 October 2012 |access-date=15 October 2012 |archive-date=2 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190502140158/http://www.nationmultimedia.com/national/Low-cost-carriers-start-launching-from-Don-Mueang-30191442.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. Airports of Thailand kompaniyasiga Suvarnabhumi aeroportidagi tirbandlikni kamaytirishga yordam berish uchun lou-kosterlarni Don Mueangga oʻtishga undash buyurildi&lt;ref name=&quot;Thongrung-2012&quot;&gt;{{cite news |title=Budget airlines to fly from Don Mueang |first1=Watcharapong |last1=Thongrung |last2=Amnartchareonrit |first2=Bamrung |url=http://www.nationmultimedia.com/business/Budget-airlines-to-fly-from-Don-Mueang-30178092.html |location=Bangkok |newspaper=The Nation |date=16 March 2012 |access-date=30 May 2012 |archive-date=19 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190519022954/http://www.nationmultimedia.com/business/Budget-airlines-to-fly-from-Don-Mueang-30178092.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Airlines get big discounts for move to Don Mueang |first1=Amornrat |last1=Mahitthirook |last2=Kositchotethana |first2=Boonsong |url=http://www.bangkokpost.com/news/transport/298957/airlines-get-big-discounts-for-move-to-don-mueang |newspaper=Bangkok Post |date=21 June 2012|access-date=10 November 2012}}&lt;/ref&gt;. Suvarnabhumi aeroporti yiliga 45 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatish uchun moʻljallangan edi&lt;ref name=&quot;Thongrung-2012&quot; /&gt;, ammo u 2011-yilda 48 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatdi va bu raqam 2012-yilda 53 millionga yetishi kutilgan edi. Oʻnta aviakompaniya Don Mueangga koʻchib oʻtishi mumkin. Nok Air lou-kosteri allaqachon Don Mueangdan va Don Mueangga reyslarni amalga oshirmoqda. Nok Air yiliga taxminan toʻrt million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatadi. Orient Thai Airlines va Thai AirAsia ham Don Mueangda ish boshladi. Tailand AirAsia aviakompaniyasi 2011-yilda 7,2 million yoʻlovchini tashigan. Bu raqam 2012-yilda sakkiz millionga yetishi prognoz qilingan edi&lt;ref&gt;{{cite news |title=IPO of Asia Aviation is expected to raise Bt4.5 bn |first=Sucheera |last=Pinijparakarn |url=http://www.nationmultimedia.com/business/IPO-of-Asia-Aviation-is-expected-to-raise-Bt4-5-bn-30182593.html |location=Bangkok |newspaper=The Nation |date=23 May 2012 |access-date=30 May 2012 |archive-date=18 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190518133347/http://www.nationmultimedia.com/business/IPO-of-Asia-Aviation-is-expected-to-raise-Bt4-5-bn-30182593.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

=== Kengaytirilishi ===
2012-yil holatiga koʻra, 1-terminal yiliga 18,5 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatish quvvatiga ega&lt;ref&gt;{{cite news |title=Don Mueang will be ready on time, AOT says |first=Bamrung |last=Amnartchareonrit |url=http://www.nationmultimedia.com/business/Don-Mueang-will-be-ready-on-time-AOT-says-30188584.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20120820231828/http://www.nationmultimedia.com/business/Don-Mueang-will-be-ready-on-time-AOT-says-30188584.html |url-status=dead |archive-date=20 August 2012 |location=Bangkok |newspaper=The Nation |date=18 August 2012}}&lt;/ref&gt;. 2013-yil 7-sentyabrda Airports of Thailand 2-terminalni qayta ochish maqsadida 3 milliard batlik taʼmirlash ishlarini eʼlon qildi; terminalni 2014-yilning may oyidayoq ishga tushirish rejalashtirilgan edi. 2013-yilda 1-terminal orqali oʻtadigan yoʻlovchilar soni 16 millionga yetishi kutilmoqda, holbuki uning sigʻimi 18,5 millionni tashkil etadi. 2015-yil dekabr oyida 2-terminalning ishga tushirilishi bilan Don Mueang aeroportining yillik yoʻlovchi oʻtkazish quvvati 30 millionga yetkaziladi&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bangkokpost.com/business/368444/don-mueang-t2-set-for-b3bn-makeover|title=Don Mueang's T2 set for B3bn makeover &amp;#124; Bangkok Post: business |newspaper=Bangkok Post |date=7 September 2013 |last1=Kositchotethana |first1=Boonsong }}&lt;/ref&gt;.

Don Mueang aeroportini 36,8 milliard bat evaziga kengaytirish loyihasining uchinchi bosqichi 2023-yilning ikkinchi yarmida boshlangan boʻlib, u 2029——2031-yillar oraligʻida yakunlanishi rejalashtirilgan&lt;ref name=&quot;Bangkok Post-2023&quot;&gt;{{Cite news |title=Airports of Thailand (AOT): Airport expansions and upgrades planned over the next 5-10 years |language=en |work=Bangkok Post |date=24 September 2024 |url=https://www.britishaviationgroup.co.uk/knowledge/airports-of-thailand-aot/ |access-date=12 March 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Voqealar ==
1996-yil fevral oyida islandiyalik xonanda, qoʻshiq muallifi va bastakor [[Björk]] uzoq masofali parvozdan soʻng, oʻsha paytda toʻqqiz yoshda boʻlgan oʻgʻli Sindri bilan Don Mueang aeroportiga yetib keldi. Björk matbuot anjumaniga qadar oʻzini va oʻgʻlini bezovta qilmaslikni oldindan iltimos qilgan boʻlishiga qaramay, aeroportda jurnalistlar kutib turishgan edi. Björk [[paparatsi]]lardan uzoqlashishga urinayotgan bir paytda, televideniye muxbiri Julie Kaufman Sindriga yaqinlashib: „Bangkokka xush kelibsiz!“ — dedi. Bunga javoban Björk Kaufman tomon tashlanib, uni yerga yiqitdi va xavfsizlik xodimlari aralashguniga qadar uni silkitib, itarib tashladi. Keyinchalik Björk Kaufmandan uzr soʻradi; Kaufman esa unga qarshi rasmiy shikoyat qilishdan bosh tortdi&lt;ref&gt;{{cite web|author=Chris Colin|date=1 May 2001|title=Bjork|url=http://www.salon.com/2001/05/01/bjork/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110926080532/http://www.salon.com/people/bc/2001/05/01/bjork/print.html|archive-date=26 September 2011|access-date=2 January 2016|website=Salon.com}}&lt;/ref&gt;. Björkning ovoz yozish kompaniyasi keyinroq maʼlum qilishicha, Kaufman hodisa sodir boʻlishidan oldin toʻrt kun davomida Björkni bezovta qilib yurgan ekan&lt;ref&gt;{{Citation |title=Bjork - Bangkok Airport Incident, 1996 | date=13 July 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=q91y60uzROs&amp;t=44s |access-date=1 September 2023 |language=en |archive-date=1 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230901154532/https://www.youtube.com/watch?v=q91y60uzROs&amp;t=44s |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

2022-yil 7-sentyabr kuni mahalliy vaqt bilan soat 21:40 da [[Airbus A380]] samolyoti Don Mueang aeroportining 21R-uchish-qoʻnish yoʻlagiga favqulodda qoʻnishni amalga oshirdi&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://thethaiger.com/news/bangkok/airbus-a380-lands-at-thailands-don-mueang-airport-for-the-first-time-ever|title=Airbus A380 lands at Thailand's Don Mueang Airport for the first time ever|newspaper=Thaiger |date=8 September 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.nationthailand.com/thailand/general/40019879|title=Heavy rain over Suvarnabhumi forces Emirates' A380 to land at Don Mueang|newspaper=The Nation |date=8 September 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.pattayamail.com/thailandnews/bad-weather-forces-airbus-a380-to-make-historic-landing-at-don-mueang-airport-409588|title=Bad weather forces Airbus A380 to make historic landing at Don Mueang Airport|newspaper=Pattaya Mail |date=9 September 2022}}&lt;/ref&gt;.

2024-yil 30-avgustda Airbus Beluga (A300-600ST) samolyoti Don Mueang aeroportida texnik toʻxtashni amalga oshirdi. U ertasi kuni Xitoyga joʻnab ketdi&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.newsflare.com/video/675746/airbus-beluga-stuns-airport-ground-workers-in-bangkok|title=Airbus Beluga stuns airport ground workers in Bangkok|newspaper=Newsflare |date=31 August 2024}}&lt;/ref&gt;.

== Terminallari ==
Don Mueang xalqaro aeroportida uchta terminal mavjud. 1-terminal xalqaro reyslar uchun, 2-terminal esa ichki reyslar uchun foydalaniladi. 2-terminalning ochilishi aeroportning oʻtkazish qobiliyatini yiliga 30 million yoʻlovchiga yetkazdi&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Intharagsa|first1=Rachanon|title=Busy traffic at Don Mueang's Terminal 2|url=http://www.nationmultimedia.com/breakingnews/Busy-traffic-at-Don-Mueangs-Terminal-2-30275593.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20151225044725/http://www.nationmultimedia.com/breakingnews/Busy-traffic-at-Don-Mueangs-Terminal-2-30275593.html|url-status=dead|archive-date=25 December 2015|access-date=24 December 2015|work=The Nation|date=24 December 2015}}&lt;/ref&gt;.

Ilgari ichki reyslar uchun xizmat koʻrsatgan eski 3-terminal 2011-yildan beri foydalanilmayapti. Yangi 3-terminal yiliga 20 million yoʻlovchiga moʻljallangan boʻlib, uning qurilishini 2029-yilga qadar yakunlash rejalashtirilgan&lt;ref name=&quot;Bangkok Post-2023&quot; /&gt;. Qiymati 36,8 milliard batga teng boʻlgan ushbu loyiha aeroportning umumiy oʻtkazish qobiliyatini yiliga 30 milliondan 50 million yoʻlovchiga oshiradi&lt;ref name=&quot;Hongtong-2019&quot;&gt;{{cite news |last1=Hongtong |first1=Thodsapol |title=AoT urges wide-body use to save flight slots |url=https://www.bangkokpost.com/business/1750864/aot-urges-wide-body-use-to-save-flight-slots |access-date=16 September 2019 |work=Bangkok Post |date=16 September 2019}}&lt;/ref&gt;.

Skytrax agentligi tomonidan oʻtkazilgan reytingga koʻra, Don Mueang 2024-yilda dunyodagi lou-kosterlar uchun moʻljallangan terminallar orasida umumiy hisobda 10-oʻrinni egalladi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=World's Best Low-Cost Airline Terminals 2024 |url=https://www.worldairportawards.com/worlds-best-low-cost-airline-terminals-2024/ |access-date=27 November 2024 |website=SKYTRAX |language=en}}&lt;/ref&gt;.

== Boshqa inshootlari ==
Faoliyatini toʻxtatishdan avval Siam Air&lt;ref&gt;[http://www.siamair.co.th/ Home page] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161026065035/http://www.siamair.co.th/ |date=26 October 2016 }}. [[Siam Air]]. Retrieved on 26 October 2016. &quot;CONTACT INFO Address : Siam Air Transport Co., Ltd. 222 Room 2323 P Vibhavadi – Rangsit Road Donmueang International Airport, Donmueang, Bangkok, Thailand 10210&quot;&lt;/ref&gt; va R Airlines&lt;ref&gt;&quot;[http://www.thairairline.com/contact.html Headquarter] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160313120538/http://www.thairairline.com/contact.html |date=13 March 2016 }}.&quot;{{sic}} [[R Airlines]]. Retrieved on 27 January 2013.&lt;/ref&gt; kompaniyalarning bosh ofislari aeroport hududida joylashgan edi.

Don Mueang xalqaro aeroporti — bu Tailand Qirollik Harbiy-havo kuchlarining (RTAF) Don Mueang aviabazasi bilan birgalikda foydalaniladigan inshoot boʻlib, u yerda RTAFning asosan jangovar boʻlmagan havo kemalaridan iborat 1-aviadiviziyasi joylashgan.

Ikki uchish-qoʻnish yoʻlagi orasida Tailand Qirollik Harbiy-havo kuchlariga (RTAF) tegishli golf maydoni mavjud. Maydon uchish-qoʻnish yoʻlagidan hech qanday toʻsiq bilan ajratilmagan; samolyotlar qoʻnayotgan paytda golfchilar qizil chiroq yordamida toʻxtatib turiladi.

== Yer usti transporti ==
[[File:BMTA Bus A1-A4 at DMK 2026.jpg|alt=|thumb|Shahar markaziga qatnovchi BMTA avtobuslari (A1–A4)]]
=== Avtobus ===
Don Mueang xalqaro aeroportiga kelgan yoʻlovchilar Bangkokdagi bir qancha muhim manzillarga borish uchun BMTAning A1–A4 yoʻnalishidagi aeroport avtobuslaridan foydalanishlari mumkin&lt;ref&gt;Airport of Thailand. [https://donmueang.airportthai.co.th/service/transportation/detail/205?utm DMK Transportation] &lt;/ref&gt;. A1–A4 avtobuslariga xalqaro terminalning 1-qavatidagi 6-chi darvozasi yonidan chiqish mumkin. Yoʻl haqi butun yoʻnalish uchun qatʼiy belgilangan narxda boʻlib, avtobus ichida naqd pulda toʻlanadi.

* A1: Don Mueang aeroporti → BTS Mo Chit → Mo Chit 2-avtobus terminali&lt;ref&gt;www.transitbangkok.com [https://www.transitbangkok.com/lines/bangkok-bus-line/a1 Bus A1]&lt;/ref&gt;
* A2: Don Mueang aeroporti → Gʻalaba yodgorligi&lt;ref&gt;www.transitbangkok.com [https://www.transitbangkok.com/lines/bangkok-bus-line/a2 Bus A2]&lt;/ref&gt;
* A3: Don Mueang aeroporti → Pratunam → Central World → Lumpini bogʻi&lt;ref&gt;www.transitbangkok.com [https://www.transitbangkok.com/lines/bangkok-bus-line/a3 Bus A3]&lt;/ref&gt;
* A4: Don Mueang aeroporti → Demokratiya yodgorligi → Khaosan yoʻli → Sanam Luang&lt;ref&gt;www.transitbangkok.com [https://www.transitbangkok.com/lines/bangkok-bus-line/a4 Bus A4]&lt;/ref&gt;

=== Suvarnabhumi aeroportiga/aeroportidan transport qatnovi ===
[[File:AOT Airport Shuttle Bus (DMK-BKK) 2026.jpg|alt=|thumb|AOT aeroportlararo avtobusi (DMK-BKK), 2026-yil]]

Don Mueang xalqaro aeroporti Suvarnabhumi aeroportidan temir yoʻl yoki avtobus orqali taxminan 1–1,5 soatlik masofada joylashgan. Shuningdek, aeroportlar oʻrtasida aeroportlararo avtobus xizmati orqali toʻgʻridan-toʻgʻri avtobus qatnovlari ham mavjud.

=== Avtomobil yoʻli ===
Aeroportga olib boruvchi ikkita asosiy yoʻnalish mavjud. Ulardan eng qulayrogʻi — Don Mueang pullik avtomagistral orqali oʻtadigan yoʻldir. Yana bir asosiy kirish yoʻli — Vibhavadi Rangsit yoʻli hisoblanadi. Bu ikki yoʻnalish bir-biriga parallel ravishda, biri ikkinchisining ustida joylashgan.

Aeroportga toʻrtta avtobus yoʻnalishi xizmat koʻrsatadi: A1 yoʻnalishi aeroport va Bangkok avtobus terminali (Chatuchak) oʻrtasida, A2 yoʻnalishi aeroport va Gʻalaba yodgorligi oʻrtasida, A3 yoʻnalishi aeroport va Lumphini bogʻi oʻrtasida, A4 yoʻnalishi esa aeroport va Sanam Luang oʻrtasida qatnaydi&lt;ref&gt;{{cite news |last=Ketbungkan |first=Kaewta |date=28 April 2017 |title=New Shuttle bus routes to Don Mueang Airport to open Monday |url=https://www.khaosodenglish.com/featured/2017/04/28/new-shuttle-routes-don-mueang-airport-open-monday/ |url-status= |work=Khaosod English |location=Thailand |archive-url=https://web.archive.org/web/20211117082817/https://www.khaosodenglish.com/featured/2017/04/28/new-shuttle-routes-don-mueang-airport-open-monday/ |archive-date=17 November 2021 |access-date=17 November 2021}}&lt;/ref&gt;.

=== Temir yoʻl ===
[[File:SRT Dark Red Line at Rangsit station.jpg|alt=|thumb|SRT toʻq qizil liniyasi]]

Don Mueang xalqaro aeroportiga Don Mueang temir yoʻl stansiyasi orqali xizmat koʻrsatiladi. Bu yerda [[BTS Skytrain|SRTning toʻq qizil liniyasi]] hamda shaharlararo temir yoʻl qatnovlari mavjud boʻlib, ular aeroportni Bangkok markazidagi Krung Thep Aphiwat markaziy terminali bilan bogʻlaydi.

AOT aeroportni BTS yashil liniyasi bilan bogʻlash uchun uch kilometrlik monorels qurishni rejalashtirmoqda. Uch milliard batlik ushbu loyiha 2020-yil oxirigacha tasdiqlanishi kutilgan edi&lt;ref name=&quot;Hongtong-2019&quot; /&gt;.

== Baxtsiz hodisalar va falokatlar ==
* 1938-yil 18-mart — Siam Qirollik harbiy-havo kuchlariga qarashli ikkita Curtiss F11C Goshawk rusumli samolyot avia-shouga tayyorgarlik koʻrayotgan vaqtda, Don Mueang aeroporti ustida havoda toʻqnashib ketdi&lt;ref name=TAA&gt;{{cite web
|title=Thai Aviation Accidents|url=https://www.thai-aviation.net/_files/ugd/3b4903_39fccc6dd0c14f218ae9332b7bced487.pdf|publisher=Thai-Aviation.net|access-date=23 November 2025}}&lt;/ref&gt;.
* 1945-yil 19-oktyabr — Qirollik havo kuchlariga qarashli, bort raqami FL577 boʻlgan Douglas C-47 Skytrain samolyoti aeroportdan havoga koʻtarilganidan soʻng dvigateli ishdan chiqishi oqibatida uchish-qoʻnish yoʻlagidan chiqib ketdi va qorni bilan yerga qoʻndi&lt;ref name=TAA/&gt;.
* 1976-yil 25-dekabr — [[Qohira]]dan Bangkokka parvoz qilayotgan [[Egyptair]]ning [[Boeing 707]]-300 (bort raqami SU-AXA) rusumli samolyoti qoʻnishga urinish chogʻida aeroport yaqinidagi sanoat hududiga qulab tushdi. Bortdagi barcha 53 kishi halok boʻldi&lt;ref&gt;{{Cite news|date=1976-12-25|title=81 Die as Egypt Jet Crashes Into Plant In Bangkok Suburb|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1976/12/25/archives/81-die-as-egypt-jet-crashes-into-plant-in-bangkok-suburb.html|access-date=2021-03-08|issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;.
* 1980-yil 27-aprel — Khon Kaendan [[Bangkok]]ka yoʻl olgan [[Thai Airways]]ning BAe 748 (bort raqami HS-THB) rusumli samolyoti kuchli momaqaldiroq paytida balandlikni yoʻqotib, Bangkok xalqaro aeroportidan taxminan 13 kilometr uzoqlikda qulab tushdi. Ekipajning barcha toʻrt aʼzosi hamda 49 yoʻlovchidan 40 nafari halok boʻldi&lt;ref&gt;{{Cite news |date=27 April 1980 |title=Airliner Crash In Thailand Kills 40 |url=https://www.nytimes.com/1980/04/28/archives/airliner-crash-in-thailand-kills-40.html |work=The New York Times}}&lt;/ref&gt;.
* 1981-yil 1-aprel — Indoneziya maxsus kuchlari (Kopassus) [[Palembang]]dan Poloniya aeroportiga parvoz qilayotgan va Indoneziya havo hududida egallab olingan Garuda Indonesia aviakompaniyasining 206-reysli samolyotini ozod qilish boʻyicha operatsiya oʻtkazdi. 48 yoʻlovchining barchasi omon qoldi, yetti kishi (bir nafar maxsus kuchlar aʼzosi, bir nafar ikkinchi uchuvchi va besh nafar terrorchi) halok boʻldi. Samolyotni egallab olganlar yetakchisi Imron bin Muhammad Zayn qoʻlga olindi.
* 1988-yil 9-sentyabr — Vietnam Airlinesning 831-reysi bilan Don Mueang xalqaro aeroportiga qoʻnishga yaqinlashayotgan Tu-134 (bort raqami VN-A102) samolyoti halokatga uchradi. Bortdagi 90 nafar yoʻlovchi va ekipaj aʼzosidan 76 nafari halok boʻldi.
* 1991-yil 26-may — Lauda Air 004-reysi bilan [[Vena xalqaro aeroporti|Venaga]] yoʻl olgan [[Boeing 767]]-300ER (bort raqami OE-LAV, nomi Motsart) samolyoti Don Mueang aeroportidan havoga koʻtarilganidan soʻng, 1-dvigatelida tortish kuchini teskari yoʻnaltiruvchi qurilma oʻz-oʻzidan ishga tushib ketishi oqibatida halokatga uchradi. Bortdagi barcha 223 kishi halok boʻldi.
* 1992-yil 21-yanvar — Tailand Qirollik havo kuchlariga tegishli Douglas VC-47D (raqami L2-41/15/210) samolyoti qoʻnish vaqtida yuz bergan hodisa oqibatida shunday shikastlandiki, uni taʼmirlab boʻlmaydigan holatga keldi&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://aviation-safety.net/database/record.php?id=19920121-0 |title=L2-41/15/210 Accident description |website=Aviation Safety Network |access-date=24 June 2010}}&lt;/ref&gt;.
* 1999-yil 23-sentyabr — [[Qantas]] 1-reysi bilan Don Mueang aeroportiga qoʻnayotgan Boeing 747-400 rusumli (bort raqami VH-OJH, nomi City of Darwin) samolyot uchish-qoʻnish yoʻlagidan chiqib ketdi. Hodisa natijasida samolyot jiddiy shikastlandi, ammo qurbonlar boʻlmadi. Bu voqea aviakompaniyaning oʻta xavfsiz hisoblangan reaktiv samolyotlar ekspluatatsiyasi tarixidagi eng jiddiy hodisa boʻldi. Garchi samolyotni yaroqsiz deb hisoblash mumkin boʻlsa-da, Qantas kompaniyasi reaktiv davr boshlanganidan beri birorta ham samolyotini butunlay yoʻqotmaganlik rekordini saqlab qolish maqsadida ushbu Boeing 747 ni taʼmirlab, qayta tikladi.
* 2001-yil 3-mart — [[Thai Airways International]] 114-reysi bilan Bangkokdan Chiangmayga parvoz qilishi rejalashtirilgan [[Boeing 737 Classic|Boeing 737-400]] (bort raqami HS-TDC, nomi Narathiwat) samolyoti portlash va yongʻin oqibatida butunlay vayron boʻldi. Hodisa, keyinchalik Tailand Bosh vaziri boʻlgan Thaksin Shinawatra va yana 150 ga yaqin yoʻlovchi samolyotga chiqishidan taxminan 35 daqiqa oldin sodir boʻldi. Bortda ekipajning besh nafar aʼzosi boʻlgan, ulardan biri halok boʻldi. Guvohlarning soʻzlariga koʻra, samolyotda olov chiqishidan oldin portlash ovozi eshitilgan. Keyinchalik AQSh Milliy transport xavfsizligi kengashi tergovchilari markaziy yonilgʻi baki portlaganini, 18 daqiqadan soʻng esa oʻng tarafdagi yonilgʻi baki ham portlaganini maʼlum qildi. Portlash sababi aniqlanmadi, biroq keyingi tekshiruvlar davomida topilgan kimyoviy moddalarga asoslanib, baʼzilar buni suiqasd urinishi boʻlishi mumkin deb taxmin qilishdi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar == 
{{commons category|Don Mueang International Airport}}
* [https://donmueang.airportthai.co.th/ Don Mueang International Airport official site]
* [https://web.archive.org/web/20070311085256/http://hiptv.mcot.net/hipPlay.php?id=7818&amp;SelectSpeed=128k News video of the last two flights from Don Mueang], as telecast on MCOT

{{Tailand aeroportlari}}

{{authority control}}

[[Turkum:Tailand aeroportlari]]</text>
      <sha1>i0duzvvrurqqw2zxpsv2ff6vlfmbejp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gaghara jangi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471050</id>
    <revision>
      <id>6328209</id>
      <parentid>6327567</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T17:03:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mupapap29</username>
        <id>201910</id>
      </contributor>
      <origin>6328209</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20218" sha1="sb350tl449q53nozmbhunzi1zjn72y6" xml:space="preserve">{{Urush bilgiqutisi
| nomi            = Gaghara jangi
| qismi           = [[Boburiylar davlati]]
| tasvir          = [[File:Battle of Ghagra.jpg|300px]]
| izoh            =
| sana            = 1529-yil 6-may
| yer             = [[Gʻogʻra daryosi]], Revelganj (hozirgi Bihar, Hindiston)
| sabab           =
| natija          = [[Boburiylar davlati|Boburiylar]] g‘alabasi
| holat           =
| oʻzgarishlar    =
| raqib1          = [[Boburiylar davlati]]
| raqib2          = Sharqiy Afg‘on konfederatsiyasi&lt;br /&gt;{{Bulleted list|[[Loʻdiylar]]|[[Lohani sulolasi]]}}[[Bengaliya sultonligi]]
| qomondon1       = [[Bobur]]&lt;br /&gt;[[Humoyun]]&lt;br /&gt;[[Bayramxon]]&lt;br /&gt;[[Askariy Mirzo]]&lt;br /&gt;[[Muhammad Zamon Mirzo]]&lt;br /&gt;Sulton Jalol ud-Din Sherki&lt;br /&gt;Sulton Junayd Barlos&lt;br /&gt;[[Ustod Ali Quli]]&lt;br /&gt;[[Mustafo Rumiy]]&lt;br /&gt;[[Shershoh]]
| qomondon2       = [[Sulton]] [[Nusrat Shoh]]&lt;br /&gt;[[Sulton]] [[Lodi sulolasi#Mahmud Lo‘diy|Mahmud Lo‘diy]]&lt;br /&gt;Sulton Jalol ud-Din Lohani{{UHB}}&lt;br /&gt;Bayezid&lt;br /&gt;Biban&lt;br /&gt;Fateh Xon Shirvoniy{{UHB}}&lt;br /&gt;Shoh Muhammad Maʼruf{{UHB}}&lt;br /&gt;Bhaktuddin Aybek&lt;br /&gt;Hakam Xon
| harbiy_birlik1  =
| harbiy_birlik2  =
| harbiy_birlik3  =
| quvvat          =
| kuch1           =Noma’lum
| kuch2           = Butun qo‘shin&lt;ref&gt;{{cite book |first=Jean Paul |last=Roux |title=Histoire des grands moghols : Babur |trans-title=History Of The Great Mongols : Babur |publisher=Fayard |location=Paris |year=1986 |page=370 |isbn=2-213-01846-4 |language=fr }}&lt;/ref&gt;
| yoqotishlar1    = 
| yoqotishlar2    =
| umumiy_yoʻqotishlar =
| ilova           =
}}

'''Gaghara jangi''' — 1529-yilda bo‘lib o‘tgan, [[Boburiylar imperiyasi]]ning Hindistonni zabt etishidagi muhim janglardan biri&lt;ref&gt;{{Cite book |last=O’Brien |first=Derek |url=https://books.google.com/books?id=QBI4Z-UMpJAC&amp;dq=battle+of+ghaghra&amp;pg=PT75 |title=The Puffin Factfinder |date=2011-12-15 |publisher=Penguin UK |isbn=978-81-8475-878-8 |language=en}}&lt;/ref&gt;. Undan oldin 1526-yilda [[Birinchi Panipat jangi]] va 1527-yilda [[Khanua jangi]] bo‘lib o‘tgan edi. Shakllanayotgan Boburiylar imperiyasi hukmdori [[Bobur]] qo‘shinlariga hind ittifoqchilari ham qo‘shilib, sulton [[Lodi sulolasi#Mahmud Lo‘diy|Mahmud Lo‘diy]] boshchiligidagi Sharqiy afg‘on ittifoqchilari hamda [[Sulton]] [[Nusrat Shoh]] boshchiligidagi [[Bengaliya sultonligi]] qo‘shinlariga qarshi jang qilganlar&lt;ref name=&quot;lodi&quot;&gt;{{cite book |last1=Joshi |first1=Rita |title=The Afghan Nobility and the Mughals: 1526-1707 |year=1985 |publisher=Vikas Publishing House |isbn=978-0-7069-2752-8 |url=https://books.google.com/books?id=qhhuAAAAMAAJ&amp;q=%22Battle+of+Ghaghra%22+-wikipedia |language=en}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
[[Lodi sulolasi#Mahmud Lo‘diy|Mahmud Lo‘diy]] Dehli taxtini egallashga intilgan. G‘arbiy afg‘on ittifoqchilari uni [[Dehli sultonligi]]ning qonuniy vorisi deb e’lon qilgan, [[Rojputlar|Rajput]] ittifoqchilari esa uni qo‘llab-quvvatlagan edi. Biroq 1527-yildagi [[Khanua jangi]]da mag‘lubiyatga uchragach, u qochishga majbur bo‘ldi va [[Gujarat]]dan boshpana topdi. Sharqdagi qarindoshlari bilan aloqa o‘rnatishga bir necha bor uringanidan so‘ng, nihoyat, ular safiga qo‘shilishga muvaffaq bo‘ldi. Sharqiy afg‘on ittifoqchilariga boshchilik qilgan Mahmud Lo‘diy [[Bihar]]ni egalladi.

Boburning [[Chanderi]]ga yurishidan bir muncha vaqt o‘tib, yangi sulolaga mansub, Biharning [[Pushtunlar|Pushtun]] hukmdori sulton Muhammadshoh Loha vafot etdi. Uning o‘rniga voyaga yetmagan o‘g‘li sulton Jaloliddin Lohani taxtga o‘tirdi. Shundan so‘ng, hech bo‘lmaganda Biharda davlat ishlarini asosan shahzodaning onasi Dudu va shu vaqtga kelib katta obro‘ qozongan Faridxon (keyinchalik [[Shershoh]] nomi bilan mashhur bo‘lgan) boshqara boshladi. Mamlakatda yosh hukmdorning qarindoshlari bo‘lgan Lohani zodagonlari, katta ta’sir kuchiga ega Baban va Bayazid, Shershoh hamda boshqa amirlarning taxtga da’vogarligi tufayli nizolar avj olgan edi. Bu guruhlar o‘rtasidagi nizolar, shuningdek, avvalgi yurishlarda pushtun qo‘shinlarining [[Bobur]] lashkarlaridan mag‘lubiyatga uchragani oqibatlari yosh shahzodani oxir-oqibat [[Bengaliya]] sultoni hududidan boshpana izlashga majbur qildi&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Roy |first1=Manabendra Nath |title=The Radical Humanist |year=1986 |publisher=Maniben Kara |url=https://books.google.com/books?id=qS0KAQAAIAAJ&amp;q=%22Battle+of+Ghaghra%22+-wikipedia |language=en}}&lt;/ref&gt;.

Bunday vaziyatda [[Jaunpur (Uttar-Pradesh)|Jaunpur]] va umuman Hindistondagi [[Afg‘onlar|afg‘onlar]] o‘z ishlarining butunlay barbod bo‘lishiga yo‘l qo‘ymaslik hamda imkon qadar barcha manfaatlarni birlashtirish maqsadida, ilgari [[Rana Sanga]] ko‘magida Dehli taxtini egallashga uringan sulton Mahmud Lo‘diyni chaqirishga qaror qildilar. Bu urinishda mag‘lubiyatga uchragach, u Gujaratga chekingan edi. Keyinchalik [[Bundelkhand]]dagi Pannaga yo‘l olib, u yerda vaziyatning qulay tomonga o‘zgarishini kutib qoldi. Endi esa Bihar va Jaunpur taxtiga o‘tirish haqidagi taklifni qabul qildi. Ko‘p o‘tmay, unga turli hududlardan vatandoshlari qo‘shildi va u deyarli butun Biharning qarshiliksiz egallanishiga erishdi. Eng hayratlanarli jihati shundaki, bu qadar keng ko‘lamli fitna va harakatlar qanday qilib sir saqlangan holda muvaffaqiyatli amalga oshirilganidir. Buni, ehtimol, har bir pushtunning umumiy muvaffaqiyatdan chuqur manfaatdor bo‘lgani, shuningdek, qabila a’zolarining o‘z boshliqlariga va bir-birlariga sadoqat bilan munosabatda bo‘lishi bilan izohlash mumkin.

Bu xabarni olgan kunning ertasiga Bobur [[Agra]]ga qaytib keldi va u yerda o‘z kengashiga sharqiy qo‘shinlarga zudlik bilan o‘zi qo‘mondonlik qilishini ma’lum qildi. Qo‘l ostida mavjud bo‘lgan qo‘shinlarni olib, 1529-yil 2-fevralda yo‘lga chiqdi. [[Doab]] hududidan o‘tib, 1529-yil 27-fevralda Dakkakida [[Gang|Gang daryosi]]ning o‘ng sohiliga yetib keldi. Bu yerda uni o‘g‘li [[Humoyun]], general Askariy va daryoning narigi tomonidan kelgan bir necha sarkarda kutib oldi. Ular bilan quyidagicha kelishib oldi: Boburning qo‘shini daryoning o‘ng sohili bo‘ylab quyi oqim tomon harakatlanar, ularning qo‘shini esa chap sohil bo‘ylab yurib, har safar Bobur qo‘shini qarshisidagi sohilda qarorgoh qurardi.

Bu yerda olgan ma’lumotlari unchalik ham ko‘ngildagidek emas edi. Harbiy va siyosiy ustunligini qayta tiklash uchun bor kuchini ishga solayotgan pushtunlar Sulton Mahmud Lo‘diy atrofida to‘planib, ularning soni 100 ming kishiga yetgan edi. Sulton Baban va Shayx Bayezidni katta qo‘shin bilan Sirvarga yuborgan, o‘zi esa Mahmud tomoniga o‘tgan, Sulton Jaloliddin Lo‘diy hamda Sulton [[Ibrohim Loʻdiy]]ning ketma-ket vaziri bo‘lgan va xuddi avvalgi hukmdoriga xiyonat qilgani kabi endi Boburga ham xiyonat qilib, uning xizmatidan ketgan Fatehxon Shirvoniy bilan birga Gang daryosining Bihar sohilida qolib, [[Chunar]] tomon yurayotgan edi. Bobur bir qancha parganalarni hadya qilib, unga qo‘mondonlik vazifasini topshirish orqali iltifot ko‘rsatgan Shershoh ham isyonchilarga qo‘shilgan, Gang daryosidan o‘tib, [[Varanasi|Banoras]]ni egallagan edi. Bobur nomidan shaharni boshqarib kelgan, mamlakatning avvalgi sulolasidan kelib chiqqan Sulton Jaloliddin Sherqiy amaldorlari Shershoh yaqinlashgach, shahardan qochib ketgan edi&lt;ref name=&quot;lodi&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Books |first1=L. L. C. |title=Lodi Dynasty: Battle of Ghaghra, Sikandar Lodi, Battle of Panipat |date=September 2010 |publisher=General Books LLC |isbn=978-1-158-27228-0 |url=https://books.google.com/books?id=YyLFbwAACAAJ |language=en}}&lt;/ref&gt;.

Shu tariada Sharqiy yoki Sherqiy qirolligi taxtiga uch nafar da’vogar bor edi:

* Sulton Jaloliddin Sherqiy — Sulton [[Sikandar Lo‘diy]] mamlakatni zabt etishidan oldin uni boshqargan qadimgi podshohlar sulolasining vakili edi. U yaqinda [[Bobur]]ga taslim bo‘lib, undan himoya so‘ragan edi. Uning taxtga bo‘lgan da’volari ancha avvalgi ahamiyatini yo‘qotgan bo‘lsa-da, bu davrda ular qayta jonlangandek ko‘rindi va, aftidan, muayyan amaliy maqsadni ko‘zlagan Bobur tomonidan ham tan olindi.
* Sulton Jaloliddin Lohani — otasi va bobosi Sulton [[Ibrohim Loʻdiy]]ga qarshi qo‘zg‘olonga boshchilik qilgan edi. Uni [[Bihar]]dagi ko‘plab afg‘on zodagonlari qo‘llab-quvvatlagan, biroq yaqinda ittifoqchisi bo‘lgan [[Bengaliya]] [[Monarx|sultoni]] huzuridan panoh izlashga majbur bo‘lgan edi.
* Sulton Mahmud Lo‘diy — marhum Sulton [[Ibrohim Lo‘diy]]ning ukasi va Dehlidagi [[Lo‘diylar]] sulolasining vakili edi. Afg‘onlarning asosiy qismi endilikda uni nafaqat [[Bihar]], balki Dehli taxtiga ham da’vogar sifatida qo‘llab-quvvatlash uchun birlashgan edi.

Bobur vaziyatning asl holatidan xabardor bo‘lgach, Gang daryosi sohillari bo‘ylab yurishini davom ettirdi. [[Karra (Uttar-Pradesh)|Karra]]dan o‘tayotib, u Sulton Jaloliddin Sherqiy tomonidan dabdabali kutib olindi. Bobur taxtga da’vogarligini qo‘llab-quvvatlagan bu shahzodaga o‘z qo‘shinining bir qismini nominal boshqarish vakolatini topshirdi. Shahardan bir-ikki kunlik yo‘l bosib o‘tgach, uning harakatlari natijasi ko‘zga tashlana boshladi. Bobur Sulton Mahmud Lo‘diy yaqinda Chunarga yetib borib, hatto unga hujum uyushtirgan bo‘lsa-da, imperator yaqinlashayotgani haqida aniq xabar olishi bilanoq vahimaga tushib, qamalni to‘xtatgani va tartibsiz ravishda chekinganini bildi. Shershoh ham xuddi shunday Banorasni tark etib, daryoning narigi sohiliga shoshilinch ravishda qaytib o‘tgan, bu jarayonda esa uning ikkita qayig‘i cho‘kib ketgan edi.

Imperator qo‘shini [[Gang|Gang daryosi]] va [[Yamuna]] daryosi qo‘shiladigan [[Prayagraj|Allohobod]]ga yetib kelgach, 1529-yil 10-martda Yamuna daryosidan Priag tomon o‘ta boshladi. Bobur u yerdan [[Chunar]], [[Banoras]] va [[G‘azipur]] orqali yurib, endilikda [[Son daryosi]] ortida mudofaa mavqeyini egallagan Sulton Mahmudga hujum qilishga shoshildi. G‘azipurda nufuzli afg‘onlardan biri Mahmud Xon Lohani Bobur huzuriga kelib, unga taslim bo‘ldi. Bobur hali shu hududda ekan, quvg‘inga uchragan shahzoda va Bihar taxtiga da’vogarlaridan biri Sulton Jaloliddin Lohani, kelajakda Dehli hukmdoriga aylanadigan Faridxon ([[Shershoh]]) hamda boshqa nufuzli afg‘onlar ham o‘z itoatlarini bildirish uchun elchilar yubordilar. Bu Bihar Lohaniylar sulolasining barham topishini anglatardi. Endilikda faqat Sulton Mahmud Lo‘diy va uning tarafdorlarigina qarshilik ko‘rsatishda davom etardi.

Shundan so‘ng Bobur Karmanasa daryosidan o‘tib, Chausa (keyinchalik o‘g‘lining boshiga tushgan falokat bilan mashhur bo‘lgan) va Baksara yoki [[Buksar]]dan narida qarorgoh qurdi. U yerdan yo‘lini davom ettirib, qo‘shini kundan-kunga askarlarning undan yuz o‘girishi sababli zaiflashib borayotgan Sulton Mahmudning yaqin atrofda atigi 2 ming kishilik qo‘shin bilan turganini, biroq imperator qo‘shinining ilg‘or bo‘linmasi yaqinlashgach, shoshilinch ravishda chekinganini bildi. Uning ortidan quvib borilgan va askarlaridan bir nechtasi o‘ldirilgan edi. Mahmud, shuningdek, ehtimol unga yordam berish maqsadida Gang daryosidan o‘tgan Bengaliya qo‘shinidan panoh topdi.

Bobur Gang va Son daryolari qo‘shiladigan joy oralig‘ida joylashgan Bihardagi Ari viloyatiga yo‘l oldi. U yerda Muhammad Zamon Mirzoni Bihar hokimi etib tayinladi va viloyatdan olinadigan soliq miqdorini belgiladi. Imperator endilikda shimoli-sharqdan Gang daryosiga quyiladigan [[Gaghara daryosi]] (ayrim manbalarda [[Gaghara daryosi|Gogra]] deb ham ataladi) qarshisiga yetib kelgan edi. Aftidan, daryoning chap sohilida Bengaliya qirolligi boshlanardi. Bu yerda u Sulton Mahmud Lo‘diy afg‘onlar guruhi bilan ikki daryo qo‘shiladigan joydagi Bengaliya qarorgohida ekanini bildi. Mahmud va uning tarafdorlari oilalari hamda yuklarini boshqa joyga ko‘chirmoqchi bo‘lganlarida, bengalliklar bunga ruxsat bermagan edilar. Ehtimol, ular afg‘onlarni garovda ushlab qolishni ko‘zlagan edilar.

Boburga yaqinda o‘z itoatini bildirgan Mahmudning raqibi Sulton Jaloliddin Lohani ham xuddi shunday qarorgohdan ketishiga to‘sqinlik qilingan edi. Shu sababli u bengaliyaliklar bilan to‘qnashib, tarafdorlari bilan Gang daryosidan o‘tib, Biharga yo‘l oldi va imperator qo‘shiniga qo‘shilish uchun harakatlana boshladi. Shuning uchun Bengaliya qo‘shinining joylashuvi va uning rahbarlari xatti-harakatlarini betaraflikka zid deb hisoblagan imperator ularni javobgarlikka tortishga tayyorgarlik ko‘rdi. Bengaliya sultoni Nusrat Shoh Dehli sultonligi qulaganidan keyin patxonlardan ilgari boy bergan ayrim hududlarini qaytarib olgan edi&lt;ref name=&quot;lodi&quot;/&gt;.

== Jang ==

Aprel oyining oxirlarida [[Bobur]] Bengaliya qo‘shini shimolda hozirgi [[Saran tumani]] hududi bilan chegaradosh joyda qarorgoh qurganini aniqladi. Qo‘shin [[Gang|Gang daryosi]] va [[Gaghara daryosi]] qo‘shiladigan joy yaqinida joylashgan bo‘lib, bu unga Gaghara daryosi oqimini hamda ikki daryo qo‘shilganidan keyin Gang daryosining chap sohilini mudofaa qilish imkonini berardi. Bobur bengallik sarkardalar daryoning o‘z tomonida 100–150 ta kemani to‘plaganini aniqladi. Bu kemalar yordamida ular dushmanning daryodan o‘tishiga to‘sqinlik qilishi va o‘z qo‘shinlarining o‘tishini osonlashtirishi mumkin edi. Bunday qo‘shinni, ayniqsa Baban va Bayezid qo‘shinlari ham panoh topib, Gaghara daryosining yuqori oqimini katta kuch bilan egallab olgan bir paytda, ortda qoldirish xavfli edi.

Bobur Bengaliya bilan tinchlik munosabatlarida edi. Biroq uning qochib ketayotgan dushmaniga boshpana berilishi, Bengaliya qo‘shinining joylashuvi va sarkardalarining noaniq xatti-harakatlari Bengaliya hukumatining munosabati va niyatlari haqida qat’iy bayonot olishni zarur qilib qo‘ydi. Shu sababli u Bengaliya sultoni Nusrat Shoh huzuriga elchi yubordi.

28-aprel kuni Boburga Jaunpurdan Sulton Junayd Barlos boshchiligidagi taxminan 20 ming kishilik qo‘shin kelib qo‘shildi&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Bābur-nāma a memoir|url=|publisher=|date=2017|isbn=978-81-291-4175-0|language=en|first=Annette S.|last=Beveridge|pages=425}}&lt;/ref&gt;. Bu qo‘shinning kechikib kelgani uning qo‘mondoniga vaqtincha sharmandalik keltirdi. Talablariga qoniqarli javob ololmagan imperator Gaghara daryosining narigi sohilida mustahkam mavqeni egallab turgan qo‘shinni u yerdan chekinishga majbur qilishga qaror qildi. U rejalashtirilgan hujum uchun zarur tayyorgarliklarni ko‘rdi.

Bobur o‘z qo‘shinini olti bo‘linmaga ajratdi. Ulardan to‘rttasi — Gang daryosining sharqiy sohilida turgan Askariy qo‘shini hamda yaqinda shu sohilda unga qo‘shilgan Sulton Junayd qo‘shini — Gaghara daryosidan Xaldida qayiqlarda yoki daryoning yuqoriroq qismidagi kechuvlardan o‘tishga tayyor turishi kerak edi. Askariy Boburning kenja o‘g‘li edi. Qolgan ikki bo‘linma esa Gang daryosining g‘arbiy sohilida joylashgan edi.

Imperator boshchiligidagi bo‘linmalardan biri Gang daryosidan o‘tishi, so‘ngra uning bosh muhandisi va artilleriya qo‘mondoni, [[Turkiy xalqlar|turkiy]] Ustod Ali Qulining harakatlarini himoya qilishi kerak edi. Ali Quliga Ganga qo‘shilish joyidan yuqorida, Siru yoki Gaghara daryosi sohilida, Bengaliya qarorgohining ro‘parasiga to‘p batareyasini joylashtirish topshirildi. Bu batareya dushman qarorgohini to‘pga tutishi, keyinchalik esa imperator bo‘linmasi dushmanga hujum qilish uchun Gaghara daryosidan o‘tayotganda uning harakatlarini himoya qilishi lozim edi.

Yana bir turkiy muhandis Mustafo Rumiy o‘zining [[mushketyor]]lar va [[artilleriya]]dan iborat bo‘linmasi bilan [[Muhammad Zamon Mirzo]] hamda oltinchi bo‘linma ko‘magida daryolar qo‘shiladigan joydan pastroqda, Gang daryosining [[Bihar]] sohilidan dushman qarorgohining yon tomoniga qarata to‘pdan o‘t ochishi kerak edi.

Askariy boshchiligidagi asosiy qo‘shin Xaldi yaqinida Gaghara daryosidan o‘tgach, dushman qarorgohi tomon yurishi, ularni qarorgohdan chiqib, daryo bo‘ylab yuqoriga harakatlanishga undashi kerak edi. Bu chalg‘ituvchi harakat dushman kuchlarini band qilib turgan paytda Bobur va Muhammad Zamon boshchiligidagi ikki bo‘linma artilleriya hamda [[pilta miltiq]]laridan o‘q uzayotgan askarlar himoyasi ostida daryodan o‘tkazilishi lozim edi.

Shundan so‘ng butun qo‘shin harakatga keltirildi. Askariyning to‘rtta bo‘linmasi Xaldi tomon yo‘l oldi. Gaghara va Gang daryolari bo‘yida to‘p batareyalari qurilib, o‘t ochishni boshladi. Bengaliya qo‘shini katta jasorat bilan jang qildi hamda daryolar qo‘shiladigan joydan yuqorida ham, pastda ham imperator qo‘shinlariga hujum qilish uchun o‘z bo‘linmalarini daryodan o‘tkazdi.

Nihoyat, turli harakatlardan so‘ng Bobur Askariy Xaldi kechuvida Gaghara daryosidan muvaffaqiyatli o‘tib olgani va endi jangga kirishga tayyorligi haqida xabar oldi. Bundan tashqari, eng yuqori martabali va nufuzli afg‘on zodagonlaridan biri Shoh Muhammad Ma’ruf o‘z tarafdorlari bilan ittifoqdan ajralib, Askariy qarorgohiga qo‘shilgan edi. Shu tariqa uning qo‘shini ham kuchaygan edi. Shuning uchun umumiy hujum ertasi tongda boshlanishiga qaror qilindi. Biroq shu vaqt oralig‘ida daryodagi kemalar o‘rtasida to‘qnashuvlar yuz berdi.

1529-yil 6-may kuni ertalab Askariy qo‘shini harakatga kelgani ma’lum bo‘lishi bilanoq, Bengaliya qo‘shinlari uni kutib olish uchun oldinga yurdi. Shunda Bobur o‘z bo‘linmasi va Muhammad Zamon boshchiligidagi bo‘linmaga kechiktirmasdan daryodan o‘tishni buyurdi. Bu ish katta jasorat bilan, biroq kuchli qarshilikka qaramay amalga oshirildi. Askarlarning bir qismi [[qayiq]]larda, boshqalari suzib, yana bir qismi esa qamishlardan yasalgan [[qamish qayiq]]larda daryodan o‘tdi. Ularni sohilga chiqayotgan paytlarida ham dushman xuddi shunday mardlik bilan qarshi oldi. Shunga qaramay, askarlar safni buzmay, birlashgan holda turdilar va bir necha bor shiddatli hujum uyushtirdilar. Askariy shimoli-g‘arb tomon, dushman sari ilgarilab borganida, Bengaliya qo‘shini uch tomondan qurshovga olinib, siquvga tushganini anglab, nihoyat jang maydonini tartibsiz ravishda tark etdi.

== Oqibatlari ==

Bu g‘alaba o‘z oqibatlari jihatidan hal qiluvchi ahamiyatga ega bo‘ldi. Shu paytgacha qarshilik ko‘rsatib kelgan afg‘onlarning ko‘pchiligi Sharqda afg‘onlar hukumatini qayta tiklash umididan butunlay voz kechib, Boburga taslim bo‘ldi. Bengaliya qarorgohidan qochib chiqqani avval aytib o‘tilgan Biharning sobiq hukmdori Sulton Jaloliddin Xon Lohani ham ko‘plab nufuzli amirlari bilan birga kelib, Boburga sadoqat bildirdi. Boshqa sarkardalar ham ulardan o‘rnak olib, imperator xizmatiga qabul qilinishlarini so‘radilar. Lohani qabilasiga mansub 7–8 ming afg‘on avvalroq Bobur tomoniga o‘tgan bo‘lib, endilikda ular mukofotlanib, xizmatga tayinlandi.

Sharqiy [[viloyat]]lardagi [[Lohaniy]] va [[Lo‘diy (pashtun qabilasi)|Lo‘diy]] guruhlari o‘rtasidagi nizolar [[pashtunlar]]ning milliy manfaatlariga jiddiy zarar yetkazdi. Bengaliya sultoni Nusrat Shoh esa Bobur jangdan oldin yuborgan elchi orqali unga yetkazilgan tinchlik takliflarini shoshilinch ravishda qabul qildi.

Bu Boburning so‘nggi yirik jangi bo‘ldi. U yangi imperiyasida o‘z hokimiyatini mustahkamlash va ma’muriy tizimni shakllantirishni davom ettirib, sodiq zodagonlari hamda ittifoqchilariga ''jag‘ir''lar (yer-mulklar) taqsimladi. Bobur 1530-yil 26-dekabrda noma’lum kasallik oqibatida 47 yoshida vafot etdi. Uning o‘rniga to‘ng‘ich o‘g‘li [[Humoyun]] taxtga o‘tirdi.

== Yana qarang ==
*[[Birinchi Panipat jangi]]
*[[Khanua jangi]]

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

== Adabiyotlar ==
*[[File:PD-icon.svg|12px|class=noviewer|link=|alt=Public Domain]] {{cite book |title=A History of India Under the Two First Sovereigns of the House of Taimur, Báber and Humáyun |first=William |last=Erskine |publisher=Longman, Brown, Green, and Longmans |year=1854 }}

{{Boburiylar imperiyasi|holat=kengaytirilgan}}

{{coord|25.8|N|84.8|E|display=title}}

[[Turkum:Bobur]]
[[Turkum:Boburiylar davlati ishtirokidagi janglar]]
[[Turkum:Boburiylar davlatida XVI asr]]</text>
      <sha1>sb350tl449q53nozmbhunzi1zjn72y6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328211</id>
      <parentid>6328209</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T17:04:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mupapap29</username>
        <id>201910</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6328211</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20217" sha1="mh3ztgx3jr8b4z9q2yjfwhsil4t2v41" xml:space="preserve">{{Urush bilgiqutisi
| nomi            = Gaghara jangi
| qismi           = [[Boburiylar davlati]]
| tasvir          = [[File:Battle of Ghagra.jpg|300px]]
| izoh            =
| sana            = 1529-yil 6-may
| yer             = [[ Gaghara daryosi]], Revelganj (hozirgi Bihar, Hindiston)
| sabab           =
| natija          = [[Boburiylar davlati|Boburiylar]] g‘alabasi
| holat           =
| oʻzgarishlar    =
| raqib1          = [[Boburiylar davlati]]
| raqib2          = Sharqiy Afg‘on konfederatsiyasi&lt;br /&gt;{{Bulleted list|[[Loʻdiylar]]|[[Lohani sulolasi]]}}[[Bengaliya sultonligi]]
| qomondon1       = [[Bobur]]&lt;br /&gt;[[Humoyun]]&lt;br /&gt;[[Bayramxon]]&lt;br /&gt;[[Askariy Mirzo]]&lt;br /&gt;[[Muhammad Zamon Mirzo]]&lt;br /&gt;Sulton Jalol ud-Din Sherki&lt;br /&gt;Sulton Junayd Barlos&lt;br /&gt;[[Ustod Ali Quli]]&lt;br /&gt;[[Mustafo Rumiy]]&lt;br /&gt;[[Shershoh]]
| qomondon2       = [[Sulton]] [[Nusrat Shoh]]&lt;br /&gt;[[Sulton]] [[Lodi sulolasi#Mahmud Lo‘diy|Mahmud Lo‘diy]]&lt;br /&gt;Sulton Jalol ud-Din Lohani{{UHB}}&lt;br /&gt;Bayezid&lt;br /&gt;Biban&lt;br /&gt;Fateh Xon Shirvoniy{{UHB}}&lt;br /&gt;Shoh Muhammad Maʼruf{{UHB}}&lt;br /&gt;Bhaktuddin Aybek&lt;br /&gt;Hakam Xon
| harbiy_birlik1  =
| harbiy_birlik2  =
| harbiy_birlik3  =
| quvvat          =
| kuch1           =Noma’lum
| kuch2           = Butun qo‘shin&lt;ref&gt;{{cite book |first=Jean Paul |last=Roux |title=Histoire des grands moghols : Babur |trans-title=History Of The Great Mongols : Babur |publisher=Fayard |location=Paris |year=1986 |page=370 |isbn=2-213-01846-4 |language=fr }}&lt;/ref&gt;
| yoqotishlar1    = 
| yoqotishlar2    =
| umumiy_yoʻqotishlar =
| ilova           =
}}

'''Gaghara jangi''' — 1529-yilda bo‘lib o‘tgan, [[Boburiylar imperiyasi]]ning Hindistonni zabt etishidagi muhim janglardan biri&lt;ref&gt;{{Cite book |last=O’Brien |first=Derek |url=https://books.google.com/books?id=QBI4Z-UMpJAC&amp;dq=battle+of+ghaghra&amp;pg=PT75 |title=The Puffin Factfinder |date=2011-12-15 |publisher=Penguin UK |isbn=978-81-8475-878-8 |language=en}}&lt;/ref&gt;. Undan oldin 1526-yilda [[Birinchi Panipat jangi]] va 1527-yilda [[Khanua jangi]] bo‘lib o‘tgan edi. Shakllanayotgan Boburiylar imperiyasi hukmdori [[Bobur]] qo‘shinlariga hind ittifoqchilari ham qo‘shilib, sulton [[Lodi sulolasi#Mahmud Lo‘diy|Mahmud Lo‘diy]] boshchiligidagi Sharqiy afg‘on ittifoqchilari hamda [[Sulton]] [[Nusrat Shoh]] boshchiligidagi [[Bengaliya sultonligi]] qo‘shinlariga qarshi jang qilganlar&lt;ref name=&quot;lodi&quot;&gt;{{cite book |last1=Joshi |first1=Rita |title=The Afghan Nobility and the Mughals: 1526-1707 |year=1985 |publisher=Vikas Publishing House |isbn=978-0-7069-2752-8 |url=https://books.google.com/books?id=qhhuAAAAMAAJ&amp;q=%22Battle+of+Ghaghra%22+-wikipedia |language=en}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
[[Lodi sulolasi#Mahmud Lo‘diy|Mahmud Lo‘diy]] Dehli taxtini egallashga intilgan. G‘arbiy afg‘on ittifoqchilari uni [[Dehli sultonligi]]ning qonuniy vorisi deb e’lon qilgan, [[Rojputlar|Rajput]] ittifoqchilari esa uni qo‘llab-quvvatlagan edi. Biroq 1527-yildagi [[Khanua jangi]]da mag‘lubiyatga uchragach, u qochishga majbur bo‘ldi va [[Gujarat]]dan boshpana topdi. Sharqdagi qarindoshlari bilan aloqa o‘rnatishga bir necha bor uringanidan so‘ng, nihoyat, ular safiga qo‘shilishga muvaffaq bo‘ldi. Sharqiy afg‘on ittifoqchilariga boshchilik qilgan Mahmud Lo‘diy [[Bihar]]ni egalladi.

Boburning [[Chanderi]]ga yurishidan bir muncha vaqt o‘tib, yangi sulolaga mansub, Biharning [[Pushtunlar|Pushtun]] hukmdori sulton Muhammadshoh Loha vafot etdi. Uning o‘rniga voyaga yetmagan o‘g‘li sulton Jaloliddin Lohani taxtga o‘tirdi. Shundan so‘ng, hech bo‘lmaganda Biharda davlat ishlarini asosan shahzodaning onasi Dudu va shu vaqtga kelib katta obro‘ qozongan Faridxon (keyinchalik [[Shershoh]] nomi bilan mashhur bo‘lgan) boshqara boshladi. Mamlakatda yosh hukmdorning qarindoshlari bo‘lgan Lohani zodagonlari, katta ta’sir kuchiga ega Baban va Bayazid, Shershoh hamda boshqa amirlarning taxtga da’vogarligi tufayli nizolar avj olgan edi. Bu guruhlar o‘rtasidagi nizolar, shuningdek, avvalgi yurishlarda pushtun qo‘shinlarining [[Bobur]] lashkarlaridan mag‘lubiyatga uchragani oqibatlari yosh shahzodani oxir-oqibat [[Bengaliya]] sultoni hududidan boshpana izlashga majbur qildi&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Roy |first1=Manabendra Nath |title=The Radical Humanist |year=1986 |publisher=Maniben Kara |url=https://books.google.com/books?id=qS0KAQAAIAAJ&amp;q=%22Battle+of+Ghaghra%22+-wikipedia |language=en}}&lt;/ref&gt;.

Bunday vaziyatda [[Jaunpur (Uttar-Pradesh)|Jaunpur]] va umuman Hindistondagi [[Afg‘onlar|afg‘onlar]] o‘z ishlarining butunlay barbod bo‘lishiga yo‘l qo‘ymaslik hamda imkon qadar barcha manfaatlarni birlashtirish maqsadida, ilgari [[Rana Sanga]] ko‘magida Dehli taxtini egallashga uringan sulton Mahmud Lo‘diyni chaqirishga qaror qildilar. Bu urinishda mag‘lubiyatga uchragach, u Gujaratga chekingan edi. Keyinchalik [[Bundelkhand]]dagi Pannaga yo‘l olib, u yerda vaziyatning qulay tomonga o‘zgarishini kutib qoldi. Endi esa Bihar va Jaunpur taxtiga o‘tirish haqidagi taklifni qabul qildi. Ko‘p o‘tmay, unga turli hududlardan vatandoshlari qo‘shildi va u deyarli butun Biharning qarshiliksiz egallanishiga erishdi. Eng hayratlanarli jihati shundaki, bu qadar keng ko‘lamli fitna va harakatlar qanday qilib sir saqlangan holda muvaffaqiyatli amalga oshirilganidir. Buni, ehtimol, har bir pushtunning umumiy muvaffaqiyatdan chuqur manfaatdor bo‘lgani, shuningdek, qabila a’zolarining o‘z boshliqlariga va bir-birlariga sadoqat bilan munosabatda bo‘lishi bilan izohlash mumkin.

Bu xabarni olgan kunning ertasiga Bobur [[Agra]]ga qaytib keldi va u yerda o‘z kengashiga sharqiy qo‘shinlarga zudlik bilan o‘zi qo‘mondonlik qilishini ma’lum qildi. Qo‘l ostida mavjud bo‘lgan qo‘shinlarni olib, 1529-yil 2-fevralda yo‘lga chiqdi. [[Doab]] hududidan o‘tib, 1529-yil 27-fevralda Dakkakida [[Gang|Gang daryosi]]ning o‘ng sohiliga yetib keldi. Bu yerda uni o‘g‘li [[Humoyun]], general Askariy va daryoning narigi tomonidan kelgan bir necha sarkarda kutib oldi. Ular bilan quyidagicha kelishib oldi: Boburning qo‘shini daryoning o‘ng sohili bo‘ylab quyi oqim tomon harakatlanar, ularning qo‘shini esa chap sohil bo‘ylab yurib, har safar Bobur qo‘shini qarshisidagi sohilda qarorgoh qurardi.

Bu yerda olgan ma’lumotlari unchalik ham ko‘ngildagidek emas edi. Harbiy va siyosiy ustunligini qayta tiklash uchun bor kuchini ishga solayotgan pushtunlar Sulton Mahmud Lo‘diy atrofida to‘planib, ularning soni 100 ming kishiga yetgan edi. Sulton Baban va Shayx Bayezidni katta qo‘shin bilan Sirvarga yuborgan, o‘zi esa Mahmud tomoniga o‘tgan, Sulton Jaloliddin Lo‘diy hamda Sulton [[Ibrohim Loʻdiy]]ning ketma-ket vaziri bo‘lgan va xuddi avvalgi hukmdoriga xiyonat qilgani kabi endi Boburga ham xiyonat qilib, uning xizmatidan ketgan Fatehxon Shirvoniy bilan birga Gang daryosining Bihar sohilida qolib, [[Chunar]] tomon yurayotgan edi. Bobur bir qancha parganalarni hadya qilib, unga qo‘mondonlik vazifasini topshirish orqali iltifot ko‘rsatgan Shershoh ham isyonchilarga qo‘shilgan, Gang daryosidan o‘tib, [[Varanasi|Banoras]]ni egallagan edi. Bobur nomidan shaharni boshqarib kelgan, mamlakatning avvalgi sulolasidan kelib chiqqan Sulton Jaloliddin Sherqiy amaldorlari Shershoh yaqinlashgach, shahardan qochib ketgan edi&lt;ref name=&quot;lodi&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Books |first1=L. L. C. |title=Lodi Dynasty: Battle of Ghaghra, Sikandar Lodi, Battle of Panipat |date=September 2010 |publisher=General Books LLC |isbn=978-1-158-27228-0 |url=https://books.google.com/books?id=YyLFbwAACAAJ |language=en}}&lt;/ref&gt;.

Shu tariada Sharqiy yoki Sherqiy qirolligi taxtiga uch nafar da’vogar bor edi:

* Sulton Jaloliddin Sherqiy — Sulton [[Sikandar Lo‘diy]] mamlakatni zabt etishidan oldin uni boshqargan qadimgi podshohlar sulolasining vakili edi. U yaqinda [[Bobur]]ga taslim bo‘lib, undan himoya so‘ragan edi. Uning taxtga bo‘lgan da’volari ancha avvalgi ahamiyatini yo‘qotgan bo‘lsa-da, bu davrda ular qayta jonlangandek ko‘rindi va, aftidan, muayyan amaliy maqsadni ko‘zlagan Bobur tomonidan ham tan olindi.
* Sulton Jaloliddin Lohani — otasi va bobosi Sulton [[Ibrohim Loʻdiy]]ga qarshi qo‘zg‘olonga boshchilik qilgan edi. Uni [[Bihar]]dagi ko‘plab afg‘on zodagonlari qo‘llab-quvvatlagan, biroq yaqinda ittifoqchisi bo‘lgan [[Bengaliya]] [[Monarx|sultoni]] huzuridan panoh izlashga majbur bo‘lgan edi.
* Sulton Mahmud Lo‘diy — marhum Sulton [[Ibrohim Lo‘diy]]ning ukasi va Dehlidagi [[Lo‘diylar]] sulolasining vakili edi. Afg‘onlarning asosiy qismi endilikda uni nafaqat [[Bihar]], balki Dehli taxtiga ham da’vogar sifatida qo‘llab-quvvatlash uchun birlashgan edi.

Bobur vaziyatning asl holatidan xabardor bo‘lgach, Gang daryosi sohillari bo‘ylab yurishini davom ettirdi. [[Karra (Uttar-Pradesh)|Karra]]dan o‘tayotib, u Sulton Jaloliddin Sherqiy tomonidan dabdabali kutib olindi. Bobur taxtga da’vogarligini qo‘llab-quvvatlagan bu shahzodaga o‘z qo‘shinining bir qismini nominal boshqarish vakolatini topshirdi. Shahardan bir-ikki kunlik yo‘l bosib o‘tgach, uning harakatlari natijasi ko‘zga tashlana boshladi. Bobur Sulton Mahmud Lo‘diy yaqinda Chunarga yetib borib, hatto unga hujum uyushtirgan bo‘lsa-da, imperator yaqinlashayotgani haqida aniq xabar olishi bilanoq vahimaga tushib, qamalni to‘xtatgani va tartibsiz ravishda chekinganini bildi. Shershoh ham xuddi shunday Banorasni tark etib, daryoning narigi sohiliga shoshilinch ravishda qaytib o‘tgan, bu jarayonda esa uning ikkita qayig‘i cho‘kib ketgan edi.

Imperator qo‘shini [[Gang|Gang daryosi]] va [[Yamuna]] daryosi qo‘shiladigan [[Prayagraj|Allohobod]]ga yetib kelgach, 1529-yil 10-martda Yamuna daryosidan Priag tomon o‘ta boshladi. Bobur u yerdan [[Chunar]], [[Banoras]] va [[G‘azipur]] orqali yurib, endilikda [[Son daryosi]] ortida mudofaa mavqeyini egallagan Sulton Mahmudga hujum qilishga shoshildi. G‘azipurda nufuzli afg‘onlardan biri Mahmud Xon Lohani Bobur huzuriga kelib, unga taslim bo‘ldi. Bobur hali shu hududda ekan, quvg‘inga uchragan shahzoda va Bihar taxtiga da’vogarlaridan biri Sulton Jaloliddin Lohani, kelajakda Dehli hukmdoriga aylanadigan Faridxon ([[Shershoh]]) hamda boshqa nufuzli afg‘onlar ham o‘z itoatlarini bildirish uchun elchilar yubordilar. Bu Bihar Lohaniylar sulolasining barham topishini anglatardi. Endilikda faqat Sulton Mahmud Lo‘diy va uning tarafdorlarigina qarshilik ko‘rsatishda davom etardi.

Shundan so‘ng Bobur Karmanasa daryosidan o‘tib, Chausa (keyinchalik o‘g‘lining boshiga tushgan falokat bilan mashhur bo‘lgan) va Baksara yoki [[Buksar]]dan narida qarorgoh qurdi. U yerdan yo‘lini davom ettirib, qo‘shini kundan-kunga askarlarning undan yuz o‘girishi sababli zaiflashib borayotgan Sulton Mahmudning yaqin atrofda atigi 2 ming kishilik qo‘shin bilan turganini, biroq imperator qo‘shinining ilg‘or bo‘linmasi yaqinlashgach, shoshilinch ravishda chekinganini bildi. Uning ortidan quvib borilgan va askarlaridan bir nechtasi o‘ldirilgan edi. Mahmud, shuningdek, ehtimol unga yordam berish maqsadida Gang daryosidan o‘tgan Bengaliya qo‘shinidan panoh topdi.

Bobur Gang va Son daryolari qo‘shiladigan joy oralig‘ida joylashgan Bihardagi Ari viloyatiga yo‘l oldi. U yerda Muhammad Zamon Mirzoni Bihar hokimi etib tayinladi va viloyatdan olinadigan soliq miqdorini belgiladi. Imperator endilikda shimoli-sharqdan Gang daryosiga quyiladigan [[Gaghara daryosi]] (ayrim manbalarda [[Gaghara daryosi|Gogra]] deb ham ataladi) qarshisiga yetib kelgan edi. Aftidan, daryoning chap sohilida Bengaliya qirolligi boshlanardi. Bu yerda u Sulton Mahmud Lo‘diy afg‘onlar guruhi bilan ikki daryo qo‘shiladigan joydagi Bengaliya qarorgohida ekanini bildi. Mahmud va uning tarafdorlari oilalari hamda yuklarini boshqa joyga ko‘chirmoqchi bo‘lganlarida, bengalliklar bunga ruxsat bermagan edilar. Ehtimol, ular afg‘onlarni garovda ushlab qolishni ko‘zlagan edilar.

Boburga yaqinda o‘z itoatini bildirgan Mahmudning raqibi Sulton Jaloliddin Lohani ham xuddi shunday qarorgohdan ketishiga to‘sqinlik qilingan edi. Shu sababli u bengaliyaliklar bilan to‘qnashib, tarafdorlari bilan Gang daryosidan o‘tib, Biharga yo‘l oldi va imperator qo‘shiniga qo‘shilish uchun harakatlana boshladi. Shuning uchun Bengaliya qo‘shinining joylashuvi va uning rahbarlari xatti-harakatlarini betaraflikka zid deb hisoblagan imperator ularni javobgarlikka tortishga tayyorgarlik ko‘rdi. Bengaliya sultoni Nusrat Shoh Dehli sultonligi qulaganidan keyin patxonlardan ilgari boy bergan ayrim hududlarini qaytarib olgan edi&lt;ref name=&quot;lodi&quot;/&gt;.

== Jang ==

Aprel oyining oxirlarida [[Bobur]] Bengaliya qo‘shini shimolda hozirgi [[Saran tumani]] hududi bilan chegaradosh joyda qarorgoh qurganini aniqladi. Qo‘shin [[Gang|Gang daryosi]] va [[Gaghara daryosi]] qo‘shiladigan joy yaqinida joylashgan bo‘lib, bu unga Gaghara daryosi oqimini hamda ikki daryo qo‘shilganidan keyin Gang daryosining chap sohilini mudofaa qilish imkonini berardi. Bobur bengallik sarkardalar daryoning o‘z tomonida 100–150 ta kemani to‘plaganini aniqladi. Bu kemalar yordamida ular dushmanning daryodan o‘tishiga to‘sqinlik qilishi va o‘z qo‘shinlarining o‘tishini osonlashtirishi mumkin edi. Bunday qo‘shinni, ayniqsa Baban va Bayezid qo‘shinlari ham panoh topib, Gaghara daryosining yuqori oqimini katta kuch bilan egallab olgan bir paytda, ortda qoldirish xavfli edi.

Bobur Bengaliya bilan tinchlik munosabatlarida edi. Biroq uning qochib ketayotgan dushmaniga boshpana berilishi, Bengaliya qo‘shinining joylashuvi va sarkardalarining noaniq xatti-harakatlari Bengaliya hukumatining munosabati va niyatlari haqida qat’iy bayonot olishni zarur qilib qo‘ydi. Shu sababli u Bengaliya sultoni Nusrat Shoh huzuriga elchi yubordi.

28-aprel kuni Boburga Jaunpurdan Sulton Junayd Barlos boshchiligidagi taxminan 20 ming kishilik qo‘shin kelib qo‘shildi&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Bābur-nāma a memoir|url=|publisher=|date=2017|isbn=978-81-291-4175-0|language=en|first=Annette S.|last=Beveridge|pages=425}}&lt;/ref&gt;. Bu qo‘shinning kechikib kelgani uning qo‘mondoniga vaqtincha sharmandalik keltirdi. Talablariga qoniqarli javob ololmagan imperator Gaghara daryosining narigi sohilida mustahkam mavqeni egallab turgan qo‘shinni u yerdan chekinishga majbur qilishga qaror qildi. U rejalashtirilgan hujum uchun zarur tayyorgarliklarni ko‘rdi.

Bobur o‘z qo‘shinini olti bo‘linmaga ajratdi. Ulardan to‘rttasi — Gang daryosining sharqiy sohilida turgan Askariy qo‘shini hamda yaqinda shu sohilda unga qo‘shilgan Sulton Junayd qo‘shini — Gaghara daryosidan Xaldida qayiqlarda yoki daryoning yuqoriroq qismidagi kechuvlardan o‘tishga tayyor turishi kerak edi. Askariy Boburning kenja o‘g‘li edi. Qolgan ikki bo‘linma esa Gang daryosining g‘arbiy sohilida joylashgan edi.

Imperator boshchiligidagi bo‘linmalardan biri Gang daryosidan o‘tishi, so‘ngra uning bosh muhandisi va artilleriya qo‘mondoni, [[Turkiy xalqlar|turkiy]] Ustod Ali Qulining harakatlarini himoya qilishi kerak edi. Ali Quliga Ganga qo‘shilish joyidan yuqorida, Siru yoki Gaghara daryosi sohilida, Bengaliya qarorgohining ro‘parasiga to‘p batareyasini joylashtirish topshirildi. Bu batareya dushman qarorgohini to‘pga tutishi, keyinchalik esa imperator bo‘linmasi dushmanga hujum qilish uchun Gaghara daryosidan o‘tayotganda uning harakatlarini himoya qilishi lozim edi.

Yana bir turkiy muhandis Mustafo Rumiy o‘zining [[mushketyor]]lar va [[artilleriya]]dan iborat bo‘linmasi bilan [[Muhammad Zamon Mirzo]] hamda oltinchi bo‘linma ko‘magida daryolar qo‘shiladigan joydan pastroqda, Gang daryosining [[Bihar]] sohilidan dushman qarorgohining yon tomoniga qarata to‘pdan o‘t ochishi kerak edi.

Askariy boshchiligidagi asosiy qo‘shin Xaldi yaqinida Gaghara daryosidan o‘tgach, dushman qarorgohi tomon yurishi, ularni qarorgohdan chiqib, daryo bo‘ylab yuqoriga harakatlanishga undashi kerak edi. Bu chalg‘ituvchi harakat dushman kuchlarini band qilib turgan paytda Bobur va Muhammad Zamon boshchiligidagi ikki bo‘linma artilleriya hamda [[pilta miltiq]]laridan o‘q uzayotgan askarlar himoyasi ostida daryodan o‘tkazilishi lozim edi.

Shundan so‘ng butun qo‘shin harakatga keltirildi. Askariyning to‘rtta bo‘linmasi Xaldi tomon yo‘l oldi. Gaghara va Gang daryolari bo‘yida to‘p batareyalari qurilib, o‘t ochishni boshladi. Bengaliya qo‘shini katta jasorat bilan jang qildi hamda daryolar qo‘shiladigan joydan yuqorida ham, pastda ham imperator qo‘shinlariga hujum qilish uchun o‘z bo‘linmalarini daryodan o‘tkazdi.

Nihoyat, turli harakatlardan so‘ng Bobur Askariy Xaldi kechuvida Gaghara daryosidan muvaffaqiyatli o‘tib olgani va endi jangga kirishga tayyorligi haqida xabar oldi. Bundan tashqari, eng yuqori martabali va nufuzli afg‘on zodagonlaridan biri Shoh Muhammad Ma’ruf o‘z tarafdorlari bilan ittifoqdan ajralib, Askariy qarorgohiga qo‘shilgan edi. Shu tariqa uning qo‘shini ham kuchaygan edi. Shuning uchun umumiy hujum ertasi tongda boshlanishiga qaror qilindi. Biroq shu vaqt oralig‘ida daryodagi kemalar o‘rtasida to‘qnashuvlar yuz berdi.

1529-yil 6-may kuni ertalab Askariy qo‘shini harakatga kelgani ma’lum bo‘lishi bilanoq, Bengaliya qo‘shinlari uni kutib olish uchun oldinga yurdi. Shunda Bobur o‘z bo‘linmasi va Muhammad Zamon boshchiligidagi bo‘linmaga kechiktirmasdan daryodan o‘tishni buyurdi. Bu ish katta jasorat bilan, biroq kuchli qarshilikka qaramay amalga oshirildi. Askarlarning bir qismi [[qayiq]]larda, boshqalari suzib, yana bir qismi esa qamishlardan yasalgan [[qamish qayiq]]larda daryodan o‘tdi. Ularni sohilga chiqayotgan paytlarida ham dushman xuddi shunday mardlik bilan qarshi oldi. Shunga qaramay, askarlar safni buzmay, birlashgan holda turdilar va bir necha bor shiddatli hujum uyushtirdilar. Askariy shimoli-g‘arb tomon, dushman sari ilgarilab borganida, Bengaliya qo‘shini uch tomondan qurshovga olinib, siquvga tushganini anglab, nihoyat jang maydonini tartibsiz ravishda tark etdi.

== Oqibatlari ==

Bu g‘alaba o‘z oqibatlari jihatidan hal qiluvchi ahamiyatga ega bo‘ldi. Shu paytgacha qarshilik ko‘rsatib kelgan afg‘onlarning ko‘pchiligi Sharqda afg‘onlar hukumatini qayta tiklash umididan butunlay voz kechib, Boburga taslim bo‘ldi. Bengaliya qarorgohidan qochib chiqqani avval aytib o‘tilgan Biharning sobiq hukmdori Sulton Jaloliddin Xon Lohani ham ko‘plab nufuzli amirlari bilan birga kelib, Boburga sadoqat bildirdi. Boshqa sarkardalar ham ulardan o‘rnak olib, imperator xizmatiga qabul qilinishlarini so‘radilar. Lohani qabilasiga mansub 7–8 ming afg‘on avvalroq Bobur tomoniga o‘tgan bo‘lib, endilikda ular mukofotlanib, xizmatga tayinlandi.

Sharqiy [[viloyat]]lardagi [[Lohaniy]] va [[Lo‘diy (pashtun qabilasi)|Lo‘diy]] guruhlari o‘rtasidagi nizolar [[pashtunlar]]ning milliy manfaatlariga jiddiy zarar yetkazdi. Bengaliya sultoni Nusrat Shoh esa Bobur jangdan oldin yuborgan elchi orqali unga yetkazilgan tinchlik takliflarini shoshilinch ravishda qabul qildi.

Bu Boburning so‘nggi yirik jangi bo‘ldi. U yangi imperiyasida o‘z hokimiyatini mustahkamlash va ma’muriy tizimni shakllantirishni davom ettirib, sodiq zodagonlari hamda ittifoqchilariga ''jag‘ir''lar (yer-mulklar) taqsimladi. Bobur 1530-yil 26-dekabrda noma’lum kasallik oqibatida 47 yoshida vafot etdi. Uning o‘rniga to‘ng‘ich o‘g‘li [[Humoyun]] taxtga o‘tirdi.

== Yana qarang ==
*[[Birinchi Panipat jangi]]
*[[Khanua jangi]]

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

== Adabiyotlar ==
*[[File:PD-icon.svg|12px|class=noviewer|link=|alt=Public Domain]] {{cite book |title=A History of India Under the Two First Sovereigns of the House of Taimur, Báber and Humáyun |first=William |last=Erskine |publisher=Longman, Brown, Green, and Longmans |year=1854 }}

{{Boburiylar imperiyasi|holat=kengaytirilgan}}

{{coord|25.8|N|84.8|E|display=title}}

[[Turkum:Bobur]]
[[Turkum:Boburiylar davlati ishtirokidagi janglar]]
[[Turkum:Boburiylar davlatida XVI asr]]</text>
      <sha1>mh3ztgx3jr8b4z9q2yjfwhsil4t2v41</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328213</id>
      <parentid>6328211</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T17:11:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mupapap29</username>
        <id>201910</id>
      </contributor>
      <origin>6328213</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20224" sha1="dxawwmg7xtsswzdbv7nbwslmr1c6yw7" xml:space="preserve">{{Urush bilgiqutisi
| nomi            = Gaghara jangi
| qismi           = [[Boburiylar davlati]]
| tasvir          = [[File:Battle of Ghagra.jpg|300px]]
| izoh            =
| sana            = 1529-yil 6-may
| yer             = [[ Gaghara daryosi]], Revelganj (hozirgi Bihar, Hindiston)
| sabab           =
| natija          = [[Boburiylar davlati|Boburiylar]] g‘alabasi
| holat           =
| oʻzgarishlar    =
| raqib1          = [[Boburiylar davlati]]
| raqib2          = Sharqiy Afg‘on konfederatsiyasi&lt;br /&gt;{{Bulleted list|[[Loʻdiylar]]|[[Lohaniy sulolasi]]}}[[Bengaliya sultonligi]]
| qomondon1       = [[Bobur]]&lt;br /&gt;[[Humoyun]]&lt;br /&gt;[[Bayramxon]]&lt;br /&gt;[[Askariy Mirzo]]&lt;br /&gt;[[Muhammad Zamon Mirzo]]&lt;br /&gt;Sulton Jalol ud-Din Sherki&lt;br /&gt;Sulton Junayd Barlos&lt;br /&gt;[[Ustod Ali Quli]]&lt;br /&gt;[[Mustafo Rumiy]]&lt;br /&gt;[[Shershoh]]
| qomondon2       = [[Sulton]] [[Nusrat Shoh]]&lt;br /&gt;[[Sulton]] [[ Lo‘diylar#Mahmud Lo‘diy|Mahmud Lo‘diy]]&lt;br /&gt;Sulton Jalol ud-Din Lohaniy{{UHB}}&lt;br /&gt;Bayezid&lt;br /&gt;Biban&lt;br /&gt;Fateh Xon Shirvoniy{{UHB}}&lt;br /&gt;Shoh Muhammad Maʼruf{{UHB}}&lt;br /&gt;Bhaktuddin Aybek&lt;br /&gt;Hakam Xon
| harbiy_birlik1  =
| harbiy_birlik2  =
| harbiy_birlik3  =
| quvvat          =
| kuch1           =Noma’lum
| kuch2           = Butun qo‘shin&lt;ref&gt;{{cite book |first=Jean Paul |last=Roux |title=Histoire des grands moghols : Babur |trans-title=History Of The Great Mongols : Babur |publisher=Fayard |location=Paris |year=1986 |page=370 |isbn=2-213-01846-4 |language=fr }}&lt;/ref&gt;
| yoqotishlar1    = 
| yoqotishlar2    =
| umumiy_yoʻqotishlar =
| ilova           =
}}

'''Gaghara jangi''' — 1529-yilda bo‘lib o‘tgan, [[Boburiylar imperiyasi]]ning Hindistonni zabt etishidagi muhim janglardan biri&lt;ref&gt;{{Cite book |last=O’Brien |first=Derek |url=https://books.google.com/books?id=QBI4Z-UMpJAC&amp;dq=battle+of+ghaghra&amp;pg=PT75 |title=The Puffin Factfinder |date=2011-12-15 |publisher=Penguin UK |isbn=978-81-8475-878-8 |language=en}}&lt;/ref&gt;. Undan oldin 1526-yilda [[Birinchi Panipat jangi]] va 1527-yilda [[Khanua jangi]] bo‘lib o‘tgan edi. Shakllanayotgan Boburiylar imperiyasi hukmdori [[Bobur]] qo‘shinlariga hind ittifoqchilari ham qo‘shilib, sulton [[Lo‘diylar#Mahmud Lo‘diy|Mahmud Lo‘diy]] boshchiligidagi Sharqiy afg‘on ittifoqchilari hamda [[Sulton]] [[Nusrat Shoh]] boshchiligidagi [[Bengaliya sultonligi]] qo‘shinlariga qarshi jang qilganlar&lt;ref name=&quot;lodi&quot;&gt;{{cite book |last1=Joshi |first1=Rita |title=The Afghan Nobility and the Mughals: 1526-1707 |year=1985 |publisher=Vikas Publishing House |isbn=978-0-7069-2752-8 |url=https://books.google.com/books?id=qhhuAAAAMAAJ&amp;q=%22Battle+of+Ghaghra%22+-wikipedia |language=en}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
[[Lo‘diylar#Mahmud Lo‘diy|Mahmud Lo‘diy]] Dehli taxtini egallashga intilgan. G‘arbiy afg‘on ittifoqchilari uni [[Dehli sultonligi]]ning qonuniy vorisi deb e’lon qilgan, [[Rojputlar|Rajput]] ittifoqchilari esa uni qo‘llab-quvvatlagan edi. Biroq 1527-yildagi [[Khanua jangi]]da mag‘lubiyatga uchragach, u qochishga majbur bo‘ldi va [[Gujarat]]dan boshpana topdi. Sharqdagi qarindoshlari bilan aloqa o‘rnatishga bir necha bor uringanidan so‘ng, nihoyat, ular safiga qo‘shilishga muvaffaq bo‘ldi. Sharqiy afg‘on ittifoqchilariga boshchilik qilgan Mahmud Lo‘diy [[Bihar]]ni egalladi.

Boburning [[Chanderi]]ga yurishidan bir muncha vaqt o‘tib, yangi sulolaga mansub, Biharning [[Pushtunlar|Pushtun]] hukmdori sulton Muhammadshoh Lohaniy vafot etdi. Uning o‘rniga voyaga yetmagan o‘g‘li sulton Jaloliddin Lohaniy taxtga o‘tirdi. Shundan so‘ng, hech bo‘lmaganda Biharda davlat ishlarini asosan shahzodaning onasi Dudu va shu vaqtga kelib katta obro‘ qozongan Faridxon (keyinchalik [[Shershoh]] nomi bilan mashhur bo‘lgan) boshqara boshladi. Mamlakatda yosh hukmdorning qarindoshlari bo‘lgan Lohani zodagonlari, katta ta’sir kuchiga ega Baban va Bayazid, Shershoh hamda boshqa amirlarning taxtga da’vogarligi tufayli nizolar avj olgan edi. Bu guruhlar o‘rtasidagi nizolar, shuningdek, avvalgi yurishlarda pushtun qo‘shinlarining [[Bobur]] lashkarlaridan mag‘lubiyatga uchragani oqibatlari yosh shahzodani oxir-oqibat [[Bengaliya]] sultoni hududidan boshpana izlashga majbur qildi&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Roy |first1=Manabendra Nath |title=The Radical Humanist |year=1986 |publisher=Maniben Kara |url=https://books.google.com/books?id=qS0KAQAAIAAJ&amp;q=%22Battle+of+Ghaghra%22+-wikipedia |language=en}}&lt;/ref&gt;.

Bunday vaziyatda [[Jaunpur (Uttar-Pradesh)|Jaunpur]] va umuman Hindistondagi [[Afg‘onlar|afg‘onlar]] o‘z ishlarining butunlay barbod bo‘lishiga yo‘l qo‘ymaslik hamda imkon qadar barcha manfaatlarni birlashtirish maqsadida, ilgari [[Rana Sanga]] ko‘magida Dehli taxtini egallashga uringan sulton Mahmud Lo‘diyni chaqirishga qaror qildilar. Bu urinishda mag‘lubiyatga uchragach, u Gujaratga chekingan edi. Keyinchalik [[Bundelkhand]]dagi Pannaga yo‘l olib, u yerda vaziyatning qulay tomonga o‘zgarishini kutib qoldi. Endi esa Bihar va Jaunpur taxtiga o‘tirish haqidagi taklifni qabul qildi. Ko‘p o‘tmay, unga turli hududlardan vatandoshlari qo‘shildi va u deyarli butun Biharning qarshiliksiz egallanishiga erishdi. Eng hayratlanarli jihati shundaki, bu qadar keng ko‘lamli fitna va harakatlar qanday qilib sir saqlangan holda muvaffaqiyatli amalga oshirilganidir. Buni, ehtimol, har bir pushtunning umumiy muvaffaqiyatdan chuqur manfaatdor bo‘lgani, shuningdek, qabila a’zolarining o‘z boshliqlariga va bir-birlariga sadoqat bilan munosabatda bo‘lishi bilan izohlash mumkin.

Bu xabarni olgan kunning ertasiga Bobur [[Agra]]ga qaytib keldi va u yerda o‘z kengashiga sharqiy qo‘shinlarga zudlik bilan o‘zi qo‘mondonlik qilishini ma’lum qildi. Qo‘l ostida mavjud bo‘lgan qo‘shinlarni olib, 1529-yil 2-fevralda yo‘lga chiqdi. [[Doab]] hududidan o‘tib, 1529-yil 27-fevralda Dakkakida [[Gang|Gang daryosi]]ning o‘ng sohiliga yetib keldi. Bu yerda uni o‘g‘li [[Humoyun]], general Askariy va daryoning narigi tomonidan kelgan bir necha sarkarda kutib oldi. Ular bilan quyidagicha kelishib oldi: Boburning qo‘shini daryoning o‘ng sohili bo‘ylab quyi oqim tomon harakatlanar, ularning qo‘shini esa chap sohil bo‘ylab yurib, har safar Bobur qo‘shini qarshisidagi sohilda qarorgoh qurardi.

Bu yerda olgan ma’lumotlari unchalik ham ko‘ngildagidek emas edi. Harbiy va siyosiy ustunligini qayta tiklash uchun bor kuchini ishga solayotgan pushtunlar Sulton Mahmud Lo‘diy atrofida to‘planib, ularning soni 100 ming kishiga yetgan edi. Sulton Baban va Shayx Bayezidni katta qo‘shin bilan Sirvarga yuborgan, o‘zi esa Mahmud tomoniga o‘tgan, Sulton Jaloliddin Lo‘diy hamda Sulton [[Ibrohim Loʻdiy]]ning ketma-ket vaziri bo‘lgan va xuddi avvalgi hukmdoriga xiyonat qilgani kabi endi Boburga ham xiyonat qilib, uning xizmatidan ketgan Fatehxon Shirvoniy bilan birga Gang daryosining Bihar sohilida qolib, [[Chunar]] tomon yurayotgan edi. Bobur bir qancha parganalarni hadya qilib, unga qo‘mondonlik vazifasini topshirish orqali iltifot ko‘rsatgan Shershoh ham isyonchilarga qo‘shilgan, Gang daryosidan o‘tib, [[Varanasi|Banoras]]ni egallagan edi. Bobur nomidan shaharni boshqarib kelgan, mamlakatning avvalgi sulolasidan kelib chiqqan Sulton Jaloliddin Sherqiy amaldorlari Shershoh yaqinlashgach, shahardan qochib ketgan edi&lt;ref name=&quot;lodi&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Books |first1=L. L. C. |title=Lodi Dynasty: Battle of Ghaghra, Sikandar Lodi, Battle of Panipat |date=September 2010 |publisher=General Books LLC |isbn=978-1-158-27228-0 |url=https://books.google.com/books?id=YyLFbwAACAAJ |language=en}}&lt;/ref&gt;.

Shu tariada Sharqiy yoki Sherqiy qirolligi taxtiga uch nafar da’vogar bor edi:

* Sulton Jaloliddin Sherqiy — Sulton [[Sikandar Lo‘diy]] mamlakatni zabt etishidan oldin uni boshqargan qadimgi podshohlar sulolasining vakili edi. U yaqinda [[Bobur]]ga taslim bo‘lib, undan himoya so‘ragan edi. Uning taxtga bo‘lgan da’volari ancha avvalgi ahamiyatini yo‘qotgan bo‘lsa-da, bu davrda ular qayta jonlangandek ko‘rindi va, aftidan, muayyan amaliy maqsadni ko‘zlagan Bobur tomonidan ham tan olindi.
* Sulton Jaloliddin Lohaniy — otasi va bobosi Sulton [[Ibrohim Loʻdiy]]ga qarshi qo‘zg‘olonga boshchilik qilgan edi. Uni [[Bihar]]dagi ko‘plab afg‘on zodagonlari qo‘llab-quvvatlagan, biroq yaqinda ittifoqchisi bo‘lgan [[Bengaliya]] [[Monarx|sultoni]] huzuridan panoh izlashga majbur bo‘lgan edi.
* Sulton Mahmud Lo‘diy — marhum Sulton [[Ibrohim Lo‘diy]]ning ukasi va Dehlidagi [[Lo‘diylar]] sulolasining vakili edi. Afg‘onlarning asosiy qismi endilikda uni nafaqat [[Bihar]], balki Dehli taxtiga ham da’vogar sifatida qo‘llab-quvvatlash uchun birlashgan edi.

Bobur vaziyatning asl holatidan xabardor bo‘lgach, Gang daryosi sohillari bo‘ylab yurishini davom ettirdi. [[Karra (Uttar-Pradesh)|Karra]]dan o‘tayotib, u Sulton Jaloliddin Sherqiy tomonidan dabdabali kutib olindi. Bobur taxtga da’vogarligini qo‘llab-quvvatlagan bu shahzodaga o‘z qo‘shinining bir qismini nominal boshqarish vakolatini topshirdi. Shahardan bir-ikki kunlik yo‘l bosib o‘tgach, uning harakatlari natijasi ko‘zga tashlana boshladi. Bobur Sulton Mahmud Lo‘diy yaqinda Chunarga yetib borib, hatto unga hujum uyushtirgan bo‘lsa-da, imperator yaqinlashayotgani haqida aniq xabar olishi bilanoq vahimaga tushib, qamalni to‘xtatgani va tartibsiz ravishda chekinganini bildi. Shershoh ham xuddi shunday Banorasni tark etib, daryoning narigi sohiliga shoshilinch ravishda qaytib o‘tgan, bu jarayonda esa uning ikkita qayig‘i cho‘kib ketgan edi.

Imperator qo‘shini [[Gang|Gang daryosi]] va [[Yamuna]] daryosi qo‘shiladigan [[Prayagraj|Allohobod]]ga yetib kelgach, 1529-yil 10-martda Yamuna daryosidan Priag tomon o‘ta boshladi. Bobur u yerdan [[Chunar]], [[Banoras]] va [[G‘azipur]] orqali yurib, endilikda [[Son daryosi]] ortida mudofaa mavqeyini egallagan Sulton Mahmudga hujum qilishga shoshildi. G‘azipurda nufuzli afg‘onlardan biri Mahmud Xon Lohaniy Bobur huzuriga kelib, unga taslim bo‘ldi. Bobur hali shu hududda ekan, quvg‘inga uchragan shahzoda va Bihar taxtiga da’vogarlaridan biri Sulton Jaloliddin Lohaniy, kelajakda Dehli hukmdoriga aylanadigan Faridxon ([[Shershoh]]) hamda boshqa nufuzli afg‘onlar ham o‘z itoatlarini bildirish uchun elchilar yubordilar. Bu Bihar Lohaniylar sulolasining barham topishini anglatardi. Endilikda faqat Sulton Mahmud Lo‘diy va uning tarafdorlarigina qarshilik ko‘rsatishda davom etardi.

Shundan so‘ng Bobur Karmanasa daryosidan o‘tib, Chausa (keyinchalik o‘g‘lining boshiga tushgan falokat bilan mashhur bo‘lgan) va Baksara yoki [[Buksar]]dan narida qarorgoh qurdi. U yerdan yo‘lini davom ettirib, qo‘shini kundan-kunga askarlarning undan yuz o‘girishi sababli zaiflashib borayotgan Sulton Mahmudning yaqin atrofda atigi 2 ming kishilik qo‘shin bilan turganini, biroq imperator qo‘shinining ilg‘or bo‘linmasi yaqinlashgach, shoshilinch ravishda chekinganini bildi. Uning ortidan quvib borilgan va askarlaridan bir nechtasi o‘ldirilgan edi. Mahmud, shuningdek, ehtimol unga yordam berish maqsadida Gang daryosidan o‘tgan Bengaliya qo‘shinidan panoh topdi.

Bobur Gang va Son daryolari qo‘shiladigan joy oralig‘ida joylashgan Bihardagi Ari viloyatiga yo‘l oldi. U yerda Muhammad Zamon Mirzoni Bihar hokimi etib tayinladi va viloyatdan olinadigan soliq miqdorini belgiladi. Imperator endilikda shimoli-sharqdan Gang daryosiga quyiladigan [[Gaghara daryosi]] (ayrim manbalarda [[Gaghara daryosi|Gogra]] deb ham ataladi) qarshisiga yetib kelgan edi. Aftidan, daryoning chap sohilida Bengaliya qirolligi boshlanardi. Bu yerda u Sulton Mahmud Lo‘diy afg‘onlar guruhi bilan ikki daryo qo‘shiladigan joydagi Bengaliya qarorgohida ekanini bildi. Mahmud va uning tarafdorlari oilalari hamda yuklarini boshqa joyga ko‘chirmoqchi bo‘lganlarida, bengalliklar bunga ruxsat bermagan edilar. Ehtimol, ular afg‘onlarni garovda ushlab qolishni ko‘zlagan edilar.

Boburga yaqinda o‘z itoatini bildirgan Mahmudning raqibi Sulton Jaloliddin Lohaniy ham xuddi shunday qarorgohdan ketishiga to‘sqinlik qilingan edi. Shu sababli u bengaliyaliklar bilan to‘qnashib, tarafdorlari bilan Gang daryosidan o‘tib, Biharga yo‘l oldi va imperator qo‘shiniga qo‘shilish uchun harakatlana boshladi. Shuning uchun Bengaliya qo‘shinining joylashuvi va uning rahbarlari xatti-harakatlarini betaraflikka zid deb hisoblagan imperator ularni javobgarlikka tortishga tayyorgarlik ko‘rdi. Bengaliya sultoni Nusrat Shoh Dehli sultonligi qulaganidan keyin patxonlardan ilgari boy bergan ayrim hududlarini qaytarib olgan edi&lt;ref name=&quot;lodi&quot;/&gt;.

== Jang ==

Aprel oyining oxirlarida [[Bobur]] Bengaliya qo‘shini shimolda hozirgi [[Saran tumani]] hududi bilan chegaradosh joyda qarorgoh qurganini aniqladi. Qo‘shin [[Gang|Gang daryosi]] va [[Gaghara daryosi]] qo‘shiladigan joy yaqinida joylashgan bo‘lib, bu unga Gaghara daryosi oqimini hamda ikki daryo qo‘shilganidan keyin Gang daryosining chap sohilini mudofaa qilish imkonini berardi. Bobur bengallik sarkardalar daryoning o‘z tomonida 100–150 ta kemani to‘plaganini aniqladi. Bu kemalar yordamida ular dushmanning daryodan o‘tishiga to‘sqinlik qilishi va o‘z qo‘shinlarining o‘tishini osonlashtirishi mumkin edi. Bunday qo‘shinni, ayniqsa Baban va Bayezid qo‘shinlari ham panoh topib, Gaghara daryosining yuqori oqimini katta kuch bilan egallab olgan bir paytda, ortda qoldirish xavfli edi.

Bobur Bengaliya bilan tinchlik munosabatlarida edi. Biroq uning qochib ketayotgan dushmaniga boshpana berilishi, Bengaliya qo‘shinining joylashuvi va sarkardalarining noaniq xatti-harakatlari Bengaliya hukumatining munosabati va niyatlari haqida qat’iy bayonot olishni zarur qilib qo‘ydi. Shu sababli u Bengaliya sultoni Nusrat Shoh huzuriga elchi yubordi.

28-aprel kuni Boburga Jaunpurdan Sulton Junayd Barlos boshchiligidagi taxminan 20 ming kishilik qo‘shin kelib qo‘shildi&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Bābur-nāma a memoir|url=|publisher=|date=2017|isbn=978-81-291-4175-0|language=en|first=Annette S.|last=Beveridge|pages=425}}&lt;/ref&gt;. Bu qo‘shinning kechikib kelgani uning qo‘mondoniga vaqtincha sharmandalik keltirdi. Talablariga qoniqarli javob ololmagan imperator Gaghara daryosining narigi sohilida mustahkam mavqeni egallab turgan qo‘shinni u yerdan chekinishga majbur qilishga qaror qildi. U rejalashtirilgan hujum uchun zarur tayyorgarliklarni ko‘rdi.

Bobur o‘z qo‘shinini olti bo‘linmaga ajratdi. Ulardan to‘rttasi — Gang daryosining sharqiy sohilida turgan Askariy qo‘shini hamda yaqinda shu sohilda unga qo‘shilgan Sulton Junayd qo‘shini — Gaghara daryosidan Xaldida qayiqlarda yoki daryoning yuqoriroq qismidagi kechuvlardan o‘tishga tayyor turishi kerak edi. Askariy Boburning kenja o‘g‘li edi. Qolgan ikki bo‘linma esa Gang daryosining g‘arbiy sohilida joylashgan edi.

Imperator boshchiligidagi bo‘linmalardan biri Gang daryosidan o‘tishi, so‘ngra uning bosh muhandisi va artilleriya qo‘mondoni, [[Turkiy xalqlar|turkiy]] Ustod Ali Qulining harakatlarini himoya qilishi kerak edi. Ali Quliga Ganga qo‘shilish joyidan yuqorida, Siru yoki Gaghara daryosi sohilida, Bengaliya qarorgohining ro‘parasiga to‘p batareyasini joylashtirish topshirildi. Bu batareya dushman qarorgohini to‘pga tutishi, keyinchalik esa imperator bo‘linmasi dushmanga hujum qilish uchun Gaghara daryosidan o‘tayotganda uning harakatlarini himoya qilishi lozim edi.

Yana bir turkiy muhandis Mustafo Rumiy o‘zining [[mushketyor]]lar va [[artilleriya]]dan iborat bo‘linmasi bilan [[Muhammad Zamon Mirzo]] hamda oltinchi bo‘linma ko‘magida daryolar qo‘shiladigan joydan pastroqda, Gang daryosining [[Bihar]] sohilidan dushman qarorgohining yon tomoniga qarata to‘pdan o‘t ochishi kerak edi.

Askariy boshchiligidagi asosiy qo‘shin Xaldi yaqinida Gaghara daryosidan o‘tgach, dushman qarorgohi tomon yurishi, ularni qarorgohdan chiqib, daryo bo‘ylab yuqoriga harakatlanishga undashi kerak edi. Bu chalg‘ituvchi harakat dushman kuchlarini band qilib turgan paytda Bobur va Muhammad Zamon boshchiligidagi ikki bo‘linma artilleriya hamda [[pilta miltiq]]laridan o‘q uzayotgan askarlar himoyasi ostida daryodan o‘tkazilishi lozim edi.

Shundan so‘ng butun qo‘shin harakatga keltirildi. Askariyning to‘rtta bo‘linmasi Xaldi tomon yo‘l oldi. Gaghara va Gang daryolari bo‘yida to‘p batareyalari qurilib, o‘t ochishni boshladi. Bengaliya qo‘shini katta jasorat bilan jang qildi hamda daryolar qo‘shiladigan joydan yuqorida ham, pastda ham imperator qo‘shinlariga hujum qilish uchun o‘z bo‘linmalarini daryodan o‘tkazdi.

Nihoyat, turli harakatlardan so‘ng Bobur Askariy Xaldi kechuvida Gaghara daryosidan muvaffaqiyatli o‘tib olgani va endi jangga kirishga tayyorligi haqida xabar oldi. Bundan tashqari, eng yuqori martabali va nufuzli afg‘on zodagonlaridan biri Shoh Muhammad Ma’ruf o‘z tarafdorlari bilan ittifoqdan ajralib, Askariy qarorgohiga qo‘shilgan edi. Shu tariqa uning qo‘shini ham kuchaygan edi. Shuning uchun umumiy hujum ertasi tongda boshlanishiga qaror qilindi. Biroq shu vaqt oralig‘ida daryodagi kemalar o‘rtasida to‘qnashuvlar yuz berdi.

1529-yil 6-may kuni ertalab Askariy qo‘shini harakatga kelgani ma’lum bo‘lishi bilanoq, Bengaliya qo‘shinlari uni kutib olish uchun oldinga yurdi. Shunda Bobur o‘z bo‘linmasi va Muhammad Zamon boshchiligidagi bo‘linmaga kechiktirmasdan daryodan o‘tishni buyurdi. Bu ish katta jasorat bilan, biroq kuchli qarshilikka qaramay amalga oshirildi. Askarlarning bir qismi [[qayiq]]larda, boshqalari suzib, yana bir qismi esa qamishlardan yasalgan [[qamish qayiq]]larda daryodan o‘tdi. Ularni sohilga chiqayotgan paytlarida ham dushman xuddi shunday mardlik bilan qarshi oldi. Shunga qaramay, askarlar safni buzmay, birlashgan holda turdilar va bir necha bor shiddatli hujum uyushtirdilar. Askariy shimoli-g‘arb tomon, dushman sari ilgarilab borganida, Bengaliya qo‘shini uch tomondan qurshovga olinib, siquvga tushganini anglab, nihoyat jang maydonini tartibsiz ravishda tark etdi.

== Oqibatlari ==

Bu g‘alaba o‘z oqibatlari jihatidan hal qiluvchi ahamiyatga ega bo‘ldi. Shu paytgacha qarshilik ko‘rsatib kelgan afg‘onlarning ko‘pchiligi Sharqda afg‘onlar hukumatini qayta tiklash umididan butunlay voz kechib, Boburga taslim bo‘ldi. Bengaliya qarorgohidan qochib chiqqani avval aytib o‘tilgan Biharning sobiq hukmdori Sulton Jaloliddin Xon Lohaniy ham ko‘plab nufuzli amirlari bilan birga kelib, Boburga sadoqat bildirdi. Boshqa sarkardalar ham ulardan o‘rnak olib, imperator xizmatiga qabul qilinishlarini so‘radilar. Lohaniy qabilasiga mansub 7–8 ming afg‘on avvalroq Bobur tomoniga o‘tgan bo‘lib, endilikda ular mukofotlanib, xizmatga tayinlandi.

Sharqiy [[viloyat]]lardagi [[Lohaniy]] va [[Lo‘diy (pashtun qabilasi)|Lo‘diy]] guruhlari o‘rtasidagi nizolar [[pashtunlar]]ning milliy manfaatlariga jiddiy zarar yetkazdi. Bengaliya sultoni Nusrat Shoh esa Bobur jangdan oldin yuborgan elchi orqali unga yetkazilgan tinchlik takliflarini shoshilinch ravishda qabul qildi.

Bu Boburning so‘nggi yirik jangi bo‘ldi. U yangi imperiyasida o‘z hokimiyatini mustahkamlash va ma’muriy tizimni shakllantirishni davom ettirib, sodiq zodagonlari hamda ittifoqchilariga ''jag‘ir''lar (yer-mulklar) taqsimladi. Bobur 1530-yil 26-dekabrda noma’lum kasallik oqibatida 47 yoshida vafot etdi. Uning o‘rniga to‘ng‘ich o‘g‘li [[Humoyun]] taxtga o‘tirdi.

== Yana qarang ==
*[[Birinchi Panipat jangi]]
*[[Khanua jangi]]

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

== Adabiyotlar ==
*[[File:PD-icon.svg|12px|class=noviewer|link=|alt=Public Domain]] {{cite book |title=A History of India Under the Two First Sovereigns of the House of Taimur, Báber and Humáyun |first=William |last=Erskine |publisher=Longman, Brown, Green, and Longmans |year=1854 }}

{{Boburiylar imperiyasi|holat=kengaytirilgan}}

{{coord|25.8|N|84.8|E|display=title}}

[[Turkum:Bobur]]
[[Turkum:Boburiylar davlati ishtirokidagi janglar]]
[[Turkum:Boburiylar davlatida XVI asr]]</text>
      <sha1>dxawwmg7xtsswzdbv7nbwslmr1c6yw7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Haidian masjidi</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471068</id>
    <revision>
      <id>6328621</id>
      <parentid>6327712</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:57:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328621</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31" sha1="7cdzqam2br8xaoayou4cs0kcryn1t8c" xml:space="preserve">{{Munozara}}
{{Islom loyihasi}}</text>
      <sha1>7cdzqam2br8xaoayou4cs0kcryn1t8c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Langzhong masjidi</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471074</id>
    <revision>
      <id>6328616</id>
      <parentid>6327726</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:55:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328616</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31" sha1="7cdzqam2br8xaoayou4cs0kcryn1t8c" xml:space="preserve">{{Munozara}}
{{Islom loyihasi}}</text>
      <sha1>7cdzqam2br8xaoayou4cs0kcryn1t8c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Al-Jisr al-Abyod masjidi</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471076</id>
    <revision>
      <id>6328615</id>
      <parentid>6327731</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:55:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328615</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31" sha1="7cdzqam2br8xaoayou4cs0kcryn1t8c" xml:space="preserve">{{Munozara}}
{{Islom loyihasi}}</text>
      <sha1>7cdzqam2br8xaoayou4cs0kcryn1t8c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Misr geografiyasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471089</id>
    <revision>
      <id>6328457</id>
      <parentid>6327899</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T05:35:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artemev Nikolay</username>
        <id>46453</id>
      </contributor>
      <origin>6328457</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40998" sha1="3giehathmkjx9bdawryx1aoymbpcr0s" xml:space="preserve">'''Misr geografiyasi''' — Misr Arab Respublikasining geografik o‘rni, hududiy tuzilishi, relyefi, iqlimi, ichki suvlari, tuproq va o‘simlik qoplami hamda tabiiy resurslarini kompleks o‘rganuvchi geografik yo‘nalishdir. Misr Afrikaning shimoli-sharqiy qismida joylashgan bo‘lib, Sinay yarimoroli orqali Osiyo qit'asiga ham tutashadi. Shu jihatdan mamlakat ikki qit'ani bog‘lovchi muhim geografik va strategik hudud hisoblanadi. Misrning umumiy maydoni 1 001 450 km² ni tashkil etadi.&lt;ref name=&quot;CIA&quot;&gt;[https://www.thefactbook.org/egypt/ CIA World Factbook — Egypt, Geography].&lt;/ref&gt;
[[Fayl:Egypt_relief_location_map.jpg|thumb|300x300px|Misrning relyef xaritasi: Nil vodiysi, deltasi va cho‘l hududlari]]
Misr shimolda O‘rta yer dengizi, sharqda Qizil dengiz bilan o‘ralgan. Mamlakat g‘arbda Liviya, janubda Sudan, shimoli-sharqda esa Isroil va G‘azo sektori bilan chegaradosh. Sinay yarimoroli mamlakatning Osiyo qit'asidagi qismini tashkil etadi. Mamlakatning sharqiy qismidan O‘rta yer dengizini Qizil dengiz bilan bog‘lovchi Suvaysh kanali o‘tadi. Ushbu kanal xalqaro dengiz transporti va savdo aloqalarida muhim ahamiyatga ega bo‘lib, Afrika va Osiyo qit'alarini ajratib turuvchi geografik chegara vazifasini ham bajaradi.&lt;ref name=&quot;CIA&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Suez&quot;&gt;[https://www.suezcanal.gov.eg/English/About/SuezCanal/Pages/AboutSuezCanal.aspx Suvaysh kanali ma'muriyati — About Suez Canal].&lt;/ref&gt;

Mamlakat hududining katta qismini cho‘l landshaftlari egallaydi. Misrning asosiy tabiiy-geografik mintaqalari Nil vodiysi va deltasi, G‘arbiy cho‘l, Sharqiy cho‘l hamda Sinay yarimorolidan iborat. G‘arbiy cho‘l mamlakatning eng katta tabiiy-geografik hududlaridan biri bo‘lib, Liviya chegarasigacha cho‘ziladi. Sharqiy cho‘l esa Nil vodiysi bilan Qizil dengiz oralig‘ida joylashgan. Misr relyefida keng plato va tekisliklar, tog‘li hududlar, botiqlar hamda qumli cho‘llar muhim o‘rin tutadi. Mamlakatning eng muhim tabiiy-geografik xususiyatlaridan biri Nil daryosidir. U janubdan shimolga qarab oqib, O‘rta yer dengiziga quyiladi va keng deltasini hosil qiladi. Nil vodiysi va deltasi mamlakat hududining 4 foizidan kam qismini egallashiga qaramay, aholining asosiy qismi, yirik shaharlar va dehqonchilik yerlari aynan shu hududlarda joylashgan.&lt;ref name=&quot;SIS&quot;&gt;[https://sis.gov.eg/en/egypt/basic-information/ Misr davlat axborot xizmati — Basic Information].&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;FAO&quot;&gt;[https://www.fao.org/4/Y4357E/y4357e07.htm FAO — Land and Water Resources Information System in Egypt].&lt;/ref&gt;
[[Fayl:Egypt_Topography.png|thumb|300x300px|Misrning topografik xaritasi]]
Misr iqlimi asosan quruq cho‘l xususiyatiga ega. Mamlakatning shimoliy sohilbo‘yi hududlarida esa O‘rta yer dengizi iqlimi ta'siri kuzatiladi. Yoz fasli, odatda, juda issiq va quruq, qish esa nisbatan iliq va yumshoq kechadi. Yog‘ingarchilik miqdori mamlakatning katta qismida nihoyatda kam bo‘lib, asosan qish oylarida shimoliy qirg‘oqbo‘yi va Sinay yarimorolining ayrim hududlarida kuzatiladi. Bahor oylarida Sahroi Kabir tomondan esadigan issiq, quruq va chang-to‘zonli '''xamsin''' shamollari ham kuzatiladi. Yog‘inlarning kamligi, bug‘lanishning yuqoriligi va suv resurslarining notekis taqsimlanishi sababli Nil daryosi mamlakatning asosiy chuchuk suv manbai hisoblanadi.&lt;ref name=&quot;WB&quot;&gt;[https://climateknowledgeportal.worldbank.org/sites/default/files/2021-04/15723-WB_Egypt%20Country%20Profile-WEB-2_0.pdf Jahon banki — Egypt Country Climate and Development Profile].&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;FAO&quot; /&gt;

Misrning tuproq va o‘simlik qoplami ham tabiiy sharoitga bevosita bog‘liq. Cho‘l hududlarida qumli, toshloq va sho‘rlangan tuproqlar keng tarqalgan. Nil vodiysi va deltasida esa daryo keltirgan allyuvial yotqiziqlar hisobiga shakllangan unumdor tuproqlar mavjud. O‘simlik qoplami asosan cho‘l sharoitiga moslashgan siyrak butalar, qurg‘oqchilikka chidamli o‘tlar va vohalardagi o‘simliklardan iborat. Nil vodiysi hamda deltasida sug‘orma dehqonchilik tufayli madaniy o‘simliklar keng tarqalgan.&lt;ref name=&quot;FAO&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;CBD&quot;&gt;[https://www.cbd.int/doc/world/eg/eg-nr-oth-en.pdf Biologik xilma-xillik to‘g‘risidagi konvensiya — Egypt National Report].&lt;/ref&gt;

Misrning tabiiy resurslari mamlakat iqtisodiyotida muhim o‘rin tutadi. Uning hududida neft, tabiiy gaz, temir rudasi, fosforitlar, marganes, ohaktosh, gips, talk, rux va boshqa foydali qazilmalar mavjud. Shuningdek, mamlakatning Sharqiy cho‘li, Sinay yarimoroli va Asvon hududlarida granit, marmar, alebastr hamda boshqa qurilish va bezak toshlari uchraydi. Ayniqsa, neft va tabiiy gaz energetika sanoatining rivojlanishida, fosforitlar esa mineral o‘g‘itlar ishlab chiqarishda muhim ahamiyatga ega.&lt;ref name=&quot;SISmin&quot;&gt;[https://sis.gov.eg/en/economy-investment/economy/egyptian-economy-sectors/mineral-resources/ Misr davlat axborot xizmati — Mineral Resources].&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;USGS&quot;&gt;[https://www.usgs.gov/centers/national-minerals-information-center/egypt AQSH Geologiya xizmati — Egypt: Mineral Industry Information].&lt;/ref&gt;

Umuman olganda, Misrning ikki qit'a tutashgan hududda joylashuvi, O‘rta yer dengizi va Qizil dengizga chiqish imkoniyati, Suvaysh kanalining mavjudligi, Nil daryosining hayotiy ahamiyati hamda tabiiy resurslari mamlakatning geografik, iqtisodiy va geosiyosiy mavqeini belgilovchi asosiy omillardir. Shu bois Misr geografiyasini o‘rganish uning tabiiy sharoiti, resurs salohiyati, aholi joylashuvi va xo‘jalik faoliyatining hududiy xususiyatlarini chuqur anglash imkonini beradi.

== Geografik joylashuvi ==
Misr Afrikaning shimoli-sharqiy qismida joylashgan. Mamlakat hududining katta qismi Afrika qit’asiga to‘g‘ri keladi, Sinay yarimoroli esa Osiyoda joylashgan. Shu sababli Misr ikki qit’ada hududga ega bo‘lgan davlat hisoblanadi.&lt;ref name=&quot;UN-Egypt2&quot;&gt;{{cite web |title=Common core document forming part of the reports of States Parties: Egypt |url=https://docstore.ohchr.org/SelfServices/FilesHandler.ashx?enc=tY2KQziNnW2KuzpmYNJfZLgC68k1bpBili4B49sFdWDHkwYG3gOBnet%2FD4CHRlu279%2BTSMkYCCpgwTDFlHKzGw%3D%3D |website=United Nations |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Misr taxminan 22°–32° shimoliy kengliklar va 24°–37° sharqiy uzunliklar oralig‘ida joylashgan. Uning shimoliy qirg‘oqlarini O‘rta yer dengizi, sharqiy qirg‘oqlarini esa Qizil dengiz suvlari yuvib turadi. Mamlakat sharqida Suvaysh qo‘ltig‘i va Aqaba qo‘ltig‘i joylashgan.&lt;ref name=&quot;SIS-Egypt2&quot;&gt;{{cite web |title=Basic Information |url=https://sis.gov.eg/en/egypt/basic-information/ |website=State Information Service of Egypt |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Misr quruqlik orqali g‘arbda Liviya, janubda Sudan, shimoli-sharqda esa Isroil va G‘azo sektori bilan chegaradosh. Sinay yarimoroli mamlakatning Osiyodagi qismini tashkil etib, Afrika va Osiyo o‘rtasidagi tabiiy quruqlik ko‘prigi vazifasini bajaradi.

Misrning geografik joylashuvi xalqaro transport va savdo yo‘llari nuqtayi nazaridan ham muhimdir. Mamlakat hududidan o‘tuvchi [[Suvaysh kanali]] O‘rta yer dengizini Qizil dengiz bilan bog‘laydi. Kanal Yevropa va Osiyo o‘rtasidagi dengiz qatnovida muhim o‘rin tutadi. Shu jihatdan Misr xalqaro dengiz savdosi va transport tizimida strategik ahamiyatga ega.&lt;ref name=&quot;UN-Egypt2&quot; /&gt;

Misr hududining katta qismini cho‘l mintaqalari egallaydi. Aholi va xo‘jalik faoliyati esa, asosan, Nil daryosi vodiysi, deltasi hamda dengizbo‘yi hududlarida to‘plangan.

== Relyefi ==
Misr relyefi tabiiy-geografik tuzilishiga ko‘ra xilma-xil bo‘lib, unda keng cho‘l platolari, qumli tekisliklar, tog‘ tizmalari, daryo vodiylari va pastqam botiqlar uchraydi. Mamlakat hududining katta qismini Sahroi Kabirning sharqiy qismi egallaydi. Shu bilan birga, Nil daryosi vodiysi va deltasi, Qizil dengiz bo‘yidagi tog‘li hududlar hamda Sinay yarimorolidagi baland tog‘lar Misr relyefining muhim qismlarini tashkil etadi.

Tabiiy-geografik xususiyatlariga ko‘ra, Misr hududi to‘rtta asosiy mintaqaga ajratiladi: Nil vodiysi va deltasi, G‘arbiy cho‘l, Sharqiy cho‘l va Sinay yarimoroli. Ushbu hududlar yer yuzasining tuzilishi, balandligi, geologik tarkibi va tabiiy sharoitlari bilan bir-biridan farq qiladi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot;&gt;{{cite web |title=Basic Information |url=https://sis.gov.eg/en/egypt/basic-information/ |website=State Information Service of Egypt |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Misrning eng baland nuqtasi Sinay yarimorolidagi Ketrin tog‘i bo‘lib, uning balandligi 2 629 metrni tashkil etadi. Mamlakatning eng past nuqtasi esa G‘arbiy cho‘lda joylashgan Qattara botig‘idir. Uning eng past qismi dengiz sathidan taxminan 133 metr pastda joylashgan.&lt;ref name=&quot;Factbook&quot;&gt;{{cite web |title=Egypt — Geography |url=https://archive.govglance.org/factbook/egypt |website=The World Factbook archive |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Nil vodiysi va deltasi ===
Nil vodiysi va deltasi Misrning eng muhim tabiiy-geografik hududi hisoblanadi. U mamlakatning janubiy chegarasidan shimoldagi O‘rta yer dengizi sohillarigacha cho‘zilgan. Ushbu mintaqaning umumiy maydoni taxminan 33 000 km² bo‘lib, mamlakat hududining 4 foizidan kam qismini egallaydi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;

Nil vodiysi mamlakatning janubiy va markaziy qismlaridan o‘tadi. Uning ayrim joylarida daryo vodiysi tor bo‘lib, ikki tomondan cho‘l platolari va qoyali jarliklar bilan chegaralangan. Shimolga qarab vodiy kengayib boradi. Daryo bo‘ylarida unumdor allyuvial tuproqlar shakllangan bo‘lib, ular sug‘orma dehqonchilik uchun qulay sharoit yaratadi.

Geografik jihatdan Nil vodiysi ikki qismga ajratiladi. Yuqori Misr janubda, Vodi Halfa atroflaridan Qohiraning janubigacha bo‘lgan hududni qamrab oladi. Quyi Misr esa Qohiraning shimolidan O‘rta yer dengizi sohillarigacha cho‘zilgan Nil deltasi hududini o‘z ichiga oladi.&lt;ref name=&quot;BMT-Geography&quot;&gt;{{cite web |title=Common core document forming part of the reports of States Parties: Egypt |url=https://docstore.ohchr.org/SelfServices/FilesHandler.ashx?enc=tY2KQziNnW2KuzpmYNJfZLgC68k1bpBili4B49sFdWDHkwYG3gOBnet%2FD4CHRlu279%2BTSMkYCCpgwTDFlHKzGw%3D%3D |website=United Nations |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Qohira shahri yaqinida Nil daryosi ikki asosiy tarmoqqa — Damietta va Rashid (Rozetta) tarmoqlariga ajraladi. Ular orasida uchburchak shaklidagi keng delta hududi hosil bo‘lgan. Delta pasttekisliklardan, daryo yotqiziqlaridan hosil bo‘lgan unumdor yerlardan hamda shimoliy qismidagi ko‘l va botqoqliklardan iborat. Manzala, Burullus, Idku va Maryut ko‘llari delta hududidagi yirik ko‘llar sirasiga kiradi.&lt;ref name=&quot;FAO-Physiography&quot;&gt;{{cite web |title=Physiographic Setting |url=https://faolex.fao.org/docs/pdf/egy165179.pdf |website=FAOLEX |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Nil vodiysi va deltasi Misrning asosiy dehqonchilik, aholi yashash va sanoat markazlari joylashgan hududidir. Mamlakatning katta shaharlari, jumladan, Qohira, Giza va Iskandariya ushbu mintaqa bilan bog‘liq. Shu sababli uning geografik va iqtisodiy ahamiyati nihoyatda katta.

=== G‘arbiy cho‘l ===
G‘arbiy cho‘l Misrning eng katta tabiiy-geografik mintaqasi bo‘lib, mamlakat hududining taxminan 68 foizini egallaydi. Uning maydoni qariyb 680 650 km² ni tashkil etadi. G‘arbiy cho‘l sharqda Nil vodiysidan boshlanib, g‘arbda Liviya chegarasigacha, shimolda O‘rta yer dengizi sohillaridan janubda Sudan chegarasigacha davom etadi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;

G‘arbiy cho‘l relyefida keng plato va tekisliklar, qumli hududlar, toshloq yuzalar hamda chuqur botiqlar ustunlik qiladi. Ayrim joylarda balandligi va shakli turlicha bo‘lgan qum tepaliklari hamda qum dengizlari uchraydi. Cho‘lning ayrim qismlarida qattiq tog‘ jinslaridan tashkil topgan qoyali yuzalar keng tarqalgan.

G‘arbiy cho‘lning shimoliy qismida O‘rta yer dengizi bo‘yidagi sohil tekisliklari, shimoliy plato va yirik botiqlar joylashgan. Qattara botig‘i ushbu hududning eng muhim relyef shakllaridan biridir. Uning ayrim qismlari dengiz sathidan 133 metr pastda joylashgan. Siwa vohasi, Vadi an-Natrun va Bahariya vohasi ham G‘arbiy cho‘lning shimoliy qismidagi muhim tabiiy hududlardir.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Factbook&quot; /&gt;

G‘arbiy cho‘lning janubiy qismida Farafra, Daxla va Xarqa vohalari joylashgan. Mamlakatning uzoq janubi-g‘arbiy qismida, Liviya va Sudan chegaralariga yaqin hududlarda Uveynat tog‘li massivi mavjud. Vohalar yerosti suvlarining yer yuzasiga yaqinlashishi yoki buloqlar orqali chiqishi natijasida shakllangan. Shu sababli ular atrofdagi quruq cho‘l hududlaridan tabiiy sharoiti bilan farq qiladi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Britannica-Relief&quot;&gt;{{cite web |title=Egypt: Land and relief |url=https://unvis.it/www.britannica.com/place/Egypt |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Sharqiy cho‘l ===
Sharqiy cho‘l Nil vodiysining sharqida joylashgan bo‘lib, Qizil dengiz sohillari, Suvaysh qo‘ltig‘i va Suvaysh kanali tomon cho‘ziladi. Uning maydoni taxminan 225 000 km² ni tashkil etadi. Hudud shimolda O‘rta yer dengizi yaqinidagi Manzala ko‘li atroflaridan janubda Sudan chegarasigacha davom etadi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;

Sharqiy cho‘lning relyefi G‘arbiy cho‘lga nisbatan ancha murakkab. Bu yerda baland platolar, qoyali tepaliklar, tog‘ tizmalari va quruq daryo o‘zanlari keng tarqalgan. Hududning sharqiy qismida Qizil dengiz tog‘lari joylashgan. Ushbu tog‘lar Qizil dengiz sohillariga parallel ravishda cho‘zilib, ayrim cho‘qqilari dengiz sathidan 900 metr va undan yuqori balandlikka ko‘tariladi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Britannica-Relief&quot; /&gt;

Sharqiy cho‘l tog‘lari asosan qadimgi kristalli jinslar, jumladan, granit va boshqa magmatik hamda metamorfik jinslardan tashkil topgan. Tog‘lar orasidan quruq vodiylar — vodiylar deb ataluvchi mavsumiy suv oqimlari o‘tadi. Kuchli yomg‘irlar vaqtida bu o‘zanlarda qisqa muddatli suv oqimlari yuzaga kelishi mumkin.

Sharqiy cho‘l foydali qazilmalarga ham boy. Hududda oltin, temir rudasi va boshqa metall rudalari uchraydi. Shuningdek, mamlakatning ayrim sharqiy hududlarida neft va tabiiy gaz konlari mavjud. Shu xususiyatlari tufayli Sharqiy cho‘l Misrning muhim mineral-xomashyo mintaqalaridan biri hisoblanadi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;

=== Sinay yarimoroli ===
Sinay yarimoroli Misrning shimoli-sharqiy qismida joylashgan bo‘lib, Osiyo qit’asining janubi-g‘arbiy qismiga kiradi. Uning maydoni taxminan 61 000 km² ni tashkil etadi. Yarimorol uchburchak shakliga ega: shimolida O‘rta yer dengizi, g‘arbida Suvaysh qo‘ltig‘i va Suvaysh kanali, sharqida esa Aqaba qo‘ltig‘i joylashgan. Janubiy qismi Ras Muhammad burnigacha davom etadi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;

Sinay yarimorolining relyefi shimoldan janubga qarab o‘zgarib boradi. Geografik xususiyatlariga ko‘ra, u uchta asosiy qismga ajratiladi: shimoliy tekisliklar, markaziy plato va janubiy tog‘li hududlar.

Shimoliy Sinay asosan qumli va tekis pasttekisliklardan tashkil topgan. Bu hududda O‘rta yer dengizi sohiliga yaqin qum tepaliklari, qumli tekisliklar va ayrim sho‘rxok yerlar uchraydi. Markaziy Sinayda At-Tih platosi joylashgan. Uning yuzasi balandliklar, qoyali maydonlar va quruq vodiylar bilan kesilgan. Plato hududidan shimolga qarab pasayib boruvchi vodiylar o‘tadi.&lt;ref name=&quot;SIS-Topography&quot; /&gt;

Janubiy Sinay yarimorolning eng baland va tog‘li qismidir. Bu hududda granit va boshqa qadimgi kristalli jinslardan tashkil topgan tog‘ massivlari mavjud. Ketrin tog‘i 2 629 metr balandligi bilan Misrning eng baland nuqtasi hisoblanadi. Uning yaqinida Sinay tog‘i va boshqa baland tog‘ cho‘qqilari joylashgan. Tog‘lar orasida chuqur daralar va quruq vodiylar uchraydi.&lt;ref name=&quot;Factbook&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Britannica-Relief&quot; /&gt;

Sinay yarimorolining janubiy tog‘li hududlari shimoliy tekisliklardan tabiiy sharoiti bilan keskin farq qiladi. Balandlikning ortishi natijasida bu yerlarda harorat va yog‘ingarchilik sharoitlari ham o‘zgaradi. Qish oylarida eng baland cho‘qqilarda qor yog‘ishi ham kuzatiladi.

Sinay yarimorolining geografik o‘rni va relyefi uning transport, turizm va tabiiy resurslar nuqtayi nazaridan ahamiyatini oshiradi. Ayniqsa, janubiy tog‘li hududlar tabiiy landshaftlari va baland tog‘lari bilan ajralib turadi.

== Iqlimi ==
Misr iqlimi geografik joylashuvi, relyefi, dengizlarga yaqinligi va atmosfera havo massalarining ta’siri bilan belgilanadi. Mamlakat hududining katta qismida quruq cho‘l iqlimi hukmron. Faqat shimoliy O‘rta yer dengizi sohillarida O‘rta yer dengizi iqlimiga xos xususiyatlar kuzatiladi. Umuman olganda, Misrda yoz issiq va quruq, qish esa nisbatan yumshoq va kam yog‘inli bo‘ladi.&lt;ref name=&quot;SIS-Climate&quot;&gt;{{cite web |title=Basic Information |url=https://sis.gov.eg/en/egypt/basic-information/ |website=State Information Service of Egypt |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Misr iqlimining shakllanishida Sahroi Kabirdan keladigan issiq va quruq kontinental havo massalari muhim o‘rin tutadi. Shimoldan O‘rta yer dengizi orqali kirib keladigan nisbatan salqin va nam havo esa, ayniqsa, qish oylarida mamlakatning shimoliy hududlariga ta’sir ko‘rsatadi. Shu sababli mamlakatning shimoliy sohillari bilan janubiy cho‘l hududlari o‘rtasida harorat va yog‘ingarchilik jihatidan sezilarli farq mavjud.&lt;ref name=&quot;Oxford-Climate&quot;&gt;{{cite book |last=Beaumont |year=1993 |first=Peter |chapter=Climate and hydrology |title=The Agriculture of Egypt |publisher=Oxford University Press |pages=16–38}}&lt;/ref&gt;

=== Fasllar va harorat ===
Misrda yil davomida asosan ikki asosiy fasl — issiq yoz va mo‘tadil qish ajralib turadi. Yoz odatda may oyidan oktabrgacha, qish esa noyabrdan aprelgacha davom etadi. Biroq harorat mamlakatning shimoliy va janubiy qismlarida, shuningdek, sohilbo‘yi va ichki cho‘l hududlarida turlicha bo‘ladi.&lt;ref name=&quot;SIS-Climate&quot; /&gt;

Yanvar oyida, ya’ni qish mavsumida, harorat mamlakatning ko‘plab hududlarida kechasi 9–11 °C, kunduzi esa 20–24 °C atrofida bo‘lishi mumkin. Iyul va avgust oylarida esa kunduzgi harorat 37–42 °C gacha ko‘tariladi, tungi harorat odatda 21–25 °C atrofida kuzatiladi. Bu ko‘rsatkichlar umumiy iqlimiy tavsif bo‘lib, aniq harorat hudud va ob-havo sharoitiga qarab o‘zgaradi.&lt;ref name=&quot;SIS-Climate&quot; /&gt;

Ichki cho‘l hududlarida kunduzgi va tungi harorat o‘rtasidagi farq ancha katta bo‘lishi mumkin. Yozda kunduzi havo juda qizib ketadi, kechasi esa harorat sezilarli darajada pasayadi. Qish oylarida cho‘l hududlarining ayrim joylarida tungi harorat 0 °C gacha tushishi mumkin. Sinay yarimorolining baland tog‘li qismlarida ham qish sovuqroq kechadi va ayrim paytlarda qor yog‘adi.&lt;ref name=&quot;WB-Climate&quot;&gt;{{cite web |title=Climate Risk Country Profile: Egypt |url=https://climateknowledgeportal.worldbank.org/sites/default/files/2021-01/15723-WB_Egypt%20Country%20Profile-WEB.pdf |website=World Bank |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Yog‘ingarchilik ===
Misr dunyoning eng qurg‘oqchil mamlakatlaridan biri hisoblanadi. Yog‘ingarchilikning asosiy qismi qish oylarida, ayniqsa, O‘rta yer dengiziga yaqin shimoliy hududlarda kuzatiladi. Mamlakatning janubiy va g‘arbiy cho‘l qismlarida esa yog‘ingarchilik juda kam bo‘lib, ayrim joylarda bir necha yil davomida yomg‘ir yog‘masligi mumkin.&lt;ref name=&quot;WB-Climate&quot; /&gt;

Iskandariya shahri va unga yaqin shimoliy sohilbo‘yi hududlari Misrning nisbatan ko‘proq yog‘in oladigan qismlaridir. Jahon bankining iqlim ma’lumotlariga ko‘ra, Iskandariyada yillik yog‘ingarchilik miqdori taxminan 200 mm ga yetadi. Qohirada esa bu ko‘rsatkich yiliga 10–30 mm atrofida bo‘lishi mumkin. Qohiradan janubga qarab yog‘ingarchilik yanada kamayadi.&lt;ref name=&quot;WB-Climate&quot; /&gt;

Sinay yarimorolining shimoliy qismida janubiy cho‘l hududlariga nisbatan ko‘proq yog‘in tushadi. Baland tog‘li hududlarda ham ayrim mavsumlarda yog‘ingarchilik kuzatiladi. Kuchli yomg‘irlar kam uchrasa-da, ular cho‘l vodiylarida qisqa muddatli kuchli suv oqimlari va toshqinlarni yuzaga keltirishi mumkin.&lt;ref name=&quot;Sinai-Climate&quot;&gt;{{cite journal|title=Climatology and Dynamical Evolution of Extreme Rainfall Events in the Sinai Peninsula—Egypt|journal=Sustainability|year=2020|url=https://www.mdpi.com/2071-1050/12/15/6186|access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Shamollar va xamsin ===
Misr hududida yil davomida shamollar esib turadi. Shimoliy shamollar, ayniqsa, O‘rta yer dengizi sohillarida havo haroratini nisbatan yumshatishga yordam beradi. Biroq bahor oylarida janubiy va janubi-g‘arbiy yo‘nalishlardan keladigan issiq, quruq shamollar ham kuzatiladi.

Ushbu shamollarning eng mashhuri xamsin (khamsin) deb ataladi. Xamsin odatda mart–may oylarida, ayniqsa, aprel oyida esadi. U Sahroi Kabir tomondan issiq havo, qum va chang zarralarini olib keladi. Xamsin esgan paytda havo harorati qisqa vaqt ichida keskin ko‘tarilishi, ko‘rinish masofasi kamayishi va chang-to‘zonlar yuzaga kelishi mumkin. Ayrim hollarda bunday shamollar bir necha kun davom etadi.&lt;ref name=&quot;WB-Climate&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;WMO-Climate&quot;&gt;{{cite report|title=State of the Climate in Africa|publisher=World Meteorological Organization|url=https://digitallibrary.un.org/record/3894661/files/wmo_1036_en.pdf|access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Xamsin shamollari transport harakati, qishloq xo‘jaligi va inson salomatligiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Ayniqsa, qum va chang bo‘ronlari paytida ko‘rish masofasining qisqarishi hamda havodagi chang miqdorining ortishi kuzatiladi.

=== Misrning asosiy iqlimiy hududlari ===
Misr hududida geografik joylashuv va relyefga qarab bir-biridan farq qiluvchi bir necha iqlimiy hududlar shakllangan.

* '''Shimoliy sohilbo‘yi hududlari:''' O‘rta yer dengizi ta’sirida qishi nisbatan yumshoq va yog‘inli, yozi esa issiq va quruq bo‘ladi. Iskandariya va Marsa-Matruh shaharlari ushbu hududga misol bo‘la oladi.

* '''Nil deltasi va Qohira atrofi:''' Bu hududlarda yoz issiq va quruq, qish esa nisbatan salqin va kam yog‘inli kechadi. Dengiz ta’siri shimoliy sohillarga nisbatan kuchsizroq seziladi.

* '''Yuqori Misr:''' Nil vodiysining janubiy qismida joylashgan ushbu hududda yoz juda issiq va quruq bo‘ladi. Asvon kabi shaharlarda yog‘ingarchilik nihoyatda kam kuzatiladi.

* '''G‘arbiy va Sharqiy cho‘llar:''' Bu hududlarda cho‘l iqlimi hukmron. Kunduzgi harorat yuqori, yog‘ingarchilik esa juda kam. Kechasi haroratning sezilarli pasayishi kuzatilishi mumkin.

* '''Sinay yarimoroli:''' Shimoliy qismida O‘rta yer dengizi iqlimi xususiyatlari, markaziy va janubiy qismlarida esa quruq cho‘l iqlimi ustun. Janubdagi baland tog‘larda harorat atrofdagi pasttekisliklarga qaraganda ancha past bo‘ladi.&lt;ref name=&quot;Sinai-Climate&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;SIS-Climate&quot; /&gt;

Misr iqlimining qurg‘oqchil xususiyati mamlakatning suv resurslari, qishloq xo‘jaligi va aholi joylashuviga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Shu sababli sug‘orish tizimlari va Nil daryosi suvidan foydalanish mamlakat xo‘jaligi uchun alohida ahamiyatga ega.

== Suv resurslari ==
Misr suv resurslari cheklangan, qurg‘oqchil iqlim hukmron bo‘lgan mamlakatlardan biridir. Hududining katta qismida yog‘ingarchilik juda kam kuzatiladi, doimiy daryolar va tabiiy chuchuk suv havzalari esa asosan Nil daryosi vodiysi hamda deltasi bilan bog‘liq. Shu sababli Nil daryosi Misrning asosiy suv manbai, mamlakat aholisi va xo‘jaligi hayotining muhim tabiiy omili hisoblanadi.&lt;ref name=&quot;FAO-Water&quot;&gt;{{cite web |title=AQUASTAT — Country Profile: Egypt |url=https://www.fao.org/aquastat/en/countries-and-basins/country-profiles/country/EGY/index.html |website=Food and Agriculture Organization of the United Nations |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Misrning suv resurslari tarkibiga Nil daryosi, yerosti suvlari, ko‘llar, drenaj suvlari, mavsumiy yog‘ingarchilik hamda dengiz suvini chuchuklashtirish orqali olinadigan suv kiradi. Ushbu manbalarning miqdori, sifati va hududiy taqsimlanishi bir-biridan farq qiladi. Mamlakat suv resurslaridan eng ko‘p qishloq xo‘jaligida foydalaniladi. Shuningdek, ular ichimlik suvi ta’minoti, sanoat, energetika va boshqa xo‘jalik tarmoqlari uchun zarurdir.&lt;ref name=&quot;OECD-Water&quot;&gt;{{cite web |title=Policies for the Future of Farming and Food in Egypt |url=https://www.oecd.org/en/publications/policies-for-the-future-of-farming-and-food-in-egypt_cab0cefd-en.html |website=OECD |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Nil daryosi ===
[[Fayl:Cairo skyline, Panoramic view, Egypt.jpg|thumb|300x300px|Misr hududidan oqib o‘tuvchi Nil daryosi rasmi ]]
Nil daryosi Misrning eng muhim tabiiy suv manbai hisoblanadi. U mamlakatning janubiy qismidan kirib kelib, shimolga tomon oqadi va O‘rta yer dengiziga quyiladi. Nilning Misr hududidagi uzunligi taxminan 1 532 km ni tashkil etadi. Daryo mamlakatning quruq cho‘l hududlari orasidan oqib o‘tib, uning sohillarida sug‘oriladigan yerlar, aholi manzilgohlari va xo‘jalik markazlarining shakllanishiga imkon yaratgan.&lt;ref name=&quot;SIS-Water&quot;&gt;{{cite web |title=Basic Information |url=https://sis.gov.eg/en/egypt/basic-information/ |website=State Information Service of Egypt |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Nil daryosi Oq Nil va Ko‘k Nil deb ataluvchi ikki asosiy irmoq tizimi bilan bog‘liq. Oq Nil Sharqiy Afrika ko‘llari mintaqasidan boshlanadi, Ko‘k Nil esa Efiopiya yassitog‘ligidagi Tana ko‘lidan oqib chiqadi. Ushbu ikki daryo Sudan poytaxti Xartum yaqinida qo‘shiladi. Shuningdek, Atbara daryosi ham Nilning muhim irmoqlaridan biridir.&lt;ref name=&quot;FAO-Nile&quot;&gt;{{cite report|title=Information Products for Nile Basin Water Resources Management|publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations|url=https://www.fao.org/4/i2615e/i2615e00.pdf|access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Nil suvi Misrda ichimlik suvi ta’minoti, qishloq xo‘jaligi, sanoat va energetika sohalarida ishlatiladi. Ayniqsa, mamlakatning asosiy dehqonchilik hududlari daryo va uning sug‘orish kanallari bilan bevosita bog‘liq. Nil vodiysi va deltasi atrofidagi unumdor yerlar mamlakat oziq-ovqat mahsulotlarini yetishtirishda muhim o‘rin tutadi.

Qohira shahri yaqinida Nil daryosi Damietta va Rashid (Rozetta) deb ataluvchi ikki asosiy tarmoqqa ajraladi. Ushbu tarmoqlar O‘rta yer dengiziga quyilishidan oldin keng delta hosil qiladi. Daryo suvi deltadagi ko‘plab kanallar orqali ekin maydonlariga yetkaziladi.

=== Asvon baland to‘g‘oni va Nosir ko‘li ===
[[Fayl:Lake_Nasser.jpg|right|thumb|300x300px|Nosir ko‘li va Asvon baland to‘g‘oni hududi]]
Nil daryosi suvini boshqarishda Asvon baland to‘g‘oni muhim ahamiyatga ega. U Asvon shahri yaqinida, Nil daryosining janubiy qismida qurilgan. To‘g‘on qurilishi natijasida Nosir ko‘li deb ataluvchi yirik suv ombori vujudga kelgan. Uning katta qismi Misr hududida, janubiy qismi esa Sudan hududida joylashgan bo‘lib, Sudanda Nubiya ko‘li nomi bilan ataladi.&lt;ref name=&quot;Britannica-Dam&quot;&gt;{{cite web |title=Aswan High Dam |url=https://www.britannica.com/topic/Aswan-High-Dam |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Asvon baland to‘g‘oni 1960–1970-yillarda qurilgan va 1970-yilda foydalanishga topshirilgan. U Nil daryosining mavsumiy oqimini tartibga solish, suvni to‘plash va zarur vaqtda undan foydalanish imkonini beradi. To‘g‘onning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:

* Nil daryosi suvini to‘plash va saqlash;
* qishloq xo‘jaligi uchun sug‘orish suvini yetkazib berish;
* kuchli suv toshqinlari xavfini kamaytirish;
* gidroelektr energiyasi ishlab chiqarish;
* qurg‘oqchilik davrida suv zaxirasidan foydalanish.

Nosir ko‘li Misrning eng muhim strategik suv omborlaridan biridir. Shu bilan birga, suv omborida kuchli bug‘lanish tufayli suv yo‘qotilishi va to‘g‘on qurilishi natijasida Nilning tabiiy oqim tartibi o‘zgarishi kabi ekologik muammolar ham mavjud.&lt;ref name=&quot;Britannica-Dam&quot; /&gt;

=== Ko‘llar va boshqa ichki suv havzalari ===
[[Fayl:Lake Manzala, image from space shuttle.jpg|thumb|300x300px|Manzala ko‘li rasmini ]]
Misrda bir qancha tabiiy va sun’iy ko‘llar mavjud. Ularning asosiy qismi mamlakatning shimoliy qismida, Nil deltasi va O‘rta yer dengizi sohillarida joylashgan. Ko‘llar baliqchilik, biologik xilma-xillik va mahalliy xo‘jalik faoliyati uchun muhim ahamiyatga ega.

Mamlakatning yirik ko‘llari quyidagilardan iborat:

* '''Manzala ko‘li''' — Nil deltasining shimoli-sharqida joylashgan. U O‘rta yer dengizi bilan bog‘liq yirik qirg‘oq lagunalaridan biri bo‘lib, baliqchilik uchun muhim hudud hisoblanadi.
* '''Burullus ko‘li''' — Nil deltasining shimoliy qismida joylashgan. Ko‘l atrofidagi botqoqliklar va qamishzorlar ko‘plab suv qushlari uchun yashash muhitini yaratadi.
* '''Idku ko‘li''' — Iskandariya shahri sharqida joylashgan bo‘lib, O‘rta yer dengizi sohilidagi tabiiy ko‘llardan biridir.
* '''Maryut ko‘li''' — Iskandariya shahri yaqinida joylashgan. Uning suv sathi va sifati inson faoliyati hamda suv xo‘jaligi tizimiga bog‘liq.
* '''Qorun ko‘li''' — Fayyum vohasida joylashgan yopiq ko‘l. U dengiz bilan bevosita tutashmagan va sho‘rlanish darajasi yuqori.
* '''Vodiy ar-Rayon ko‘llari''' — Fayyum hududidagi qo‘riqlanadigan tabiiy majmua tarkibiga kiradi. Ular cho‘l landshafti orasida joylashgan suv havzalari hisoblanadi.

Ushbu ko‘llarning ayrimlari sho‘r, boshqalari esa sho‘rtob suvga ega. Ularning ekologik holatiga daryo suvlari, qishloq xo‘jaligi drenajlari, sanoat va maishiy oqova suvlar ta’sir ko‘rsatadi.&lt;ref name=&quot;Wetlands&quot;&gt;{{cite web |title=Egypt |url=https://www.ramsar.org/country-profile/egypt |website=Ramsar Sites Information Service |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Yerosti suvlari ===
Misrning yerosti suvlari, ayniqsa, cho‘l hududlarida muhim suv manbai hisoblanadi. Ular Nil vodiysi va deltasi, G‘arbiy cho‘l, Sharqiy cho‘l hamda Sinay yarimorolida uchraydi. Yerosti suvlari quduqlar, buloqlar va maxsus suv olish inshootlari orqali olinadi.

G‘arbiy cho‘ldagi Siwa, Bahariya, Farafra, Daxla va Xarqa vohalarining shakllanishida yerosti suvlari muhim rol o‘ynagan. Ushbu vohalarda suv manbalari mavjudligi sababli aholi yashash joylari, bog‘lar va sug‘oriladigan ekin maydonlari rivojlangan.

Misrning janubi-g‘arbiy qismida Nubiya qumtoshli suvli qatlam tizimi joylashgan. Ushbu yirik yerosti suv tizimi Misr bilan bir qatorda Liviya, Sudan va Chad hududlariga ham tarqalgan. Undagi suvning katta qismi qadimiy geologik davrlarda to‘plangan bo‘lib, hozirgi iqlim sharoitida juda sekin yangilanadi. Shu sababli bu zaxiralardan foydalanishda ularning cheklanganligi hisobga olinishi kerak.&lt;ref name=&quot;FAO-Aquifer&quot;&gt;{{cite web |title=Groundwater resources of Egypt |url=https://www.fao.org/aquastat/en/countries-and-basins/country-profiles/country/EGY/index.html |website=FAO AQUASTAT |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Dengiz suvlari va ularni chuchuklashtirish ===
Misr shimolda O‘rta yer dengizi, sharqda esa Qizil dengiz bilan tutashgan. Ushbu dengizlar mamlakatning muhim tabiiy geografik resurslari hisoblanadi. Biroq dengiz suvi tarkibida tuzlar miqdori yuqori bo‘lgani sababli uni bevosita ichimlik suvi yoki sug‘orish uchun ishlatib bo‘lmaydi.

Dengiz suvini chuchuklashtirish texnologiyalari orqali undagi tuzlar ajratib olinadi va foydalanishga yaroqli suv hosil qilinadi. Misrda bunday inshootlar, ayniqsa, Qizil dengiz sohillari, Sinay yarimoroli va O‘rta yer dengizi bo‘yidagi ayrim shaharlarda muhim ahamiyat kasb etadi. Ular tabiiy chuchuk suv manbalari cheklangan hududlarni suv bilan ta’minlashga yordam beradi.&lt;ref name=&quot;OECD-Water&quot; /&gt;

=== Suv tanqisligi va suv resurslaridan foydalanish ===
Misr suv tanqisligi jiddiy seziladigan mamlakatlardan biridir. Bunga qurg‘oqchil iqlim, yog‘ingarchilikning kamligi, aholining ko‘payishi, qishloq xo‘jaligi va sanoatning suvga bo‘lgan ehtiyoji sabab bo‘ladi. Mamlakatning asosiy suv manbai Nil daryosi bo‘lgani uchun uning oqimi va suv zaxiralarini boshqarish Misr uchun strategik ahamiyatga ega.&lt;ref name=&quot;OECD-Water&quot; /&gt;

Suv resurslaridan eng ko‘p qishloq xo‘jaligida foydalaniladi. Ekin maydonlarini sug‘orishda Nil suvi, yerosti suvlari va qayta ishlangan drenaj suvlari qo‘llaniladi. Suvni tejash maqsadida tomchilatib sug‘orish, suv kanallarini modernizatsiya qilish, oqova suvlarni tozalash va qayta ishlatish texnologiyalari rivojlantirilmoqda.

Nil daryosining transchegaraviy xususiyati ham Misrning suv xavfsizligiga ta’sir ko‘rsatadi. Daryo havzasi bir nechta davlat hududidan o‘tadi. Shu sababli suvdan foydalanish, yangi to‘g‘onlar qurilishi va daryo oqimini boshqarish masalalari Nil havzasi davlatlari o‘rtasidagi hamkorlik bilan chambarchas bog‘liq.

Iqlim o‘zgarishi ham Misr suv resurslari uchun qo‘shimcha xavf tug‘diradi. Haroratning ko‘tarilishi bug‘lanishni kuchaytirishi, dengiz sathining ko‘tarilishi esa Nil deltasidagi qirg‘oqbo‘yi hududlariga ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Dengiz suvining delta tuproqlari va yerosti suvlariga kirib borishi sho‘rlanish xavfini oshiradi.&lt;ref name=&quot;OECD-Water&quot; /&gt;

Umuman olganda, Nil daryosi, Nosir ko‘li, yerosti suv qatlamlari, ichki ko‘llar va dengiz suvini chuchuklashtirish inshootlari Misrning suv ta’minotida muhim o‘rin tutadi. Ushbu manbalardan oqilona foydalanish mamlakat aholisi, qishloq xo‘jaligi, sanoati va tabiiy ekotizimlarining barqarorligi uchun zarurdir.

== O‘simlik va hayvonot dunyosi ==
Misr hududining katta qismi qurg‘oqchil cho‘llardan iborat bo‘lsa-da, mamlakat o‘simlik va hayvonot dunyosi jihatidan xilma-xil tabiiy hududlarga ega. Nil vodiysi va deltasi, O‘rta dengiz sohillari, cho‘l vohalari, Sinay yarimoroli tog‘lari hamda Qizil dengizning dengiz ekotizimlari turli biologik turlarning yashashi uchun sharoit yaratadi. Misrda cho‘l, tog‘, botqoqlik, qirg‘oqbo‘yi va dengiz ekotizimlari uchraydi.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Egypt — Country Profile: Biodiversity Facts |url=https://www.cbd.int/countries/profile?country=eg |website=Convention on Biological Diversity |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Misr Atrof-muhit vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, mamlakatda 2 145 dan ortiq yovvoyi o‘simlik turi qayd etilgan. Biroq turlar soni turli manbalarda hisoblash usuli va tadqiqot davriga qarab farq qilishi mumkin.&lt;ref&gt;{{cite web |title=6. Biodiversity |url=https://www.eeaa.gov.eg/Uploads/Reports/Files/20221115125413964.pdf |website=Egyptian Environmental Affairs Agency |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== O‘simlik dunyosi ===
Misr o‘simliklari asosan suv mavjudligi va iqlim sharoitiga moslashgan. O‘simlik qoplami Nil vodiysi va deltasi, O‘rta dengiz sohillari, vohalar, tog‘li hududlar va cho‘llarda bir-biridan farq qiladi.

Nil vodiysi va deltasida sug‘oriladigan dehqonchilik hududlari, botqoqliklar va daryo bo‘yidagi o‘simliklar keng tarqalgan. Bu yerlarda papirus, qamish, turli suvbo‘yi o‘tlari, xurmo palmasi va akatsiya kabi o‘simliklar uchraydi. Qishloq xo‘jaligi yerlari tabiiy o‘simlik qoplamining katta qismini egallagan.

O‘rta dengiz sohillarida qurg‘oqchilikka va sho‘rlangan tuproqqa chidamli butalar, o‘tlar hamda ayrim daraxt turlari o‘sadi. Shimoliy Sinay va O‘rta dengizning g‘arbiy sohillari o‘simlik turlarining xilma-xilligi bilan ajralib turadi. Misr Atrof-muhit vazirligi ushbu hududlarda o‘simliklar xilma-xilligi uchun muhim bo‘lgan alohida tabiiy zonalarni qayd etgan.&lt;ref&gt;{{cite web |title=المناطق الهامة للتنوع النباتى فى مصر |url=https://www.eeaa.gov.eg/Topics/85/38/73/Details |website=Egyptian Environmental Affairs Agency |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

G‘arbiy va Sharqiy cho‘llarda o‘simliklar siyrak tarqalgan. Ular, asosan, yog‘ingarchilikdan keyin namlik to‘planadigan pastqam joylar, quruq daryo o‘zanlari va vohalarda uchraydi. Akatsiya, tamarisk va turli cho‘l butalari qurg‘oqchil sharoitga moslashgan. Vohalarda esa xurmo palmasi va boshqa madaniy o‘simliklar yetishtiriladi.

Sinay yarimorolining tog‘li janubiy qismida o‘ziga xos o‘simlik jamoalari shakllangan. Ayniqsa, Avliyo Katerina atrofi o‘simliklar xilma-xilligi va ayrim mahalliy turlarning mavjudligi bilan ajralib turadi. Gebel Elba hududida esa namlik va mahalliy iqlim sharoiti ta’sirida mamlakatning boshqa cho‘l qismlariga nisbatan boyroq o‘simlik qoplami rivojlangan.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Egypt — Country Profile: Biodiversity Facts |url=https://www.cbd.int/countries/profile?country=eg |website=Convention on Biological Diversity |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Hayvonot dunyosi ===
Misr hayvonot dunyosi cho‘l, tog‘, daryo, ko‘l va dengiz muhitlariga moslashgan turlardan tarkib topgan. Mamlakatda sutemizuvchilar, qushlar, sudralib yuruvchilar, amfibiyalar, baliqlar va umurtqasiz hayvonlarning ko‘plab turlari mavjud.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Egypt — Country Profile: Biodiversity Facts |url=https://www.cbd.int/countries/profile?country=eg |website=Convention on Biological Diversity |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Cho‘l hududlarida cho‘l tulkisi (fenek), qumsichqonlar, qo‘shoyoqlar, jayronlar, turli kaltakesaklar va ilonlar uchraydi. Sinay va Sharqiy cho‘lning tog‘li qismlarida Nubiya tog‘ echkisi kabi hayvonlar yashaydi. Ayrim yirik yirtqichlar va tuyoqli hayvonlarning tarqalishi esa cheklangan.

Nil vodiysi, deltasi va shimoliy ko‘llar qushlar uchun muhim yashash hamda mavsumiy ko‘chish hududlari hisoblanadi. Bu yerlarda qarqara, baliqchi qushlar, flamingolar, o‘rdaklar, laylaklar va boshqa suv qushlari uchraydi. Misr Afrika, Yevropa va Osiyo o‘rtasidagi ko‘chish yo‘llari kesishgan hududda joylashgani sababli ko‘plab ko‘chmanchi qushlar mamlakat hududidan mavsumiy ravishda o‘tadi.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Egypt — Country Profile: Biodiversity Facts |url=https://www.cbd.int/countries/profile?country=eg |website=Convention on Biological Diversity |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Qizil dengiz va O‘rta dengiz suvlarida baliqlar, dengiz toshbaqalari, mollyuskalar va boshqa dengiz hayvonlari yashaydi. Qizil dengiz, ayniqsa, marjon riflari va ular bilan bog‘liq dengiz organizmlarining xilma-xilligi bilan mashhur. Qirg‘oqbo‘yi hududlarida mangrov daraxtzorlari va dengiz o‘tloqlari ham ko‘plab hayvonlar uchun yashash va ko‘payish muhitini tashkil etadi.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Key environmental trends: OECD Green Growth Policy Review of Egypt 2024 |url=https://www.oecd.org/en/publications/oecd-green-growth-policy-review-of-egypt-2024_b9096cec-en/full-report/component-6.html |website=OECD |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

=== Tabiiy muhit va biologik xilma-xillikni muhofaza qilish ===
Misrda biologik xilma-xillikni saqlash muhim ekologik vazifalardan biridir. Aholi sonining ortishi, tabiiy hududlarning xo‘jalik faoliyati uchun o‘zlashtirilishi, suv va tuproqning ifloslanishi, ortiqcha ov qilish hamda qirg‘oqbo‘yi ekotizimlariga bosim o‘simlik va hayvonot dunyosiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi.&lt;ref&gt;{{cite web |title=الضغوط المباشرة وغير المباشرة |url=https://www.eeaa.gov.eg/Topics/85/38/77/Details |website=Egyptian Environmental Affairs Agency |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Tabiiy ekotizimlarni muhofaza qilish maqsadida mamlakatda qo‘riqlanadigan hududlar tashkil etilgan. Ular orasida Ras Muhammad, Avliyo Katerina, Nabq, Abu Galum, Vodiy ar-Rayon va Gebel Elba kabi tabiiy hududlar mavjud. Ushbu hududlar cho‘l va tog‘ ekotizimlari, suv-botqoq joylar, mangrov o‘rmonlari hamda marjon riflarini muhofaza qilishda muhim ahamiyatga ega.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Nature Reserves |url=https://sis.gov.eg/en/egyptians-abroad-portal/discover-egypt/nature-reserves/ |website=State Information Service of Egypt |access-date=2026-11-02}}&lt;/ref&gt;

Misrning biologik xilma-xilligini saqlash uchun tabiiy yashash muhitlarini himoya qilish, noqonuniy ovchilikka qarshi kurashish, suv va dengiz ekotizimlarini ifloslanishdan asrash hamda qo‘riqlanadigan hududlarni samarali boshqarish muhim hisoblanadi.
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; border-radius:8px; padding:10px; text-align:center;&quot;
| style=&quot;background:#eaf3f8; padding:15px; font-size:120%;&quot; |'''🌍 Maqolani yanada boyitamiz!'''
|-
| style=&quot;padding:15px; font-size:105%;&quot; |Ushbu maqolani yanada mukammallashtirishga yordam bering! Misr geografiyasiga oid qo‘shimcha '''tasvirlar, xaritalar, diagrammalar va ishonchli manbalar''' bilan maqolani boyitishingiz mumkin.
|-
| style=&quot;padding:12px;&quot; |[[Maxsus:UploadWizard|📷 Tasvir yuklash]] · [[c:Category:Egypt|Wikimedia Commons]] · [[Maxsus:RecentChanges|So‘nggi tahrirlar]]
|-
| style=&quot;background:#eaecf0; padding:10px; font-size:90%;&quot; |'''Sizning hissangiz — bilimlarimiz boyligi!'''
|}

== Manbalar ==</text>
      <sha1>3giehathmkjx9bdawryx1aoymbpcr0s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Al-Muallaq masjidi (Damashq)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471103</id>
    <revision>
      <id>6328575</id>
      <parentid>6327978</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:36:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328575</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31" sha1="7cdzqam2br8xaoayou4cs0kcryn1t8c" xml:space="preserve">{{Munozara}}
{{Islom loyihasi}}</text>
      <sha1>7cdzqam2br8xaoayou4cs0kcryn1t8c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Al-Umar masjidi (Darʼo)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471110</id>
    <revision>
      <id>6328562</id>
      <parentid>6327990</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:30:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328562</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31" sha1="7cdzqam2br8xaoayou4cs0kcryn1t8c" xml:space="preserve">{{Munozara}}
{{Islom loyihasi}}</text>
      <sha1>7cdzqam2br8xaoayou4cs0kcryn1t8c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Hindiston Bosh vaziri</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471129</id>
    <revision>
      <id>6328537</id>
      <parentid>6328062</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:19:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328537</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25" sha1="obw0n2nqyi6zlf2yqiferfp45h9ciwr" xml:space="preserve">{{Munozara}}
{{VOO/2026}}</text>
      <sha1>obw0n2nqyi6zlf2yqiferfp45h9ciwr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vikipediya:Yaratishga/Qadimgi Sharq monarxlari</title>
    <ns>4</ns>
    <id>1471132</id>
    <revision>
      <id>6328198</id>
      <timestamp>2026-11-02T16:30:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Muhammad Sodiq Nurbekovich</username>
        <id>322818</id>
      </contributor>
      <comment>„Vladimir Putin Rossiyaning amaldagi uzoq vaqtdan buyon boshqarayotgan siyosatchi . U 1952-yil 7-oktyabrda (Leningrad) hozirgi Sankt Peterburg shahrida tugʼilgan.1999-yil avgustida Prezident Boris Yeltsin Putinni bosh vazir lavozimiga qoʼydi, 3 oydan soʼng XX asrning soʼngi kuni 31-dekabrda Boris Yeltsin istefoga chiqishini maʼlum qilib Vladimirni voris sifatida koʼrsatdi.Vladimirovich bungacha 1970-yildan 1975-yilgacha Leningrad universitetin...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328198</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1714" sha1="7rtc45juqdlj2gbj4pb2ng52ap2xy6k" xml:space="preserve">Vladimir Putin Rossiyaning amaldagi uzoq vaqtdan buyon boshqarayotgan siyosatchi . U 1952-yil 7-oktyabrda (Leningrad) hozirgi Sankt Peterburg shahrida tugʼilgan.1999-yil avgustida Prezident Boris Yeltsin Putinni bosh vazir lavozimiga qoʼydi, 3 oydan soʼng XX asrning soʼngi kuni 31-dekabrda Boris Yeltsin istefoga chiqishini maʼlum qilib Vladimirni voris sifatida koʼrsatdi.Vladimirovich bungacha 1970-yildan 1975-yilgacha Leningrad universitetining yuridik fakultetida taʼlim olgan.1975-yildan (KGB ) yaʼni Sobiq Ittifoqning davlat xavfsizlik qoʻmitasida faoliyat yuritib , Drezdenda xizmat qilgan,1989-yilda  razvedka sohasida faoliyatini tugatgan.
1990-yilda Putin Sankt Peterburg universiteti rektori oʼrinbosari,
1991-yildan 1994-yilga qadar Sankt Peterburg hukumati 
1994-yildan 1999-yilgacha Rossiya FSB(федералный служба безопасности) rahbari boʼlgan.
Vladimir ilk qasamyodini 2000-yilning martida qilib prezidentlik lavozimiga kirishadi.Ikkinchi muddatga 2004-yil 14-martida esa ikkinchi bor bu lavozimga kirishadi.2008-yilda Putin prezidentlikka Dmitriy Medvedovni koʼrsatadi va Medvedov 2012-yilgacha davlatni idora qiladi.
Vladimir Vladimirovich 2012-yil 7-maydan prezidentlik lavozimiga qaytgandan buyon amalda Rossiya Federatsiyasi prezidenti.
Vladimir oilali 1985-yilda 32 yoshida Lyudmila Aleksandrovaga nigohlanadi.Ikki nafar qizning Maria va Katerinaning otasi hisoblanadi.Putin 2013-yilda Lyudmila bilan ajrashishganini maʼlum qilgan.Rasmiy tasdiqlanmagan maʼlumotlarga koʼra uning Alina Kabayeva bilan ishqiy munosabatlari bor.
Putin intizomli , ehtiyotkor, kuzatuvchan, sezgir, bosiq siyosatchi hisoblanib jahonda kuchli siyosatchi sifatida tanilgan.</text>
      <sha1>7rtc45juqdlj2gbj4pb2ng52ap2xy6k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>FC Goa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471133</id>
    <revision>
      <id>6328204</id>
      <timestamp>2026-11-02T16:46:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbol klubi2 | clubname = Goa | image = FC Goa logo.svg | upright = 0.9 | fullname = Goa futbol klubi | short name = Goa | nickname = [[Gaur]]lar&lt;ref&gt;[https://khelnow.com/football/team/fc-goa FC Goa team profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210702095500/https://khelnow.com/football/team/fc-goa |date=2 July 2021 }} ''Khel Now''. Retrieved 14 July 2021&lt;/ref&gt; | ground = [[Javoharlal Neru stadioni (Margao)|Fatorda stadioni]] | cap...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328204</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11549" sha1="0etjevwzndxned1vfqmcr97qr6414ye" xml:space="preserve">{{Futbol klubi2
| clubname = Goa
| image = FC Goa logo.svg
| upright = 0.9
| fullname = Goa futbol klubi
| short name = Goa
| nickname = [[Gaur]]lar&lt;ref&gt;[https://khelnow.com/football/team/fc-goa FC Goa team profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210702095500/https://khelnow.com/football/team/fc-goa |date=2 July 2021 }} ''Khel Now''. Retrieved 14 July 2021&lt;/ref&gt;
| ground = [[Javoharlal Neru stadioni (Margao)|Fatorda stadioni]]
| capacity = 19,000&lt;ref name=&quot;FC-Goa-(Thendi kalagal)Venue&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.indiansuperleague.com/clubs/496-fc-goa-profile/venue/ |title=FC Goa Home Ground Venue – Indian Super League |access-date=7 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210428214420/https://www.indiansuperleague.com/clubs/496-fc-goa-profile/venue |archive-date=28 April 2021 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| founded = {{start date and age|df=y|2014|8|26}}
| owner = [[#Egalik huquqi|Goan Football Club Pvt. Ltd]].&lt;ref name=&quot;about&quot;&gt;{{cite news |title=About Us: FC Goa |url=https://fcgoa.in/about |access-date=8 June 2020 |website=fcgoa.in |archive-date=1 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200401225648/https://fcgoa.in/about |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| chrtitle = Prezident
| chairman = Akshay Tandon
| league =
| season =
| position =
| mgrtitle = Bosh murabbiy
| manager = [[Gouramangi Singh Moirangthem|Gouramangi Singh]]
| pattern_la1 = _goa2425h
| pattern_b1 = _goa2425h
| pattern_ra1 = _goa2425h
| pattern_sh1 =
| pattern_so1 = _bluetop
| leftarm1 = F16623
| body1 = F16623
| rightarm1 = F16623
| shorts1 = 0000C8
| socks1 = F16623
| pattern_la2 = _goa2425a
| pattern_b2 = _goa2425a
| pattern_ra2 = _goa2425a
| pattern_sh2 =
| pattern_so2 = _bluetop
| leftarm2 = 00D0FE
| body2 = 00D0FE
| rightarm2 = 00D0FE
| shorts2 = FFFFFF
| socks2 = FFFFFF
| pattern_la3 = _goa2425t
| pattern_b3 = _goa2425t
| pattern_ra3 = _goa2425t
| pattern_sh3 =
| pattern_so3 =
| leftarm3 = 7D0519
| body3 = 7D0519
| rightarm3 = 7D0519
| shorts3 = 7D0519
| socks3 = 7D0519
| website = http://www.fcgoa.in/
| current = 2026–27-yilgi FC Goa mavsumi
}}

'''Goa futbol klubi''' ({{lang-en|Football Club Goa}}) — [[Hindiston]]ning [[Goa]] shtati sharafini himoya qiluvchi hamda [[Hindiston Superligasi]]da ishtirok etuvchi [[futbol klubi]]. 2014-yilda tashkil etilgan&lt;ref&gt;{{Cite web|title=About FC Goa {{!}} Goan Football Club Pvt. Ltd.|url=https://fcgoa.in/about|access-date=2021-07-20|website=fcgoa.in|language=en|archive-date=1 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200401225648/https://fcgoa.in/about|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|first=Hans|last=Schöggl|url=https://www.rsssf.org/tablesi/indiafound.html|title=India - List of Foundation Dates|website=[[RSSSF]]|access-date=17 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211023194819/http://www.rsssf.com/tablesi/indiafound.html|archive-date=23 October 2021}}&lt;/ref&gt;. Uy uchrashuvlarini 19 088 tomoshabinga moʻljallangan „Fatorda“ stadionida oʻtkazadi&lt;ref name=&quot;goal.com&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.goal.com/en-in/news/isl-2019-20-fc-goa-beat-jamshedpur-qualify-afc-champions/r0lqussk96la1ednpgz05cyta|title=FC Goa hammer Jamshedpur FC, finish on top of Indian Super League table {{!}} Goal.com|website=www.goal.com|access-date=2020-02-19|archive-date=17 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210717175058/https://www.goal.com/en-in/match/jamshedpur-v-goa/report/8c2l0k4858f015oma1zlpgsq2|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. „Goa“ — [[Hindiston Superligasi]] klublari orasida [[AFC Osiyo Elita Chempionlar Ligasi|AFC Chempionlar ligasi]]da ishtirok etish huquqini qoʻlga kiritgan ilk jamoa hisoblanadi.

Braziliyalik murabbiy [[Zico]] klubning birinchi bosh murabbiyi boʻlgan. Dastlabki ikki mavsumda ularning asosiy oʻyinchilari mos ravishda fransuz qanot himoyachisi [[Robert Pires]] va braziliyalik himoyachi [[Lúcio]] edi. Jamoa birinchi mavsumda liga bosqichini ikkinchi oʻrinda yakunlagan. Mavsum oxiridagi pley-offda ular yarim finalda golsiz durangdan soʻng „[[ATK (futbol klubi)|Atletiko de Kolkata]]“ga qarshi [[Penaltilar seriyasi (futbol)|penaltilar seriyasi]]da magʻlub boʻlishdi. Keyingi yili jamoa liga bosqichida birinchi oʻrinni egallagan, keyin final oʻyinida oʻz maydonida [[Chennaiyin FC|Chennaiyin]] jamoasiga 3:2 hisobida magʻlub boʻlgan.

2018–19-yilgi mavsumda jamoa ligada ikkinchi bor finalga chiqqan va u yerda [[Bengaluru FC|Bengaluru]]&lt;nowiki/&gt;ga 1:0 hisobida magʻlub boʻlgan. Oʻsha mavsumda klub 2019-yilgi Hindiston Superkubogida Chennaiyin FCni 2:1 hisobida magʻlub etib, birinchi milliy kubokni qoʻlga kiritgan. 2019–20-yilgi mavsumda „Goa“ birinchi ISL League Winners Shield musobaqasida gʻolib chiqib, [[AFC Osiyo Elita Chempionlar Ligasi|AFC Chempionlar ligasi]] guruh bosqichiga yoʻllanma olgan.

== Stadioni ==
{{Main|Fatorda stadioni}}
[[File:Fatorda Stadium, Margao, Goa.png|thumb|Margaodagi „Fatorda“ stadioni — „Goa“ futbol klubining uy maydoni]]

[[Margao]]dagi koʻproq „Fatorda“ nomi bilan tanilgan [[Javoharlal Neru stadioni (Margao)|Pandit Javoharlal Neru stadioni]] „Goa“ning uy stadioni hisoblanadi&lt;ref&gt;{{cite web|title=FC Goa beat Vasco Sports Club 1-0|url=https://www.indiansuperleague.com/clubs/496-fc-goa-profile/press-releases/fc-goa-beat-vasco-sports-club-1-0|date=9 October 2014|access-date=23 February 2021|website=indiansuperleague.com|publisher=[[Indian Super League]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20211226072033/https://www.indiansuperleague.com/clubs/496-fc-goa-profile/press-releases/fc-goa-beat-vasco-sports-club-1-0|archive-date=26 December 2021}}&lt;/ref&gt;. Ushbu oʻyingoh koʻplab xalqaro uchrashuvlarga, jumladan, [[Hindiston milliy futbol terma jamoasi|Hindiston milliy terma jamoasi]]ning [[Futbol boʻyicha jahon chempionati|FIFA Jahon chempionati]] va [[AFC Osiyo kubogi]] saralash oʻyinlariga mezbonlik qilgan&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.fifa.com/worldcup/preliminaries/asia/matches/round=250425/match=300033484/report.html |title=2010 FIFA World Cup Asia Group Playoffs Match Report |publisher=[[FIFA]] |access-date=2010-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150101091735/http://www.fifa.com/worldcup/preliminaries/asia/matches/round=250425/match=300033484/report.html |archive-date=1 January 2015 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, u 2017-yilda Hindistonda boʻlib oʻtgan [[FIFA U-17 jahon chempionati|17 yoshgacha boʻlganlar oʻrtasidagi FIFA Jahon chempionati]]ga mezbonlik qilgan oltita maydondan biri boʻlgan.

Stadion 1989-yilda ochilgan. 2014-yilda oʻsha yilgi Lusofoniya oʻyinlarini oʻtkazish maqsadida [[FIFA]]ning soʻnggi talablariga muvofiq taʼmirlangan va zamonaviylashtirilgan. Arena 20 000 tomoshabinga moʻljallangan. Tomoshabinlar oʻrindiqlarini 100 foiz yopib turuvchi tomga ega stadion majmuasi VIP hudud hamda muxlislar uchun ikki qavatli tribunani oʻz ichiga oladi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://indiansuperleaguefootball.in/indian-super-league-stadiums-a-walkthrough-part-2/ |title=Indian Super League Stadiums - A Walkthrough (Part-2) &gt; Fatorda Stadium &amp; JL Nehru Stadium, Kochi &amp;#124; Indian Super League Football |access-date=2014-10-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141011023953/http://indiansuperleaguefootball.in/indian-super-league-stadiums-a-walkthrough-part-2/ |archive-date=11 October 2014 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;.

== Futbolchilar ==
{{Main|FC Goa futbolchilari roʻyxati}}
=== Birinchi jamoa tarkibi ===
{{updated|2026-yil 5-sentyabr}}&lt;ref&gt;{{cite web
| title = Squad
| url = https://www.indiansuperleague.com/clubs/496-fc-goa-profile
| publisher = [[Indian Super League]]
| access-date = 28 October 2020
| archive-date = 28 October 2020
| archive-url = https://web.archive.org/web/20201028182250/https://www.indiansuperleague.com/clubs/496-fc-goa-profile
| url-status = live
}}&lt;/ref&gt;
{{fs start}}
{{fs player|no=3|nat=IND|pos=DF|name=[[Sandesh Jhingan]]|other=[[Sardor (futbol)|sardor]]}}
{{fs player|no=5|nat=ESP|pos=MF|name=[[Alex Vallejo]]}}
{{fs player|no=8|nat=IND|pos=MF|name=[[Tomba Singh Haobam]]}}
{{fs player|no=9|nat=ESP|pos=FW|name=[[Chiki (footballer)|Chiki]]}}
{{fs player|no=13|nat=IND|pos=GK|name=[[Lara Sharma]]}}
{{fs player|no=15|nat=ESP|pos=DF|name=[[Álex Zalaya]]}}
{{fs player|no=18|nat=IND|pos=DF|name=[[Jerry Lalrinzuala]]}}
{{fs player|no=19|nat=IND|pos=FW|name=[[Isak Vanlalruatfela]]}}
{{fs player|no=21|nat=IND|pos=DF|name=[[Udanta Singh Kumam|Udanta Singh]]}}
{{fs player|no=22|nat=IND|pos=MF|name=Prachit Gaonkar}}
{{fs player|no=23|nat=IND|pos=MF|name=[[Harsh Patre]]}}
{{fs player|no=26|nat=IND|pos=FW|name=[[Ishan Pandita]]}}
{{fs player|no=27|nat=IND|pos=DF|name=[[Aakash Sangwan]]}}
{{Fs mid}}
{{fs player|no=28|nat=ARG|pos=MF|name=[[Franchu]]}}
{{fs player|no=29|nat=IND|pos=DF|name=[[Nim Dorjee Tamang]]}}
{{fs player|no=33|nat=IND|pos=GK|name=Lionel Rymmei}}
{{fs player|no=35|nat=IND|pos=DF|name=Ronney Willson Kharbudon}}
{{fs player|no=41|nat=IND|pos=DF|name=Sitroy Carvalho}}
{{fs player|no=44|nat=IND|pos=FW|name=[[Muhammed Nemil]]}}
{{fs player|no=45|nat=IND|pos=GK|name=Bob Jackson Raj}}
{{fs player|no=46|nat=IND|pos=MF|name=[[Vellington Fernandes]]}}
{{fs player|no=47|nat=IND|pos=MF|name=Malsawmtluanga Lalsangliana}}
{{fs player|no=48|nat=IND|pos=DF|name=Akash Singh Konsam}}
{{fs player|no=77|nat=IND|pos=FW|name=KC Malsawmsanga}}
{{fs player|no=|nat=IND|pos=DF|name=Saveme Tariang}}
{{fs player|no=|nat=IND|pos=DF|name=Rudra Ved Moola}}
{{fs player|no=|nat=ESP|pos=FW|name=[[Jorge Ortiz (Spanish footballer)|Jorge Ortiz]]}}
{{fs end}}

=== Ijaraga berilgan futbolchilar ===
{{fs start}}
{{fs end}}

== Xodimlar ==
=== Joriy texnik xodimlar ===
{|class=&quot;wikitable&quot;
|-
!colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background:Orange ; color:white; text-align:center;&quot; | Role
!colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background:Orange; color:white; text-align:center;&quot; | Name
!colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background:Orange; color:white; text-align:center;&quot; | Refs.
|-
|Bosh murabbiy
|{{flagicon|IND}} [[Gouramangi Singh Moirangthem|Gouramangi Singh]]
|&lt;ref&gt;{{cite news|title=FC Goa show faith in Gouramangi, club’s first Indian coach|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/goa/fc-goa-show-faith-in-gouramangi-clubs-first-indian-coach/articleshow/132186897.cms |website=The Times of India|date=5 July 2026 |access-date=5 July 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
|Yordamchi murabbiy
|{{flagicon|IND}} [[Shameel Chembakath]]
|
|-
|Darvozabonlar murabbiyi
|{{flagicon|IND}} Sugitesh Mandrekar
|
|-
|Kuch va jismoniy tayyorgarlik murabbiyi
|{{flagicon|IND}} Chelston Pinto
|
|-
|Samaradorlikni tahlil qilish boʻlimi boshligʻi
|{{flagicon|IND}} Joy Gabriel M.
|
|}

=== Rahbariyat ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background:Orange; color:white; text-align:center;&quot; | Position
!colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background:Orange; color:white; text-align:center;&quot; | Name
|-
|Bosh direktor
|{{flagicon|IND}} Ravi Puskur
|-
|Texnik ishlar boshligʻi
|{{flagicon|IND}} Jonathan D’Souza
|-
|Texnik direktor
|{{flagicon|IND}} [[Derrick Pereira]]
|-
|Jamoa menejeri
|{{flagicon|IND}} Dion Pinto
|-
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Portal bar|Futbol|Hindiston}}
{{Commons category|FC Goa}}
&lt;!-- per [[WP:ELMINOFFICIAL]], choose one official website only --&gt;
* {{Official website|https://fcgoa.in/}}
* [http://www.indiansuperleague.com/fc-goa FC Goa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140924123733/http://www.indiansuperleague.com/fc-goa |date=24 September 2014 }} at [[Indian Super League|ISL]]

[[Turkum:Hindiston futbol klublari]]
[[Turkum:2014-yilda tashkil etilgan futbol klublari]]</text>
      <sha1>0etjevwzndxned1vfqmcr97qr6414ye</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:FC Goa</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471134</id>
    <revision>
      <id>6328206</id>
      <timestamp>2026-11-02T16:48:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/uzwam2026</comment>
      <origin>6328206</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="6v6w2tznij63o066vk51p0h7ar3n3cw" xml:space="preserve">{{VOO/2026}}</text>
      <sha1>6v6w2tznij63o066vk51p0h7ar3n3cw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328536</id>
      <parentid>6328206</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:18:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328536</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25" sha1="obw0n2nqyi6zlf2yqiferfp45h9ciwr" xml:space="preserve">{{Munozara}}
{{VOO/2026}}</text>
      <sha1>obw0n2nqyi6zlf2yqiferfp45h9ciwr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Javoharlal Neru stadioni (Margao)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471135</id>
    <revision>
      <id>6328214</id>
      <timestamp>2026-11-02T17:14:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Infobox venue | name = Fatorda Stadium | nickname =  | image = Fatorda_Stadium%2C_Goa.jpg | image_size = 320px | image_caption =  | location = Don Bosco Road, [[Margao]], [[Goa]] | coordinates = {{coord|15|17|21|N|73|57|44|E|display=it}} | opened = 1989 | owner = [[Sports Authority of Goa]] | surface = [[GrassMaster]] | dimensions = {{cvt|105 x 68|m}} | architect = | renovated = 2017 | former_names = | capacity = 19,000 | tenants = {{unbulleted l...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328214</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10231" sha1="t81vyds4c7zi4410tuhk224i3pq5xwg" xml:space="preserve">{{Infobox venue
| name = Fatorda Stadium
| nickname = 
| image = Fatorda_Stadium%2C_Goa.jpg
| image_size = 320px
| image_caption = 
| location = Don Bosco Road, [[Margao]], [[Goa]]
| coordinates = {{coord|15|17|21|N|73|57|44|E|display=it}}
| opened = 1989
| owner = [[Sports Authority of Goa]]
| surface = [[GrassMaster]]
| dimensions = {{cvt|105 x 68|m}}
| architect =
| renovated = 2017
| former_names =
| capacity = 19,000
| tenants = {{unbulleted list| [[India national football team]] (1989–present) &lt;br /&gt; [[Goa football team]] (selected matches) &lt;br /&gt; [[Goa women's football team]] (selected matches) &lt;br /&gt; [[Churchill Brothers FC Goa|Churchill Brothers]] (selected matches) &lt;br /&gt; [[FC Goa]] (2014–present) &lt;br /&gt; [[Dempo SC]] (selected matches) &lt;br /&gt; [[Salgaocar FC]] (selected matches) &lt;br /&gt; [[Vasco SC]] (selected matches) &lt;br /&gt; [[Sporting Clube de Goa]] (selected matches)&lt;ref name=&quot;iloveindia1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.iloveindia.com/sports/football/clubs/sporting-clube-goa.html|title=Sporting Clube de Goa – Sporting Clube de Goa Indian Football Club – Sporting Clube de Goa Football Club India|publisher=I Love India|website=iloveindia.com|access-date=11 July 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20211213180051/http://www.iloveindia.com/sports/football/clubs/sporting-clube-goa.html|archive-date=13 December 2021}}&lt;/ref&gt;}}
}}
Rasman '''Javoharlal Neru stadioni''' nomi bilan tanilgan&lt;ref&gt;{{Cite web |date=11 June 2012 |title=FIFA inspected the Duler Stadium to give GFA the permission for laying the artificial turf... |url=http://www.kolkatafootballs.com/indiafootball_news_2012/june7thpart_2012.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20120622121900/http://www.kolkatafootballs.com/indiafootball_news_2012/june7thpart_2012.html |archive-date=22 June 2012 |access-date=9 November 2022 |website=kolkatafootball.com}}&lt;/ref&gt; '''Fatorda stadioni''' — [[Hindiston]]ning [[Goa]] shtatidagi [[Margao]] shahrida joylashgan koʻp tarmoqli stadion&lt;ref&gt;[https://www.rsssf.org/miscellaneous/india-goa-stadiums.html India (Goa State) — Stadiums] ''RSSSF''. Retrieved 14 August 2021&lt;/ref&gt;. Majmuadan ham [[futbol]], ham [[kriket]] oʻyinlarini oʻtkazishda foydalanib kelingan.

Bu Goaning yagona xalqaro stadioni boʻlib, oʻz bagʻriga 19 000 tomoshabinni sigʻdira oladi. Unda kriket boʻyicha 9 ta bir kunlik xalqaro oʻyin (ODI) hamda turli futbol turnirlari, jumladan, [[Hindiston Superligasi]]ning bir nechta finali, I-liga, I-liga 2, [[AFC kubogi]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/Dempo-chase-a-win-against-Al-Tilal-in-AFC-Cup/articleshow/8156924.cms|title=Dempo chase a win against Al Tilal in AFC Cup|access-date=6 March 2021|website=timesofindia.indiatimes.com|publisher=[[The Times of India]]|first=Marcus|last=Mergulhao|date=4 May 2011|location=Margao|archive-date=12 July 2023|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230712103750/https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/Dempo-chase-a-win-against-Al-Tilal-in-AFC-Cup/articleshow/8156924.cms}}&lt;/ref&gt; va [[AFC Osiyo Elita Chempionlar Ligasi|AFC Chempionlar ligasi]] uchrashuvlari boʻlib oʻtgan. Ushbu majmua 1989-yilda barpo etilgan boʻlib, Goa sport boshqarmasiga tegishli va u tomonidan boshqariladi. Hozirda arena „[[FC Goa|Goa]]“ [[futbol klubi]]ning uy stadioni hisoblanadi. 2020–21-yilgi Hindiston Superligasi mavsumida [[COVID-19 pandemiyasi]] sababli undan markazlashtirilgan uy maydonlaridan biri sifatida foydalanilgan.

== Tarix ==
=== Ilk yillar ===
[[File:Fatorda stadium exterior 1.jpg|thumb|Stadionning tashqi koʻrinishi]]

Fatorda stadioni oʻsha paytdagi sport vaziri Monte (D’) Kruz tomonidan rekord darajada qisqa muddatda — olti oy ichida qurib bitkazilgan. U 1989-yilda faqat futbolga moʻljallangan stadion sifatida foydalanishga topshirilgan, biroq oradan bir yil ham oʻtmay, kriket oʻyinlarini ham oʻtkazish uchun qayta jihozlangan. 1989-yil 25-oktyabrda Neru kubogi doirasida Avstraliya va Shri-Lanka oʻrtasida kriket boʻyicha ilk ODI uchrashuvi boʻlib oʻtgan.

=== Stadiondan foydalanuvchi futbol klublari ===
[[File:Priyaranjan Dasmunsi with the players of the Dempo S C and Salgaonkar during the inauguration of the ONGC I-League Tournament, the first professional football tournament in India at the Nehru Stadium at Margao, Goa.jpg|280px|thumb|I-Liganing 2007–08-yilgi mavsumida „[[Salgaocar FC|Salgaocar]]“ va „[[Dempo SC|Dempo]]“ oʻrtasidagi oʻyin vaqtida stadion koʻrinishi.]]

2006-yilda, I-Liganing 2007—08-yilgi mavsumi oldidan Goaning toʻrtta klubi („[[Dempo SC|Dempo]]“, „[[Churchill Brothers FC|Churchill Brothers]]“, „[[Salgaocar FC|Salgaocar]]“ va „[[SC de Goa]]“) „Fatorda“ stadionidan oʻzlarining I-Ligadagi barcha oʻyinlari uchun uy maydoni sifatida foydalanishini eʼlon qilgan. I-Liganing keyingi mavsumida „[[Vasco SC|Vasco]]“ klubi ham ushbu stadionni oʻzining uy maydoniga aylantirgan. [[Hindiston Superligasi]]ning „[[FC Goa|Goa]]“ futbol klubi esa 2014-yildan buyon stadiondan uyt maydoni siffatida foydalanmoqda.

== Futbol ==
[[File:Fatorda Stadium.jpg|thumb|Stadionning janubiy tomoni]]

Bu stadion uzoq vaqtdan beri hind futbolining asosiy tayanchi boʻlib kelgan, koʻplab xalqaro oʻyinlarga mezbonlik qilgan, jumladan, Hindistonning [[FIFA Jahon chempionati]] va [[AFC Osiyo kubogi]] saralash bosqichlariga mezbonlik qilgan&lt;ref&gt;{{cite web
|url=https://www.fifa.com/worldcup/preliminaries/asia/matches/round=250425/match=300033484/report.html
|archive-url=https://web.archive.org/web/20071118141156/http://www.fifa.com/worldcup/preliminaries/asia/matches/round=250425/match=300033484/report.html
|url-status=dead
|archive-date=18 November 2007
|title=2010 FIFA World Cup Asia Group Playoffs Match Report
|publisher=[[FIFA]]
|access-date=2010-01-10}}&lt;/ref&gt;. Stadion, shuningdek, AIFF musobaqalarida Goa klublari uchun uy maydoni sifatida foydalanilgan: Churchill Brothers, Dempo, FC Goa, Salgaocar, Sporting Clube de Goa va Vasco&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://www.indianfootball.com/en/I-League/1st_division/venues
|title=1st Division I-League Venues
|publisher=Indian Football
|access-date=2010-01-10}}&lt;/ref&gt;.

Stadion 2014-yilgi Lusofoniya oʻyinlari paytida futbol musobaqasining yarim finali va finaliga mezbonlik qilgan.

[[File:Brazil won the 1st BRICS U-17 Football Tournament 2016, in Goa on October 15, 2016.jpg|thumb|Braziliya terma jamoasi 2016-yilda Fatorda stadionida BRIKS U-17 kubogidagi gʻalabasi nishonlamoqda.]]

Stadionda 2016-yilgi BRICS U-17 futbol kubogi&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Mishra|first1=Aniket|title=Inaugural BRICS Cup to take place in India in 2016|url=http://www.sportskeeda.com/football/inaugural-brics-cup-india-2016|access-date=8 October 2016|work=SportsKeeda|date=29 September 2015}}&lt;/ref&gt; oʻyinlari boʻlib oʻtgan va [[Braziliya milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)|Braziliya U-17]] terma jamoasi kubokni qoʻlga kiritgan.

Arena 2017-yil [[Hindiston]]da boʻlib oʻtadigan [[FIFA U-17 jahon chempionati]] oʻyinlarini oʻtkazish uchun oltita stadiondan biri sifatida tanlangan&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.sportskeeda.com/football/2017-fifa-u-17-world-cup-fatorda-stadium-goa-schedule-teams-match-timings|title=FIFA U-17 World Cup 2017 Goa Matches, schedule &amp; match timings|date=2017-10-04|access-date=2017-10-10}}&lt;/ref&gt;.

Stadion 2015 va 2020-yillarda ikki marta [[Hindiston Superligasi]] final oʻyiniga mezbonlik qilgan. 2021-yilda stadion [[AFC Osiyo Elita Chempionlar Ligasi|AFC Chempionlar ligasi]]ning E guruhi oʻyinlariga mezbonlik qilgan, unda [[FC Goa]] ishtirok etgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/football/edu-bedia-scores-fc-goas-first-afc-champions-league-goal-fc-goa-vs-persepolis-live-news-indian-football/article34370477.ece|title=Edu Bedia scores FC Goa's first AFC Champions League goal|website=sportstar.thehindu.com|date=20 April 2021 |access-date=20 April 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.goal.com/en-in/news/live/persepolis-fc-goa-gaurs-suffer-first-afc-champions-league/1hqvcl1z75s6a1ni76ivx6e19b|title=Persepolis 2-1 FC Goa: Edu Bedia scores historic goal in Gaurs defeat|website=Goal.com|access-date=21 April 2021}}&lt;/ref&gt;.

== Kriket ==
Stadion dastlab futbol maydoni sifatida qurilgan boʻlsa-da, keyinchalik bir necha yil ichida arena xalqaro [[kriket]] oʻyinlarini oʻtkazish uchun tobora koʻproq foydalanilgann. 1989-yilda [[Avstraliya milliy kriket terma jamoasi|Avstraliya]] va [[Shri Lanka milliy kriket terma jamoasi|Shri‑Lanka]] oʻrtasidagi ilk xalqaro musobaqaga mezbonlik qilganidan buyon u yerda yana yettita bir kunlik xalqaro bahs oʻtkazilgan. Ularning eng soʻnggisi 2007-yilda [[Hindiston milliy kriket terma jamoasi|Hindiston]] va [[Shri‑Lanka milliy kriket terma jamoasi|Shri‑Lanka]] oʻrtasida boʻlib oʻtgan&lt;ref&gt;{{cite web
 |url          = http://stats.cricinfo.com/india/engine/records/team/match_results.html?class=2;id=1029;type=ground
 |url-status   = dead
 |title        = Nehru Stadium, Fatorda, Margao / Records / One-Day Internationals
 |publisher    = ESPNcricinfo
 |access-date  = 2010-01-10
}}&lt;/ref&gt;. Stadionning kriket oʻyinlari uchun ajratilishi [[Goa]]dagi futbol jamoatchiligini koʻp bora ranjitgan, chunki bu holat ularni maydondan [[futbol]] uchrashuvlarini oʻtkazishda foydalanish imkoniyatidan mahrum qiladi&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://www.navhindtimes.in/sports-news/6926-i-league-clubs-oppose-pitch-work-at-fatorda
|title=I-League clubs oppose pitch work at Fatorda
|publisher=Navhind Times
|access-date=2010-01-10}} {{Dead link|date=October 2010|bot=H3llBot}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Hindistondagi futbol stadionlari roʻyxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* {{cite web|url=http://i-league.org/?tb_match=9208|title=Dempo sports club vs Mumbai FC — Fatorda Stadium overview|website=i-league.com|publisher=I-League|date=5 April 2014|access-date=1 June 2014|archive-date=5 April 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140405014231/http://i-league.org/?tb_match=9208}}

== Havolalar ==
* [http://www.espncricinfo.com/india/content/ground/58301.html Fatorda Stadium] — ESPNcricinfo

[[Turkum:Hindiston futbol stadionlari]]</text>
      <sha1>t81vyds4c7zi4410tuhk224i3pq5xwg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328215</id>
      <parentid>6328214</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T17:17:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <origin>6328215</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10273" sha1="tkdtkuqqfk245e284qst4d7zwpx2dgu" xml:space="preserve">{{Infobox venue
| name = Fatorda stadioni 
| nickname = 
| image = Fatorda_Stadium%2C_Goa.jpg
| image_size = 320px
| image_caption = 
| location = Don Bosko koʻchasi, [[Margao]], [[Goa]]
| coordinates = {{coord|15|17|21|N|73|57|44|E|display=it}}
| opened = 1989
| owner = [[Sports Authority of Goa]]
| surface = [[GrassMaster]]
| dimensions = {{cvt|105 x 68|m}}
| architect =
| renovated = 2017
| former_names =
| capacity = 19,000
| tenants = {{unbulleted list| [[Hindiston milliy futbol terma jamoasi]] (1989–hozirgacha) &lt;br /&gt; [[Goa futbol jamoasi]] (tanlangan oʻyinlar) &lt;br /&gt; [[Goa ayollar futbol jamoasi]] (tanlangan oʻyinlar) &lt;br /&gt; [[Churchill Brothers FC Goa|Churchill Brothers]] (tanlangan oʻyinlar) &lt;br /&gt; [[FC Goa]] (2014–hozirgacha) &lt;br /&gt; [[Dempo SC]] (selected matches) &lt;br /&gt; [[Salgaocar FC]] (tanlangan oʻyinlar) &lt;br /&gt; [[Vasco SC]] (tanlangan oʻyinlar) &lt;br /&gt; [[Sporting Clube de Goa]] (tanlangan oʻyinlar)&lt;ref name=&quot;iloveindia1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.iloveindia.com/sports/football/clubs/sporting-clube-goa.html|title=Sporting Clube de Goa – Sporting Clube de Goa Indian Football Club – Sporting Clube de Goa Football Club India|publisher=I Love India|website=iloveindia.com|access-date=11 July 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20211213180051/http://www.iloveindia.com/sports/football/clubs/sporting-clube-goa.html|archive-date=13 December 2021}}&lt;/ref&gt;}}
}}
Rasman '''Javoharlal Neru stadioni''' nomi bilan tanilgan&lt;ref&gt;{{Cite web |date=11 June 2012 |title=FIFA inspected the Duler Stadium to give GFA the permission for laying the artificial turf... |url=http://www.kolkatafootballs.com/indiafootball_news_2012/june7thpart_2012.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20120622121900/http://www.kolkatafootballs.com/indiafootball_news_2012/june7thpart_2012.html |archive-date=22 June 2012 |access-date=9 November 2022 |website=kolkatafootball.com}}&lt;/ref&gt; '''Fatorda stadioni''' — [[Hindiston]]ning [[Goa]] shtatidagi [[Margao]] shahrida joylashgan koʻp tarmoqli stadion&lt;ref&gt;[https://www.rsssf.org/miscellaneous/india-goa-stadiums.html India (Goa State) — Stadiums] ''RSSSF''. Retrieved 14 August 2021&lt;/ref&gt;. Majmuadan ham [[futbol]], ham [[kriket]] oʻyinlarini oʻtkazishda foydalanib kelingan.

Bu Goaning yagona xalqaro stadioni boʻlib, oʻz bagʻriga 19 000 tomoshabinni sigʻdira oladi. Unda kriket boʻyicha 9 ta bir kunlik xalqaro oʻyin (ODI) hamda turli futbol turnirlari, jumladan, [[Hindiston Superligasi]]ning bir nechta finali, I-liga, I-liga 2, [[AFC kubogi]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/Dempo-chase-a-win-against-Al-Tilal-in-AFC-Cup/articleshow/8156924.cms|title=Dempo chase a win against Al Tilal in AFC Cup|access-date=6 March 2021|website=timesofindia.indiatimes.com|publisher=[[The Times of India]]|first=Marcus|last=Mergulhao|date=4 May 2011|location=Margao|archive-date=12 July 2023|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230712103750/https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/Dempo-chase-a-win-against-Al-Tilal-in-AFC-Cup/articleshow/8156924.cms}}&lt;/ref&gt; va [[AFC Osiyo Elita Chempionlar Ligasi|AFC Chempionlar ligasi]] uchrashuvlari boʻlib oʻtgan. Ushbu majmua 1989-yilda barpo etilgan boʻlib, Goa sport boshqarmasiga tegishli va u tomonidan boshqariladi. Hozirda arena „[[FC Goa|Goa]]“ [[futbol klubi]]ning uy stadioni hisoblanadi. 2020–21-yilgi Hindiston Superligasi mavsumida [[COVID-19 pandemiyasi]] sababli undan markazlashtirilgan uy maydonlaridan biri sifatida foydalanilgan.

== Tarix ==
=== Ilk yillar ===
[[File:Fatorda stadium exterior 1.jpg|thumb|Stadionning tashqi koʻrinishi]]

Fatorda stadioni oʻsha paytdagi sport vaziri Monte (D’) Kruz tomonidan rekord darajada qisqa muddatda — olti oy ichida qurib bitkazilgan. U 1989-yilda faqat futbolga moʻljallangan stadion sifatida foydalanishga topshirilgan, biroq oradan bir yil ham oʻtmay, kriket oʻyinlarini ham oʻtkazish uchun qayta jihozlangan. 1989-yil 25-oktyabrda Neru kubogi doirasida Avstraliya va Shri-Lanka oʻrtasida kriket boʻyicha ilk ODI uchrashuvi boʻlib oʻtgan.

=== Stadiondan foydalanuvchi futbol klublari ===
[[File:Priyaranjan Dasmunsi with the players of the Dempo S C and Salgaonkar during the inauguration of the ONGC I-League Tournament, the first professional football tournament in India at the Nehru Stadium at Margao, Goa.jpg|280px|thumb|I-Liganing 2007–08-yilgi mavsumida „[[Salgaocar FC|Salgaocar]]“ va „[[Dempo SC|Dempo]]“ oʻrtasidagi oʻyin vaqtida stadion koʻrinishi.]]

2006-yilda, I-Liganing 2007—08-yilgi mavsumi oldidan Goaning toʻrtta klubi („[[Dempo SC|Dempo]]“, „[[Churchill Brothers FC|Churchill Brothers]]“, „[[Salgaocar FC|Salgaocar]]“ va „[[SC de Goa]]“) „Fatorda“ stadionidan oʻzlarining I-Ligadagi barcha oʻyinlari uchun uy maydoni sifatida foydalanishini eʼlon qilgan. I-Liganing keyingi mavsumida „[[Vasco SC|Vasco]]“ klubi ham ushbu stadionni oʻzining uy maydoniga aylantirgan. [[Hindiston Superligasi]]ning „[[FC Goa|Goa]]“ futbol klubi esa 2014-yildan buyon stadiondan uyt maydoni siffatida foydalanmoqda.

== Futbol ==
[[File:Fatorda Stadium.jpg|thumb|Stadionning janubiy tomoni]]

Bu stadion uzoq vaqtdan beri hind futbolining asosiy tayanchi boʻlib kelgan, koʻplab xalqaro oʻyinlarga mezbonlik qilgan, jumladan, Hindistonning [[FIFA Jahon chempionati]] va [[AFC Osiyo kubogi]] saralash bosqichlariga mezbonlik qilgan&lt;ref&gt;{{cite web
|url=https://www.fifa.com/worldcup/preliminaries/asia/matches/round=250425/match=300033484/report.html
|archive-url=https://web.archive.org/web/20071118141156/http://www.fifa.com/worldcup/preliminaries/asia/matches/round=250425/match=300033484/report.html
|url-status=dead
|archive-date=18 November 2007
|title=2010 FIFA World Cup Asia Group Playoffs Match Report
|publisher=[[FIFA]]
|access-date=2010-01-10}}&lt;/ref&gt;. Stadion, shuningdek, AIFF musobaqalarida Goa klublari uchun uy maydoni sifatida foydalanilgan: Churchill Brothers, Dempo, FC Goa, Salgaocar, Sporting Clube de Goa va Vasco&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://www.indianfootball.com/en/I-League/1st_division/venues
|title=1st Division I-League Venues
|publisher=Indian Football
|access-date=2010-01-10}}&lt;/ref&gt;.

Stadion 2014-yilgi Lusofoniya oʻyinlari paytida futbol musobaqasining yarim finali va finaliga mezbonlik qilgan.

[[File:Brazil won the 1st BRICS U-17 Football Tournament 2016, in Goa on October 15, 2016.jpg|thumb|Braziliya terma jamoasi 2016-yilda Fatorda stadionida BRIKS U-17 kubogidagi gʻalabasi nishonlamoqda.]]

Stadionda 2016-yilgi BRICS U-17 futbol kubogi&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Mishra|first1=Aniket|title=Inaugural BRICS Cup to take place in India in 2016|url=http://www.sportskeeda.com/football/inaugural-brics-cup-india-2016|access-date=8 October 2016|work=SportsKeeda|date=29 September 2015}}&lt;/ref&gt; oʻyinlari boʻlib oʻtgan va [[Braziliya milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)|Braziliya U-17]] terma jamoasi kubokni qoʻlga kiritgan.

Arena 2017-yil [[Hindiston]]da boʻlib oʻtadigan [[FIFA U-17 jahon chempionati]] oʻyinlarini oʻtkazish uchun oltita stadiondan biri sifatida tanlangan&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.sportskeeda.com/football/2017-fifa-u-17-world-cup-fatorda-stadium-goa-schedule-teams-match-timings|title=FIFA U-17 World Cup 2017 Goa Matches, schedule &amp; match timings|date=2017-10-04|access-date=2017-10-10}}&lt;/ref&gt;.

Stadion 2015 va 2020-yillarda ikki marta [[Hindiston Superligasi]] final oʻyiniga mezbonlik qilgan. 2021-yilda stadion [[AFC Osiyo Elita Chempionlar Ligasi|AFC Chempionlar ligasi]]ning E guruhi oʻyinlariga mezbonlik qilgan, unda [[FC Goa]] ishtirok etgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/football/edu-bedia-scores-fc-goas-first-afc-champions-league-goal-fc-goa-vs-persepolis-live-news-indian-football/article34370477.ece|title=Edu Bedia scores FC Goa's first AFC Champions League goal|website=sportstar.thehindu.com|date=20 April 2021 |access-date=20 April 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.goal.com/en-in/news/live/persepolis-fc-goa-gaurs-suffer-first-afc-champions-league/1hqvcl1z75s6a1ni76ivx6e19b|title=Persepolis 2-1 FC Goa: Edu Bedia scores historic goal in Gaurs defeat|website=Goal.com|access-date=21 April 2021}}&lt;/ref&gt;.

== Kriket ==
Stadion dastlab futbol maydoni sifatida qurilgan boʻlsa-da, keyinchalik bir necha yil ichida arena xalqaro [[kriket]] oʻyinlarini oʻtkazish uchun tobora koʻproq foydalanilgann. 1989-yilda [[Avstraliya milliy kriket terma jamoasi|Avstraliya]] va [[Shri Lanka milliy kriket terma jamoasi|Shri‑Lanka]] oʻrtasidagi ilk xalqaro musobaqaga mezbonlik qilganidan buyon u yerda yana yettita bir kunlik xalqaro bahs oʻtkazilgan. Ularning eng soʻnggisi 2007-yilda [[Hindiston milliy kriket terma jamoasi|Hindiston]] va [[Shri‑Lanka milliy kriket terma jamoasi|Shri‑Lanka]] oʻrtasida boʻlib oʻtgan&lt;ref&gt;{{cite web
 |url          = http://stats.cricinfo.com/india/engine/records/team/match_results.html?class=2;id=1029;type=ground
 |url-status   = dead
 |title        = Nehru Stadium, Fatorda, Margao / Records / One-Day Internationals
 |publisher    = ESPNcricinfo
 |access-date  = 2010-01-10
}}&lt;/ref&gt;. Stadionning kriket oʻyinlari uchun ajratilishi [[Goa]]dagi futbol jamoatchiligini koʻp bora ranjitgan, chunki bu holat ularni maydondan [[futbol]] uchrashuvlarini oʻtkazishda foydalanish imkoniyatidan mahrum qiladi&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://www.navhindtimes.in/sports-news/6926-i-league-clubs-oppose-pitch-work-at-fatorda
|title=I-League clubs oppose pitch work at Fatorda
|publisher=Navhind Times
|access-date=2010-01-10}} {{Dead link|date=October 2010|bot=H3llBot}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Hindistondagi futbol stadionlari roʻyxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* {{cite web|url=http://i-league.org/?tb_match=9208|title=Dempo sports club vs Mumbai FC — Fatorda Stadium overview|website=i-league.com|publisher=I-League|date=5 April 2014|access-date=1 June 2014|archive-date=5 April 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140405014231/http://i-league.org/?tb_match=9208}}

== Havolalar ==
* [http://www.espncricinfo.com/india/content/ground/58301.html Fatorda Stadium] — ESPNcricinfo

[[Turkum:Hindiston futbol stadionlari]]</text>
      <sha1>tkdtkuqqfk245e284qst4d7zwpx2dgu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328217</id>
      <parentid>6328215</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T17:18:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>/* Futbol */</comment>
      <origin>6328217</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10273" sha1="kfil1u616jkfv2d6p1daqpeyq3ifvyz" xml:space="preserve">{{Infobox venue
| name = Fatorda stadioni 
| nickname = 
| image = Fatorda_Stadium%2C_Goa.jpg
| image_size = 320px
| image_caption = 
| location = Don Bosko koʻchasi, [[Margao]], [[Goa]]
| coordinates = {{coord|15|17|21|N|73|57|44|E|display=it}}
| opened = 1989
| owner = [[Sports Authority of Goa]]
| surface = [[GrassMaster]]
| dimensions = {{cvt|105 x 68|m}}
| architect =
| renovated = 2017
| former_names =
| capacity = 19,000
| tenants = {{unbulleted list| [[Hindiston milliy futbol terma jamoasi]] (1989–hozirgacha) &lt;br /&gt; [[Goa futbol jamoasi]] (tanlangan oʻyinlar) &lt;br /&gt; [[Goa ayollar futbol jamoasi]] (tanlangan oʻyinlar) &lt;br /&gt; [[Churchill Brothers FC Goa|Churchill Brothers]] (tanlangan oʻyinlar) &lt;br /&gt; [[FC Goa]] (2014–hozirgacha) &lt;br /&gt; [[Dempo SC]] (selected matches) &lt;br /&gt; [[Salgaocar FC]] (tanlangan oʻyinlar) &lt;br /&gt; [[Vasco SC]] (tanlangan oʻyinlar) &lt;br /&gt; [[Sporting Clube de Goa]] (tanlangan oʻyinlar)&lt;ref name=&quot;iloveindia1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.iloveindia.com/sports/football/clubs/sporting-clube-goa.html|title=Sporting Clube de Goa – Sporting Clube de Goa Indian Football Club – Sporting Clube de Goa Football Club India|publisher=I Love India|website=iloveindia.com|access-date=11 July 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20211213180051/http://www.iloveindia.com/sports/football/clubs/sporting-clube-goa.html|archive-date=13 December 2021}}&lt;/ref&gt;}}
}}
Rasman '''Javoharlal Neru stadioni''' nomi bilan tanilgan&lt;ref&gt;{{Cite web |date=11 June 2012 |title=FIFA inspected the Duler Stadium to give GFA the permission for laying the artificial turf... |url=http://www.kolkatafootballs.com/indiafootball_news_2012/june7thpart_2012.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20120622121900/http://www.kolkatafootballs.com/indiafootball_news_2012/june7thpart_2012.html |archive-date=22 June 2012 |access-date=9 November 2022 |website=kolkatafootball.com}}&lt;/ref&gt; '''Fatorda stadioni''' — [[Hindiston]]ning [[Goa]] shtatidagi [[Margao]] shahrida joylashgan koʻp tarmoqli stadion&lt;ref&gt;[https://www.rsssf.org/miscellaneous/india-goa-stadiums.html India (Goa State) — Stadiums] ''RSSSF''. Retrieved 14 August 2021&lt;/ref&gt;. Majmuadan ham [[futbol]], ham [[kriket]] oʻyinlarini oʻtkazishda foydalanib kelingan.

Bu Goaning yagona xalqaro stadioni boʻlib, oʻz bagʻriga 19 000 tomoshabinni sigʻdira oladi. Unda kriket boʻyicha 9 ta bir kunlik xalqaro oʻyin (ODI) hamda turli futbol turnirlari, jumladan, [[Hindiston Superligasi]]ning bir nechta finali, I-liga, I-liga 2, [[AFC kubogi]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/Dempo-chase-a-win-against-Al-Tilal-in-AFC-Cup/articleshow/8156924.cms|title=Dempo chase a win against Al Tilal in AFC Cup|access-date=6 March 2021|website=timesofindia.indiatimes.com|publisher=[[The Times of India]]|first=Marcus|last=Mergulhao|date=4 May 2011|location=Margao|archive-date=12 July 2023|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230712103750/https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/Dempo-chase-a-win-against-Al-Tilal-in-AFC-Cup/articleshow/8156924.cms}}&lt;/ref&gt; va [[AFC Osiyo Elita Chempionlar Ligasi|AFC Chempionlar ligasi]] uchrashuvlari boʻlib oʻtgan. Ushbu majmua 1989-yilda barpo etilgan boʻlib, Goa sport boshqarmasiga tegishli va u tomonidan boshqariladi. Hozirda arena „[[FC Goa|Goa]]“ [[futbol klubi]]ning uy stadioni hisoblanadi. 2020–21-yilgi Hindiston Superligasi mavsumida [[COVID-19 pandemiyasi]] sababli undan markazlashtirilgan uy maydonlaridan biri sifatida foydalanilgan.

== Tarix ==
=== Ilk yillar ===
[[File:Fatorda stadium exterior 1.jpg|thumb|Stadionning tashqi koʻrinishi]]

Fatorda stadioni oʻsha paytdagi sport vaziri Monte (D’) Kruz tomonidan rekord darajada qisqa muddatda — olti oy ichida qurib bitkazilgan. U 1989-yilda faqat futbolga moʻljallangan stadion sifatida foydalanishga topshirilgan, biroq oradan bir yil ham oʻtmay, kriket oʻyinlarini ham oʻtkazish uchun qayta jihozlangan. 1989-yil 25-oktyabrda Neru kubogi doirasida Avstraliya va Shri-Lanka oʻrtasida kriket boʻyicha ilk ODI uchrashuvi boʻlib oʻtgan.

=== Stadiondan foydalanuvchi futbol klublari ===
[[File:Priyaranjan Dasmunsi with the players of the Dempo S C and Salgaonkar during the inauguration of the ONGC I-League Tournament, the first professional football tournament in India at the Nehru Stadium at Margao, Goa.jpg|280px|thumb|I-Liganing 2007–08-yilgi mavsumida „[[Salgaocar FC|Salgaocar]]“ va „[[Dempo SC|Dempo]]“ oʻrtasidagi oʻyin vaqtida stadion koʻrinishi.]]

2006-yilda, I-Liganing 2007–08-yilgi mavsumi oldidan Goaning toʻrtta klubi („[[Dempo SC|Dempo]]“, „[[Churchill Brothers FC|Churchill Brothers]]“, „[[Salgaocar FC|Salgaocar]]“ va „[[SC de Goa]]“) „Fatorda“ stadionidan oʻzlarining I-Ligadagi barcha oʻyinlari uchun uy maydoni sifatida foydalanishini eʼlon qilgan. I-Liganing keyingi mavsumida „[[Vasco SC|Vasco]]“ klubi ham ushbu stadionni oʻzining uy maydoniga aylantirgan. [[Hindiston Superligasi]]ning „[[FC Goa|Goa]]“ futbol klubi esa 2014-yildan buyon stadiondan uyt maydoni siffatida foydalanmoqda.

== Futbol ==
[[File:Fatorda Stadium.jpg|thumb|Stadionning janubiy tomoni]]

Bu stadion uzoq vaqtdan beri hind futbolining asosiy tayanchi boʻlib kelgan, koʻplab xalqaro oʻyinlarga mezbonlik qilgan, jumladan, Hindistonning [[FIFA Jahon chempionati]] va [[AFC Osiyo kubogi]] saralash bosqichlariga mezbonlik qilgan&lt;ref&gt;{{cite web
|url=https://www.fifa.com/worldcup/preliminaries/asia/matches/round=250425/match=300033484/report.html
|archive-url=https://web.archive.org/web/20071118141156/http://www.fifa.com/worldcup/preliminaries/asia/matches/round=250425/match=300033484/report.html
|url-status=dead
|archive-date=18 November 2007
|title=2010 FIFA World Cup Asia Group Playoffs Match Report
|publisher=[[FIFA]]
|access-date=2010-01-10}}&lt;/ref&gt;. Stadion, shuningdek, AIFF musobaqalarida Goa klublari uchun uy maydoni sifatida foydalanilgan: Churchill Brothers, Dempo, FC Goa, Salgaocar, Sporting Clube de Goa va Vasco&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://www.indianfootball.com/en/I-League/1st_division/venues
|title=1st Division I-League Venues
|publisher=Indian Football
|access-date=2010-01-10}}&lt;/ref&gt;.

Stadion 2014-yilgi Lusofoniya oʻyinlari paytida futbol musobaqasining yarim finali va finaliga mezbonlik qilgan.

[[File:Brazil won the 1st BRICS U-17 Football Tournament 2016, in Goa on October 15, 2016.jpg|thumb|Braziliya terma jamoasi 2016-yilda Fatorda stadionida BRIKS U-17 kubogidagi gʻalabasi nishonlamoqda.]]

Stadionda 2016-yilgi BRICS U-17 futbol kubogi&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Mishra|first1=Aniket|title=Inaugural BRICS Cup to take place in India in 2016|url=http://www.sportskeeda.com/football/inaugural-brics-cup-india-2016|access-date=8 October 2016|work=SportsKeeda|date=29 September 2015}}&lt;/ref&gt; oʻyinlari boʻlib oʻtgan va [[Braziliya milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)|Braziliya U-17]] terma jamoasi kubokni qoʻlga kiritgan.

Arena 2017-yil [[Hindiston]]da boʻlib oʻtadigan [[FIFA U-17 jahon chempionati]] oʻyinlarini oʻtkazish uchun oltita stadiondan biri sifatida tanlangan&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.sportskeeda.com/football/2017-fifa-u-17-world-cup-fatorda-stadium-goa-schedule-teams-match-timings|title=FIFA U-17 World Cup 2017 Goa Matches, schedule &amp; match timings|date=2017-10-04|access-date=2017-10-10}}&lt;/ref&gt;.

Stadion 2015 va 2020-yillarda ikki marta [[Hindiston Superligasi]] final oʻyiniga mezbonlik qilgan. 2021-yilda stadion [[AFC Osiyo Elita Chempionlar Ligasi|AFC Chempionlar ligasi]]ning E guruhi oʻyinlariga mezbonlik qilgan, unda [[FC Goa]] ishtirok etgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/football/edu-bedia-scores-fc-goas-first-afc-champions-league-goal-fc-goa-vs-persepolis-live-news-indian-football/article34370477.ece|title=Edu Bedia scores FC Goa's first AFC Champions League goal|website=sportstar.thehindu.com|date=20 April 2021 |access-date=20 April 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.goal.com/en-in/news/live/persepolis-fc-goa-gaurs-suffer-first-afc-champions-league/1hqvcl1z75s6a1ni76ivx6e19b|title=Persepolis 2-1 FC Goa: Edu Bedia scores historic goal in Gaurs defeat|website=Goal.com|access-date=21 April 2021}}&lt;/ref&gt;.

== Kriket ==
Stadion dastlab futbol maydoni sifatida qurilgan boʻlsa-da, keyinchalik bir necha yil ichida arena xalqaro [[kriket]] oʻyinlarini oʻtkazish uchun tobora koʻproq foydalanilgann. 1989-yilda [[Avstraliya milliy kriket terma jamoasi|Avstraliya]] va [[Shri Lanka milliy kriket terma jamoasi|Shri‑Lanka]] oʻrtasidagi ilk xalqaro musobaqaga mezbonlik qilganidan buyon u yerda yana yettita bir kunlik xalqaro bahs oʻtkazilgan. Ularning eng soʻnggisi 2007-yilda [[Hindiston milliy kriket terma jamoasi|Hindiston]] va [[Shri‑Lanka milliy kriket terma jamoasi|Shri‑Lanka]] oʻrtasida boʻlib oʻtgan&lt;ref&gt;{{cite web
 |url          = http://stats.cricinfo.com/india/engine/records/team/match_results.html?class=2;id=1029;type=ground
 |url-status   = dead
 |title        = Nehru Stadium, Fatorda, Margao / Records / One-Day Internationals
 |publisher    = ESPNcricinfo
 |access-date  = 2010-01-10
}}&lt;/ref&gt;. Stadionning kriket oʻyinlari uchun ajratilishi [[Goa]]dagi futbol jamoatchiligini koʻp bora ranjitgan, chunki bu holat ularni maydondan [[futbol]] uchrashuvlarini oʻtkazishda foydalanish imkoniyatidan mahrum qiladi&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://www.navhindtimes.in/sports-news/6926-i-league-clubs-oppose-pitch-work-at-fatorda
|title=I-League clubs oppose pitch work at Fatorda
|publisher=Navhind Times
|access-date=2010-01-10}} {{Dead link|date=October 2010|bot=H3llBot}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Hindistondagi futbol stadionlari roʻyxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* {{cite web|url=http://i-league.org/?tb_match=9208|title=Dempo sports club vs Mumbai FC — Fatorda Stadium overview|website=i-league.com|publisher=I-League|date=5 April 2014|access-date=1 June 2014|archive-date=5 April 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140405014231/http://i-league.org/?tb_match=9208}}

== Havolalar ==
* [http://www.espncricinfo.com/india/content/ground/58301.html Fatorda Stadium] — ESPNcricinfo

[[Turkum:Hindiston futbol stadionlari]]</text>
      <sha1>kfil1u616jkfv2d6p1daqpeyq3ifvyz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fatorda stadioni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471136</id>
    <redirect title="Javoharlal Neru stadioni (Margao)" />
    <revision>
      <id>6328216</id>
      <timestamp>2026-11-02T17:17:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>[[Javoharlal Neru stadioni (Margao)]]ga yoʻnaltirildi</comment>
      <origin>6328216</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46" sha1="3djb9ilvo477bu5da9tyd658ispolwk" xml:space="preserve">#REDIRECT[[Javoharlal Neru stadioni (Margao)]]</text>
      <sha1>3djb9ilvo477bu5da9tyd658ispolwk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Javoharlal Neru stadioni (Margao)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471137</id>
    <revision>
      <id>6328218</id>
      <timestamp>2026-11-02T17:18:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/uzwam2026</comment>
      <origin>6328218</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="6v6w2tznij63o066vk51p0h7ar3n3cw" xml:space="preserve">{{VOO/2026}}</text>
      <sha1>6v6w2tznij63o066vk51p0h7ar3n3cw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328533</id>
      <parentid>6328218</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:17:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328533</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25" sha1="obw0n2nqyi6zlf2yqiferfp45h9ciwr" xml:space="preserve">{{Munozara}}
{{VOO/2026}}</text>
      <sha1>obw0n2nqyi6zlf2yqiferfp45h9ciwr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mandrayal jangi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471138</id>
    <revision>
      <id>6328223</id>
      <timestamp>2026-11-02T17:57:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mupapap29</username>
        <id>201910</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Urush bilgiqutisi | nomi            = Mandrayal jangi | qismi           = [[Boburiylar — Afg‘on urushlari]] | sana            = 1534-yil noyabr | yer             = [[Mandrayal]], [[Bayona]] yaqinida, [[Rajaston]] {{coord|26|18|9.5|N|77|14|22|E|type:landmark|display=inline,title}} | natija          = [[Boburiylar]] g‘alabasi | holat           = [[Status quo ante bellum]] | raqib1          = [[Boburiylar]] | raqib2          = Gujarat sulton...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328223</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9109" sha1="nlt0wtfxxu7pbcyumof8hm33dukuwl8" xml:space="preserve">{{Urush bilgiqutisi
| nomi            = Mandrayal jangi
| qismi           = [[Boburiylar — Afg‘on urushlari]]
| sana            = 1534-yil noyabr
| yer             = [[Mandrayal]], [[Bayona]] yaqinida, [[Rajaston]] {{coord|26|18|9.5|N|77|14|22|E|type:landmark|display=inline,title}}
| natija          = [[Boburiylar]] g‘alabasi
| holat           = [[Status quo ante bellum]]
| raqib1          = [[Boburiylar]]
| raqib2          = [[Gujarat sultonligi]]&lt;br /&gt;[[Lo‘diylar]]
| qomondon1       = [[Askariy Mirzo]]&lt;br /&gt;[[Abu Nosir Muhammad Hindal Mirzo|Hindal Mirzo]]&lt;br /&gt;Yodgor Nosir Mirzo&lt;br /&gt;Qosim Husayn Sulton&lt;br /&gt;Mir Faqir Ali&lt;br /&gt;Zohid Beg&lt;br /&gt;Dost Beg
| qomondon2       = Tatar Xon Lodi{{UHB}}
| kuch1           = 5 000
| kuch2           = Dastlab 40 000;&lt;br /&gt;{{Taxm.|3 000}} dezertirlikdan keyin
| yoqotishlar1    = Noma’lum
| yoqotishlar2    = Og‘ir; {{Taxm.|300}} kishi halok bo‘lgan
| ilova           =
}}

'''Mandrayal jangi''' (Mandrel deb ham yoziladi) 1534-yil noyabr oyida hozirgi [[Rajaston]] hududidagi [[Bayona]] yaqinida joylashgan [[Mandrayal]]da bo‘lib o‘tgan. Jang Gujarat sultonligi hukmdori [[Gujaratlik Bahodirshoh|Bahodirshoh]] qo‘llab-quvvatlagan Lo‘diy sulolasi taxtiga da’vogar Tatar Xon Lo‘diy qo‘shinlari bilan imperator [[Humoyun]] yuborgan [[Boburiylar imperiyasi|Boburiylar]] qo‘shini o‘rtasida kechgan.

Bahodirshohning [[Chittorgarh qamali (1567–1568)|Chittor qamalini]] yakunlash vaqtida Humoyunni chalg‘itishga qaratilgan rejasi doirasida Tatar Xon 40 ming nafar [[yollanma askar]] bilan oldinga yurib, [[Bayona]]ni egalladi. Humoyun bunga javoban Mirzo [[Askariy Mirzo|Askariy]], [[Hindol Mirzo]] va boshqa sarkardalar boshchiligida 18 ming kishilik qo‘shinni yubordi. Tatar Xonning ko‘plab yollanma askarlari uning qo‘shinini tark etdi, natijada uning ixtiyorida atigi 3 ming kishi qoldi. Hindol Mirzo 5 ming kishilik qo‘shin bilan Mandrayalda uning yo‘lini to‘sdi. Tatar Xon jangda halok bo‘ldi, uning qolgan tarafdorlarining aksariyati ham o‘ldirildi. Boburiylar g‘alabasi asosiy tahdidga barham berib, boshqa bosqinchi qo‘shinlarni chekinishga majbur qildi.

== Tarixi ==

[[Shimoliy Hindiston]]dagi ko‘plab [[Hindistondagi pashtunlar|afg‘onlar]] va [[Boburiylar imperiyasi|Boburiylar]] taxtiga da’vogarlar Bahodirshoh saroyidan [[Boshpana izlovchi|boshpana]] topdilar&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Chaube|1975|p=234}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Banerji|2018|p=90}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Prasad|1956|p=66}}&lt;/ref&gt;. Milodiy 1530-yilda [[Gaghara jangi]]da mag‘lubiyatga uchragan Fatehxon, Qutb Xon va Umar Xon Gujaratga qochib, Sulton Bahodir huzuridan panoh topdilar. [[Firishta]]ning yozishicha, ular Sulton [[Bahlul Loʻdiy]]ning qarindoshlari bo‘lgan.

Humoyun taxtga o‘tirganidan so‘ng, [[Sikandarxon Lo‘diy|Sikandar Lo‘diy]]ning qarindoshi Alam Xon Jigat Boburiylardan norozi bo‘lib qoldi. U isyon ko‘tarishda gumon qilinib, [[Kalpi]]dan quvib chiqarildi. Alam Xon 12 ming [[Kavaleriya|otliq]] va 200 ta fil bilan Gujaratga yetib keldi hamda Sulton Bahodir tomonidan boshpana bilan ta’minlandi. Sulton Sikandarning ukasi va [[Ibrohim Lo‘diy]]ning amakisi Alam Xon Lo‘diy ham Gujaratdan panoh topgan nufuzli kishilardan biri edi. U avvalroq jiyanini taxtdan ag‘darish maqsadida [[Bobur]] tomoniga o‘tgan edi. Keyinchalik unga qarshi isyon ko‘targani uchun qamoqqa tashlandi. U qamoqdan qochishga muvaffaq bo‘lib, Gujaratga yetib bordi. Alam Xon [[Dehli]] taxtiga da’vogarlik qilishda davom etib, Bahodirshohdan yordam so‘radi. Uning o‘g‘li Tatar Xon Lo‘diy ham Dehli taxtini qaytarib olish uchun Sulton Bahodirning yordamiga murojaat qildi&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Chaube|1975|p=|pp=234–236}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Harvard citation no brackets|Banerji|2018|pp=90–93}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Prasad|1956|p=|pp=66–67}}&lt;/ref&gt;.

Bahodirshoh va Humoyun o‘rtasidagi dastlabki munosabatlar do‘stona bo‘lgan bo‘lsa-da, Boburiylar va afg‘on muxoliflari sultonga Boburiylar qo‘shini hashamatga berilgan va urushga layoqatsiz bo‘lib qolganini aytib, uni chalg‘itgach, ikki hukmdor o‘rtasida keskinlik yuzaga keldi. Bahodirshohning o‘zi ham bosqinchilik siyosatini yuritardi. Firishtaning yozishicha, u Dehli hududidagi ayrim tumanlarni o‘z amaldorlariga taqsimlay boshlagan.

1533-yilda Bahodirshoh Chittorni qamal qildi. [[Rani Karnavati]] Humoyundan yordam so‘radi. Humoyun [[Guvalyor]] tomon yurish qilgan bo‘lsa-da, unga yordam bera olmadi. Humoyunning bu harakati Sulton Bahodirning noroziligiga sabab bo‘ldi. U Chittorni zabt etishni yakunlash uchun imperator e’tiborini chalg‘itish maqsadida Boburiylar imperiyasiga uch yo‘nalishdan hujum qilish rejasini tuzdi&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Chaube|1975|p=|pp=233, 239}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Prasad|1956|p=65|pp=}}&lt;/ref&gt;.

== Jang ==

Tatar Xon tez orada 40 ming nafar yollanma askardan iborat qo‘shin to‘pladi. Sulton Bahodir unga sultonning o‘zi yetib kelmaguncha jangga kirishmaslikni qat’iy buyurdi. Alam Xonga Humoyun hali to‘liq bo‘ysundirmagan [[Kalinjar qal’asi]]da tartibsizliklar keltirib chiqarish vazifasi yuklangan qo‘shin ajratildi. Bahodirshoh bosib olingan hududlardagi mahalliy [[Hinduizm|hindu]] [[Raja|rojalari]] Boburiylarga qarshi uni qo‘llab-quvvatlashiga umid qilgan edi. Burhon ul-Mulk ham xuddi shunday vazifani bajarish uchun qo‘shin bilan [[Panjob]]ga yuborildi. Imod ul-Mulkka esa [[Ajmer]]da qolish buyurildi. Umumiy reja bir vaqtning o‘zida [[Bihar]] va unga qo‘shni hududlarga hujum qilishni ham nazarda tutardi&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Chaube|1975|p=240}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Banerji|2018|pp=93–94}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Prasad|1956|p=67|pp=}}&lt;/ref&gt;.

Tatar Xon [[Agra]] tomon yurib, qarshiliksiz Bayona shahrini egalladi. U yerdan Agra atroflarini talon-toroj qilish uchun otryadlar yubordi. Humoyun [[Kannauj|Kanauj]]da bo‘lganida Bayona, Kalinjar va Panjobga bostirib kirilgani haqida xabar oldi. Hujumning asosiy kuchi Tatar Xon qo‘shini ekanini anglagach, dastlab uni tor-mor etishga qaror qildi. U shoshilinch ravishda Agraga yetib keldi va qo‘zg‘olonni bostirish uchun [[Askariy Mirzo|Mirzo Askariy]], [[Hindol Mirzo]], Yodgor Nosir, Qosim Husayn Sulton, Mir Faqir Ali, Ali Zohidbek va Do‘stbekni 18 ming kishilik qo‘shin bilan yubordi.

Boburiylar qo‘shini Bayonani qaytarib oldi va Tatar Xonni Mandrayalga chekinishga majbur qildi. Boburiylar askarlari yaqinlashishi bilanoq, Tatar Xonning yollanma askarlari ko‘plab qo‘shinini tark eta boshladi. Uning yonida atigi 3 ming kishi qoldi. Tatar Xon askarlarning qochib ketishiga yo‘l qo‘ymaslik uchun katta mablag‘ sarflagan bo‘lsa-da, qochishlar davom etdi.

Hindol 5 ming boburiy askari bilan Bayonadan yo‘lga chiqdi. Tatar Xon jang qilishga qaror qildi. U Dehli aholisi tomonidan qo‘llab-quvvatlanishiga umid qilgan va Humoyun yoki Bahodirshohdan biri mag‘lubiyatga uchrasa, vaziyatdan foydalanib, shartlarini o‘tkazishi hamda Dehlini egallashi mumkin deb hisoblagan edi. 1534-yil noyabr oyida Boburiylar bilan bo‘lgan jangda u jon-jahdi bilan kurashdi, biroq taxminan 300 nafar tarafdori bilan birga halok bo‘ldi. Boburiylar qo‘shini uning lashkarini butunlay tor-mor etib, g‘alabani ta’minladi&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Chaube|1975|p=|pp=240–241}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Banerji|2018|pp=94–95}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Prasad|1956|p=|pp=68–69}}&lt;/ref&gt;.

== Oqibatlari ==

Tatar Xonning halok bo‘lishidan so‘ng Kalinjar va Panjobdagi bosqinchi qo‘shinlar o‘z pozitsiyalarini tark etdilar. Ular Gujaratga qaytib ketdilar. Humoyun Bayonani o‘z qo‘lida saqlab qoldi. Bu orada Bahodirshoh Chittorni egallashga muvaffaq bo‘ldi&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Chaube|1975|p=242}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Banerji|2018|p=95}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
*[[Bayona jangi]]
*[[Hisor Firoza jangi]]
*[[Chausa jangi]]

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

== Adabiyotlar ==
{{refbegin}}
* {{Cite book |last=Chaube |first=J. |url=https://books.google.com/books/about/History_of_Gujarat_Kingdom_1458_1537.html?id=m94BAAAAMAAJ |title=History of Gujarat Kingdom, 1458-1537 |date=1975 |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |isbn=978-0-88386-573-6 |language=en}}
* {{Cite book |last=Banerji |first=S. K. |url=https://books.google.com.bd/books/about/Humayun_Badshah.html?id=QpOCswEACAAJ |title=Humayun Badshah |date=2018-02-07 |publisher=Creative Media Partners, LLC |isbn=978-1-376-97373-0 |language=en |orig-year=1938}}
* {{Cite book |last=Prasad |first=Ishwari |url=https://books.google.com/books/about/The_Life_and_Times_of_Humayun.html?id=-Ks9AAAAMAAJ |title=The Life and Times of Humayun |date=1956 |publisher=Orient Longmans |language=en}}
{{refend}}

[[Turkum:Boburiylar davlati ishtirokidagi janglar]]
[[Turkum: Rajaston tarixi]]
[[Turkum: Gujarat sultonligi ishtirokidagi janglar]]</text>
      <sha1>nlt0wtfxxu7pbcyumof8hm33dukuwl8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Mandrayal jangi</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471139</id>
    <revision>
      <id>6328224</id>
      <timestamp>2026-11-02T17:58:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mupapap29</username>
        <id>201910</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Munozara}}  {{Hindiston oyligi}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328224</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34" sha1="1hj8s74k23wcg1eu9ukrumgthsb29a4" xml:space="preserve">{{Munozara}}

{{Hindiston oyligi}}</text>
      <sha1>1hj8s74k23wcg1eu9ukrumgthsb29a4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471140</id>
    <revision>
      <id>6328232</id>
      <timestamp>2026-11-02T18:32:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Milliy futbol jamoasi | type               = Ayollar | Name               = India | Badge              = All India Football Federation logo.svg | Badge_size         = 220px | Nickname           = [[List of AFC national association football teams by nickname|The Blue Tigresses]] | Association        = [[Butun Hindiston futbol federatsiyasi]] (AIFF) | Confederation      = [[Asian Football Confederation|AFC]] (Asia) | Sub-confederation  = South As...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328232</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11402" sha1="296tjva7j19mv8ge6dspzv7r5q3yupp" xml:space="preserve">{{Milliy futbol jamoasi
| type               = Ayollar
| Name               = India
| Badge              = All India Football Federation logo.svg
| Badge_size         = 220px
| Nickname           = [[List of AFC national association football teams by nickname|The Blue Tigresses]]
| Association        = [[Butun Hindiston futbol federatsiyasi]] (AIFF)
| Confederation      = [[Asian Football Confederation|AFC]] (Asia)
| Sub-confederation  = [[South Asian Football Federation|SAFF]] (South Asia)
| FIFA Trigramme     = IND
| Coach              = [[Crispin Chettri]]
| Captain            = [[Sweety Devi Ngangbam]]
| Most caps          = [[Ashalata Devi Loitongbam]] (100)
| Top scorer         = [[Bala Devi Ngangom]] (48)
| FIFA Rank          = {{FIFA Women's World Rankings|IND}}
| FIFA max           = 49&lt;ref name=&quot;peak rank and lowest rank&quot;&gt;{{cite web |title=INDIA WOMEN'S RANKING |url=https://www.fifa.com/fifa-world-ranking/IND |publisher=FIFA |access-date=17 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220202090110/https://www.fifa.com/fifa-world-ranking/IND |archive-date=2 February 2022 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| FIFA max date      = December 2013
| FIFA min           = 70&lt;ref name=&quot;peak rank and lowest rank&quot;/&gt;
| FIFA min date      = June 2025
| pattern_la1        = _ind2425h
| pattern_b1         = _ind2425h
| pattern_ra1        = _ind2425h
| pattern_sh1        = _ind2425h
| pattern_so1        =
| leftarm1           = 00A9FF
| body1              = 00A9FF
| rightarm1          = 00A9FF
| shorts1            = 00A9FF
| socks1             = 00A9FF
| pattern_la2        = _ind2425a
| pattern_b2         = _ind2425a
| pattern_ra2        = _ind24a
| pattern_sh2        = _ind2425a
| pattern_so2        =
| leftarm2           = FF6607
| body2              = FF6607
| rightarm2          = FF6607
| shorts2            = FF6607
| socks2             = FF6607
| First game         = ''Hindiston S sifatida:''&lt;br /&gt;{{fbw|IND|name=Hindiston S}} 2–0 {{fbw-rt|HKG|1959}}&lt;br /&gt;([[Calicut]], India; 1980-yil 12-yanvar)&lt;br /&gt;''Hindiston sifatida:''&lt;br /&gt;{{fbw|IND}} 5–0 {{fbw-rt|SIN}}&lt;br /&gt;(Hong Kong; 1981-yil 7-iyun)
| Largest win        = {{fbw|IND}} 18–0 {{fbw-rt|BHU}}&lt;br /&gt;{{nowrap|([[Cox's Bazar]], Bangladesh; 2010-yil 13-dekabr)}}
| Largest loss       = {{fbw|IND}} 0–16 {{fbw-rt|CHN}}&lt;br /&gt;([[Bangkok]], Tailand; 1998-yil 11-dekabr)
| Regional name      = [[AFC ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogi|Osiyo kubogi]]
| Regional cup apps  = 10
| Regional cup first = [[Futbol boʻyicha 1980-yilgi ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogi|1980]]
| Regional cup best  = Ikkinchi oʻrin ([[Futbol boʻyicha 1980-yilgi ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogi|1980]], [[Futbol boʻyicha 1983-yilgi ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogi|1983]])
| 2ndRegional name   = [[Futbol Osiyo oʻyinlarida|Osiyo oʻyinlari]]
| 2ndRegional cup apps = 3
| 2ndRegional cup first = [[Futbol boʻyicha 1998-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar turniri|1998]]
| 2ndRegional cup best = Guruh bosqichi ([[Futbol boʻyicha 1998-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar turniri|1998]], [[Futbol boʻyicha 2014-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar turniri|2014]], [[Futbol boʻyicha 2022-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar turniri|2022]])
| 3rdRegional name = [[SAFF ayollar chempionati|SAFF chempionati]]
| 3rdRegional cup apps = 7
| 3rdRegional cup first = [[2010-yilgi SAFF ayollar chempionati|2010]]
| 3rdRegional cup best = '''Champions''' ([[2010-yilgi SAFF ayollar chempionati|2010]], [[2012-yilgi SAFF ayollar chempionati|2012]], [[2014-yilgi SAFF ayollar chempionati|2014]], [[2016-yilgi SAFF ayollar chempionati|2016]], [[2019-yilgi SAFF ayollar chempionati|2019]], [[2026-yilgi SAFF ayollar chempionati|2026]])
}}
'''Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi''' — Hindistonni ayollar xalqaro futbolida himoya qiladi va Butun Hindiston futbol federatsiyasi tomonidan boshqariladi. FIFAning global yurisdiksiyasi ostida va Osiyoda OFK tomonidan boshqariladi. Hindiston ham Janubiy Osiyo futbol federatsiyasi tarkibiga kiradi. Jamoa 1970-yillarning oʻrtalaridan 1980-yillarning boshlarigacha Osiyoning eng yaxshilaridan biri boʻlgan, ular 1979 va 1983-yillarda ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogida ikkinchi oʻrinni egallagan. Hindiston ayollar terma jamoasi hali FIFA ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati va Olimpiya oʻyinlarida ishtirok etmagan.

== Tarix ==
=== 2022-yildan buyon ===

[[File:IndiaWNT2026AFCWAC.jpg|left|thumb|alt=Cameramen taking pictures of India women nationla team at the 2026 AFC Asian Cup.|Hindiston 2026-yilgi Osiyo Kubogida — [[Vyetnam milliy futbol terma jamoasi|Vyetnam]]ga qarshi oʻyinida.]]

Hindiston 2022-yilgi Osiyo chempionatiga mezbonlik qilganida, hozirda OFK ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogi deb nomlanuvchi ayollar oʻrtasidagi Osiyo chempionatiga qaytdi. Ular oxirgi marta 2003-yilda, 2006-yilgi nashrdan boshlab saralash bosqichi joriy etilishidan oldin paydo boʻlgan&lt;ref&gt;{{cite news |title=India at AFC Women's Asian Cup football: From podium finishes to qualification woes |url=https://www.olympics.com/en/news/india-afc-womens-asian-cup-football-history |access-date=5 July 2025 |work=Olympics.com |publisher=International Olympic Committee}}&lt;/ref&gt;. Biroq, Hindiston jamoadagi COVID-19 epidemiyasi tufayli 2022-yilda mezbonlik qilayotgan turnirni tark etishga majbur boʻldi&lt;ref name=&quot;India22W&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.the-afc.com/en/national/afc_womens_asian_cup/news/latest_update_on_the_afc_women%E2%80%99s_asian_cup_india_2022%E2%84%A2.html|title=Latest update on the AFC Women's Asian Cup India 2022|publisher=Asian Football Confederation|date=23 January 2022|access-date=23 January 2022|archive-date=23 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220123142325/https://www.the-afc.com/en/national/afc_womens_asian_cup/news/latest_update_on_the_afc_women%E2%80%99s_asian_cup_india_2022%E2%84%A2.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

[[File:India Women National Football Team 2026 AFC Asian Cup.jpg|220px|thumb|alt=India national team at the Perth Rectangular Stadium on 4 March 2026.|Koʻk urgʻochi yoʻlbarslar [[Avstraliya]]ning [[Pert]] shahrida 2026-yilgi Osiyo Kubogida Vyetnamga qarshi oʻyinda muxlislarni qoʻllab-quvvatlagani uchun minnatdorchilik bildirmoqda.]]

2022-yilgi SAFF ayollar chempionatida Hindiston birinchi marta mintaqaviy turnirda magʻlub boʻldi&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://olympics.com/en/news/saff-women-championship-2022-football-india-vs-bangladesh-match-result|title=SAFF Women's Championship 2022 football: Bangladesh condemn India to first-ever loss|access-date=4 May 2024}}&lt;/ref&gt;. Ular guruh bosqichida Bangladeshga 0:3 hisobida magʻlub boʻlishdi&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/football/saff-women-championship-india-team-football-analysis-bangladesh-wins/article65918424.ece|title=2022 SAFF Women's Championship: History for Bangladesh and a reality check for India|date=21 September 2022 |access-date=4 May 2024}}&lt;/ref&gt;. Jamoa yarim finalda Nepalga 0:1 hisobida magʻlub boʻldi. Shunday qilib, birinchi marta SAFF chempionligini qoʻlga kirita olmadi&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://olympics.com/en/news/saff-women-championship-2022-football-india-vs-nepal-semi-final-result|title=SAFF Women's Championship 2022 football: India's quest for sixth title ends with semis loss to Nepal|access-date=4 May 2024}}&lt;/ref&gt;.

2025-yil iyul oyida Hindiston ilk bor saralash orqali ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogi yoʻllanmasini qoʻlga kiritdi. Hindiston guruh saralashida mezbon Tailandni 2:1 hisobida magʻlub etib, 2026-yilda Avstraliyada boʻlib oʻtadigan turnir yoʻllanmasini qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{cite news |title=India qualifies for AFC Women's Asian Cup 2026 after beating higher-ranked Thailand |url=https://sportstar.thehindu.com/football/indian-football/india-vs-thailand-report-score-qualifies-afc-womens-asian-cup-2026-qualifiers-indian-football-news-sangita-basfore/article69777193.ece |access-date=5 July 2025 |work=Sportstar |date=5 July 2025 |language=en}}&lt;/ref&gt;. Bosh murabbiy Crispin Chettri ayollar jamoasini boshqarishdagi oʻziga xos qiyinchiliklarni taʼkidlab, jarohat olish xavfi va fiziologik jihatlarga eʼtibor qaratdi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=India women's football team qualifies for 2026 AFC Asian Cup to be held in Australia|url=https://www.telegraphindia.com/sports/football/india-womens-football-team-qualifies-for-2026-afc-asian-cup-to-be-held-in-australia-prnt/cid/2111774#goog_rewarded|website=The Telegraph|date=7 July 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Rekordlar ==
{{See also|Turkum:Hindiston milliy futbol terma jamoasi ayol futbolchilari}}
{{Updated|2026-yil 11-oktyabr}}
: '''''Qalin harflar''' bilan belgilangan oʻyinchilar hali ham faol, hech boʻlmaganda klub darajasida.''

{{col-begin}}
{{col-2}}

=== Eng oʻyinda ishtirok etganlar ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=|№
!width=|Futbolchi
!width=|Yil (lar)
!width=|Oʻyin
!width=|Gollar
|-
| 1 ||align=left| [[Ashalata Devi Loitongbam]] || 2011–2024 || 100 || 4
|-
| 2 ||align=left| [[Grace Dangmei]] || 2013–2026 || 96 || 24
|-
| 3 ||align=left| [[Bembem Devi Oinam]] ||align=left| 1995–2016 || 82 || 18
|-
| 4 ||align=left| '''[[Sangita Basfore]]''' || 2016– || 81 || 10
|-
| 5 ||align=left| '''[[Sweety Devi Ngangbam]]''' || 2018– || 70 || 1
|-
| 6 ||align=left| '''[[Anju Tamang]]''' || 2016– || 69 || 15
|-
| 7 ||align=left| '''[[Sanju Yadav]]''' || 2016– || 65 || 11
|-
| 8 ||align=left| [[Indumathi Kathiresan]] || 2014–2024 || 59 || 17
|-
| 9 ||align=left| [[Bala Devi Ngangom]]|| 2007–2024 || 58 || 48
|-
| 10 ||align=left| [[Aditi Chauhan]] || 2011–2023 || 57 || 0
|}
{{col-2}}

=== Top goalscorers ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=|№
!width=|Futbolchi
!width=|Yil (lar)
!width=|Gollar
!width=|Oʻyin
|-
|1||align=left| [[Bala Devi Ngangom]] || 2007–2024 || 48 || 58
|-
|2||align=left| [[Sasmita Mallik]] || 2007–2017 || 36 || 42
|-
|3||align=left| [[Kamala Devi Yumnam]] || 2011–2022 || 36 || 51
|-
|4||align=left| [[Grace Dangmei]] || 2013–2026 || 24 || 96
|-
|5||align=left| '''[[Pyari Xaxa]]''' || 2015– || 21 || 47
|-
|6||align=left| [[Tababi Devi Thongam]] || 1995–2011 || 19 || {{n/a}}
|-
|7||align=left| [[Bembem Devi Oinam]] || 1995–2016 || 18 || 82
|-
|8||align=left| [[Indumathi Kathiresan]] || 2014–2024 || 17 || 59
|-
|9||align=left| '''[[Anju Tamang]]''' || 2016– || 15 || 69
|-
|10||align=left| '''[[Manisha Kalyan]]''' || 2019– || 15 || 53
|}
{{col-end}}

== Yutuqlari ==
=== Qitʼa ===
* Ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogi:
** 2-oʻrin, kumush medal sohibi Ikkinchi oʻrin (2): 1980, 1983
** 3-oʻrin, bronza medali sovrindori Uchinchi oʻrin (1): 1981-yil
=== Mintaqa ===
* SAFF ayollar chempionati:
** 1-oʻrin, oltin medal sohibi (6): 2010, 2012, 2014, 2016, 2019, 2026
* Janubiy Osiyo oʻyinlari
** 1-oʻrin, oltin medal sohibi (3): 2010, 2016, 2019

== Yana qarang ==
* [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)]]
* [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)]]
* [[Hindistonda sport]]
* [[Hindistonda futbol]]
* [[Hindistonda ayollar futboli]]
* [[Hindiston ayollar ligasi]]
* [[Rajmata Jijabai Trophy|Futbol boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Hindiston chempionati]]
* [[Hindiston ayollar milliy futbol jamoasining xet-triklari roʻyxati]]
* [[Ayollar futboli geografiyasi]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==</text>
      <sha1>296tjva7j19mv8ge6dspzv7r5q3yupp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328233</id>
      <parentid>6328232</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T18:36:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Havolalar */</comment>
      <origin>6328233</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12195" sha1="hb9ojda5mr3o5k7k7gwn4iospl22slb" xml:space="preserve">{{Milliy futbol jamoasi
| type               = Ayollar
| Name               = India
| Badge              = All India Football Federation logo.svg
| Badge_size         = 220px
| Nickname           = [[List of AFC national association football teams by nickname|The Blue Tigresses]]
| Association        = [[Butun Hindiston futbol federatsiyasi]] (AIFF)
| Confederation      = [[Asian Football Confederation|AFC]] (Asia)
| Sub-confederation  = [[South Asian Football Federation|SAFF]] (South Asia)
| FIFA Trigramme     = IND
| Coach              = [[Crispin Chettri]]
| Captain            = [[Sweety Devi Ngangbam]]
| Most caps          = [[Ashalata Devi Loitongbam]] (100)
| Top scorer         = [[Bala Devi Ngangom]] (48)
| FIFA Rank          = {{FIFA Women's World Rankings|IND}}
| FIFA max           = 49&lt;ref name=&quot;peak rank and lowest rank&quot;&gt;{{cite web |title=INDIA WOMEN'S RANKING |url=https://www.fifa.com/fifa-world-ranking/IND |publisher=FIFA |access-date=17 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220202090110/https://www.fifa.com/fifa-world-ranking/IND |archive-date=2 February 2022 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| FIFA max date      = December 2013
| FIFA min           = 70&lt;ref name=&quot;peak rank and lowest rank&quot;/&gt;
| FIFA min date      = June 2025
| pattern_la1        = _ind2425h
| pattern_b1         = _ind2425h
| pattern_ra1        = _ind2425h
| pattern_sh1        = _ind2425h
| pattern_so1        =
| leftarm1           = 00A9FF
| body1              = 00A9FF
| rightarm1          = 00A9FF
| shorts1            = 00A9FF
| socks1             = 00A9FF
| pattern_la2        = _ind2425a
| pattern_b2         = _ind2425a
| pattern_ra2        = _ind24a
| pattern_sh2        = _ind2425a
| pattern_so2        =
| leftarm2           = FF6607
| body2              = FF6607
| rightarm2          = FF6607
| shorts2            = FF6607
| socks2             = FF6607
| First game         = ''Hindiston S sifatida:''&lt;br /&gt;{{fbw|IND|name=Hindiston S}} 2–0 {{fbw-rt|HKG|1959}}&lt;br /&gt;([[Calicut]], India; 1980-yil 12-yanvar)&lt;br /&gt;''Hindiston sifatida:''&lt;br /&gt;{{fbw|IND}} 5–0 {{fbw-rt|SIN}}&lt;br /&gt;(Hong Kong; 1981-yil 7-iyun)
| Largest win        = {{fbw|IND}} 18–0 {{fbw-rt|BHU}}&lt;br /&gt;{{nowrap|([[Cox's Bazar]], Bangladesh; 2010-yil 13-dekabr)}}
| Largest loss       = {{fbw|IND}} 0–16 {{fbw-rt|CHN}}&lt;br /&gt;([[Bangkok]], Tailand; 1998-yil 11-dekabr)
| Regional name      = [[AFC ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogi|Osiyo kubogi]]
| Regional cup apps  = 10
| Regional cup first = [[Futbol boʻyicha 1980-yilgi ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogi|1980]]
| Regional cup best  = Ikkinchi oʻrin ([[Futbol boʻyicha 1980-yilgi ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogi|1980]], [[Futbol boʻyicha 1983-yilgi ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogi|1983]])
| 2ndRegional name   = [[Futbol Osiyo oʻyinlarida|Osiyo oʻyinlari]]
| 2ndRegional cup apps = 3
| 2ndRegional cup first = [[Futbol boʻyicha 1998-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar turniri|1998]]
| 2ndRegional cup best = Guruh bosqichi ([[Futbol boʻyicha 1998-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar turniri|1998]], [[Futbol boʻyicha 2014-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar turniri|2014]], [[Futbol boʻyicha 2022-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar turniri|2022]])
| 3rdRegional name = [[SAFF ayollar chempionati|SAFF chempionati]]
| 3rdRegional cup apps = 7
| 3rdRegional cup first = [[2010-yilgi SAFF ayollar chempionati|2010]]
| 3rdRegional cup best = '''Champions''' ([[2010-yilgi SAFF ayollar chempionati|2010]], [[2012-yilgi SAFF ayollar chempionati|2012]], [[2014-yilgi SAFF ayollar chempionati|2014]], [[2016-yilgi SAFF ayollar chempionati|2016]], [[2019-yilgi SAFF ayollar chempionati|2019]], [[2026-yilgi SAFF ayollar chempionati|2026]])
}}
'''Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi''' — Hindistonni ayollar xalqaro futbolida himoya qiladi va Butun Hindiston futbol federatsiyasi tomonidan boshqariladi. FIFAning global yurisdiksiyasi ostida va Osiyoda OFK tomonidan boshqariladi. Hindiston ham Janubiy Osiyo futbol federatsiyasi tarkibiga kiradi. Jamoa 1970-yillarning oʻrtalaridan 1980-yillarning boshlarigacha Osiyoning eng yaxshilaridan biri boʻlgan, ular 1979 va 1983-yillarda ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogida ikkinchi oʻrinni egallagan. Hindiston ayollar terma jamoasi hali FIFA ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati va Olimpiya oʻyinlarida ishtirok etmagan.

== Tarix ==
=== 2022-yildan buyon ===

[[File:IndiaWNT2026AFCWAC.jpg|left|thumb|alt=Cameramen taking pictures of India women nationla team at the 2026 AFC Asian Cup.|Hindiston 2026-yilgi Osiyo Kubogida — [[Vyetnam milliy futbol terma jamoasi|Vyetnam]]ga qarshi oʻyinida.]]

Hindiston 2022-yilgi Osiyo chempionatiga mezbonlik qilganida, hozirda OFK ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogi deb nomlanuvchi ayollar oʻrtasidagi Osiyo chempionatiga qaytdi. Ular oxirgi marta 2003-yilda, 2006-yilgi nashrdan boshlab saralash bosqichi joriy etilishidan oldin paydo boʻlgan&lt;ref&gt;{{cite news |title=India at AFC Women's Asian Cup football: From podium finishes to qualification woes |url=https://www.olympics.com/en/news/india-afc-womens-asian-cup-football-history |access-date=5 July 2025 |work=Olympics.com |publisher=International Olympic Committee}}&lt;/ref&gt;. Biroq, Hindiston jamoadagi COVID-19 epidemiyasi tufayli 2022-yilda mezbonlik qilayotgan turnirni tark etishga majbur boʻldi&lt;ref name=&quot;India22W&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.the-afc.com/en/national/afc_womens_asian_cup/news/latest_update_on_the_afc_women%E2%80%99s_asian_cup_india_2022%E2%84%A2.html|title=Latest update on the AFC Women's Asian Cup India 2022|publisher=Asian Football Confederation|date=23 January 2022|access-date=23 January 2022|archive-date=23 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220123142325/https://www.the-afc.com/en/national/afc_womens_asian_cup/news/latest_update_on_the_afc_women%E2%80%99s_asian_cup_india_2022%E2%84%A2.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

[[File:India Women National Football Team 2026 AFC Asian Cup.jpg|220px|thumb|alt=India national team at the Perth Rectangular Stadium on 4 March 2026.|Koʻk urgʻochi yoʻlbarslar [[Avstraliya]]ning [[Pert]] shahrida 2026-yilgi Osiyo Kubogida Vyetnamga qarshi oʻyinda muxlislarni qoʻllab-quvvatlagani uchun minnatdorchilik bildirmoqda.]]

2022-yilgi SAFF ayollar chempionatida Hindiston birinchi marta mintaqaviy turnirda magʻlub boʻldi&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://olympics.com/en/news/saff-women-championship-2022-football-india-vs-bangladesh-match-result|title=SAFF Women's Championship 2022 football: Bangladesh condemn India to first-ever loss|access-date=4 May 2024}}&lt;/ref&gt;. Ular guruh bosqichida Bangladeshga 0:3 hisobida magʻlub boʻlishdi&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/football/saff-women-championship-india-team-football-analysis-bangladesh-wins/article65918424.ece|title=2022 SAFF Women's Championship: History for Bangladesh and a reality check for India|date=21 September 2022 |access-date=4 May 2024}}&lt;/ref&gt;. Jamoa yarim finalda Nepalga 0:1 hisobida magʻlub boʻldi. Shunday qilib, birinchi marta SAFF chempionligini qoʻlga kirita olmadi&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://olympics.com/en/news/saff-women-championship-2022-football-india-vs-nepal-semi-final-result|title=SAFF Women's Championship 2022 football: India's quest for sixth title ends with semis loss to Nepal|access-date=4 May 2024}}&lt;/ref&gt;.

2025-yil iyul oyida Hindiston ilk bor saralash orqali ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogi yoʻllanmasini qoʻlga kiritdi. Hindiston guruh saralashida mezbon Tailandni 2:1 hisobida magʻlub etib, 2026-yilda Avstraliyada boʻlib oʻtadigan turnir yoʻllanmasini qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{cite news |title=India qualifies for AFC Women's Asian Cup 2026 after beating higher-ranked Thailand |url=https://sportstar.thehindu.com/football/indian-football/india-vs-thailand-report-score-qualifies-afc-womens-asian-cup-2026-qualifiers-indian-football-news-sangita-basfore/article69777193.ece |access-date=5 July 2025 |work=Sportstar |date=5 July 2025 |language=en}}&lt;/ref&gt;. Bosh murabbiy Crispin Chettri ayollar jamoasini boshqarishdagi oʻziga xos qiyinchiliklarni taʼkidlab, jarohat olish xavfi va fiziologik jihatlarga eʼtibor qaratdi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=India women's football team qualifies for 2026 AFC Asian Cup to be held in Australia|url=https://www.telegraphindia.com/sports/football/india-womens-football-team-qualifies-for-2026-afc-asian-cup-to-be-held-in-australia-prnt/cid/2111774#goog_rewarded|website=The Telegraph|date=7 July 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Rekordlar ==
{{See also|Turkum:Hindiston milliy futbol terma jamoasi ayol futbolchilari}}
{{Updated|2026-yil 11-oktyabr}}
: '''''Qalin harflar''' bilan belgilangan oʻyinchilar hali ham faol, hech boʻlmaganda klub darajasida.''

{{col-begin}}
{{col-2}}

=== Eng oʻyinda ishtirok etganlar ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=|№
!width=|Futbolchi
!width=|Yil (lar)
!width=|Oʻyin
!width=|Gollar
|-
| 1 ||align=left| [[Ashalata Devi Loitongbam]] || 2011–2024 || 100 || 4
|-
| 2 ||align=left| [[Grace Dangmei]] || 2013–2026 || 96 || 24
|-
| 3 ||align=left| [[Bembem Devi Oinam]] ||align=left| 1995–2016 || 82 || 18
|-
| 4 ||align=left| '''[[Sangita Basfore]]''' || 2016– || 81 || 10
|-
| 5 ||align=left| '''[[Sweety Devi Ngangbam]]''' || 2018– || 70 || 1
|-
| 6 ||align=left| '''[[Anju Tamang]]''' || 2016– || 69 || 15
|-
| 7 ||align=left| '''[[Sanju Yadav]]''' || 2016– || 65 || 11
|-
| 8 ||align=left| [[Indumathi Kathiresan]] || 2014–2024 || 59 || 17
|-
| 9 ||align=left| [[Bala Devi Ngangom]]|| 2007–2024 || 58 || 48
|-
| 10 ||align=left| [[Aditi Chauhan]] || 2011–2023 || 57 || 0
|}
{{col-2}}

=== Top goalscorers ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=|№
!width=|Futbolchi
!width=|Yil (lar)
!width=|Gollar
!width=|Oʻyin
|-
|1||align=left| [[Bala Devi Ngangom]] || 2007–2024 || 48 || 58
|-
|2||align=left| [[Sasmita Mallik]] || 2007–2017 || 36 || 42
|-
|3||align=left| [[Kamala Devi Yumnam]] || 2011–2022 || 36 || 51
|-
|4||align=left| [[Grace Dangmei]] || 2013–2026 || 24 || 96
|-
|5||align=left| '''[[Pyari Xaxa]]''' || 2015– || 21 || 47
|-
|6||align=left| [[Tababi Devi Thongam]] || 1995–2011 || 19 || {{n/a}}
|-
|7||align=left| [[Bembem Devi Oinam]] || 1995–2016 || 18 || 82
|-
|8||align=left| [[Indumathi Kathiresan]] || 2014–2024 || 17 || 59
|-
|9||align=left| '''[[Anju Tamang]]''' || 2016– || 15 || 69
|-
|10||align=left| '''[[Manisha Kalyan]]''' || 2019– || 15 || 53
|}
{{col-end}}

== Yutuqlari ==
=== Qitʼa ===
* Ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogi:
** 2-oʻrin, kumush medal sohibi Ikkinchi oʻrin (2): 1980, 1983
** 3-oʻrin, bronza medali sovrindori Uchinchi oʻrin (1): 1981-yil
=== Mintaqa ===
* SAFF ayollar chempionati:
** 1-oʻrin, oltin medal sohibi (6): 2010, 2012, 2014, 2016, 2019, 2026
* Janubiy Osiyo oʻyinlari
** 1-oʻrin, oltin medal sohibi (3): 2010, 2016, 2019

== Yana qarang ==
* [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)]]
* [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)]]
* [[Hindistonda sport]]
* [[Hindistonda futbol]]
* [[Hindistonda ayollar futboli]]
* [[Hindiston ayollar ligasi]]
* [[Rajmata Jijabai Trophy|Futbol boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Hindiston chempionati]]
* [[Hindiston ayollar milliy futbol jamoasining xet-triklari roʻyxati]]
* [[Ayollar futboli geografiyasi]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
*[http://www.the-aiff.com/national-team/women/senior Rasmiy veb-sayt] ''the-AIFF.com'' {{in lang|en}}
*[https://web.archive.org/web/20071025054227/http://www.fifa.com/associations/association=ind/ FIFA.com saytidagi profil] {{in lang|en}}
*[https://www.hindustantimes.com/rf/image_size_960x540/HT/p2/2019/01/21/Pictures/_74b26bea-1d9d-11e9-bb85-cb690a337037.PNG Hindiston ayollar milliy futbol jamoasi rasmi] ''[[Hindustan Times]]'' saytida

{{portal bar|Osiyo|Hindiston|Sport|Futbol|Ayollar futboli}}
{{Futbol boʻyicha Osiyo ayollar terma jamoalari}}

[[Turkum:Osiyo ayollar milliy futbol assotsiatsiyasi jamoalari]]
[[Turkum:Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi]]
[[Turkum:Hindiston ayollar milliy futbol jamoalari]]
[[Turkum:Butun Hindiston futbol federatsiyasi terma jamoalari]]</text>
      <sha1>hb9ojda5mr3o5k7k7gwn4iospl22slb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328234</id>
      <parentid>6328233</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T18:42:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6328234</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12396" sha1="2wmpsalce2g0sbe2ucpihjzkkf3iyy3" xml:space="preserve">{{Milliy futbol jamoasi
| type               = Ayollar
| Name               = Hindiston
| Badge              = All India Football Federation logo.svg
| Badge_size         = 220px
| Nickname           = [[AFC milliy futbol terma jamoalarining tahallusi boʻyicha roʻyxati|Moviy yoʻlbarslar]]
| Association        = [[Butun Hindiston futbol federatsiyasi]] (AIFF)
| Confederation      = [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi|AFC]] (Osiyo)
| Sub-confederation  = [[Janubiy Osiyo futbol federatsiyasi|SAFF]] (Janubiy Osiyo)
| FIFA Trigramme     = IND
| Coach              = [[Crispin Chettri]]
| Captain            = [[Sweety Devi Ngangbam]]
| Most caps          = [[Ashalata Devi Loitongbam]] (100)
| Top scorer         = [[Bala Devi Ngangom]] (48)
| FIFA Rank          = {{FIFA Women's World Rankings|IND}}
| FIFA max           = 49&lt;ref name=&quot;peak rank and lowest rank&quot;&gt;{{cite web |title=INDIA WOMEN'S RANKING |url=https://www.fifa.com/fifa-world-ranking/IND |publisher=FIFA |access-date=17 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220202090110/https://www.fifa.com/fifa-world-ranking/IND |archive-date=2 February 2022 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| FIFA max date      = 2013-yil dekabr
| FIFA min           = 70&lt;ref name=&quot;peak rank and lowest rank&quot;/&gt;
| FIFA min date      = 2025-yil iyun
| pattern_la1        = _ind2425h
| pattern_b1         = _ind2425h
| pattern_ra1        = _ind2425h
| pattern_sh1        = _ind2425h
| pattern_so1        =
| leftarm1           = 00A9FF
| body1              = 00A9FF
| rightarm1          = 00A9FF
| shorts1            = 00A9FF
| socks1             = 00A9FF
| pattern_la2        = _ind2425a
| pattern_b2         = _ind2425a
| pattern_ra2        = _ind24a
| pattern_sh2        = _ind2425a
| pattern_so2        =
| leftarm2           = FF6607
| body2              = FF6607
| rightarm2          = FF6607
| shorts2            = FF6607
| socks2             = FF6607
| First game         = ''Hindiston S sifatida:''&lt;br /&gt;{{fbw|IND|name=Hindiston S}} 2–0 {{fbw-rt|HKG|1959}}&lt;br /&gt;([[Calicut]], India; 1980-yil 12-yanvar)&lt;br /&gt;''Hindiston sifatida:''&lt;br /&gt;{{fbw|IND}} 5–0 {{fbw-rt|SIN}}&lt;br /&gt;(Hong Kong; 1981-yil 7-iyun)
| Largest win        = {{fbw|IND}} 18–0 {{fbw-rt|BHU}}&lt;br /&gt;{{nowrap|([[Cox's Bazar]], Bangladesh; 2010-yil 13-dekabr)}}
| Largest loss       = {{fbw|IND}} 0–16 {{fbw-rt|CHN}}&lt;br /&gt;([[Bangkok]], Tailand; 1998-yil 11-dekabr)
| Regional name      = [[AFC ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogi|Osiyo kubogi]]
| Regional cup apps  = 10
| Regional cup first = [[Futbol boʻyicha 1980-yilgi ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogi|1980]]
| Regional cup best  = Ikkinchi oʻrin ([[Futbol boʻyicha 1980-yilgi ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogi|1980]], [[Futbol boʻyicha 1983-yilgi ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogi|1983]])
| 2ndRegional name   = [[Futbol Osiyo oʻyinlarida|Osiyo oʻyinlari]]
| 2ndRegional cup apps = 3
| 2ndRegional cup first = [[Futbol boʻyicha 1998-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar turniri|1998]]
| 2ndRegional cup best = Guruh bosqichi ([[Futbol boʻyicha 1998-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar turniri|1998]], [[Futbol boʻyicha 2014-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar turniri|2014]], [[Futbol boʻyicha 2022-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar turniri|2022]])
| 3rdRegional name = [[SAFF ayollar chempionati|SAFF chempionati]]
| 3rdRegional cup apps = 7
| 3rdRegional cup first = [[2010-yilgi SAFF ayollar chempionati|2010]]
| 3rdRegional cup best = '''Champions''' ([[2010-yilgi SAFF ayollar chempionati|2010]], [[2012-yilgi SAFF ayollar chempionati|2012]], [[2014-yilgi SAFF ayollar chempionati|2014]], [[2016-yilgi SAFF ayollar chempionati|2016]], [[2019-yilgi SAFF ayollar chempionati|2019]], [[2026-yilgi SAFF ayollar chempionati|2026]])
}}
'''Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi''' — [[Hindiston]] sharafini [[ayollar futboli|ayollar xalqaro futboli]]da himoya qiladi va [[Hindiston futbol federatsiyasi|Butun Hindiston futbol federatsiyasi]] tomonidan nazorat qilinadi. [[FIFA]]ning global yurisdiksiyasi ostida va Osiyoda AFC tasnifidagi musobaqalarda ishtirok etadi. Hindiston ham [[Janubiy Osiyo futbol federatsiyasi]] tarkibiga kiradi. Jamoa 1970-yillarning oʻrtalaridan 1980-yillarning boshlarigacha Osiyoning eng yaxshi jamoalaridan biri boʻlgan. Terma jamoa 1979 va 1983-yillarda ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogida ikkinchi oʻrinni egallagan. Hindiston ayollar terma jamoasi hali [[Futbol boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati|FIFA ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati]] va [[Olimpiya oʻyinlari]]da ishtirok etmagan.

== Tarix ==
=== 2022-yildan buyon ===

[[File:IndiaWNT2026AFCWAC.jpg|left|thumb|alt=Cameramen taking pictures of India women nationla team at the 2026 AFC Asian Cup.|Hindiston 2026-yilgi Osiyo Kubogida — [[Vyetnam milliy futbol terma jamoasi|Vyetnam]]ga qarshi oʻyinida.]]

Hindiston 2022-yilgi Osiyo chempionatiga mezbonlik qilganida, hozirda OFK ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogi deb nomlanuvchi ayollar oʻrtasidagi Osiyo chempionatiga qaytdi. Ular oxirgi marta 2003-yilda, 2006-yilgi nashrdan boshlab saralash bosqichi joriy etilishidan oldin paydo boʻlgan&lt;ref&gt;{{cite news |title=India at AFC Women's Asian Cup football: From podium finishes to qualification woes |url=https://www.olympics.com/en/news/india-afc-womens-asian-cup-football-history |access-date=5 July 2025 |work=Olympics.com |publisher=International Olympic Committee}}&lt;/ref&gt;. Biroq, Hindiston jamoadagi COVID-19 epidemiyasi tufayli 2022-yilda mezbonlik qilayotgan turnirni tark etishga majbur boʻldi&lt;ref name=&quot;India22W&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.the-afc.com/en/national/afc_womens_asian_cup/news/latest_update_on_the_afc_women%E2%80%99s_asian_cup_india_2022%E2%84%A2.html|title=Latest update on the AFC Women's Asian Cup India 2022|publisher=Asian Football Confederation|date=23 January 2022|access-date=23 January 2022|archive-date=23 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220123142325/https://www.the-afc.com/en/national/afc_womens_asian_cup/news/latest_update_on_the_afc_women%E2%80%99s_asian_cup_india_2022%E2%84%A2.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

[[File:India Women National Football Team 2026 AFC Asian Cup.jpg|220px|thumb|alt=India national team at the Perth Rectangular Stadium on 4 March 2026.|Moviy yoʻlbarslar [[Avstraliya]]ning [[Pert]] shahrida 2026-yilgi Osiyo Kubogida Vyetnamga qarshi oʻyinda muxlislarni qoʻllab-quvvatlagani uchun minnatdorchilik bildirmoqda.]]

2022-yilgi SAFF ayollar chempionatida Hindiston birinchi marta mintaqaviy turnirda magʻlub boʻldi&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://olympics.com/en/news/saff-women-championship-2022-football-india-vs-bangladesh-match-result|title=SAFF Women's Championship 2022 football: Bangladesh condemn India to first-ever loss|access-date=4 May 2024}}&lt;/ref&gt;. Ular guruh bosqichida Bangladeshga 0:3 hisobida magʻlub boʻlishdi&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/football/saff-women-championship-india-team-football-analysis-bangladesh-wins/article65918424.ece|title=2022 SAFF Women's Championship: History for Bangladesh and a reality check for India|date=21 September 2022 |access-date=4 May 2024}}&lt;/ref&gt;. Jamoa yarim finalda Nepalga 0:1 hisobida magʻlub boʻldi. Shunday qilib, birinchi marta SAFF chempionligini qoʻlga kirita olmadi&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://olympics.com/en/news/saff-women-championship-2022-football-india-vs-nepal-semi-final-result|title=SAFF Women's Championship 2022 football: India's quest for sixth title ends with semis loss to Nepal|access-date=4 May 2024}}&lt;/ref&gt;.

2025-yil iyul oyida Hindiston ilk bor saralash orqali ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogi yoʻllanmasini qoʻlga kiritdi. Hindiston guruh saralashida mezbon Tailandni 2:1 hisobida magʻlub etib, 2026-yilda Avstraliyada boʻlib oʻtadigan turnir yoʻllanmasini qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{cite news |title=India qualifies for AFC Women's Asian Cup 2026 after beating higher-ranked Thailand |url=https://sportstar.thehindu.com/football/indian-football/india-vs-thailand-report-score-qualifies-afc-womens-asian-cup-2026-qualifiers-indian-football-news-sangita-basfore/article69777193.ece |access-date=5 July 2025 |work=Sportstar |date=5 July 2025 |language=en}}&lt;/ref&gt;. Bosh murabbiy Crispin Chettri ayollar jamoasini boshqarishdagi oʻziga xos qiyinchiliklarni taʼkidlab, jarohat olish xavfi va fiziologik jihatlarga eʼtibor qaratdi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=India women's football team qualifies for 2026 AFC Asian Cup to be held in Australia|url=https://www.telegraphindia.com/sports/football/india-womens-football-team-qualifies-for-2026-afc-asian-cup-to-be-held-in-australia-prnt/cid/2111774#goog_rewarded|website=The Telegraph|date=7 July 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Rekordlar ==
{{See also|Turkum:Hindiston milliy futbol terma jamoasi ayol futbolchilari}}
{{Updated|2026-yil 11-oktyabr}}
: '''''Qalin harflar''' bilan belgilangan oʻyinchilar hali ham faol, hech boʻlmaganda klub darajasida.''

{{col-begin}}
{{col-2}}

=== Eng oʻyinda ishtirok etganlar ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=|№
!width=|Futbolchi
!width=|Yil (lar)
!width=|Oʻyin
!width=|Gollar
|-
| 1 ||align=left| [[Ashalata Devi Loitongbam]] || 2011–2024 || 100 || 4
|-
| 2 ||align=left| [[Grace Dangmei]] || 2013–2026 || 96 || 24
|-
| 3 ||align=left| [[Bembem Devi Oinam]] ||align=left| 1995–2016 || 82 || 18
|-
| 4 ||align=left| '''[[Sangita Basfore]]''' || 2016– || 81 || 10
|-
| 5 ||align=left| '''[[Sweety Devi Ngangbam]]''' || 2018– || 70 || 1
|-
| 6 ||align=left| '''[[Anju Tamang]]''' || 2016– || 69 || 15
|-
| 7 ||align=left| '''[[Sanju Yadav]]''' || 2016– || 65 || 11
|-
| 8 ||align=left| [[Indumathi Kathiresan]] || 2014–2024 || 59 || 17
|-
| 9 ||align=left| [[Bala Devi Ngangom]]|| 2007–2024 || 58 || 48
|-
| 10 ||align=left| [[Aditi Chauhan]] || 2011–2023 || 57 || 0
|}
{{col-2}}

=== Eng koʻp gol urganlar ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=|№
!width=|Futbolchi
!width=|Yil (lar)
!width=|Gollar
!width=|Oʻyin
|-
|1||align=left| [[Bala Devi Ngangom]] || 2007–2024 || 48 || 58
|-
|2||align=left| [[Sasmita Mallik]] || 2007–2017 || 36 || 42
|-
|3||align=left| [[Kamala Devi Yumnam]] || 2011–2022 || 36 || 51
|-
|4||align=left| [[Grace Dangmei]] || 2013–2026 || 24 || 96
|-
|5||align=left| '''[[Pyari Xaxa]]''' || 2015– || 21 || 47
|-
|6||align=left| [[Tababi Devi Thongam]] || 1995–2011 || 19 || {{n/a}}
|-
|7||align=left| [[Bembem Devi Oinam]] || 1995–2016 || 18 || 82
|-
|8||align=left| [[Indumathi Kathiresan]] || 2014–2024 || 17 || 59
|-
|9||align=left| '''[[Anju Tamang]]''' || 2016– || 15 || 69
|-
|10||align=left| '''[[Manisha Kalyan]]''' || 2019– || 15 || 53
|}
{{col-end}}

== Yutuqlari ==
=== Qitʼa ===
* Ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogi:
** 2-oʻrin, kumush medal sohibi Ikkinchi oʻrin (2): 1980, 1983
** 3-oʻrin, bronza medali sovrindori Uchinchi oʻrin (1): 1981-yil
=== Mintaqa ===
* SAFF ayollar chempionati:
** 1-oʻrin, oltin medal sohibi (6): 2010, 2012, 2014, 2016, 2019, 2026
* Janubiy Osiyo oʻyinlari
** 1-oʻrin, oltin medal sohibi (3): 2010, 2016, 2019

== Yana qarang ==
* [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)]]
* [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)]]
* [[Hindistonda sport]]
* [[Hindistonda futbol]]
* [[Hindistonda ayollar futboli]]
* [[Hindiston ayollar ligasi]]
* [[Rajmata Jijabai Trophy|Futbol boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Hindiston chempionati]]
* [[Hindiston ayollar milliy futbol jamoasining xet-triklari roʻyxati]]
* [[Ayollar futboli geografiyasi]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [http://www.the-aiff.com/national-team/women/senior Rasmiy veb-sayt] ''the-AIFF.com'' {{in lang|en}}
* [https://web.archive.org/web/20071025054227/http://www.fifa.com/associations/association=ind/ FIFA.com saytidagi profil] {{in lang|en}}
* [https://www.hindustantimes.com/rf/image_size_960x540/HT/p2/2019/01/21/Pictures/_74b26bea-1d9d-11e9-bb85-cb690a337037.PNG Hindiston ayollar milliy futbol jamoasi rasmi] ''[[Hindustan Times]]'' saytida

{{portal bar|Osiyo|Hindiston|Sport|Futbol|Ayollar futboli}}
{{Futbol boʻyicha Osiyo ayollar terma jamoalari}}

[[Turkum:Osiyo ayollar milliy futbol assotsiatsiyasi jamoalari]]
[[Turkum:Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi]]
[[Turkum:Hindiston ayollar milliy futbol jamoalari]]
[[Turkum:Butun Hindiston futbol federatsiyasi terma jamoalari]]</text>
      <sha1>2wmpsalce2g0sbe2ucpihjzkkf3iyy3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328236</id>
      <parentid>6328234</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T18:54:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* 2022-yildan buyon */</comment>
      <origin>6328236</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12792" sha1="nljmeidd5u8ztpvat7rtoyzcp26sgzu" xml:space="preserve">{{Milliy futbol jamoasi
| type               = Ayollar
| Name               = Hindiston
| Badge              = All India Football Federation logo.svg
| Badge_size         = 220px
| Nickname           = [[AFC milliy futbol terma jamoalarining tahallusi boʻyicha roʻyxati|Moviy yoʻlbarslar]]
| Association        = [[Butun Hindiston futbol federatsiyasi]] (AIFF)
| Confederation      = [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi|AFC]] (Osiyo)
| Sub-confederation  = [[Janubiy Osiyo futbol federatsiyasi|SAFF]] (Janubiy Osiyo)
| FIFA Trigramme     = IND
| Coach              = [[Crispin Chettri]]
| Captain            = [[Sweety Devi Ngangbam]]
| Most caps          = [[Ashalata Devi Loitongbam]] (100)
| Top scorer         = [[Bala Devi Ngangom]] (48)
| FIFA Rank          = {{FIFA Women's World Rankings|IND}}
| FIFA max           = 49&lt;ref name=&quot;peak rank and lowest rank&quot;&gt;{{cite web |title=INDIA WOMEN'S RANKING |url=https://www.fifa.com/fifa-world-ranking/IND |publisher=FIFA |access-date=17 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220202090110/https://www.fifa.com/fifa-world-ranking/IND |archive-date=2 February 2022 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| FIFA max date      = 2013-yil dekabr
| FIFA min           = 70&lt;ref name=&quot;peak rank and lowest rank&quot;/&gt;
| FIFA min date      = 2025-yil iyun
| pattern_la1        = _ind2425h
| pattern_b1         = _ind2425h
| pattern_ra1        = _ind2425h
| pattern_sh1        = _ind2425h
| pattern_so1        =
| leftarm1           = 00A9FF
| body1              = 00A9FF
| rightarm1          = 00A9FF
| shorts1            = 00A9FF
| socks1             = 00A9FF
| pattern_la2        = _ind2425a
| pattern_b2         = _ind2425a
| pattern_ra2        = _ind24a
| pattern_sh2        = _ind2425a
| pattern_so2        =
| leftarm2           = FF6607
| body2              = FF6607
| rightarm2          = FF6607
| shorts2            = FF6607
| socks2             = FF6607
| First game         = ''Hindiston S sifatida:''&lt;br /&gt;{{fbw|IND|name=Hindiston S}} 2–0 {{fbw-rt|HKG|1959}}&lt;br /&gt;([[Calicut]], India; 1980-yil 12-yanvar)&lt;br /&gt;''Hindiston sifatida:''&lt;br /&gt;{{fbw|IND}} 5–0 {{fbw-rt|SIN}}&lt;br /&gt;(Hong Kong; 1981-yil 7-iyun)
| Largest win        = {{fbw|IND}} 18–0 {{fbw-rt|BHU}}&lt;br /&gt;{{nowrap|([[Cox's Bazar]], Bangladesh; 2010-yil 13-dekabr)}}
| Largest loss       = {{fbw|IND}} 0–16 {{fbw-rt|CHN}}&lt;br /&gt;([[Bangkok]], Tailand; 1998-yil 11-dekabr)
| Regional name      = [[AFC ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogi|Osiyo kubogi]]
| Regional cup apps  = 10
| Regional cup first = [[Futbol boʻyicha 1980-yilgi ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogi|1980]]
| Regional cup best  = Ikkinchi oʻrin ([[Futbol boʻyicha 1980-yilgi ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogi|1980]], [[Futbol boʻyicha 1983-yilgi ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogi|1983]])
| 2ndRegional name   = [[Futbol Osiyo oʻyinlarida|Osiyo oʻyinlari]]
| 2ndRegional cup apps = 3
| 2ndRegional cup first = [[Futbol boʻyicha 1998-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar turniri|1998]]
| 2ndRegional cup best = Guruh bosqichi ([[Futbol boʻyicha 1998-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar turniri|1998]], [[Futbol boʻyicha 2014-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar turniri|2014]], [[Futbol boʻyicha 2022-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar turniri|2022]])
| 3rdRegional name = [[SAFF ayollar chempionati|SAFF chempionati]]
| 3rdRegional cup apps = 7
| 3rdRegional cup first = [[2010-yilgi SAFF ayollar chempionati|2010]]
| 3rdRegional cup best = '''Champions''' ([[2010-yilgi SAFF ayollar chempionati|2010]], [[2012-yilgi SAFF ayollar chempionati|2012]], [[2014-yilgi SAFF ayollar chempionati|2014]], [[2016-yilgi SAFF ayollar chempionati|2016]], [[2019-yilgi SAFF ayollar chempionati|2019]], [[2026-yilgi SAFF ayollar chempionati|2026]])
}}
'''Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi''' — [[Hindiston]] sharafini [[ayollar futboli|ayollar xalqaro futboli]]da himoya qiladi va [[Hindiston futbol federatsiyasi|Butun Hindiston futbol federatsiyasi]] tomonidan nazorat qilinadi. [[FIFA]]ning global yurisdiksiyasi ostida va Osiyoda AFC tasnifidagi musobaqalarda ishtirok etadi. Hindiston ham [[Janubiy Osiyo futbol federatsiyasi]] tarkibiga kiradi. Jamoa 1970-yillarning oʻrtalaridan 1980-yillarning boshlarigacha Osiyoning eng yaxshi jamoalaridan biri boʻlgan. Terma jamoa 1979 va 1983-yillarda ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogida ikkinchi oʻrinni egallagan. Hindiston ayollar terma jamoasi hali [[Futbol boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati|FIFA ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati]] va [[Olimpiya oʻyinlari]]da ishtirok etmagan.

== Tarix ==
=== 2022-yildan buyon ===

[[File:IndiaWNT2026AFCWAC.jpg|left|thumb|alt=Cameramen taking pictures of India women nationla team at the 2026 AFC Asian Cup.|Hindiston 2026-yilgi Osiyo Kubogida — [[Vyetnam milliy futbol terma jamoasi|Vyetnam]]ga qarshi oʻyinida.]]

Hindiston 2022-yilgi [[AFC ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogi|ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogi]]ga mezbonlik qilgan. Terma jamoa oxirgi bor 2003-yilda ayollar oʻrtasidagi Osiyo chempionati deb nomlangan vaqtda ishtirok etgan edi. 2006-yilgi turnirdan boshlab saralash bosqichi joriy etilishi natijasida terma jamoa uzoq vaqt Osiyo kubogiga saralash orqalik yo'llanma olmagan&lt;ref&gt;{{cite news |title=India at AFC Women's Asian Cup football: From podium finishes to qualification woes |url=https://www.olympics.com/en/news/india-afc-womens-asian-cup-football-history |access-date=5 July 2025 |work=Olympics.com |publisher=International Olympic Committee}}&lt;/ref&gt;. Biroq, Hindiston jamoadagi 10 dan oshiq futbolchida [[Hindistonda COVID-19 pandemiyasi|COVID-19]] holati bilan kasallanishi borligi aniqlanganligi tufayli o'zi mezbonlik qilayotgan turnirni qoidalarga tark etishga majbur boʻlgan&lt;ref name=&quot;India22W&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.the-afc.com/en/national/afc_womens_asian_cup/news/latest_update_on_the_afc_women%E2%80%99s_asian_cup_india_2022%E2%84%A2.html|title=Latest update on the AFC Women's Asian Cup India 2022|publisher=Asian Football Confederation|date=23 January 2022|access-date=23 January 2022|archive-date=23 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220123142325/https://www.the-afc.com/en/national/afc_womens_asian_cup/news/latest_update_on_the_afc_women%E2%80%99s_asian_cup_india_2022%E2%84%A2.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

[[File:India Women National Football Team 2026 AFC Asian Cup.jpg|220px|thumb|alt=India national team at the Perth Rectangular Stadium on 4 March 2026.|Moviy yoʻlbarslar [[Avstraliya]]ning [[Pert]] shahrida 2026-yilgi Osiyo Kubogida Vyetnamga qarshi oʻyinda muxlislarni qoʻllab-quvvatlagani uchun minnatdorchilik bildirmoqda.]]

2022-yilgi SAFF ayollar chempionatida Hindiston birinchi marta mintaqaviy turnirda magʻlub boʻlgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://olympics.com/en/news/saff-women-championship-2022-football-india-vs-bangladesh-match-result|title=SAFF Women's Championship 2022 football: Bangladesh condemn India to first-ever loss|access-date=4 May 2024}}&lt;/ref&gt;. Jamoa guruh bosqichida [[Bangladesh ayollar milliy futbol terma jamoasi|Bangladesh]] terma jamoasiga 0–3 hisobida magʻlub boʻlishgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/football/saff-women-championship-india-team-football-analysis-bangladesh-wins/article65918424.ece|title=2022 SAFF Women's Championship: History for Bangladesh and a reality check for India|date=21 September 2022 |access-date=4 May 2024}}&lt;/ref&gt;. Jamoa yarim finalda [[Nepal ayollar milliy futbol terma jamoasi|Nepal]]ga 0–1 hisobida magʻlub boʻlgan. Shunday qilib, birinchi marta ayollar terma jamoasi SAFF chempionligini qoʻlga kirita olmagan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://olympics.com/en/news/saff-women-championship-2022-football-india-vs-nepal-semi-final-result|title=SAFF Women's Championship 2022 football: India's quest for sixth title ends with semis loss to Nepal|access-date=4 May 2024}}&lt;/ref&gt;.

2025-yil iyul oyida Hindiston ilk bor saralash orqali ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogi yoʻllanmasini qoʻlga kiritgan. Hindiston guruh saralashida mezbon [[Tailand ayollar milliy futbol terma jamoasi|Tailand]]ni 2–1 hisobida magʻlub etib, 2026-yilda [[Avstraliya]]da boʻlib oʻtadigan turnir yoʻllanmasini qoʻlga kiritgan&lt;ref&gt;{{cite news |title=India qualifies for AFC Women's Asian Cup 2026 after beating higher-ranked Thailand |url=https://sportstar.thehindu.com/football/indian-football/india-vs-thailand-report-score-qualifies-afc-womens-asian-cup-2026-qualifiers-indian-football-news-sangita-basfore/article69777193.ece |access-date=5 July 2025 |work=Sportstar |date=5 July 2025 |language=en}}&lt;/ref&gt;. Bosh murabbiy [[Crispin Chettri]] ayollar jamoasini boshqarishdagi oʻziga xos qiyinchiliklarni taʼkidlab, jarohat olish xavfi va fiziologik jihatlarga eʼtibor qaratgan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=India women's football team qualifies for 2026 AFC Asian Cup to be held in Australia|url=https://www.telegraphindia.com/sports/football/india-womens-football-team-qualifies-for-2026-afc-asian-cup-to-be-held-in-australia-prnt/cid/2111774#goog_rewarded|website=The Telegraph|date=7 July 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Rekordlar ==
{{See also|Turkum:Hindiston milliy futbol terma jamoasi ayol futbolchilari}}
{{Updated|2026-yil 11-oktyabr}}
: '''''Qalin harflar''' bilan belgilangan oʻyinchilar hali ham faol, hech boʻlmaganda klub darajasida.''

{{col-begin}}
{{col-2}}

=== Eng oʻyinda ishtirok etganlar ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=|№
!width=|Futbolchi
!width=|Yil (lar)
!width=|Oʻyin
!width=|Gollar
|-
| 1 ||align=left| [[Ashalata Devi Loitongbam]] || 2011–2024 || 100 || 4
|-
| 2 ||align=left| [[Grace Dangmei]] || 2013–2026 || 96 || 24
|-
| 3 ||align=left| [[Bembem Devi Oinam]] ||align=left| 1995–2016 || 82 || 18
|-
| 4 ||align=left| '''[[Sangita Basfore]]''' || 2016– || 81 || 10
|-
| 5 ||align=left| '''[[Sweety Devi Ngangbam]]''' || 2018– || 70 || 1
|-
| 6 ||align=left| '''[[Anju Tamang]]''' || 2016– || 69 || 15
|-
| 7 ||align=left| '''[[Sanju Yadav]]''' || 2016– || 65 || 11
|-
| 8 ||align=left| [[Indumathi Kathiresan]] || 2014–2024 || 59 || 17
|-
| 9 ||align=left| [[Bala Devi Ngangom]]|| 2007–2024 || 58 || 48
|-
| 10 ||align=left| [[Aditi Chauhan]] || 2011–2023 || 57 || 0
|}
{{col-2}}

=== Eng koʻp gol urganlar ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!width=|№
!width=|Futbolchi
!width=|Yil (lar)
!width=|Gollar
!width=|Oʻyin
|-
|1||align=left| [[Bala Devi Ngangom]] || 2007–2024 || 48 || 58
|-
|2||align=left| [[Sasmita Mallik]] || 2007–2017 || 36 || 42
|-
|3||align=left| [[Kamala Devi Yumnam]] || 2011–2022 || 36 || 51
|-
|4||align=left| [[Grace Dangmei]] || 2013–2026 || 24 || 96
|-
|5||align=left| '''[[Pyari Xaxa]]''' || 2015– || 21 || 47
|-
|6||align=left| [[Tababi Devi Thongam]] || 1995–2011 || 19 || {{n/a}}
|-
|7||align=left| [[Bembem Devi Oinam]] || 1995–2016 || 18 || 82
|-
|8||align=left| [[Indumathi Kathiresan]] || 2014–2024 || 17 || 59
|-
|9||align=left| '''[[Anju Tamang]]''' || 2016– || 15 || 69
|-
|10||align=left| '''[[Manisha Kalyan]]''' || 2019– || 15 || 53
|}
{{col-end}}

== Yutuqlari ==
=== Qitʼa ===
* Ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogi:
** 2-oʻrin, kumush medal sohibi Ikkinchi oʻrin (2): 1980, 1983
** 3-oʻrin, bronza medali sovrindori Uchinchi oʻrin (1): 1981-yil
=== Mintaqa ===
* SAFF ayollar chempionati:
** 1-oʻrin, oltin medal sohibi (6): 2010, 2012, 2014, 2016, 2019, 2026
* Janubiy Osiyo oʻyinlari
** 1-oʻrin, oltin medal sohibi (3): 2010, 2016, 2019

== Yana qarang ==
* [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)]]
* [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)]]
* [[Hindistonda sport]]
* [[Hindistonda futbol]]
* [[Hindistonda ayollar futboli]]
* [[Hindiston ayollar ligasi]]
* [[Rajmata Jijabai Trophy|Futbol boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Hindiston chempionati]]
* [[Hindiston ayollar milliy futbol jamoasining xet-triklari roʻyxati]]
* [[Ayollar futboli geografiyasi]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [http://www.the-aiff.com/national-team/women/senior Rasmiy veb-sayt] ''the-AIFF.com'' {{in lang|en}}
* [https://web.archive.org/web/20071025054227/http://www.fifa.com/associations/association=ind/ FIFA.com saytidagi profil] {{in lang|en}}
* [https://www.hindustantimes.com/rf/image_size_960x540/HT/p2/2019/01/21/Pictures/_74b26bea-1d9d-11e9-bb85-cb690a337037.PNG Hindiston ayollar milliy futbol jamoasi rasmi] ''[[Hindustan Times]]'' saytida

{{portal bar|Osiyo|Hindiston|Sport|Futbol|Ayollar futboli}}
{{Futbol boʻyicha Osiyo ayollar terma jamoalari}}

[[Turkum:Osiyo ayollar milliy futbol assotsiatsiyasi jamoalari]]
[[Turkum:Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi]]
[[Turkum:Hindiston ayollar milliy futbol jamoalari]]
[[Turkum:Butun Hindiston futbol federatsiyasi terma jamoalari]]</text>
      <sha1>nljmeidd5u8ztpvat7rtoyzcp26sgzu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471141</id>
    <revision>
      <id>6328237</id>
      <timestamp>2026-11-02T18:55:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/uzwam2026</comment>
      <origin>6328237</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="6v6w2tznij63o066vk51p0h7ar3n3cw" xml:space="preserve">{{VOO/2026}}</text>
      <sha1>6v6w2tznij63o066vk51p0h7ar3n3cw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328531</id>
      <parentid>6328237</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:16:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328531</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25" sha1="obw0n2nqyi6zlf2yqiferfp45h9ciwr" xml:space="preserve">{{Munozara}}
{{VOO/2026}}</text>
      <sha1>obw0n2nqyi6zlf2yqiferfp45h9ciwr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Klaviatura terilmasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471142</id>
    <revision>
      <id>6328240</id>
      <timestamp>2026-11-02T19:06:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>Yangi</comment>
      <origin>6328240</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="815" sha1="8jdvcdryb5ep3nstcgmksetdny2e9sx" xml:space="preserve">[[File:Qwerty.svg|thumb|upright=1.3|104 tugmali AQSh [[QWERTY]] terilmasi]]
'''Klaviatura terilmasi''' — bu tugmalar, ulardagi belgilar yoki tugmalarga biriktirilgan vazifalarning (mos ravishda) jismoniy joylashuvi, tashqi koʻrinishi yoxud dasturiy shaklidir. Bunday terilmalar [[Kompyuter klaviaturasi|kompyuter]] va {{Tillararo havola|virtual klaviatura|lt=virtual klaviaturalarda|wd=Q861170}} (jumladan, [[mobil telefon]] va boshqa sensorli ekranlarda), shuningdek, matn terishga moʻljallangan boshqa qurilmalarda qoʻllanadi. Standart terilmalar moʻljallangan [[yozuv|yozuv tizimi]], [[til]] va foydalanish maqsadiga qarab farqlanadi. Ayrim ishqibozlar va dizaynerlar esa shaxsiy qulaylikni oshirish yoki imkoniyatlarni kengaytirish uchun muqobil terilmalarni ham yaratishadi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>8jdvcdryb5ep3nstcgmksetdny2e9sx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Teach For India</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471143</id>
    <revision>
      <id>6328243</id>
      <timestamp>2026-11-02T19:23:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>Yangi</comment>
      <origin>6328243</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4325" sha1="ptxikavsanpohj9vn8fxrlz1qdbkknj" xml:space="preserve">{{Tashkilot bilgiqutisi
| xaritada = 
| Tashkilot logosi = 
| logo = TFI logo primary black.png
| Tashkil qilingan vaqti = 2009
| Tashkilotning bugungi kundagi rahbari = 
| Tashkiliy tuzilishi = 
| Tashkilot telefon raqami = 
| Qisqartmasi = TFI
| Tugatilgan vaqti = 
| Joylashgan joyi = 
| Tashkilot rasmiy sayti = 
| E-maili = 
| bodystyle = 
| nomi = Teach For India
| tasvir = 
| tagyozuv = 
| tagyozuvi = 
| tasvir_tagyozuvi = 
| tasvir2 = 
| image2_size = 
| image2_alt = 
| tasvir2_tagyozuv = 
| caption2 = 
| abbreviataion = 
| qisqartma = 
| type = 
| turi = 
| company_type = 
| inc = 
| sanoat = 
| faoliyati = 
| company_activity = 
| tarmoq = 
| industry = 
| status = 
| maqomi = 
| shiori = 
| company_slogan = 
| motto = 
| maqsadi = 
| purpose = 
| founded = 
| foundation = 
| Ishga_tushgan_sanasi = 
| asos solingan = 2009
| formation = 
| acknowledged on = 
| tan olingan yili = 
| tan_olingan_yili = 
| tugatilgan = 
| extinction = 
| tugatilish_sababi = 
| hq_location = 
| joylashuvi = 
| headquarters = 
| region_served = 
| hududiy_hizmati = 
| founder = 
| asoschisi = {{Tillararo havola|Shaheen Mistri|wd=Q7461582}}
| asoschilari = 
| president = 
| prezident = 
| direktori = 
| bosh kotib = 
| secretary general = 
| key_people = 
| oʻrinbosarlar = 
| xo`jayinlar = 
| xo'jayinlar = 
| muhim shaxslar = 
| leader_title = 
| yetakchi_sarlavha = 
| leader_name = 
| yetakchi_nomi = 
| leader_title2 = 
| yetakchi_sarlavha2 = 
| leader_name2 = 
| yetakchi_nomi2 = 
| leader_title3 = 
| leader_name3 = 
| yetakchi_nomi3 = 
| main_organ = 
| bosh_mahkamasi = 
| daromad = 
| revenue = 
| aylanma_daromad = 
| yillik aylanma mablagi = 
| operating_income = 
| operatsion_foyda = 
| net_income = 
| toza_foyda = 
| assets = 
| boyligi = 
| budget = 
| byudjet = 
| R&amp;D = 
| IITKI = 
| num_employees = 
| num_staff = 
| ishchilar_soni = 
| yollanma_xizmatkorlar = 
| koʻngilli_xizmatkorlar = 
| num_volunteers = 
| num_customers = 
| mijozlar soni = 
| membership = 
| aʼzolari = 
| a'zolari = 
| a`zolari = 
| sumsid = 
| oʻziga_tegishli_tashkilotlar = 
| website = 
| rasmiy_web-sahifasi = 
| homepage = 
| sayt = 
| vebsayt = {{URL|http://www.teachforindia.org/}}
| vebsayti = 
| language = 
| tili = 
| parent_organization = 
| hamkor_tashkilotlari = 
| mukofotlari = 
}}
'''Teach For India''' (TFI) — 2009-yilda {{Tillararo havola|Shaheen Mistri|wd=Q7461582}} tomonidan tashkil etilgan [[notijorat tashkilot]]. [[Teach For All]] tarmogʻi tarkibiga kiradi&lt;ref&gt;{{cite web|title=Teach For All|url=http://teachforall.org/en/our-network-and-impact/network-partners|website=teachforall.org|access-date=19 April 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170608170800/http://teachforall.org/en/our-network-and-impact/network-partners|archive-date=8 June 2017}}&lt;/ref&gt;. Tashkilot oliy taʼlim muassasalari bitiruvchilari hamda tajribali mutaxassislarni ikki yillik koʻngillilik dasturiga (fellowship) jalb etadi. Dastur ishtirokchilari kam taʼminlangan oilalar bolalari taʼlim oladigan maktablarda toʻliq stavkada [[oʻqituvchi]]lik qiladi. Shuningdek, loyiha bitiruvchilarining ijtimoiy harakatini ham qoʻllab-quvvatlaydi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.teachforindia.org|title=Home {{!}} TeachforIndia|website=www.teachforindia.org|access-date=2016-08-19}}&lt;/ref&gt;. Tashkilotning bosh maqsadini — ''„bir kun kelib har bir bola sifatli va aʼlo darajadagi taʼlim olishiga erishish“''dan iborat deb biladi&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://indianexpress.com/article/education/invest-in-teacher-training-for-better-quality-of-education-tfi-chairperson-5281252/|title=Invest in teacher training for better quality of education: TFI chairperson|date=2018-07-29|work=The Indian Express|access-date=2018-09-30|language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/Teach-For-India-now-reaches-Kolkata/articleshow/4872510.cms|title=Teach For India now reaches Kolkata|work=The Times of India|access-date=2018-09-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.teachforindia.org/ed-crisis|title=The Crisis {{!}} TeachforIndia|website=www.teachforindia.org|access-date=2016-08-19|archive-date=23 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160823043859/http://www.teachforindia.org/ed-crisis|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>ptxikavsanpohj9vn8fxrlz1qdbkknj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328244</id>
      <parentid>6328243</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T19:24:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>/* Manbalar */</comment>
      <origin>6328244</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4346" sha1="s1kj5koeumf2h8mmb9rkvwrbk5hsfix" xml:space="preserve">{{Tashkilot bilgiqutisi
| xaritada = 
| Tashkilot logosi = 
| logo = TFI logo primary black.png
| Tashkil qilingan vaqti = 2009
| Tashkilotning bugungi kundagi rahbari = 
| Tashkiliy tuzilishi = 
| Tashkilot telefon raqami = 
| Qisqartmasi = TFI
| Tugatilgan vaqti = 
| Joylashgan joyi = 
| Tashkilot rasmiy sayti = 
| E-maili = 
| bodystyle = 
| nomi = Teach For India
| tasvir = 
| tagyozuv = 
| tagyozuvi = 
| tasvir_tagyozuvi = 
| tasvir2 = 
| image2_size = 
| image2_alt = 
| tasvir2_tagyozuv = 
| caption2 = 
| abbreviataion = 
| qisqartma = 
| type = 
| turi = 
| company_type = 
| inc = 
| sanoat = 
| faoliyati = 
| company_activity = 
| tarmoq = 
| industry = 
| status = 
| maqomi = 
| shiori = 
| company_slogan = 
| motto = 
| maqsadi = 
| purpose = 
| founded = 
| foundation = 
| Ishga_tushgan_sanasi = 
| asos solingan = 2009
| formation = 
| acknowledged on = 
| tan olingan yili = 
| tan_olingan_yili = 
| tugatilgan = 
| extinction = 
| tugatilish_sababi = 
| hq_location = 
| joylashuvi = 
| headquarters = 
| region_served = 
| hududiy_hizmati = 
| founder = 
| asoschisi = {{Tillararo havola|Shaheen Mistri|wd=Q7461582}}
| asoschilari = 
| president = 
| prezident = 
| direktori = 
| bosh kotib = 
| secretary general = 
| key_people = 
| oʻrinbosarlar = 
| xo`jayinlar = 
| xo'jayinlar = 
| muhim shaxslar = 
| leader_title = 
| yetakchi_sarlavha = 
| leader_name = 
| yetakchi_nomi = 
| leader_title2 = 
| yetakchi_sarlavha2 = 
| leader_name2 = 
| yetakchi_nomi2 = 
| leader_title3 = 
| leader_name3 = 
| yetakchi_nomi3 = 
| main_organ = 
| bosh_mahkamasi = 
| daromad = 
| revenue = 
| aylanma_daromad = 
| yillik aylanma mablagi = 
| operating_income = 
| operatsion_foyda = 
| net_income = 
| toza_foyda = 
| assets = 
| boyligi = 
| budget = 
| byudjet = 
| R&amp;D = 
| IITKI = 
| num_employees = 
| num_staff = 
| ishchilar_soni = 
| yollanma_xizmatkorlar = 
| koʻngilli_xizmatkorlar = 
| num_volunteers = 
| num_customers = 
| mijozlar soni = 
| membership = 
| aʼzolari = 
| a'zolari = 
| a`zolari = 
| sumsid = 
| oʻziga_tegishli_tashkilotlar = 
| website = 
| rasmiy_web-sahifasi = 
| homepage = 
| sayt = 
| vebsayt = {{URL|http://www.teachforindia.org/}}
| vebsayti = 
| language = 
| tili = 
| parent_organization = 
| hamkor_tashkilotlari = 
| mukofotlari = 
}}
'''Teach For India''' (TFI) — 2009-yilda {{Tillararo havola|Shaheen Mistri|wd=Q7461582}} tomonidan tashkil etilgan [[notijorat tashkilot]]. [[Teach For All]] tarmogʻi tarkibiga kiradi&lt;ref&gt;{{cite web|title=Teach For All|url=http://teachforall.org/en/our-network-and-impact/network-partners|website=teachforall.org|access-date=19 April 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170608170800/http://teachforall.org/en/our-network-and-impact/network-partners|archive-date=8 June 2017}}&lt;/ref&gt;. Tashkilot oliy taʼlim muassasalari bitiruvchilari hamda tajribali mutaxassislarni ikki yillik koʻngillilik dasturiga (fellowship) jalb etadi. Dastur ishtirokchilari kam taʼminlangan oilalar bolalari taʼlim oladigan maktablarda toʻliq stavkada [[oʻqituvchi]]lik qiladi. Shuningdek, loyiha bitiruvchilarining ijtimoiy harakatini ham qoʻllab-quvvatlaydi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.teachforindia.org|title=Home {{!}} TeachforIndia|website=www.teachforindia.org|access-date=2016-08-19}}&lt;/ref&gt;. Tashkilotning bosh maqsadini — ''„bir kun kelib har bir bola sifatli va aʼlo darajadagi taʼlim olishiga erishish“''dan iborat deb biladi&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://indianexpress.com/article/education/invest-in-teacher-training-for-better-quality-of-education-tfi-chairperson-5281252/|title=Invest in teacher training for better quality of education: TFI chairperson|date=2018-07-29|work=The Indian Express|access-date=2018-09-30|language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/Teach-For-India-now-reaches-Kolkata/articleshow/4872510.cms|title=Teach For India now reaches Kolkata|work=The Times of India|access-date=2018-09-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.teachforindia.org/ed-crisis|title=The Crisis {{!}} TeachforIndia|website=www.teachforindia.org|access-date=2016-08-19|archive-date=23 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160823043859/http://www.teachforindia.org/ed-crisis|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{Teach For All}}</text>
      <sha1>s1kj5koeumf2h8mmb9rkvwrbk5hsfix</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328249</id>
      <parentid>6328244</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T19:31:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <origin>6328249</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6142" sha1="6oix8esrwfmhbrw2sahghbskko0elnt" xml:space="preserve">{{Tashkilot bilgiqutisi
| xaritada = 
| Tashkilot logosi = 
| logo = TFI logo primary black.png
| Tashkil qilingan vaqti = 2009
| Tashkilotning bugungi kundagi rahbari = 
| Tashkiliy tuzilishi = 
| Tashkilot telefon raqami = 
| Qisqartmasi = TFI
| Tugatilgan vaqti = 
| Joylashgan joyi = 
| Tashkilot rasmiy sayti = 
| E-maili = 
| bodystyle = 
| nomi = Teach For India
| tasvir = 
| tagyozuv = 
| tagyozuvi = 
| tasvir_tagyozuvi = 
| tasvir2 = 
| image2_size = 
| image2_alt = 
| tasvir2_tagyozuv = 
| caption2 = 
| abbreviataion = 
| qisqartma = 
| type = 
| turi = 
| company_type = 
| inc = 
| sanoat = 
| faoliyati = 
| company_activity = 
| tarmoq = 
| industry = 
| status = 
| maqomi = 
| shiori = 
| company_slogan = 
| motto = 
| maqsadi = 
| purpose = 
| founded = 
| foundation = 
| Ishga_tushgan_sanasi = 
| asos solingan = 2009
| formation = 
| acknowledged on = 
| tan olingan yili = 
| tan_olingan_yili = 
| tugatilgan = 
| extinction = 
| tugatilish_sababi = 
| hq_location = 
| joylashuvi = 
| headquarters = 
| region_served = 
| hududiy_hizmati = 
| founder = 
| asoschisi = {{Tillararo havola|Shaheen Mistri|wd=Q7461582}}
| asoschilari =
| president =
| prezident =
| direktori =
| bosh kotib =
| secretary general =
| key_people =
| oʻrinbosarlar =
| xoʻjayinlar =
| xoʻjayinlar =
| muhim shaxslar =
| leader_title =
| yetakchi_sarlavha =
| leader_name =
| yetakchi_nomi =
| leader_title2 =
| yetakchi_sarlavha2 =
| leader_name2 =
| yetakchi_nomi2 =
| leader_title3 =
| leader_name3 =
| yetakchi_nomi3 =
| main_organ =
| bosh_mahkamasi =
| daromad =
| revenue =
| aylanma_daromad =
| yillik aylanma mablagi =
| operating_income =
| operatsion_foyda =
| net_income =
| toza_foyda =
| assets =
| boyligi =
| budget =
| byudjet =
| R&amp;D =
| IITKI =
| num_employees =
| num_staff =
| ishchilar_soni =
| yollanma_xizmatkorlar =
| koʻngilli_xizmatkorlar =
| num_volunteers =
| num_customers =
| mijozlar soni =
| membership =
| aʼzolari =
| aʼzolari =
| aʼzolari =
| sumsid =
| oʻziga_tegishli_tashkilotlar =
| website =
| rasmiy_web-sahifasi =
| homepage =
| sayt =
| vebsayt = {{URL|http://www.teachforindia.org/}}
| vebsayti =
| language =
| tili =
| parent_organization =
| hamkor_tashkilotlari =
| mukofotlari =
}}
'''Teach For India''' (TFI) — 2009-yilda {{Tillararo havola|Shaheen Mistri|wd=Q7461582}} tomonidan tashkil etilgan [[notijorat tashkilot]]. [[Teach For All]] tarmogʻi tarkibiga kiradi&lt;ref&gt;{{cite web|title=Teach For All|url=http://teachforall.org/en/our-network-and-impact/network-partners|website=teachforall.org|access-date=19 April 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170608170800/http://teachforall.org/en/our-network-and-impact/network-partners|archive-date=8 June 2017}}&lt;/ref&gt;. Tashkilot oliy taʼlim muassasalari bitiruvchilari hamda tajribali mutaxassislarni ikki yillik koʻngillilik dasturiga (fellowship) jalb etadi. Dastur ishtirokchilari kam taʼminlangan oilalar bolalari taʼlim oladigan maktablarda toʻliq stavkada [[oʻqituvchi]]lik qiladi. Shuningdek, loyiha bitiruvchilarining ijtimoiy harakatini ham qoʻllab-quvvatlaydi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.teachforindia.org|title=Home {{!}} TeachforIndia|website=www.teachforindia.org|access-date=2016-08-19}}&lt;/ref&gt;. Tashkilotning bosh maqsadini — ''„bir kun kelib har bir bola sifatli va aʼlo darajadagi taʼlim olishiga erishish“''dan iborat deb biladi&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://indianexpress.com/article/education/invest-in-teacher-training-for-better-quality-of-education-tfi-chairperson-5281252/|title=Invest in teacher training for better quality of education: TFI chairperson|date=2018-07-29|work=The Indian Express|access-date=2018-09-30|language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/Teach-For-India-now-reaches-Kolkata/articleshow/4872510.cms|title=Teach For India now reaches Kolkata|work=The Times of India|access-date=2018-09-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.teachforindia.org/ed-crisis|title=The Crisis {{!}} TeachforIndia|website=www.teachforindia.org|access-date=2016-08-19|archive-date=23 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160823043859/http://www.teachforindia.org/ed-crisis|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

TFI taʼlim sohasida uzoq muddatli oʻzgarishlarni amalga oshirishda oʻqituvchi, [[oʻquvchi]] va tadbirkorlarga zarur koʻnikmalar beruvchi „Innovation Cell“ dasturlari orqali butun mamlakat eʼtiborini Hindistondagi taʼlim inqirozini bartaraf etishga qaratdi&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Gupta|first=Boshika|date=2020-03-18|title=How Indian Educators Are Teaching Students Amid the Coronavirus Shut Down|url=https://resetyoureveryday.com/how-indian-educators-are-teaching-students-amid-the-coronavirus-shut-down/|access-date=2021-03-11|website=Re:Set|language=en-US}}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, TFI ijtimoiy tarmoqlar va bosma ommaviy axborot vositalari orqali turli sohalarda faoliyat yurituvchi minglab insonlarning qoʻllab-quvvatlashiga erishdi&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2020-12-09|title=In 4 Years, 31-YO Helps 3 Lakh Needy People Avail Government Schemes Worth Crores|url=https://www.thebetterindia.com/244388/pune-haqdarshak-government-schemes-how-to-help-apply-crores-impact-india-gop94/|access-date=2021-03-11|website=The Better India|language=en-US}}&lt;/ref&gt;.

== Akademik taʼsiri ==
TFI dasturi doirasida 2019-yilga qadar [[Mumbay]], Puna va [[Dehli]]dagi maktablarning 10-sinfini 5 200 nafar oʻquvchidan iborat 3 ta oqim tamomlagan. Ularning bitirish koʻrsatkichi davlat maktablarining oʻrtacha natijasidan muttasil yuqori boʻlib kelgan. Dasturning 4-oqimi esa 2020-yilda ushbu uchta shahar — Mumbay, Puna va Dehlida imtihonlarni 94–98 foizlik muvaffaqiyat koʻrsatkichi bilan topshirib, maktabni bitirgan&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Dia Mirza teaches kids key ideas on environment protection - Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/mumbai/dia-mirza-teaches-kids-key-ideas-on-environment-protection/articleshow/72663354.cms|access-date=2021-03-11|website=The Times of India|date=15 December 2019 |language=en}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{Teach For All}}</text>
      <sha1>6oix8esrwfmhbrw2sahghbskko0elnt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328250</id>
      <parentid>6328249</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T19:31:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Hindistonda taʼlim]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6328250</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6174" sha1="16t2j0g51sedn4dc5axv1viimgjrjn6" xml:space="preserve">{{Tashkilot bilgiqutisi
| xaritada = 
| Tashkilot logosi = 
| logo = TFI logo primary black.png
| Tashkil qilingan vaqti = 2009
| Tashkilotning bugungi kundagi rahbari = 
| Tashkiliy tuzilishi = 
| Tashkilot telefon raqami = 
| Qisqartmasi = TFI
| Tugatilgan vaqti = 
| Joylashgan joyi = 
| Tashkilot rasmiy sayti = 
| E-maili = 
| bodystyle = 
| nomi = Teach For India
| tasvir = 
| tagyozuv = 
| tagyozuvi = 
| tasvir_tagyozuvi = 
| tasvir2 = 
| image2_size = 
| image2_alt = 
| tasvir2_tagyozuv = 
| caption2 = 
| abbreviataion = 
| qisqartma = 
| type = 
| turi = 
| company_type = 
| inc = 
| sanoat = 
| faoliyati = 
| company_activity = 
| tarmoq = 
| industry = 
| status = 
| maqomi = 
| shiori = 
| company_slogan = 
| motto = 
| maqsadi = 
| purpose = 
| founded = 
| foundation = 
| Ishga_tushgan_sanasi = 
| asos solingan = 2009
| formation = 
| acknowledged on = 
| tan olingan yili = 
| tan_olingan_yili = 
| tugatilgan = 
| extinction = 
| tugatilish_sababi = 
| hq_location = 
| joylashuvi = 
| headquarters = 
| region_served = 
| hududiy_hizmati = 
| founder = 
| asoschisi = {{Tillararo havola|Shaheen Mistri|wd=Q7461582}}
| asoschilari =
| president =
| prezident =
| direktori =
| bosh kotib =
| secretary general =
| key_people =
| oʻrinbosarlar =
| xoʻjayinlar =
| xoʻjayinlar =
| muhim shaxslar =
| leader_title =
| yetakchi_sarlavha =
| leader_name =
| yetakchi_nomi =
| leader_title2 =
| yetakchi_sarlavha2 =
| leader_name2 =
| yetakchi_nomi2 =
| leader_title3 =
| leader_name3 =
| yetakchi_nomi3 =
| main_organ =
| bosh_mahkamasi =
| daromad =
| revenue =
| aylanma_daromad =
| yillik aylanma mablagi =
| operating_income =
| operatsion_foyda =
| net_income =
| toza_foyda =
| assets =
| boyligi =
| budget =
| byudjet =
| R&amp;D =
| IITKI =
| num_employees =
| num_staff =
| ishchilar_soni =
| yollanma_xizmatkorlar =
| koʻngilli_xizmatkorlar =
| num_volunteers =
| num_customers =
| mijozlar soni =
| membership =
| aʼzolari =
| aʼzolari =
| aʼzolari =
| sumsid =
| oʻziga_tegishli_tashkilotlar =
| website =
| rasmiy_web-sahifasi =
| homepage =
| sayt =
| vebsayt = {{URL|http://www.teachforindia.org/}}
| vebsayti =
| language =
| tili =
| parent_organization =
| hamkor_tashkilotlari =
| mukofotlari =
}}
'''Teach For India''' (TFI) — 2009-yilda {{Tillararo havola|Shaheen Mistri|wd=Q7461582}} tomonidan tashkil etilgan [[notijorat tashkilot]]. [[Teach For All]] tarmogʻi tarkibiga kiradi&lt;ref&gt;{{cite web|title=Teach For All|url=http://teachforall.org/en/our-network-and-impact/network-partners|website=teachforall.org|access-date=19 April 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170608170800/http://teachforall.org/en/our-network-and-impact/network-partners|archive-date=8 June 2017}}&lt;/ref&gt;. Tashkilot oliy taʼlim muassasalari bitiruvchilari hamda tajribali mutaxassislarni ikki yillik koʻngillilik dasturiga (fellowship) jalb etadi. Dastur ishtirokchilari kam taʼminlangan oilalar bolalari taʼlim oladigan maktablarda toʻliq stavkada [[oʻqituvchi]]lik qiladi. Shuningdek, loyiha bitiruvchilarining ijtimoiy harakatini ham qoʻllab-quvvatlaydi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.teachforindia.org|title=Home {{!}} TeachforIndia|website=www.teachforindia.org|access-date=2016-08-19}}&lt;/ref&gt;. Tashkilotning bosh maqsadini — ''„bir kun kelib har bir bola sifatli va aʼlo darajadagi taʼlim olishiga erishish“''dan iborat deb biladi&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://indianexpress.com/article/education/invest-in-teacher-training-for-better-quality-of-education-tfi-chairperson-5281252/|title=Invest in teacher training for better quality of education: TFI chairperson|date=2018-07-29|work=The Indian Express|access-date=2018-09-30|language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/Teach-For-India-now-reaches-Kolkata/articleshow/4872510.cms|title=Teach For India now reaches Kolkata|work=The Times of India|access-date=2018-09-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.teachforindia.org/ed-crisis|title=The Crisis {{!}} TeachforIndia|website=www.teachforindia.org|access-date=2016-08-19|archive-date=23 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160823043859/http://www.teachforindia.org/ed-crisis|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

TFI taʼlim sohasida uzoq muddatli oʻzgarishlarni amalga oshirishda oʻqituvchi, [[oʻquvchi]] va tadbirkorlarga zarur koʻnikmalar beruvchi „Innovation Cell“ dasturlari orqali butun mamlakat eʼtiborini Hindistondagi taʼlim inqirozini bartaraf etishga qaratdi&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Gupta|first=Boshika|date=2020-03-18|title=How Indian Educators Are Teaching Students Amid the Coronavirus Shut Down|url=https://resetyoureveryday.com/how-indian-educators-are-teaching-students-amid-the-coronavirus-shut-down/|access-date=2021-03-11|website=Re:Set|language=en-US}}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, TFI ijtimoiy tarmoqlar va bosma ommaviy axborot vositalari orqali turli sohalarda faoliyat yurituvchi minglab insonlarning qoʻllab-quvvatlashiga erishdi&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2020-12-09|title=In 4 Years, 31-YO Helps 3 Lakh Needy People Avail Government Schemes Worth Crores|url=https://www.thebetterindia.com/244388/pune-haqdarshak-government-schemes-how-to-help-apply-crores-impact-india-gop94/|access-date=2021-03-11|website=The Better India|language=en-US}}&lt;/ref&gt;.

== Akademik taʼsiri ==
TFI dasturi doirasida 2019-yilga qadar [[Mumbay]], Puna va [[Dehli]]dagi maktablarning 10-sinfini 5 200 nafar oʻquvchidan iborat 3 ta oqim tamomlagan. Ularning bitirish koʻrsatkichi davlat maktablarining oʻrtacha natijasidan muttasil yuqori boʻlib kelgan. Dasturning 4-oqimi esa 2020-yilda ushbu uchta shahar — Mumbay, Puna va Dehlida imtihonlarni 94–98 foizlik muvaffaqiyat koʻrsatkichi bilan topshirib, maktabni bitirgan&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Dia Mirza teaches kids key ideas on environment protection - Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/mumbai/dia-mirza-teaches-kids-key-ideas-on-environment-protection/articleshow/72663354.cms|access-date=2021-03-11|website=The Times of India|date=15 December 2019 |language=en}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{Teach For All}}

[[Turkum:Hindistonda taʼlim]]</text>
      <sha1>16t2j0g51sedn4dc5axv1viimgjrjn6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Teach For India</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471144</id>
    <revision>
      <id>6328246</id>
      <timestamp>2026-11-02T19:25:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Mavzuli oylik loyihasi}} {{Hindiston oyligi}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328246</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="47" sha1="5ytazmk8i8ky2kead83xx2g4mawhyj7" xml:space="preserve">{{Mavzuli oylik loyihasi}}
{{Hindiston oyligi}}</text>
      <sha1>5ytazmk8i8ky2kead83xx2g4mawhyj7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328526</id>
      <parentid>6328246</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:15:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328526</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60" sha1="96xpme8xodezczp5kh0j4ok8nsumef7" xml:space="preserve">{{Munozara}}
{{Mavzuli oylik loyihasi}}
{{Hindiston oyligi}}</text>
      <sha1>96xpme8xodezczp5kh0j4ok8nsumef7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Turkum:Ryki geografiyasiga oid chala maqolalar</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1471145</id>
    <redirect title="Turkum:Ryki geografiyasiga oid chala maqolalar" />
    <revision>
      <id>6328251</id>
      <timestamp>2026-11-02T19:32:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir Abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <comment>[[Turkum:Ryki geografiyasiga oid chala maqolalar]]ga yoʻnaltirildi</comment>
      <origin>6328251</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66" sha1="hk8xpzdqhux7d2p3zqzamciwaklbvfi" xml:space="preserve">#YOʻNALTIRISH [[:Turkum:Ryki geografiyasiga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>hk8xpzdqhux7d2p3zqzamciwaklbvfi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Andoza:Świdnik-geo-stub</title>
    <ns>10</ns>
    <id>1471146</id>
    <revision>
      <id>6328253</id>
      <timestamp>2026-11-02T19:38:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir Abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Asbox | andozanomi = Andoza:Świdnik -geo-stub | oid   = [[Świdnik poveti]] geografiyasiga | turkum  = Świdnik geografiyasiga oid chala maqolalar  | tasvir     = POL powiat świdnicki COA.svg | pix      = 40 | tasvirtavsifi       =  bayrogʻi | andoza turkumi =  | andoza turkumi1 = geografiya }} &lt;noinclude&gt;[[Turkum:Geografiyaga oid chala maqolalar| ]]&lt;/noinclude&gt;“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328253</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="369" sha1="tlwsj30fng9x8t0wzrzwj3lgglesn92" xml:space="preserve">{{Asbox
| andozanomi = Andoza:Świdnik -geo-stub
| oid   = [[Świdnik poveti]] geografiyasiga
| turkum  = Świdnik geografiyasiga oid chala maqolalar 
| tasvir     = POL powiat świdnicki COA.svg
| pix      = 40
| tasvirtavsifi       =  bayrogʻi
| andoza turkumi = 
| andoza turkumi1 = geografiya
}}
&lt;noinclude&gt;[[Turkum:Geografiyaga oid chala maqolalar| ]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tlwsj30fng9x8t0wzrzwj3lgglesn92</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Turkum:Świdnik geografiyasiga oid chala maqolalar</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1471147</id>
    <redirect title="Turkum:Świdnik geografiyasiga oid chala maqolalar" />
    <revision>
      <id>6328254</id>
      <timestamp>2026-11-02T19:41:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir Abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <comment>[[Turkum:Świdnik geografiyasiga oid chala maqolalar]]ga yoʻnaltirildi</comment>
      <origin>6328254</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="70" sha1="rp48mtqiij3mqf5l3q4fuzpuzus340b" xml:space="preserve">#YOʻNALTIRISH [[:Turkum:Świdnik geografiyasiga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>rp48mtqiij3mqf5l3q4fuzpuzus340b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bazar, Lublin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471148</id>
    <revision>
      <id>6328255</id>
      <timestamp>2026-11-02T19:44:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir Abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Bilgiquti aholi punkti | asl nomi             =  | mavqe                = Qishloq | tasvir               =  | bayroq               =  | mamlakat             = Polsha | mintaqa turi         = Povet | mintaqa              = Świdnik | tuman turi           =  | tuman                =  | rahbar turi          =  | rahbar               =  | maydon               =  | balandlik_m          =  | aholi                =  | sanalgan yil         =  | vaqt mint...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328255</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="761" sha1="f954rmuu9e8c1nothjxkb5ezr6yr8s5" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| asl nomi             = 
| mavqe                = Qishloq
| tasvir               = 
| bayroq               = 
| mamlakat             = Polsha
| mintaqa turi         = Povet
| mintaqa              = Świdnik
| tuman turi           = 
| tuman                = 
| rahbar turi          = 
| rahbar               = 
| maydon               = 
| balandlik_m          = 
| aholi                = 
| sanalgan yil         = 
| vaqt mintaqasi       = +1
| DST                  = 
| sayt                 = 
| koordinatalar        = 
}}
'''{{PAGENAMEBASE}}''' — [[Polsha]]ning [[Świdnik poveti]]dagi qishloq{{TERYT}}.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Świdnik-geo-stub}}

[[Turkum:Polsha qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>f954rmuu9e8c1nothjxkb5ezr6yr8s5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Biskupice (Lublin poveti)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471149</id>
    <revision>
      <id>6328257</id>
      <timestamp>2026-11-02T19:47:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir Abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Bilgiquti aholi punkti | asl nomi             =  | mavqe                = Qishloq | tasvir               =  | bayroq               =  | mamlakat             = Polsha | mintaqa turi         = Povet | mintaqa              = Świdnik | tuman turi           =  | tuman                =  | rahbar turi          =  | rahbar               =  | maydon               =  | balandlik_m          =  | aholi                =  | sanalgan yil         =  | vaqt mint...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328257</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="761" sha1="f954rmuu9e8c1nothjxkb5ezr6yr8s5" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| asl nomi             = 
| mavqe                = Qishloq
| tasvir               = 
| bayroq               = 
| mamlakat             = Polsha
| mintaqa turi         = Povet
| mintaqa              = Świdnik
| tuman turi           = 
| tuman                = 
| rahbar turi          = 
| rahbar               = 
| maydon               = 
| balandlik_m          = 
| aholi                = 
| sanalgan yil         = 
| vaqt mintaqasi       = +1
| DST                  = 
| sayt                 = 
| koordinatalar        = 
}}
'''{{PAGENAMEBASE}}''' — [[Polsha]]ning [[Świdnik poveti]]dagi qishloq{{TERYT}}.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Świdnik-geo-stub}}

[[Turkum:Polsha qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>f954rmuu9e8c1nothjxkb5ezr6yr8s5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bonów (Lublin poveti)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471150</id>
    <revision>
      <id>6328258</id>
      <timestamp>2026-11-02T19:48:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir Abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Bilgiquti aholi punkti | asl nomi             =  | mavqe                = Qishloq | tasvir               =  | bayroq               =  | mamlakat             = Polsha | mintaqa turi         = Povet | mintaqa              = Świdnik | tuman turi           =  | tuman                =  | rahbar turi          =  | rahbar               =  | maydon               =  | balandlik_m          =  | aholi                =  | sanalgan yil         =  | vaqt mint...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328258</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="761" sha1="f954rmuu9e8c1nothjxkb5ezr6yr8s5" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| asl nomi             = 
| mavqe                = Qishloq
| tasvir               = 
| bayroq               = 
| mamlakat             = Polsha
| mintaqa turi         = Povet
| mintaqa              = Świdnik
| tuman turi           = 
| tuman                = 
| rahbar turi          = 
| rahbar               = 
| maydon               = 
| balandlik_m          = 
| aholi                = 
| sanalgan yil         = 
| vaqt mintaqasi       = +1
| DST                  = 
| sayt                 = 
| koordinatalar        = 
}}
'''{{PAGENAMEBASE}}''' — [[Polsha]]ning [[Świdnik poveti]]dagi qishloq{{TERYT}}.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Świdnik-geo-stub}}

[[Turkum:Polsha qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>f954rmuu9e8c1nothjxkb5ezr6yr8s5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Borkowszczyzna</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471151</id>
    <revision>
      <id>6328259</id>
      <timestamp>2026-11-02T19:50:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir Abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Bilgiquti aholi punkti | asl nomi             =  | mavqe                = Qishloq | tasvir               =  | bayroq               =  | mamlakat             = Polsha | mintaqa turi         = Povet | mintaqa              = Świdnik | tuman turi           =  | tuman                =  | rahbar turi          =  | rahbar               =  | maydon               =  | balandlik_m          =  | aholi                =  | sanalgan yil         =  | vaqt mint...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328259</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="761" sha1="f954rmuu9e8c1nothjxkb5ezr6yr8s5" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| asl nomi             = 
| mavqe                = Qishloq
| tasvir               = 
| bayroq               = 
| mamlakat             = Polsha
| mintaqa turi         = Povet
| mintaqa              = Świdnik
| tuman turi           = 
| tuman                = 
| rahbar turi          = 
| rahbar               = 
| maydon               = 
| balandlik_m          = 
| aholi                = 
| sanalgan yil         = 
| vaqt mintaqasi       = +1
| DST                  = 
| sayt                 = 
| koordinatalar        = 
}}
'''{{PAGENAMEBASE}}''' — [[Polsha]]ning [[Świdnik poveti]]dagi qishloq{{TERYT}}.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Świdnik-geo-stub}}

[[Turkum:Polsha qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>f954rmuu9e8c1nothjxkb5ezr6yr8s5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Brzezice Pierwsze</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471152</id>
    <revision>
      <id>6328263</id>
      <timestamp>2026-11-02T19:52:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir Abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Bilgiquti aholi punkti | asl nomi             =  | mavqe                = Qishloq | tasvir               =  | bayroq               =  | mamlakat             = Polsha | mintaqa turi         = Povet | mintaqa              = Świdnik | tuman turi           =  | tuman                =  | rahbar turi          =  | rahbar               =  | maydon               =  | balandlik_m          =  | aholi                =  | sanalgan yil         =  | vaqt mint...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328263</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="761" sha1="f954rmuu9e8c1nothjxkb5ezr6yr8s5" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| asl nomi             = 
| mavqe                = Qishloq
| tasvir               = 
| bayroq               = 
| mamlakat             = Polsha
| mintaqa turi         = Povet
| mintaqa              = Świdnik
| tuman turi           = 
| tuman                = 
| rahbar turi          = 
| rahbar               = 
| maydon               = 
| balandlik_m          = 
| aholi                = 
| sanalgan yil         = 
| vaqt mintaqasi       = +1
| DST                  = 
| sayt                 = 
| koordinatalar        = 
}}
'''{{PAGENAMEBASE}}''' — [[Polsha]]ning [[Świdnik poveti]]dagi qishloq{{TERYT}}.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Świdnik-geo-stub}}

[[Turkum:Polsha qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>f954rmuu9e8c1nothjxkb5ezr6yr8s5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Brzezice (Lublin poveti)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471153</id>
    <revision>
      <id>6328264</id>
      <timestamp>2026-11-02T19:53:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir Abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Bilgiquti aholi punkti | asl nomi             =  | mavqe                = Qishloq | tasvir               =  | bayroq               =  | mamlakat             = Polsha | mintaqa turi         = Povet | mintaqa              = Świdnik | tuman turi           =  | tuman                =  | rahbar turi          =  | rahbar               =  | maydon               =  | balandlik_m          =  | aholi                =  | sanalgan yil         =  | vaqt mint...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328264</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="761" sha1="f954rmuu9e8c1nothjxkb5ezr6yr8s5" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| asl nomi             = 
| mavqe                = Qishloq
| tasvir               = 
| bayroq               = 
| mamlakat             = Polsha
| mintaqa turi         = Povet
| mintaqa              = Świdnik
| tuman turi           = 
| tuman                = 
| rahbar turi          = 
| rahbar               = 
| maydon               = 
| balandlik_m          = 
| aholi                = 
| sanalgan yil         = 
| vaqt mintaqasi       = +1
| DST                  = 
| sayt                 = 
| koordinatalar        = 
}}
'''{{PAGENAMEBASE}}''' — [[Polsha]]ning [[Świdnik poveti]]dagi qishloq{{TERYT}}.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Świdnik-geo-stub}}

[[Turkum:Polsha qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>f954rmuu9e8c1nothjxkb5ezr6yr8s5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Brzeziczki</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471154</id>
    <revision>
      <id>6328266</id>
      <timestamp>2026-11-02T19:54:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir Abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Bilgiquti aholi punkti | asl nomi             =  | mavqe                = Qishloq | tasvir               =  | bayroq               =  | mamlakat             = Polsha | mintaqa turi         = Povet | mintaqa              = Świdnik | tuman turi           =  | tuman                =  | rahbar turi          =  | rahbar               =  | maydon               =  | balandlik_m          =  | aholi                =  | sanalgan yil         =  | vaqt mint...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328266</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="761" sha1="f954rmuu9e8c1nothjxkb5ezr6yr8s5" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| asl nomi             = 
| mavqe                = Qishloq
| tasvir               = 
| bayroq               = 
| mamlakat             = Polsha
| mintaqa turi         = Povet
| mintaqa              = Świdnik
| tuman turi           = 
| tuman                = 
| rahbar turi          = 
| rahbar               = 
| maydon               = 
| balandlik_m          = 
| aholi                = 
| sanalgan yil         = 
| vaqt mintaqasi       = +1
| DST                  = 
| sayt                 = 
| koordinatalar        = 
}}
'''{{PAGENAMEBASE}}''' — [[Polsha]]ning [[Świdnik poveti]]dagi qishloq{{TERYT}}.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Świdnik-geo-stub}}

[[Turkum:Polsha qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>f954rmuu9e8c1nothjxkb5ezr6yr8s5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bystrzejowice A</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471155</id>
    <revision>
      <id>6328267</id>
      <timestamp>2026-11-02T19:55:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir Abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Bilgiquti aholi punkti | asl nomi             =  | mavqe                = Qishloq | tasvir               =  | bayroq               =  | mamlakat             = Polsha | mintaqa turi         = Povet | mintaqa              = Świdnik | tuman turi           =  | tuman                =  | rahbar turi          =  | rahbar               =  | maydon               =  | balandlik_m          =  | aholi                =  | sanalgan yil         =  | vaqt mint...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328267</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="761" sha1="f954rmuu9e8c1nothjxkb5ezr6yr8s5" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| asl nomi             = 
| mavqe                = Qishloq
| tasvir               = 
| bayroq               = 
| mamlakat             = Polsha
| mintaqa turi         = Povet
| mintaqa              = Świdnik
| tuman turi           = 
| tuman                = 
| rahbar turi          = 
| rahbar               = 
| maydon               = 
| balandlik_m          = 
| aholi                = 
| sanalgan yil         = 
| vaqt mintaqasi       = +1
| DST                  = 
| sayt                 = 
| koordinatalar        = 
}}
'''{{PAGENAMEBASE}}''' — [[Polsha]]ning [[Świdnik poveti]]dagi qishloq{{TERYT}}.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Świdnik-geo-stub}}

[[Turkum:Polsha qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>f954rmuu9e8c1nothjxkb5ezr6yr8s5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bystrzejowice Pierwsze</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471156</id>
    <revision>
      <id>6328268</id>
      <timestamp>2026-11-02T19:56:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir Abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Bilgiquti aholi punkti | asl nomi             =  | mavqe                = Qishloq | tasvir               =  | bayroq               =  | mamlakat             = Polsha | mintaqa turi         = Povet | mintaqa              = Świdnik | tuman turi           =  | tuman                =  | rahbar turi          =  | rahbar               =  | maydon               =  | balandlik_m          =  | aholi                =  | sanalgan yil         =  | vaqt mint...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328268</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="761" sha1="f954rmuu9e8c1nothjxkb5ezr6yr8s5" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| asl nomi             = 
| mavqe                = Qishloq
| tasvir               = 
| bayroq               = 
| mamlakat             = Polsha
| mintaqa turi         = Povet
| mintaqa              = Świdnik
| tuman turi           = 
| tuman                = 
| rahbar turi          = 
| rahbar               = 
| maydon               = 
| balandlik_m          = 
| aholi                = 
| sanalgan yil         = 
| vaqt mintaqasi       = +1
| DST                  = 
| sayt                 = 
| koordinatalar        = 
}}
'''{{PAGENAMEBASE}}''' — [[Polsha]]ning [[Świdnik poveti]]dagi qishloq{{TERYT}}.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Świdnik-geo-stub}}

[[Turkum:Polsha qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>f954rmuu9e8c1nothjxkb5ezr6yr8s5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bystrzejowice Trzecie</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471157</id>
    <revision>
      <id>6328270</id>
      <timestamp>2026-11-02T19:57:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir Abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Bilgiquti aholi punkti | asl nomi             =  | mavqe                = Qishloq | tasvir               =  | bayroq               =  | mamlakat             = Polsha | mintaqa turi         = Povet | mintaqa              = Świdnik | tuman turi           =  | tuman                =  | rahbar turi          =  | rahbar               =  | maydon               =  | balandlik_m          =  | aholi                =  | sanalgan yil         =  | vaqt mint...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328270</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="761" sha1="f954rmuu9e8c1nothjxkb5ezr6yr8s5" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| asl nomi             = 
| mavqe                = Qishloq
| tasvir               = 
| bayroq               = 
| mamlakat             = Polsha
| mintaqa turi         = Povet
| mintaqa              = Świdnik
| tuman turi           = 
| tuman                = 
| rahbar turi          = 
| rahbar               = 
| maydon               = 
| balandlik_m          = 
| aholi                = 
| sanalgan yil         = 
| vaqt mintaqasi       = +1
| DST                  = 
| sayt                 = 
| koordinatalar        = 
}}
'''{{PAGENAMEBASE}}''' — [[Polsha]]ning [[Świdnik poveti]]dagi qishloq{{TERYT}}.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Świdnik-geo-stub}}

[[Turkum:Polsha qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>f954rmuu9e8c1nothjxkb5ezr6yr8s5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Choiny (Lublin poveti)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471158</id>
    <revision>
      <id>6328271</id>
      <timestamp>2026-11-02T19:58:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir Abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Bilgiquti aholi punkti | asl nomi             =  | mavqe                = Qishloq | tasvir               =  | bayroq               =  | mamlakat             = Polsha | mintaqa turi         = Povet | mintaqa              = Świdnik | tuman turi           =  | tuman                =  | rahbar turi          =  | rahbar               =  | maydon               =  | balandlik_m          =  | aholi                =  | sanalgan yil         =  | vaqt mint...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328271</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="761" sha1="f954rmuu9e8c1nothjxkb5ezr6yr8s5" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| asl nomi             = 
| mavqe                = Qishloq
| tasvir               = 
| bayroq               = 
| mamlakat             = Polsha
| mintaqa turi         = Povet
| mintaqa              = Świdnik
| tuman turi           = 
| tuman                = 
| rahbar turi          = 
| rahbar               = 
| maydon               = 
| balandlik_m          = 
| aholi                = 
| sanalgan yil         = 
| vaqt mintaqasi       = +1
| DST                  = 
| sayt                 = 
| koordinatalar        = 
}}
'''{{PAGENAMEBASE}}''' — [[Polsha]]ning [[Świdnik poveti]]dagi qishloq{{TERYT}}.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Świdnik-geo-stub}}

[[Turkum:Polsha qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>f954rmuu9e8c1nothjxkb5ezr6yr8s5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Częstoborowice</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471159</id>
    <revision>
      <id>6328273</id>
      <timestamp>2026-11-02T19:59:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir Abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Bilgiquti aholi punkti | asl nomi             =  | mavqe                = Qishloq | tasvir               =  | bayroq               =  | mamlakat             = Polsha | mintaqa turi         = Povet | mintaqa              = Świdnik | tuman turi           =  | tuman                =  | rahbar turi          =  | rahbar               =  | maydon               =  | balandlik_m          =  | aholi                =  | sanalgan yil         =  | vaqt mint...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328273</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="761" sha1="f954rmuu9e8c1nothjxkb5ezr6yr8s5" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| asl nomi             = 
| mavqe                = Qishloq
| tasvir               = 
| bayroq               = 
| mamlakat             = Polsha
| mintaqa turi         = Povet
| mintaqa              = Świdnik
| tuman turi           = 
| tuman                = 
| rahbar turi          = 
| rahbar               = 
| maydon               = 
| balandlik_m          = 
| aholi                = 
| sanalgan yil         = 
| vaqt mintaqasi       = +1
| DST                  = 
| sayt                 = 
| koordinatalar        = 
}}
'''{{PAGENAMEBASE}}''' — [[Polsha]]ning [[Świdnik poveti]]dagi qishloq{{TERYT}}.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Świdnik-geo-stub}}

[[Turkum:Polsha qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>f954rmuu9e8c1nothjxkb5ezr6yr8s5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dominów (Świdnik)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471160</id>
    <revision>
      <id>6328274</id>
      <timestamp>2026-11-02T19:59:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akobir Abdimuminov</username>
        <id>264150</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Bilgiquti aholi punkti | asl nomi             =  | mavqe                = Qishloq | tasvir               =  | bayroq               =  | mamlakat             = Polsha | mintaqa turi         = Povet | mintaqa              = Świdnik | tuman turi           =  | tuman                =  | rahbar turi          =  | rahbar               =  | maydon               =  | balandlik_m          =  | aholi                =  | sanalgan yil         =  | vaqt mint...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328274</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="761" sha1="f954rmuu9e8c1nothjxkb5ezr6yr8s5" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| asl nomi             = 
| mavqe                = Qishloq
| tasvir               = 
| bayroq               = 
| mamlakat             = Polsha
| mintaqa turi         = Povet
| mintaqa              = Świdnik
| tuman turi           = 
| tuman                = 
| rahbar turi          = 
| rahbar               = 
| maydon               = 
| balandlik_m          = 
| aholi                = 
| sanalgan yil         = 
| vaqt mintaqasi       = +1
| DST                  = 
| sayt                 = 
| koordinatalar        = 
}}
'''{{PAGENAMEBASE}}''' — [[Polsha]]ning [[Świdnik poveti]]dagi qishloq{{TERYT}}.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Świdnik-geo-stub}}

[[Turkum:Polsha qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>f954rmuu9e8c1nothjxkb5ezr6yr8s5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hindistonda futbol</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471161</id>
    <revision>
      <id>6328277</id>
      <timestamp>2026-11-02T20:06:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>„'''[[Hindiston]]da [[futbol]]''' [[kriket]] va [[Kabaddi|kabaddi]]dan keyin juda ommabop sport turi sanaladi&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Sharma |first1=Nandini |title=Sports Galore: Uncovering India's Top 20 Most Popular Sports |url=https://www.kreedon.com/top-20-most-popular-sports-in-india/ |website=Kreedon |date=23 April 2019 |access-date=26 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230531171530/https://www.kreedon.com/top-20-most-popular-s...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328277</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17055" sha1="l5yadftrhp4secnogj45ko94qpndlum" xml:space="preserve">'''[[Hindiston]]da [[futbol]]''' [[kriket]] va [[Kabaddi|kabaddi]]dan keyin juda ommabop sport turi sanaladi&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Sharma |first1=Nandini |title=Sports Galore: Uncovering India's Top 20 Most Popular Sports |url=https://www.kreedon.com/top-20-most-popular-sports-in-india/ |website=Kreedon |date=23 April 2019 |access-date=26 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230531171530/https://www.kreedon.com/top-20-most-popular-sports-in-india/ |archive-date=31 May 2023 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-india-26143796 |title=BBC News&amp;nbsp;— Can India ever learn to love football? |publisher=Bbc.co.uk |date=2014-02-14 |access-date=2014-02-15 |work=BBC News |archive-url=https://web.archive.org/web/20140216035439/http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-india-26143796 |archive-date=2014-02-16 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. 2024-yilgi soʻrovnomaga koʻra, 305 million hindistonlik, yaʼni aholining 21 foizi futbol muxlisi hisoblanadi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Shinde|first=Shivani|date=March 20, 2024|url=https://www.business-standard.com/cricket/news/india-s-sport-audience-base-678-mn-2-cricketers-are-most-liked-report-124032000232_1.html|title=India's sport audience base 678 mn; 2 cricketers are most liked: Report|work=[[Business Standard]]|access-date=July 22, 2026}}&lt;/ref&gt;. U [[Assom]], [[Goa]], [[Karnataka]], [[Tamilnad]], [[Kerala]], [[Manipur]], [[Meghalaya]], [[Nagalend]] va [[Gʻarbiy Bengaliya]] shtatlarida yetakchi sport turidir&lt;ref&gt;{{cite web | title=Which states in India have the best sporting culture? | date=6 April 2021 | url=https://thebridge.in/others/states-india-best-sporting-culture-20626 }}&lt;/ref&gt;.

2017-yilgi FIFA U-17 Jahon chempionati mamlakat mezbonlik qilgan ilk [[FIFA]] musobaqasi boʻlgan. Ushbu turnirga rekord darajadagi 1 347 133 nafar tomoshabin tashrif buyurib, [[Xitoy]]ning 1985-yildagi 1 230 976 kishilik koʻrsatkichini yangilagan va tarixdagi eng muvaffaqiyatli [[FIFA U-17 jahon chempionati|FIFA U-17 Jahon chempionati]] deb eʼtirof etilgan. Hindiston, shuningdek, 2022-yilda ayollar oʻrtasidagi FIFA U-17 Jahon chempionatiga mezbonlik qilgan hamda 2019-yilgi [[Futbol boʻyicha jahon chempionati (20 yoshgacha)|FIFA U-20 Jahon chempionati]]ni oʻtkazish uchun daʼvogarlik qilgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2018/m=3/news=fifa-council-decides-on-key-steps-for-the-future-of-international-competitions.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20180317032934/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2018/m=3/news=fifa-council-decides-on-key-steps-for-the-future-of-international-competitions.html|url-status=dead|archive-date=17 March 2018|title=FIFA Council decides on key steps for the future of international competitions|date=16 March 2018|website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association}}&lt;/ref&gt;.

[[Hindiston milliy futbol terma jamoasi]] [[Futbol boʻyicha 1950-yilgi jahon chempionati|1950-yilgi]] [[Futbol boʻyicha jahon chempionati|FIFA Jahon chempionati]]ga yoʻllanmani qoʻlga kiritgan, biroq musobaqada ishtirok etmagan&lt;ref name=&quot;India 1950&quot;&gt;{{Cite web |last=Saha |first=Rajdeep |date=2022-12-08 |title=The barefoot myth: Why India gave up the chance to play in the FIFA World Cup |url=https://thebridge.in/football/india-1950-fifa-world-cup-barefoot-myth-37804 |access-date=2026-07-26 |website=thebridge.in |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=World Cup 2026: Why India, a country of 1.4 billion, is not in the tournament |url=https://www.bbc.com/news/articles/ce95gvpn535o |website=www.bbc.com |access-date=30 June 2026 |date=16 June 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Boshqaruv ==
Hindistonda futbol [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi]] (AFC) hamda xalqaro futbol boshqaruv tashkiloti — [[FIFA]]ga aʼzo boʻlgan [[Hindiston futbol federatsiyasi|Butun Hindiston futbol federatsiyasi]] (AIFF) tomonidan boshqariladi&lt;ref name=&quot;afc founding member&quot;&gt;{{cite web |title=AFC's 63rd anniversary: Seven events that shaped Asian football |url=https://www.the-afc.com/en/more/news/afcs_63rd_anniversary_seven_events_that_shaped_asian_football.html |publisher=the-AFC.com|date= 8 May 2017 | accessdate= 19 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230518191829/https://www.the-afc.com/en/more/news/afcs_63rd_anniversary_seven_events_that_shaped_asian_football.html |archive-date=18 May 2023 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;saff founding member&quot;&gt;{{cite web |title=The unity of the South Asian Countries playing football |url=https://saffederation.org/about-us |publisher=SAFF|date= | accessdate= 19 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230518192918/https://saffederation.org/about-us |archive-date=18 May 2023 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;The Times of India&quot;&gt;{{Cite news|title=AIFF to reinvigorate futsal, beach football |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/aiff-to-reinvigorate-futsal-beach-football/articleshow/65302793.cms?frmapp=yes |work=The Times of India| date=7 August 2018 }}&lt;/ref&gt;. [[Hindiston milliy futbol terma jamoasi]] mintaqaviy Osiyo kubogi bahslarida qatnashgan, biroq shu paytgacha jahon chempionatida ishtirok etmagan. [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi]] ham turli musobaqalarda qatnashib keladi va ular uchun alohida shtatlararo hamda ichki shtat musobaqalari tashkil etilgan. Yoshlar futboli esa Hindiston sport boshqarmasi tomonidan nazorat qilinadi.

== Zamonaviy Hindistonda futbol ==
=== Xalqaro futbol ===
[[File:Sunil Chhetri (2008 AFC Challenge Cup).jpg|thumb|right|alt=Chhetri on his knees in a blue football shirt and blue football shorts. His arms are outstretched and he is smiling after just scoring a goal.|Chhetri Hindistonda eng koʻp gol urgan va erkaklar oʻrtasidagi xalqaro futbolda 5-oʻrinni egallagan.]]

Hindistonda xalqaro futbol oʻyinlari odatda FIFAning Erkaklar oʻrtasidagi xalqaro oʻyinlar taqvimiga (2023–2030) muvofiq erkaklar uchun sentyabr–noyabr oylarida&lt;ref&gt;{{cite web|title=Men's International-Match Calendar|url=https://digitalhub.fifa.com/m/3123d37097318f7f/original/Men-s-International-Match-Calendar-2023-2030_EN.pdf|access-date=22 July 2024|work=FIFA|date=19 December 2023}}&lt;/ref&gt;, FIFAning Ayollar oʻrtasidagi xalqaro oʻyinlar taqvimiga (2023–2025) muvofiq esa ayollar uchun fevral–iyul hamda oktyabr–dekabr oylarida boʻlib oʻtadi&lt;ref&gt;{{cite web|title=Women's International-Match Calendar|url=https://digitalhub.fifa.com/m/2a11c4cc29021dd/original/Women-s-International-Match-Calendar-2023-2025_EN.pdf|access-date=22 July 2024|work=FIFA|date=18 January 2024}}&lt;/ref&gt;. Hindistondagi futbol Butun Hindiston Futbol Federatsiyasi (AIFF) tomonidan boshqariladi. Hindiston milliy futbol terma jamoasi ham dunyoga eng buyuk futbolchilarni taqdim etgan, bunga eng katta misol Sunil Chhetri hisoblanadi. Hindiston futboli boy tarixga ega. Hindiston erkaklar terma jamoasi hozirda FIFA erkaklar oʻrtasidagi jahon reytingida 124-oʻrinni (2024-yil 18-iyul holatiga koʻra), ayollar terma jamoasi esa FIFA ayollar oʻrtasidagi jahon reytingida 67-oʻrinni (2024-yil 14-iyun holatiga koʻra) egallab turibdi.

== Stadionlar ==
{{See|Hindistondagi futbol maydonlari roʻyxati}}
2023-yil holatiga koʻra, Hindistondagi milliy futbol stadionlarining sanoqlisigina joriy jahon standartlariga javob beradi. Kalkuttadagi 68 000 tomoshabinga moʻljallangan „Solt-Leyk“ stadioni hamda Nyu-Dehlidagi sigʻimi 60 000 dan oshadigan „Javaharlal Neru“ stadioni Hindistondagi eng yirik futbol oʻyingohlari hisoblanadi. Kattakdagi „Barabati“ va Bxubanesvardagi „Kalinga“ stadionlari Odishadagi futbol musobaqalari oʻtkaziladigan asosiy arenalardir. Sikkim shtatining Gangtok shahrida joylashgan 30 000 kishilik „Paljor“ stadioni esa ortidagi Himolay togʻlari manzarasi tufayli dunyodagi eng goʻzal stadionlardan biri sifatida mashhur. Shillongdagi asosiy oʻyingoh tik turib tomosha qilinadigan 30 000 oʻrinli „Javaharlal Neru“ stadionidir. Paljor va Shillongdagi JLN stadionlari taʼmirlanib, sunʼiy maysazorlar bilan qoplangan. Boshqa muhim stadionlar qatoriga Pune shahridagi Shri Shiv Chhatrapati sport majmuasi, Barasatdagi Barasat stadioni, Goadagi Fatorda stadioni, Kochidagi Kaloor xalqaro stadioni, Kojikodedagi Munitsipal korporatsiyasi stadioni, Guvahatidagi Javoharlal Neru stadioni hamda Ahmadoboddagi EKA arenasi kiradi. Bundan tashqari, mamlakatda yana yuzlab boshqa stadionlar mavjud. Quyidagi stadionlar Butun Hindiston futbol federatsiyasi tasarrufiga kiradi&lt;ref&gt;{{cite web |title=2011 SAFF Championship Stadium Guide: New Delhi – Jawaharlal Nehru Stadium |url=http://www.goal.com/en-india/news/2773/saff-championship/2011/12/01/2781850/2011-saff-championship-stadium-guide-new-delhi-jawaharlal |website=goal.com |publisher=goal.com India |access-date=16 September 2018 |ref=JLN Stadium |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915042350/http://www.goal.com/en-india/news/2773/saff-championship/2011/12/01/2781850/2011-saff-championship-stadium-guide-new-delhi-jawaharlal |archive-date=15 September 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Sunil Chhetri strikes brace as India beat Malaysia 3-2 in international friendly |url=http://post.jagran.com/sunil-chhetri-strikes-brace-as-india-beat-malaysia-32-in-international-friendly-1321467694|work=Jagran Post|access-date=16 September 2018 |ref=Salt Lake Stadium |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915042534/http://post.jagran.com/sunil-chhetri-strikes-brace-as-india-beat-malaysia-32-in-international-friendly-1321467694 |archive-date=15 September 2018 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=India vs Nepal at Indira Gandhi Athletic Stadium, Guwahati |url=https://www.fifa.com/worldcup/matches/round=275167/match=300311249/index.html#nosticky |website=fifa.com |publisher=FIFA |access-date=17 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171017083214/http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=275167/match=300311249/index.html#nosticky |archive-date=17 October 2017 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=India vs Iran at Sree Kranteerava Stadium |url=https://www.fifa.com/worldcup/matches/round=275171/match=300317458/index.html |website=fifa.com |publisher=FIFA |access-date=16 September 2018 |ref=Kranteerava Stadium |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915042534/https://www.fifa.com/worldcup/matches/round=275171/match=300317458/index.html |archive-date=15 September 2018 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=FIVE-STAR INDIA EASE PAST CHINESE TAIPEI |url=https://the-aiff.com/news-center-details.htm?id=8982 |website=the-aiff.com |publisher=AIFF |access-date=16 September 2018 |ref=Mumbai Arena |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612150435/https://www.the-aiff.com/news-center-details.htm?id=8982 |archive-date=12 June 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=India at the SAFF Cup |url=http://www.wifa.in/india-at-the-saff-cup/ |website=wifa.in |date=30 November 2011 |publisher=WIFA |access-date=12 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190112150308/http://www.wifa.in/india-at-the-saff-cup/ |archive-date=12 January 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=India win 2012 Nehru Cup |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/photos/india-win-2012-nehru-cup/photostory/16227789.cms |website=timesofindia.indiatimes.com |date=3 September 2012 |publisher=TOI |access-date=12 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190304083454/https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/photos/india-win-2012-nehru-cup/photostory/16227789.cms |archive-date=4 March 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=INDIA ARE HERO TRI-NATION FOOTBALL SERIES 2017 CHAMPIONS |url=https://www.the-aiff.com/news-center-details.htm?id=8405 |website=the-aiff.com |publisher=AIFF |access-date=12 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180902085649/https://www.the-aiff.com/news-center-details.htm?id=8405 |archive-date=2 September 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=OUR PRIMARY TARGET IS TO WIN THE TOURNAMENT: CONSTANTINE |url=https://the-aiff.com/news-center-details.htm?id=9002 |website=the-aiff.com |publisher=AIFF |access-date=12 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190206134855/https://the-aiff.com/news-center-details.htm?id=9002 |archive-date=6 February 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=AFC ASIAN CUP UAE 2019 |url=http://cms.the-afc.com/afcasfeeds?fixtureid=11142&amp;stageid=432&amp;tMode=H&amp;view=ajax&amp;show=matchsummary |archive-url=https://web.archive.org/web/20180322204704/http://cms.the-afc.com/afcasfeeds?fixtureid=11142&amp;stageid=432&amp;tMode=H&amp;view=ajax&amp;show=matchsummary |url-status=dead |archive-date=22 March 2018 |website=the-afc.com |publisher=AFC |access-date=12 January 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=The experienced duo of Sunil Chhetri and Clifford Miranda were on target as India beat Nepal 2-0 in a comfortable win |url=https://www.goal.com/en-india/match/125247/india-vs-nepal/report |website=goal.com |publisher=[[Goal (website)|GOAL]] |access-date=12 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190112151520/https://www.goal.com/en-india/match/125247/india-vs-nepal/report |archive-date=12 January 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

{| class=&quot;wikitable sortable collapsible static-row-numbers&quot;
|-
! Ijarachilar
! Nomi!! Shahar !! Shtat!! Sigʻimi !! Tasvir
|-
|[[East Bengal FC|East Bengal]], [[Mohun Bagan]]
|[[Salt Lake Stadium]] † || [[Bidhannagar]]|| [[West Bengal]] || 68,000
|[[File:Salt Lake Stadium during FIFA U17 World Cup 2017 ....jpg|150px]]
|-
|[[Punjab FC|Punjab]], [[SC Delhi|Delhi]]
|[[Jawaharlal Nehru Stadium (Delhi)|Jawaharlal Nehru Stadium]] † || [[Delhi]] || [[Delhi]] || 60,254
|[[File:The inside view of the Jawaharlal Nehru Stadium, the main venue of the inauguration of 19th Commonwealth Games Delhi-2010, in New Delhi on October 03, 2010 (1).jpg|150px]]
|-
|
|[[Greenfield International Stadium]] †
|[[Thiruvananthapuram]]
|[[Kerala]]
|50,000
|[[File:Greenfield International Stadium.jpg|150px]]
|-
|[[Gokulam Kerala FC|Gokulam Kerala]]
|[[EMS Stadium]] † || [[Kozhikode]]|| [[Kerala]] || 50,000
|
|-
|
|[[DY Patil Stadium]] † || [[Navi Mumbai]] || [[Maharastra]] || 45,300
|[[File:D Y Patil Sports Stadium.jpg|150px]]
|-
|
|[[Birsa Munda Football Stadium]]|| [[Ranchi]] || [[Jharkhand]] || 40,000
|[[File:Birsa munda football stadium morhabadi.jpg|150px]]
|-
|[[Kerala Blasters]]
|[[Jawaharlal Nehru Stadium (Kochi)|Kaloor Stadium]] † ||[[Kochi]] || [[Kerala]] || 40,000
|[[File:Jawaharlal Nehru Stadium (Kochi) in 2022.jpg|150px]]
|-
|[[Chennaiyin FC|Chennaiyin]]
|[[Jawaharlal Nehru Stadium (Chennai)|Marina Arena]] † ||[[Chennai]]||[[Tamil Nadu]] || 40,000
|[[File:Jawaharlal Nehru Stadium Chennai panorama.jpg|150px]]
|-
|[[NorthEast United FC|NorthEast United]]
|[[Indira Gandhi Athletic Stadium]] † ||[[Guwahati]]||[[Assam]] || 25,000
|[[File:Sarusajai2.jpg|150px]]
|-
|
|[[Lal Bahadur Shastri Stadium (Kollam)|Lal Bahadur Shastri Stadium]]|| [[Kollam]] || [[Kerala]] || 40,000
|[[File:Western entrance of Lal Bahadur Shastri Stadium, Kollam.jpg|150px]]
|-
|[[Shillong Lajong FC|Shillong Lajong]]
|[[Jawaharlal Nehru Stadium (Shillong)|Jawaharlal Nehru Stadium]] † ||[[Shillong]]||[[Meghalaya]] || 21,000
|
|-
|
|[[Kanchenjunga Stadium]] † ||[[Siliguri]]||[[West Bengal]] || 40,000
|[[File:Sports 4.jpg|150px]]
|-
|}
'''''Izoh.''''' † ''xalqaro futbol oʻyinlari oʻtkazilgan stadionlarni bildiradi.''

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* {{cite journal |url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/14660970500106410?journalCode=fsas20 |title=Regionalism and club domination: Growth of rival centres of footballing excellence |publisher=Taylor &amp; Francis |date=6 August 2006 |access-date=1 March 2023 |archive-date=1 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230301202832/https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/14660970500106410?journalCode=fsas20 |journal=Soccer &amp; Society |volume=6:2–3 |issue=2–3 |pages=227–256 |doi=10.1080/14660970500106410 |s2cid=216862171 |url-access=subscription }}
* {{cite web|url=https://wbsportsandyouth.gov.in/chronology|title=Chronology of Important Sports Events — West Bengal|website=wbsportsandyouth.gov.in|publisher=Government of West Bengal – Department of youth services and sports|date=2017|access-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20221013092944/https://wbsportsandyouth.gov.in/chronology|archive-date=13 October 2022|location=Kolkata}}

== Havolalar ==
{{Commons category}}
* [https://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_football/3937015.stm Hind futboliga nima xalaqit beryapti?] — [[BBC Sport]] saytida
* [https://web.archive.org/web/20181215222028/http://broadband.indiatimes.com/articleshowft/1167377.cms „Asrlar osha Hindiston futbol assotsiatsiyasi“ (Video)]

{{Portal bar|Hindiston|Futbol}}

[[Turkum:Hindistonda futbol]]
[[Turkum:Hindistonda sport turlari]]
[[Turkum:Janubiy Osiyoda mamlakatlarida futbol]]</text>
      <sha1>l5yadftrhp4secnogj45ko94qpndlum</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328282</id>
      <parentid>6328277</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T20:12:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Xalqaro futbol */</comment>
      <origin>6328282</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17128" sha1="2vzc8tfz7975loipcpo7ulcg486bf86" xml:space="preserve">'''[[Hindiston]]da [[futbol]]''' [[kriket]] va [[Kabaddi|kabaddi]]dan keyin juda ommabop sport turi sanaladi&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Sharma |first1=Nandini |title=Sports Galore: Uncovering India's Top 20 Most Popular Sports |url=https://www.kreedon.com/top-20-most-popular-sports-in-india/ |website=Kreedon |date=23 April 2019 |access-date=26 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230531171530/https://www.kreedon.com/top-20-most-popular-sports-in-india/ |archive-date=31 May 2023 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-india-26143796 |title=BBC News&amp;nbsp;— Can India ever learn to love football? |publisher=Bbc.co.uk |date=2014-02-14 |access-date=2014-02-15 |work=BBC News |archive-url=https://web.archive.org/web/20140216035439/http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-india-26143796 |archive-date=2014-02-16 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. 2024-yilgi soʻrovnomaga koʻra, 305 million hindistonlik, yaʼni aholining 21 foizi futbol muxlisi hisoblanadi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Shinde|first=Shivani|date=March 20, 2024|url=https://www.business-standard.com/cricket/news/india-s-sport-audience-base-678-mn-2-cricketers-are-most-liked-report-124032000232_1.html|title=India's sport audience base 678 mn; 2 cricketers are most liked: Report|work=[[Business Standard]]|access-date=July 22, 2026}}&lt;/ref&gt;. U [[Assom]], [[Goa]], [[Karnataka]], [[Tamilnad]], [[Kerala]], [[Manipur]], [[Meghalaya]], [[Nagalend]] va [[Gʻarbiy Bengaliya]] shtatlarida yetakchi sport turidir&lt;ref&gt;{{cite web | title=Which states in India have the best sporting culture? | date=6 April 2021 | url=https://thebridge.in/others/states-india-best-sporting-culture-20626 }}&lt;/ref&gt;.

2017-yilgi FIFA U-17 Jahon chempionati mamlakat mezbonlik qilgan ilk [[FIFA]] musobaqasi boʻlgan. Ushbu turnirga rekord darajadagi 1 347 133 nafar tomoshabin tashrif buyurib, [[Xitoy]]ning 1985-yildagi 1 230 976 kishilik koʻrsatkichini yangilagan va tarixdagi eng muvaffaqiyatli [[FIFA U-17 jahon chempionati|FIFA U-17 Jahon chempionati]] deb eʼtirof etilgan. Hindiston, shuningdek, 2022-yilda ayollar oʻrtasidagi FIFA U-17 Jahon chempionatiga mezbonlik qilgan hamda 2019-yilgi [[Futbol boʻyicha jahon chempionati (20 yoshgacha)|FIFA U-20 Jahon chempionati]]ni oʻtkazish uchun daʼvogarlik qilgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2018/m=3/news=fifa-council-decides-on-key-steps-for-the-future-of-international-competitions.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20180317032934/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2018/m=3/news=fifa-council-decides-on-key-steps-for-the-future-of-international-competitions.html|url-status=dead|archive-date=17 March 2018|title=FIFA Council decides on key steps for the future of international competitions|date=16 March 2018|website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association}}&lt;/ref&gt;.

[[Hindiston milliy futbol terma jamoasi]] [[Futbol boʻyicha 1950-yilgi jahon chempionati|1950-yilgi]] [[Futbol boʻyicha jahon chempionati|FIFA Jahon chempionati]]ga yoʻllanmani qoʻlga kiritgan, biroq musobaqada ishtirok etmagan&lt;ref name=&quot;India 1950&quot;&gt;{{Cite web |last=Saha |first=Rajdeep |date=2022-12-08 |title=The barefoot myth: Why India gave up the chance to play in the FIFA World Cup |url=https://thebridge.in/football/india-1950-fifa-world-cup-barefoot-myth-37804 |access-date=2026-07-26 |website=thebridge.in |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=World Cup 2026: Why India, a country of 1.4 billion, is not in the tournament |url=https://www.bbc.com/news/articles/ce95gvpn535o |website=www.bbc.com |access-date=30 June 2026 |date=16 June 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Boshqaruv ==
Hindistonda futbol [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi]] (AFC) hamda xalqaro futbol boshqaruv tashkiloti — [[FIFA]]ga aʼzo boʻlgan [[Hindiston futbol federatsiyasi|Butun Hindiston futbol federatsiyasi]] (AIFF) tomonidan boshqariladi&lt;ref name=&quot;afc founding member&quot;&gt;{{cite web |title=AFC's 63rd anniversary: Seven events that shaped Asian football |url=https://www.the-afc.com/en/more/news/afcs_63rd_anniversary_seven_events_that_shaped_asian_football.html |publisher=the-AFC.com|date= 8 May 2017 | accessdate= 19 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230518191829/https://www.the-afc.com/en/more/news/afcs_63rd_anniversary_seven_events_that_shaped_asian_football.html |archive-date=18 May 2023 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;saff founding member&quot;&gt;{{cite web |title=The unity of the South Asian Countries playing football |url=https://saffederation.org/about-us |publisher=SAFF|date= | accessdate= 19 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230518192918/https://saffederation.org/about-us |archive-date=18 May 2023 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;The Times of India&quot;&gt;{{Cite news|title=AIFF to reinvigorate futsal, beach football |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/aiff-to-reinvigorate-futsal-beach-football/articleshow/65302793.cms?frmapp=yes |work=The Times of India| date=7 August 2018 }}&lt;/ref&gt;. [[Hindiston milliy futbol terma jamoasi]] mintaqaviy Osiyo kubogi bahslarida qatnashgan, biroq shu paytgacha jahon chempionatida ishtirok etmagan. [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi]] ham turli musobaqalarda qatnashib keladi va ular uchun alohida shtatlararo hamda ichki shtat musobaqalari tashkil etilgan. Yoshlar futboli esa Hindiston sport boshqarmasi tomonidan nazorat qilinadi.

== Zamonaviy Hindistonda futbol ==
=== Xalqaro futbol ===
[[File:Sunil Chhetri (2008 AFC Challenge Cup).jpg|thumb|right|alt=Chhetri on his knees in a blue football shirt and blue football shorts. His arms are outstretched and he is smiling after just scoring a goal.|Chhetri Hindistonda eng koʻp gol urgan va erkaklar oʻrtasidagi xalqaro futbolda 5-oʻrinni egallagan.]]

Hindistonda xalqaro futbol oʻyinlari odatda [[FIFA]]ning erkaklar oʻrtasidagi xalqaro oʻyinlar taqvimiga (2023—2030) muvofiq erkaklar uchun sentyabr–noyabr oylarida&lt;ref&gt;{{cite web|title=Men's International-Match Calendar|url=https://digitalhub.fifa.com/m/3123d37097318f7f/original/Men-s-International-Match-Calendar-2023-2030_EN.pdf|access-date=22 July 2024|work=FIFA|date=19 December 2023}}&lt;/ref&gt;, FIFAning Ayollar oʻrtasidagi xalqaro oʻyinlar taqvimiga (2023—2025) muvofiq esa ayollar uchun fevral–iyul hamda oktyabr–dekabr oylarida boʻlib oʻtadi&lt;ref&gt;{{cite web|title=Women's International-Match Calendar|url=https://digitalhub.fifa.com/m/2a11c4cc29021dd/original/Women-s-International-Match-Calendar-2023-2025_EN.pdf|access-date=22 July 2024|work=FIFA|date=18 January 2024}}&lt;/ref&gt;. [[Hindiston]]dagi futbol [[Hindiston futbol federatsiyasi|Butun Hindiston futbol federatsiyasi]] (AIFF) tomonidan boshqariladi. Hindiston milliy futbol terma jamoasi ham dunyoga eng buyuk futbolchilarni taqdim etgan, bunga eng katta misol [[Sunil Chhetri]] hisoblanadi. Hindiston futboli boy tarixga ega. Hindiston erkaklar terma jamoasi hozirda FIFA erkaklar oʻrtasidagi jahon reytingida 124-oʻrinni (2024-yil 18-iyul holatiga koʻra), ayollar terma jamoasi esa [[FIFA ayollar reytingi|FIFA ayollar oʻrtasidagi jahon reytingi]]da 67-oʻrinni (2024-yil 14-iyun holatiga koʻra) egallab turibdi.

== Stadionlar ==
{{See|Hindistondagi futbol maydonlari roʻyxati}}
2023-yil holatiga koʻra, Hindistondagi milliy futbol stadionlarining sanoqlisigina joriy jahon standartlariga javob beradi. Kalkuttadagi 68 000 tomoshabinga moʻljallangan „Solt-Leyk“ stadioni hamda Nyu-Dehlidagi sigʻimi 60 000 dan oshadigan „Javaharlal Neru“ stadioni Hindistondagi eng yirik futbol oʻyingohlari hisoblanadi. Kattakdagi „Barabati“ va Bxubanesvardagi „Kalinga“ stadionlari Odishadagi futbol musobaqalari oʻtkaziladigan asosiy arenalardir. Sikkim shtatining Gangtok shahrida joylashgan 30 000 kishilik „Paljor“ stadioni esa ortidagi Himolay togʻlari manzarasi tufayli dunyodagi eng goʻzal stadionlardan biri sifatida mashhur. Shillongdagi asosiy oʻyingoh tik turib tomosha qilinadigan 30 000 oʻrinli „Javaharlal Neru“ stadionidir. Paljor va Shillongdagi JLN stadionlari taʼmirlanib, sunʼiy maysazorlar bilan qoplangan. Boshqa muhim stadionlar qatoriga Pune shahridagi Shri Shiv Chhatrapati sport majmuasi, Barasatdagi Barasat stadioni, Goadagi Fatorda stadioni, Kochidagi Kaloor xalqaro stadioni, Kojikodedagi Munitsipal korporatsiyasi stadioni, Guvahatidagi Javoharlal Neru stadioni hamda Ahmadoboddagi EKA arenasi kiradi. Bundan tashqari, mamlakatda yana yuzlab boshqa stadionlar mavjud. Quyidagi stadionlar Butun Hindiston futbol federatsiyasi tasarrufiga kiradi&lt;ref&gt;{{cite web |title=2011 SAFF Championship Stadium Guide: New Delhi – Jawaharlal Nehru Stadium |url=http://www.goal.com/en-india/news/2773/saff-championship/2011/12/01/2781850/2011-saff-championship-stadium-guide-new-delhi-jawaharlal |website=goal.com |publisher=goal.com India |access-date=16 September 2018 |ref=JLN Stadium |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915042350/http://www.goal.com/en-india/news/2773/saff-championship/2011/12/01/2781850/2011-saff-championship-stadium-guide-new-delhi-jawaharlal |archive-date=15 September 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Sunil Chhetri strikes brace as India beat Malaysia 3-2 in international friendly |url=http://post.jagran.com/sunil-chhetri-strikes-brace-as-india-beat-malaysia-32-in-international-friendly-1321467694|work=Jagran Post|access-date=16 September 2018 |ref=Salt Lake Stadium |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915042534/http://post.jagran.com/sunil-chhetri-strikes-brace-as-india-beat-malaysia-32-in-international-friendly-1321467694 |archive-date=15 September 2018 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=India vs Nepal at Indira Gandhi Athletic Stadium, Guwahati |url=https://www.fifa.com/worldcup/matches/round=275167/match=300311249/index.html#nosticky |website=fifa.com |publisher=FIFA |access-date=17 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171017083214/http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=275167/match=300311249/index.html#nosticky |archive-date=17 October 2017 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=India vs Iran at Sree Kranteerava Stadium |url=https://www.fifa.com/worldcup/matches/round=275171/match=300317458/index.html |website=fifa.com |publisher=FIFA |access-date=16 September 2018 |ref=Kranteerava Stadium |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915042534/https://www.fifa.com/worldcup/matches/round=275171/match=300317458/index.html |archive-date=15 September 2018 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=FIVE-STAR INDIA EASE PAST CHINESE TAIPEI |url=https://the-aiff.com/news-center-details.htm?id=8982 |website=the-aiff.com |publisher=AIFF |access-date=16 September 2018 |ref=Mumbai Arena |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612150435/https://www.the-aiff.com/news-center-details.htm?id=8982 |archive-date=12 June 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=India at the SAFF Cup |url=http://www.wifa.in/india-at-the-saff-cup/ |website=wifa.in |date=30 November 2011 |publisher=WIFA |access-date=12 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190112150308/http://www.wifa.in/india-at-the-saff-cup/ |archive-date=12 January 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=India win 2012 Nehru Cup |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/photos/india-win-2012-nehru-cup/photostory/16227789.cms |website=timesofindia.indiatimes.com |date=3 September 2012 |publisher=TOI |access-date=12 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190304083454/https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/photos/india-win-2012-nehru-cup/photostory/16227789.cms |archive-date=4 March 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=INDIA ARE HERO TRI-NATION FOOTBALL SERIES 2017 CHAMPIONS |url=https://www.the-aiff.com/news-center-details.htm?id=8405 |website=the-aiff.com |publisher=AIFF |access-date=12 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180902085649/https://www.the-aiff.com/news-center-details.htm?id=8405 |archive-date=2 September 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=OUR PRIMARY TARGET IS TO WIN THE TOURNAMENT: CONSTANTINE |url=https://the-aiff.com/news-center-details.htm?id=9002 |website=the-aiff.com |publisher=AIFF |access-date=12 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190206134855/https://the-aiff.com/news-center-details.htm?id=9002 |archive-date=6 February 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=AFC ASIAN CUP UAE 2019 |url=http://cms.the-afc.com/afcasfeeds?fixtureid=11142&amp;stageid=432&amp;tMode=H&amp;view=ajax&amp;show=matchsummary |archive-url=https://web.archive.org/web/20180322204704/http://cms.the-afc.com/afcasfeeds?fixtureid=11142&amp;stageid=432&amp;tMode=H&amp;view=ajax&amp;show=matchsummary |url-status=dead |archive-date=22 March 2018 |website=the-afc.com |publisher=AFC |access-date=12 January 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=The experienced duo of Sunil Chhetri and Clifford Miranda were on target as India beat Nepal 2-0 in a comfortable win |url=https://www.goal.com/en-india/match/125247/india-vs-nepal/report |website=goal.com |publisher=[[Goal (website)|GOAL]] |access-date=12 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190112151520/https://www.goal.com/en-india/match/125247/india-vs-nepal/report |archive-date=12 January 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

{| class=&quot;wikitable sortable collapsible static-row-numbers&quot;
|-
! Ijarachilar
! Nomi!! Shahar !! Shtat!! Sigʻimi !! Tasvir
|-
|[[East Bengal FC|East Bengal]], [[Mohun Bagan]]
|[[Salt Lake Stadium]] † || [[Bidhannagar]]|| [[West Bengal]] || 68,000
|[[File:Salt Lake Stadium during FIFA U17 World Cup 2017 ....jpg|150px]]
|-
|[[Punjab FC|Punjab]], [[SC Delhi|Delhi]]
|[[Jawaharlal Nehru Stadium (Delhi)|Jawaharlal Nehru Stadium]] † || [[Delhi]] || [[Delhi]] || 60,254
|[[File:The inside view of the Jawaharlal Nehru Stadium, the main venue of the inauguration of 19th Commonwealth Games Delhi-2010, in New Delhi on October 03, 2010 (1).jpg|150px]]
|-
|
|[[Greenfield International Stadium]] †
|[[Thiruvananthapuram]]
|[[Kerala]]
|50,000
|[[File:Greenfield International Stadium.jpg|150px]]
|-
|[[Gokulam Kerala FC|Gokulam Kerala]]
|[[EMS Stadium]] † || [[Kozhikode]]|| [[Kerala]] || 50,000
|
|-
|
|[[DY Patil Stadium]] † || [[Navi Mumbai]] || [[Maharastra]] || 45,300
|[[File:D Y Patil Sports Stadium.jpg|150px]]
|-
|
|[[Birsa Munda Football Stadium]]|| [[Ranchi]] || [[Jharkhand]] || 40,000
|[[File:Birsa munda football stadium morhabadi.jpg|150px]]
|-
|[[Kerala Blasters]]
|[[Jawaharlal Nehru Stadium (Kochi)|Kaloor Stadium]] † ||[[Kochi]] || [[Kerala]] || 40,000
|[[File:Jawaharlal Nehru Stadium (Kochi) in 2022.jpg|150px]]
|-
|[[Chennaiyin FC|Chennaiyin]]
|[[Jawaharlal Nehru Stadium (Chennai)|Marina Arena]] † ||[[Chennai]]||[[Tamil Nadu]] || 40,000
|[[File:Jawaharlal Nehru Stadium Chennai panorama.jpg|150px]]
|-
|[[NorthEast United FC|NorthEast United]]
|[[Indira Gandhi Athletic Stadium]] † ||[[Guwahati]]||[[Assam]] || 25,000
|[[File:Sarusajai2.jpg|150px]]
|-
|
|[[Lal Bahadur Shastri Stadium (Kollam)|Lal Bahadur Shastri Stadium]]|| [[Kollam]] || [[Kerala]] || 40,000
|[[File:Western entrance of Lal Bahadur Shastri Stadium, Kollam.jpg|150px]]
|-
|[[Shillong Lajong FC|Shillong Lajong]]
|[[Jawaharlal Nehru Stadium (Shillong)|Jawaharlal Nehru Stadium]] † ||[[Shillong]]||[[Meghalaya]] || 21,000
|
|-
|
|[[Kanchenjunga Stadium]] † ||[[Siliguri]]||[[West Bengal]] || 40,000
|[[File:Sports 4.jpg|150px]]
|-
|}
'''''Izoh.''''' † ''xalqaro futbol oʻyinlari oʻtkazilgan stadionlarni bildiradi.''

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* {{cite journal |url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/14660970500106410?journalCode=fsas20 |title=Regionalism and club domination: Growth of rival centres of footballing excellence |publisher=Taylor &amp; Francis |date=6 August 2006 |access-date=1 March 2023 |archive-date=1 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230301202832/https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/14660970500106410?journalCode=fsas20 |journal=Soccer &amp; Society |volume=6:2–3 |issue=2–3 |pages=227–256 |doi=10.1080/14660970500106410 |s2cid=216862171 |url-access=subscription }}
* {{cite web|url=https://wbsportsandyouth.gov.in/chronology|title=Chronology of Important Sports Events — West Bengal|website=wbsportsandyouth.gov.in|publisher=Government of West Bengal – Department of youth services and sports|date=2017|access-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20221013092944/https://wbsportsandyouth.gov.in/chronology|archive-date=13 October 2022|location=Kolkata}}

== Havolalar ==
{{Commons category}}
* [https://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_football/3937015.stm Hind futboliga nima xalaqit beryapti?] — [[BBC Sport]] saytida
* [https://web.archive.org/web/20181215222028/http://broadband.indiatimes.com/articleshowft/1167377.cms „Asrlar osha Hindiston futbol assotsiatsiyasi“ (Video)]

{{Portal bar|Hindiston|Futbol}}

[[Turkum:Hindistonda futbol]]
[[Turkum:Hindistonda sport turlari]]
[[Turkum:Janubiy Osiyoda mamlakatlarida futbol]]</text>
      <sha1>2vzc8tfz7975loipcpo7ulcg486bf86</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328300</id>
      <parentid>6328282</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T20:34:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Stadionlar */</comment>
      <origin>6328300</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17527" sha1="4jopbjvb5i1ftw1jey4q5apc4oeaoxh" xml:space="preserve">'''[[Hindiston]]da [[futbol]]''' [[kriket]] va [[Kabaddi|kabaddi]]dan keyin juda ommabop sport turi sanaladi&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Sharma |first1=Nandini |title=Sports Galore: Uncovering India's Top 20 Most Popular Sports |url=https://www.kreedon.com/top-20-most-popular-sports-in-india/ |website=Kreedon |date=23 April 2019 |access-date=26 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230531171530/https://www.kreedon.com/top-20-most-popular-sports-in-india/ |archive-date=31 May 2023 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-india-26143796 |title=BBC News&amp;nbsp;— Can India ever learn to love football? |publisher=Bbc.co.uk |date=2014-02-14 |access-date=2014-02-15 |work=BBC News |archive-url=https://web.archive.org/web/20140216035439/http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-india-26143796 |archive-date=2014-02-16 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. 2024-yilgi soʻrovnomaga koʻra, 305 million hindistonlik, yaʼni aholining 21 foizi futbol muxlisi hisoblanadi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Shinde|first=Shivani|date=March 20, 2024|url=https://www.business-standard.com/cricket/news/india-s-sport-audience-base-678-mn-2-cricketers-are-most-liked-report-124032000232_1.html|title=India's sport audience base 678 mn; 2 cricketers are most liked: Report|work=[[Business Standard]]|access-date=July 22, 2026}}&lt;/ref&gt;. U [[Assom]], [[Goa]], [[Karnataka]], [[Tamilnad]], [[Kerala]], [[Manipur]], [[Meghalaya]], [[Nagalend]] va [[Gʻarbiy Bengaliya]] shtatlarida yetakchi sport turidir&lt;ref&gt;{{cite web | title=Which states in India have the best sporting culture? | date=6 April 2021 | url=https://thebridge.in/others/states-india-best-sporting-culture-20626 }}&lt;/ref&gt;.

2017-yilgi FIFA U-17 Jahon chempionati mamlakat mezbonlik qilgan ilk [[FIFA]] musobaqasi boʻlgan. Ushbu turnirga rekord darajadagi 1 347 133 nafar tomoshabin tashrif buyurib, [[Xitoy]]ning 1985-yildagi 1 230 976 kishilik koʻrsatkichini yangilagan va tarixdagi eng muvaffaqiyatli [[FIFA U-17 jahon chempionati|FIFA U-17 Jahon chempionati]] deb eʼtirof etilgan. Hindiston, shuningdek, 2022-yilda ayollar oʻrtasidagi FIFA U-17 Jahon chempionatiga mezbonlik qilgan hamda 2019-yilgi [[Futbol boʻyicha jahon chempionati (20 yoshgacha)|FIFA U-20 Jahon chempionati]]ni oʻtkazish uchun daʼvogarlik qilgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2018/m=3/news=fifa-council-decides-on-key-steps-for-the-future-of-international-competitions.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20180317032934/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2018/m=3/news=fifa-council-decides-on-key-steps-for-the-future-of-international-competitions.html|url-status=dead|archive-date=17 March 2018|title=FIFA Council decides on key steps for the future of international competitions|date=16 March 2018|website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association}}&lt;/ref&gt;.

[[Hindiston milliy futbol terma jamoasi]] [[Futbol boʻyicha 1950-yilgi jahon chempionati|1950-yilgi]] [[Futbol boʻyicha jahon chempionati|FIFA Jahon chempionati]]ga yoʻllanmani qoʻlga kiritgan, biroq musobaqada ishtirok etmagan&lt;ref name=&quot;India 1950&quot;&gt;{{Cite web |last=Saha |first=Rajdeep |date=2022-12-08 |title=The barefoot myth: Why India gave up the chance to play in the FIFA World Cup |url=https://thebridge.in/football/india-1950-fifa-world-cup-barefoot-myth-37804 |access-date=2026-07-26 |website=thebridge.in |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=World Cup 2026: Why India, a country of 1.4 billion, is not in the tournament |url=https://www.bbc.com/news/articles/ce95gvpn535o |website=www.bbc.com |access-date=30 June 2026 |date=16 June 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Boshqaruv ==
Hindistonda futbol [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi]] (AFC) hamda xalqaro futbol boshqaruv tashkiloti — [[FIFA]]ga aʼzo boʻlgan [[Hindiston futbol federatsiyasi|Butun Hindiston futbol federatsiyasi]] (AIFF) tomonidan boshqariladi&lt;ref name=&quot;afc founding member&quot;&gt;{{cite web |title=AFC's 63rd anniversary: Seven events that shaped Asian football |url=https://www.the-afc.com/en/more/news/afcs_63rd_anniversary_seven_events_that_shaped_asian_football.html |publisher=the-AFC.com|date= 8 May 2017 | accessdate= 19 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230518191829/https://www.the-afc.com/en/more/news/afcs_63rd_anniversary_seven_events_that_shaped_asian_football.html |archive-date=18 May 2023 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;saff founding member&quot;&gt;{{cite web |title=The unity of the South Asian Countries playing football |url=https://saffederation.org/about-us |publisher=SAFF|date= | accessdate= 19 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230518192918/https://saffederation.org/about-us |archive-date=18 May 2023 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;The Times of India&quot;&gt;{{Cite news|title=AIFF to reinvigorate futsal, beach football |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/aiff-to-reinvigorate-futsal-beach-football/articleshow/65302793.cms?frmapp=yes |work=The Times of India| date=7 August 2018 }}&lt;/ref&gt;. [[Hindiston milliy futbol terma jamoasi]] mintaqaviy Osiyo kubogi bahslarida qatnashgan, biroq shu paytgacha jahon chempionatida ishtirok etmagan. [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi]] ham turli musobaqalarda qatnashib keladi va ular uchun alohida shtatlararo hamda ichki shtat musobaqalari tashkil etilgan. Yoshlar futboli esa Hindiston sport boshqarmasi tomonidan nazorat qilinadi.

== Zamonaviy Hindistonda futbol ==
=== Xalqaro futbol ===
[[File:Sunil Chhetri (2008 AFC Challenge Cup).jpg|thumb|right|alt=Chhetri on his knees in a blue football shirt and blue football shorts. His arms are outstretched and he is smiling after just scoring a goal.|Chhetri Hindistonda eng koʻp gol urgan va erkaklar oʻrtasidagi xalqaro futbolda 5-oʻrinni egallagan.]]

Hindistonda xalqaro futbol oʻyinlari odatda [[FIFA]]ning erkaklar oʻrtasidagi xalqaro oʻyinlar taqvimiga (2023—2030) muvofiq erkaklar uchun sentyabr–noyabr oylarida&lt;ref&gt;{{cite web|title=Men's International-Match Calendar|url=https://digitalhub.fifa.com/m/3123d37097318f7f/original/Men-s-International-Match-Calendar-2023-2030_EN.pdf|access-date=22 July 2024|work=FIFA|date=19 December 2023}}&lt;/ref&gt;, FIFAning Ayollar oʻrtasidagi xalqaro oʻyinlar taqvimiga (2023—2025) muvofiq esa ayollar uchun fevral–iyul hamda oktyabr–dekabr oylarida boʻlib oʻtadi&lt;ref&gt;{{cite web|title=Women's International-Match Calendar|url=https://digitalhub.fifa.com/m/2a11c4cc29021dd/original/Women-s-International-Match-Calendar-2023-2025_EN.pdf|access-date=22 July 2024|work=FIFA|date=18 January 2024}}&lt;/ref&gt;. [[Hindiston]]dagi futbol [[Hindiston futbol federatsiyasi|Butun Hindiston futbol federatsiyasi]] (AIFF) tomonidan boshqariladi. Hindiston milliy futbol terma jamoasi ham dunyoga eng buyuk futbolchilarni taqdim etgan, bunga eng katta misol [[Sunil Chhetri]] hisoblanadi. Hindiston futboli boy tarixga ega. Hindiston erkaklar terma jamoasi hozirda FIFA erkaklar oʻrtasidagi jahon reytingida 124-oʻrinni (2024-yil 18-iyul holatiga koʻra), ayollar terma jamoasi esa [[FIFA ayollar reytingi|FIFA ayollar oʻrtasidagi jahon reytingi]]da 67-oʻrinni (2024-yil 14-iyun holatiga koʻra) egallab turibdi.

== Stadionlar ==
{{See|Hindistondagi futbol maydonlari roʻyxati}}
2023-yil holatiga koʻra, Hindistondagi milliy futbol stadionlarining sanoqlisigina joriy jahon standartlariga javob beradi. [[Kalkutta]]dagi 68 000 tomoshabinga moʻljallangan „[[Salt Lake stadioni|Salt Lake]]“ stadioni hamda [[Nyu-Dehli]]dagi sigʻimi 60 000 dan oshadigan „[[Javoharlal Neru stadioni (Dehli)|Javaharlal Neru]]“ stadioni Hindistondagi eng yirik futbol oʻyingohlari hisoblanadi. [[Kattak]]dagi „[[Barabati stadioni|Barabati]]“ va [[Bxubaneshvar]]dagi „[[Kalinga stadioni|Kalinga]]“ stadionlari [[Orissa]]dagi futbol musobaqalari oʻtkaziladigan asosiy arenalardir. [[Sekkim]] shtatining [[Gangtok]] shahrida joylashgan 30 000 kishilik „[[Paljor stadioni|Paljor]]“ stadioni esa ortidagi [[Himolay|Himolay togʻlari]] manzarasi tufayli dunyodagi eng goʻzal stadionlardan biri sifatida mashhur. [[Shillong]]dagi asosiy oʻyingoh tik turib tomosha qilinadigan 30 000 oʻrinli „[[Javoharlal Neru stadioni (Shillong)|Javaharlal Neru]]“ stadionidir. Paljor va Shillongdagi JLN stadionlari taʼmirlanib, [[Sunʼiy chim|sunʼiy maysa]]zorlar bilan qoplangan. Boshqa muhim stadionlar qatoriga [[Puna]] shahridagi [[Shree Shiv Chhatrapati sport majmuasi]], [[Barasat]]dagi [[Barasat stadioni]], [[Goa]]dagi [[Javoharlal Neru stadioni (Margao)|Fatorda stadioni]], [[Kochi]]dagi [[Kaloor xalqaro stadioni]], [[Kojikode]]dagi [[Munitsipal korporatsiyasi stadioni]], [[Guvahati]]dagi [[Javoharlal Neru stadioni (Guvahati)|Javoharlal Neru stadioni]] hamda [[Ahmadobod]]dagi [[EKA arenasi]] kiradi. Bundan tashqari, mamlakatda yana yuzlab boshqa stadionlar mavjud. Quyidagi stadionlar [[Hindiston futbol federatsiyasi|Butun Hindiston futbol federatsiyasi]] tasarrufiga kiradi&lt;ref&gt;{{cite web |title=2011 SAFF Championship Stadium Guide: New Delhi – Jawaharlal Nehru Stadium |url=http://www.goal.com/en-india/news/2773/saff-championship/2011/12/01/2781850/2011-saff-championship-stadium-guide-new-delhi-jawaharlal |website=goal.com |publisher=goal.com India |access-date=16 September 2018 |ref=JLN Stadium |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915042350/http://www.goal.com/en-india/news/2773/saff-championship/2011/12/01/2781850/2011-saff-championship-stadium-guide-new-delhi-jawaharlal |archive-date=15 September 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Sunil Chhetri strikes brace as India beat Malaysia 3-2 in international friendly |url=http://post.jagran.com/sunil-chhetri-strikes-brace-as-india-beat-malaysia-32-in-international-friendly-1321467694|work=Jagran Post|access-date=16 September 2018 |ref=Salt Lake Stadium |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915042534/http://post.jagran.com/sunil-chhetri-strikes-brace-as-india-beat-malaysia-32-in-international-friendly-1321467694 |archive-date=15 September 2018 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=India vs Nepal at Indira Gandhi Athletic Stadium, Guwahati |url=https://www.fifa.com/worldcup/matches/round=275167/match=300311249/index.html#nosticky |website=fifa.com |publisher=FIFA |access-date=17 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171017083214/http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=275167/match=300311249/index.html#nosticky |archive-date=17 October 2017 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=India vs Iran at Sree Kranteerava Stadium |url=https://www.fifa.com/worldcup/matches/round=275171/match=300317458/index.html |website=fifa.com |publisher=FIFA |access-date=16 September 2018 |ref=Kranteerava Stadium |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915042534/https://www.fifa.com/worldcup/matches/round=275171/match=300317458/index.html |archive-date=15 September 2018 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=FIVE-STAR INDIA EASE PAST CHINESE TAIPEI |url=https://the-aiff.com/news-center-details.htm?id=8982 |website=the-aiff.com |publisher=AIFF |access-date=16 September 2018 |ref=Mumbai Arena |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612150435/https://www.the-aiff.com/news-center-details.htm?id=8982 |archive-date=12 June 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=India at the SAFF Cup |url=http://www.wifa.in/india-at-the-saff-cup/ |website=wifa.in |date=30 November 2011 |publisher=WIFA |access-date=12 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190112150308/http://www.wifa.in/india-at-the-saff-cup/ |archive-date=12 January 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=India win 2012 Nehru Cup |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/photos/india-win-2012-nehru-cup/photostory/16227789.cms |website=timesofindia.indiatimes.com |date=3 September 2012 |publisher=TOI |access-date=12 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190304083454/https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/photos/india-win-2012-nehru-cup/photostory/16227789.cms |archive-date=4 March 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=INDIA ARE HERO TRI-NATION FOOTBALL SERIES 2017 CHAMPIONS |url=https://www.the-aiff.com/news-center-details.htm?id=8405 |website=the-aiff.com |publisher=AIFF |access-date=12 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180902085649/https://www.the-aiff.com/news-center-details.htm?id=8405 |archive-date=2 September 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=OUR PRIMARY TARGET IS TO WIN THE TOURNAMENT: CONSTANTINE |url=https://the-aiff.com/news-center-details.htm?id=9002 |website=the-aiff.com |publisher=AIFF |access-date=12 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190206134855/https://the-aiff.com/news-center-details.htm?id=9002 |archive-date=6 February 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=AFC ASIAN CUP UAE 2019 |url=http://cms.the-afc.com/afcasfeeds?fixtureid=11142&amp;stageid=432&amp;tMode=H&amp;view=ajax&amp;show=matchsummary |archive-url=https://web.archive.org/web/20180322204704/http://cms.the-afc.com/afcasfeeds?fixtureid=11142&amp;stageid=432&amp;tMode=H&amp;view=ajax&amp;show=matchsummary |url-status=dead |archive-date=22 March 2018 |website=the-afc.com |publisher=AFC |access-date=12 January 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=The experienced duo of Sunil Chhetri and Clifford Miranda were on target as India beat Nepal 2-0 in a comfortable win |url=https://www.goal.com/en-india/match/125247/india-vs-nepal/report |website=goal.com |publisher=[[Goal (website)|GOAL]] |access-date=12 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190112151520/https://www.goal.com/en-india/match/125247/india-vs-nepal/report |archive-date=12 January 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

{| class=&quot;wikitable sortable collapsible static-row-numbers&quot;
|-
! Ijarachilar
! Nomi!! Shahar !! Shtat!! Sigʻimi !! Tasvir
|-
|[[East Bengal FC|East Bengal]], [[Mohun Bagan]]
|[[Salt Lake stadioni]] † || [[Bidhannagar]]|| [[Gʻarbiy Bengaliya]] || 68,000
|[[File:Salt Lake Stadium during FIFA U17 World Cup 2017 ....jpg|150px]]
|-
|[[Punjab FC|Punjab]], [[SC Delhi|Delhi]]
|[[Javoharlal Neru stadioni (Delhi)|Javoharlal Neru stadioni]] † || [[Delhi]] || [[Delhi]] || 60,254
|[[File:The inside view of the Jawaharlal Nehru Stadium, the main venue of the inauguration of 19th Commonwealth Games Delhi-2010, in New Delhi on October 03, 2010 (1).jpg|150px]]
|-
|
|[[Greenfield xalqaro stadioni]] †
|[[Thiruvananthapuram]]
|[[Kerala]]
|50,000
|[[File:Greenfield International Stadium.jpg|150px]]
|-
|[[Gokulam Kerala FC|Gokulam Kerala]]
|[[EMS stadioni]] † || [[Kojikode]]|| [[Kerala]] || 50,000
|
|-
|
|[[DY Patil stadioni]] † || [[Navi Mumbay]] || [[Maharashtra]] || 45,300
|[[File:D Y Patil Sports Stadium.jpg|150px]]
|-
|
|[[Birsa Munda futbol stadioni]]|| [[Ranchi]] || [[Jharkhand]] || 40,000
|[[File:Birsa munda football stadium morhabadi.jpg|150px]]
|-
|[[Kerala Blasters]]
|[[Javoharlal Neru stadioni (Kochi)|Kaloor stadioni]] † ||[[Kochi]] || [[Kerala]] || 40,000
|[[File:Jawaharlal Nehru Stadium (Kochi) in 2022.jpg|150px]]
|-
|[[Chennaiyin FC|Chennaiyin]]
|[[Javoharlal Neru stadioni (Chennay)|Marina Arena]] † ||[[Chennay]]||[[Tamil Nadu]] || 40,000
|[[File:Jawaharlal Nehru Stadium Chennai panorama.jpg|150px]]
|-
|[[NorthEast United FC|NorthEast United]]
|[[Indira Gandi Atletik stadioni]] † ||[[Guwahati]]||[[Assam]] || 25,000
|[[File:Sarusajai2.jpg|150px]]
|-
|
|[[Lal Bahadur Shastri Stadium (Kollam)|Lal Bahadur Shastri Stadium]]|| [[Kollam]] || [[Kerala]] || 40,000
|[[File:Western entrance of Lal Bahadur Shastri Stadium, Kollam.jpg|150px]]
|-
|[[Shillong Lajong FC|Shillong Lajong]]
|[[Javoharlal Neru stadioni (Shillong)|Javoharlal Neru stadioni]] † ||[[Shillong]]||[[Meghalaya]] || 21,000
|
|-
|
|[[Kanchenjunga stadioni]] † ||[[Siliguri]]||[[Gʻarbiy Bengaliya]] || 40,000
|[[File:Sports 4.jpg|150px]]
|-
|}
'''''Izoh.''''' † ''xalqaro futbol oʻyinlari oʻtkazilgan stadionlarni bildiradi.''

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* {{cite journal |url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/14660970500106410?journalCode=fsas20 |title=Regionalism and club domination: Growth of rival centres of footballing excellence |publisher=Taylor &amp; Francis |date=6 August 2006 |access-date=1 March 2023 |archive-date=1 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230301202832/https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/14660970500106410?journalCode=fsas20 |journal=Soccer &amp; Society |volume=6:2–3 |issue=2–3 |pages=227–256 |doi=10.1080/14660970500106410 |s2cid=216862171 |url-access=subscription }}
* {{cite web|url=https://wbsportsandyouth.gov.in/chronology|title=Chronology of Important Sports Events — West Bengal|website=wbsportsandyouth.gov.in|publisher=Government of West Bengal – Department of youth services and sports|date=2017|access-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20221013092944/https://wbsportsandyouth.gov.in/chronology|archive-date=13 October 2022|location=Kolkata}}

== Havolalar ==
{{Commons category}}
* [https://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_football/3937015.stm Hind futboliga nima xalaqit beryapti?] — [[BBC Sport]] saytida
* [https://web.archive.org/web/20181215222028/http://broadband.indiatimes.com/articleshowft/1167377.cms „Asrlar osha Hindiston futbol assotsiatsiyasi“ (Video)]

{{Portal bar|Hindiston|Futbol}}

[[Turkum:Hindistonda futbol]]
[[Turkum:Hindistonda sport turlari]]
[[Turkum:Janubiy Osiyoda mamlakatlarida futbol]]</text>
      <sha1>4jopbjvb5i1ftw1jey4q5apc4oeaoxh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328302</id>
      <parentid>6328300</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T20:35:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Xalqaro futbol */</comment>
      <origin>6328302</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17572" sha1="oe13v5esumss9zifaxinwg9ksm66x94" xml:space="preserve">'''[[Hindiston]]da [[futbol]]''' [[kriket]] va [[Kabaddi|kabaddi]]dan keyin juda ommabop sport turi sanaladi&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Sharma |first1=Nandini |title=Sports Galore: Uncovering India's Top 20 Most Popular Sports |url=https://www.kreedon.com/top-20-most-popular-sports-in-india/ |website=Kreedon |date=23 April 2019 |access-date=26 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230531171530/https://www.kreedon.com/top-20-most-popular-sports-in-india/ |archive-date=31 May 2023 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-india-26143796 |title=BBC News&amp;nbsp;— Can India ever learn to love football? |publisher=Bbc.co.uk |date=2014-02-14 |access-date=2014-02-15 |work=BBC News |archive-url=https://web.archive.org/web/20140216035439/http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-india-26143796 |archive-date=2014-02-16 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. 2024-yilgi soʻrovnomaga koʻra, 305 million hindistonlik, yaʼni aholining 21 foizi futbol muxlisi hisoblanadi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Shinde|first=Shivani|date=March 20, 2024|url=https://www.business-standard.com/cricket/news/india-s-sport-audience-base-678-mn-2-cricketers-are-most-liked-report-124032000232_1.html|title=India's sport audience base 678 mn; 2 cricketers are most liked: Report|work=[[Business Standard]]|access-date=July 22, 2026}}&lt;/ref&gt;. U [[Assom]], [[Goa]], [[Karnataka]], [[Tamilnad]], [[Kerala]], [[Manipur]], [[Meghalaya]], [[Nagalend]] va [[Gʻarbiy Bengaliya]] shtatlarida yetakchi sport turidir&lt;ref&gt;{{cite web | title=Which states in India have the best sporting culture? | date=6 April 2021 | url=https://thebridge.in/others/states-india-best-sporting-culture-20626 }}&lt;/ref&gt;.

2017-yilgi FIFA U-17 Jahon chempionati mamlakat mezbonlik qilgan ilk [[FIFA]] musobaqasi boʻlgan. Ushbu turnirga rekord darajadagi 1 347 133 nafar tomoshabin tashrif buyurib, [[Xitoy]]ning 1985-yildagi 1 230 976 kishilik koʻrsatkichini yangilagan va tarixdagi eng muvaffaqiyatli [[FIFA U-17 jahon chempionati|FIFA U-17 Jahon chempionati]] deb eʼtirof etilgan. Hindiston, shuningdek, 2022-yilda ayollar oʻrtasidagi FIFA U-17 Jahon chempionatiga mezbonlik qilgan hamda 2019-yilgi [[Futbol boʻyicha jahon chempionati (20 yoshgacha)|FIFA U-20 Jahon chempionati]]ni oʻtkazish uchun daʼvogarlik qilgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2018/m=3/news=fifa-council-decides-on-key-steps-for-the-future-of-international-competitions.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20180317032934/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2018/m=3/news=fifa-council-decides-on-key-steps-for-the-future-of-international-competitions.html|url-status=dead|archive-date=17 March 2018|title=FIFA Council decides on key steps for the future of international competitions|date=16 March 2018|website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association}}&lt;/ref&gt;.

[[Hindiston milliy futbol terma jamoasi]] [[Futbol boʻyicha 1950-yilgi jahon chempionati|1950-yilgi]] [[Futbol boʻyicha jahon chempionati|FIFA Jahon chempionati]]ga yoʻllanmani qoʻlga kiritgan, biroq musobaqada ishtirok etmagan&lt;ref name=&quot;India 1950&quot;&gt;{{Cite web |last=Saha |first=Rajdeep |date=2022-12-08 |title=The barefoot myth: Why India gave up the chance to play in the FIFA World Cup |url=https://thebridge.in/football/india-1950-fifa-world-cup-barefoot-myth-37804 |access-date=2026-07-26 |website=thebridge.in |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=World Cup 2026: Why India, a country of 1.4 billion, is not in the tournament |url=https://www.bbc.com/news/articles/ce95gvpn535o |website=www.bbc.com |access-date=30 June 2026 |date=16 June 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Boshqaruv ==
Hindistonda futbol [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi]] (AFC) hamda xalqaro futbol boshqaruv tashkiloti — [[FIFA]]ga aʼzo boʻlgan [[Hindiston futbol federatsiyasi|Butun Hindiston futbol federatsiyasi]] (AIFF) tomonidan boshqariladi&lt;ref name=&quot;afc founding member&quot;&gt;{{cite web |title=AFC's 63rd anniversary: Seven events that shaped Asian football |url=https://www.the-afc.com/en/more/news/afcs_63rd_anniversary_seven_events_that_shaped_asian_football.html |publisher=the-AFC.com|date= 8 May 2017 | accessdate= 19 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230518191829/https://www.the-afc.com/en/more/news/afcs_63rd_anniversary_seven_events_that_shaped_asian_football.html |archive-date=18 May 2023 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;saff founding member&quot;&gt;{{cite web |title=The unity of the South Asian Countries playing football |url=https://saffederation.org/about-us |publisher=SAFF|date= | accessdate= 19 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230518192918/https://saffederation.org/about-us |archive-date=18 May 2023 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;The Times of India&quot;&gt;{{Cite news|title=AIFF to reinvigorate futsal, beach football |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/aiff-to-reinvigorate-futsal-beach-football/articleshow/65302793.cms?frmapp=yes |work=The Times of India| date=7 August 2018 }}&lt;/ref&gt;. [[Hindiston milliy futbol terma jamoasi]] mintaqaviy Osiyo kubogi bahslarida qatnashgan, biroq shu paytgacha jahon chempionatida ishtirok etmagan. [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi]] ham turli musobaqalarda qatnashib keladi va ular uchun alohida shtatlararo hamda ichki shtat musobaqalari tashkil etilgan. Yoshlar futboli esa Hindiston sport boshqarmasi tomonidan nazorat qilinadi.

== Zamonaviy Hindistonda futbol ==
=== Xalqaro futbol ===
[[File:Sunil Chhetri (2008 AFC Challenge Cup).jpg|thumb|right|alt=Chhetri on his knees in a blue football shirt and blue football shorts. His arms are outstretched and he is smiling after just scoring a goal.|Chhetri terma jamoalar tarkibida eng koʻp gol urish boʻyichha Hindistonda birinchi va erkaklar oʻrtasidagi xalqaro futbolda 5-oʻrinni egallagan.]]

Hindistonda xalqaro futbol oʻyinlari odatda [[FIFA]]ning erkaklar oʻrtasidagi xalqaro oʻyinlar taqvimiga (2023—2030) muvofiq erkaklar uchun sentyabr–noyabr oylarida&lt;ref&gt;{{cite web|title=Men's International-Match Calendar|url=https://digitalhub.fifa.com/m/3123d37097318f7f/original/Men-s-International-Match-Calendar-2023-2030_EN.pdf|access-date=22 July 2024|work=FIFA|date=19 December 2023}}&lt;/ref&gt;, FIFAning Ayollar oʻrtasidagi xalqaro oʻyinlar taqvimiga (2023—2025) muvofiq esa ayollar uchun fevral–iyul hamda oktyabr–dekabr oylarida boʻlib oʻtadi&lt;ref&gt;{{cite web|title=Women's International-Match Calendar|url=https://digitalhub.fifa.com/m/2a11c4cc29021dd/original/Women-s-International-Match-Calendar-2023-2025_EN.pdf|access-date=22 July 2024|work=FIFA|date=18 January 2024}}&lt;/ref&gt;. [[Hindiston]]dagi futbol [[Hindiston futbol federatsiyasi|Butun Hindiston futbol federatsiyasi]] (AIFF) tomonidan boshqariladi. Hindiston milliy futbol terma jamoasi ham dunyoga eng buyuk futbolchilarni taqdim etgan, bunga eng katta misol [[Sunil Chhetri]] hisoblanadi. Hindiston futboli boy tarixga ega. Hindiston erkaklar terma jamoasi hozirda FIFA erkaklar oʻrtasidagi jahon reytingida 124-oʻrinni (2024-yil 18-iyul holatiga koʻra), ayollar terma jamoasi esa [[FIFA ayollar reytingi|FIFA ayollar oʻrtasidagi jahon reytingi]]da 67-oʻrinni (2024-yil 14-iyun holatiga koʻra) egallab turibdi.

== Stadionlar ==
{{See|Hindistondagi futbol maydonlari roʻyxati}}
2023-yil holatiga koʻra, Hindistondagi milliy futbol stadionlarining sanoqlisigina joriy jahon standartlariga javob beradi. [[Kalkutta]]dagi 68 000 tomoshabinga moʻljallangan „[[Salt Lake stadioni|Salt Lake]]“ stadioni hamda [[Nyu-Dehli]]dagi sigʻimi 60 000 dan oshadigan „[[Javoharlal Neru stadioni (Dehli)|Javaharlal Neru]]“ stadioni Hindistondagi eng yirik futbol oʻyingohlari hisoblanadi. [[Kattak]]dagi „[[Barabati stadioni|Barabati]]“ va [[Bxubaneshvar]]dagi „[[Kalinga stadioni|Kalinga]]“ stadionlari [[Orissa]]dagi futbol musobaqalari oʻtkaziladigan asosiy arenalardir. [[Sekkim]] shtatining [[Gangtok]] shahrida joylashgan 30 000 kishilik „[[Paljor stadioni|Paljor]]“ stadioni esa ortidagi [[Himolay|Himolay togʻlari]] manzarasi tufayli dunyodagi eng goʻzal stadionlardan biri sifatida mashhur. [[Shillong]]dagi asosiy oʻyingoh tik turib tomosha qilinadigan 30 000 oʻrinli „[[Javoharlal Neru stadioni (Shillong)|Javaharlal Neru]]“ stadionidir. Paljor va Shillongdagi JLN stadionlari taʼmirlanib, [[Sunʼiy chim|sunʼiy maysa]]zorlar bilan qoplangan. Boshqa muhim stadionlar qatoriga [[Puna]] shahridagi [[Shree Shiv Chhatrapati sport majmuasi]], [[Barasat]]dagi [[Barasat stadioni]], [[Goa]]dagi [[Javoharlal Neru stadioni (Margao)|Fatorda stadioni]], [[Kochi]]dagi [[Kaloor xalqaro stadioni]], [[Kojikode]]dagi [[Munitsipal korporatsiyasi stadioni]], [[Guvahati]]dagi [[Javoharlal Neru stadioni (Guvahati)|Javoharlal Neru stadioni]] hamda [[Ahmadobod]]dagi [[EKA arenasi]] kiradi. Bundan tashqari, mamlakatda yana yuzlab boshqa stadionlar mavjud. Quyidagi stadionlar [[Hindiston futbol federatsiyasi|Butun Hindiston futbol federatsiyasi]] tasarrufiga kiradi&lt;ref&gt;{{cite web |title=2011 SAFF Championship Stadium Guide: New Delhi – Jawaharlal Nehru Stadium |url=http://www.goal.com/en-india/news/2773/saff-championship/2011/12/01/2781850/2011-saff-championship-stadium-guide-new-delhi-jawaharlal |website=goal.com |publisher=goal.com India |access-date=16 September 2018 |ref=JLN Stadium |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915042350/http://www.goal.com/en-india/news/2773/saff-championship/2011/12/01/2781850/2011-saff-championship-stadium-guide-new-delhi-jawaharlal |archive-date=15 September 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Sunil Chhetri strikes brace as India beat Malaysia 3-2 in international friendly |url=http://post.jagran.com/sunil-chhetri-strikes-brace-as-india-beat-malaysia-32-in-international-friendly-1321467694|work=Jagran Post|access-date=16 September 2018 |ref=Salt Lake Stadium |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915042534/http://post.jagran.com/sunil-chhetri-strikes-brace-as-india-beat-malaysia-32-in-international-friendly-1321467694 |archive-date=15 September 2018 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=India vs Nepal at Indira Gandhi Athletic Stadium, Guwahati |url=https://www.fifa.com/worldcup/matches/round=275167/match=300311249/index.html#nosticky |website=fifa.com |publisher=FIFA |access-date=17 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171017083214/http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=275167/match=300311249/index.html#nosticky |archive-date=17 October 2017 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=India vs Iran at Sree Kranteerava Stadium |url=https://www.fifa.com/worldcup/matches/round=275171/match=300317458/index.html |website=fifa.com |publisher=FIFA |access-date=16 September 2018 |ref=Kranteerava Stadium |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915042534/https://www.fifa.com/worldcup/matches/round=275171/match=300317458/index.html |archive-date=15 September 2018 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=FIVE-STAR INDIA EASE PAST CHINESE TAIPEI |url=https://the-aiff.com/news-center-details.htm?id=8982 |website=the-aiff.com |publisher=AIFF |access-date=16 September 2018 |ref=Mumbai Arena |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612150435/https://www.the-aiff.com/news-center-details.htm?id=8982 |archive-date=12 June 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=India at the SAFF Cup |url=http://www.wifa.in/india-at-the-saff-cup/ |website=wifa.in |date=30 November 2011 |publisher=WIFA |access-date=12 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190112150308/http://www.wifa.in/india-at-the-saff-cup/ |archive-date=12 January 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=India win 2012 Nehru Cup |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/photos/india-win-2012-nehru-cup/photostory/16227789.cms |website=timesofindia.indiatimes.com |date=3 September 2012 |publisher=TOI |access-date=12 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190304083454/https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/photos/india-win-2012-nehru-cup/photostory/16227789.cms |archive-date=4 March 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=INDIA ARE HERO TRI-NATION FOOTBALL SERIES 2017 CHAMPIONS |url=https://www.the-aiff.com/news-center-details.htm?id=8405 |website=the-aiff.com |publisher=AIFF |access-date=12 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180902085649/https://www.the-aiff.com/news-center-details.htm?id=8405 |archive-date=2 September 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=OUR PRIMARY TARGET IS TO WIN THE TOURNAMENT: CONSTANTINE |url=https://the-aiff.com/news-center-details.htm?id=9002 |website=the-aiff.com |publisher=AIFF |access-date=12 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190206134855/https://the-aiff.com/news-center-details.htm?id=9002 |archive-date=6 February 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=AFC ASIAN CUP UAE 2019 |url=http://cms.the-afc.com/afcasfeeds?fixtureid=11142&amp;stageid=432&amp;tMode=H&amp;view=ajax&amp;show=matchsummary |archive-url=https://web.archive.org/web/20180322204704/http://cms.the-afc.com/afcasfeeds?fixtureid=11142&amp;stageid=432&amp;tMode=H&amp;view=ajax&amp;show=matchsummary |url-status=dead |archive-date=22 March 2018 |website=the-afc.com |publisher=AFC |access-date=12 January 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=The experienced duo of Sunil Chhetri and Clifford Miranda were on target as India beat Nepal 2-0 in a comfortable win |url=https://www.goal.com/en-india/match/125247/india-vs-nepal/report |website=goal.com |publisher=[[Goal (website)|GOAL]] |access-date=12 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190112151520/https://www.goal.com/en-india/match/125247/india-vs-nepal/report |archive-date=12 January 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

{| class=&quot;wikitable sortable collapsible static-row-numbers&quot;
|-
! Ijarachilar
! Nomi!! Shahar !! Shtat!! Sigʻimi !! Tasvir
|-
|[[East Bengal FC|East Bengal]], [[Mohun Bagan]]
|[[Salt Lake stadioni]] † || [[Bidhannagar]]|| [[Gʻarbiy Bengaliya]] || 68,000
|[[File:Salt Lake Stadium during FIFA U17 World Cup 2017 ....jpg|150px]]
|-
|[[Punjab FC|Punjab]], [[SC Delhi|Delhi]]
|[[Javoharlal Neru stadioni (Delhi)|Javoharlal Neru stadioni]] † || [[Delhi]] || [[Delhi]] || 60,254
|[[File:The inside view of the Jawaharlal Nehru Stadium, the main venue of the inauguration of 19th Commonwealth Games Delhi-2010, in New Delhi on October 03, 2010 (1).jpg|150px]]
|-
|
|[[Greenfield xalqaro stadioni]] †
|[[Thiruvananthapuram]]
|[[Kerala]]
|50,000
|[[File:Greenfield International Stadium.jpg|150px]]
|-
|[[Gokulam Kerala FC|Gokulam Kerala]]
|[[EMS stadioni]] † || [[Kojikode]]|| [[Kerala]] || 50,000
|
|-
|
|[[DY Patil stadioni]] † || [[Navi Mumbay]] || [[Maharashtra]] || 45,300
|[[File:D Y Patil Sports Stadium.jpg|150px]]
|-
|
|[[Birsa Munda futbol stadioni]]|| [[Ranchi]] || [[Jharkhand]] || 40,000
|[[File:Birsa munda football stadium morhabadi.jpg|150px]]
|-
|[[Kerala Blasters]]
|[[Javoharlal Neru stadioni (Kochi)|Kaloor stadioni]] † ||[[Kochi]] || [[Kerala]] || 40,000
|[[File:Jawaharlal Nehru Stadium (Kochi) in 2022.jpg|150px]]
|-
|[[Chennaiyin FC|Chennaiyin]]
|[[Javoharlal Neru stadioni (Chennay)|Marina Arena]] † ||[[Chennay]]||[[Tamil Nadu]] || 40,000
|[[File:Jawaharlal Nehru Stadium Chennai panorama.jpg|150px]]
|-
|[[NorthEast United FC|NorthEast United]]
|[[Indira Gandi Atletik stadioni]] † ||[[Guwahati]]||[[Assam]] || 25,000
|[[File:Sarusajai2.jpg|150px]]
|-
|
|[[Lal Bahadur Shastri Stadium (Kollam)|Lal Bahadur Shastri Stadium]]|| [[Kollam]] || [[Kerala]] || 40,000
|[[File:Western entrance of Lal Bahadur Shastri Stadium, Kollam.jpg|150px]]
|-
|[[Shillong Lajong FC|Shillong Lajong]]
|[[Javoharlal Neru stadioni (Shillong)|Javoharlal Neru stadioni]] † ||[[Shillong]]||[[Meghalaya]] || 21,000
|
|-
|
|[[Kanchenjunga stadioni]] † ||[[Siliguri]]||[[Gʻarbiy Bengaliya]] || 40,000
|[[File:Sports 4.jpg|150px]]
|-
|}
'''''Izoh.''''' † ''xalqaro futbol oʻyinlari oʻtkazilgan stadionlarni bildiradi.''

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* {{cite journal |url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/14660970500106410?journalCode=fsas20 |title=Regionalism and club domination: Growth of rival centres of footballing excellence |publisher=Taylor &amp; Francis |date=6 August 2006 |access-date=1 March 2023 |archive-date=1 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230301202832/https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/14660970500106410?journalCode=fsas20 |journal=Soccer &amp; Society |volume=6:2–3 |issue=2–3 |pages=227–256 |doi=10.1080/14660970500106410 |s2cid=216862171 |url-access=subscription }}
* {{cite web|url=https://wbsportsandyouth.gov.in/chronology|title=Chronology of Important Sports Events — West Bengal|website=wbsportsandyouth.gov.in|publisher=Government of West Bengal – Department of youth services and sports|date=2017|access-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20221013092944/https://wbsportsandyouth.gov.in/chronology|archive-date=13 October 2022|location=Kolkata}}

== Havolalar ==
{{Commons category}}
* [https://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_football/3937015.stm Hind futboliga nima xalaqit beryapti?] — [[BBC Sport]] saytida
* [https://web.archive.org/web/20181215222028/http://broadband.indiatimes.com/articleshowft/1167377.cms „Asrlar osha Hindiston futbol assotsiatsiyasi“ (Video)]

{{Portal bar|Hindiston|Futbol}}

[[Turkum:Hindistonda futbol]]
[[Turkum:Hindistonda sport turlari]]
[[Turkum:Janubiy Osiyoda mamlakatlarida futbol]]</text>
      <sha1>oe13v5esumss9zifaxinwg9ksm66x94</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328303</id>
      <parentid>6328302</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T20:35:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6328303</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17573" sha1="t8d1ng04iuj7mvvmncv6d0ixt5xz4us" xml:space="preserve">'''[[Hindiston]]da [[futbol]]''' [[kriket]] va [[Kabaddi|kabaddi]]dan keyin juda ommabop sport turi sanaladi&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Sharma |first1=Nandini |title=Sports Galore: Uncovering India's Top 20 Most Popular Sports |url=https://www.kreedon.com/top-20-most-popular-sports-in-india/ |website=Kreedon |date=23 April 2019 |access-date=26 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230531171530/https://www.kreedon.com/top-20-most-popular-sports-in-india/ |archive-date=31 May 2023 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-india-26143796 |title=BBC News&amp;nbsp;— Can India ever learn to love football? |publisher=Bbc.co.uk |date=2014-02-14 |access-date=2014-02-15 |work=BBC News |archive-url=https://web.archive.org/web/20140216035439/http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-india-26143796 |archive-date=2014-02-16 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. 2024-yilgi soʻrovnomaga koʻra, 305 million hindistonlik, yaʼni aholining 21 foizi futbol muxlisi hisoblanadi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Shinde|first=Shivani|date=March 20, 2024|url=https://www.business-standard.com/cricket/news/india-s-sport-audience-base-678-mn-2-cricketers-are-most-liked-report-124032000232_1.html|title=India's sport audience base 678 mn; 2 cricketers are most liked: Report|work=[[Business Standard]]|access-date=July 22, 2026}}&lt;/ref&gt;. U [[Assom]], [[Goa]], [[Karnataka]], [[Tamilnad]], [[Kerala]], [[Manipur]], [[Meghalaya]], [[Nagalend]] va [[Gʻarbiy Bengaliya]] shtatlarida yetakchi sport turidir&lt;ref&gt;{{cite web | title=Which states in India have the best sporting culture? | date=6 April 2021 | url=https://thebridge.in/others/states-india-best-sporting-culture-20626 }}&lt;/ref&gt;.

2017-yilgi FIFA U-17 Jahon chempionati mamlakat mezbonlik qilgan ilk [[FIFA]] musobaqasi boʻlgan. Ushbu turnirga rekord darajadagi 1 347 133 nafar tomoshabin tashrif buyurib, [[Xitoy]]ning 1985-yildagi 1 230 976 kishilik koʻrsatkichini yangilagan va tarixdagi eng muvaffaqiyatli [[FIFA U-17 jahon chempionati|FIFA U-17 Jahon chempionati]] deb eʼtirof etilgan. Hindiston, shuningdek, 2022-yilda ayollar oʻrtasidagi FIFA U-17 Jahon chempionatiga mezbonlik qilgan hamda 2019-yilgi [[Futbol boʻyicha jahon chempionati (20 yoshgacha)|FIFA U-20 Jahon chempionati]]ni oʻtkazish uchun daʼvogarlik qilgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2018/m=3/news=fifa-council-decides-on-key-steps-for-the-future-of-international-competitions.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20180317032934/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2018/m=3/news=fifa-council-decides-on-key-steps-for-the-future-of-international-competitions.html|url-status=dead|archive-date=17 March 2018|title=FIFA Council decides on key steps for the future of international competitions|date=16 March 2018|website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association}}&lt;/ref&gt;.

[[Hindiston milliy futbol terma jamoasi]] [[Futbol boʻyicha 1950-yilgi jahon chempionati|1950-yilgi]] [[Futbol boʻyicha jahon chempionati|FIFA Jahon chempionati]]ga yoʻllanmani qoʻlga kiritgan, biroq musobaqada ishtirok etmagan&lt;ref name=&quot;India 1950&quot;&gt;{{Cite web |last=Saha |first=Rajdeep |date=2022-12-08 |title=The barefoot myth: Why India gave up the chance to play in the FIFA World Cup |url=https://thebridge.in/football/india-1950-fifa-world-cup-barefoot-myth-37804 |access-date=2026-07-26 |website=thebridge.in |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=World Cup 2026: Why India, a country of 1.4 billion, is not in the tournament |url=https://www.bbc.com/news/articles/ce95gvpn535o |website=www.bbc.com |access-date=30 June 2026 |date=16 June 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Boshqaruv ==
Hindistonda futbol [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi]] (AFC) hamda xalqaro futbol boshqaruv tashkiloti — [[FIFA]]ga aʼzo boʻlgan [[Hindiston futbol federatsiyasi|Butun Hindiston futbol federatsiyasi]] (AIFF) tomonidan boshqariladi&lt;ref name=&quot;afc founding member&quot;&gt;{{cite web |title=AFC's 63rd anniversary: Seven events that shaped Asian football |url=https://www.the-afc.com/en/more/news/afcs_63rd_anniversary_seven_events_that_shaped_asian_football.html |publisher=the-AFC.com|date= 8 May 2017 | accessdate= 19 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230518191829/https://www.the-afc.com/en/more/news/afcs_63rd_anniversary_seven_events_that_shaped_asian_football.html |archive-date=18 May 2023 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;saff founding member&quot;&gt;{{cite web |title=The unity of the South Asian Countries playing football |url=https://saffederation.org/about-us |publisher=SAFF|date= | accessdate= 19 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230518192918/https://saffederation.org/about-us |archive-date=18 May 2023 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;The Times of India&quot;&gt;{{Cite news|title=AIFF to reinvigorate futsal, beach football |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/aiff-to-reinvigorate-futsal-beach-football/articleshow/65302793.cms?frmapp=yes |work=The Times of India| date=7 August 2018 }}&lt;/ref&gt;. [[Hindiston milliy futbol terma jamoasi]] mintaqaviy Osiyo kubogi bahslarida qatnashgan, biroq shu paytgacha jahon chempionatida ishtirok etmagan. [[Hindiston ayollar milliy futbol terma jamoasi]] ham turli musobaqalarda qatnashib keladi va ular uchun alohida shtatlararo hamda ichki shtat musobaqalari tashkil etilgan. Yoshlar futboli esa Hindiston sport boshqarmasi tomonidan nazorat qilinadi.

== Zamonaviy Hindistonda futbol ==
=== Xalqaro futbol ===
[[File:Sunil Chhetri (2008 AFC Challenge Cup).jpg|thumb|right|alt=Chhetri on his knees in a blue football shirt and blue football shorts. His arms are outstretched and he is smiling after just scoring a goal.|Chhetri terma jamoalar tarkibida eng koʻp gol urish boʻyichha Hindistonda birinchi va erkaklar oʻrtasidagi xalqaro futbolda 5-oʻrinni egallagan.]]

Hindistonda xalqaro futbol oʻyinlari odatda [[FIFA]]ning erkaklar oʻrtasidagi xalqaro oʻyinlar taqvimiga (2023—2030) muvofiq erkaklar uchun sentyabr–noyabr oylarida&lt;ref&gt;{{cite web|title=Men's International-Match Calendar|url=https://digitalhub.fifa.com/m/3123d37097318f7f/original/Men-s-International-Match-Calendar-2023-2030_EN.pdf|access-date=22 July 2024|work=FIFA|date=19 December 2023}}&lt;/ref&gt;, FIFAning Ayollar oʻrtasidagi xalqaro oʻyinlar taqvimiga (2023—2025) muvofiq esa ayollar uchun fevral–iyul hamda oktyabr–dekabr oylarida boʻlib oʻtadi&lt;ref&gt;{{cite web|title=Women's International-Match Calendar|url=https://digitalhub.fifa.com/m/2a11c4cc29021dd/original/Women-s-International-Match-Calendar-2023-2025_EN.pdf|access-date=22 July 2024|work=FIFA|date=18 January 2024}}&lt;/ref&gt;. [[Hindiston]]dagi futbol [[Hindiston futbol federatsiyasi|Butun Hindiston futbol federatsiyasi]] (AIFF) tomonidan boshqariladi. Hindiston milliy futbol terma jamoasi ham dunyoga eng buyuk futbolchilarni taqdim etgan, bunga eng katta misol [[Sunil Chhetri]] hisoblanadi. Hindiston futboli boy tarixga ega. Hindiston erkaklar terma jamoasi hozirda FIFA erkaklar oʻrtasidagi jahon reytingida 124-oʻrinni (2024-yil 18-iyul holatiga koʻra), ayollar terma jamoasi esa [[FIFA ayollar reytingi|FIFA ayollar oʻrtasidagi jahon reytingi]]da 67-oʻrinni (2024-yil 14-iyun holatiga koʻra) egallab turibdi.

== Stadionlar ==
{{See|Hindistondagi futbol maydonlari roʻyxati}}
2023-yil holatiga koʻra, Hindistondagi milliy futbol stadionlarining sanoqlisigina joriy jahon standartlariga javob beradi. [[Kalkutta]]dagi 68 000 tomoshabinga moʻljallangan „[[Salt Lake stadioni|Salt Lake]]“ stadioni hamda [[Nyu-Dehli]]dagi sigʻimi 60 000 dan oshadigan „[[Javoharlal Neru stadioni (Dehli)|Javaharlal Neru]]“ stadioni Hindistondagi eng yirik futbol oʻyingohlari hisoblanadi. [[Kattak]]dagi „[[Barabati stadioni|Barabati]]“ va [[Bxubaneshvar]]dagi „[[Kalinga stadioni|Kalinga]]“ stadionlari [[Orissa]]dagi futbol musobaqalari oʻtkaziladigan asosiy arenalardir. [[Sekkim]] shtatining [[Gangtok]] shahrida joylashgan 30 000 kishilik „[[Paljor stadioni|Paljor]]“ stadioni esa ortidagi [[Himolay|Himolay togʻlari]] manzarasi tufayli dunyodagi eng goʻzal stadionlardan biri sifatida mashhur. [[Shillong]]dagi asosiy oʻyingoh tik turib tomosha qilinadigan 30 000 oʻrinli „[[Javoharlal Neru stadioni (Shillong)|Javaharlal Neru]]“ stadionidir. Paljor va Shillongdagi JLN stadionlari taʼmirlanib, [[Sunʼiy chim|sunʼiy maysa]]zorlar bilan qoplangan. Boshqa muhim stadionlar qatoriga [[Puna]] shahridagi [[Shree Shiv Chhatrapati sport majmuasi]], [[Barasat]]dagi [[Barasat stadioni]], [[Goa]]dagi [[Javoharlal Neru stadioni (Margao)|Fatorda stadioni]], [[Kochi]]dagi [[Kaloor xalqaro stadioni]], [[Kojikode]]dagi [[Munitsipal korporatsiyasi stadioni]], [[Guvahati]]dagi [[Javoharlal Neru stadioni (Guvahati)|Javoharlal Neru stadioni]] hamda [[Ahmadobod]]dagi [[EKA arenasi]] kiradi. Bundan tashqari, mamlakatda yana yuzlab boshqa stadionlar mavjud. Quyidagi stadionlar [[Hindiston futbol federatsiyasi|Butun Hindiston futbol federatsiyasi]] tasarrufiga kiradi&lt;ref&gt;{{cite web |title=2011 SAFF Championship Stadium Guide: New Delhi – Jawaharlal Nehru Stadium |url=http://www.goal.com/en-india/news/2773/saff-championship/2011/12/01/2781850/2011-saff-championship-stadium-guide-new-delhi-jawaharlal |website=goal.com |publisher=goal.com India |access-date=16 September 2018 |ref=JLN Stadium |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915042350/http://www.goal.com/en-india/news/2773/saff-championship/2011/12/01/2781850/2011-saff-championship-stadium-guide-new-delhi-jawaharlal |archive-date=15 September 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Sunil Chhetri strikes brace as India beat Malaysia 3-2 in international friendly |url=http://post.jagran.com/sunil-chhetri-strikes-brace-as-india-beat-malaysia-32-in-international-friendly-1321467694|work=Jagran Post|access-date=16 September 2018 |ref=Salt Lake Stadium |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915042534/http://post.jagran.com/sunil-chhetri-strikes-brace-as-india-beat-malaysia-32-in-international-friendly-1321467694 |archive-date=15 September 2018 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=India vs Nepal at Indira Gandhi Athletic Stadium, Guwahati |url=https://www.fifa.com/worldcup/matches/round=275167/match=300311249/index.html#nosticky |website=fifa.com |publisher=FIFA |access-date=17 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171017083214/http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=275167/match=300311249/index.html#nosticky |archive-date=17 October 2017 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=India vs Iran at Sree Kranteerava Stadium |url=https://www.fifa.com/worldcup/matches/round=275171/match=300317458/index.html |website=fifa.com |publisher=FIFA |access-date=16 September 2018 |ref=Kranteerava Stadium |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915042534/https://www.fifa.com/worldcup/matches/round=275171/match=300317458/index.html |archive-date=15 September 2018 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=FIVE-STAR INDIA EASE PAST CHINESE TAIPEI |url=https://the-aiff.com/news-center-details.htm?id=8982 |website=the-aiff.com |publisher=AIFF |access-date=16 September 2018 |ref=Mumbai Arena |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612150435/https://www.the-aiff.com/news-center-details.htm?id=8982 |archive-date=12 June 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=India at the SAFF Cup |url=http://www.wifa.in/india-at-the-saff-cup/ |website=wifa.in |date=30 November 2011 |publisher=WIFA |access-date=12 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190112150308/http://www.wifa.in/india-at-the-saff-cup/ |archive-date=12 January 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=India win 2012 Nehru Cup |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/photos/india-win-2012-nehru-cup/photostory/16227789.cms |website=timesofindia.indiatimes.com |date=3 September 2012 |publisher=TOI |access-date=12 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190304083454/https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/photos/india-win-2012-nehru-cup/photostory/16227789.cms |archive-date=4 March 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=INDIA ARE HERO TRI-NATION FOOTBALL SERIES 2017 CHAMPIONS |url=https://www.the-aiff.com/news-center-details.htm?id=8405 |website=the-aiff.com |publisher=AIFF |access-date=12 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180902085649/https://www.the-aiff.com/news-center-details.htm?id=8405 |archive-date=2 September 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=OUR PRIMARY TARGET IS TO WIN THE TOURNAMENT: CONSTANTINE |url=https://the-aiff.com/news-center-details.htm?id=9002 |website=the-aiff.com |publisher=AIFF |access-date=12 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190206134855/https://the-aiff.com/news-center-details.htm?id=9002 |archive-date=6 February 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=AFC ASIAN CUP UAE 2019 |url=http://cms.the-afc.com/afcasfeeds?fixtureid=11142&amp;stageid=432&amp;tMode=H&amp;view=ajax&amp;show=matchsummary |archive-url=https://web.archive.org/web/20180322204704/http://cms.the-afc.com/afcasfeeds?fixtureid=11142&amp;stageid=432&amp;tMode=H&amp;view=ajax&amp;show=matchsummary |url-status=dead |archive-date=22 March 2018 |website=the-afc.com |publisher=AFC |access-date=12 January 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=The experienced duo of Sunil Chhetri and Clifford Miranda were on target as India beat Nepal 2-0 in a comfortable win |url=https://www.goal.com/en-india/match/125247/india-vs-nepal/report |website=goal.com |publisher=[[Goal (website)|GOAL]] |access-date=12 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190112151520/https://www.goal.com/en-india/match/125247/india-vs-nepal/report |archive-date=12 January 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

{| class=&quot;wikitable sortable collapsible static-row-numbers&quot;
|-
! Ijarachilar
! Nomi!! Shahar !! Shtat!! Sigʻimi !! Tasvir
|-
|[[East Bengal FC|East Bengal]], [[Mohun Bagan]]
|[[Salt Lake stadioni]] † || [[Bidhannagar]]|| [[Gʻarbiy Bengaliya]] || 68,000
|[[File:Salt Lake Stadium during FIFA U17 World Cup 2017 ....jpg|150px]]
|-
|[[Punjab FC|Punjab]], [[SC Delhi|Delhi]]
|[[Javoharlal Neru stadioni (Delhi)|Javoharlal Neru stadioni]] † || [[Delhi]] || [[Delhi]] || 60,254
|[[File:The inside view of the Jawaharlal Nehru Stadium, the main venue of the inauguration of 19th Commonwealth Games Delhi-2010, in New Delhi on October 03, 2010 (1).jpg|150px]]
|-
|
|[[Greenfield xalqaro stadioni]] †
|[[Thiruvananthapuram]]
|[[Kerala]]
|50,000
|[[File:Greenfield International Stadium.jpg|150px]]
|-
|[[Gokulam Kerala FC|Gokulam Kerala]]
|[[EMS stadioni]] † || [[Kojikode]]|| [[Kerala]] || 50,000
|
|-
|
|[[DY Patil stadioni]] † || [[Navi Mumbay]] || [[Maharashtra]] || 45,300
|[[File:D Y Patil Sports Stadium.jpg|150px]]
|-
|
|[[Birsa Munda futbol stadioni]]|| [[Ranchi]] || [[Jharkhand]] || 40,000
|[[File:Birsa munda football stadium morhabadi.jpg|150px]]
|-
|[[Kerala Blasters]]
|[[Javoharlal Neru stadioni (Kochi)|Kaloor stadioni]] † ||[[Kochi]] || [[Kerala]] || 40,000
|[[File:Jawaharlal Nehru Stadium (Kochi) in 2022.jpg|150px]]
|-
|[[Chennaiyin FC|Chennaiyin]]
|[[Javoharlal Neru stadioni (Chennay)|Marina Arena]] † ||[[Chennay]]||[[Tamil Nadu]] || 40,000
|[[File:Jawaharlal Nehru Stadium Chennai panorama.jpg|150px]]
|-
|[[NorthEast United FC|NorthEast United]]
|[[Indira Gandi Atletik stadioni]] † ||[[Guwahati]]||[[Assam]] || 25,000
|[[File:Sarusajai2.jpg|150px]]
|-
|
|[[Lal Bahadur Shastri Stadium (Kollam)|Lal Bahadur Shastri Stadium]]|| [[Kollam]] || [[Kerala]] || 40,000
|[[File:Western entrance of Lal Bahadur Shastri Stadium, Kollam.jpg|150px]]
|-
|[[Shillong Lajong FC|Shillong Lajong]]
|[[Javoharlal Neru stadioni (Shillong)|Javoharlal Neru stadioni]] † ||[[Shillong]]||[[Meghalaya]] || 21,000
|
|-
|
|[[Kanchenjunga stadioni]] † ||[[Siliguri]]||[[Gʻarbiy Bengaliya]] || 40,000
|[[File:Sports 4.jpg|150px]]
|-
|}
'''''Izoh.''''' † ''xalqaro futbol oʻyinlari oʻtkazilgan stadionlarni bildiradi.''

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* {{cite journal |url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/14660970500106410?journalCode=fsas20 |title=Regionalism and club domination: Growth of rival centres of footballing excellence |publisher=Taylor &amp; Francis |date=6 August 2006 |access-date=1 March 2023 |archive-date=1 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230301202832/https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/14660970500106410?journalCode=fsas20 |journal=Soccer &amp; Society |volume=6:2–3 |issue=2–3 |pages=227–256 |doi=10.1080/14660970500106410 |s2cid=216862171 |url-access=subscription }}
* {{cite web|url=https://wbsportsandyouth.gov.in/chronology|title=Chronology of Important Sports Events — West Bengal|website=wbsportsandyouth.gov.in|publisher=Government of West Bengal – Department of youth services and sports|date=2017|access-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20221013092944/https://wbsportsandyouth.gov.in/chronology|archive-date=13 October 2022|location=Kolkata}}

== Havolalar ==
{{Commons category}}
* [https://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_football/3937015.stm Hind futboliga nima xalaqit beryapti?] — [[BBC Sport]] saytida
* [https://web.archive.org/web/20181215222028/http://broadband.indiatimes.com/articleshowft/1167377.cms „Asrlar osha Hindiston futbol assotsiatsiyasi“ (Video)]

{{Portal bar|Hindiston|Futbol}}

[[Turkum:Hindistonda futbol]]
[[Turkum:Hindistonda sport turlari]]
[[Turkum:Janubiy Osiyoda mamlakatlarida futbol]]</text>
      <sha1>t8d1ng04iuj7mvvmncv6d0ixt5xz4us</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Hindistonda futbol</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471162</id>
    <revision>
      <id>6328278</id>
      <timestamp>2026-11-02T20:07:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/uzwam2026</comment>
      <origin>6328278</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="6v6w2tznij63o066vk51p0h7ar3n3cw" xml:space="preserve">{{VOO/2026}}</text>
      <sha1>6v6w2tznij63o066vk51p0h7ar3n3cw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328492</id>
      <parentid>6328278</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:02:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328492</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25" sha1="obw0n2nqyi6zlf2yqiferfp45h9ciwr" xml:space="preserve">{{Munozara}}
{{VOO/2026}}</text>
      <sha1>obw0n2nqyi6zlf2yqiferfp45h9ciwr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shillong</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471163</id>
    <redirect title="Shillong platosi" />
    <revision>
      <id>6328285</id>
      <timestamp>2026-11-02T20:21:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>AnvarxonM [[Shillong]] sahifasini [[Shillong platosi]]ga koʻchirdi</comment>
      <origin>6328285</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35" sha1="93pjfwv0dwdj213eh87uq2k79p3pf6f" xml:space="preserve">#YOʻNALTIRISH [[Shillong platosi]]</text>
      <sha1>93pjfwv0dwdj213eh87uq2k79p3pf6f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Shillong</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471164</id>
    <redirect title="Munozara:Shillong platosi" />
    <revision>
      <id>6328287</id>
      <timestamp>2026-11-02T20:21:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>AnvarxonM [[Munozara:Shillong]] sahifasini [[Munozara:Shillong platosi]]ga koʻchirdi</comment>
      <origin>6328287</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="ocqkz5gpn3m5hbobw5w42ja0o2aju3p" xml:space="preserve">#YOʻNALTIRISH [[Munozara:Shillong platosi]]</text>
      <sha1>ocqkz5gpn3m5hbobw5w42ja0o2aju3p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kochi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471165</id>
    <redirect title="Kochi (ovqat)" />
    <revision>
      <id>6328290</id>
      <timestamp>2026-11-02T20:25:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>AnvarxonM [[Kochi]] sahifasini [[Kochi (ovqat)]]ga koʻchirdi</comment>
      <origin>6328290</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32" sha1="t99ikmb8ny7few4xffg42yak71oya6m" xml:space="preserve">#YOʻNALTIRISH [[Kochi (ovqat)]]</text>
      <sha1>t99ikmb8ny7few4xffg42yak71oya6m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Kochi</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471166</id>
    <redirect title="Munozara:Kochi (ovqat)" />
    <revision>
      <id>6328292</id>
      <timestamp>2026-11-02T20:25:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>AnvarxonM [[Munozara:Kochi]] sahifasini [[Munozara:Kochi (ovqat)]]ga koʻchirdi</comment>
      <origin>6328292</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41" sha1="1ak9gt10widm2fz888ds5u6jyy9xgaw" xml:space="preserve">#YOʻNALTIRISH [[Munozara:Kochi (ovqat)]]</text>
      <sha1>1ak9gt10widm2fz888ds5u6jyy9xgaw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sulton Qobus sport majmuasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471167</id>
    <revision>
      <id>6328311</id>
      <timestamp>2026-11-02T21:02:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Infobox venue | name = Sulton Qobus sport majmuasi&lt;br&gt;مجمع السلطان قابوس الرياضي | nickname =  | image = MuscatGulfCup2.jpg | image_size = 250px | location = [[Boshar]], [[Maskat]], [[Ummon]] | image_caption =  | coordinates = {{coord|23|34|23|N|58|23|58|E|type:landmark_region:OM|display=inline,title}} | groundbreaking = 1982-yil 17-sentyabr Pudratchi: Taylor Woodrow Towell | opened = 1985-yil 19-oktyabr | renovated = | clo...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328311</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3259" sha1="ftmrrjc0jm9euvd24z6xb52evw66ga1" xml:space="preserve">{{Infobox venue
| name = Sulton Qobus sport majmuasi&lt;br&gt;مجمع السلطان قابوس الرياضي
| nickname = 
| image = MuscatGulfCup2.jpg
| image_size = 250px
| location = [[Boshar]], [[Maskat]], [[Ummon]]
| image_caption = 
| coordinates = {{coord|23|34|23|N|58|23|58|E|type:landmark_region:OM|display=inline,title}}
| groundbreaking = 1982-yil 17-sentyabr Pudratchi: Taylor Woodrow Towell
| opened = 1985-yil 19-oktyabr
| renovated =
| closed =
| demolished =
| owner = [[Politics of Oman|Government of Oman]]
| operator = Sport ishlari vazirligi
| surface = [[Grass]]
| dimensions = 50 Hectares
| cost =
| architect = Roy Lancaster Associates
| former_names =
| tenants = [[Ummon milliy futbol terma jamoasi]]&lt;br /&gt;[[Bosher Club]]&lt;br /&gt;
[[Muscat Club]]
| capacity = 28,000&lt;ref name=&quot;MS&quot;&gt;{{cite web |title=مجمع السلطان قابوس الرياضي |url=https://mcsy.om/?page_id=4477 |publisher=Ministry of Culture, Sports and Youth |access-date=8 December 2023 |language=ar}}&lt;/ref&gt;
}}
'''Sulton Qobus sport majmuasi stadioni''' ({{lang-ar|مجمع السلطان قابوس الرياضي}}; shuningdek, mahalliy '''Boshar''' nomi bilan ham tanilgan ({{lang-ar|بوشر}})) — [[Ummon Sultonligi|Ummon]]&lt;nowiki/&gt;ning [[Maskat]] shahridagi [[Boshar]] tumanidagi davlatga tegishli koʻp maqsadli stadiondir. Stadion va sport majmuasi 1970-yil avgustidan 2020-yil yanvarigacha [[Ummon Sultonligi]]&lt;nowiki/&gt;ni boshqargan Ummon sultoni [[Qobus bin Said]] sharafiga nomlangan.

Hozirda arenadan asosan [[futbol]] oʻyinlari uchun foydalaniladi. Arenada [[yengil atletika]] uchun ham sharoitlar mavjud, shuningdek, [[chim ustida xokkey]] oʻyinlari ham oʻtkazilgan. Stadion 28 000 kishiga moʻljallangan boʻlib&lt;ref name=&quot;MS&quot; /&gt;, Ummonning asosiy va eng yirik stadioni hisoblanadi. Bu [[Ummon milliy futbol terma jamoasi|Ummon milliy futbol jamoasi]] va bir qator mahalliy futbol klublarining uy stadioni hisoblanadi. Qobus stadioni 2009-yilda 19-Arab koʻrfazi kubogida asosiy stadion sifatida foydalanilgan, shuningdek, 1996-yilda 13-Arab koʻrfazi kubogi musobaqasida ham foydalanilgan.

Chim ustida xokkey boʻyicha stadion 2018-yilgi erkaklar oʻrtasidagi Osiyo chempionlari kubogiga mezbonlik qilgan.

„Sulton Qobus“ stadioni va sport majmuasi qurilishi 1983-yilda boshlangan. 1985-yilda qurilish yakunlanib, oʻsha yilning 19-oktyabrida stadion ochilgan. Dastlab 40 ming tomoshabinga moʻljallangan edi, biroq bir qator rekonstruksiyalardan soʻng sigʻim bugungi koʻrsatkich — 34 ming oʻringa qisqartirilgan. Stadionda Koʻrfaz kubogining bir qator oʻyinlari oʻtkazilgan. Stadionda futbol oʻyinlaridan tashqari, boshqa sport turlari boʻyicha ham musobaqalar oʻtkaziladi, shahar va milliy miqyosdagi bayramlar oʻtkaziladi.

== Yana qarang ==
* [[Ummondagi futbol stadionlari roʻyxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [http://www.worldstadiums.com/stadium_pictures/middle_east/oman/muscat_qaboos.shtml Sulton Qobus sport majmuasi] — Jahon stadionlari

{{portal bar|Ummon|Futbol}}

[[Turkum:Alifbo boʻyicha stadionlar]]
[[Turkum:Ummon futbol stadionlari]]
[[Turkum:Maskatdagi bino va inshootlar]]
[[Turkum:1985-yilda Ummonda tashkil etilganlar]]
[[Turkum:Maskatda sport]]
[[Turkum:Milliy stadionlar]]</text>
      <sha1>ftmrrjc0jm9euvd24z6xb52evw66ga1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328312</id>
      <parentid>6328311</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T21:03:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>AnvarxonM [[Sultan Qaboos Sports Complex]] sahifasini [[Sulton Qobus sport majmuasi]]ga koʻchirdi</comment>
      <origin>6328311</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3259" sha1="ftmrrjc0jm9euvd24z6xb52evw66ga1" xml:space="preserve">{{Infobox venue
| name = Sulton Qobus sport majmuasi&lt;br&gt;مجمع السلطان قابوس الرياضي
| nickname = 
| image = MuscatGulfCup2.jpg
| image_size = 250px
| location = [[Boshar]], [[Maskat]], [[Ummon]]
| image_caption = 
| coordinates = {{coord|23|34|23|N|58|23|58|E|type:landmark_region:OM|display=inline,title}}
| groundbreaking = 1982-yil 17-sentyabr Pudratchi: Taylor Woodrow Towell
| opened = 1985-yil 19-oktyabr
| renovated =
| closed =
| demolished =
| owner = [[Politics of Oman|Government of Oman]]
| operator = Sport ishlari vazirligi
| surface = [[Grass]]
| dimensions = 50 Hectares
| cost =
| architect = Roy Lancaster Associates
| former_names =
| tenants = [[Ummon milliy futbol terma jamoasi]]&lt;br /&gt;[[Bosher Club]]&lt;br /&gt;
[[Muscat Club]]
| capacity = 28,000&lt;ref name=&quot;MS&quot;&gt;{{cite web |title=مجمع السلطان قابوس الرياضي |url=https://mcsy.om/?page_id=4477 |publisher=Ministry of Culture, Sports and Youth |access-date=8 December 2023 |language=ar}}&lt;/ref&gt;
}}
'''Sulton Qobus sport majmuasi stadioni''' ({{lang-ar|مجمع السلطان قابوس الرياضي}}; shuningdek, mahalliy '''Boshar''' nomi bilan ham tanilgan ({{lang-ar|بوشر}})) — [[Ummon Sultonligi|Ummon]]&lt;nowiki/&gt;ning [[Maskat]] shahridagi [[Boshar]] tumanidagi davlatga tegishli koʻp maqsadli stadiondir. Stadion va sport majmuasi 1970-yil avgustidan 2020-yil yanvarigacha [[Ummon Sultonligi]]&lt;nowiki/&gt;ni boshqargan Ummon sultoni [[Qobus bin Said]] sharafiga nomlangan.

Hozirda arenadan asosan [[futbol]] oʻyinlari uchun foydalaniladi. Arenada [[yengil atletika]] uchun ham sharoitlar mavjud, shuningdek, [[chim ustida xokkey]] oʻyinlari ham oʻtkazilgan. Stadion 28 000 kishiga moʻljallangan boʻlib&lt;ref name=&quot;MS&quot; /&gt;, Ummonning asosiy va eng yirik stadioni hisoblanadi. Bu [[Ummon milliy futbol terma jamoasi|Ummon milliy futbol jamoasi]] va bir qator mahalliy futbol klublarining uy stadioni hisoblanadi. Qobus stadioni 2009-yilda 19-Arab koʻrfazi kubogida asosiy stadion sifatida foydalanilgan, shuningdek, 1996-yilda 13-Arab koʻrfazi kubogi musobaqasida ham foydalanilgan.

Chim ustida xokkey boʻyicha stadion 2018-yilgi erkaklar oʻrtasidagi Osiyo chempionlari kubogiga mezbonlik qilgan.

„Sulton Qobus“ stadioni va sport majmuasi qurilishi 1983-yilda boshlangan. 1985-yilda qurilish yakunlanib, oʻsha yilning 19-oktyabrida stadion ochilgan. Dastlab 40 ming tomoshabinga moʻljallangan edi, biroq bir qator rekonstruksiyalardan soʻng sigʻim bugungi koʻrsatkich — 34 ming oʻringa qisqartirilgan. Stadionda Koʻrfaz kubogining bir qator oʻyinlari oʻtkazilgan. Stadionda futbol oʻyinlaridan tashqari, boshqa sport turlari boʻyicha ham musobaqalar oʻtkaziladi, shahar va milliy miqyosdagi bayramlar oʻtkaziladi.

== Yana qarang ==
* [[Ummondagi futbol stadionlari roʻyxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [http://www.worldstadiums.com/stadium_pictures/middle_east/oman/muscat_qaboos.shtml Sulton Qobus sport majmuasi] — Jahon stadionlari

{{portal bar|Ummon|Futbol}}

[[Turkum:Alifbo boʻyicha stadionlar]]
[[Turkum:Ummon futbol stadionlari]]
[[Turkum:Maskatdagi bino va inshootlar]]
[[Turkum:1985-yilda Ummonda tashkil etilganlar]]
[[Turkum:Maskatda sport]]
[[Turkum:Milliy stadionlar]]</text>
      <sha1>ftmrrjc0jm9euvd24z6xb52evw66ga1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sultan Qaboos Sports Complex</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471168</id>
    <redirect title="Sulton Qobus sport majmuasi" />
    <revision>
      <id>6328313</id>
      <timestamp>2026-11-02T21:03:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>AnvarxonM [[Sultan Qaboos Sports Complex]] sahifasini [[Sulton Qobus sport majmuasi]]ga koʻchirdi</comment>
      <origin>6328313</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46" sha1="9uvm0xoceaf3rezu14k66pmzvnzhd8j" xml:space="preserve">#YOʻNALTIRISH [[Sulton Qobus sport majmuasi]]</text>
      <sha1>9uvm0xoceaf3rezu14k66pmzvnzhd8j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Sulton Qobus sport majmuasi</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471169</id>
    <revision>
      <id>6328314</id>
      <timestamp>2026-11-02T21:04:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Munozara}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328314</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jung Seung-bae</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471170</id>
    <revision>
      <id>6328321</id>
      <timestamp>2026-11-02T21:55:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi  | name               = Jung Seung-bae  | image              = 250524 FC 서울 vs 수원 (정승배).jpg  | alt                =   | caption            = Jung in 2025  | birth_date         = {{Birth date and age|2003|11|9}}  | birth_place        = [[Daejeon]], Janubiy Koreya  | height             = 1.72 m  | position           = [[forward (association football)#Striker|Striker]]  | current_club       = [[Suwon FC]]  | club_...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328321</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13248" sha1="nprcd49ik1nc93ss3myb4fdrskcez1v" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | name               = Jung Seung-bae
 | image              = 250524 FC 서울 vs 수원 (정승배).jpg
 | alt                = 
 | caption            = Jung in 2025
 | birth_date         = {{Birth date and age|2003|11|9}}
 | birth_place        = [[Daejeon]], Janubiy Koreya
 | height             = 1.72 m
 | position           = [[forward (association football)#Striker|Striker]]
 | current_club       = [[Suwon FC]]
 | club_number        = 70
 | youth_years1       = 
 | youth_clubs1       = Daejeon Hana Citizen U12
 | youth_years2       = 
 | youth_clubs2       = Yuseong Middle School (youth)
 | yillar1            = 2024–
 | klublar1           = [[Suwon FC]]
 | isht1              = 45
 | gollar1            = 7
 | milliyyillar1      = 2022
 | milliyjamoa1       = [[Janubiy Koreya milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Janubiy Koreya U20]]
 | milliyisht1        = 2
 | milliygollar1      = 1
 | milliyyillar2      = 2025–
 | milliyjamoa2       = [[Janubiy Koreya milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Janubiy Koreya U23]]
 | milliyisht2        = 7
 | milliygollar2      = 1
 | club_update        = November 1, 2026
}}
'''Jung Seung-bae''' (2003-yil 9-noyabrda tugʻilgan) — janubiy Koreyalik professional futbolchi, K League 2 klubi Suwon FC hujumchisi. U 2024-yilgi K League 1 mavsumida debyut qildi.

== Yoshligi va karerasining boshlanishi ==
Jung Seung-bae 2003-yil 9-noyabrda tugʻilgan&lt;ref&gt;{{cite web|script-title=ko:선수소개|trans-title=Squad Introduction|url=https://www.suwonfc.com/?p=49|publisher=[[Suwon FC]]|access-date=November 1, 2026|language=ko}}&lt;/ref&gt;. Daejeon shahrida tugʻilgan, Daejeon Hana Citizen U-12 jamoasida oʻynagan, Yuseong oʻrta maktabida ishlagan vaqtida U-15 jamoasiga qoʻshilgan va Seuldagi Yeouido oʻrta maktabida oʻqigan. U Hannam universitetida oʻqigan va U-ligada qatnashgan&lt;ref name=&quot;OSEN&quot;&gt;{{cite news|last=Seo|first=Jeong-hwan|script-title=ko:'U리그의 아구에로' 당찬 신입생 정승배, &quot;목표는 K리그 진출&quot;|trans-title='U League's Agüero' Ambitious Freshman Jung Seung-bae, &quot;My Goal Is to Enter the K League&quot;|url=https://www.osen.co.kr/article/G1111877843|website=[[OSEN (newspaper)|OSEN]]|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=June 22, 2022|title=ko:'U리그의 아구에로' 당찬 신입생 정승배, &quot;목표는 K리그 진출&quot;}}&lt;/ref&gt;. U oʻsha mavsumda 15 oʻyinda 14 ta gol urib, eng yaxshi toʻpurarga aylandi&lt;ref name=&quot;News TNT&quot;&gt;{{cite news|last=Choi|first=Jong-hwan|script-title=ko:'미드필더 출신 득점왕' 한남대 정승배, 성공적 변신|trans-title='Formed Midfielder Turned Top Scorer' Hannam University's Jeong Seung-bae, Successful Transition|url=https://www.newstnt.com/news/articleView.html?idxno=301312|website=News TNT|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=September 5, 2023|title=ko:'미드필더 출신 득점왕' 한남대 정승배, 성공적 변신}}&lt;/ref&gt;. U {{ill|Denso kubogi|ko|덴소컵}} jamoasiga ham chaqirilgan&lt;ref name=&quot;OSEN&quot;/&gt;.

17-Pekdudaegan kubogi 1 va 2-yillik futbol federatsiyasi turnirining finalida Jung Koreya universitetiga qarshi oʻyinning birinchi golini kiritib, 4:3 hisobidagi gʻalabaga hissa qoʻshdi va Hannam universitetining oʻz tarixidagi birinchi chempionligini qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Kim|first=Ga-eul|script-title=ko:[대학축구]'후반 44분 결승골' 한남대, 고려대 4대3 잡고 '첫 우승' 환호|trans-title=[University Football] 'Second Half 44th Minute Winning Goal' Hannam University Defeats Korea University 4-3  'First Championship' Jubilation|url=https://www.sportschosun.com/football/2022-07-17/202207180100125190007822|website=[[Sportschosun]]|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=July 17, 2022|title=ko:[대학축구]'후반 44분 결승골' 한남대, 고려대 4대3 잡고 '첫 우승' 환호}}&lt;/ref&gt;. Keyingi yilgi finalda Jung Ajou universitetiga qarshi oʻyinda 2:2 hisobida durang oʻynab, institut uchun gol urdi va yakunda ketma-ket ikkinchi yil Baekdudaegan kubogini penaltilar seriyasida 3:2 hisobida qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Kim|first=Ga-eul|script-title=ko:[대학축구]'김민재→정승배 골' 한남대, 'GK 선방' 승부차기 끝 아주대 제압 '대회 2연속 우승'|trans-title=[University Football] Hannam University, 'Kim Min-jae → Jung Seung-bae Goals', Beats Ajou University After a Penalty Shootout Thanks to 'Goalkeeper Saves', 'Win 2nd Consecutive Title'|url=https://www.sportschosun.com/football/2023-07-16/202307170100122070014738|website=Sportschosun|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=July 16, 2023}}&lt;/ref&gt;. U, shuningdek, Kuzgi Universitetlar Futbol Federatsiyasi turnirida Hongik universitetiga qarshi 59-Taebaeksan kubogi finalida ikki marta gol urib, 4:2 hisobida gʻalaba qozondi va Hannamning yilning uchinchi chempionligini qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Kim|first=Ga-eul|script-title=ko:'2023년 3관왕' 한남대 전성시대, 홍익대 4대2 잡고 추계 태백산기 우승|trans-title='3 Titles in 2023', Hannam University's Golden Era, Defeats Hongik University 4–2 to Win Autumn Taebaeksan Cup|url=https://www.sportschosun.com/football/2023-08-27/202308280100194430025294|website=Sportschosun|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=August 27, 2023}}&lt;/ref&gt;. Toʻrtta gol bilan, turnirdagi barcha futbolchilar orasida eng koʻp gol urgan Jung eng yaxshi toʻpurar sovrinini qoʻlga kiritdi&lt;ref name=&quot;News TNT&quot;/&gt;.

== Klubdagi faoliyati ==
Jung 2024-yilgi mavsum oldidan K Liga 1 klubi Suwon FC bilan shartnoma imzoladi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Yu|first=Chang-hyeon|script-title=ko:K리그1 수원FC, '제2의 김민재' 한상규 등 신인 선수 12명 영입|trans-title=K League 1 Suwon FC, 12 News Players Signed Including the '2nd Kim Min-jae' Han Sang-kyu|url=https://www.kgnews.co.kr/news/article.html?no=777150|website=Kyeonggi News|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=January 7, 2024}}&lt;/ref&gt;. U oʻzining birinchi professional oʻyinini 30-aprel kuni FC Seulga qarshi oʻyinda oʻtkazdi&lt;ref&gt;{{cite web|last=Kang|first=Dong-hun|script-title=ko:[GOAL 수원] 서울만 만나면 약했던 수원FC...김은중 감독 &quot;과거는 과거일 뿐, 오늘 경기가 중요&quot;|trans-title=[Goal Suwon] Suwon FC Weak Whenever They Faced Seoul... Mananger Kim Eun-jung &quot;The Past Is the Past, Today's Match Is What Matters&quot;|url=https://www.goal.com/kr/뉴스/goal-수원-서울만-만나면-약했던-수원fc--김은중-감독-과거는-과거일-뿐-오늘-경기가-중요/blt4e4a847d08b1329e|access-date=November 1, 2026|work=[[Goal (website)|Goal]]|date=April 30, 2024|language=ko}}&lt;/ref&gt;. 21 yoshga toʻlgan kunida Jung oʻzining birinchi ligadagi golini Gangwon FCga qarshi oʻyinda (4:0) kiritdi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Bae|first=Jeong-hun|script-title=ko:프로축구 수원FC, 마지막 홈 경기서 강원 4대 0 대파|trans-title=Professional Soccer Suwon FC, Gangwon 4–0 Thrashing in Final Home Match|url=https://news.sbs.co.kr/amp/news.amp?news_id=N1007866918|website=SBS News|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=November 9, 2024|title=ko:프로축구 수원FC, 마지막 홈 경기서 강원 4대 0 대파}}&lt;/ref&gt;. U 2025-yilgi mavsumdagi ikkinchi golini Gimcheon Sangmu FCga qarshi oʻyinda (1:1) kiritdi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Lee|first=Hyeon-min|script-title=ko:[K리그1 17R] '박상혁 장군' 김천, '정승배 멍군' 수원FC와 1-1 무승부|trans-title=[K League 1 17R] Gimcheon's 'Park Sang-hyeok Strikes First', Suwon FC's 'Jung Seung-bae Answers Back' and Draw 1–1|url=https://www.sportalkorea.com/news/articleView.html?idxno=2025052909552362652|website=Sportal Korea|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=June 1, 2025|title=ko:[K리그1 17R] '박상혁 장군' 김천, '정승배 멍군' 수원FC와 1-1 무승부}}&lt;/ref&gt;. Oʻzining dastlabki ikki mavsumida oʻyin imkoniyatlari cheklanganligi sababli Jung mos ravishda 10 va 14 ta oʻyinda maydonga tushdi&lt;ref name=&quot;Footballist&quot;&gt;{{cite news|last=Kim|first=Hee-jun|script-title=ko:'수원더비' 마주하는 수원FC 기대주 정승배 &quot;승격으로 보답하겠다&quot; [케터뷰]|trans-title=Suwon FC Prospect Jung Seung-bae Ahead of Suwon Derby, &quot;We'll Repay with Promotion&quot; [K-terview]|url=https://www.footballist.co.kr/news/articleView.html?idxno=213607|access-date=November 1, 2026|work=Footballist|date=August 14, 2026|language=ko}}&lt;/ref&gt;.

Suvon FK 2026-yilda ikkinchi divizionga tushib ketganidan soʻng, Jung koʻproq oʻyin oʻtkazdi va oʻzining tajovuzkor driblingi va qanotlarda raqib himoyasini yorib oʻtish qobiliyati uchun jamoa uchun „qimmatli aktiv“ sifatida taʼriflandi&lt;ref name=&quot;Footballist&quot;/&gt;. Oktyabr oyi oxiriga kelib, u beshta gol urdi va uchta golli uzatmani amalga oshirdi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Park|first=Geon-do|script-title=ko:'안방 불패' 수원FC, 무려 16경기 무패+다이렉트 승격 도전... 충남아산과 맞대결|trans-title=Suwon FC &quot;Unbeaten at Home&quot;, Unbeaten for 16 Matches + Aims for Automatic Promotion... Match Against Chungnam Asan|url=https://www.starnewskorea.com/sports/2026/10/20/2026102014124870641|access-date=November 1, 2026|work=Starnews Korea|date=October 20, 2026|language=ko|title=ko:'안방 불패' 수원FC, 무려 16경기 무패+다이렉트 승격 도전... 충남아산과 맞대결}}&lt;/ref&gt;.

== Terma jamoadagi faoliyati ==
2022-yilda Jung Janubiy Koreyaning 20 yoshgacha boʻlgan futbolchilar terma jamoasiga chaqirilgan&lt;ref&gt;{{cite news|last=Kang|first=Jong-hun|script-title=ko:U-19 대표팀, 아시안컵 예선 참가 위해 5일 소집|trans-title=U-19 National Team, Assembling on the 5th Ahead of Asian Cup Qualifiers|url=https://www.thesportstimes.co.kr/news/articleView.html?idxno=337671|access-date=November 1, 2026|work=The Sports Times|date=September 5, 2022|language=ko|title=ko:U-19 대표팀, 아시안컵 예선 참가 위해 5일 소집}}&lt;/ref&gt;. 2024-yilgi Maurice Revello turnirida u Indoneziyaga qarshi oʻyinda (2:1) ikkala golni ham kiritgan&lt;ref&gt;{{cite news|last=Lee|first=Yeong-ho|script-title=ko:'정승배 멀티골' U-21 선발팀, 모리스 리벨로 대회 최종 9위|trans-title='Jeong Seung-bae Multi-Goal', U-21 Select Team Finishes Ninth at Maurice Revello Tournament|url=https://www.yna.co.kr/view/AKR20240615015300007|access-date=November 1, 2026|agency=[[Yonhap News Agency]]|date=June 15, 2024|language=ko|title=ko:'정승배 멀티골' U-21 선발팀, 모리스 리벨로 대회 최종 9위}}&lt;/ref&gt;. 2026-yilgi Osiyo Kubogi U-23 oldidan Jung toʻpigʻidan jarohat olib, U-22 terma jamoasini tark etgan&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=Lee|first=Jong-kwan|script-title=ko:수원FC FW 정승배, 우측 발목 부상으로 '이민성호' 하차...대체 발탁은 안양 채현우|trans-title=Suwon FC FW Jung Seung-bae, Leaves 'Lee Min-sung's Squad' Due to Right Ankle Injury... Replaced by Anyang's Chae Hyun-woo|url=https://www.fourfourtwo.co.kr/news/articleView.html?idxno=78329|access-date=November 1, 2026|work=[[FourFourTwo]]|date=August 28, 2025|language=ko}}&lt;/ref&gt;. 2025-yildan boshlab u Kim Ji-suning oʻrnini egallaganidan soʻng 23 yoshgacha boʻlganlar jamoasiga qaytdi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Ahn|first=Hong-seok|script-title=ko:이민성호, 햄스트링 다친 김지수 대신 공격수 정승배 대체발탁|trans-title=Lee Min-sung's Squad, Forward Jeong Seung-bae Called Up to Replace Hamstring-Injured Kim Ji-soo|url=https://www.yna.co.kr/view/AKR20251107055900007|access-date=November 1, 2026|agency=Yonhap News Agency|date=November 7, 2025|language=ko|title=ko:이민성호, 햄스트링 다친 김지수 대신 공격수 정승배 대체발탁}}&lt;/ref&gt;. Jung 2025-yilgi Panda kubogining ochilish oʻyinida gol urib, jamoaga Oʻzbekistonga qarshi oʻyinda (2:0) gʻalaba qozonishga yordam berdi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Jung|first=Ye-rin|script-title=ko:&quot;정승배 결승골·김명준 추가골&quot;...이민성호, 판다컵서 우즈베키스탄 2-0 제압|trans-title=&quot;Jung Seung-bae's Winning Goal, Kim Myung-jun's Additional Goal&quot;... Lee Min-sung's Squad Beats Uzbekistan 2–0 at the Panda Cup|url=https://www.topstarnews.net/news/articleView.html?idxno=15872830|website=Top Star News|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=November 12, 2025|title=ko:&quot;정승배 결승골·김명준 추가골&quot;...이민성호, 판다컵서 우즈베키스탄 2-0 제압}}&lt;/ref&gt;.

== Oʻyin usuli ==
Jung yoshligida markaziy yarim himoyachi yoki qanotlarda oʻynagan&lt;ref name=&quot;OSEN&quot;/&gt;, kollejdagi faoliyatida hujumchiga aylangan&lt;ref name=&quot;News TNT&quot;/&gt;. U [[Sergio Aguero]]ni oʻziga namuna sifatida keltiradi&lt;ref name=&quot;OSEN&quot;/&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Commons category}}
* {{K League player}}

{{Suwon FC tarkibi}}

{{DEFAULTSORT:Son, Jeong-beom}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Janubiy Koreyalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Erkaklar futboli hujumchilari]]
[[Turkum:Suwon FC futbolchilari]]
[[Turkum:K liga 1 futbolchilari]]
[[Turkum:K liga 2 futbolchilari]]
[[Turkum:Janubiy Koreya 21 yoshgacha milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Janubiy Koreya 23 yoshgacha milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Janubiy Koreya yoshlar milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]]</text>
      <sha1>nprcd49ik1nc93ss3myb4fdrskcez1v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328322</id>
      <parentid>6328321</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T21:57:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>/* Klubdagi faoliyati */</comment>
      <origin>6328322</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13672" sha1="g0jkw3wycndwfoahg7plozrptydquvp" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | name               = Jung Seung-bae
 | image              = 250524 FC 서울 vs 수원 (정승배).jpg
 | alt                = 
 | caption            = Jung in 2025
 | birth_date         = {{Birth date and age|2003|11|9}}
 | birth_place        = [[Daejeon]], Janubiy Koreya
 | height             = 1.72 m
 | position           = [[hujumchi (futbol)#Strayker|Strayker]]
 | current_club       = [[Suwon FC]]
 | club_number        = 70
 | youth_years1       = 
 | youth_clubs1       = Daejeon Hana Citizen U12
 | youth_years2       = 
 | youth_clubs2       = Yuseong Middle School (youth)
 | yillar1            = 2024–
 | klublar1           = [[Suwon FC]]
 | isht1              = 45
 | gollar1            = 7
 | milliyyillar1      = 2022
 | milliyjamoa1       = [[Janubiy Koreya milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Janubiy Koreya U20]]
 | milliyisht1        = 2
 | milliygollar1      = 1
 | milliyyillar2      = 2025–
 | milliyjamoa2       = [[Janubiy Koreya milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Janubiy Koreya U23]]
 | milliyisht2        = 7
 | milliygollar2      = 1
 | club_update        = November 1, 2026
}}
'''Jung Seung-bae''' (2003-yil 9-noyabrda tugʻilgan) — janubiy Koreyalik professional [[futbolchi]], K League 2 klubi Suwon FC hujumchisi. U 2024-yilgi K League 1 mavsumida debyut qildi.

== Yoshligi va karerasining boshlanishi ==
Jung Seung-bae 2003-yil 9-noyabrda tugʻilgan&lt;ref&gt;{{cite web|script-title=ko:선수소개|trans-title=Squad Introduction|url=https://www.suwonfc.com/?p=49|publisher=[[Suwon FC]]|access-date=November 1, 2026|language=ko}}&lt;/ref&gt;. Daejeon shahrida tugʻilgan, Daejeon Hana Citizen U-12 jamoasida oʻynagan, Yuseong oʻrta maktabida ishlagan vaqtida U-15 jamoasiga qoʻshilgan va Seuldagi Yeouido oʻrta maktabida oʻqigan. U Hannam universitetida oʻqigan va U-ligada qatnashgan&lt;ref name=&quot;OSEN&quot;&gt;{{cite news|last=Seo|first=Jeong-hwan|script-title=ko:'U리그의 아구에로' 당찬 신입생 정승배, &quot;목표는 K리그 진출&quot;|trans-title='U League's Agüero' Ambitious Freshman Jung Seung-bae, &quot;My Goal Is to Enter the K League&quot;|url=https://www.osen.co.kr/article/G1111877843|website=[[OSEN (newspaper)|OSEN]]|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=June 22, 2022|title=ko:'U리그의 아구에로' 당찬 신입생 정승배, &quot;목표는 K리그 진출&quot;}}&lt;/ref&gt;. U oʻsha mavsumda 15 oʻyinda 14 ta gol urib, eng yaxshi toʻpurarga aylandi&lt;ref name=&quot;News TNT&quot;&gt;{{cite news|last=Choi|first=Jong-hwan|script-title=ko:'미드필더 출신 득점왕' 한남대 정승배, 성공적 변신|trans-title='Formed Midfielder Turned Top Scorer' Hannam University's Jeong Seung-bae, Successful Transition|url=https://www.newstnt.com/news/articleView.html?idxno=301312|website=News TNT|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=September 5, 2023|title=ko:'미드필더 출신 득점왕' 한남대 정승배, 성공적 변신}}&lt;/ref&gt;. U {{ill|Denso kubogi|ko|덴소컵}} jamoasiga ham chaqirilgan&lt;ref name=&quot;OSEN&quot;/&gt;.

17-Pekdudaegan kubogi 1 va 2-yillik futbol federatsiyasi turnirining finalida Jung Koreya universitetiga qarshi oʻyinning birinchi golini kiritib, 4:3 hisobidagi gʻalabaga hissa qoʻshdi va Hannam universitetining oʻz tarixidagi birinchi chempionligini qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Kim|first=Ga-eul|script-title=ko:[대학축구]'후반 44분 결승골' 한남대, 고려대 4대3 잡고 '첫 우승' 환호|trans-title=[University Football] 'Second Half 44th Minute Winning Goal' Hannam University Defeats Korea University 4-3  'First Championship' Jubilation|url=https://www.sportschosun.com/football/2022-07-17/202207180100125190007822|website=[[Sportschosun]]|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=July 17, 2022|title=ko:[대학축구]'후반 44분 결승골' 한남대, 고려대 4대3 잡고 '첫 우승' 환호}}&lt;/ref&gt;. Keyingi yilgi finalda Jung Ajou universitetiga qarshi oʻyinda 2:2 hisobida durang oʻynab, institut uchun gol urdi va yakunda ketma-ket ikkinchi yil Baekdudaegan kubogini penaltilar seriyasida 3:2 hisobida qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Kim|first=Ga-eul|script-title=ko:[대학축구]'김민재→정승배 골' 한남대, 'GK 선방' 승부차기 끝 아주대 제압 '대회 2연속 우승'|trans-title=[University Football] Hannam University, 'Kim Min-jae → Jung Seung-bae Goals', Beats Ajou University After a Penalty Shootout Thanks to 'Goalkeeper Saves', 'Win 2nd Consecutive Title'|url=https://www.sportschosun.com/football/2023-07-16/202307170100122070014738|website=Sportschosun|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=July 16, 2023|title=ko:[대학축구]'김민재→정승배 골' 한남대, 'GK 선방' 승부차기 끝 아주대 제압 '대회 2연속 우승'}}&lt;/ref&gt;. U, shuningdek, Kuzgi Universitetlar Futbol Federatsiyasi turnirida Hongik universitetiga qarshi 59-Taebaeksan kubogi finalida ikki marta gol urib, 4:2 hisobida gʻalaba qozondi va Hannamning yilning uchinchi chempionligini qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Kim|first=Ga-eul|script-title=ko:'2023년 3관왕' 한남대 전성시대, 홍익대 4대2 잡고 추계 태백산기 우승|trans-title='3 Titles in 2023', Hannam University's Golden Era, Defeats Hongik University 4–2 to Win Autumn Taebaeksan Cup|url=https://www.sportschosun.com/football/2023-08-27/202308280100194430025294|website=Sportschosun|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=August 27, 2023|title=ko:'2023년 3관왕' 한남대 전성시대, 홍익대 4대2 잡고 추계 태백산기 우승}}&lt;/ref&gt;. Toʻrtta gol bilan, turnirdagi barcha futbolchilar orasida eng koʻp gol urgan Jung eng yaxshi toʻpurar sovrinini qoʻlga kiritdi&lt;ref name=&quot;News TNT&quot;/&gt;.

== Klubdagi faoliyati ==
Jung 2024-yilgi mavsum oldidan K Liga 1 klubi Suwon FC bilan shartnoma imzoladi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Yu|first=Chang-hyeon|script-title=ko:K리그1 수원FC, '제2의 김민재' 한상규 등 신인 선수 12명 영입|trans-title=K League 1 Suwon FC, 12 News Players Signed Including the '2nd Kim Min-jae' Han Sang-kyu|url=https://www.kgnews.co.kr/news/article.html?no=777150|website=Kyeonggi News|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=January 7, 2024|title=ko:K리그1 수원FC, '제2의 김민재' 한상규 등 신인 선수 12명 영입}}&lt;/ref&gt;. U oʻzining birinchi professional oʻyinini 30-aprel kuni FC Seulga qarshi oʻyinda oʻtkazdi&lt;ref&gt;{{cite web|last=Kang|first=Dong-hun|script-title=ko:[GOAL 수원] 서울만 만나면 약했던 수원FC...김은중 감독 &quot;과거는 과거일 뿐, 오늘 경기가 중요&quot;|trans-title=[Goal Suwon] Suwon FC Weak Whenever They Faced Seoul... Mananger Kim Eun-jung &quot;The Past Is the Past, Today's Match Is What Matters&quot;|url=https://www.goal.com/kr/뉴스/goal-수원-서울만-만나면-약했던-수원fc--김은중-감독-과거는-과거일-뿐-오늘-경기가-중요/blt4e4a847d08b1329e|access-date=November 1, 2026|work=[[Goal (website)|Goal]]|date=April 30, 2024|language=ko}}&lt;/ref&gt;. 21 yoshga toʻlgan kunida Jung oʻzining birinchi ligadagi golini Gangwon FCga qarshi oʻyinda (4:0) kiritdi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Bae|first=Jeong-hun|script-title=ko:프로축구 수원FC, 마지막 홈 경기서 강원 4대 0 대파|trans-title=Professional Soccer Suwon FC, Gangwon 4–0 Thrashing in Final Home Match|url=https://news.sbs.co.kr/amp/news.amp?news_id=N1007866918|website=SBS News|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=November 9, 2024|title=ko:프로축구 수원FC, 마지막 홈 경기서 강원 4대 0 대파}}&lt;/ref&gt;. U 2025-yilgi mavsumdagi ikkinchi golini Gimcheon Sangmu FCga qarshi oʻyinda (1:1) kiritdi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Lee|first=Hyeon-min|script-title=ko:[K리그1 17R] '박상혁 장군' 김천, '정승배 멍군' 수원FC와 1-1 무승부|trans-title=[K League 1 17R] Gimcheon's 'Park Sang-hyeok Strikes First', Suwon FC's 'Jung Seung-bae Answers Back' and Draw 1–1|url=https://www.sportalkorea.com/news/articleView.html?idxno=2025052909552362652|website=Sportal Korea|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=June 1, 2025|title=ko:[K리그1 17R] '박상혁 장군' 김천, '정승배 멍군' 수원FC와 1-1 무승부}}&lt;/ref&gt;. Oʻzining dastlabki ikki mavsumida oʻyin imkoniyatlari cheklanganligi sababli Jung mos ravishda 10 va 14 ta oʻyinda maydonga tushdi&lt;ref name=&quot;Footballist&quot;&gt;{{cite news|last=Kim|first=Hee-jun|script-title=ko:'수원더비' 마주하는 수원FC 기대주 정승배 &quot;승격으로 보답하겠다&quot; [케터뷰]|trans-title=Suwon FC Prospect Jung Seung-bae Ahead of Suwon Derby, &quot;We'll Repay with Promotion&quot; [K-terview]|url=https://www.footballist.co.kr/news/articleView.html?idxno=213607|access-date=November 1, 2026|work=Footballist|date=August 14, 2026|language=ko|title=ko:'수원더비' 마주하는 수원FC 기대주 정승배 &quot;승격으로 보답하겠다&quot; [케터뷰]}}&lt;/ref&gt;.

Suvon FK 2026-yilda ikkinchi divizionga tushib ketganidan soʻng, Jung koʻproq oʻyin oʻtkazdi va oʻzining tajovuzkor driblingi va qanotlarda raqib himoyasini yorib oʻtish qobiliyati uchun jamoa uchun „qimmatli aktiv“ sifatida taʼriflandi&lt;ref name=&quot;Footballist&quot;/&gt;. Oktyabr oyi oxiriga kelib, u beshta gol urdi va uchta golli uzatmani amalga oshirdi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Park|first=Geon-do|script-title=ko:'안방 불패' 수원FC, 무려 16경기 무패+다이렉트 승격 도전... 충남아산과 맞대결|trans-title=Suwon FC &quot;Unbeaten at Home&quot;, Unbeaten for 16 Matches + Aims for Automatic Promotion... Match Against Chungnam Asan|url=https://www.starnewskorea.com/sports/2026/10/20/2026102014124870641|access-date=November 1, 2026|work=Starnews Korea|date=October 20, 2026|language=ko|title=ko:'안방 불패' 수원FC, 무려 16경기 무패+다이렉트 승격 도전... 충남아산과 맞대결}}&lt;/ref&gt;.

== Terma jamoadagi faoliyati ==
2022-yilda Jung Janubiy Koreyaning 20 yoshgacha boʻlgan futbolchilar terma jamoasiga chaqirilgan&lt;ref&gt;{{cite news|last=Kang|first=Jong-hun|script-title=ko:U-19 대표팀, 아시안컵 예선 참가 위해 5일 소집|trans-title=U-19 National Team, Assembling on the 5th Ahead of Asian Cup Qualifiers|url=https://www.thesportstimes.co.kr/news/articleView.html?idxno=337671|access-date=November 1, 2026|work=The Sports Times|date=September 5, 2022|language=ko|title=ko:U-19 대표팀, 아시안컵 예선 참가 위해 5일 소집}}&lt;/ref&gt;. 2024-yilgi Maurice Revello turnirida u Indoneziyaga qarshi oʻyinda (2:1) ikkala golni ham kiritgan&lt;ref&gt;{{cite news|last=Lee|first=Yeong-ho|script-title=ko:'정승배 멀티골' U-21 선발팀, 모리스 리벨로 대회 최종 9위|trans-title='Jeong Seung-bae Multi-Goal', U-21 Select Team Finishes Ninth at Maurice Revello Tournament|url=https://www.yna.co.kr/view/AKR20240615015300007|access-date=November 1, 2026|agency=[[Yonhap News Agency]]|date=June 15, 2024|language=ko|title=ko:'정승배 멀티골' U-21 선발팀, 모리스 리벨로 대회 최종 9위}}&lt;/ref&gt;. 2026-yilgi Osiyo Kubogi U-23 oldidan Jung toʻpigʻidan jarohat olib, U-22 terma jamoasini tark etgan&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=Lee|first=Jong-kwan|script-title=ko:수원FC FW 정승배, 우측 발목 부상으로 '이민성호' 하차...대체 발탁은 안양 채현우|trans-title=Suwon FC FW Jung Seung-bae, Leaves 'Lee Min-sung's Squad' Due to Right Ankle Injury... Replaced by Anyang's Chae Hyun-woo|url=https://www.fourfourtwo.co.kr/news/articleView.html?idxno=78329|access-date=November 1, 2026|work=[[FourFourTwo]]|date=August 28, 2025|language=ko}}&lt;/ref&gt;. 2025-yildan boshlab u Kim Ji-suning oʻrnini egallaganidan soʻng 23 yoshgacha boʻlganlar jamoasiga qaytdi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Ahn|first=Hong-seok|script-title=ko:이민성호, 햄스트링 다친 김지수 대신 공격수 정승배 대체발탁|trans-title=Lee Min-sung's Squad, Forward Jeong Seung-bae Called Up to Replace Hamstring-Injured Kim Ji-soo|url=https://www.yna.co.kr/view/AKR20251107055900007|access-date=November 1, 2026|agency=Yonhap News Agency|date=November 7, 2025|language=ko|title=ko:이민성호, 햄스트링 다친 김지수 대신 공격수 정승배 대체발탁}}&lt;/ref&gt;. Jung 2025-yilgi Panda kubogining ochilish oʻyinida gol urib, jamoaga Oʻzbekistonga qarshi oʻyinda (2:0) gʻalaba qozonishga yordam berdi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Jung|first=Ye-rin|script-title=ko:&quot;정승배 결승골·김명준 추가골&quot;...이민성호, 판다컵서 우즈베키스탄 2-0 제압|trans-title=&quot;Jung Seung-bae's Winning Goal, Kim Myung-jun's Additional Goal&quot;... Lee Min-sung's Squad Beats Uzbekistan 2–0 at the Panda Cup|url=https://www.topstarnews.net/news/articleView.html?idxno=15872830|website=Top Star News|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=November 12, 2025|title=ko:&quot;정승배 결승골·김명준 추가골&quot;...이민성호, 판다컵서 우즈베키스탄 2-0 제압}}&lt;/ref&gt;.

== Oʻyin usuli ==
Jung yoshligida markaziy yarim himoyachi yoki qanotlarda oʻynagan&lt;ref name=&quot;OSEN&quot;/&gt;, kollejdagi faoliyatida hujumchiga aylangan&lt;ref name=&quot;News TNT&quot;/&gt;. U [[Sergio Aguero]]ni oʻziga namuna sifatida keltiradi&lt;ref name=&quot;OSEN&quot;/&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Commons category}}
* {{K League player}}

{{Suwon FC tarkibi}}

{{DEFAULTSORT:Son, Jeong-beom}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Janubiy Koreyalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Erkaklar futboli hujumchilari]]
[[Turkum:Suwon FC futbolchilari]]
[[Turkum:K liga 1 futbolchilari]]
[[Turkum:K liga 2 futbolchilari]]
[[Turkum:Janubiy Koreya 21 yoshgacha milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Janubiy Koreya 23 yoshgacha milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Janubiy Koreya yoshlar milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]]</text>
      <sha1>g0jkw3wycndwfoahg7plozrptydquvp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328325</id>
      <parentid>6328322</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T22:02:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Havolalar */</comment>
      <origin>6328325</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13672" sha1="fxoa4g6ru0frcfvbwfgbnrnir0swwtk" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | name               = Jung Seung-bae
 | image              = 250524 FC 서울 vs 수원 (정승배).jpg
 | alt                = 
 | caption            = Jung in 2025
 | birth_date         = {{Birth date and age|2003|11|9}}
 | birth_place        = [[Daejeon]], Janubiy Koreya
 | height             = 1.72 m
 | position           = [[hujumchi (futbol)#Strayker|Strayker]]
 | current_club       = [[Suwon FC]]
 | club_number        = 70
 | youth_years1       = 
 | youth_clubs1       = Daejeon Hana Citizen U12
 | youth_years2       = 
 | youth_clubs2       = Yuseong Middle School (youth)
 | yillar1            = 2024–
 | klublar1           = [[Suwon FC]]
 | isht1              = 45
 | gollar1            = 7
 | milliyyillar1      = 2022
 | milliyjamoa1       = [[Janubiy Koreya milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Janubiy Koreya U20]]
 | milliyisht1        = 2
 | milliygollar1      = 1
 | milliyyillar2      = 2025–
 | milliyjamoa2       = [[Janubiy Koreya milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Janubiy Koreya U23]]
 | milliyisht2        = 7
 | milliygollar2      = 1
 | club_update        = November 1, 2026
}}
'''Jung Seung-bae''' (2003-yil 9-noyabrda tugʻilgan) — janubiy Koreyalik professional [[futbolchi]], K League 2 klubi Suwon FC hujumchisi. U 2024-yilgi K League 1 mavsumida debyut qildi.

== Yoshligi va karerasining boshlanishi ==
Jung Seung-bae 2003-yil 9-noyabrda tugʻilgan&lt;ref&gt;{{cite web|script-title=ko:선수소개|trans-title=Squad Introduction|url=https://www.suwonfc.com/?p=49|publisher=[[Suwon FC]]|access-date=November 1, 2026|language=ko}}&lt;/ref&gt;. Daejeon shahrida tugʻilgan, Daejeon Hana Citizen U-12 jamoasida oʻynagan, Yuseong oʻrta maktabida ishlagan vaqtida U-15 jamoasiga qoʻshilgan va Seuldagi Yeouido oʻrta maktabida oʻqigan. U Hannam universitetida oʻqigan va U-ligada qatnashgan&lt;ref name=&quot;OSEN&quot;&gt;{{cite news|last=Seo|first=Jeong-hwan|script-title=ko:'U리그의 아구에로' 당찬 신입생 정승배, &quot;목표는 K리그 진출&quot;|trans-title='U League's Agüero' Ambitious Freshman Jung Seung-bae, &quot;My Goal Is to Enter the K League&quot;|url=https://www.osen.co.kr/article/G1111877843|website=[[OSEN (newspaper)|OSEN]]|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=June 22, 2022|title=ko:'U리그의 아구에로' 당찬 신입생 정승배, &quot;목표는 K리그 진출&quot;}}&lt;/ref&gt;. U oʻsha mavsumda 15 oʻyinda 14 ta gol urib, eng yaxshi toʻpurarga aylandi&lt;ref name=&quot;News TNT&quot;&gt;{{cite news|last=Choi|first=Jong-hwan|script-title=ko:'미드필더 출신 득점왕' 한남대 정승배, 성공적 변신|trans-title='Formed Midfielder Turned Top Scorer' Hannam University's Jeong Seung-bae, Successful Transition|url=https://www.newstnt.com/news/articleView.html?idxno=301312|website=News TNT|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=September 5, 2023|title=ko:'미드필더 출신 득점왕' 한남대 정승배, 성공적 변신}}&lt;/ref&gt;. U {{ill|Denso kubogi|ko|덴소컵}} jamoasiga ham chaqirilgan&lt;ref name=&quot;OSEN&quot;/&gt;.

17-Pekdudaegan kubogi 1 va 2-yillik futbol federatsiyasi turnirining finalida Jung Koreya universitetiga qarshi oʻyinning birinchi golini kiritib, 4:3 hisobidagi gʻalabaga hissa qoʻshdi va Hannam universitetining oʻz tarixidagi birinchi chempionligini qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Kim|first=Ga-eul|script-title=ko:[대학축구]'후반 44분 결승골' 한남대, 고려대 4대3 잡고 '첫 우승' 환호|trans-title=[University Football] 'Second Half 44th Minute Winning Goal' Hannam University Defeats Korea University 4-3  'First Championship' Jubilation|url=https://www.sportschosun.com/football/2022-07-17/202207180100125190007822|website=[[Sportschosun]]|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=July 17, 2022|title=ko:[대학축구]'후반 44분 결승골' 한남대, 고려대 4대3 잡고 '첫 우승' 환호}}&lt;/ref&gt;. Keyingi yilgi finalda Jung Ajou universitetiga qarshi oʻyinda 2:2 hisobida durang oʻynab, institut uchun gol urdi va yakunda ketma-ket ikkinchi yil Baekdudaegan kubogini penaltilar seriyasida 3:2 hisobida qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Kim|first=Ga-eul|script-title=ko:[대학축구]'김민재→정승배 골' 한남대, 'GK 선방' 승부차기 끝 아주대 제압 '대회 2연속 우승'|trans-title=[University Football] Hannam University, 'Kim Min-jae → Jung Seung-bae Goals', Beats Ajou University After a Penalty Shootout Thanks to 'Goalkeeper Saves', 'Win 2nd Consecutive Title'|url=https://www.sportschosun.com/football/2023-07-16/202307170100122070014738|website=Sportschosun|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=July 16, 2023|title=ko:[대학축구]'김민재→정승배 골' 한남대, 'GK 선방' 승부차기 끝 아주대 제압 '대회 2연속 우승'}}&lt;/ref&gt;. U, shuningdek, Kuzgi Universitetlar Futbol Federatsiyasi turnirida Hongik universitetiga qarshi 59-Taebaeksan kubogi finalida ikki marta gol urib, 4:2 hisobida gʻalaba qozondi va Hannamning yilning uchinchi chempionligini qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Kim|first=Ga-eul|script-title=ko:'2023년 3관왕' 한남대 전성시대, 홍익대 4대2 잡고 추계 태백산기 우승|trans-title='3 Titles in 2023', Hannam University's Golden Era, Defeats Hongik University 4–2 to Win Autumn Taebaeksan Cup|url=https://www.sportschosun.com/football/2023-08-27/202308280100194430025294|website=Sportschosun|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=August 27, 2023|title=ko:'2023년 3관왕' 한남대 전성시대, 홍익대 4대2 잡고 추계 태백산기 우승}}&lt;/ref&gt;. Toʻrtta gol bilan, turnirdagi barcha futbolchilar orasida eng koʻp gol urgan Jung eng yaxshi toʻpurar sovrinini qoʻlga kiritdi&lt;ref name=&quot;News TNT&quot;/&gt;.

== Klubdagi faoliyati ==
Jung 2024-yilgi mavsum oldidan K Liga 1 klubi Suwon FC bilan shartnoma imzoladi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Yu|first=Chang-hyeon|script-title=ko:K리그1 수원FC, '제2의 김민재' 한상규 등 신인 선수 12명 영입|trans-title=K League 1 Suwon FC, 12 News Players Signed Including the '2nd Kim Min-jae' Han Sang-kyu|url=https://www.kgnews.co.kr/news/article.html?no=777150|website=Kyeonggi News|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=January 7, 2024|title=ko:K리그1 수원FC, '제2의 김민재' 한상규 등 신인 선수 12명 영입}}&lt;/ref&gt;. U oʻzining birinchi professional oʻyinini 30-aprel kuni FC Seulga qarshi oʻyinda oʻtkazdi&lt;ref&gt;{{cite web|last=Kang|first=Dong-hun|script-title=ko:[GOAL 수원] 서울만 만나면 약했던 수원FC...김은중 감독 &quot;과거는 과거일 뿐, 오늘 경기가 중요&quot;|trans-title=[Goal Suwon] Suwon FC Weak Whenever They Faced Seoul... Mananger Kim Eun-jung &quot;The Past Is the Past, Today's Match Is What Matters&quot;|url=https://www.goal.com/kr/뉴스/goal-수원-서울만-만나면-약했던-수원fc--김은중-감독-과거는-과거일-뿐-오늘-경기가-중요/blt4e4a847d08b1329e|access-date=November 1, 2026|work=[[Goal (website)|Goal]]|date=April 30, 2024|language=ko}}&lt;/ref&gt;. 21 yoshga toʻlgan kunida Jung oʻzining birinchi ligadagi golini Gangwon FCga qarshi oʻyinda (4:0) kiritdi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Bae|first=Jeong-hun|script-title=ko:프로축구 수원FC, 마지막 홈 경기서 강원 4대 0 대파|trans-title=Professional Soccer Suwon FC, Gangwon 4–0 Thrashing in Final Home Match|url=https://news.sbs.co.kr/amp/news.amp?news_id=N1007866918|website=SBS News|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=November 9, 2024|title=ko:프로축구 수원FC, 마지막 홈 경기서 강원 4대 0 대파}}&lt;/ref&gt;. U 2025-yilgi mavsumdagi ikkinchi golini Gimcheon Sangmu FCga qarshi oʻyinda (1:1) kiritdi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Lee|first=Hyeon-min|script-title=ko:[K리그1 17R] '박상혁 장군' 김천, '정승배 멍군' 수원FC와 1-1 무승부|trans-title=[K League 1 17R] Gimcheon's 'Park Sang-hyeok Strikes First', Suwon FC's 'Jung Seung-bae Answers Back' and Draw 1–1|url=https://www.sportalkorea.com/news/articleView.html?idxno=2025052909552362652|website=Sportal Korea|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=June 1, 2025|title=ko:[K리그1 17R] '박상혁 장군' 김천, '정승배 멍군' 수원FC와 1-1 무승부}}&lt;/ref&gt;. Oʻzining dastlabki ikki mavsumida oʻyin imkoniyatlari cheklanganligi sababli Jung mos ravishda 10 va 14 ta oʻyinda maydonga tushdi&lt;ref name=&quot;Footballist&quot;&gt;{{cite news|last=Kim|first=Hee-jun|script-title=ko:'수원더비' 마주하는 수원FC 기대주 정승배 &quot;승격으로 보답하겠다&quot; [케터뷰]|trans-title=Suwon FC Prospect Jung Seung-bae Ahead of Suwon Derby, &quot;We'll Repay with Promotion&quot; [K-terview]|url=https://www.footballist.co.kr/news/articleView.html?idxno=213607|access-date=November 1, 2026|work=Footballist|date=August 14, 2026|language=ko|title=ko:'수원더비' 마주하는 수원FC 기대주 정승배 &quot;승격으로 보답하겠다&quot; [케터뷰]}}&lt;/ref&gt;.

Suvon FK 2026-yilda ikkinchi divizionga tushib ketganidan soʻng, Jung koʻproq oʻyin oʻtkazdi va oʻzining tajovuzkor driblingi va qanotlarda raqib himoyasini yorib oʻtish qobiliyati uchun jamoa uchun „qimmatli aktiv“ sifatida taʼriflandi&lt;ref name=&quot;Footballist&quot;/&gt;. Oktyabr oyi oxiriga kelib, u beshta gol urdi va uchta golli uzatmani amalga oshirdi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Park|first=Geon-do|script-title=ko:'안방 불패' 수원FC, 무려 16경기 무패+다이렉트 승격 도전... 충남아산과 맞대결|trans-title=Suwon FC &quot;Unbeaten at Home&quot;, Unbeaten for 16 Matches + Aims for Automatic Promotion... Match Against Chungnam Asan|url=https://www.starnewskorea.com/sports/2026/10/20/2026102014124870641|access-date=November 1, 2026|work=Starnews Korea|date=October 20, 2026|language=ko|title=ko:'안방 불패' 수원FC, 무려 16경기 무패+다이렉트 승격 도전... 충남아산과 맞대결}}&lt;/ref&gt;.

== Terma jamoadagi faoliyati ==
2022-yilda Jung Janubiy Koreyaning 20 yoshgacha boʻlgan futbolchilar terma jamoasiga chaqirilgan&lt;ref&gt;{{cite news|last=Kang|first=Jong-hun|script-title=ko:U-19 대표팀, 아시안컵 예선 참가 위해 5일 소집|trans-title=U-19 National Team, Assembling on the 5th Ahead of Asian Cup Qualifiers|url=https://www.thesportstimes.co.kr/news/articleView.html?idxno=337671|access-date=November 1, 2026|work=The Sports Times|date=September 5, 2022|language=ko|title=ko:U-19 대표팀, 아시안컵 예선 참가 위해 5일 소집}}&lt;/ref&gt;. 2024-yilgi Maurice Revello turnirida u Indoneziyaga qarshi oʻyinda (2:1) ikkala golni ham kiritgan&lt;ref&gt;{{cite news|last=Lee|first=Yeong-ho|script-title=ko:'정승배 멀티골' U-21 선발팀, 모리스 리벨로 대회 최종 9위|trans-title='Jeong Seung-bae Multi-Goal', U-21 Select Team Finishes Ninth at Maurice Revello Tournament|url=https://www.yna.co.kr/view/AKR20240615015300007|access-date=November 1, 2026|agency=[[Yonhap News Agency]]|date=June 15, 2024|language=ko|title=ko:'정승배 멀티골' U-21 선발팀, 모리스 리벨로 대회 최종 9위}}&lt;/ref&gt;. 2026-yilgi Osiyo Kubogi U-23 oldidan Jung toʻpigʻidan jarohat olib, U-22 terma jamoasini tark etgan&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=Lee|first=Jong-kwan|script-title=ko:수원FC FW 정승배, 우측 발목 부상으로 '이민성호' 하차...대체 발탁은 안양 채현우|trans-title=Suwon FC FW Jung Seung-bae, Leaves 'Lee Min-sung's Squad' Due to Right Ankle Injury... Replaced by Anyang's Chae Hyun-woo|url=https://www.fourfourtwo.co.kr/news/articleView.html?idxno=78329|access-date=November 1, 2026|work=[[FourFourTwo]]|date=August 28, 2025|language=ko}}&lt;/ref&gt;. 2025-yildan boshlab u Kim Ji-suning oʻrnini egallaganidan soʻng 23 yoshgacha boʻlganlar jamoasiga qaytdi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Ahn|first=Hong-seok|script-title=ko:이민성호, 햄스트링 다친 김지수 대신 공격수 정승배 대체발탁|trans-title=Lee Min-sung's Squad, Forward Jeong Seung-bae Called Up to Replace Hamstring-Injured Kim Ji-soo|url=https://www.yna.co.kr/view/AKR20251107055900007|access-date=November 1, 2026|agency=Yonhap News Agency|date=November 7, 2025|language=ko|title=ko:이민성호, 햄스트링 다친 김지수 대신 공격수 정승배 대체발탁}}&lt;/ref&gt;. Jung 2025-yilgi Panda kubogining ochilish oʻyinida gol urib, jamoaga Oʻzbekistonga qarshi oʻyinda (2:0) gʻalaba qozonishga yordam berdi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Jung|first=Ye-rin|script-title=ko:&quot;정승배 결승골·김명준 추가골&quot;...이민성호, 판다컵서 우즈베키스탄 2-0 제압|trans-title=&quot;Jung Seung-bae's Winning Goal, Kim Myung-jun's Additional Goal&quot;... Lee Min-sung's Squad Beats Uzbekistan 2–0 at the Panda Cup|url=https://www.topstarnews.net/news/articleView.html?idxno=15872830|website=Top Star News|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=November 12, 2025|title=ko:&quot;정승배 결승골·김명준 추가골&quot;...이민성호, 판다컵서 우즈베키스탄 2-0 제압}}&lt;/ref&gt;.

== Oʻyin usuli ==
Jung yoshligida markaziy yarim himoyachi yoki qanotlarda oʻynagan&lt;ref name=&quot;OSEN&quot;/&gt;, kollejdagi faoliyatida hujumchiga aylangan&lt;ref name=&quot;News TNT&quot;/&gt;. U [[Sergio Aguero]]ni oʻziga namuna sifatida keltiradi&lt;ref name=&quot;OSEN&quot;/&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Commons category}}
* {{K League player}}

{{Suwon FC tarkibi}}

{{DEFAULTSORT:Son, Jeong-beom}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Janubiy Koreyalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Erkaklar futboli hujumchilari]]
[[Turkum:Suwon FC futbolchilari]]
[[Turkum:K liga 1 futbolchilari]]
[[Turkum:K liga 2 futbolchilari]]
[[Turkum:Janubiy Koreya 20 yoshgacha milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Janubiy Koreya 23 yoshgacha milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Janubiy Koreya yoshlar milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]]</text>
      <sha1>fxoa4g6ru0frcfvbwfgbnrnir0swwtk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328333</id>
      <parentid>6328325</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T22:12:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Oʻyin usuli */</comment>
      <origin>6328333</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13714" sha1="bbca8lw4nblk0yye51y30xugwxybor9" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | name               = Jung Seung-bae
 | image              = 250524 FC 서울 vs 수원 (정승배).jpg
 | alt                = 
 | caption            = Jung in 2025
 | birth_date         = {{Birth date and age|2003|11|9}}
 | birth_place        = [[Daejeon]], Janubiy Koreya
 | height             = 1.72 m
 | position           = [[hujumchi (futbol)#Strayker|Strayker]]
 | current_club       = [[Suwon FC]]
 | club_number        = 70
 | youth_years1       = 
 | youth_clubs1       = Daejeon Hana Citizen U12
 | youth_years2       = 
 | youth_clubs2       = Yuseong Middle School (youth)
 | yillar1            = 2024–
 | klublar1           = [[Suwon FC]]
 | isht1              = 45
 | gollar1            = 7
 | milliyyillar1      = 2022
 | milliyjamoa1       = [[Janubiy Koreya milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Janubiy Koreya U20]]
 | milliyisht1        = 2
 | milliygollar1      = 1
 | milliyyillar2      = 2025–
 | milliyjamoa2       = [[Janubiy Koreya milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Janubiy Koreya U23]]
 | milliyisht2        = 7
 | milliygollar2      = 1
 | club_update        = November 1, 2026
}}
'''Jung Seung-bae''' (2003-yil 9-noyabrda tugʻilgan) — janubiy Koreyalik professional [[futbolchi]], K League 2 klubi Suwon FC hujumchisi. U 2024-yilgi K League 1 mavsumida debyut qildi.

== Yoshligi va karerasining boshlanishi ==
Jung Seung-bae 2003-yil 9-noyabrda tugʻilgan&lt;ref&gt;{{cite web|script-title=ko:선수소개|trans-title=Squad Introduction|url=https://www.suwonfc.com/?p=49|publisher=[[Suwon FC]]|access-date=November 1, 2026|language=ko}}&lt;/ref&gt;. Daejeon shahrida tugʻilgan, Daejeon Hana Citizen U-12 jamoasida oʻynagan, Yuseong oʻrta maktabida ishlagan vaqtida U-15 jamoasiga qoʻshilgan va Seuldagi Yeouido oʻrta maktabida oʻqigan. U Hannam universitetida oʻqigan va U-ligada qatnashgan&lt;ref name=&quot;OSEN&quot;&gt;{{cite news|last=Seo|first=Jeong-hwan|script-title=ko:'U리그의 아구에로' 당찬 신입생 정승배, &quot;목표는 K리그 진출&quot;|trans-title='U League's Agüero' Ambitious Freshman Jung Seung-bae, &quot;My Goal Is to Enter the K League&quot;|url=https://www.osen.co.kr/article/G1111877843|website=[[OSEN (newspaper)|OSEN]]|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=June 22, 2022|title=ko:'U리그의 아구에로' 당찬 신입생 정승배, &quot;목표는 K리그 진출&quot;}}&lt;/ref&gt;. U oʻsha mavsumda 15 oʻyinda 14 ta gol urib, eng yaxshi toʻpurarga aylandi&lt;ref name=&quot;News TNT&quot;&gt;{{cite news|last=Choi|first=Jong-hwan|script-title=ko:'미드필더 출신 득점왕' 한남대 정승배, 성공적 변신|trans-title='Formed Midfielder Turned Top Scorer' Hannam University's Jeong Seung-bae, Successful Transition|url=https://www.newstnt.com/news/articleView.html?idxno=301312|website=News TNT|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=September 5, 2023|title=ko:'미드필더 출신 득점왕' 한남대 정승배, 성공적 변신}}&lt;/ref&gt;. U {{ill|Denso kubogi|ko|덴소컵}} jamoasiga ham chaqirilgan&lt;ref name=&quot;OSEN&quot;/&gt;.

17-Pekdudaegan kubogi 1 va 2-yillik futbol federatsiyasi turnirining finalida Jung Koreya universitetiga qarshi oʻyinning birinchi golini kiritib, 4:3 hisobidagi gʻalabaga hissa qoʻshdi va Hannam universitetining oʻz tarixidagi birinchi chempionligini qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Kim|first=Ga-eul|script-title=ko:[대학축구]'후반 44분 결승골' 한남대, 고려대 4대3 잡고 '첫 우승' 환호|trans-title=[University Football] 'Second Half 44th Minute Winning Goal' Hannam University Defeats Korea University 4-3  'First Championship' Jubilation|url=https://www.sportschosun.com/football/2022-07-17/202207180100125190007822|website=[[Sportschosun]]|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=July 17, 2022|title=ko:[대학축구]'후반 44분 결승골' 한남대, 고려대 4대3 잡고 '첫 우승' 환호}}&lt;/ref&gt;. Keyingi yilgi finalda Jung Ajou universitetiga qarshi oʻyinda 2:2 hisobida durang oʻynab, institut uchun gol urdi va yakunda ketma-ket ikkinchi yil Baekdudaegan kubogini penaltilar seriyasida 3:2 hisobida qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Kim|first=Ga-eul|script-title=ko:[대학축구]'김민재→정승배 골' 한남대, 'GK 선방' 승부차기 끝 아주대 제압 '대회 2연속 우승'|trans-title=[University Football] Hannam University, 'Kim Min-jae → Jung Seung-bae Goals', Beats Ajou University After a Penalty Shootout Thanks to 'Goalkeeper Saves', 'Win 2nd Consecutive Title'|url=https://www.sportschosun.com/football/2023-07-16/202307170100122070014738|website=Sportschosun|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=July 16, 2023|title=ko:[대학축구]'김민재→정승배 골' 한남대, 'GK 선방' 승부차기 끝 아주대 제압 '대회 2연속 우승'}}&lt;/ref&gt;. U, shuningdek, Kuzgi Universitetlar Futbol Federatsiyasi turnirida Hongik universitetiga qarshi 59-Taebaeksan kubogi finalida ikki marta gol urib, 4:2 hisobida gʻalaba qozondi va Hannamning yilning uchinchi chempionligini qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Kim|first=Ga-eul|script-title=ko:'2023년 3관왕' 한남대 전성시대, 홍익대 4대2 잡고 추계 태백산기 우승|trans-title='3 Titles in 2023', Hannam University's Golden Era, Defeats Hongik University 4–2 to Win Autumn Taebaeksan Cup|url=https://www.sportschosun.com/football/2023-08-27/202308280100194430025294|website=Sportschosun|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=August 27, 2023|title=ko:'2023년 3관왕' 한남대 전성시대, 홍익대 4대2 잡고 추계 태백산기 우승}}&lt;/ref&gt;. Toʻrtta gol bilan, turnirdagi barcha futbolchilar orasida eng koʻp gol urgan Jung eng yaxshi toʻpurar sovrinini qoʻlga kiritdi&lt;ref name=&quot;News TNT&quot;/&gt;.

== Klubdagi faoliyati ==
Jung 2024-yilgi mavsum oldidan K Liga 1 klubi Suwon FC bilan shartnoma imzoladi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Yu|first=Chang-hyeon|script-title=ko:K리그1 수원FC, '제2의 김민재' 한상규 등 신인 선수 12명 영입|trans-title=K League 1 Suwon FC, 12 News Players Signed Including the '2nd Kim Min-jae' Han Sang-kyu|url=https://www.kgnews.co.kr/news/article.html?no=777150|website=Kyeonggi News|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=January 7, 2024|title=ko:K리그1 수원FC, '제2의 김민재' 한상규 등 신인 선수 12명 영입}}&lt;/ref&gt;. U oʻzining birinchi professional oʻyinini 30-aprel kuni FC Seulga qarshi oʻyinda oʻtkazdi&lt;ref&gt;{{cite web|last=Kang|first=Dong-hun|script-title=ko:[GOAL 수원] 서울만 만나면 약했던 수원FC...김은중 감독 &quot;과거는 과거일 뿐, 오늘 경기가 중요&quot;|trans-title=[Goal Suwon] Suwon FC Weak Whenever They Faced Seoul... Mananger Kim Eun-jung &quot;The Past Is the Past, Today's Match Is What Matters&quot;|url=https://www.goal.com/kr/뉴스/goal-수원-서울만-만나면-약했던-수원fc--김은중-감독-과거는-과거일-뿐-오늘-경기가-중요/blt4e4a847d08b1329e|access-date=November 1, 2026|work=[[Goal (website)|Goal]]|date=April 30, 2024|language=ko}}&lt;/ref&gt;. 21 yoshga toʻlgan kunida Jung oʻzining birinchi ligadagi golini Gangwon FCga qarshi oʻyinda (4:0) kiritdi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Bae|first=Jeong-hun|script-title=ko:프로축구 수원FC, 마지막 홈 경기서 강원 4대 0 대파|trans-title=Professional Soccer Suwon FC, Gangwon 4–0 Thrashing in Final Home Match|url=https://news.sbs.co.kr/amp/news.amp?news_id=N1007866918|website=SBS News|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=November 9, 2024|title=ko:프로축구 수원FC, 마지막 홈 경기서 강원 4대 0 대파}}&lt;/ref&gt;. U 2025-yilgi mavsumdagi ikkinchi golini Gimcheon Sangmu FCga qarshi oʻyinda (1:1) kiritdi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Lee|first=Hyeon-min|script-title=ko:[K리그1 17R] '박상혁 장군' 김천, '정승배 멍군' 수원FC와 1-1 무승부|trans-title=[K League 1 17R] Gimcheon's 'Park Sang-hyeok Strikes First', Suwon FC's 'Jung Seung-bae Answers Back' and Draw 1–1|url=https://www.sportalkorea.com/news/articleView.html?idxno=2025052909552362652|website=Sportal Korea|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=June 1, 2025|title=ko:[K리그1 17R] '박상혁 장군' 김천, '정승배 멍군' 수원FC와 1-1 무승부}}&lt;/ref&gt;. Oʻzining dastlabki ikki mavsumida oʻyin imkoniyatlari cheklanganligi sababli Jung mos ravishda 10 va 14 ta oʻyinda maydonga tushdi&lt;ref name=&quot;Footballist&quot;&gt;{{cite news|last=Kim|first=Hee-jun|script-title=ko:'수원더비' 마주하는 수원FC 기대주 정승배 &quot;승격으로 보답하겠다&quot; [케터뷰]|trans-title=Suwon FC Prospect Jung Seung-bae Ahead of Suwon Derby, &quot;We'll Repay with Promotion&quot; [K-terview]|url=https://www.footballist.co.kr/news/articleView.html?idxno=213607|access-date=November 1, 2026|work=Footballist|date=August 14, 2026|language=ko|title=ko:'수원더비' 마주하는 수원FC 기대주 정승배 &quot;승격으로 보답하겠다&quot; [케터뷰]}}&lt;/ref&gt;.

Suvon FK 2026-yilda ikkinchi divizionga tushib ketganidan soʻng, Jung koʻproq oʻyin oʻtkazdi va oʻzining tajovuzkor driblingi va qanotlarda raqib himoyasini yorib oʻtish qobiliyati uchun jamoa uchun „qimmatli aktiv“ sifatida taʼriflandi&lt;ref name=&quot;Footballist&quot;/&gt;. Oktyabr oyi oxiriga kelib, u beshta gol urdi va uchta golli uzatmani amalga oshirdi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Park|first=Geon-do|script-title=ko:'안방 불패' 수원FC, 무려 16경기 무패+다이렉트 승격 도전... 충남아산과 맞대결|trans-title=Suwon FC &quot;Unbeaten at Home&quot;, Unbeaten for 16 Matches + Aims for Automatic Promotion... Match Against Chungnam Asan|url=https://www.starnewskorea.com/sports/2026/10/20/2026102014124870641|access-date=November 1, 2026|work=Starnews Korea|date=October 20, 2026|language=ko|title=ko:'안방 불패' 수원FC, 무려 16경기 무패+다이렉트 승격 도전... 충남아산과 맞대결}}&lt;/ref&gt;.

== Terma jamoadagi faoliyati ==
2022-yilda Jung Janubiy Koreyaning 20 yoshgacha boʻlgan futbolchilar terma jamoasiga chaqirilgan&lt;ref&gt;{{cite news|last=Kang|first=Jong-hun|script-title=ko:U-19 대표팀, 아시안컵 예선 참가 위해 5일 소집|trans-title=U-19 National Team, Assembling on the 5th Ahead of Asian Cup Qualifiers|url=https://www.thesportstimes.co.kr/news/articleView.html?idxno=337671|access-date=November 1, 2026|work=The Sports Times|date=September 5, 2022|language=ko|title=ko:U-19 대표팀, 아시안컵 예선 참가 위해 5일 소집}}&lt;/ref&gt;. 2024-yilgi Maurice Revello turnirida u Indoneziyaga qarshi oʻyinda (2:1) ikkala golni ham kiritgan&lt;ref&gt;{{cite news|last=Lee|first=Yeong-ho|script-title=ko:'정승배 멀티골' U-21 선발팀, 모리스 리벨로 대회 최종 9위|trans-title='Jeong Seung-bae Multi-Goal', U-21 Select Team Finishes Ninth at Maurice Revello Tournament|url=https://www.yna.co.kr/view/AKR20240615015300007|access-date=November 1, 2026|agency=[[Yonhap News Agency]]|date=June 15, 2024|language=ko|title=ko:'정승배 멀티골' U-21 선발팀, 모리스 리벨로 대회 최종 9위}}&lt;/ref&gt;. 2026-yilgi Osiyo Kubogi U-23 oldidan Jung toʻpigʻidan jarohat olib, U-22 terma jamoasini tark etgan&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=Lee|first=Jong-kwan|script-title=ko:수원FC FW 정승배, 우측 발목 부상으로 '이민성호' 하차...대체 발탁은 안양 채현우|trans-title=Suwon FC FW Jung Seung-bae, Leaves 'Lee Min-sung's Squad' Due to Right Ankle Injury... Replaced by Anyang's Chae Hyun-woo|url=https://www.fourfourtwo.co.kr/news/articleView.html?idxno=78329|access-date=November 1, 2026|work=[[FourFourTwo]]|date=August 28, 2025|language=ko}}&lt;/ref&gt;. 2025-yildan boshlab u Kim Ji-suning oʻrnini egallaganidan soʻng 23 yoshgacha boʻlganlar jamoasiga qaytdi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Ahn|first=Hong-seok|script-title=ko:이민성호, 햄스트링 다친 김지수 대신 공격수 정승배 대체발탁|trans-title=Lee Min-sung's Squad, Forward Jeong Seung-bae Called Up to Replace Hamstring-Injured Kim Ji-soo|url=https://www.yna.co.kr/view/AKR20251107055900007|access-date=November 1, 2026|agency=Yonhap News Agency|date=November 7, 2025|language=ko|title=ko:이민성호, 햄스트링 다친 김지수 대신 공격수 정승배 대체발탁}}&lt;/ref&gt;. Jung 2025-yilgi Panda kubogining ochilish oʻyinida gol urib, jamoaga Oʻzbekistonga qarshi oʻyinda (2:0) gʻalaba qozonishga yordam berdi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Jung|first=Ye-rin|script-title=ko:&quot;정승배 결승골·김명준 추가골&quot;...이민성호, 판다컵서 우즈베키스탄 2-0 제압|trans-title=&quot;Jung Seung-bae's Winning Goal, Kim Myung-jun's Additional Goal&quot;... Lee Min-sung's Squad Beats Uzbekistan 2–0 at the Panda Cup|url=https://www.topstarnews.net/news/articleView.html?idxno=15872830|website=Top Star News|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=November 12, 2025|title=ko:&quot;정승배 결승골·김명준 추가골&quot;...이민성호, 판다컵서 우즈베키스탄 2-0 제압}}&lt;/ref&gt;.

== Oʻyin usuli ==
Jung yoshligida [[yarim himoyachi|markaziy yarim himoyachi]] yoki qanotlarda oʻynagan&lt;ref name=&quot;OSEN&quot;/&gt;, kollejdagi faoliyatida [[Hujumchi (futbol)|hujumchi]]ga aylangan&lt;ref name=&quot;News TNT&quot;/&gt;. U [[Sergio Aguero]]ni oʻziga namuna sifatida keltiradi&lt;ref name=&quot;OSEN&quot;/&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Commons category}}
* {{K League player}}

{{Suwon FC tarkibi}}

{{DEFAULTSORT:Son, Jeong-beom}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Janubiy Koreyalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Erkaklar futboli hujumchilari]]
[[Turkum:Suwon FC futbolchilari]]
[[Turkum:K liga 1 futbolchilari]]
[[Turkum:K liga 2 futbolchilari]]
[[Turkum:Janubiy Koreya 20 yoshgacha milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Janubiy Koreya 23 yoshgacha milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Janubiy Koreya yoshlar milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]]</text>
      <sha1>bbca8lw4nblk0yye51y30xugwxybor9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328335</id>
      <parentid>6328333</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T22:17:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Terma jamoadagi faoliyati */</comment>
      <origin>6328335</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14053" sha1="q8xsqxgkqukfcc2cpw1k5a33cba9py4" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | name               = Jung Seung-bae
 | image              = 250524 FC 서울 vs 수원 (정승배).jpg
 | alt                = 
 | caption            = Jung in 2025
 | birth_date         = {{Birth date and age|2003|11|9}}
 | birth_place        = [[Daejeon]], Janubiy Koreya
 | height             = 1.72 m
 | position           = [[hujumchi (futbol)#Strayker|Strayker]]
 | current_club       = [[Suwon FC]]
 | club_number        = 70
 | youth_years1       = 
 | youth_clubs1       = Daejeon Hana Citizen U12
 | youth_years2       = 
 | youth_clubs2       = Yuseong Middle School (youth)
 | yillar1            = 2024–
 | klublar1           = [[Suwon FC]]
 | isht1              = 45
 | gollar1            = 7
 | milliyyillar1      = 2022
 | milliyjamoa1       = [[Janubiy Koreya milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Janubiy Koreya U20]]
 | milliyisht1        = 2
 | milliygollar1      = 1
 | milliyyillar2      = 2025–
 | milliyjamoa2       = [[Janubiy Koreya milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Janubiy Koreya U23]]
 | milliyisht2        = 7
 | milliygollar2      = 1
 | club_update        = November 1, 2026
}}
'''Jung Seung-bae''' (2003-yil 9-noyabrda tugʻilgan) — janubiy Koreyalik professional [[futbolchi]], K League 2 klubi Suwon FC hujumchisi. U 2024-yilgi K League 1 mavsumida debyut qildi.

== Yoshligi va karerasining boshlanishi ==
Jung Seung-bae 2003-yil 9-noyabrda tugʻilgan&lt;ref&gt;{{cite web|script-title=ko:선수소개|trans-title=Squad Introduction|url=https://www.suwonfc.com/?p=49|publisher=[[Suwon FC]]|access-date=November 1, 2026|language=ko}}&lt;/ref&gt;. Daejeon shahrida tugʻilgan, Daejeon Hana Citizen U-12 jamoasida oʻynagan, Yuseong oʻrta maktabida ishlagan vaqtida U-15 jamoasiga qoʻshilgan va Seuldagi Yeouido oʻrta maktabida oʻqigan. U Hannam universitetida oʻqigan va U-ligada qatnashgan&lt;ref name=&quot;OSEN&quot;&gt;{{cite news|last=Seo|first=Jeong-hwan|script-title=ko:'U리그의 아구에로' 당찬 신입생 정승배, &quot;목표는 K리그 진출&quot;|trans-title='U League's Agüero' Ambitious Freshman Jung Seung-bae, &quot;My Goal Is to Enter the K League&quot;|url=https://www.osen.co.kr/article/G1111877843|website=[[OSEN (newspaper)|OSEN]]|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=June 22, 2022|title=ko:'U리그의 아구에로' 당찬 신입생 정승배, &quot;목표는 K리그 진출&quot;}}&lt;/ref&gt;. U oʻsha mavsumda 15 oʻyinda 14 ta gol urib, eng yaxshi toʻpurarga aylandi&lt;ref name=&quot;News TNT&quot;&gt;{{cite news|last=Choi|first=Jong-hwan|script-title=ko:'미드필더 출신 득점왕' 한남대 정승배, 성공적 변신|trans-title='Formed Midfielder Turned Top Scorer' Hannam University's Jeong Seung-bae, Successful Transition|url=https://www.newstnt.com/news/articleView.html?idxno=301312|website=News TNT|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=September 5, 2023|title=ko:'미드필더 출신 득점왕' 한남대 정승배, 성공적 변신}}&lt;/ref&gt;. U {{ill|Denso kubogi|ko|덴소컵}} jamoasiga ham chaqirilgan&lt;ref name=&quot;OSEN&quot;/&gt;.

17-Pekdudaegan kubogi 1 va 2-yillik futbol federatsiyasi turnirining finalida Jung Koreya universitetiga qarshi oʻyinning birinchi golini kiritib, 4:3 hisobidagi gʻalabaga hissa qoʻshdi va Hannam universitetining oʻz tarixidagi birinchi chempionligini qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Kim|first=Ga-eul|script-title=ko:[대학축구]'후반 44분 결승골' 한남대, 고려대 4대3 잡고 '첫 우승' 환호|trans-title=[University Football] 'Second Half 44th Minute Winning Goal' Hannam University Defeats Korea University 4-3  'First Championship' Jubilation|url=https://www.sportschosun.com/football/2022-07-17/202207180100125190007822|website=[[Sportschosun]]|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=July 17, 2022|title=ko:[대학축구]'후반 44분 결승골' 한남대, 고려대 4대3 잡고 '첫 우승' 환호}}&lt;/ref&gt;. Keyingi yilgi finalda Jung Ajou universitetiga qarshi oʻyinda 2:2 hisobida durang oʻynab, institut uchun gol urdi va yakunda ketma-ket ikkinchi yil Baekdudaegan kubogini penaltilar seriyasida 3:2 hisobida qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Kim|first=Ga-eul|script-title=ko:[대학축구]'김민재→정승배 골' 한남대, 'GK 선방' 승부차기 끝 아주대 제압 '대회 2연속 우승'|trans-title=[University Football] Hannam University, 'Kim Min-jae → Jung Seung-bae Goals', Beats Ajou University After a Penalty Shootout Thanks to 'Goalkeeper Saves', 'Win 2nd Consecutive Title'|url=https://www.sportschosun.com/football/2023-07-16/202307170100122070014738|website=Sportschosun|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=July 16, 2023|title=ko:[대학축구]'김민재→정승배 골' 한남대, 'GK 선방' 승부차기 끝 아주대 제압 '대회 2연속 우승'}}&lt;/ref&gt;. U, shuningdek, Kuzgi Universitetlar Futbol Federatsiyasi turnirida Hongik universitetiga qarshi 59-Taebaeksan kubogi finalida ikki marta gol urib, 4:2 hisobida gʻalaba qozondi va Hannamning yilning uchinchi chempionligini qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Kim|first=Ga-eul|script-title=ko:'2023년 3관왕' 한남대 전성시대, 홍익대 4대2 잡고 추계 태백산기 우승|trans-title='3 Titles in 2023', Hannam University's Golden Era, Defeats Hongik University 4–2 to Win Autumn Taebaeksan Cup|url=https://www.sportschosun.com/football/2023-08-27/202308280100194430025294|website=Sportschosun|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=August 27, 2023|title=ko:'2023년 3관왕' 한남대 전성시대, 홍익대 4대2 잡고 추계 태백산기 우승}}&lt;/ref&gt;. Toʻrtta gol bilan, turnirdagi barcha futbolchilar orasida eng koʻp gol urgan Jung eng yaxshi toʻpurar sovrinini qoʻlga kiritdi&lt;ref name=&quot;News TNT&quot;/&gt;.

== Klubdagi faoliyati ==
Jung 2024-yilgi mavsum oldidan K Liga 1 klubi Suwon FC bilan shartnoma imzoladi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Yu|first=Chang-hyeon|script-title=ko:K리그1 수원FC, '제2의 김민재' 한상규 등 신인 선수 12명 영입|trans-title=K League 1 Suwon FC, 12 News Players Signed Including the '2nd Kim Min-jae' Han Sang-kyu|url=https://www.kgnews.co.kr/news/article.html?no=777150|website=Kyeonggi News|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=January 7, 2024|title=ko:K리그1 수원FC, '제2의 김민재' 한상규 등 신인 선수 12명 영입}}&lt;/ref&gt;. U oʻzining birinchi professional oʻyinini 30-aprel kuni FC Seulga qarshi oʻyinda oʻtkazdi&lt;ref&gt;{{cite web|last=Kang|first=Dong-hun|script-title=ko:[GOAL 수원] 서울만 만나면 약했던 수원FC...김은중 감독 &quot;과거는 과거일 뿐, 오늘 경기가 중요&quot;|trans-title=[Goal Suwon] Suwon FC Weak Whenever They Faced Seoul... Mananger Kim Eun-jung &quot;The Past Is the Past, Today's Match Is What Matters&quot;|url=https://www.goal.com/kr/뉴스/goal-수원-서울만-만나면-약했던-수원fc--김은중-감독-과거는-과거일-뿐-오늘-경기가-중요/blt4e4a847d08b1329e|access-date=November 1, 2026|work=[[Goal (website)|Goal]]|date=April 30, 2024|language=ko}}&lt;/ref&gt;. 21 yoshga toʻlgan kunida Jung oʻzining birinchi ligadagi golini Gangwon FCga qarshi oʻyinda (4:0) kiritdi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Bae|first=Jeong-hun|script-title=ko:프로축구 수원FC, 마지막 홈 경기서 강원 4대 0 대파|trans-title=Professional Soccer Suwon FC, Gangwon 4–0 Thrashing in Final Home Match|url=https://news.sbs.co.kr/amp/news.amp?news_id=N1007866918|website=SBS News|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=November 9, 2024|title=ko:프로축구 수원FC, 마지막 홈 경기서 강원 4대 0 대파}}&lt;/ref&gt;. U 2025-yilgi mavsumdagi ikkinchi golini Gimcheon Sangmu FCga qarshi oʻyinda (1:1) kiritdi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Lee|first=Hyeon-min|script-title=ko:[K리그1 17R] '박상혁 장군' 김천, '정승배 멍군' 수원FC와 1-1 무승부|trans-title=[K League 1 17R] Gimcheon's 'Park Sang-hyeok Strikes First', Suwon FC's 'Jung Seung-bae Answers Back' and Draw 1–1|url=https://www.sportalkorea.com/news/articleView.html?idxno=2025052909552362652|website=Sportal Korea|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=June 1, 2025|title=ko:[K리그1 17R] '박상혁 장군' 김천, '정승배 멍군' 수원FC와 1-1 무승부}}&lt;/ref&gt;. Oʻzining dastlabki ikki mavsumida oʻyin imkoniyatlari cheklanganligi sababli Jung mos ravishda 10 va 14 ta oʻyinda maydonga tushdi&lt;ref name=&quot;Footballist&quot;&gt;{{cite news|last=Kim|first=Hee-jun|script-title=ko:'수원더비' 마주하는 수원FC 기대주 정승배 &quot;승격으로 보답하겠다&quot; [케터뷰]|trans-title=Suwon FC Prospect Jung Seung-bae Ahead of Suwon Derby, &quot;We'll Repay with Promotion&quot; [K-terview]|url=https://www.footballist.co.kr/news/articleView.html?idxno=213607|access-date=November 1, 2026|work=Footballist|date=August 14, 2026|language=ko|title=ko:'수원더비' 마주하는 수원FC 기대주 정승배 &quot;승격으로 보답하겠다&quot; [케터뷰]}}&lt;/ref&gt;.

Suvon FK 2026-yilda ikkinchi divizionga tushib ketganidan soʻng, Jung koʻproq oʻyin oʻtkazdi va oʻzining tajovuzkor driblingi va qanotlarda raqib himoyasini yorib oʻtish qobiliyati uchun jamoa uchun „qimmatli aktiv“ sifatida taʼriflandi&lt;ref name=&quot;Footballist&quot;/&gt;. Oktyabr oyi oxiriga kelib, u beshta gol urdi va uchta golli uzatmani amalga oshirdi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Park|first=Geon-do|script-title=ko:'안방 불패' 수원FC, 무려 16경기 무패+다이렉트 승격 도전... 충남아산과 맞대결|trans-title=Suwon FC &quot;Unbeaten at Home&quot;, Unbeaten for 16 Matches + Aims for Automatic Promotion... Match Against Chungnam Asan|url=https://www.starnewskorea.com/sports/2026/10/20/2026102014124870641|access-date=November 1, 2026|work=Starnews Korea|date=October 20, 2026|language=ko|title=ko:'안방 불패' 수원FC, 무려 16경기 무패+다이렉트 승격 도전... 충남아산과 맞대결}}&lt;/ref&gt;.

== Terma jamoadagi faoliyati ==
2022-yilda Jung [[Janubiy Koreya milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Janubiy Koreyaning 20 yoshgacha]] boʻlgan futbolchilar terma jamoasiga chaqirilgan&lt;ref&gt;{{cite news|last=Kang|first=Jong-hun|script-title=ko:U-19 대표팀, 아시안컵 예선 참가 위해 5일 소집|trans-title=U-19 National Team, Assembling on the 5th Ahead of Asian Cup Qualifiers|url=https://www.thesportstimes.co.kr/news/articleView.html?idxno=337671|access-date=November 1, 2026|work=The Sports Times|date=September 5, 2022|language=ko|title=ko:U-19 대표팀, 아시안컵 예선 참가 위해 5일 소집}}&lt;/ref&gt;. 2024-yilgi Maurice Revello turnirida u [[Indoneziya milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Indoneziya]]ga qarshi oʻyinda (2-1) ikkala golni ham kiritgan&lt;ref&gt;{{cite news|last=Lee|first=Yeong-ho|script-title=ko:'정승배 멀티골' U-21 선발팀, 모리스 리벨로 대회 최종 9위|trans-title='Jeong Seung-bae Multi-Goal', U-21 Select Team Finishes Ninth at Maurice Revello Tournament|url=https://www.yna.co.kr/view/AKR20240615015300007|access-date=November 1, 2026|agency=[[Yonhap News Agency]]|date=June 15, 2024|language=ko|title=ko:'정승배 멀티골' U-21 선발팀, 모리스 리벨로 대회 최종 9위}}&lt;/ref&gt;. [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi U-23 Osiyo kubogi|2026-yilgi 23 yoshgacha boʻlgan Osiyo Kubogi]] oldidan Jung toʻpigʻidan jarohat olib, U-22 terma jamoasini tark etgan&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=Lee|first=Jong-kwan|script-title=ko:수원FC FW 정승배, 우측 발목 부상으로 '이민성호' 하차...대체 발탁은 안양 채현우|trans-title=Suwon FC FW Jung Seung-bae, Leaves 'Lee Min-sung's Squad' Due to Right Ankle Injury... Replaced by Anyang's Chae Hyun-woo|url=https://www.fourfourtwo.co.kr/news/articleView.html?idxno=78329|access-date=November 1, 2026|work=[[FourFourTwo]]|date=August 28, 2025|language=ko}}&lt;/ref&gt;. 2025-yildan boshlab u [[Kim Ji-soo (futbolchi)|Kim Ji-soo]]ning oʻrnini egallaganidan soʻng [[Janubiy Koreya milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|23 yoshgacha]] boʻlganlar jamoasiga qaytgan&lt;ref&gt;{{cite news|last=Ahn|first=Hong-seok|script-title=ko:이민성호, 햄스트링 다친 김지수 대신 공격수 정승배 대체발탁|trans-title=Lee Min-sung's Squad, Forward Jeong Seung-bae Called Up to Replace Hamstring-Injured Kim Ji-soo|url=https://www.yna.co.kr/view/AKR20251107055900007|access-date=November 1, 2026|agency=Yonhap News Agency|date=November 7, 2025|language=ko|title=ko:이민성호, 햄스트링 다친 김지수 대신 공격수 정승배 대체발탁}}&lt;/ref&gt;. Jung 2025-yilgi Panda kubogining ochilish oʻyinida gol urib, jamoaga [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Oʻzbekiston]]ga qarshi oʻyinda (2:0) gʻalaba qozonishga yordam bergan&lt;ref&gt;{{cite news|last=Jung|first=Ye-rin|script-title=ko:&quot;정승배 결승골·김명준 추가골&quot;...이민성호, 판다컵서 우즈베키스탄 2-0 제압|trans-title=&quot;Jung Seung-bae's Winning Goal, Kim Myung-jun's Additional Goal&quot;... Lee Min-sung's Squad Beats Uzbekistan 2–0 at the Panda Cup|url=https://www.topstarnews.net/news/articleView.html?idxno=15872830|website=Top Star News|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=November 12, 2025|title=ko:&quot;정승배 결승골·김명준 추가골&quot;...이민성호, 판다컵서 우즈베키스탄 2-0 제압}}&lt;/ref&gt;.

== Oʻyin usuli ==
Jung yoshligida [[yarim himoyachi|markaziy yarim himoyachi]] yoki qanotlarda oʻynagan&lt;ref name=&quot;OSEN&quot;/&gt;, kollejdagi faoliyatida [[Hujumchi (futbol)|hujumchi]]ga aylangan&lt;ref name=&quot;News TNT&quot;/&gt;. U [[Sergio Aguero]]ni oʻziga namuna sifatida keltiradi&lt;ref name=&quot;OSEN&quot;/&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Commons category}}
* {{K League player}}

{{Suwon FC tarkibi}}

{{DEFAULTSORT:Son, Jeong-beom}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Janubiy Koreyalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Erkaklar futboli hujumchilari]]
[[Turkum:Suwon FC futbolchilari]]
[[Turkum:K liga 1 futbolchilari]]
[[Turkum:K liga 2 futbolchilari]]
[[Turkum:Janubiy Koreya 20 yoshgacha milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Janubiy Koreya 23 yoshgacha milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Janubiy Koreya yoshlar milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]]</text>
      <sha1>q8xsqxgkqukfcc2cpw1k5a33cba9py4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328336</id>
      <parentid>6328335</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T22:22:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Klubdagi faoliyati */</comment>
      <origin>6328336</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14116" sha1="lg7ddq0xfe2uj9zketvhxmx79mox5d3" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | name               = Jung Seung-bae
 | image              = 250524 FC 서울 vs 수원 (정승배).jpg
 | alt                = 
 | caption            = Jung in 2025
 | birth_date         = {{Birth date and age|2003|11|9}}
 | birth_place        = [[Daejeon]], Janubiy Koreya
 | height             = 1.72 m
 | position           = [[hujumchi (futbol)#Strayker|Strayker]]
 | current_club       = [[Suwon FC]]
 | club_number        = 70
 | youth_years1       = 
 | youth_clubs1       = Daejeon Hana Citizen U12
 | youth_years2       = 
 | youth_clubs2       = Yuseong Middle School (youth)
 | yillar1            = 2024–
 | klublar1           = [[Suwon FC]]
 | isht1              = 45
 | gollar1            = 7
 | milliyyillar1      = 2022
 | milliyjamoa1       = [[Janubiy Koreya milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Janubiy Koreya U20]]
 | milliyisht1        = 2
 | milliygollar1      = 1
 | milliyyillar2      = 2025–
 | milliyjamoa2       = [[Janubiy Koreya milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Janubiy Koreya U23]]
 | milliyisht2        = 7
 | milliygollar2      = 1
 | club_update        = November 1, 2026
}}
'''Jung Seung-bae''' (2003-yil 9-noyabrda tugʻilgan) — janubiy Koreyalik professional [[futbolchi]], K League 2 klubi Suwon FC hujumchisi. U 2024-yilgi K League 1 mavsumida debyut qildi.

== Yoshligi va karerasining boshlanishi ==
Jung Seung-bae 2003-yil 9-noyabrda tugʻilgan&lt;ref&gt;{{cite web|script-title=ko:선수소개|trans-title=Squad Introduction|url=https://www.suwonfc.com/?p=49|publisher=[[Suwon FC]]|access-date=November 1, 2026|language=ko}}&lt;/ref&gt;. Daejeon shahrida tugʻilgan, Daejeon Hana Citizen U-12 jamoasida oʻynagan, Yuseong oʻrta maktabida ishlagan vaqtida U-15 jamoasiga qoʻshilgan va Seuldagi Yeouido oʻrta maktabida oʻqigan. U Hannam universitetida oʻqigan va U-ligada qatnashgan&lt;ref name=&quot;OSEN&quot;&gt;{{cite news|last=Seo|first=Jeong-hwan|script-title=ko:'U리그의 아구에로' 당찬 신입생 정승배, &quot;목표는 K리그 진출&quot;|trans-title='U League's Agüero' Ambitious Freshman Jung Seung-bae, &quot;My Goal Is to Enter the K League&quot;|url=https://www.osen.co.kr/article/G1111877843|website=[[OSEN (newspaper)|OSEN]]|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=June 22, 2022|title=ko:'U리그의 아구에로' 당찬 신입생 정승배, &quot;목표는 K리그 진출&quot;}}&lt;/ref&gt;. U oʻsha mavsumda 15 oʻyinda 14 ta gol urib, eng yaxshi toʻpurarga aylandi&lt;ref name=&quot;News TNT&quot;&gt;{{cite news|last=Choi|first=Jong-hwan|script-title=ko:'미드필더 출신 득점왕' 한남대 정승배, 성공적 변신|trans-title='Formed Midfielder Turned Top Scorer' Hannam University's Jeong Seung-bae, Successful Transition|url=https://www.newstnt.com/news/articleView.html?idxno=301312|website=News TNT|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=September 5, 2023|title=ko:'미드필더 출신 득점왕' 한남대 정승배, 성공적 변신}}&lt;/ref&gt;. U {{ill|Denso kubogi|ko|덴소컵}} jamoasiga ham chaqirilgan&lt;ref name=&quot;OSEN&quot;/&gt;.

17-Pekdudaegan kubogi 1 va 2-yillik futbol federatsiyasi turnirining finalida Jung Koreya universitetiga qarshi oʻyinning birinchi golini kiritib, 4:3 hisobidagi gʻalabaga hissa qoʻshdi va Hannam universitetining oʻz tarixidagi birinchi chempionligini qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Kim|first=Ga-eul|script-title=ko:[대학축구]'후반 44분 결승골' 한남대, 고려대 4대3 잡고 '첫 우승' 환호|trans-title=[University Football] 'Second Half 44th Minute Winning Goal' Hannam University Defeats Korea University 4-3  'First Championship' Jubilation|url=https://www.sportschosun.com/football/2022-07-17/202207180100125190007822|website=[[Sportschosun]]|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=July 17, 2022|title=ko:[대학축구]'후반 44분 결승골' 한남대, 고려대 4대3 잡고 '첫 우승' 환호}}&lt;/ref&gt;. Keyingi yilgi finalda Jung Ajou universitetiga qarshi oʻyinda 2:2 hisobida durang oʻynab, institut uchun gol urdi va yakunda ketma-ket ikkinchi yil Baekdudaegan kubogini penaltilar seriyasida 3:2 hisobida qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Kim|first=Ga-eul|script-title=ko:[대학축구]'김민재→정승배 골' 한남대, 'GK 선방' 승부차기 끝 아주대 제압 '대회 2연속 우승'|trans-title=[University Football] Hannam University, 'Kim Min-jae → Jung Seung-bae Goals', Beats Ajou University After a Penalty Shootout Thanks to 'Goalkeeper Saves', 'Win 2nd Consecutive Title'|url=https://www.sportschosun.com/football/2023-07-16/202307170100122070014738|website=Sportschosun|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=July 16, 2023|title=ko:[대학축구]'김민재→정승배 골' 한남대, 'GK 선방' 승부차기 끝 아주대 제압 '대회 2연속 우승'}}&lt;/ref&gt;. U, shuningdek, Kuzgi Universitetlar Futbol Federatsiyasi turnirida Hongik universitetiga qarshi 59-Taebaeksan kubogi finalida ikki marta gol urib, 4:2 hisobida gʻalaba qozondi va Hannamning yilning uchinchi chempionligini qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Kim|first=Ga-eul|script-title=ko:'2023년 3관왕' 한남대 전성시대, 홍익대 4대2 잡고 추계 태백산기 우승|trans-title='3 Titles in 2023', Hannam University's Golden Era, Defeats Hongik University 4–2 to Win Autumn Taebaeksan Cup|url=https://www.sportschosun.com/football/2023-08-27/202308280100194430025294|website=Sportschosun|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=August 27, 2023|title=ko:'2023년 3관왕' 한남대 전성시대, 홍익대 4대2 잡고 추계 태백산기 우승}}&lt;/ref&gt;. Toʻrtta gol bilan, turnirdagi barcha futbolchilar orasida eng koʻp gol urgan Jung eng yaxshi toʻpurar sovrinini qoʻlga kiritdi&lt;ref name=&quot;News TNT&quot;/&gt;.

== Klubdagi faoliyati ==
Jung 2024-yilgi mavsum oldidan [[K Liga 1]] ishtirokchisi [[Suwon FC]] klubi bilan shartnoma imzolagan&lt;ref&gt;{{cite news|last=Yu|first=Chang-hyeon|script-title=ko:K리그1 수원FC, '제2의 김민재' 한상규 등 신인 선수 12명 영입|trans-title=K League 1 Suwon FC, 12 News Players Signed Including the '2nd Kim Min-jae' Han Sang-kyu|url=https://www.kgnews.co.kr/news/article.html?no=777150|website=Kyeonggi News|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=January 7, 2024|title=ko:K리그1 수원FC, '제2의 김민재' 한상규 등 신인 선수 12명 영입}}&lt;/ref&gt;. U oʻzining birinchi professional oʻyinini 30-aprel kuni [[FC Seul]] jamoasiga qarshi oʻyinda oʻtkazgan&lt;ref&gt;{{cite web|last=Kang|first=Dong-hun|script-title=ko:[GOAL 수원] 서울만 만나면 약했던 수원FC...김은중 감독 &quot;과거는 과거일 뿐, 오늘 경기가 중요&quot;|trans-title=[Goal Suwon] Suwon FC Weak Whenever They Faced Seoul... Mananger Kim Eun-jung &quot;The Past Is the Past, Today's Match Is What Matters&quot;|url=https://www.goal.com/kr/뉴스/goal-수원-서울만-만나면-약했던-수원fc--김은중-감독-과거는-과거일-뿐-오늘-경기가-중요/blt4e4a847d08b1329e|access-date=November 1, 2026|work=[[Goal (website)|Goal]]|date=April 30, 2024|language=ko}}&lt;/ref&gt;. 21 yoshga toʻlgan kunida Jung oʻzining birinchi ligadagi golini [[Gangwon FC]] jamoasiga qarshi oʻyinda (4-0) kiritgan&lt;ref&gt;{{cite news|last=Bae|first=Jeong-hun|script-title=ko:프로축구 수원FC, 마지막 홈 경기서 강원 4대 0 대파|trans-title=Professional Soccer Suwon FC, Gangwon 4–0 Thrashing in Final Home Match|url=https://news.sbs.co.kr/amp/news.amp?news_id=N1007866918|website=SBS News|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=November 9, 2024|title=ko:프로축구 수원FC, 마지막 홈 경기서 강원 4대 0 대파}}&lt;/ref&gt;. U 2025-yilgi mavsumdagi ikkinchi golini [[Gimcheon Sangmu FC]] klubiga qarshi oʻyinda (1-1) kiritgan&lt;ref&gt;{{cite news|last=Lee|first=Hyeon-min|script-title=ko:[K리그1 17R] '박상혁 장군' 김천, '정승배 멍군' 수원FC와 1-1 무승부|trans-title=[K League 1 17R] Gimcheon's 'Park Sang-hyeok Strikes First', Suwon FC's 'Jung Seung-bae Answers Back' and Draw 1–1|url=https://www.sportalkorea.com/news/articleView.html?idxno=2025052909552362652|website=Sportal Korea|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=June 1, 2025|title=ko:[K리그1 17R] '박상혁 장군' 김천, '정승배 멍군' 수원FC와 1-1 무승부}}&lt;/ref&gt;. Oʻzining dastlabki ikki mavsumida kam oʻyin amaliyoti sababli Jung mos ravishda 10 va 14 ta oʻyinda maydonga tushgan&lt;ref name=&quot;Footballist&quot;&gt;{{cite news|last=Kim|first=Hee-jun|script-title=ko:'수원더비' 마주하는 수원FC 기대주 정승배 &quot;승격으로 보답하겠다&quot; [케터뷰]|trans-title=Suwon FC Prospect Jung Seung-bae Ahead of Suwon Derby, &quot;We'll Repay with Promotion&quot; [K-terview]|url=https://www.footballist.co.kr/news/articleView.html?idxno=213607|access-date=November 1, 2026|work=Footballist|date=August 14, 2026|language=ko|title=ko:'수원더비' 마주하는 수원FC 기대주 정승배 &quot;승격으로 보답하겠다&quot; [케터뷰]}}&lt;/ref&gt;.

Suwon FC 2026-yilda ikkinchi divizionga tushib ketganidan soʻng, Jung koʻproq oʻyin amaliyotiga ega boshladi va oʻzining tajovuzkor driblingi va qanotlarda raqib himoyasini yorib oʻtish qobiliyati uchun jamoa uchun „qimmatli aktiv“ sifatida taʼriflangan&lt;ref name=&quot;Footballist&quot;/&gt;. Oktyabr oyi oxiriga kelib, u beshta gol urdi va uchta golli uzatmani amalga oshirgan&lt;ref&gt;{{cite news|last=Park|first=Geon-do|script-title=ko:'안방 불패' 수원FC, 무려 16경기 무패+다이렉트 승격 도전... 충남아산과 맞대결|trans-title=Suwon FC &quot;Unbeaten at Home&quot;, Unbeaten for 16 Matches + Aims for Automatic Promotion... Match Against Chungnam Asan|url=https://www.starnewskorea.com/sports/2026/10/20/2026102014124870641|access-date=November 1, 2026|work=Starnews Korea|date=October 20, 2026|language=ko|title=ko:'안방 불패' 수원FC, 무려 16경기 무패+다이렉트 승격 도전... 충남아산과 맞대결}}&lt;/ref&gt;.

== Terma jamoadagi faoliyati ==
2022-yilda Jung [[Janubiy Koreya milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Janubiy Koreyaning 20 yoshgacha]] boʻlgan futbolchilar terma jamoasiga chaqirilgan&lt;ref&gt;{{cite news|last=Kang|first=Jong-hun|script-title=ko:U-19 대표팀, 아시안컵 예선 참가 위해 5일 소집|trans-title=U-19 National Team, Assembling on the 5th Ahead of Asian Cup Qualifiers|url=https://www.thesportstimes.co.kr/news/articleView.html?idxno=337671|access-date=November 1, 2026|work=The Sports Times|date=September 5, 2022|language=ko|title=ko:U-19 대표팀, 아시안컵 예선 참가 위해 5일 소집}}&lt;/ref&gt;. 2024-yilgi Maurice Revello turnirida u [[Indoneziya milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Indoneziya]]ga qarshi oʻyinda (2-1) ikkala golni ham kiritgan&lt;ref&gt;{{cite news|last=Lee|first=Yeong-ho|script-title=ko:'정승배 멀티골' U-21 선발팀, 모리스 리벨로 대회 최종 9위|trans-title='Jeong Seung-bae Multi-Goal', U-21 Select Team Finishes Ninth at Maurice Revello Tournament|url=https://www.yna.co.kr/view/AKR20240615015300007|access-date=November 1, 2026|agency=[[Yonhap News Agency]]|date=June 15, 2024|language=ko|title=ko:'정승배 멀티골' U-21 선발팀, 모리스 리벨로 대회 최종 9위}}&lt;/ref&gt;. [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi U-23 Osiyo kubogi|2026-yilgi 23 yoshgacha boʻlgan Osiyo Kubogi]] oldidan Jung toʻpigʻidan jarohat olib, U-22 terma jamoasini tark etgan&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=Lee|first=Jong-kwan|script-title=ko:수원FC FW 정승배, 우측 발목 부상으로 '이민성호' 하차...대체 발탁은 안양 채현우|trans-title=Suwon FC FW Jung Seung-bae, Leaves 'Lee Min-sung's Squad' Due to Right Ankle Injury... Replaced by Anyang's Chae Hyun-woo|url=https://www.fourfourtwo.co.kr/news/articleView.html?idxno=78329|access-date=November 1, 2026|work=[[FourFourTwo]]|date=August 28, 2025|language=ko}}&lt;/ref&gt;. 2025-yildan boshlab u [[Kim Ji-soo (futbolchi)|Kim Ji-soo]]ning oʻrnini egallaganidan soʻng [[Janubiy Koreya milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|23 yoshgacha]] boʻlganlar jamoasiga qaytgan&lt;ref&gt;{{cite news|last=Ahn|first=Hong-seok|script-title=ko:이민성호, 햄스트링 다친 김지수 대신 공격수 정승배 대체발탁|trans-title=Lee Min-sung's Squad, Forward Jeong Seung-bae Called Up to Replace Hamstring-Injured Kim Ji-soo|url=https://www.yna.co.kr/view/AKR20251107055900007|access-date=November 1, 2026|agency=Yonhap News Agency|date=November 7, 2025|language=ko|title=ko:이민성호, 햄스트링 다친 김지수 대신 공격수 정승배 대체발탁}}&lt;/ref&gt;. Jung 2025-yilgi Panda kubogining ochilish oʻyinida gol urib, jamoaga [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Oʻzbekiston]]ga qarshi oʻyinda (2:0) gʻalaba qozonishga yordam bergan&lt;ref&gt;{{cite news|last=Jung|first=Ye-rin|script-title=ko:&quot;정승배 결승골·김명준 추가골&quot;...이민성호, 판다컵서 우즈베키스탄 2-0 제압|trans-title=&quot;Jung Seung-bae's Winning Goal, Kim Myung-jun's Additional Goal&quot;... Lee Min-sung's Squad Beats Uzbekistan 2–0 at the Panda Cup|url=https://www.topstarnews.net/news/articleView.html?idxno=15872830|website=Top Star News|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=November 12, 2025|title=ko:&quot;정승배 결승골·김명준 추가골&quot;...이민성호, 판다컵서 우즈베키스탄 2-0 제압}}&lt;/ref&gt;.

== Oʻyin usuli ==
Jung yoshligida [[yarim himoyachi|markaziy yarim himoyachi]] yoki qanotlarda oʻynagan&lt;ref name=&quot;OSEN&quot;/&gt;, kollejdagi faoliyatida [[Hujumchi (futbol)|hujumchi]]ga aylangan&lt;ref name=&quot;News TNT&quot;/&gt;. U [[Sergio Aguero]]ni oʻziga namuna sifatida keltiradi&lt;ref name=&quot;OSEN&quot;/&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Commons category}}
* {{K League player}}

{{Suwon FC tarkibi}}

{{DEFAULTSORT:Son, Jeong-beom}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Janubiy Koreyalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Erkaklar futboli hujumchilari]]
[[Turkum:Suwon FC futbolchilari]]
[[Turkum:K liga 1 futbolchilari]]
[[Turkum:K liga 2 futbolchilari]]
[[Turkum:Janubiy Koreya 20 yoshgacha milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Janubiy Koreya 23 yoshgacha milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Janubiy Koreya yoshlar milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]]</text>
      <sha1>lg7ddq0xfe2uj9zketvhxmx79mox5d3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328337</id>
      <parentid>6328336</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T22:34:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>/* Yoshligi va faoliyatining boshlanishi */</comment>
      <origin>6328337</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13936" sha1="n8dushzup1dl0z4do0pp3t8ih22qdg1" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | name               = Jung Seung-bae
 | image              = 250524 FC 서울 vs 수원 (정승배).jpg
 | alt                = 
 | caption            = Jung in 2025
 | birth_date         = {{Birth date and age|2003|11|9}}
 | birth_place        = [[Daejeon]], Janubiy Koreya
 | height             = 1.72 m
 | position           = [[hujumchi (futbol)#Strayker|Strayker]]
 | current_club       = [[Suwon FC]]
 | club_number        = 70
 | youth_years1       = 
 | youth_clubs1       = Daejeon Hana Citizen U12
 | youth_years2       = 
 | youth_clubs2       = Yuseong Middle School (youth)
 | yillar1            = 2024–
 | klublar1           = [[Suwon FC]]
 | isht1              = 45
 | gollar1            = 7
 | milliyyillar1      = 2022
 | milliyjamoa1       = [[Janubiy Koreya milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Janubiy Koreya U20]]
 | milliyisht1        = 2
 | milliygollar1      = 1
 | milliyyillar2      = 2025–
 | milliyjamoa2       = [[Janubiy Koreya milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Janubiy Koreya U23]]
 | milliyisht2        = 7
 | milliygollar2      = 1
 | club_update        = November 1, 2026
}}
'''Jung Seung-bae''' (2003-yil 9-noyabrda tugʻilgan) — janubiy Koreyalik professional [[futbolchi]], K League 2 klubi Suwon FC hujumchisi. U 2024-yilgi K Liga 1 mavsumida debyut qilgan.

== Yoshligi va faoliyatining boshlanishi ==
Jung Seung-bae 2003-yil 9-noyabrda&lt;ref&gt;{{cite web|script-title=ko:선수소개|trans-title=Squad Introduction|url=https://www.suwonfc.com/?p=49|publisher=[[Suwon FC]]|access-date=November 1, 2026|language=ko}}&lt;/ref&gt;, [[Tejon]] shahrida tugʻilgan. [[Daejeon Hana Citizen]] U-12 jamoasida oʻynagan, Yuseong oʻrta maktabida ishlagan vaqtida U-15 jamoasiga qoʻshilgan va Seuldagi Yeouido oʻrta maktabida oʻqigan. U [[Hannam universiteti]]&lt;nowiki/&gt;da oʻqigan va U-ligada qatnashgan&lt;ref name=&quot;OSEN&quot;&gt;{{cite news|last=Seo|first=Jeong-hwan|script-title=ko:'U리그의 아구에로' 당찬 신입생 정승배, &quot;목표는 K리그 진출&quot;|trans-title='U League's Agüero' Ambitious Freshman Jung Seung-bae, &quot;My Goal Is to Enter the K League&quot;|url=https://www.osen.co.kr/article/G1111877843|website=[[OSEN (newspaper)|OSEN]]|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=June 22, 2022|title=ko:'U리그의 아구에로' 당찬 신입생 정승배, &quot;목표는 K리그 진출&quot;}}&lt;/ref&gt;. U oʻsha mavsumda 15 oʻyinda 14 ta gol urib, eng yaxshi toʻpurarga aylandi&lt;ref name=&quot;News TNT&quot;&gt;{{cite news|last=Choi|first=Jong-hwan|script-title=ko:'미드필더 출신 득점왕' 한남대 정승배, 성공적 변신|trans-title='Formed Midfielder Turned Top Scorer' Hannam University's Jeong Seung-bae, Successful Transition|url=https://www.newstnt.com/news/articleView.html?idxno=301312|website=News TNT|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=September 5, 2023|title=ko:'미드필더 출신 득점왕' 한남대 정승배, 성공적 변신}}&lt;/ref&gt;. U {{ill|Denso kubogi|ko|덴소컵}} jamoasiga ham chaqirilgan&lt;ref name=&quot;OSEN&quot;/&gt;.

17-Pekdudaegan kubogi 1 va 2-yillik futbol federatsiyasi turnirining finalida Jung [[Koreya universiteti]]&lt;nowiki/&gt;ga qarshi oʻyinning birinchi golini kiritib, 4-3 hisobidagi gʻalabaga hissa qoʻshgan. Turnir yakunida Hannam universitetining oʻz tarixidagi birinchi chempionligini qoʻlga kiritgan&lt;ref&gt;{{cite news|last=Kim|first=Ga-eul|script-title=ko:[대학축구]'후반 44분 결승골' 한남대, 고려대 4대3 잡고 '첫 우승' 환호|trans-title=[University Football] 'Second Half 44th Minute Winning Goal' Hannam University Defeats Korea University 4-3  'First Championship' Jubilation|url=https://www.sportschosun.com/football/2022-07-17/202207180100125190007822|website=[[Sportschosun]]|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=July 17, 2022|title=ko:[대학축구]'후반 44분 결승골' 한남대, 고려대 4대3 잡고 '첫 우승' 환호}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Kim|first=Ga-eul|script-title=ko:[대학축구]'김민재→정승배 골' 한남대, 'GK 선방' 승부차기 끝 아주대 제압 '대회 2연속 우승'|trans-title=[University Football] Hannam University, 'Kim Min-jae → Jung Seung-bae Goals', Beats Ajou University After a Penalty Shootout Thanks to 'Goalkeeper Saves', 'Win 2nd Consecutive Title'|url=https://www.sportschosun.com/football/2023-07-16/202307170100122070014738|website=Sportschosun|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=July 16, 2023|title=ko:[대학축구]'김민재→정승배 골' 한남대, 'GK 선방' 승부차기 끝 아주대 제압 '대회 2연속 우승'}}&lt;/ref&gt;. U, shuningdek, Kuzgi Universitetlar futbol federatsiyasi turnirida [[Hongik universiteti]]&lt;nowiki/&gt;ga qarshi 59-Taebaeksan kubogi finalida ikki marta gol urib, 4-2 hisobida gʻalaba qozongan va Hannamning uchinchi chempionligini qoʻlga kiritgan&lt;ref&gt;{{cite news|last=Kim|first=Ga-eul|script-title=ko:'2023년 3관왕' 한남대 전성시대, 홍익대 4대2 잡고 추계 태백산기 우승|trans-title='3 Titles in 2023', Hannam University's Golden Era, Defeats Hongik University 4–2 to Win Autumn Taebaeksan Cup|url=https://www.sportschosun.com/football/2023-08-27/202308280100194430025294|website=Sportschosun|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=August 27, 2023|title=ko:'2023년 3관왕' 한남대 전성시대, 홍익대 4대2 잡고 추계 태백산기 우승}}&lt;/ref&gt;. Toʻrtta gol bilan, turnirdagi barcha futbolchilar orasida eng koʻp gol urgan Jung eng yaxshi toʻpurar sovrinini qoʻlga kiritgan&lt;ref name=&quot;News TNT&quot;/&gt;.
== Klubdagi faoliyati ==
Jung 2024-yilgi mavsum oldidan [[K Liga 1]] ishtirokchisi [[Suwon FC]] klubi bilan shartnoma imzolagan&lt;ref&gt;{{cite news|last=Yu|first=Chang-hyeon|script-title=ko:K리그1 수원FC, '제2의 김민재' 한상규 등 신인 선수 12명 영입|trans-title=K League 1 Suwon FC, 12 News Players Signed Including the '2nd Kim Min-jae' Han Sang-kyu|url=https://www.kgnews.co.kr/news/article.html?no=777150|website=Kyeonggi News|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=January 7, 2024|title=ko:K리그1 수원FC, '제2의 김민재' 한상규 등 신인 선수 12명 영입}}&lt;/ref&gt;. U oʻzining birinchi professional oʻyinini 30-aprel kuni [[FC Seul]] jamoasiga qarshi oʻyinda oʻtkazgan&lt;ref&gt;{{cite web|last=Kang|first=Dong-hun|script-title=ko:[GOAL 수원] 서울만 만나면 약했던 수원FC...김은중 감독 &quot;과거는 과거일 뿐, 오늘 경기가 중요&quot;|trans-title=[Goal Suwon] Suwon FC Weak Whenever They Faced Seoul... Mananger Kim Eun-jung &quot;The Past Is the Past, Today's Match Is What Matters&quot;|url=https://www.goal.com/kr/뉴스/goal-수원-서울만-만나면-약했던-수원fc--김은중-감독-과거는-과거일-뿐-오늘-경기가-중요/blt4e4a847d08b1329e|access-date=November 1, 2026|work=[[Goal (website)|Goal]]|date=April 30, 2024|language=ko}}&lt;/ref&gt;. 21 yoshga toʻlgan kunida Jung oʻzining birinchi ligadagi golini [[Gangwon FC]] jamoasiga qarshi oʻyinda (4-0) kiritgan&lt;ref&gt;{{cite news|last=Bae|first=Jeong-hun|script-title=ko:프로축구 수원FC, 마지막 홈 경기서 강원 4대 0 대파|trans-title=Professional Soccer Suwon FC, Gangwon 4–0 Thrashing in Final Home Match|url=https://news.sbs.co.kr/amp/news.amp?news_id=N1007866918|website=SBS News|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=November 9, 2024|title=ko:프로축구 수원FC, 마지막 홈 경기서 강원 4대 0 대파}}&lt;/ref&gt;. U 2025-yilgi mavsumdagi ikkinchi golini [[Gimcheon Sangmu FC]] klubiga qarshi oʻyinda (1-1) kiritgan&lt;ref&gt;{{cite news|last=Lee|first=Hyeon-min|script-title=ko:[K리그1 17R] '박상혁 장군' 김천, '정승배 멍군' 수원FC와 1-1 무승부|trans-title=[K League 1 17R] Gimcheon's 'Park Sang-hyeok Strikes First', Suwon FC's 'Jung Seung-bae Answers Back' and Draw 1–1|url=https://www.sportalkorea.com/news/articleView.html?idxno=2025052909552362652|website=Sportal Korea|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=June 1, 2025|title=ko:[K리그1 17R] '박상혁 장군' 김천, '정승배 멍군' 수원FC와 1-1 무승부}}&lt;/ref&gt;. Oʻzining dastlabki ikki mavsumida kam oʻyin amaliyoti sababli Jung mos ravishda 10 va 14 ta oʻyinda maydonga tushgan&lt;ref name=&quot;Footballist&quot;&gt;{{cite news|last=Kim|first=Hee-jun|script-title=ko:'수원더비' 마주하는 수원FC 기대주 정승배 &quot;승격으로 보답하겠다&quot; [케터뷰]|trans-title=Suwon FC Prospect Jung Seung-bae Ahead of Suwon Derby, &quot;We'll Repay with Promotion&quot; [K-terview]|url=https://www.footballist.co.kr/news/articleView.html?idxno=213607|access-date=November 1, 2026|work=Footballist|date=August 14, 2026|language=ko|title=ko:'수원더비' 마주하는 수원FC 기대주 정승배 &quot;승격으로 보답하겠다&quot; [케터뷰]}}&lt;/ref&gt;.

Suwon FC 2026-yilda ikkinchi divizionga tushib ketganidan soʻng, Jung koʻproq oʻyin amaliyotiga ega boshladi va oʻzining tajovuzkor driblingi va qanotlarda raqib himoyasini yorib oʻtish qobiliyati uchun jamoa uchun „qimmatli aktiv“ sifatida taʼriflangan&lt;ref name=&quot;Footballist&quot;/&gt;. Oktyabr oyi oxiriga kelib, u beshta gol urdi va uchta golli uzatmani amalga oshirgan&lt;ref&gt;{{cite news|last=Park|first=Geon-do|script-title=ko:'안방 불패' 수원FC, 무려 16경기 무패+다이렉트 승격 도전... 충남아산과 맞대결|trans-title=Suwon FC &quot;Unbeaten at Home&quot;, Unbeaten for 16 Matches + Aims for Automatic Promotion... Match Against Chungnam Asan|url=https://www.starnewskorea.com/sports/2026/10/20/2026102014124870641|access-date=November 1, 2026|work=Starnews Korea|date=October 20, 2026|language=ko|title=ko:'안방 불패' 수원FC, 무려 16경기 무패+다이렉트 승격 도전... 충남아산과 맞대결}}&lt;/ref&gt;.

== Terma jamoadagi faoliyati ==
2022-yilda Jung [[Janubiy Koreya milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Janubiy Koreyaning 20 yoshgacha]] boʻlgan futbolchilar terma jamoasiga chaqirilgan&lt;ref&gt;{{cite news|last=Kang|first=Jong-hun|script-title=ko:U-19 대표팀, 아시안컵 예선 참가 위해 5일 소집|trans-title=U-19 National Team, Assembling on the 5th Ahead of Asian Cup Qualifiers|url=https://www.thesportstimes.co.kr/news/articleView.html?idxno=337671|access-date=November 1, 2026|work=The Sports Times|date=September 5, 2022|language=ko|title=ko:U-19 대표팀, 아시안컵 예선 참가 위해 5일 소집}}&lt;/ref&gt;. 2024-yilgi Maurice Revello turnirida u [[Indoneziya milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Indoneziya]]ga qarshi oʻyinda (2-1) ikkala golni ham kiritgan&lt;ref&gt;{{cite news|last=Lee|first=Yeong-ho|script-title=ko:'정승배 멀티골' U-21 선발팀, 모리스 리벨로 대회 최종 9위|trans-title='Jeong Seung-bae Multi-Goal', U-21 Select Team Finishes Ninth at Maurice Revello Tournament|url=https://www.yna.co.kr/view/AKR20240615015300007|access-date=November 1, 2026|agency=[[Yonhap News Agency]]|date=June 15, 2024|language=ko|title=ko:'정승배 멀티골' U-21 선발팀, 모리스 리벨로 대회 최종 9위}}&lt;/ref&gt;. [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi U-23 Osiyo kubogi|2026-yilgi 23 yoshgacha boʻlgan Osiyo Kubogi]] oldidan Jung toʻpigʻidan jarohat olib, U-22 terma jamoasini tark etgan&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=Lee|first=Jong-kwan|script-title=ko:수원FC FW 정승배, 우측 발목 부상으로 '이민성호' 하차...대체 발탁은 안양 채현우|trans-title=Suwon FC FW Jung Seung-bae, Leaves 'Lee Min-sung's Squad' Due to Right Ankle Injury... Replaced by Anyang's Chae Hyun-woo|url=https://www.fourfourtwo.co.kr/news/articleView.html?idxno=78329|access-date=November 1, 2026|work=[[FourFourTwo]]|date=August 28, 2025|language=ko}}&lt;/ref&gt;. 2025-yildan boshlab u [[Kim Ji-soo (futbolchi)|Kim Ji-soo]]ning oʻrnini egallaganidan soʻng [[Janubiy Koreya milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|23 yoshgacha]] boʻlganlar jamoasiga qaytgan&lt;ref&gt;{{cite news|last=Ahn|first=Hong-seok|script-title=ko:이민성호, 햄스트링 다친 김지수 대신 공격수 정승배 대체발탁|trans-title=Lee Min-sung's Squad, Forward Jeong Seung-bae Called Up to Replace Hamstring-Injured Kim Ji-soo|url=https://www.yna.co.kr/view/AKR20251107055900007|access-date=November 1, 2026|agency=Yonhap News Agency|date=November 7, 2025|language=ko|title=ko:이민성호, 햄스트링 다친 김지수 대신 공격수 정승배 대체발탁}}&lt;/ref&gt;. Jung 2025-yilgi Panda kubogining ochilish oʻyinida gol urib, jamoaga [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Oʻzbekiston]]ga qarshi oʻyinda (2:0) gʻalaba qozonishga yordam bergan&lt;ref&gt;{{cite news|last=Jung|first=Ye-rin|script-title=ko:&quot;정승배 결승골·김명준 추가골&quot;...이민성호, 판다컵서 우즈베키스탄 2-0 제압|trans-title=&quot;Jung Seung-bae's Winning Goal, Kim Myung-jun's Additional Goal&quot;... Lee Min-sung's Squad Beats Uzbekistan 2–0 at the Panda Cup|url=https://www.topstarnews.net/news/articleView.html?idxno=15872830|website=Top Star News|access-date=November 1, 2026|language=ko|date=November 12, 2025|title=ko:&quot;정승배 결승골·김명준 추가골&quot;...이민성호, 판다컵서 우즈베키스탄 2-0 제압}}&lt;/ref&gt;.

== Oʻyin usuli ==
Jung yoshligida [[yarim himoyachi|markaziy yarim himoyachi]] yoki qanotlarda oʻynagan&lt;ref name=&quot;OSEN&quot;/&gt;, kollejdagi faoliyatida [[Hujumchi (futbol)|hujumchi]]ga aylangan&lt;ref name=&quot;News TNT&quot;/&gt;. U [[Sergio Aguero]]ni oʻziga namuna sifatida keltiradi&lt;ref name=&quot;OSEN&quot;/&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Commons category}}
* {{K League player}}

{{Suwon FC tarkibi}}

{{DEFAULTSORT:Son, Jeong-beom}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Janubiy Koreyalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Erkaklar futboli hujumchilari]]
[[Turkum:Suwon FC futbolchilari]]
[[Turkum:K liga 1 futbolchilari]]
[[Turkum:K liga 2 futbolchilari]]
[[Turkum:Janubiy Koreya 20 yoshgacha milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Janubiy Koreya 23 yoshgacha milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Janubiy Koreya yoshlar milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]]</text>
      <sha1>n8dushzup1dl0z4do0pp3t8ih22qdg1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Andoza:Suwon FC tarkibi</title>
    <ns>10</ns>
    <id>1471171</id>
    <revision>
      <id>6328323</id>
      <timestamp>2026-11-02T22:00:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>„{{football squad|teamname=Suwon FC|bgcolor=#00396F|textcolor=#FFFFFF|bordercolor=#FFC627|name=Suwon FC tarkibi |list=&lt;div&gt; {{Football squad2 player|no=1|name=[[Lee Yun-oh]]}} {{Football squad2 player|no=2|name=[[Kim Jeong-wan]]}} {{Football squad2 player|no=3|name=[[Derlan]]}} {{Football squad2 player|no=5|name=[[Lee Hyun-yong]]}} {{Football squad2 player|no=6|name=[[Kim Ji-hoon (2000-yilda tugʻilgan futbolchi)|Kim Ji-hoon]]}} {{Football squad2 pl...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328323</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2864" sha1="34c0p76sddyyvunbq7025tc8ncu6qaj" xml:space="preserve">{{football squad|teamname=Suwon FC|bgcolor=#00396F|textcolor=#FFFFFF|bordercolor=#FFC627|name=Suwon FC tarkibi
|list=&lt;div&gt;
{{Football squad2 player|no=1|name=[[Lee Yun-oh]]}}
{{Football squad2 player|no=2|name=[[Kim Jeong-wan]]}}
{{Football squad2 player|no=3|name=[[Derlan]]}}
{{Football squad2 player|no=5|name=[[Lee Hyun-yong]]}}
{{Football squad2 player|no=6|name=[[Kim Ji-hoon (2000-yilda tugʻilgan futbolchi)|Kim Ji-hoon]]}}
{{Football squad2 player|no=7|name=[[Lee Jae-won (1997-yilda tugʻilgan futbolchi)|Lee Jae-won]]}}
{{Football squad2 player|no=8|name=[[Han Chan-hee]]}}
{{Football squad2 player|no=9|name=[[Matheus Babi|Babi]]}}
{{Football squad2 player|no=10|name=[[Matheus Frizzo|Frizzo]]}}
{{Football squad2 player|no=11|name=[[Kim Jeong-hwan (futbolchi)|Kim Jeong-hwan]]}}
{{Football squad2 player|no=13|name=[[Jeong Min-ki]]}}
{{Football squad2 player|no=14|name=[[Goo Bon-cheul]]}}
{{Football squad2 player|no=15|name=[[Hong Joon-ho]]}}
{{Football squad2 player|no=16|name=[[Jo Jin-woo]]}}
{{Football squad2 player|no=17|name=[[Min Jun-yeong]]}}
{{Football squad2 player|no=18|name=[[Koki Tsukagawa|Tsukagawa]]}}
{{Football squad2 player|no=19|name=[[Kim Gyeong-min (1997-yilda tugʻilgan futbolchi)|Kim Gyeong-min]]}}
{{Football squad2 player|no=20|name=[[Lee Ji-sol]]}}
{{Football squad2 player|no=21|name=[[Yang Han-been]]}}
{{Football squad2 player|no=22|name=[[Seo Jae-min]]}}
{{Football squad2 player|no=23|name=[[Yeom Do-hyun]]}}
{{Football squad2 player|no=24|name=[[Kang Yun-koo]]}}
{{Football squad2 player|no=25|name=[[Jang Young-woo]]}}
{{Football squad2 player|no=26|name=[[Ahn Jun-kyu]]}}
{{Football squad2 player|no=27|name=[[Lee Si-young (futbolchi)|Lee Si-young]]}}
{{Football squad2 player|no=29|name=[[Choi Gi-yun]]}}
{{Football squad2 player|no=31|name=[[Moon Jung-woo]]}}
{{Football squad2 player|no=38|name=[[Baek Seung-hwan (futbolchi)|Baek Seung-hwan]]}}
{{Football squad2 player|no=40|name=[[Kim Min-ho (2005-yilda tugʻilgan futbolchi)|Kim Min-ho]]}}
{{Football squad2 player|no=41|name=[[Choi Jun-young]]}}
{{Football squad2 player|no=59|name=[[Park Cheol-woo]]}}
{{Football squad2 player|no=66|name=[[Jang Yeon-woo (futbolchi)|Jang Yeon-woo]]}}
{{Football squad2 player|no=70|name=[[Jung Seung-bae]]}}
{{Football squad2 player|no=77|name=[[Baek Kyung]]}}
{{Football squad2 player|no=79|name=[[Choi Ryun-seong]]}}
{{Football squad2 player|no=88|name=[[Park Jae-hoon (2007-yilda tugʻilgan futbolchi)|Park Jae-hoon]]}}
{{Football squad2 player|no=89|name=[[Lee Gwang-hyeok]]}}
{{Football squad2 player|no=91|name=[[Kim Do-yoon (futbolchi)|Kim Do-yoon]]}}
{{Football squad2 player|no=99|name=[[Ha Jeong-woo (futbolchi)|Ha Jeong-woo]]}}
{{football squad manager|name=[[Park Kun-ha]]}}
&lt;/div&gt;}}&lt;noinclude&gt;
[[Turkum:Suwon FC|*tarkib]]
[[Turkum:Janubiy Koreyadagi futbol klublarining tarkibiga oid andozalar]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>34c0p76sddyyvunbq7025tc8ncu6qaj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Andoza munozarasi:Suwon FC tarkibi</title>
    <ns>11</ns>
    <id>1471172</id>
    <revision>
      <id>6328324</id>
      <timestamp>2026-11-02T22:00:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>„{{munozara}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328324</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="srjk8qw7fnryrp5m66amrx671fy75ox" xml:space="preserve">{{munozara}}</text>
      <sha1>srjk8qw7fnryrp5m66amrx671fy75ox</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Turkum:Janubiy Koreya 20 yoshgacha milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1471173</id>
    <revision>
      <id>6328326</id>
      <timestamp>2026-11-02T22:03:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>„[[Turkum:20 yoshgacha boʻlgan erkaklar milliy terma jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:Janubiy Koreya 20 yoshgacha milliy futbol terma jamoasi|erkak futbolchilari ]] [[Turkum:Janubiy Koreya milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari|20 yoshgacha ]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328326</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="252" sha1="ewddwduy5ylcybwb03q06r9r5ycefcv" xml:space="preserve">[[Turkum:20 yoshgacha boʻlgan erkaklar milliy terma jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:Janubiy Koreya 20 yoshgacha milliy futbol terma jamoasi|erkak futbolchilari ]]
[[Turkum:Janubiy Koreya milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari|20 yoshgacha ]]</text>
      <sha1>ewddwduy5ylcybwb03q06r9r5ycefcv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Turkum:Janubiy Koreya milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1471174</id>
    <revision>
      <id>6328327</id>
      <timestamp>2026-11-02T22:04:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>„[[Turkum:Milliy futbol terma jamoalar erkak futbolchilari]] [[Turkum:Janubiy Koreyalik erkak futbolchilar]] [[Turkum:Janubiy Koreya milliy futbol terma jamoasi|erkak futbolchilari]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328327</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="181" sha1="q746277v1pnvywh0keb41y2so0gt20o" xml:space="preserve">[[Turkum:Milliy futbol terma jamoalar erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Janubiy Koreyalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Janubiy Koreya milliy futbol terma jamoasi|erkak futbolchilari]]</text>
      <sha1>q746277v1pnvywh0keb41y2so0gt20o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Turkum:20 yoshgacha boʻlgan erkaklar milliy terma jamoasi futbolchilari</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1471175</id>
    <revision>
      <id>6328328</id>
      <timestamp>2026-11-02T22:06:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>„[[Turkum:Milliy futbol terma jamoalar erkak futbolchilari]] [[Turkum:20 yoshgacha boʻlgan milliy terma jamoa futbolchilari|erkak]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328328</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="131" sha1="bhteg8c3jg6ewhs0lvf2oss4fh3rcxz" xml:space="preserve">[[Turkum:Milliy futbol terma jamoalar erkak futbolchilari]]
[[Turkum:20 yoshgacha boʻlgan milliy terma jamoa futbolchilari|erkak]]</text>
      <sha1>bhteg8c3jg6ewhs0lvf2oss4fh3rcxz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Turkum:Janubiy Koreya 23 yoshgacha milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1471176</id>
    <revision>
      <id>6328329</id>
      <timestamp>2026-11-02T22:07:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>„[[Turkum:Janubiy Koreya milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari|23 yoshgacha]] [[Turkum:23 yoshgacha boʻlgan erkaklar milliy terma jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:Janubiy Koreya 23 yoshgacha milliy futbol terma jamoasi|erkak futbolchilari]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328329</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="250" sha1="t8qtqg4rj4j3ye5vx38rbx86fgmnc4t" xml:space="preserve">[[Turkum:Janubiy Koreya milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari|23 yoshgacha]]
[[Turkum:23 yoshgacha boʻlgan erkaklar milliy terma jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:Janubiy Koreya 23 yoshgacha milliy futbol terma jamoasi|erkak futbolchilari]]</text>
      <sha1>t8qtqg4rj4j3ye5vx38rbx86fgmnc4t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Turkum:Janubiy Koreya yoshlar milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1471177</id>
    <revision>
      <id>6328331</id>
      <timestamp>2026-11-02T22:08:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>„[[Turkum:Erkaklar o‘rtasidagi yoshlar terma jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:Janubiy Koreya milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari|yoshlar ]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328331</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="152" sha1="i7taitoe3iqvolpweo4e03w89nemuat" xml:space="preserve">[[Turkum:Erkaklar o‘rtasidagi yoshlar terma jamoasi futbolchilari]]
[[Turkum:Janubiy Koreya milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari|yoshlar ]]</text>
      <sha1>i7taitoe3iqvolpweo4e03w89nemuat</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Jung Seung-bae</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471178</id>
    <revision>
      <id>6328332</id>
      <timestamp>2026-11-02T22:09:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/uzwam2026</comment>
      <origin>6328332</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="6v6w2tznij63o066vk51p0h7ar3n3cw" xml:space="preserve">{{VOO/2026}}</text>
      <sha1>6v6w2tznij63o066vk51p0h7ar3n3cw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328487</id>
      <parentid>6328332</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:00:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328487</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25" sha1="obw0n2nqyi6zlf2yqiferfp45h9ciwr" xml:space="preserve">{{Munozara}}
{{VOO/2026}}</text>
      <sha1>obw0n2nqyi6zlf2yqiferfp45h9ciwr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abdullah Jamali</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471179</id>
    <revision>
      <id>6328349</id>
      <timestamp>2026-11-03T00:33:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbol hakami | ism                = Abdullah Jamali | image              =  | image_size         = | izoh               =  | toʻliq_ism         = Abdullah Jamali | tavallud_sana      = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|1992|5|23}} | tavallud_joyi      = {{tavalludJoyi|Quvayt}} | vafot_sana         = | vafot_joyi         = | taʼlimi            = | kasblari           = | boʻyi              = | vazni              = | yillar1            = – | liga1...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328349</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3363" sha1="cnyo7wcuzpbelho7hyarzb0ivyqste3" xml:space="preserve">{{Futbol hakami
| ism                = Abdullah Jamali
| image              = 
| image_size         =
| izoh               = 
| toʻliq_ism         = Abdullah Jamali
| tavallud_sana      = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|1992|5|23}}
| tavallud_joyi      = {{tavalludJoyi|Quvayt}}
| vafot_sana         =
| vafot_joyi         =
| taʼlimi            =
| kasblari           =
| boʻyi              =
| vazni              =
| yillar1            = –
| liga1              =
| vazifasi1          =
| yillar2            =
| liga2              =
| vazifasi2          =
| yillar3            =
| liga3              =
| vazifasi3          =
| xalqaro_yillar1    = 2019–
| tashkilot1         = [[FIFA]]
| xalaqaro_lavozimi1 = [[Hakam (futbol)|Hakam]]
| xalqaro_yillar2    =
| tashkilot2         =
| xalaqaro_lavozimi2 =
| yil1               =
| mukofot1           =
| taqdirlandi1       =
| yil2               =
| mukofot2           =
| taqdirlandi2       =
}}
'''Abdullah Jamali''' ({{lang-ar|عبد الله جمالي}}; 1992-yil 23-mayda tugʻilgan) — quvaytlik futbol hakami. 2019-yildan FIFA hakami.

== Faoliyat yillari ==
Abdullah 2019-yil mart oyi oxirida [[Saudiya Arabistoni milliy futbol terma jamoasi|Saudiya Arabistoni]] va [[Ekvatorial Gvineya milliy futbol terma jamoasi|Ekvatorial Gvineya]] oʻrtasidagi [[oʻrtoqlik uchrashuvi]]&lt;nowiki/&gt;da bosh hakam sifatida xalqaro maydonda debyut qilgan.

U 2022-yilgi Kuvayt Superkubogi doirasida „Al-Arabi“ va „Kazma“ klublari oʻrtasidagi oʻyinda (2-1) hakamlik qilgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Al Kuwait SC 2-1 Kazma Koweït - November 06, 2022 / Super Cup 2022/2023 |url=https://www.footballdatabase.eu/en/match/overview/2550616-al_kuwait_sc-kazma_koweit |website=footballdatabase.eu |accessdate=7 лютого 2024}}&lt;/ref&gt;.

[[AFC U-20 Osiyo kubogi 2023 saralash bosqichi|2023-yilda]] [[AFC U-20 Osiyo Kubogi|yoshlar oʻrtasidagi (U-20) Osiyo kubogi]]&lt;nowiki/&gt;ning saralash bosqichi, guruh bosqichidagi ikkita oʻyin va yarim final oʻyinlarida hhakamlik qilgan. 2023-yilgi Fors koʻrfazi kubogida bitta oʻyinda bosh hakamlik qilgan va yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatida video yordamchi sifatida faoliyat olib borgan. Jamali oʻsha yili boʻlib oʻtgan [[Janubi-Sharqiy Osiyo oʻyinlari]]&lt;nowiki/&gt;ning futbol turnirida faoliyat olib borgan hakamlardan biri boʻlgan.

2024-yil boshida u Osiyo Kubogida bosh hakam etib tayinlangan va u yerda guruh bosqichining bitta oʻyinini boshqargan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Qatar 1–0 China |url=https://www.the-afc.com/en/matches/afc-asian-cup/2023/2363528 |website=www.the-afc.com |accessdate=7 лютого 2024}}&lt;/ref&gt;.

Abdullah qitʼaning asosiy turniriga jalb etilgan va [[Futbol boʻyicha 2023-yilgi Osiyo kubogi|2023-yilgi]] [[AFC Osiyo kubogi|Osiyo kubogi]]&lt;nowiki/&gt;ga tayinlov olgan hakamlardan biri boʻlgan. Turnir davomida unga [[Ahmad Abbas]] hamda [[Abdulhadi al-Anezi]] yordam bergan. Turnirga jalb etilgan Kuvaytlik hakamlarning toʻrtinchisi [[Ahmad al-Ali]] bilan Jamali ushbu hakamlar jamoasi bilan birgalikda oʻyinlarda ishhlagan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{Soccerway|603509|Typ=Schiedsrichter}}
* {{Transfermarkt|54051|Typ=Schiedsrichter}}

{{AFC Osiyo Kubogi 2023 hakamlari}}

{{DEFAULTSORT:Jamali, Abdulla}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha hakamlar]]
[[Turkum:Kuvaytlik futbol hakamlari]]</text>
      <sha1>cnyo7wcuzpbelho7hyarzb0ivyqste3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328354</id>
      <parentid>6328349</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T00:53:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Faoliyat yillari */</comment>
      <origin>6328354</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4445" sha1="82bxvs3othun91vyfxd9kw16uenmugg" xml:space="preserve">{{Futbol hakami
| ism                = Abdullah Jamali
| image              = 
| image_size         =
| izoh               = 
| toʻliq_ism         = Abdullah Jamali
| tavallud_sana      = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|1992|5|23}}
| tavallud_joyi      = {{tavalludJoyi|Quvayt}}
| vafot_sana         =
| vafot_joyi         =
| taʼlimi            =
| kasblari           =
| boʻyi              =
| vazni              =
| yillar1            = –
| liga1              =
| vazifasi1          =
| yillar2            =
| liga2              =
| vazifasi2          =
| yillar3            =
| liga3              =
| vazifasi3          =
| xalqaro_yillar1    = 2019–
| tashkilot1         = [[FIFA]]
| xalaqaro_lavozimi1 = [[Hakam (futbol)|Hakam]]
| xalqaro_yillar2    =
| tashkilot2         =
| xalaqaro_lavozimi2 =
| yil1               =
| mukofot1           =
| taqdirlandi1       =
| yil2               =
| mukofot2           =
| taqdirlandi2       =
}}
'''Abdullah Jamali''' ({{lang-ar|عبد الله جمالي}}; 1992-yil 23-mayda tugʻilgan) — quvaytlik futbol hakami. 2019-yildan FIFA hakami.

== Faoliyat yillari ==
2019-yilda FIFA xalqaro hakamlar roʻyxatiga kiritilgan va aynan oʻsha yili Osiyo Futbol Konfederatsiyasining (AFC) „Elita hakamlar“ akademiyasi va dasturlarini muvaffaqiyatli yakunlab, rasman Osiyoning elita hakamlari safiga qoʻshilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://inside.fifa.com/associations/KUW/referees |sarlavha=Referees of the Kuwait Football Federation}}&lt;/ref&gt;.

Abdullah 2019-yil mart oyi oxirida [[Saudiya Arabistoni milliy futbol terma jamoasi|Saudiya Arabistoni]] va [[Ekvatorial Gvineya milliy futbol terma jamoasi|Ekvatorial Gvineya]] oʻrtasidagi [[oʻrtoqlik uchrashuvi]]&lt;nowiki/&gt;da bosh hakam sifatida xalqaro maydonda debyut qilgan.

U 2022-yilgi Kuvayt Superkubogi doirasida „Al-Arabi“ va „Kazma“ klublari oʻrtasidagi oʻyinda (2-1) hakamlik qilgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Al Kuwait SC 2-1 Kazma Koweït - November 06, 2022 / Super Cup 2022/2023 |url=https://www.footballdatabase.eu/en/match/overview/2550616-al_kuwait_sc-kazma_koweit |website=footballdatabase.eu |accessdate=7 лютого 2024}}&lt;/ref&gt;.

[[AFC U-20 Osiyo kubogi 2023 saralash bosqichi|2023-yilda]] [[AFC U-20 Osiyo Kubogi|yoshlar oʻrtasidagi (U-20) Osiyo kubogi]]&lt;nowiki/&gt;ning saralash bosqichi, guruh bosqichidagi ikkita oʻyin va yarim final oʻyinlarida hhakamlik qilgan. 2023-yilgi Fors koʻrfazi kubogida bitta oʻyinda bosh hakamlik qilgan va yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatida video yordamchi sifatida faoliyat olib borgan. Jamali oʻsha yili boʻlib oʻtgan [[Janubi-Sharqiy Osiyo oʻyinlari]]&lt;nowiki/&gt;ning futbol turnirida faoliyat olib borgan hakamlardan biri boʻlgan.

2024-yil boshida u Osiyo Kubogida bosh hakam etib tayinlangan va u yerda guruh bosqichining bitta oʻyinini boshqargan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Qatar 1–0 China |url=https://www.the-afc.com/en/matches/afc-asian-cup/2023/2363528 |website=www.the-afc.com |accessdate=7 лютого 2024}}&lt;/ref&gt;.

Abdullah qitʼaning asosiy turniriga jalb etilgan va [[Futbol boʻyicha 2023-yilgi Osiyo kubogi|2023-yilgi]] [[AFC Osiyo kubogi|Osiyo kubogi]]&lt;nowiki/&gt;ga tayinlov olgan hakamlardan biri boʻlgan. Turnir davomida unga [[Ahmad Abbas]] hamda [[Abdulhadi al-Anezi]] yordam bergan. Turnirga jalb etilgan Kuvaytlik hakamlarning toʻrtinchisi [[Ahmad al-Ali]] bilan Jamali ushbu hakamlar jamoasi bilan birgalikda oʻyinlarda ishhlagan.

Jamali maydonda qatʼiy intizomga rioya qilishi bilan ajralib turadi. Masalan, uning xalqaro oʻyinlardagi oʻrtacha koʻrsatkichi har bir oʻyinga taxminan 2.8 ta sariq kartochka va yuqori darajadagi qoʻpolliklar (oʻrtacha 21.8 ta fol) qayd etilishiga toʻgʻri keladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.statshub.com/referee/jamali-abdullah/788073 |sarlavha=JAMALI, ABDULLAH - KUWAIT}}&lt;/ref&gt;.

== Futboldan tashhqari faoliyat ==
Jamali futboldagi tashqarida Quvaytning Quv&lt;nowiki/&gt;ayt neft kompaniyasida (KOC) mutaxassis sifatida faoliyat olib boradi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.instagram.com/abdullah_jmali/ |sarlavha=Quvayt futbol assotsiatsiyasining xalqaro hakami va KOC xodimi.}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{Soccerway|603509|Typ=Schiedsrichter}}
* {{Transfermarkt|54051|Typ=Schiedsrichter}}

{{AFC Osiyo Kubogi 2023 hakamlari}}

{{DEFAULTSORT:Jamali, Abdulla}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha hakamlar]]
[[Turkum:Kuvaytlik futbol hakamlari]]</text>
      <sha1>82bxvs3othun91vyfxd9kw16uenmugg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Abdullah Jamali</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471180</id>
    <revision>
      <id>6328355</id>
      <timestamp>2026-11-03T00:53:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Munozara}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328355</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Turkum:Kuvaytlik futbol hakamlari</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1471181</id>
    <revision>
      <id>6328357</id>
      <timestamp>2026-11-03T00:55:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>„[[Turkum:Mamlakatlar boʻyicha futbol hakamlari]] [[Turkum:Kuvaytlik futboli kishilari|hakamlari]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328357</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="98" sha1="0o36nkbj0jn6oe1nvpy8z70shgvr5zk" xml:space="preserve">[[Turkum:Mamlakatlar boʻyicha futbol hakamlari]]
[[Turkum:Kuvaytlik futboli kishilari|hakamlari]]</text>
      <sha1>0o36nkbj0jn6oe1nvpy8z70shgvr5zk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Patto col diavolo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471182</id>
    <revision>
      <id>6328408</id>
      <timestamp>2026-11-03T03:37:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>[[Qarang: [[Loyiha:Kino|Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola]]</comment>
      <origin>6328408</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1113" sha1="db81hujdkfvmpfnp9at0lxrzmef8n4m" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| director = [[Luigi Chiarini]]
| producer = [[Alberto Salvatori]]
| writer = {{ubl|[[Mario Serandrei]]|[[Carlo Mazzoni (ssenariynavis)|Carlo Mazzoni]]|[[Suso Cecchi D'Amico]]|[[Sergio Amidei]]|[[Corrado Alvaro]]|Luigi Chiarini}}
| narrator =
| starring = {{ubl|[[Isa Miranda]]|[[Jacques François]]|[[Eduardo Ciannelli]]}}
| music = [[Achille Longo]] 
| cinematography = [[Mario Montuori]]
| editing = [[Mario Serandrei]] 
| studio =   [[Ente Nazionale Industrie Cinematografiche|ENIC]] 
| distributor = ENIC
| released = {{Film date|1950|02}}
| runtime = 84 minut
| mamlakat             = [[Italiya]]
| til                  = [[Italyan tili|Italyancha]]
}}
'''Patto col diavolo''' – 1950-yilda rejissyor [[Luigi Chiarini]] tomonidan suratga olingan [[Italiya]] melodramasi. Bosh rollarni [[Isa Miranda]], [[Jacques François]] va [[Eduardo Ciannelli]] ijro etgan&lt;ref&gt;Moliterno p.80&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* Moliterno, Gino. ''The A to Z of Italian Cinema''. Scarecrow Press, 2009. 

== Havolalar ==
* {{IMDb title|0041739}}

{{1950-yillar-Italiya-film-stub}}</text>
      <sha1>db81hujdkfvmpfnp9at0lxrzmef8n4m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Il padrone delle ferriere</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471183</id>
    <revision>
      <id>6328409</id>
      <timestamp>2026-11-03T03:39:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>[[Qarang: [[Loyiha:Kino|Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola]]</comment>
      <origin>6328409</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1637" sha1="ed31gz3gleka7haomjdme1ux1clqoh9" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| director       = [[Anton Giulio Majano]]
| writer         = Anton Giulio Majano
| story          = [[Georges Ohnet]]
| starring       = [[António Vilar]]&lt;br&gt;[[Virna Lisi]]&lt;br&gt;[[Wandisa Guida]]&lt;br&gt;[[Evi Maltagliati]]
| music          = [[Angelo Francesco Lavagnino]]
| cinematography = [[Mario Montuori]]
| editing        = [[Nino Baragli]]
| producer       = 
| distributor    = [[Variety Distribution]]
| released       = {{Film date|1959|03|11|Italiya|df=yes}}
| mamlakat             = [[Italiya]]
| til                  = [[Italyan tili|Italyancha]]
}}
'''Il padrone delle ferriere''' (ispancha: ''Felipe Derblay'') – 1959-yilda [[Anton Giulio Majano]] tomonidan suratga olingan [[Italiya]]–[[Ispaniya]] tarixiy melodramasi&lt;ref&gt;{{cite book |first1=Roberto |last1=Chiti |first2=Roberto |last2=Poppi |first3=Enrico |last3=Lancia |title=Dizionario del cinema italiano: I Film Dal 1945 al 1959 |lang=it |trans-title=Dictionary of Italian Cinema: Films From 1945 to 1959 |year=1991 |volume=2 |publisher=Gremese Editore |location=Rome |isbn=88-7605-548-7 |section=Padrone delle ferriere, Il |section-url=https://books.google.com/books?id=EXeCF5f-JB4C&amp;q=padrone |page=267 |url=https://books.google.com/books?id=EXeCF5f-JB4C |access-date=2023-10-29 |via=[[Google Books]] |url-access=limited}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Morandini&gt;{{cite book|author1=Laura Morandini |author2=Luisa Morandini |author3=Morando Morandini |title=Il Morandini 2011. Dizionario dei film.|date=2010 |publisher=Zanichelli, 2010|isbn=978-8808227225}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
*{{IMDb title}}

{{1950-yillar-Italiya-film-stub}}</text>
      <sha1>ed31gz3gleka7haomjdme1ux1clqoh9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Il padrone sono me</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471184</id>
    <revision>
      <id>6328410</id>
      <timestamp>2026-11-03T03:40:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>[[Qarang: [[Loyiha:Kino|Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola]]</comment>
      <origin>6328410</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1037" sha1="5t4bsjkizqts7639vhavg7mlvfajz5e" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| director = [[Franco Brusati]]
| writer =  
| starring =   
| music =  [[Roman Vlad]]
| cinematography =  [[Philippe Agostini]] 
| editing =  
| released = {{Film date|1955}}
| mamlakat             = [[Italiya]]
| til                  = [[Italyan tili|Italyancha]]
}}
'''Il padrone sono me''' – 1955-yilda suratga olingan [[Italiya]] komediya-drama filmi. Film [[Franco Brusati]]ning rejissyor sifatidagi debyut filmi hisoblanadi&lt;ref&gt;{{cite book|author1=Roberto Chiti |author2=Roberto Poppi |author3=Enrico Lancia |author4=Mario Pecorari |title=Dizionario del cinema italiano. I film|year=1991 |publisher=Gremese Editore, 1992|isbn=8876055932}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |last=Brusati |first=Franco |title=Il padrone sono me |date=1955-11-17 |type=Comedy, Drama |url=https://www.imdb.com/title/tt0048464/ |access-date=2024-10-15 |others=Andreina Pagnani, Paolo Stoppa, Pierre Bertin |publisher=Rizzoli Film}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
*{{IMDb title|0048464}}

{{1950-yillar-Italiya-film-stub}}</text>
      <sha1>5t4bsjkizqts7639vhavg7mlvfajz5e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Il Sacco di Roma</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471185</id>
    <revision>
      <id>6328411</id>
      <timestamp>2026-11-03T03:41:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>[[Qarang: [[Loyiha:Kino|Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola]]</comment>
      <origin>6328411</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="583" sha1="k75lkx7o0tgw4yd092gihmxwyzvshjl" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| director       = [[Ferruccio Cerio]]
| writer         = 
| music          = [[Franco Ferrara]]
| distributor    = [[Variety Distribution]]
| cinematography = [[Tonino Delli Colli]]
| editing        = 
| producer       =
| released       = {{Film date|1953}}
| mamlakat             = [[Italiya]]
| til                  = [[Italyan tili|Italyancha]]
}}
'''Il sacco di Roma''' – 1953-yilda rejissyor [[Ferruccio Cerio]] tomonidan suratga olingan [[Italiya]] filmi.

== Havolalar ==
* {{IMDb title|id =0046263|title =The Pegans}}

{{1950-yillar-Italiya-film-stub}}</text>
      <sha1>k75lkx7o0tgw4yd092gihmxwyzvshjl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paolo e Francesca</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471186</id>
    <revision>
      <id>6328412</id>
      <timestamp>2026-11-03T03:42:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>[[Qarang: [[Loyiha:Kino|Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola]]</comment>
      <origin>6328412</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1203" sha1="eci6bapq34p1q5uef6xlmw9kqb6eu4x" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| director       = [[Raffaello Matarazzo]]
| writer         = {{ubl |Vittorio Calvino |Raffaello Matarazzo |Guglielmo Petroni}}
| story          = 
| starring       = {{ubl |[[Odile Versois]] |[[Armando Francioli]]}}
| music          = [[Alessandro Cicognini]] 
| cinematography = [[Mario Montuori]] 
| editing        = [[Mario Serandrei]]
| producer       = Giuseppe Bordoni
| distributor    = 
| released       = {{Film date|1950}}
| mamlakat             = [[Italiya]]
| til                  = [[Italyan tili|Italyancha]]
}}
'''Paolo e Francesca''' – 1950-yilda rejissyor [[Raffaello Matarazzo]] tomonidan suratga olingan [[Italiya]] tarixiy melodramasi. Bosh rollarni [[Odile Versois]] va [[Armando Francioli]] ijro etgan&lt;ref name=&quot;45-59&quot;&gt;{{cite book|author1=Roberto Chiti |author2=Roberto Poppi |author3=Enrico Lancia |title=Dizionario del cinema italiano: I film|publisher=Gremese|year=1991|isbn=8876055487}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Mereghetti&gt;{{cite book|last=Paolo Mereghetti|title=Il Mereghetti – Dizionario dei film|publisher=B.C. Dalai Editore|year=2010|isbn=978-8860736260}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
*{{IMDb title}}

{{1950-yillar-Italiya-film-stub}}</text>
      <sha1>eci6bapq34p1q5uef6xlmw9kqb6eu4x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Papà ti ricordo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471187</id>
    <revision>
      <id>6328413</id>
      <timestamp>2026-11-03T03:43:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>[[Qarang: [[Loyiha:Kino|Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola]]</comment>
      <origin>6328413</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="889" sha1="olqfbjq8p4tw2lm8tfklcddms0mp2nz" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| director       = [[Mario Volpe (director)|Mario Volpe]]
| producer       =
| writer         =
| narrator       =
| starring       =
| music          = Tarcisio Fusco 
| cinematography = Achille Primavera 	
| editing        =
| distributor    =
| released       = {{Film date|1952}}
| mamlakat             = [[Italiya]]
| til                  = [[Italyan tili|Italyancha]]
}}
'''Papà ti ricordo''' – 1952-yilda rejissyor [[Mario Volpe]] tomonidan suratga olingan [[Italiya]] melodramasi.

==Rollarda==
*[[Paolo Carlini]] — Andrea
*[[Lea Padovani]] — Maria
*[[Ludmilla Dudarova]] — Daria
*[[Irene Genna]] — Marcellina
*[[Luigi Tosi]]		
*[[Aldo Silvani]]
*[[Umberto Spadaro]] 		
*[[Nino Pavese]] 		
*[[Erno Crisa]]		
*[[Pina Piovani]] 
*[[Doris Duranti]]

== Havolalar ==
* {{IMDb title|id =0045008|title =Papà ti ricordo }}

{{1950-yillar-Italiya-film-stub}}</text>
      <sha1>olqfbjq8p4tw2lm8tfklcddms0mp2nz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Canzone appassionata</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471188</id>
    <revision>
      <id>6328414</id>
      <timestamp>2026-11-03T03:45:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>[[Qarang: [[Loyiha:Kino|Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola]]</comment>
      <origin>6328414</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1158" sha1="gzf01c6ab7w5r6u7zmqucgihf9p6y36" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| director = [[Giorgio Simonelli]]
| producer = [[Luigi Carpentieri]] &lt;br /&gt; [[Ermanno Donati]]
| writer = [[Manolo Bolognini]] &lt;br /&gt; [[Gino De Santis]] &lt;br /&gt; [[Jacques Rémy (yozuvchi)|Jacques Rémy]] &lt;br /&gt; [[Alberto Vecchietti]] &lt;br /&gt; [[Luigi Zampa]]
| narrator =
| starring = [[Nilla Pizzi]] &lt;br /&gt; [[Gérard Landry]] &lt;br /&gt; [[Vira Silenti]]
| music = [[Nino Oliviero]]
| cinematography = [[Carlo Montuori]]
| editing = [[Elsa Dubbini]]
| studio = Athena Cinematografica 
| distributor =  [[Ente Nazionale Industrie Cinematografiche|ENIC]]
| released = {{Film date|1953|11|20|df=yes}}
| runtime = 89 minut
| mamlakat             = [[Italiya]]
| til                  = [[Italyan tili|Italyancha]]
}}
'''Canzone appassionata''' – 1953-yilda rejissyor [[Giorgio Simonelli]] tomonidan suratga olingan [[Italiya]] musiqiy melodramasi. Bosh rollarni [[Nilla Pizzi]], [[Gérard Landry]] va [[Vira Silenti]] ijro etgan&lt;ref&gt;Parish p.100&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* Parish, James Robert . ''Film Actors Guide''. Scarecrow Press, 1977.

== Havolalar ==
* {{IMDb title|0045599}}

{{1950-yillar-Italiya-film-stub}}</text>
      <sha1>gzf01c6ab7w5r6u7zmqucgihf9p6y36</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Les Possédées</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471189</id>
    <revision>
      <id>6328416</id>
      <timestamp>2026-11-03T03:47:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>[[Qarang: [[Loyiha:Kino|Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola]]</comment>
      <origin>6328416</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="645" sha1="7pabiv2pcs5awgv3y0u8hy2ur38z71a" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi

| mamlakat             = [[Italiya]], Fransiya
| til                  = [[Fransuzcha]]
}}
'''Les Possédées''' (italyancha: ''L'isola delle capre'') – 1956-yilda [[Charles Brabant]] tomonidan suratga olingan, fransuz tilidagi [[Fransiya]]–[[Italiya]] filmi&lt;ref&gt;{{cite news|last=Hale|first=Wanda|title=Yup! Coop Plays a Sophisticate|newspaper=[[New York Daily News]]|place=[[New York City]]|date=1957-07-14|page=Section 2, p. 3}} - [https://www.newspapers.com/clip/136285550/ Clipping] at [[Newspapers.com]].&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{imdb title|0049632}}

{{1950-yillar-Italiya-film-stub}}</text>
      <sha1>7pabiv2pcs5awgv3y0u8hy2ur38z71a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Passione fatale</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471190</id>
    <revision>
      <id>6328417</id>
      <timestamp>2026-11-03T03:49:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>[[Qarang: [[Loyiha:Kino|Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola]]</comment>
      <origin>6328417</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="667" sha1="3f61at4u4mfsp3kjv775l2t99lr2wbv" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| director       = [[Ernesto Grassi]]
| producer       =
| writer         =
| narrator       =
| starring       =
| music          =
| cinematography =
| editing        =
| distributor    =
| released       = {{Film date|1950}}
| mamlakat             = [[Italiya]]
| til                  = [[Italyan tili|Italyancha]]
}}
'''Passione fatale''' – 1950-yilda rejissyor [[Ernesto Grassi]] tomonidan suratga olingan [[Italiya]] filmi.

==Rollarda==
*[[Jone Paoli]]
*[[Aldo De Franchi]]
*[[Mara Landi]]
*[[Agostino Salvietti]]
*[[Vittoria Crispo]]

== Havolalar ==
* {{IMDB title|id =0198894|title =Passione fatale }}

{{1950-yillar-Italiya-film-stub}}</text>
      <sha1>3f61at4u4mfsp3kjv775l2t99lr2wbv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Amanti del passato</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471191</id>
    <revision>
      <id>6328418</id>
      <timestamp>2026-11-03T03:50:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ahror Akramovich</username>
        <id>75193</id>
      </contributor>
      <comment>[[Qarang: [[Loyiha:Kino|Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola]]</comment>
      <origin>6328418</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1131" sha1="42k40gszimtfswhguflt9bul0rwu1dz" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| director = [[Adelchi Bianchi]]
 | writer =   [[Fulvio Palmieri]]&lt;br&gt; [[Edoardo Anton]]&lt;br&gt; Adelchi Bianchi
 | starring =  [[Lia Amanda]] &lt;br&gt; [[Vittorio Sanipoli]] &lt;br&gt; [[Irene Genna]]
 | music =  [[Carlo Innocenzi]]
 | cinematography = Giuseppe La Torre
 | editing =    [[Otello Colangeli]]
 | producer =  Gianni Solitro 
 | studio = Valor Film  
 | distributor =  
 | released = {{Film date|1953}}
 | runtime = 89 minut
| mamlakat             = [[Italiya]]
| til                  = [[Italyan tili|Italyancha]]
}}
'''Amanti del passato''' – 1953-yilda rejissyor [[Adelchi Bianchi]] tomonidan suratga olingan [[Italiya]] melodramasi. Bosh rollarni [[Lia Amanda]], [[Vittorio Sanipoli]] va [[Irene Genna]] ijro etgan&lt;ref name=&quot;45-59&quot;&gt;{{cite book|author1=Roberto Chiti |author2=Roberto Poppi |author3=Enrico Lancia |title=Dizionario del cinema italiano: I film|date=1991 |publisher=Gremese, 1991|isbn=8876055487}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;Amanti del passato&quot;. ''Segnalazioni Cinematografiche''. Vol. XXXIV, 1953.&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
*{{IMDb title|0045500}}

{{1950-yillar-Italiya-film-stub}}</text>
      <sha1>42k40gszimtfswhguflt9bul0rwu1dz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Breathless (1960 film)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471192</id>
    <revision>
      <id>6328419</id>
      <timestamp>2026-11-03T04:00:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oqsaqol</username>
        <id>98549</id>
      </contributor>
      <comment>Yangi maqola</comment>
      <origin>6328419</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10816" sha1="pncu2ngo9km8wnhbqql8fiht1jzbalk" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| nom                  = Breathless&lt;br /&gt;À bout de souffle
| tasvir               = À bout de souffle movie logo.png
| rejissyor            = [[Jean-Luc Godard]]
| prodyuser            = [[Georges de Beauregard]]
| ssenariy_muallifi    = [[Jean-Luc Godard]]
| asoslangan           = [[François Truffaut]]ning &lt;br /&gt; hikoyasi
| rollarda             = {{Plainlist|
* [[Jean-Paul Belmondo]]
* [[Jean Seberg]]
* Henri-Jacques Huet
* Liliane Dreyfus
* Claude Mansard
* Van Doude
* [[Daniel Boulanger]]
}}
| operator             = [[Raoul Coutard]]
| montajyor            = [[Cécile Decugis]]
| bastakor             = [[Martial Solal]]
| studiya              = Les Films Impéria
| distribyutor         = Société nouvelle de cinématographie
| premyera             = {{premyera sanasi|1960|3|16|Fransiya}}
| davomiylik           = 90 daqiqa
| mamlakat             = [[Fransiya]]
| til                  = {{Plainlist|
* [[Fransuz tili|Fransuzcha]]
* [[Ingliz tili|Inglizcha]]
}}
| byudjet              = 400 000 frank ($80 000)
| daromad              = 2 295 912 tomoshabin (Fransiya)&lt;ref name=&quot;BoxOfficeStory&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.boxofficestory.com/box-office-jean-paul-belmondo-c22691425/7|sarlavha=Box office Jean-Paul Belmondo|qaralgan sana=2-noyabr 2026-yil|ish=Box Office Story|til=fr}}&lt;/ref&gt;
}}

'''''Breathless''''' (''Nafasi bo‘g‘ilgan''; {{lang-fr|À bout de souffle}}) — 1960-yilda 1960-yilda [[rejissyor]] [[Jean-Luc Godard]] tomonidan [[Ssenariy|ssenariysi]] yozilgan va suratga olingan fransuz „Yangi toʻlqin“ (Nouvelle Vague) yoʻnalishidagi jinoiy dramatik film. Kartinada [[Jean-Paul Belmondo]] sarguzashtsevar jinoyatchi Michel rolini, [[Jean Seberg]] esa uning amerikalik sevgilisi Patricia rolini ijro etgan. Ushbu film [[Jean-Luc Godard|Godardning]] ilk toʻliq metrajli badiiy asari hamda [[Jean-Paul Belmondo|Belmondoning]] aktyorlik faoliyatidagi ulkan burilish nuqtasi (yutugʻi) boʻldi. Film Britaniya kino instituti (BFI) tomonidan nashr etiladigan „Sight &amp; Sound“ jurnalining 2022-yilgi soʻrovnomasida [[Kinotanqidchi|tanqidchilar]] reytingida 38-oʻrinni, [[Rejissyor|rejissyorlar]] oʻrtasidagi roʻyxatda esa 15-oʻrinni egalladi&lt;ref name=&quot;BFI&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.bfi.org.uk/sight-and-sound/greatest-films-all-time|sarlavha=The Greatest Films of All Time|qaralgan sana=2-noyabr 2026-yil|ish=[[British Film Institute|BFI]]}}&lt;/ref&gt;.

== Syujeti ==
Bosh qahramon Michel Poiccard — Amerika gangster kinolariga ishqiboz, oʻyin kulgini sevadigan jinoyatchi. U [[Marsel|Marselda]] mashina oʻgʻirlab, [[Parij|Parijga]] qarab yoʻlga chiqadi. Biroq sayohat uzoqqa choʻzilmaydi, milliy N7 avtomagistralida yoʻl harakati qoidasini buzib, chiziqni kesib oʻtgani uchun ortidan quvib kelayotgan mototsikldagi politsiyachini kutilmaganda, sovuqqonlik bilan otib oʻldiradi va qonun taʼqibidan qochishga majbur boʻladi.

Endilikda butun mamlakat boʻylab qidiruvdagi xavfli jinoyatchiga aylangan Michel [[Parij|Parijga]] yetib keladi va yaqinda [[Marsel|Marselda]] qisqa muddatli ishqiy munosabatda boʻlgan amerikalik talaba qiz, kelajakda taniqli jurnalist boʻlishni orzu qiluvchi Patricia Franchinini izlab topadi. Patricia [[Sorbonne universiteti|Sorbonna universitetida]] tahsil olish harakatida yurgan va u Yelisey dalalarida (Champs-Élysées) „New York Herald Tribune“ gazetasini sotib tirikchilik qilayotgan qiz edi. Michel qizni yana oʻzi bilan birga boʻlishga koʻndiradi, lekin Patricia ularning muhabbatiga ham, yigitning jinoyatga toʻla hayotiga ham shubha bilan qaraydi. U Michel bilan [[Rim|Rimga]] qochishga rozi boʻlmaydi.

Politsiya taʼqibidan qochgan Michel Patricianing shinam kvartirasida va [[Parij|Parijdagi]] arzon mehmonxona xonalarda yashirinib kun kechiradi, ayni paytda u shaharni tark etish uchun eski tanishlaridan qarzlari undirishga urinadi. Bu orada tergov organlari uni N7  avtomagistralida yoʻlidagi qotillikni sodir etgan shaxs sifatida toʻliq aniqlashadi va uning fotoradari barcha yirik gazetalarning bosh sahifalarida chop etiladi. Maxsus tergovchi Patriciani soʻroq qilganda, q qiz Michelni yashiradi va oʻzini kuzatib yurgan aygʻoqchini ham ustalik bilan chalgʻitadi. Pul chekini naqd qilib beradigan tanishini kutish jarayonida, Michel va Patricia doʻstlarining uyida yashirincha qolishadi.

Ruhiy iztiroblar va ikkilanishlar girdobida qolgan Patricia oxir oqibat politsiya mahkamasiga qoʻngʻiroq qilib, Michelning yashiringan joyini maʼlum qiladi, vaholanki Patricia bu qilmishi bilan yigitni qutqarib qolmoqchimi yoki uni butkul yoʻq qilmoqchimi, buni oʻzi ham oxirigacha anglab yetmagan edi. Xiyonatdan xabar topgan Michel esa taqdirga tan berib, bu safar qochishdan qatʼiyan bosh tortadi va voqea joyiga yetib kelgan politsiya xodimlari tomonidan ortidan otilgan oʻqqa nishon boʻladi. U qon sachragan [[Parij]] koʻchasi boʻylab bor kuchi bilan yugurib boradi lekin soʻnggi nafasda yerga qulab tushadi. Jon taslim qilayotgan pallada u Patriciaga qarab, oʻzining soʻnggi, tushunarsiz va pichirlagan gaplarini aytadi. Atrofdagilar bu soʻzlarni unga notoʻgʻri tushuntirib berishgach, qiz uning tub maʼnosini anglay olmay hayron boʻlib qoladi. Shundan soʻng, filmning eng yorqin yakuniy kadrida, Patricia toʻgʻridan toʻgʻri kameraga tomoshabinning koʻzlariga sovuqqonlik bilan tikiladi va Michelning hayotlik chogʻidagi oʻsha mashhur odatiy ishorasini takrorlagancha, bosh barmogʻini oʻz lablariga tekkizib qoʻyadi.

== Ishlab chiqarish ==
Film syujeti 1952-yilning noyabr oyida Michel Portail ismli yigit va uning amerikalik [[jurnalist]] sevgilisi haqida matbuotda eʼlon qilingan real voqeadan ilhomlangan holda yaratilgan, oʻshanda Portail kasal onasini koʻrishga borish uchun mashina oʻgʻirlagan va oʻzini taʼqib qilgan mototsikldagi politsiyachini otib oʻldirgan edi. [[Rejissyor]] [[François Truffaut]] ushbu voqea asosida Claude Chabrol bilan hamkorlikda [[ssenariy]] qoralamasini yozgan, biroq ular hikoya tuzilishi borasida bir qarorga kela olishmagan. Oʻsha paytda „20th Century Fox“ kompaniyasida matbuot kotibi (matbuot agenti) boʻlib ishlagan Godard [[prodyuser]] [[Georges de Beauregard]] bilan tanishib, unga aynan shu qoralamani taklif qilgan. 1959-yilning may oyida [[Cannes kinofestivali]] doirasida Chabrol va [[François Truffaut|Truffaut]] [[Georges de Beauregard|Beauregardga]] maxsus xat yozib, Godardni ushbu loyihaga [[rejissyor]] sifatida tavsiya etishgan. Filmning yakuniy ssenariysi [[François Truffaut|Truffaut]] qoralamasidan deyarli farq qilmagan, biroq Godard uni bevosita suratga olish jarayonining oʻzida toʻldirib va rivojlantirib borgan&lt;ref name=&quot;Dudley&quot;&gt;Andrew, Dudley (1987). ''Breathless''. Rutgers Films in Print series. Rutgers University Press. 146–153-betlar. ISBN 978-0-8135-1253-2.&lt;/ref&gt;.

Oʻsha paytda [[Jean-Paul Belmondo]] [[Fransiya|Fransiyadan]] tashqarida deyarli tanilmagan edi. Filmning tijoriy jozibadorligini oshirish maqsadida Godard mashhurroq [[aktrisa]] qidira boshlagan va [[Jean Seberg]] bilan uning turmush oʻrtogʻi orqali aloqa oʻrnatgan. 1959-yilning iyul oyida [[Jean Seberg|Seberg]] film umumiy byudjetining oltidan bir qismini tashkil etuvchi 15 000 dollar gonorar evaziga loyihada ishtirok etishga rozi boʻlgan&lt;ref name=&quot;Fotiade&quot;&gt;Fotiade, Ramona (2013). ''A Bout de Souffle: French Film Guide''. I.B.Tauris. 29–30, 93–97-betlar. ISBN 978-0-85772-117-4.&lt;/ref&gt;. Bosh qahramon Michel obrazi (xarakteri) uchun esa Godard ayollarni oʻziga rom etish sirlarini mukammal egallaganligi bilan tanilgan taniqli [[ssenarist]] [[Paul Gégauff]] shaxsiyatidan ilhomlangan.

Godard ushbu kartinani hujjatli film uslubida tasavvur qilgan va [[Operator (kinotexnikada)|operator]] [[Raoul Coutard|Raoul Coutardga]] sahnalarni deyarli hech qanday sunʼiy yoritish moslamalarisiz, qoʻlda ushlanadigan kamerada tasvirga olishni topshirgan. Kuchli shovqin chiqaradigan „Cameflex“ kamerasi tasvir bilan bir vaqtda ovozni yozish (sinxronizatsiya) imkonini bermagani sababli, film keyinchalik deyarli butunlay qayta dublyaj qilingan. Suratga olish jarayoni 1959-yil 17-avgustdan 12-sentabrgacha, jami 23 kun davom etdi va [[AQSh prezidentlari roʻyxati|AQSh Prezidenti]] [[Dwight Eisenhower|Dwight Eisenhowerning]] [[Parij|Parijga]] tashrifi kunlariga toʻgʻri keldi. Kartina rasmiy ruxsatnomalarsiz, yashirincha suratga olingan. Godard har kungi dialoglarni shaxsiy daftariga qayd etib, uni hech kimga koʻrsatmagan, Belmondo va Seberg esa matnni faqatgina qisqa repetitsiyadan soʻng, maydonchaning oʻzida ijro etishgan&lt;ref name=&quot;Observer&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.theguardian.com/film/2010/jun/06/raoul-coutard-jean-luc-godard-breathless|sarlavha=Jean-Luc Godard would just turn up, scribble some dialogue, and we would rehearse maybe a few times|muallif=Jason Solomons|qaralgan sana=2-noyabr 2026-yil|ish=[[The Observer]]|sana=6-iyun 2010}}&lt;/ref&gt;. Operatorlik aravachasi (relslar) uchun murakkab konstruksiyalarni oʻrnatmaslik va vaqtni tejash maqsadida Godard koʻpincha Coutardni oddiy nogironlar aravachasiga oʻtqizib, oʻzi itarib yurgan.

Film 1960-yil 16-martda katta ekranlarga chiqqanidan soʻng, birgina [[Fransiya|Fransiyaning]] oʻzida ikki milliondan ortiq tomoshabin toʻplashga muvaffaq boʻldi. Bugungi kunda mashhur boʻlgan „jump cut“ montaj uslubi dastlab suratga olish jarayonida rejalashtirilmagan edi, ushbu vizual yechimni montaj ustasi [[Cécile Decugis]] tahrir (montaj) jarayonida tasodifan kashf etgan. Godard ushbu debyut kartinasi uchun oʻsha yilning yanvar oyidayoq nufuzli „Prix Jean Vigo“ (Jan Vigo) mukofotiga sazovor boʻlgan edi, film matbuot sahifalarida keng yoritilib, [[Kinotanqidchi|kinotanqidchilar]] tomonidan hayajon bilan kutib olindi. 2010-yilning may oyida esa filmning toʻliq qayta tiklangan (restavratsiya qilingan) raqamli nusxasi uning 50 yillik yubileyi munosabati bilan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQShda]] qayta namoyish etildi.

== Rollarda ==
{{Aktyorlar roʻyxati|
* [[Jean-Paul Belmondo]] — Michel Poiccard / Laszlo Kovacs
* [[Jean Seberg]] — Patricia Franchini
* [[Daniel Boulanger]] — politsiya inspektori Vital
* Henri-Jacques Huet — Antonio Berruti
* [[Roger Hanin]] — Carl Zumbach
* Van Doude — oʻzi
* Liliane Dreyfus — Liliane
* [[Jean-Pierre Melville]] — Parvulesco
* [[Jean-Luc Godard]] — xabarchi
* Richard Balducci — Tolmachoff
* [[Philippe de Broca]] — jurnalist
* [[Jean Douchet]] — jurnalist
* [[Gérard Brach]] — fotograf
* [[Andre S. Labarthe]] — jurnalist
* [[Jacques Rivette]] — mashina urgan odamning jasadi
}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{IMDbda film}}

[[Turkum:1960-yil filmlari]]
[[Turkum:Fransiya filmlari]]
[[Turkum:Fransuz tilidagi filmlar]]
[[Turkum:Jean-Luc Godard filmlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha filmlar]]</text>
      <sha1>pncu2ngo9km8wnhbqql8fiht1jzbalk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328420</id>
      <parentid>6328419</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T04:00:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oqsaqol</username>
        <id>98549</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6328420</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10819" sha1="ra5aa5m4wt2d3n6dd7a6w5u6gwifel6" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| nom                  = Breathless&lt;br /&gt;À bout de souffle
| tasvir               = À bout de souffle movie logo.png
| rejissyor            = [[Jean-Luc Godard]]
| prodyuser            = [[Georges de Beauregard]]
| ssenariy_muallifi    = [[Jean-Luc Godard]]
| asoslangan           = [[François Truffaut]]ning &lt;br /&gt; hikoyasi
| rollarda             = {{Plainlist|
* [[Jean-Paul Belmondo]]
* [[Jean Seberg]]
* Henri-Jacques Huet
* Liliane Dreyfus
* Claude Mansard
* Van Doude
* [[Daniel Boulanger]]
}}
| operator             = [[Raoul Coutard]]
| montajyor            = [[Cécile Decugis]]
| bastakor             = [[Martial Solal]]
| studiya              = Les Films Impéria
| distribyutor         = Société nouvelle de cinématographie
| premyera             = {{premyera sanasi|1960|3|16|Fransiya}}
| davomiylik           = 90 daqiqa
| mamlakat             = [[Fransiya]]
| til                  = {{Plainlist|
* [[Fransuz tili|Fransuzcha]]
* [[Ingliz tili|Inglizcha]]
}}
| byudjet              = 400 000 frank ($80 000)
| daromad              = 2 295 912 tomoshabin (Fransiya)&lt;ref name=&quot;BoxOfficeStory&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.boxofficestory.com/box-office-jean-paul-belmondo-c22691425/7|sarlavha=Box office Jean-Paul Belmondo|qaralgan sana=2-noyabr 2026-yil|ish=Box Office Story|til=fr}}&lt;/ref&gt;
}}

'''''Breathless''''' (''Nafasi boʻgʻilgan''; {{lang-fr|À bout de souffle}}) — 1960-yilda 1960-yilda [[rejissyor]] [[Jean-Luc Godard]] tomonidan [[Ssenariy|ssenariysi]] yozilgan va suratga olingan fransuz „Yangi toʻlqin“ (Nouvelle Vague) yoʻnalishidagi jinoiy dramatik film. Kartinada [[Jean-Paul Belmondo]] sarguzashtsevar jinoyatchi Michel rolini, [[Jean Seberg]] esa uning amerikalik sevgilisi Patricia rolini ijro etgan. Ushbu film [[Jean-Luc Godard|Godardning]] ilk toʻliq metrajli badiiy asari hamda [[Jean-Paul Belmondo|Belmondoning]] aktyorlik faoliyatidagi ulkan burilish nuqtasi (yutugʻi) boʻldi. Film Britaniya kino instituti (BFI) tomonidan nashr etiladigan „Sight &amp; Sound“ jurnalining 2022-yilgi soʻrovnomasida [[Kinotanqidchi|tanqidchilar]] reytingida 38-oʻrinni, [[Rejissyor|rejissyorlar]] oʻrtasidagi roʻyxatda esa 15-oʻrinni egalladi&lt;ref name=&quot;BFI&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.bfi.org.uk/sight-and-sound/greatest-films-all-time|sarlavha=The Greatest Films of All Time|qaralgan sana=2-noyabr 2026-yil|ish=[[British Film Institute|BFI]]}}&lt;/ref&gt;.

== Syujeti ==
Bosh qahramon Michel Poiccard — Amerika gangster kinolariga ishqiboz, oʻyin kulgini sevadigan jinoyatchi. U [[Marsel|Marselda]] mashina oʻgʻirlab, [[Parij|Parijga]] qarab yoʻlga chiqadi. Biroq sayohat uzoqqa choʻzilmaydi, milliy N7 avtomagistralida yoʻl harakati qoidasini buzib, chiziqni kesib oʻtgani uchun ortidan quvib kelayotgan mototsikldagi politsiyachini kutilmaganda, sovuqqonlik bilan otib oʻldiradi va qonun taʼqibidan qochishga majbur boʻladi.

Endilikda butun mamlakat boʻylab qidiruvdagi xavfli jinoyatchiga aylangan Michel [[Parij|Parijga]] yetib keladi va yaqinda [[Marsel|Marselda]] qisqa muddatli ishqiy munosabatda boʻlgan amerikalik talaba qiz, kelajakda taniqli jurnalist boʻlishni orzu qiluvchi Patricia Franchinini izlab topadi. Patricia [[Sorbonne universiteti|Sorbonna universitetida]] tahsil olish harakatida yurgan va u Yelisey dalalarida (Champs-Élysées) „New York Herald Tribune“ gazetasini sotib tirikchilik qilayotgan qiz edi. Michel qizni yana oʻzi bilan birga boʻlishga koʻndiradi, lekin Patricia ularning muhabbatiga ham, yigitning jinoyatga toʻla hayotiga ham shubha bilan qaraydi. U Michel bilan [[Rim|Rimga]] qochishga rozi boʻlmaydi.

Politsiya taʼqibidan qochgan Michel Patricianing shinam kvartirasida va [[Parij|Parijdagi]] arzon mehmonxona xonalarda yashirinib kun kechiradi, ayni paytda u shaharni tark etish uchun eski tanishlaridan qarzlari undirishga urinadi. Bu orada tergov organlari uni N7 avtomagistralida yoʻlidagi qotillikni sodir etgan shaxs sifatida toʻliq aniqlashadi va uning fotoradari barcha yirik gazetalarning bosh sahifalarida chop etiladi. Maxsus tergovchi Patriciani soʻroq qilganda, q qiz Michelni yashiradi va oʻzini kuzatib yurgan aygʻoqchini ham ustalik bilan chalgʻitadi. Pul chekini naqd qilib beradigan tanishini kutish jarayonida, Michel va Patricia doʻstlarining uyida yashirincha qolishadi.

Ruhiy iztiroblar va ikkilanishlar girdobida qolgan Patricia oxir oqibat politsiya mahkamasiga qoʻngʻiroq qilib, Michelning yashiringan joyini maʼlum qiladi, vaholanki Patricia bu qilmishi bilan yigitni qutqarib qolmoqchimi yoki uni butkul yoʻq qilmoqchimi, buni oʻzi ham oxirigacha anglab yetmagan edi. Xiyonatdan xabar topgan Michel esa taqdirga tan berib, bu safar qochishdan qatʼiyan bosh tortadi va voqea joyiga yetib kelgan politsiya xodimlari tomonidan ortidan otilgan oʻqqa nishon boʻladi. U qon sachragan [[Parij]] koʻchasi boʻylab bor kuchi bilan yugurib boradi lekin soʻnggi nafasda yerga qulab tushadi. Jon taslim qilayotgan pallada u Patriciaga qarab, oʻzining soʻnggi, tushunarsiz va pichirlagan gaplarini aytadi. Atrofdagilar bu soʻzlarni unga notoʻgʻri tushuntirib berishgach, qiz uning tub maʼnosini anglay olmay hayron boʻlib qoladi. Shundan soʻng, filmning eng yorqin yakuniy kadrida, Patricia toʻgʻridan toʻgʻri kameraga tomoshabinning koʻzlariga sovuqqonlik bilan tikiladi va Michelning hayotlik chogʻidagi oʻsha mashhur odatiy ishorasini takrorlagancha, bosh barmogʻini oʻz lablariga tekkizib qoʻyadi.

== Ishlab chiqarish ==
Film syujeti 1952-yilning noyabr oyida Michel Portail ismli yigit va uning amerikalik [[jurnalist]] sevgilisi haqida matbuotda eʼlon qilingan real voqeadan ilhomlangan holda yaratilgan, oʻshanda Portail kasal onasini koʻrishga borish uchun mashina oʻgʻirlagan va oʻzini taʼqib qilgan mototsikldagi politsiyachini otib oʻldirgan edi. [[Rejissyor]] [[François Truffaut]] ushbu voqea asosida Claude Chabrol bilan hamkorlikda [[ssenariy]] qoralamasini yozgan, biroq ular hikoya tuzilishi borasida bir qarorga kela olishmagan. Oʻsha paytda „20th Century Fox“ kompaniyasida matbuot kotibi (matbuot agenti) boʻlib ishlagan Godard [[prodyuser]] [[Georges de Beauregard]] bilan tanishib, unga aynan shu qoralamani taklif qilgan. 1959-yilning may oyida [[Cannes kinofestivali]] doirasida Chabrol va [[François Truffaut|Truffaut]] [[Georges de Beauregard|Beauregardga]] maxsus xat yozib, Godardni ushbu loyihaga [[rejissyor]] sifatida tavsiya etishgan. Filmning yakuniy ssenariysi [[François Truffaut|Truffaut]] qoralamasidan deyarli farq qilmagan, biroq Godard uni bevosita suratga olish jarayonining oʻzida toʻldirib va rivojlantirib borgan&lt;ref name=&quot;Dudley&quot;&gt;Andrew, Dudley (1987). ''Breathless''. Rutgers Films in Print series. Rutgers University Press. 146–153-betlar. ISBN 978-0-8135-1253-2.&lt;/ref&gt;.

Oʻsha paytda [[Jean-Paul Belmondo]] [[Fransiya|Fransiyadan]] tashqarida deyarli tanilmagan edi. Filmning tijoriy jozibadorligini oshirish maqsadida Godard mashhurroq [[aktrisa]] qidira boshlagan va [[Jean Seberg]] bilan uning turmush oʻrtogʻi orqali aloqa oʻrnatgan. 1959-yilning iyul oyida [[Jean Seberg|Seberg]] film umumiy byudjetining oltidan bir qismini tashkil etuvchi 15 000 dollar gonorar evaziga loyihada ishtirok etishga rozi boʻlgan&lt;ref name=&quot;Fotiade&quot;&gt;Fotiade, Ramona (2013). ''A Bout de Souffle: French Film Guide''. I. B. Tauris. 29–30, 93–97-betlar. ISBN 978-0-85772-117-4.&lt;/ref&gt;. Bosh qahramon Michel obrazi (xarakteri) uchun esa Godard ayollarni oʻziga rom etish sirlarini mukammal egallaganligi bilan tanilgan taniqli [[ssenarist]] [[Paul Gégauff]] shaxsiyatidan ilhomlangan.

Godard ushbu kartinani hujjatli film uslubida tasavvur qilgan va [[Operator (kinotexnikada)|operator]] [[Raoul Coutard|Raoul Coutardga]] sahnalarni deyarli hech qanday sunʼiy yoritish moslamalarisiz, qoʻlda ushlanadigan kamerada tasvirga olishni topshirgan. Kuchli shovqin chiqaradigan „Cameflex“ kamerasi tasvir bilan bir vaqtda ovozni yozish (sinxronizatsiya) imkonini bermagani sababli, film keyinchalik deyarli butunlay qayta dublyaj qilingan. Suratga olish jarayoni 1959-yil 17-avgustdan 12-sentabrgacha, jami 23 kun davom etdi va [[AQSh prezidentlari roʻyxati|AQSh Prezidenti]] [[Dwight Eisenhower|Dwight Eisenhowerning]] [[Parij|Parijga]] tashrifi kunlariga toʻgʻri keldi. Kartina rasmiy ruxsatnomalarsiz, yashirincha suratga olingan. Godard har kungi dialoglarni shaxsiy daftariga qayd etib, uni hech kimga koʻrsatmagan, Belmondo va Seberg esa matnni faqatgina qisqa repetitsiyadan soʻng, maydonchaning oʻzida ijro etishgan&lt;ref name=&quot;Observer&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.theguardian.com/film/2010/jun/06/raoul-coutard-jean-luc-godard-breathless|sarlavha=Jean-Luc Godard would just turn up, scribble some dialogue, and we would rehearse maybe a few times|muallif=Jason Solomons|qaralgan sana=2-noyabr 2026-yil|ish=[[The Observer]]|sana=6-iyun 2010}}&lt;/ref&gt;. Operatorlik aravachasi (relslar) uchun murakkab konstruksiyalarni oʻrnatmaslik va vaqtni tejash maqsadida Godard koʻpincha Coutardni oddiy nogironlar aravachasiga oʻtqizib, oʻzi itarib yurgan.

Film 1960-yil 16-martda katta ekranlarga chiqqanidan soʻng, birgina [[Fransiya|Fransiyaning]] oʻzida ikki milliondan ortiq tomoshabin toʻplashga muvaffaq boʻldi. Bugungi kunda mashhur boʻlgan „jump cut“ montaj uslubi dastlab suratga olish jarayonida rejalashtirilmagan edi, ushbu vizual yechimni montaj ustasi [[Cécile Decugis]] tahrir (montaj) jarayonida tasodifan kashf etgan. Godard ushbu debyut kartinasi uchun oʻsha yilning yanvar oyidayoq nufuzli „Prix Jean Vigo“ (Jan Vigo) mukofotiga sazovor boʻlgan edi, film matbuot sahifalarida keng yoritilib, [[Kinotanqidchi|kinotanqidchilar]] tomonidan hayajon bilan kutib olindi. 2010-yilning may oyida esa filmning toʻliq qayta tiklangan (restavratsiya qilingan) raqamli nusxasi uning 50 yillik yubileyi munosabati bilan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQShda]] qayta namoyish etildi.

== Rollarda ==
{{Aktyorlar roʻyxati|
* [[Jean-Paul Belmondo]] — Michel Poiccard / Laszlo Kovacs
* [[Jean Seberg]] — Patricia Franchini
* [[Daniel Boulanger]] — politsiya inspektori Vital
* Henri-Jacques Huet — Antonio Berruti
* [[Roger Hanin]] — Carl Zumbach
* Van Doude — oʻzi
* Liliane Dreyfus — Liliane
* [[Jean-Pierre Melville]] — Parvulesco
* [[Jean-Luc Godard]] — xabarchi
* Richard Balducci — Tolmachoff
* [[Philippe de Broca]] — jurnalist
* [[Jean Douchet]] — jurnalist
* [[Gérard Brach]] — fotograf
* [[Andre S. Labarthe]] — jurnalist
* [[Jacques Rivette]] — mashina urgan odamning jasadi
}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{IMDbda film}}

[[Turkum:1960-yil filmlari]]
[[Turkum:Fransiya filmlari]]
[[Turkum:Fransuz tilidagi filmlar]]
[[Turkum:Jean-Luc Godard filmlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha filmlar]]</text>
      <sha1>ra5aa5m4wt2d3n6dd7a6w5u6gwifel6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328432</id>
      <parentid>6328420</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T04:21:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oqsaqol</username>
        <id>98549</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6328432</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10963" sha1="r0q6a37cuwcua6sdmvzejuiexbwhz7i" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| nom                  = Breathless&lt;br /&gt;À bout de souffle
| tasvir               = À bout de souffle movie logo.png
| rejissyor            = [[Jean-Luc Godard]]
| prodyuser            = [[Georges de Beauregard]]
| ssenariy_muallifi    = [[Jean-Luc Godard]]
| asoslangan           = [[François Truffaut]]ning &lt;br /&gt; hikoyasi
| rollarda             = {{Plainlist|
* [[Jean-Paul Belmondo]]
* [[Jean Seberg]]
* Henri-Jacques Huet
* Liliane Dreyfus
* Claude Mansard
* Van Doude
* [[Daniel Boulanger]]
}}
| operator             = [[Raoul Coutard]]
| montajyor            = [[Cécile Decugis]]
| bastakor             = [[Martial Solal]]
| studiya              = Les Films Impéria
| distribyutor         = Société nouvelle de cinématographie
| premyera             = {{premyera sanasi|1960|3|16|Fransiya}}
| davomiylik           = 90 daqiqa
| mamlakat             = [[Fransiya]]
| til                  = {{Plainlist|
* [[Fransuz tili|Fransuzcha]]
* [[Ingliz tili|Inglizcha]]
}}
| byudjet              = 400 000 frank ($80 000)
| daromad              = 2 295 912 tomoshabin (Fransiya)&lt;ref name=&quot;BoxOfficeStory&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.boxofficestory.com/box-office-jean-paul-belmondo-c22691425/7|sarlavha=Box office Jean-Paul Belmondo|qaralgan sana=2-noyabr 2026-yil|ish=Box Office Story|til=fr}}&lt;/ref&gt;
}}

'''''Breathless''''' (''Nafasi boʻgʻilgan''; {{lang-fr|À bout de souffle}}) — 1960-yilda 1960-yilda [[rejissyor]] [[Jean-Luc Godard]] tomonidan [[Ssenariy|ssenariysi]] yozilgan va suratga olingan fransuz „Yangi toʻlqin“ (Nouvelle Vague) yoʻnalishidagi jinoiy dramatik film. Kartinada [[Jean-Paul Belmondo]] sarguzashtsevar jinoyatchi Michel rolini, [[Jean Seberg]] esa uning amerikalik sevgilisi Patricia rolini ijro etgan. Ushbu film [[Jean-Luc Godard|Godardning]] ilk toʻliq metrajli badiiy asari hamda [[Jean-Paul Belmondo|Belmondoning]] aktyorlik faoliyatidagi ulkan burilish nuqtasi (yutugʻi) boʻldi. Film Britaniya kino instituti (BFI) tomonidan nashr etiladigan „Sight &amp; Sound“ jurnalining 2022-yilgi soʻrovnomasida [[Kinotanqidchi|tanqidchilar]] reytingida 38-oʻrinni, [[Rejissyor|rejissyorlar]] oʻrtasidagi roʻyxatda esa 15-oʻrinni egalladi&lt;ref name=&quot;BFI&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.bfi.org.uk/sight-and-sound/greatest-films-all-time|sarlavha=The Greatest Films of All Time|qaralgan sana=2-noyabr 2026-yil|ish=[[British Film Institute|BFI]]}}&lt;/ref&gt;.

== Syujeti ==
Bosh qahramon Michel Poiccard — Amerika gangster kinolari ishqibozi, oʻyin kulgini sevadigan jinoyatchi. U [[Marsel|Marselda]] mashina oʻgʻirlab, [[Parij|Parijga]] qarab yoʻlga chiqadi. Biroq sayohat uzoqqa choʻzilmaydi, N7 avtomagistralida yoʻl harakati qoidasini buzib, chiziqni kesib oʻtgani uchun ortidan quvib kelayotgan mototsikldagi politsiyachini kutilmaganda, sovuqqonlik bilan otib oʻldiradi va qonun taʼqibidan qochishga majbur boʻladi.

Endilikda butun mamlakat boʻylab qidiruvdagi xavfli jinoyatchiga aylangan Michel [[Parij|Parijga]] yetib keladi va yaqinda [[Marsel|Marselda]] qisqa muddatli ishqiy munosabatda boʻlgan amerikalik talaba qiz, kelajakda taniqli [[jurnalist]] boʻlishni orzu qiluvchi Patricia Franchinini izlab topadi. Patricia [[Sorbonne universiteti|Sorbonna universitetida]] tahsil olish harakatida yurgan va u Yelisey dalalarida (Champs-Élysées) „New York Herald Tribune“ gazetasini sotib tirikchilik qilayotgan qiz edi. Michel qizni yana oʻzi bilan birga boʻlishga koʻndiradi, lekin Patricia ularning muhabbatiga ham, yigitning jinoyatga toʻla hayotiga ham shubha bilan qaraydi. U Michel bilan [[Rim|Rimga]] qochishga rozi boʻlmaydi.

Politsiya taʼqibidan qochgan Michel Patricianing shinam kvartirasida va [[Parij|Parijdagi]] arzon mehmonxonalarda yashirinib kun kechiradi, ayni paytda u shaharni tark etish uchun eski tanishlaridan qarzini undirishga urinadi. Bu orada tergov organlari uni N7 avtomagistralida yoʻlidagi qotillikni sodir etgan shaxs sifatida toʻliq aniqlashadi va uning fotosurati barcha yirik gazetalarning bosh sahifalarida chop etiladi. Maxsus tergovchi Patriciani soʻroq qilganda, qiz Michelni yashiradi va oʻzini kuzatib yurgan aygʻoqchini ham ustalik bilan chalgʻitadi. Pul chekini naqd qilib beradigan tanishini kutish jarayonida, Michel va Patricia doʻstlarining uyida yashirincha qolishadi.

Ruhiy iztiroblar va ikkilanishlar girdobida qolgan Patricia oxir oqibat politsiya mahkamasiga qoʻngʻiroq qilib, Michelning yashiringan joyini maʼlum qiladi, vaholanki Patricia bu qilmishi bilan yigitni qutqarib qolmoqchimi yoki uni butkul yoʻq qilmoqchimi, buni oʻzi ham oxirigacha anglab yetmagan edi. Xiyonatdan xabar topgan Michel esa taqdirga tan berib, bu safar qochishdan qatʼiyan bosh tortadi va voqea joyiga yetib kelgan politsiya xodimlari tomonidan ortidan otilgan oʻqqa uni yaralaydi. U qon sachragan [[Parij]] koʻchasi boʻylab bor kuchi bilan yugurib boradi lekin soʻnggi nafasda yerga qulab tushadi. Jon taslim qilayotgan pallada u Patriciaga qarab, oʻzining soʻnggi, tushunarsiz va pichirlagan gaplarini aytadi. Atrofdagilar bu soʻzlarni unga notoʻgʻri tushuntirib berishgach, qiz uning tub maʼnosini anglay olmay hayron boʻlib qoladi. Shundan soʻng, filmning eng yorqin yakuniy kadrida, Patricia toʻgʻridan toʻgʻri kameraga tomoshabinning koʻzlariga sovuqqonlik bilan tikiladi va Michelning hayotlik chogʻidagi oʻsha mashhur odatiy ishorasini takrorlagancha, bosh barmogʻini oʻz lablariga tekkizib qoʻyadi.

== Ishlab chiqarish ==
Film syujeti 1952-yilning noyabr oyida Michel Portail ismli yigit va uning amerikalik [[jurnalist]] sevgilisi haqida matbuotda eʼlon qilingan real voqeadan ilhomlangan holda yaratilgan, oʻshanda Portail kasal onasini koʻrishga borish uchun mashina oʻgʻirlagan va oʻzini taʼqib qilgan mototsikldagi politsiyachini otib oʻldirgan edi. [[Rejissyor]] [[François Truffaut]] ushbu voqea asosida [[Claude Chabrol]] bilan hamkorlikda [[ssenariy]] qoralamasini yozgan, biroq ular hikoya tuzilishi borasida bir qarorga kela olishmagan. Oʻsha paytda „20th Century Fox“ kompaniyasida matbuot kotibi (matbuot agenti) boʻlib ishlagan [[Jean-Luc Godard]] [[prodyuser]] [[Georges de Beauregard]] bilan tanishib, unga aynan shu qoralamani taklif qilgan. 1959-yilning may oyida [[Cannes kinofestivali]] doirasida [[Claude Chabrol|Chabrol]] va [[François Truffaut|Truffaut]] [[Georges de Beauregard|Beauregardga]] maxsus xat yozib, [[Jean-Luc Godard|Godardni]] ushbu loyihaga [[rejissyor]] sifatida tavsiya etishgan. Filmning yakuniy ssenariysi [[François Truffaut|Truffaut]] qoralamasidan deyarli farq qilmagan, biroq [[Jean-Luc Godard|Godard]] uni bevosita suratga olish jarayonida rivojlantirib borgan&lt;ref name=&quot;Dudley&quot;&gt;Andrew, Dudley (1987). ''Breathless''. Rutgers Films in Print series. Rutgers University Press. 146–153-betlar. ISBN 978-0-8135-1253-2.&lt;/ref&gt;.

Oʻsha paytda [[Jean-Paul Belmondo]] [[Fransiya|Fransiyadan]] tashqarida deyarli tanilmagan edi. Filmning tijoriy jozibadorligini oshirish maqsadida [[Jean-Luc Godard|Godard]] mashhurroq [[aktrisa]] qidira boshlagan va [[Jean Seberg]] bilan uning turmush oʻrtogʻi orqali aloqa oʻrnatgan. 1959-yilning iyul oyida [[Jean Seberg|Seberg]] film umumiy byudjetining oltidan bir qismini tashkil etuvchi 15 000 dollar gonorar evaziga loyihada ishtirok etishga rozi boʻlgan&lt;ref name=&quot;Fotiade&quot;&gt;Fotiade, Ramona (2013). ''A Bout de Souffle: French Film Guide''. I. B. Tauris. 29–30, 93–97-betlar. ISBN 978-0-85772-117-4.&lt;/ref&gt;. Bosh qahramon Michel obrazi (xarakteri) uchun esa [[Jean-Luc Godard|Godard]] ayollarni oʻziga rom etish sirlarini mukammal egallaganligi bilan tanilgan taniqli [[ssenarist]] [[Paul Gégauff]] shaxsiyatidan ilhomlangan.

[[Jean-Luc Godard|Godard]] ushbu kartinani hujjatli film uslubida tasavvur qilgan va [[Operator (kinotexnikada)|operator]] [[Raoul Coutard|Raoul Coutardga]] sahnalarni deyarli hech qanday sunʼiy yoritish moslamalarisiz, qoʻlda ushlanadigan kamerada tasvirga olishni topshirgan. Kuchli shovqin chiqaradigan „Cameflex“ kamerasi tasvir bilan bir vaqtda ovozni yozish (sinxronizatsiya) imkonini bermagani sababli, film keyinchalik deyarli butunlay qayta dublyaj qilingan. Suratga olish jarayoni 1959-yil 17-avgustdan 12-sentabrgacha, jami 23 kun davom etdi va [[AQSh prezidentlari roʻyxati|AQSh Prezidenti]] [[Dwight Eisenhower|Dwight Eisenhowerning]] [[Parij|Parijga]] tashrifi kunlariga toʻgʻri keldi. Kartina rasmiy ruxsatnomalarsiz, yashirincha suratga olingan. Godard har kungi dialoglarni shaxsiy daftariga qayd etib, uni hech kimga koʻrsatmagan, [[Jean-Paul Belmondo|Belmondo]] va [[Jean Seberg|Seberg]] esa matnni faqatgina qisqa repetitsiyadan soʻng, maydonchaning oʻzida ijro etishgan&lt;ref name=&quot;Observer&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.theguardian.com/film/2010/jun/06/raoul-coutard-jean-luc-godard-breathless|sarlavha=Jean-Luc Godard would just turn up, scribble some dialogue, and we would rehearse maybe a few times|muallif=Jason Solomons|qaralgan sana=2-noyabr 2026-yil|ish=[[The Observer]]|sana=6-iyun 2010}}&lt;/ref&gt;. Operatorlik aravachasi (relslar) uchun murakkab konstruksiyalarni oʻrnatmaslik va vaqtni tejash maqsadida Godard koʻpincha Coutardni oddiy nogironlar aravachasiga oʻtqizib, uni oʻzi boshqarib yurgan.

Film 1960-yil 16-martda katta ekranlarga chiqqanidan soʻng, birgina [[Fransiya|Fransiyaning]] oʻzida ikki milliondan ortiq tomoshabin toʻplashga muvaffaq boʻldi. Bugungi kunda mashhur boʻlgan „jump cut“ montaj uslubi dastlab suratga olish jarayonida rejalashtirilmagan edi, ushbu vizual yechimni montaj ustasi [[Cécile Decugis]] tahrir (montaj) jarayonida tasodifan kashf etgan. Godard ushbu debyut kartinasi uchun oʻsha yilning yanvar oyidayoq nufuzli „Prix Jean Vigo“ (Jan Vigo) mukofotiga sazovor boʻlgan edi, film matbuot sahifalarida keng yoritilib, [[Kinotanqidchi|kinotanqidchilar]] tomonidan hayajon bilan kutib olindi. 2010-yilning may oyida esa filmning toʻliq qayta tiklangan (restavratsiya qilingan) raqamli nusxasi uning 50 yillik yubileyi munosabati bilan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQShda]] qayta namoyish etildi.

== Rollarda ==
{{Aktyorlar roʻyxati|
* [[Jean-Paul Belmondo]] — Michel Poiccard / Laszlo Kovacs
* [[Jean Seberg]] — Patricia Franchini
* [[Daniel Boulanger]] — politsiya inspektori Vital
* Henri-Jacques Huet — Antonio Berruti
* [[Roger Hanin]] — Carl Zumbach
* Van Doude — oʻzi
* Liliane Dreyfus — Liliane
* [[Jean-Pierre Melville]] — Parvulesco
* [[Jean-Luc Godard]] — xabarchi
* Richard Balducci — Tolmachoff
* [[Philippe de Broca]] — jurnalist
* [[Jean Douchet]] — jurnalist
* [[Gérard Brach]] — fotograf
* [[Andre S. Labarthe]] — jurnalist
* [[Jacques Rivette]] — mashina urgan odamning jasadi
}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{IMDbda film}}

[[Turkum:1960-yil filmlari]]
[[Turkum:Fransiya filmlari]]
[[Turkum:Fransuz tilidagi filmlar]]
[[Turkum:Jean-Luc Godard filmlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha filmlar]]</text>
      <sha1>r0q6a37cuwcua6sdmvzejuiexbwhz7i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>At-Tavba masjidi (Damashq)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471193</id>
    <revision>
      <id>6328446</id>
      <timestamp>2026-11-03T05:30:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oblakulova</username>
        <id>111326</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Masjid}} '''At-Tavba masjidi''' yoki '''Tavba masjidi''' ({{Lang-ar|جامع التوبة|translit=Jāmiʿ al-Tawbah}}) — [[Suriya]]ning [[Damashq]] shahrida joylashgan XIII asrga oid [[masjid]].  == Tarixi == Masjid 1231–1235-yillarda Ayyubiylar amiri [[Al-Ashraf Muso ibn Odil]] tomonidan qurdirilgan boʻlib, [[Bob al-Faradis]] darvozasidan 200 metr shimoli-gʻarbda joylashgan. [[Damashq]]dagi [[Umaviylar masjidi]]ga oʻxshashligi sababli u...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328446</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2280" sha1="jxn3unzsp1aoy59wjim48sfxfabbwy7" xml:space="preserve">{{Masjid}}
'''At-Tavba masjidi''' yoki '''Tavba masjidi''' ({{Lang-ar|جامع التوبة|translit=Jāmiʿ al-Tawbah}}) — [[Suriya]]ning [[Damashq]] shahrida joylashgan XIII asrga oid [[masjid]].

== Tarixi ==
Masjid 1231–1235-yillarda Ayyubiylar amiri [[Al-Ashraf Muso ibn Odil]] tomonidan qurdirilgan boʻlib, [[Bob al-Faradis]] darvozasidan 200 metr shimoli-gʻarbda joylashgan. [[Damashq]]dagi [[Umaviylar masjidi]]ga oʻxshashligi sababli ushbu masjid „Kichik Umaviy masjidi“ ({{Lang-ar|الجامع الأموي الصغير|al-Jāmiʿ al-Umawī al-Ṣaghīr}}) nomi bilan ham ataladi.

== Meʼmorchiligi ==
Aytishlaricha, masjid avval fohishalik avj olgan, yomon nom chiqargan [[karvonsaroy]] oʻrnida qurilgan. Ehtimol, bu joyni yana muqaddas maskanga aylantirish maqsadida masjid tarhi va meʼmoriy tuzilishi Umaviylar masjidiga oʻxshash qilib ishlangan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal |last=Mulder |first=Stephennie |date=2021-01-01 |title=Mosques under the Ayyubids |url=https://www.academia.edu/98240910 |journal=The Religious Architecture of Islam, Volume I: Asia and Australia}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-08-09 |title=Al-Tawba Mosque - syrian-treasures.com |url=https://syrian-treasures.com/en/al-tawba-mosque/ |access-date=2026-05-29 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;. Masjid uch tomondan ravoqli [[ayvon]]lar bilan oʻralgan uzun toʻrtburchak hovliga ega. Namozxona esa ikkita uzun zaldan iborat boʻlib, undagi [[mehrob]]ning usti kichik [[gumbaz]] bilan yopilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Galereya ==
&lt;gallery widths=&quot;180&quot; heights=&quot;180&quot;&gt;
File:Minaret de la mosquée al-Tawba vu depuis la rue dans la vieille ville de Damas (Syrie) (MédiHAL 518374).jpg|Masjid minorasi, 1980-yil
File:Inscription mamelouke sur le porche de la mosquée al-Tawba dans la vieille ville de Damas (Syrie) (MédiHAL 518357).tiff|Masjidga kirish qismi, 1980-yil
&lt;/gallery&gt;

== Yana qarang ==
{{Stack|{{Portal|Syria|Islam}}}}
* [[Suriyada islom]]
* [[Damashqdagi masjidlar roʻyxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Commons turkum}}

[[Turkum:Damashqdagi masjidlar]]
[[Turkum:Suriyadagi masjidlar]]
[[Turkum:Suriyadagi Ayyubiylar masjidlari]]
[[Turkum:Suriyadagi minorali masjidlar]]
[[Turkum:1235-yilda qurib bitkazilgan binolar va inshootlar]]
[[Turkum:Osiyodagi 13-asr masjidlari]]</text>
      <sha1>jxn3unzsp1aoy59wjim48sfxfabbwy7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328453</id>
      <parentid>6328446</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T05:34:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oblakulova</username>
        <id>111326</id>
      </contributor>
      <origin>6328453</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2677" sha1="iz4jwbzkdex9m6lurryj9v52e12s5m3" xml:space="preserve">{{Masjid|Tasvir=مسجد التوبة.jpg|Oʻzbekcha nomi=At-Tavba masjidi|Asl nomi={{lang-ar|جامع التوبة}}|Tasvir imzosi=Masjid hovlisi|Holati=faol|Mamlakat=Suriya|Shahar=Damashq|Meʼmoriy uslub=Ayyubiylar meʼmorchiligi|Qurila boshladi=1231|Qurilib bitkazildi=1235|Gumbazlar soni=1|Minoralar soni=1|Koordinatalar={{Coord|33|30|55|N|36|18|16|E|region:SY_type:landmark|display=inline,title}}}}
'''At-Tavba masjidi''' yoki '''Tavba masjidi''' ({{Lang-ar|جامع التوبة|translit=Jāmiʿ al-Tawbah}}) — [[Suriya]]ning [[Damashq]] shahrida joylashgan XIII asrga oid [[masjid]].

== Tarixi ==
Masjid 1231–1235-yillarda [[Ayyubiylar]] amiri [[Al-Ashraf Muso ibn Odil]] tomonidan qurdirilgan boʻlib, [[Bob al-Faradis]] darvozasidan 200 metr shimoli-gʻarbda joylashgan. [[Damashq]]dagi [[Umaviylar masjidi]]ga oʻxshashligi sababli ushbu masjid „Kichik Umaviy masjidi“ ({{Lang-ar|الجامع الأموي الصغير|al-Jāmiʿ al-Umawī al-Ṣaghīr}}) nomi bilan ham ataladi.

== Meʼmorchiligi ==
Aytishlaricha, masjid avval fohishalik avj olgan, yomon nom chiqargan [[karvonsaroy]] oʻrnida qurilgan. Ehtimol, bu joyni yana muqaddas maskanga aylantirish maqsadida masjid tarhi va meʼmoriy tuzilishi Umaviylar masjidiga oʻxshash qilib ishlangan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal |last=Mulder |first=Stephennie |date=2021-01-01 |title=Mosques under the Ayyubids |url=https://www.academia.edu/98240910 |journal=The Religious Architecture of Islam, Volume I: Asia and Australia}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-08-09 |title=Al-Tawba Mosque - syrian-treasures.com |url=https://syrian-treasures.com/en/al-tawba-mosque/ |access-date=2026-05-29 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;. Masjid uch tomondan ravoqli [[ayvon]]lar bilan oʻralgan uzun toʻrtburchak hovliga ega. Namozxona esa ikkita uzun zaldan iborat boʻlib, undagi [[mehrob]]ning usti kichik [[gumbaz]] bilan yopilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Galereya ==
&lt;gallery widths=&quot;180&quot; heights=&quot;180&quot;&gt;
File:Minaret de la mosquée al-Tawba vu depuis la rue dans la vieille ville de Damas (Syrie) (MédiHAL 518374).jpg|Masjid minorasi, 1980-yil
File:Inscription mamelouke sur le porche de la mosquée al-Tawba dans la vieille ville de Damas (Syrie) (MédiHAL 518357).tiff|Masjidga kirish qismi, 1980-yil
&lt;/gallery&gt;

== Yana qarang ==
{{Stack|{{Portal|Syria|Islam}}}}
* [[Suriyada islom]]
* [[Damashqdagi masjidlar roʻyxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Commons turkum}}

[[Turkum:Damashqdagi masjidlar]]
[[Turkum:Suriyadagi masjidlar]]
[[Turkum:Suriyadagi Ayyubiylar masjidlari]]
[[Turkum:Suriyadagi minorali masjidlar]]
[[Turkum:1235-yilda qurib bitkazilgan binolar va inshootlar]]
[[Turkum:Osiyodagi 13-asr masjidlari]]</text>
      <sha1>iz4jwbzkdex9m6lurryj9v52e12s5m3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:At-Tavba masjidi (Damashq)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471194</id>
    <revision>
      <id>6328455</id>
      <timestamp>2026-11-03T05:34:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oblakulova</username>
        <id>111326</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Islom loyihasi}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328455</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18" sha1="n7r8yypldbg8ydz2gcx99ky2f4cvika" xml:space="preserve">{{Islom loyihasi}}</text>
      <sha1>n7r8yypldbg8ydz2gcx99ky2f4cvika</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328466</id>
      <parentid>6328455</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T05:49:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328466</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31" sha1="7cdzqam2br8xaoayou4cs0kcryn1t8c" xml:space="preserve">{{Munozara}}
{{Islom loyihasi}}</text>
      <sha1>7cdzqam2br8xaoayou4cs0kcryn1t8c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2023-yilgi Arab-Islom favqulodda sammiti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471195</id>
    <revision>
      <id>6328460</id>
      <timestamp>2026-11-03T05:39:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asena Asna</username>
        <id>310202</id>
      </contributor>
      <comment>„{{ Bilgiquti sammit | sammit_nomi = 2023-yilgi Arab-Islom favqulodda sammiti | boshqa_nomlari = | tasvir =Indonesian Presiden Joko Widodo and Palestinian President Mahmoud Abbas in Riyadh 11 Nov 2023.jpg | alt = | tavsif =Sammit chogʻidagi ikki tomonlama uchrashuvda [[Indoneziya]] Prezidenti [[Joko Widodo]] va [[Falastin]] Prezidenti [[Mahmud Abbos]]. | davlat =[[Saudiya Arabistoni]] | davlat2 = | davlat3 = | davlat4 = | sanalar = | sana ={{Start...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328460</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6802" sha1="q6d8snkh9lubuns9k43kd8c3o5grbcz" xml:space="preserve">{{ Bilgiquti sammit
| sammit_nomi = 2023-yilgi Arab-Islom favqulodda sammiti
| boshqa_nomlari =
| tasvir =Indonesian Presiden Joko Widodo and Palestinian President Mahmoud Abbas in Riyadh 11 Nov 2023.jpg
| alt =
| tavsif =Sammit chogʻidagi ikki tomonlama uchrashuvda [[Indoneziya]] Prezidenti [[Joko Widodo]] va [[Falastin]] Prezidenti [[Mahmud Abbos]].
| davlat =[[Saudiya Arabistoni]]
| davlat2 =
| davlat3 =
| davlat4 =
| sanalar =
| sana ={{Start date|2023|11|11}} 
| shior =
| joylar =Ar-Riyoddagi Qirol Abdulaziz xalqaro konferensiyalar markazi
| shaharlar =[[Ar-Riyod]]
| ishtirokchilar = 
| rahbar_unvoni =
| rais =
| asoschi =
| keyingi =
| avvalgi = 
| vebsayti =
| boshsahifa =
| URL =
| muhimbandlar =
}}
'''2023-yilgi Arab–Islom favqulodda sammiti''' (2023-yil 11-noyabr; '''Arab–Islom favqulodda sammiti''' nomi bilan ham tilga olinadi) — [[Arab davlatlari uyushmasi|Arab Ligasi]] va [[Islom konferensiyasi tashkiloti|Islom hamkorlik tashkiloti]] oʻrtasida tashkil etilgan, Saudiya Arabistoni poytaxti [[Ar-Riyod]] shahrida oʻtkazilgan hamda Valiahd shahzoda va bosh vazir [[Muhammad ibn Salmon|Muhammad bin Salmon]] raisligida boʻlib oʻtgan favqulodda yigʻilish&lt;ref&gt;{{Cite news |date=10 November 2023 |title=Saudi Arabia decides to hold a joint Arab Islamic extraordinary summit instead of two separate summits|language=en|work=[[Wafa]]|url=https://english.wafa.ps/Pages/Details/139183 |access-date=11 November 2023}}&lt;/ref&gt;. Shoshilinch uchrashuvga [[Isroil—Hamas urushi|Gʻazo urushi]] sabab boʻldi.

Sammit natijalari talab darajasida emasligi, shuningdek, avvalgi sammitlardagidek bir xil nutq va bayonotlar takrorlangani uchun keng tanqid qilindi&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2023/11/12/arab-and-muslim-countries-united-to-call-for-gaza-ceasefire_6248650_4.html | title=Gaza: Arab and Muslim countries fail to come up with joint post-war initiative | newspaper=Le Monde.fr | date=12 November 2023 |access-date=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://muslimmirror.com/eng/saudi-sponsored-arab-islamic-summit-failed-to-halt-israeli-genocide-in-gaza/ | title=Saudi sponsored Arab-Islamic summit failed to halt Israeli genocide in Gaza | date=12 November 2023 |access-date=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;. [[Jazoir]] oʻz takliflari qabul qilinmagani sababli yigʻilishni boykot qildi va past darajadagi delegatsiya yubordi&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.reuters.com/world/middle-east/saudi-arabia-host-extraordinary-joint-islamic-arab-summit-riyadh-saturday-2023-11-10/ | title=Arab and Muslim leaders demand immediate end to Gaza war | newspaper=Reuters | date=12 November 2023 | last1=Yaakoubi | first1=Aziz El | last2=Abdallah | first2=Nayera |access-date=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Asos==
{{Asosiy|Gʻazo urushi}}
2023-yil 7-oktyabrda [[Hamas]]ning harbiylashgan qanoti [[7-oktyabr hujumlari|Isroilga qarshi bir qator hujumlar]] uyushtirdi, natijada katta miqdorda inson talafoti yuz berdi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/business/defence-diplomacy-in-action-oic-convenes-amidst-gaza-conflict-3273731/|title=Diplomacy in Action: OIC Convenes Amidst Gaza Conflict|date=October 16, 2023|access-date=October 18, 2023|archive-date=October 17, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231017023803/https://www.financialexpress.com/business/defence-diplomacy-in-action-oic-convenes-amidst-gaza-conflict-3273731/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Isroil bu hujumlarga javoban [[Gʻazo sektori]]ga kuchli zarbalar berdi, bu esa [[Gʻazo genotsidi|Gʻazodagi genotsid]]ga olib keldi&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web |url=https://tribune.com.pk/story/2441096/gaza-crisis-oic-convenes-extraordinary-meeting-on-oct-18-in-jeddah |title=OIC convenes 'extraordinary meeting' on Gaza crisis |date=October 14, 2023 |website=The Express Tribune |access-date=October 18, 2023 |archive-date=October 14, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231014141528/https://tribune.com.pk/story/2441096/gaza-crisis-oic-convenes-extraordinary-meeting-on-oct-18-in-jeddah|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Saifi |first=Zeena |date=24 June 2026 |title=Israel deliberately targeting children in ongoing genocide against Palestinians, UN commission finds |url=https://edition.cnn.com/2026/06/24/middleeast/israel-targeting-children-report-un-intl |work=[[CNN]] |archive-url= https://web.archive.org/web/20260628171831/https://edition.cnn.com/2026/06/24/middleeast/israel-targeting-children-report-un-intl |archive-date=28 June 2026 |ref=none}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name= &quot;IAGSReuters&quot;&gt;{{cite news |last= van den Berg |first= Stephanie |date= 1 September 2025 |title= Israel is committing genocide in Gaza, scholars' association says |url= https://www.reuters.com/world/middle-east/israel-is-committing-genocide-gaza-scholars-association-says-2025-09-01/ |access-date= 1 September 2025 |work= [[Reuters]] |archive-url= https://web.archive.org/web/20251002183633/http://www.reuters.com/world/middle-east/israel-is-committing-genocide-gaza-scholars-association-says-2025-09-01/ |archive-date= 2 October 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Maqsadlar==
Ushbu yigʻilishning eʼlon qilingan asosiy maqsadi Gʻazo va unga qoʻshni hududlarda davom etayotgan inqirozni bartaraf etish, xususan, tinch aholi hayoti va mintaqaviy barqarorlikka xavf solayotgan yomonlashib borayotgan sharoitlarga alohida eʼtibor qaratishdan iborat edi&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;. Sammit „Gʻazo sektoriga Isroil tajovuzi, urush jinoyatlari hamda bosqinchi hukumat tomonidan sodir etilgan vahshiy va gʻayriinsoniy qirgʻinlar“ni qoraladi va [[Gʻazo sektorining 2023-yildagi Isroil tomonidan qamali|Gʻazoni qamal qilish]]ni tugatish, gumanitar yordamga yoʻl ochish hamda Isroilga qurol eksportini toʻxtatishga chaqirdi&lt;ref&gt;{{cite news |title=Arab-Islamic summit rejects justifying Gaza war as Israeli self-defence |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/11/11/saudi-arabia-to-host-arab-islamic-summit-to-unify-efforts-on-gaza |work=Al Jazeera |date=11 November 2023 |access-date=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang==
* [[2023-yilgi Arab Ligasi sammiti]]
* [[Islom sammiti konferensiyasining toʻqqizinchi favqulodda sessiyasi]]
* [[Gʻazo urushiga xalqaro munosabatlar]]
* [[Gʻazo gumanitar inqirozi (2023–hozirgacha)|Gʻazodagi gumanitar inqiroz (2023–hozirgacha)]]

== Manbalar==
{{Manbalar}}

{{Arab davlatlari uyushmasi}}

[[Turkum:2023 diplomatic conferences]]
[[Turkum:Xalqaro munosabatlarda 2023-yil]]
[[Turkum:Ar-Riyodda 2020-yillar]]
[[Turkum:Saudiya Arabistonida 2023-yil noyabr]]
[[Turkum:Islom sammiti konferensiyasining favqulodda sessiyalari|2023]]
[[Turkum:Arab Ligasi sammitlari|2023]]
[[Turkum:Gʻazo urushiga munosabatlar]]
[[Turkum:Isroil–Saudiya Arabistoni munosabatlari|2023]]
[[Turkum:Falastin–Saudiya Arabistoni munosabatlari|2023]]</text>
      <sha1>q6d8snkh9lubuns9k43kd8c3o5grbcz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328472</id>
      <parentid>6328460</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T05:53:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asena Asna</username>
        <id>310202</id>
      </contributor>
      <origin>6328472</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6637" sha1="0c68lonhfxu2fb6rp5ud2zto11uv2mw" xml:space="preserve">{{ Bilgiquti sammit
| sammit_nomi = 2023-yilgi Arab-Islom favqulodda sammiti
| boshqa_nomlari =
| tasvir =Indonesian Presiden Joko Widodo and Palestinian President Mahmoud Abbas in Riyadh 11 Nov 2023.jpg
| alt =
| tavsif =Sammit chogʻidagi ikki tomonlama uchrashuvda [[Indoneziya]] Prezidenti [[Joko Widodo]] va [[Falastin]] Prezidenti [[Mahmud Abbos]].
| davlat =[[Saudiya Arabistoni]]
| davlat2 =
| davlat3 =
| davlat4 =
| sanalar =
| sana ={{Start date|2023|11|11}} 
| shior =
| joylar =Ar-Riyoddagi Qirol Abdulaziz xalqaro konferensiyalar markazi
| shaharlar =[[Ar-Riyod]]
| ishtirokchilar = 
| rahbar_unvoni =
| rais =
| asoschi =
| keyingi =
| avvalgi = 
| vebsayti =
| boshsahifa =
| URL =
| muhimbandlar =
}}
'''2023-yilgi Arab-Islom favqulodda sammiti''' – 11-noyabr kuni [[Saudiya Arabistoni]] poytaxti [[Ar-Riyod]] shahrida Valiahd shahzoda va Bosh vazir [[Muhammad ibn Salmon]] raisligida [[Arab davlatlari uyushmasi]] hamda [[Islom hamkorlik tashkiloti]] aʼzolari ishtirokida boʻlib oʻtgan&lt;ref&gt;{{Cite news |date=10 November 2023 |title=Saudi Arabia decides to hold a joint Arab Islamic extraordinary summit instead of two separate summits|language=en|work=[[Wafa]]|url=https://english.wafa.ps/Pages/Details/139183 |access-date=11 November 2023}}&lt;/ref&gt;. Ushbu shoshilinch yigʻilish [[Isroil—Hamas urushi|Gʻazo urushi]] sababli tashkil etilgan.

Sammit natijalari talab darajasida emasligi, shuningdek, avvalgi sammitlardagidek bir xil nutq va bayonotlar takrorlangani uchun keng tanqid qilindi&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2023/11/12/arab-and-muslim-countries-united-to-call-for-gaza-ceasefire_6248650_4.html | title=Gaza: Arab and Muslim countries fail to come up with joint post-war initiative | newspaper=Le Monde.fr | date=12 November 2023 |access-date=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://muslimmirror.com/eng/saudi-sponsored-arab-islamic-summit-failed-to-halt-israeli-genocide-in-gaza/ | title=Saudi sponsored Arab-Islamic summit failed to halt Israeli genocide in Gaza | date=12 November 2023 |access-date=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;. [[Jazoir]] oʻz takliflari qabul qilinmagani sababli yigʻilishni boykot qildi va past darajadagi delegatsiya yubordi&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.reuters.com/world/middle-east/saudi-arabia-host-extraordinary-joint-islamic-arab-summit-riyadh-saturday-2023-11-10/ | title=Arab and Muslim leaders demand immediate end to Gaza war | newspaper=Reuters | date=12 November 2023 | last1=Yaakoubi | first1=Aziz El | last2=Abdallah | first2=Nayera |access-date=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Asos==
{{Asosiy|Gʻazo urushi}}
2023-yil 7-oktyabrda [[Hamas]]ning harbiylashgan qanoti [[7-oktyabr hujumlari|Isroilga qarshi bir qator hujumlar]] uyushtirdi, natijada katta miqdorda inson talafoti yuz berdi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/business/defence-diplomacy-in-action-oic-convenes-amidst-gaza-conflict-3273731/|title=Diplomacy in Action: OIC Convenes Amidst Gaza Conflict|date=October 16, 2023|access-date=October 18, 2023|archive-date=October 17, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231017023803/https://www.financialexpress.com/business/defence-diplomacy-in-action-oic-convenes-amidst-gaza-conflict-3273731/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Isroil bu hujumlarga javoban [[Gʻazo sektori]]ga kuchli zarbalar berdi, bu esa [[Gʻazo genotsidi|Gʻazodagi genotsid]]ga olib keldi&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web |url=https://tribune.com.pk/story/2441096/gaza-crisis-oic-convenes-extraordinary-meeting-on-oct-18-in-jeddah |title=OIC convenes 'extraordinary meeting' on Gaza crisis |date=October 14, 2023 |website=The Express Tribune |access-date=October 18, 2023 |archive-date=October 14, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231014141528/https://tribune.com.pk/story/2441096/gaza-crisis-oic-convenes-extraordinary-meeting-on-oct-18-in-jeddah|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Saifi |first=Zeena |date=24 June 2026 |title=Israel deliberately targeting children in ongoing genocide against Palestinians, UN commission finds |url=https://edition.cnn.com/2026/06/24/middleeast/israel-targeting-children-report-un-intl |work=[[CNN]] |archive-url= https://web.archive.org/web/20260628171831/https://edition.cnn.com/2026/06/24/middleeast/israel-targeting-children-report-un-intl |archive-date=28 June 2026 |ref=none}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name= &quot;IAGSReuters&quot;&gt;{{cite news |last= van den Berg |first= Stephanie |date= 1 September 2025 |title= Israel is committing genocide in Gaza, scholars' association says |url= https://www.reuters.com/world/middle-east/israel-is-committing-genocide-gaza-scholars-association-says-2025-09-01/ |access-date= 1 September 2025 |work= [[Reuters]] |archive-url= https://web.archive.org/web/20251002183633/http://www.reuters.com/world/middle-east/israel-is-committing-genocide-gaza-scholars-association-says-2025-09-01/ |archive-date= 2 October 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Maqsadlar==
Ushbu yigʻilishning eʼlon qilingan asosiy maqsadi Gʻazo va unga qoʻshni hududlarda davom etayotgan inqirozni bartaraf etish, xususan, tinch aholi hayoti va mintaqaviy barqarorlikka xavf solayotgan yomonlashib borayotgan sharoitlarga alohida eʼtibor qaratishdan iborat edi&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;. Sammit „Gʻazo sektoriga Isroil tajovuzi, urush jinoyatlari hamda bosqinchi hukumat tomonidan sodir etilgan vahshiy va gʻayriinsoniy qirgʻinlar“ni qoraladi va [[Gʻazo sektorining 2023-yildagi Isroil tomonidan qamali|Gʻazoni qamal qilish]]ni tugatish, gumanitar yordamga yoʻl ochish hamda Isroilga qurol eksportini toʻxtatishga chaqirdi&lt;ref&gt;{{cite news |title=Arab-Islamic summit rejects justifying Gaza war as Israeli self-defence |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/11/11/saudi-arabia-to-host-arab-islamic-summit-to-unify-efforts-on-gaza |work=Al Jazeera |date=11 November 2023 |access-date=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang==
* [[2023-yilgi Arab Ligasi sammiti]]
* [[Islom sammiti konferensiyasining toʻqqizinchi favqulodda sessiyasi]]
* [[Gʻazo urushiga xalqaro munosabatlar]]
* [[Gʻazo gumanitar inqirozi (2023–hozirgacha)|Gʻazodagi gumanitar inqiroz (2023–hozirgacha)]]

== Manbalar==
{{Manbalar}}

{{Arab davlatlari uyushmasi}}

[[Turkum:2023 diplomatic conferences]]
[[Turkum:Xalqaro munosabatlarda 2023-yil]]
[[Turkum:Ar-Riyodda 2020-yillar]]
[[Turkum:Saudiya Arabistonida 2023-yil noyabr]]
[[Turkum:Islom sammiti konferensiyasining favqulodda sessiyalari|2023]]
[[Turkum:Arab Ligasi sammitlari|2023]]
[[Turkum:Gʻazo urushiga munosabatlar]]
[[Turkum:Isroil–Saudiya Arabistoni munosabatlari|2023]]
[[Turkum:Falastin–Saudiya Arabistoni munosabatlari|2023]]</text>
      <sha1>0c68lonhfxu2fb6rp5ud2zto11uv2mw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328566</id>
      <parentid>6328472</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:33:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asena Asna</username>
        <id>310202</id>
      </contributor>
      <origin>6328566</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6640" sha1="crn6s1xuwqo4o2yixsib74q9y3asotb" xml:space="preserve">{{ Bilgiquti sammit
| sammit_nomi = 2023-yilgi Arab-Islom favqulodda sammiti
| boshqa_nomlari =
| tasvir =Indonesian Presiden Joko Widodo and Palestinian President Mahmoud Abbas in Riyadh 11 Nov 2023.jpg
| alt =
| tavsif =Sammit chogʻidagi ikki tomonlama uchrashuvda [[Indoneziya]] Prezidenti [[Joko Widodo]] va [[Falastin]] Prezidenti [[Mahmud Abbos]].
| davlat =[[Saudiya Arabistoni]]
| davlat2 =
| davlat3 =
| davlat4 =
| sanalar =
| sana ={{Start date|2023|11|11}} 
| shior =
| joylar =Ar-Riyoddagi Qirol Abdulaziz xalqaro konferensiyalar markazi
| shaharlar =[[Ar-Riyod]]
| ishtirokchilar = 
| rahbar_unvoni =
| rais =
| asoschi =
| keyingi =
| avvalgi = 
| vebsayti =
| boshsahifa =
| URL =
| muhimbandlar =
}}
'''2023-yilgi Arab-Islom favqulodda sammiti''' – 11-noyabr kuni [[Saudiya Arabistoni]] poytaxti [[Ar-Riyod]] shahrida Valiahd shahzoda va Bosh vazir [[Muhammad ibn Salmon]] raisligida [[Arab davlatlari uyushmasi]] hamda [[Islom hamkorlik tashkiloti]] aʼzolari ishtirokida boʻlib oʻtgan&lt;ref&gt;{{Cite news |date=10 November 2023 |title=Saudi Arabia decides to hold a joint Arab Islamic extraordinary summit instead of two separate summits|language=en|work=[[Wafa]]|url=https://english.wafa.ps/Pages/Details/139183 |access-date=11 November 2023}}&lt;/ref&gt;. Ushbu shoshilinch yigʻilish [[Isroil—Hamas urushi|Gʻazo urushi]] sababli tashkil etilgan.

Sammit kutilgan natijalarni bermagani hamda ilgarigi anjumanlardagi bayonot va nutqlar shunchaki takrorlanganligi uchun keskin tanqidga uchraydi&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2023/11/12/arab-and-muslim-countries-united-to-call-for-gaza-ceasefire_6248650_4.html | title=Gaza: Arab and Muslim countries fail to come up with joint post-war initiative | newspaper=Le Monde.fr | date=12 November 2023 |access-date=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://muslimmirror.com/eng/saudi-sponsored-arab-islamic-summit-failed-to-halt-israeli-genocide-in-gaza/ | title=Saudi sponsored Arab-Islamic summit failed to halt Israeli genocide in Gaza | date=12 November 2023 |access-date=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;. [[Jazoir]] esa oʻz takliflari qabul qilinmagach, yigʻilishni boykot qilib, tadbirga quyi darajadagi delegatsiyani yuboradi&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.reuters.com/world/middle-east/saudi-arabia-host-extraordinary-joint-islamic-arab-summit-riyadh-saturday-2023-11-10/ | title=Arab and Muslim leaders demand immediate end to Gaza war | newspaper=Reuters | date=12 November 2023 | last1=Yaakoubi | first1=Aziz El | last2=Abdallah | first2=Nayera |access-date=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Asos==
{{Asosiy|Gʻazo urushi}}
2023-yil 7-oktyabrda [[Hamas]]ning harbiylashgan qanoti [[7-oktyabr hujumlari|Isroilga qarshi bir qator hujumlar]] uyushtirdi, natijada katta miqdorda inson talafoti yuz berdi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/business/defence-diplomacy-in-action-oic-convenes-amidst-gaza-conflict-3273731/|title=Diplomacy in Action: OIC Convenes Amidst Gaza Conflict|date=October 16, 2023|access-date=October 18, 2023|archive-date=October 17, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231017023803/https://www.financialexpress.com/business/defence-diplomacy-in-action-oic-convenes-amidst-gaza-conflict-3273731/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Isroil bu hujumlarga javoban [[Gʻazo sektori]]ga kuchli zarbalar berdi, bu esa [[Gʻazo genotsidi|Gʻazodagi genotsid]]ga olib keldi&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web |url=https://tribune.com.pk/story/2441096/gaza-crisis-oic-convenes-extraordinary-meeting-on-oct-18-in-jeddah |title=OIC convenes 'extraordinary meeting' on Gaza crisis |date=October 14, 2023 |website=The Express Tribune |access-date=October 18, 2023 |archive-date=October 14, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231014141528/https://tribune.com.pk/story/2441096/gaza-crisis-oic-convenes-extraordinary-meeting-on-oct-18-in-jeddah|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Saifi |first=Zeena |date=24 June 2026 |title=Israel deliberately targeting children in ongoing genocide against Palestinians, UN commission finds |url=https://edition.cnn.com/2026/06/24/middleeast/israel-targeting-children-report-un-intl |work=[[CNN]] |archive-url= https://web.archive.org/web/20260628171831/https://edition.cnn.com/2026/06/24/middleeast/israel-targeting-children-report-un-intl |archive-date=28 June 2026 |ref=none}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name= &quot;IAGSReuters&quot;&gt;{{cite news |last= van den Berg |first= Stephanie |date= 1 September 2025 |title= Israel is committing genocide in Gaza, scholars' association says |url= https://www.reuters.com/world/middle-east/israel-is-committing-genocide-gaza-scholars-association-says-2025-09-01/ |access-date= 1 September 2025 |work= [[Reuters]] |archive-url= https://web.archive.org/web/20251002183633/http://www.reuters.com/world/middle-east/israel-is-committing-genocide-gaza-scholars-association-says-2025-09-01/ |archive-date= 2 October 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Maqsadlar==
Ushbu yigʻilishning eʼlon qilingan asosiy maqsadi Gʻazo va unga qoʻshni hududlarda davom etayotgan inqirozni bartaraf etish, xususan, tinch aholi hayoti va mintaqaviy barqarorlikka xavf solayotgan yomonlashib borayotgan sharoitlarga alohida eʼtibor qaratishdan iborat edi&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;. Sammit „Gʻazo sektoriga Isroil tajovuzi, urush jinoyatlari hamda bosqinchi hukumat tomonidan sodir etilgan vahshiy va gʻayriinsoniy qirgʻinlar“ni qoraladi va [[Gʻazo sektorining 2023-yildagi Isroil tomonidan qamali|Gʻazoni qamal qilish]]ni tugatish, gumanitar yordamga yoʻl ochish hamda Isroilga qurol eksportini toʻxtatishga chaqirdi&lt;ref&gt;{{cite news |title=Arab-Islamic summit rejects justifying Gaza war as Israeli self-defence |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/11/11/saudi-arabia-to-host-arab-islamic-summit-to-unify-efforts-on-gaza |work=Al Jazeera |date=11 November 2023 |access-date=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang==
* [[2023-yilgi Arab Ligasi sammiti]]
* [[Islom sammiti konferensiyasining toʻqqizinchi favqulodda sessiyasi]]
* [[Gʻazo urushiga xalqaro munosabatlar]]
* [[Gʻazo gumanitar inqirozi (2023–hozirgacha)|Gʻazodagi gumanitar inqiroz (2023–hozirgacha)]]

== Manbalar==
{{Manbalar}}

{{Arab davlatlari uyushmasi}}

[[Turkum:2023 diplomatic conferences]]
[[Turkum:Xalqaro munosabatlarda 2023-yil]]
[[Turkum:Ar-Riyodda 2020-yillar]]
[[Turkum:Saudiya Arabistonida 2023-yil noyabr]]
[[Turkum:Islom sammiti konferensiyasining favqulodda sessiyalari|2023]]
[[Turkum:Arab Ligasi sammitlari|2023]]
[[Turkum:Gʻazo urushiga munosabatlar]]
[[Turkum:Isroil–Saudiya Arabistoni munosabatlari|2023]]
[[Turkum:Falastin–Saudiya Arabistoni munosabatlari|2023]]</text>
      <sha1>crn6s1xuwqo4o2yixsib74q9y3asotb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328571</id>
      <parentid>6328566</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:34:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asena Asna</username>
        <id>310202</id>
      </contributor>
      <comment>/* Asos */</comment>
      <origin>6328571</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6648" sha1="27z110otnqlmqcrn0hvkiyvygppx2n8" xml:space="preserve">{{ Bilgiquti sammit
| sammit_nomi = 2023-yilgi Arab-Islom favqulodda sammiti
| boshqa_nomlari =
| tasvir =Indonesian Presiden Joko Widodo and Palestinian President Mahmoud Abbas in Riyadh 11 Nov 2023.jpg
| alt =
| tavsif =Sammit chogʻidagi ikki tomonlama uchrashuvda [[Indoneziya]] Prezidenti [[Joko Widodo]] va [[Falastin]] Prezidenti [[Mahmud Abbos]].
| davlat =[[Saudiya Arabistoni]]
| davlat2 =
| davlat3 =
| davlat4 =
| sanalar =
| sana ={{Start date|2023|11|11}} 
| shior =
| joylar =Ar-Riyoddagi Qirol Abdulaziz xalqaro konferensiyalar markazi
| shaharlar =[[Ar-Riyod]]
| ishtirokchilar = 
| rahbar_unvoni =
| rais =
| asoschi =
| keyingi =
| avvalgi = 
| vebsayti =
| boshsahifa =
| URL =
| muhimbandlar =
}}
'''2023-yilgi Arab-Islom favqulodda sammiti''' – 11-noyabr kuni [[Saudiya Arabistoni]] poytaxti [[Ar-Riyod]] shahrida Valiahd shahzoda va Bosh vazir [[Muhammad ibn Salmon]] raisligida [[Arab davlatlari uyushmasi]] hamda [[Islom hamkorlik tashkiloti]] aʼzolari ishtirokida boʻlib oʻtgan&lt;ref&gt;{{Cite news |date=10 November 2023 |title=Saudi Arabia decides to hold a joint Arab Islamic extraordinary summit instead of two separate summits|language=en|work=[[Wafa]]|url=https://english.wafa.ps/Pages/Details/139183 |access-date=11 November 2023}}&lt;/ref&gt;. Ushbu shoshilinch yigʻilish [[Isroil—Hamas urushi|Gʻazo urushi]] sababli tashkil etilgan.

Sammit kutilgan natijalarni bermagani hamda ilgarigi anjumanlardagi bayonot va nutqlar shunchaki takrorlanganligi uchun keskin tanqidga uchraydi&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2023/11/12/arab-and-muslim-countries-united-to-call-for-gaza-ceasefire_6248650_4.html | title=Gaza: Arab and Muslim countries fail to come up with joint post-war initiative | newspaper=Le Monde.fr | date=12 November 2023 |access-date=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://muslimmirror.com/eng/saudi-sponsored-arab-islamic-summit-failed-to-halt-israeli-genocide-in-gaza/ | title=Saudi sponsored Arab-Islamic summit failed to halt Israeli genocide in Gaza | date=12 November 2023 |access-date=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;. [[Jazoir]] esa oʻz takliflari qabul qilinmagach, yigʻilishni boykot qilib, tadbirga quyi darajadagi delegatsiyani yuboradi&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.reuters.com/world/middle-east/saudi-arabia-host-extraordinary-joint-islamic-arab-summit-riyadh-saturday-2023-11-10/ | title=Arab and Muslim leaders demand immediate end to Gaza war | newspaper=Reuters | date=12 November 2023 | last1=Yaakoubi | first1=Aziz El | last2=Abdallah | first2=Nayera |access-date=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Asos==
{{Asosiy|Isroil—Hamas urushi}}
2023-yil 7-oktyabrda [[Hamas]]ning harbiylashgan qanoti [[7-oktyabr hujumlari|Isroilga qarshi bir qator hujumlar]] uyushtirdi, natijada katta miqdorda inson talafoti yuz berdi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/business/defence-diplomacy-in-action-oic-convenes-amidst-gaza-conflict-3273731/|title=Diplomacy in Action: OIC Convenes Amidst Gaza Conflict|date=October 16, 2023|access-date=October 18, 2023|archive-date=October 17, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231017023803/https://www.financialexpress.com/business/defence-diplomacy-in-action-oic-convenes-amidst-gaza-conflict-3273731/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Isroil bu hujumlarga javoban [[Gʻazo sektori]]ga kuchli zarbalar berdi, bu esa [[Gʻazo genotsidi|Gʻazodagi genotsid]]ga olib keldi&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web |url=https://tribune.com.pk/story/2441096/gaza-crisis-oic-convenes-extraordinary-meeting-on-oct-18-in-jeddah |title=OIC convenes 'extraordinary meeting' on Gaza crisis |date=October 14, 2023 |website=The Express Tribune |access-date=October 18, 2023 |archive-date=October 14, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231014141528/https://tribune.com.pk/story/2441096/gaza-crisis-oic-convenes-extraordinary-meeting-on-oct-18-in-jeddah|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Saifi |first=Zeena |date=24 June 2026 |title=Israel deliberately targeting children in ongoing genocide against Palestinians, UN commission finds |url=https://edition.cnn.com/2026/06/24/middleeast/israel-targeting-children-report-un-intl |work=[[CNN]] |archive-url= https://web.archive.org/web/20260628171831/https://edition.cnn.com/2026/06/24/middleeast/israel-targeting-children-report-un-intl |archive-date=28 June 2026 |ref=none}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name= &quot;IAGSReuters&quot;&gt;{{cite news |last= van den Berg |first= Stephanie |date= 1 September 2025 |title= Israel is committing genocide in Gaza, scholars' association says |url= https://www.reuters.com/world/middle-east/israel-is-committing-genocide-gaza-scholars-association-says-2025-09-01/ |access-date= 1 September 2025 |work= [[Reuters]] |archive-url= https://web.archive.org/web/20251002183633/http://www.reuters.com/world/middle-east/israel-is-committing-genocide-gaza-scholars-association-says-2025-09-01/ |archive-date= 2 October 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Maqsadlar==
Ushbu yigʻilishning eʼlon qilingan asosiy maqsadi Gʻazo va unga qoʻshni hududlarda davom etayotgan inqirozni bartaraf etish, xususan, tinch aholi hayoti va mintaqaviy barqarorlikka xavf solayotgan yomonlashib borayotgan sharoitlarga alohida eʼtibor qaratishdan iborat edi&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;. Sammit „Gʻazo sektoriga Isroil tajovuzi, urush jinoyatlari hamda bosqinchi hukumat tomonidan sodir etilgan vahshiy va gʻayriinsoniy qirgʻinlar“ni qoraladi va [[Gʻazo sektorining 2023-yildagi Isroil tomonidan qamali|Gʻazoni qamal qilish]]ni tugatish, gumanitar yordamga yoʻl ochish hamda Isroilga qurol eksportini toʻxtatishga chaqirdi&lt;ref&gt;{{cite news |title=Arab-Islamic summit rejects justifying Gaza war as Israeli self-defence |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/11/11/saudi-arabia-to-host-arab-islamic-summit-to-unify-efforts-on-gaza |work=Al Jazeera |date=11 November 2023 |access-date=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang==
* [[2023-yilgi Arab Ligasi sammiti]]
* [[Islom sammiti konferensiyasining toʻqqizinchi favqulodda sessiyasi]]
* [[Gʻazo urushiga xalqaro munosabatlar]]
* [[Gʻazo gumanitar inqirozi (2023–hozirgacha)|Gʻazodagi gumanitar inqiroz (2023–hozirgacha)]]

== Manbalar==
{{Manbalar}}

{{Arab davlatlari uyushmasi}}

[[Turkum:2023 diplomatic conferences]]
[[Turkum:Xalqaro munosabatlarda 2023-yil]]
[[Turkum:Ar-Riyodda 2020-yillar]]
[[Turkum:Saudiya Arabistonida 2023-yil noyabr]]
[[Turkum:Islom sammiti konferensiyasining favqulodda sessiyalari|2023]]
[[Turkum:Arab Ligasi sammitlari|2023]]
[[Turkum:Gʻazo urushiga munosabatlar]]
[[Turkum:Isroil–Saudiya Arabistoni munosabatlari|2023]]
[[Turkum:Falastin–Saudiya Arabistoni munosabatlari|2023]]</text>
      <sha1>27z110otnqlmqcrn0hvkiyvygppx2n8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328595</id>
      <parentid>6328571</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:46:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asena Asna</username>
        <id>310202</id>
      </contributor>
      <comment>/* Asos */</comment>
      <origin>6328595</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6675" sha1="6f1ifvia7koho8snbr2cfb1xl5k6liz" xml:space="preserve">{{ Bilgiquti sammit
| sammit_nomi = 2023-yilgi Arab-Islom favqulodda sammiti
| boshqa_nomlari =
| tasvir =Indonesian Presiden Joko Widodo and Palestinian President Mahmoud Abbas in Riyadh 11 Nov 2023.jpg
| alt =
| tavsif =Sammit chogʻidagi ikki tomonlama uchrashuvda [[Indoneziya]] Prezidenti [[Joko Widodo]] va [[Falastin]] Prezidenti [[Mahmud Abbos]].
| davlat =[[Saudiya Arabistoni]]
| davlat2 =
| davlat3 =
| davlat4 =
| sanalar =
| sana ={{Start date|2023|11|11}} 
| shior =
| joylar =Ar-Riyoddagi Qirol Abdulaziz xalqaro konferensiyalar markazi
| shaharlar =[[Ar-Riyod]]
| ishtirokchilar = 
| rahbar_unvoni =
| rais =
| asoschi =
| keyingi =
| avvalgi = 
| vebsayti =
| boshsahifa =
| URL =
| muhimbandlar =
}}
'''2023-yilgi Arab-Islom favqulodda sammiti''' – 11-noyabr kuni [[Saudiya Arabistoni]] poytaxti [[Ar-Riyod]] shahrida Valiahd shahzoda va Bosh vazir [[Muhammad ibn Salmon]] raisligida [[Arab davlatlari uyushmasi]] hamda [[Islom hamkorlik tashkiloti]] aʼzolari ishtirokida boʻlib oʻtgan&lt;ref&gt;{{Cite news |date=10 November 2023 |title=Saudi Arabia decides to hold a joint Arab Islamic extraordinary summit instead of two separate summits|language=en|work=[[Wafa]]|url=https://english.wafa.ps/Pages/Details/139183 |access-date=11 November 2023}}&lt;/ref&gt;. Ushbu shoshilinch yigʻilish [[Isroil—Hamas urushi|Gʻazo urushi]] sababli tashkil etilgan.

Sammit kutilgan natijalarni bermagani hamda ilgarigi anjumanlardagi bayonot va nutqlar shunchaki takrorlanganligi uchun keskin tanqidga uchraydi&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2023/11/12/arab-and-muslim-countries-united-to-call-for-gaza-ceasefire_6248650_4.html | title=Gaza: Arab and Muslim countries fail to come up with joint post-war initiative | newspaper=Le Monde.fr | date=12 November 2023 |access-date=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://muslimmirror.com/eng/saudi-sponsored-arab-islamic-summit-failed-to-halt-israeli-genocide-in-gaza/ | title=Saudi sponsored Arab-Islamic summit failed to halt Israeli genocide in Gaza | date=12 November 2023 |access-date=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;. [[Jazoir]] esa oʻz takliflari qabul qilinmagach, yigʻilishni boykot qilib, tadbirga quyi darajadagi delegatsiyani yuboradi&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.reuters.com/world/middle-east/saudi-arabia-host-extraordinary-joint-islamic-arab-summit-riyadh-saturday-2023-11-10/ | title=Arab and Muslim leaders demand immediate end to Gaza war | newspaper=Reuters | date=12 November 2023 | last1=Yaakoubi | first1=Aziz El | last2=Abdallah | first2=Nayera |access-date=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Tashkil qilinishi sababi==
{{Asosiy|Isroil—Hamas urushi}}
2023-yil 7-oktyabr kuni [[Hamas]]ning harbiy boʻlinmasi [[Isroil]]ga qarshi bir qator hujumlarni amalga oshirdi, bu esa koʻplab insonlarning halok boʻlishiga olib keldi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/business/defence-diplomacy-in-action-oic-convenes-amidst-gaza-conflict-3273731/|title=Diplomacy in Action: OIC Convenes Amidst Gaza Conflict|date=October 16, 2023|access-date=October 18, 2023|archive-date=October 17, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231017023803/https://www.financialexpress.com/business/defence-diplomacy-in-action-oic-convenes-amidst-gaza-conflict-3273731/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Isroil ushbu hujumlarga javoban [[Gʻazo sektori]]ga kuchli zarbalar berdi va bu hodisalar [[Gʻazo genotsidi|Gʻazodagi genotsidga]] olib keldi&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web |url=https://tribune.com.pk/story/2441096/gaza-crisis-oic-convenes-extraordinary-meeting-on-oct-18-in-jeddah |title=OIC convenes 'extraordinary meeting' on Gaza crisis |date=October 14, 2023 |website=The Express Tribune |access-date=October 18, 2023 |archive-date=October 14, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231014141528/https://tribune.com.pk/story/2441096/gaza-crisis-oic-convenes-extraordinary-meeting-on-oct-18-in-jeddah|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Saifi |first=Zeena |date=24 June 2026 |title=Israel deliberately targeting children in ongoing genocide against Palestinians, UN commission finds |url=https://edition.cnn.com/2026/06/24/middleeast/israel-targeting-children-report-un-intl |work=[[CNN]] |archive-url= https://web.archive.org/web/20260628171831/https://edition.cnn.com/2026/06/24/middleeast/israel-targeting-children-report-un-intl |archive-date=28 June 2026 |ref=none}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name= &quot;IAGSReuters&quot;&gt;{{cite news |last= van den Berg |first= Stephanie |date= 1 September 2025 |title= Israel is committing genocide in Gaza, scholars' association says |url= https://www.reuters.com/world/middle-east/israel-is-committing-genocide-gaza-scholars-association-says-2025-09-01/ |access-date= 1 September 2025 |work= [[Reuters]] |archive-url= https://web.archive.org/web/20251002183633/http://www.reuters.com/world/middle-east/israel-is-committing-genocide-gaza-scholars-association-says-2025-09-01/ |archive-date= 2 October 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Maqsadlar==
Ushbu yigʻilishning eʼlon qilingan asosiy maqsadi Gʻazo va unga qoʻshni hududlarda davom etayotgan inqirozni bartaraf etish, xususan, tinch aholi hayoti va mintaqaviy barqarorlikka xavf solayotgan yomonlashib borayotgan sharoitlarga alohida eʼtibor qaratishdan iborat edi&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;. Sammit „Gʻazo sektoriga Isroil tajovuzi, urush jinoyatlari hamda bosqinchi hukumat tomonidan sodir etilgan vahshiy va gʻayriinsoniy qirgʻinlar“ni qoraladi va [[Gʻazo sektorining 2023-yildagi Isroil tomonidan qamali|Gʻazoni qamal qilish]]ni tugatish, gumanitar yordamga yoʻl ochish hamda Isroilga qurol eksportini toʻxtatishga chaqirdi&lt;ref&gt;{{cite news |title=Arab-Islamic summit rejects justifying Gaza war as Israeli self-defence |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/11/11/saudi-arabia-to-host-arab-islamic-summit-to-unify-efforts-on-gaza |work=Al Jazeera |date=11 November 2023 |access-date=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang==
* [[2023-yilgi Arab Ligasi sammiti]]
* [[Islom sammiti konferensiyasining toʻqqizinchi favqulodda sessiyasi]]
* [[Gʻazo urushiga xalqaro munosabatlar]]
* [[Gʻazo gumanitar inqirozi (2023–hozirgacha)|Gʻazodagi gumanitar inqiroz (2023–hozirgacha)]]

== Manbalar==
{{Manbalar}}

{{Arab davlatlari uyushmasi}}

[[Turkum:2023 diplomatic conferences]]
[[Turkum:Xalqaro munosabatlarda 2023-yil]]
[[Turkum:Ar-Riyodda 2020-yillar]]
[[Turkum:Saudiya Arabistonida 2023-yil noyabr]]
[[Turkum:Islom sammiti konferensiyasining favqulodda sessiyalari|2023]]
[[Turkum:Arab Ligasi sammitlari|2023]]
[[Turkum:Gʻazo urushiga munosabatlar]]
[[Turkum:Isroil–Saudiya Arabistoni munosabatlari|2023]]
[[Turkum:Falastin–Saudiya Arabistoni munosabatlari|2023]]</text>
      <sha1>6f1ifvia7koho8snbr2cfb1xl5k6liz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328598</id>
      <parentid>6328595</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:48:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asena Asna</username>
        <id>310202</id>
      </contributor>
      <comment>/* Maqsadlar */</comment>
      <origin>6328598</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6673" sha1="etg9exzarrkri12dp5mdthmxv1xntri" xml:space="preserve">{{ Bilgiquti sammit
| sammit_nomi = 2023-yilgi Arab-Islom favqulodda sammiti
| boshqa_nomlari =
| tasvir =Indonesian Presiden Joko Widodo and Palestinian President Mahmoud Abbas in Riyadh 11 Nov 2023.jpg
| alt =
| tavsif =Sammit chogʻidagi ikki tomonlama uchrashuvda [[Indoneziya]] Prezidenti [[Joko Widodo]] va [[Falastin]] Prezidenti [[Mahmud Abbos]].
| davlat =[[Saudiya Arabistoni]]
| davlat2 =
| davlat3 =
| davlat4 =
| sanalar =
| sana ={{Start date|2023|11|11}} 
| shior =
| joylar =Ar-Riyoddagi Qirol Abdulaziz xalqaro konferensiyalar markazi
| shaharlar =[[Ar-Riyod]]
| ishtirokchilar = 
| rahbar_unvoni =
| rais =
| asoschi =
| keyingi =
| avvalgi = 
| vebsayti =
| boshsahifa =
| URL =
| muhimbandlar =
}}
'''2023-yilgi Arab-Islom favqulodda sammiti''' – 11-noyabr kuni [[Saudiya Arabistoni]] poytaxti [[Ar-Riyod]] shahrida Valiahd shahzoda va Bosh vazir [[Muhammad ibn Salmon]] raisligida [[Arab davlatlari uyushmasi]] hamda [[Islom hamkorlik tashkiloti]] aʼzolari ishtirokida boʻlib oʻtgan&lt;ref&gt;{{Cite news |date=10 November 2023 |title=Saudi Arabia decides to hold a joint Arab Islamic extraordinary summit instead of two separate summits|language=en|work=[[Wafa]]|url=https://english.wafa.ps/Pages/Details/139183 |access-date=11 November 2023}}&lt;/ref&gt;. Ushbu shoshilinch yigʻilish [[Isroil—Hamas urushi|Gʻazo urushi]] sababli tashkil etilgan.

Sammit kutilgan natijalarni bermagani hamda ilgarigi anjumanlardagi bayonot va nutqlar shunchaki takrorlanganligi uchun keskin tanqidga uchraydi&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2023/11/12/arab-and-muslim-countries-united-to-call-for-gaza-ceasefire_6248650_4.html | title=Gaza: Arab and Muslim countries fail to come up with joint post-war initiative | newspaper=Le Monde.fr | date=12 November 2023 |access-date=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://muslimmirror.com/eng/saudi-sponsored-arab-islamic-summit-failed-to-halt-israeli-genocide-in-gaza/ | title=Saudi sponsored Arab-Islamic summit failed to halt Israeli genocide in Gaza | date=12 November 2023 |access-date=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;. [[Jazoir]] esa oʻz takliflari qabul qilinmagach, yigʻilishni boykot qilib, tadbirga quyi darajadagi delegatsiyani yuboradi&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.reuters.com/world/middle-east/saudi-arabia-host-extraordinary-joint-islamic-arab-summit-riyadh-saturday-2023-11-10/ | title=Arab and Muslim leaders demand immediate end to Gaza war | newspaper=Reuters | date=12 November 2023 | last1=Yaakoubi | first1=Aziz El | last2=Abdallah | first2=Nayera |access-date=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Tashkil qilinishi sababi==
{{Asosiy|Isroil—Hamas urushi}}
2023-yil 7-oktyabr kuni [[Hamas]]ning harbiy boʻlinmasi [[Isroil]]ga qarshi bir qator hujumlarni amalga oshirdi, bu esa koʻplab insonlarning halok boʻlishiga olib keldi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/business/defence-diplomacy-in-action-oic-convenes-amidst-gaza-conflict-3273731/|title=Diplomacy in Action: OIC Convenes Amidst Gaza Conflict|date=October 16, 2023|access-date=October 18, 2023|archive-date=October 17, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231017023803/https://www.financialexpress.com/business/defence-diplomacy-in-action-oic-convenes-amidst-gaza-conflict-3273731/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Isroil ushbu hujumlarga javoban [[Gʻazo sektori]]ga kuchli zarbalar berdi va bu hodisalar [[Gʻazo genotsidi|Gʻazodagi genotsidga]] olib keldi&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web |url=https://tribune.com.pk/story/2441096/gaza-crisis-oic-convenes-extraordinary-meeting-on-oct-18-in-jeddah |title=OIC convenes 'extraordinary meeting' on Gaza crisis |date=October 14, 2023 |website=The Express Tribune |access-date=October 18, 2023 |archive-date=October 14, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231014141528/https://tribune.com.pk/story/2441096/gaza-crisis-oic-convenes-extraordinary-meeting-on-oct-18-in-jeddah|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Saifi |first=Zeena |date=24 June 2026 |title=Israel deliberately targeting children in ongoing genocide against Palestinians, UN commission finds |url=https://edition.cnn.com/2026/06/24/middleeast/israel-targeting-children-report-un-intl |work=[[CNN]] |archive-url= https://web.archive.org/web/20260628171831/https://edition.cnn.com/2026/06/24/middleeast/israel-targeting-children-report-un-intl |archive-date=28 June 2026 |ref=none}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name= &quot;IAGSReuters&quot;&gt;{{cite news |last= van den Berg |first= Stephanie |date= 1 September 2025 |title= Israel is committing genocide in Gaza, scholars' association says |url= https://www.reuters.com/world/middle-east/israel-is-committing-genocide-gaza-scholars-association-says-2025-09-01/ |access-date= 1 September 2025 |work= [[Reuters]] |archive-url= https://web.archive.org/web/20251002183633/http://www.reuters.com/world/middle-east/israel-is-committing-genocide-gaza-scholars-association-says-2025-09-01/ |archive-date= 2 October 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Maqsadi==
Ushbu yigʻilishning eʼlon qilingan asosiy maqsadi Gʻazo va unga qoʻshni hududlarda davom etayotgan inqirozni bartaraf etish, xususan, tinch aholi hayoti va mintaqaviy barqarorlikka xavf solayotgan yomonlashib borayotgan sharoitlarga alohida eʼtibor qaratishdan iborat edi&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;. Sammit „Gʻazo sektoriga Isroil tajovuzi, urush jinoyatlari hamda bosqinchi hukumat tomonidan sodir etilgan vahshiy va gʻayriinsoniy qirgʻinlar“ni qoraladi va [[Gʻazo sektorining 2023-yildagi Isroil tomonidan qamali|Gʻazoni qamal qilish]]ni tugatish, gumanitar yordamga yoʻl ochish hamda Isroilga qurol eksportini toʻxtatishga chaqirdi&lt;ref&gt;{{cite news |title=Arab-Islamic summit rejects justifying Gaza war as Israeli self-defence |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/11/11/saudi-arabia-to-host-arab-islamic-summit-to-unify-efforts-on-gaza |work=Al Jazeera |date=11 November 2023 |access-date=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang==
* [[2023-yilgi Arab Ligasi sammiti]]
* [[Islom sammiti konferensiyasining toʻqqizinchi favqulodda sessiyasi]]
* [[Gʻazo urushiga xalqaro munosabatlar]]
* [[Gʻazo gumanitar inqirozi (2023–hozirgacha)|Gʻazodagi gumanitar inqiroz (2023–hozirgacha)]]

== Manbalar==
{{Manbalar}}

{{Arab davlatlari uyushmasi}}

[[Turkum:2023 diplomatic conferences]]
[[Turkum:Xalqaro munosabatlarda 2023-yil]]
[[Turkum:Ar-Riyodda 2020-yillar]]
[[Turkum:Saudiya Arabistonida 2023-yil noyabr]]
[[Turkum:Islom sammiti konferensiyasining favqulodda sessiyalari|2023]]
[[Turkum:Arab Ligasi sammitlari|2023]]
[[Turkum:Gʻazo urushiga munosabatlar]]
[[Turkum:Isroil–Saudiya Arabistoni munosabatlari|2023]]
[[Turkum:Falastin–Saudiya Arabistoni munosabatlari|2023]]</text>
      <sha1>etg9exzarrkri12dp5mdthmxv1xntri</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328703</id>
      <parentid>6328598</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T07:29:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asena Asna</username>
        <id>310202</id>
      </contributor>
      <comment>/* Maqsadi */</comment>
      <origin>6328703</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7208" sha1="9v1qvsfrs0o3921qehj36pjjb6i3pvp" xml:space="preserve">{{ Bilgiquti sammit
| sammit_nomi = 2023-yilgi Arab-Islom favqulodda sammiti
| boshqa_nomlari =
| tasvir =Indonesian Presiden Joko Widodo and Palestinian President Mahmoud Abbas in Riyadh 11 Nov 2023.jpg
| alt =
| tavsif =Sammit chogʻidagi ikki tomonlama uchrashuvda [[Indoneziya]] Prezidenti [[Joko Widodo]] va [[Falastin]] Prezidenti [[Mahmud Abbos]].
| davlat =[[Saudiya Arabistoni]]
| davlat2 =
| davlat3 =
| davlat4 =
| sanalar =
| sana ={{Start date|2023|11|11}} 
| shior =
| joylar =Ar-Riyoddagi Qirol Abdulaziz xalqaro konferensiyalar markazi
| shaharlar =[[Ar-Riyod]]
| ishtirokchilar = 
| rahbar_unvoni =
| rais =
| asoschi =
| keyingi =
| avvalgi = 
| vebsayti =
| boshsahifa =
| URL =
| muhimbandlar =
}}
'''2023-yilgi Arab-Islom favqulodda sammiti''' – 11-noyabr kuni [[Saudiya Arabistoni]] poytaxti [[Ar-Riyod]] shahrida Valiahd shahzoda va Bosh vazir [[Muhammad ibn Salmon]] raisligida [[Arab davlatlari uyushmasi]] hamda [[Islom hamkorlik tashkiloti]] aʼzolari ishtirokida boʻlib oʻtgan&lt;ref&gt;{{Cite news |date=10 November 2023 |title=Saudi Arabia decides to hold a joint Arab Islamic extraordinary summit instead of two separate summits|language=en|work=[[Wafa]]|url=https://english.wafa.ps/Pages/Details/139183 |access-date=11 November 2023}}&lt;/ref&gt;. Ushbu shoshilinch yigʻilish [[Isroil—Hamas urushi|Gʻazo urushi]] sababli tashkil etilgan.

Sammit kutilgan natijalarni bermagani hamda ilgarigi anjumanlardagi bayonot va nutqlar shunchaki takrorlanganligi uchun keskin tanqidga uchraydi&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2023/11/12/arab-and-muslim-countries-united-to-call-for-gaza-ceasefire_6248650_4.html | title=Gaza: Arab and Muslim countries fail to come up with joint post-war initiative | newspaper=Le Monde.fr | date=12 November 2023 |access-date=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://muslimmirror.com/eng/saudi-sponsored-arab-islamic-summit-failed-to-halt-israeli-genocide-in-gaza/ | title=Saudi sponsored Arab-Islamic summit failed to halt Israeli genocide in Gaza | date=12 November 2023 |access-date=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;. [[Jazoir]] esa oʻz takliflari qabul qilinmagach, yigʻilishni boykot qilib, tadbirga quyi darajadagi delegatsiyani yuboradi&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.reuters.com/world/middle-east/saudi-arabia-host-extraordinary-joint-islamic-arab-summit-riyadh-saturday-2023-11-10/ | title=Arab and Muslim leaders demand immediate end to Gaza war | newspaper=Reuters | date=12 November 2023 | last1=Yaakoubi | first1=Aziz El | last2=Abdallah | first2=Nayera |access-date=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Tashkil qilinishi sababi==
{{Asosiy|Isroil—Hamas urushi}}
2023-yil 7-oktyabr kuni [[Hamas]]ning harbiy boʻlinmasi [[Isroil]]ga qarshi bir qator hujumlarni amalga oshirdi, bu esa koʻplab insonlarning halok boʻlishiga olib keldi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/business/defence-diplomacy-in-action-oic-convenes-amidst-gaza-conflict-3273731/|title=Diplomacy in Action: OIC Convenes Amidst Gaza Conflict|date=October 16, 2023|access-date=October 18, 2023|archive-date=October 17, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231017023803/https://www.financialexpress.com/business/defence-diplomacy-in-action-oic-convenes-amidst-gaza-conflict-3273731/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Isroil ushbu hujumlarga javoban [[Gʻazo sektori]]ga kuchli zarbalar berdi va bu hodisalar [[Gʻazo genotsidi|Gʻazodagi genotsidga]] olib keldi&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web |url=https://tribune.com.pk/story/2441096/gaza-crisis-oic-convenes-extraordinary-meeting-on-oct-18-in-jeddah |title=OIC convenes 'extraordinary meeting' on Gaza crisis |date=October 14, 2023 |website=The Express Tribune |access-date=October 18, 2023 |archive-date=October 14, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231014141528/https://tribune.com.pk/story/2441096/gaza-crisis-oic-convenes-extraordinary-meeting-on-oct-18-in-jeddah|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Saifi |first=Zeena |date=24 June 2026 |title=Israel deliberately targeting children in ongoing genocide against Palestinians, UN commission finds |url=https://edition.cnn.com/2026/06/24/middleeast/israel-targeting-children-report-un-intl |work=[[CNN]] |archive-url= https://web.archive.org/web/20260628171831/https://edition.cnn.com/2026/06/24/middleeast/israel-targeting-children-report-un-intl |archive-date=28 June 2026 |ref=none}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name= &quot;IAGSReuters&quot;&gt;{{cite news |last= van den Berg |first= Stephanie |date= 1 September 2025 |title= Israel is committing genocide in Gaza, scholars' association says |url= https://www.reuters.com/world/middle-east/israel-is-committing-genocide-gaza-scholars-association-says-2025-09-01/ |access-date= 1 September 2025 |work= [[Reuters]] |archive-url= https://web.archive.org/web/20251002183633/http://www.reuters.com/world/middle-east/israel-is-committing-genocide-gaza-scholars-association-says-2025-09-01/ |archive-date= 2 October 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Maqsadi==
Yigʻilishdan koʻzlangan asosiy maqsad – Gʻazo va unga tutash hududlarda davom etayotgan inqirozni bartaraf etish, tinch aholi hayotiga va mintaqa barqarorligiga xavf solayotgan ogʻir vaziyatga e’tibor qaratish boʻlgan. Sammitda &quot;Isroilning G‘azo sektoridagi tajovuzi, bosqinchi hukumatning harbiy jinoyatlari hamda shafqatsiz va g‘ayriinsoniy qirg‘inlari&quot; keskin qoralandi. Shuningdek, G‘azo qamalini bekor qilish, gumanitar yordam o‘tkazish va Isroilga qurol-yarog‘ yetkazib berishni to‘xtatish talab qilindi.

Ushbu yigʻilishning eʼlon qilingan asosiy maqsadi Gʻazo va unga qoʻshni hududlarda davom etayotgan inqirozni bartaraf etish, xususan, tinch aholi hayoti va mintaqaviy barqarorlikka xavf solayotgan yomonlashib borayotgan sharoitlarga alohida eʼtibor qaratishdan iborat edi&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;. Sammit „Gʻazo sektoriga Isroil tajovuzi, urush jinoyatlari hamda bosqinchi hukumat tomonidan sodir etilgan vahshiy va gʻayriinsoniy qirgʻinlar“ni qoraladi va [[Gʻazo sektorining 2023-yildagi Isroil tomonidan qamali|Gʻazoni qamal qilish]]ni tugatish, gumanitar yordamga yoʻl ochish hamda Isroilga qurol eksportini toʻxtatishga chaqirdi&lt;ref&gt;{{cite news |title=Arab-Islamic summit rejects justifying Gaza war as Israeli self-defence |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/11/11/saudi-arabia-to-host-arab-islamic-summit-to-unify-efforts-on-gaza |work=Al Jazeera |date=11 November 2023 |access-date=21 September 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang==
* [[2023-yilgi Arab Ligasi sammiti]]
* [[Islom sammiti konferensiyasining toʻqqizinchi favqulodda sessiyasi]]
* [[Gʻazo urushiga xalqaro munosabatlar]]
* [[Gʻazo gumanitar inqirozi (2023–hozirgacha)|Gʻazodagi gumanitar inqiroz (2023–hozirgacha)]]

== Manbalar==
{{Manbalar}}

{{Arab davlatlari uyushmasi}}

[[Turkum:2023 diplomatic conferences]]
[[Turkum:Xalqaro munosabatlarda 2023-yil]]
[[Turkum:Ar-Riyodda 2020-yillar]]
[[Turkum:Saudiya Arabistonida 2023-yil noyabr]]
[[Turkum:Islom sammiti konferensiyasining favqulodda sessiyalari|2023]]
[[Turkum:Arab Ligasi sammitlari|2023]]
[[Turkum:Gʻazo urushiga munosabatlar]]
[[Turkum:Isroil–Saudiya Arabistoni munosabatlari|2023]]
[[Turkum:Falastin–Saudiya Arabistoni munosabatlari|2023]]</text>
      <sha1>9v1qvsfrs0o3921qehj36pjjb6i3pvp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:2023-yilgi Arab-Islom favqulodda sammiti</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471196</id>
    <revision>
      <id>6328461</id>
      <timestamp>2026-11-03T05:43:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asena Asna</username>
        <id>310202</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Munozara}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328461</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Masavayh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471197</id>
    <revision>
      <id>6328462</id>
      <timestamp>2026-11-03T05:45:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xumoshox Ismoilova</username>
        <id>111327</id>
      </contributor>
      <comment>„[[File:Mesue - De consolatione medicinarum, anno MCCCCLXXV die vigesima quinta mensis iunii - 2411513.tif|thumb|''De consolatione medicinarum'', 1475]]  '''Yuhanno ibn Masavayh'''  (taxminan 777–857), ({{Lang-ar|يوحنا بن ماسويه}}), shuningdek '''Ibn Masavayh''', '''Masavayh''', lotincha esa '''Yonus Damashqiy'''&lt;ref&gt;V.C. Medvei, ''The History of Clinical Endocrinology'', p. 45.&lt;/ref&gt; yoki '''Mesue''', '''Masuya''', '''Mesue Major''',...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328462</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6368" sha1="0ux3r93lhptetefcrqfhufslrgrqszx" xml:space="preserve">[[File:Mesue - De consolatione medicinarum, anno MCCCCLXXV die vigesima quinta mensis iunii - 2411513.tif|thumb|''De consolatione medicinarum'', 1475]]

'''Yuhanno ibn Masavayh'''  (taxminan 777–857), ({{Lang-ar|يوحنا بن ماسويه}}), shuningdek '''Ibn Masavayh''', '''Masavayh''', lotincha esa '''Yonus Damashqiy'''&lt;ref&gt;V.C. Medvei, ''The History of Clinical Endocrinology'', p. 45.&lt;/ref&gt; yoki '''Mesue''', '''Masuya''', '''Mesue Major''', '''Msuya''' va '''Mesuë the Elder''' nomlari bilan tanilgan, [[Ossuriylar|ossuriyalik]]&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Lindemann |first=Mary |url=https://www.google.com/books/edition/Medicine_and_Society_in_Early_Modern_Eur/K3fv-0iophEC?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=Cambridge+University+Press+(Mary+Lindemann,+Medicine+and+Society+in+Early+Modern+Europe+second+edition&amp;printsec=frontcover |title=Medicine and Society in Early Modern Europe |date=2010 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-42592-6 |pages=137 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Nisan |first=Mordechai |url=http://archive.org/details/minoritiesinmidd00nisa |title=Minorities in the Middle East : a history of struggle and self-expression |date=1991 |publisher=Jefferson, N.C. : McFarland |others=Internet Archive |isbn=978-0-89950-564-0 |pages=160}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Laes |first=Christian |url=https://www.google.com/books/edition/Disability_in_Antiquity/-islDwAAQBAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=assyrian+physician+Hunayn+ibn+Ishaq&amp;pg=PA410&amp;printsec=frontcover |title=Disability in Antiquity |date=2016 |publisher=Taylor &amp; Francis |isbn=978-1-317-23154-7 |pages=410 |language=en}}&lt;/ref&gt; yoki [[Forslar|fors]]&lt;ref&gt;{{cite book|editor-last1=Irwin|editor-first1=Robert|title=The new Cambridge history of Islam, Volume 4.|date=2010|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge|isbn=978-0-521-83824-5|page=663|edition=1. publ.}}&lt;/ref&gt; [[Shifokor|tabib]] bo‘lib, [[Jabril ibn Buxtishu]]ning shogirdi bo'lgan&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Versteegh |first1=Kees |editor1-last=Abdel Haleem |editor1-first=M. A. S. |editor2-last=Shah |editor2-first=Mustafa |editor1-link=Muhammad A. S. Abdel Haleem |editor2-link=Mustafa Shah |title=The I. B. Tauris Biographical Dictionary of Islamic Civilization |date=2025 |chapter=Yūḥannā ibn Māsawayh}}&lt;/ref&gt;. Baxtishuning o'zi esa Sharq cherkovi&lt;ref name=&quot;JoubertRocher1995&quot;&gt;{{cite book|last=Beeston|first=Alfred Felix Landon|title=Arabic literature to the end of the Umayyad period|url=https://books.google.com/books?id=Y0QkhaK4kBUC&amp;pg=PA501|access-date=20 January 2011|date=1983|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-24015-4|pages=501}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
| title = Compendium of Medical Texts by Mesue, with Additional Writings by Various Authors
| work = World Digital Library
| access-date = 2014-03-01
| url = http://www.wdl.org/en/item/10674/#languages=lat&amp;page=2
}}&lt;/ref&gt; a’zosi bo‘lib, [[Gundishapur akademiyasi]]dan edi. [[Abu Ali ibn Sino|Ibn Sino]]ning ''[[Tib qonunlari|Tib qonuni]]'' asari va o‘rta asr [[Arablar|arab]] tarixchisi [[Ibn Abu Usaybiya]]ning ''Uyun al-Anbo'' kitobiga ko‘ra, Masavayhning otasi [[Xuziston]]dan, onasi esa [[Slavyanlar|slavyan]] bo‘lgan&lt;ref&gt;{{cite book|last=Dunlop|first=D. M.|title=Arab civilization to A.D. 1500, Part 1500|year=1971|publisher=the University of Michigan|isbn=978-0-582-50273-4|pages=220|url=https://archive.org/details/arabcivilization0000dunl/page/220/mode/2up|access-date=3 February 2026}}&lt;/ref&gt;.

==Hayoti==
[[File:Mesue. Watercolour. Wellcome V0006562.jpg|thumb|left|Mesue]]
777-yilda [[Gundishopur|Gundishopur]]lik [[dorishunos]] va tabibning o‘g‘li sifatida tug‘ilgan, u [[Bagʻdod|Bag‘dod]]ga kelib, [[Jabril ibn Buxtishu]] qo‘lida tahsil olgan&lt;ref name=&quot;Sarton&quot;/&gt;.

U [[Bagʻdod|Bag‘dod]]dagi kasalxonalardan biriga boshliq bo‘lgan va to‘rtta [[Bagʻdod xalifaligi|Abbosiy xalifasi]]ning shaxsiy tabibi sifatida xizmat qilgan. U bir necha mavzularda, jumladan [[Oftalmologiya|oftalmologiya]], isitmalar, moxov, bosh og‘rig‘i, melankoliya, parhezshunoslik, tabiblarni sinash va tibbiy [[Hikmatli soʻzlar|aforizm]]lar haqida tibbiy risolalar yozgan. Masavayhning risolalaridan biri xushbo‘y moddalar haqida bo‘lib, ''Sodda aromatik moddalar haqida'' deb nomlangan.

Rivoyat qilinishicha, Ibn Masavayh muntazam ravishda majlis o‘tkazib, unda bemorlarni qabul qilgan va shogirdlari bilan turli masalalarni muhokama qilgan. Ibn Masavayh hazilkashligi va topqir javoblari bilan shuhrat qozonganligi bois, uning majlislariga katta auditoriyalar to‘plangan, u oʻziga xos latifa va kinoyali javoblari bilan mashhur bo‘lgan.

U [[Hunayn ibn Isʼhoq]]ning ham ustozidir&lt;ref name=&quot;Sarton&quot;&gt;{{cite book | last = Sarton | first = George | author-link = George Sarton | title = Introduction to the History of Science, Volume I. From Homer to Omar Khayyam | year = 1927 | publisher = Carnegie Institution of Washington | location = Baltimore | oclc = 874972552 | page=574}}&lt;/ref&gt;. U turli [[Yunon tili|yunon]] tibbiy asarlarini [[Suryoniy tili|suryoniy]] tiliga tarjima qilgan, ammo o‘z asarlarini [[Arab tili|arab]] tilida yozgan&lt;ref name=&quot;Sarton&quot;/&gt;. [[Odamsimon maymunlar|Maymun]]larni unga xalifa [[Muʼtasim|al-Mu’tasim]] buyrug'i bilan [[disseksiya]] qilish uchun yetkazib berishgan&lt;ref name=&quot;Sarton&quot;/&gt;.

Ko‘plab anatomik va tibbiy asarlarda unga nisbat beriladi, xususan ''Ko‘z kasalligi'' (''Dag‘al al-ayn'') nomli asari, arab tilida bizgacha yetib kelgan oftalmologiya bo‘yicha eng qadimgi tizimli risola hisoblanadi, shuningdek ''Aforizmlar'' asari ham mashhur bo‘lib, uning lotincha tarjimasi [[Oʻrta asr|O‘rta asrlar]]da juda ommalashgan&lt;ref name=&quot;Sarton&quot;/&gt;.

U 857-yilda [[Samarra]]da vafot etgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* {{cite book|last=Elgood|first=Cyril|title=A Medical History of Persia and the Eastern Caliphate: From the Earliest Times Until the Year A.D. 1932|url=https://books.google.com/books?id=XFB8-xIyUpAC&amp;pg=PA94|access-date=23 May 2011|date=2010-10-31|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-108-01588-2|pages=94–}}
* {{cite book|last=Withington|first=Edward Theodore|title=Medical history from the earliest times: a popular history of the healing art|url=https://books.google.com/books?id=WH7SZO2qpk4C&amp;pg=PA141|access-date=23 May 2011|year=1894|publisher=The Scientific Press, Ltd.|pages=141–}}

{{Tashqi_havolalar}}</text>
      <sha1>0ux3r93lhptetefcrqfhufslrgrqszx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328482</id>
      <parentid>6328462</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T05:58:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xumoshox Ismoilova</username>
        <id>111327</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:857-yilda vafot etganlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6328482</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6405" sha1="f43k3g1pqzmyhvgifx9ewmeuand25ub" xml:space="preserve">[[File:Mesue - De consolatione medicinarum, anno MCCCCLXXV die vigesima quinta mensis iunii - 2411513.tif|thumb|''De consolatione medicinarum'', 1475]]

'''Yuhanno ibn Masavayh'''  (taxminan 777–857), ({{Lang-ar|يوحنا بن ماسويه}}), shuningdek '''Ibn Masavayh''', '''Masavayh''', lotincha esa '''Yonus Damashqiy'''&lt;ref&gt;V.C. Medvei, ''The History of Clinical Endocrinology'', p. 45.&lt;/ref&gt; yoki '''Mesue''', '''Masuya''', '''Mesue Major''', '''Msuya''' va '''Mesuë the Elder''' nomlari bilan tanilgan, [[Ossuriylar|ossuriyalik]]&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Lindemann |first=Mary |url=https://www.google.com/books/edition/Medicine_and_Society_in_Early_Modern_Eur/K3fv-0iophEC?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=Cambridge+University+Press+(Mary+Lindemann,+Medicine+and+Society+in+Early+Modern+Europe+second+edition&amp;printsec=frontcover |title=Medicine and Society in Early Modern Europe |date=2010 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-42592-6 |pages=137 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Nisan |first=Mordechai |url=http://archive.org/details/minoritiesinmidd00nisa |title=Minorities in the Middle East : a history of struggle and self-expression |date=1991 |publisher=Jefferson, N.C. : McFarland |others=Internet Archive |isbn=978-0-89950-564-0 |pages=160}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Laes |first=Christian |url=https://www.google.com/books/edition/Disability_in_Antiquity/-islDwAAQBAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=assyrian+physician+Hunayn+ibn+Ishaq&amp;pg=PA410&amp;printsec=frontcover |title=Disability in Antiquity |date=2016 |publisher=Taylor &amp; Francis |isbn=978-1-317-23154-7 |pages=410 |language=en}}&lt;/ref&gt; yoki [[Forslar|fors]]&lt;ref&gt;{{cite book|editor-last1=Irwin|editor-first1=Robert|title=The new Cambridge history of Islam, Volume 4.|date=2010|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge|isbn=978-0-521-83824-5|page=663|edition=1. publ.}}&lt;/ref&gt; [[Shifokor|tabib]] bo‘lib, [[Jabril ibn Buxtishu]]ning shogirdi bo'lgan&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Versteegh |first1=Kees |editor1-last=Abdel Haleem |editor1-first=M. A. S. |editor2-last=Shah |editor2-first=Mustafa |editor1-link=Muhammad A. S. Abdel Haleem |editor2-link=Mustafa Shah |title=The I. B. Tauris Biographical Dictionary of Islamic Civilization |date=2025 |chapter=Yūḥannā ibn Māsawayh}}&lt;/ref&gt;. Baxtishuning o'zi esa Sharq cherkovi&lt;ref name=&quot;JoubertRocher1995&quot;&gt;{{cite book|last=Beeston|first=Alfred Felix Landon|title=Arabic literature to the end of the Umayyad period|url=https://books.google.com/books?id=Y0QkhaK4kBUC&amp;pg=PA501|access-date=20 January 2011|date=1983|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-24015-4|pages=501}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
| title = Compendium of Medical Texts by Mesue, with Additional Writings by Various Authors
| work = World Digital Library
| access-date = 2014-03-01
| url = http://www.wdl.org/en/item/10674/#languages=lat&amp;page=2
}}&lt;/ref&gt; a’zosi bo‘lib, [[Gundishapur akademiyasi]]dan edi. [[Abu Ali ibn Sino|Ibn Sino]]ning ''[[Tib qonunlari|Tib qonuni]]'' asari va o‘rta asr [[Arablar|arab]] tarixchisi [[Ibn Abu Usaybiya]]ning ''Uyun al-Anbo'' kitobiga ko‘ra, Masavayhning otasi [[Xuziston]]dan, onasi esa [[Slavyanlar|slavyan]] bo‘lgan&lt;ref&gt;{{cite book|last=Dunlop|first=D. M.|title=Arab civilization to A.D. 1500, Part 1500|year=1971|publisher=the University of Michigan|isbn=978-0-582-50273-4|pages=220|url=https://archive.org/details/arabcivilization0000dunl/page/220/mode/2up|access-date=3 February 2026}}&lt;/ref&gt;.

==Hayoti==
[[File:Mesue. Watercolour. Wellcome V0006562.jpg|thumb|left|Mesue]]
777-yilda [[Gundishopur|Gundishopur]]lik [[dorishunos]] va tabibning o‘g‘li sifatida tug‘ilgan, u [[Bagʻdod|Bag‘dod]]ga kelib, [[Jabril ibn Buxtishu]] qo‘lida tahsil olgan&lt;ref name=&quot;Sarton&quot;/&gt;.

U [[Bagʻdod|Bag‘dod]]dagi kasalxonalardan biriga boshliq bo‘lgan va to‘rtta [[Bagʻdod xalifaligi|Abbosiy xalifasi]]ning shaxsiy tabibi sifatida xizmat qilgan. U bir necha mavzularda, jumladan [[Oftalmologiya|oftalmologiya]], isitmalar, moxov, bosh og‘rig‘i, melankoliya, parhezshunoslik, tabiblarni sinash va tibbiy [[Hikmatli soʻzlar|aforizm]]lar haqida tibbiy risolalar yozgan. Masavayhning risolalaridan biri xushbo‘y moddalar haqida bo‘lib, ''Sodda aromatik moddalar haqida'' deb nomlangan.

Rivoyat qilinishicha, Ibn Masavayh muntazam ravishda majlis o‘tkazib, unda bemorlarni qabul qilgan va shogirdlari bilan turli masalalarni muhokama qilgan. Ibn Masavayh hazilkashligi va topqir javoblari bilan shuhrat qozonganligi bois, uning majlislariga katta auditoriyalar to‘plangan, u oʻziga xos latifa va kinoyali javoblari bilan mashhur bo‘lgan.

U [[Hunayn ibn Isʼhoq]]ning ham ustozidir&lt;ref name=&quot;Sarton&quot;&gt;{{cite book | last = Sarton | first = George | author-link = George Sarton | title = Introduction to the History of Science, Volume I. From Homer to Omar Khayyam | year = 1927 | publisher = Carnegie Institution of Washington | location = Baltimore | oclc = 874972552 | page=574}}&lt;/ref&gt;. U turli [[Yunon tili|yunon]] tibbiy asarlarini [[Suryoniy tili|suryoniy]] tiliga tarjima qilgan, ammo o‘z asarlarini [[Arab tili|arab]] tilida yozgan&lt;ref name=&quot;Sarton&quot;/&gt;. [[Odamsimon maymunlar|Maymun]]larni unga xalifa [[Muʼtasim|al-Mu’tasim]] buyrug'i bilan [[disseksiya]] qilish uchun yetkazib berishgan&lt;ref name=&quot;Sarton&quot;/&gt;.

Ko‘plab anatomik va tibbiy asarlarda unga nisbat beriladi, xususan ''Ko‘z kasalligi'' (''Dag‘al al-ayn'') nomli asari, arab tilida bizgacha yetib kelgan oftalmologiya bo‘yicha eng qadimgi tizimli risola hisoblanadi, shuningdek ''Aforizmlar'' asari ham mashhur bo‘lib, uning lotincha tarjimasi [[Oʻrta asr|O‘rta asrlar]]da juda ommalashgan&lt;ref name=&quot;Sarton&quot;/&gt;.

U 857-yilda [[Samarra]]da vafot etgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* {{cite book|last=Elgood|first=Cyril|title=A Medical History of Persia and the Eastern Caliphate: From the Earliest Times Until the Year A.D. 1932|url=https://books.google.com/books?id=XFB8-xIyUpAC&amp;pg=PA94|access-date=23 May 2011|date=2010-10-31|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-108-01588-2|pages=94–}}
* {{cite book|last=Withington|first=Edward Theodore|title=Medical history from the earliest times: a popular history of the healing art|url=https://books.google.com/books?id=WH7SZO2qpk4C&amp;pg=PA141|access-date=23 May 2011|year=1894|publisher=The Scientific Press, Ltd.|pages=141–}}

{{Tashqi_havolalar}}

[[Turkum:857-yilda vafot etganlar]]</text>
      <sha1>f43k3g1pqzmyhvgifx9ewmeuand25ub</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328485</id>
      <parentid>6328482</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T05:59:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xumoshox Ismoilova</username>
        <id>111327</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:9-asr tabiblari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6328485</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6432" sha1="spg5xtmwsimh3xqtnrtenf2aina8xn0" xml:space="preserve">[[File:Mesue - De consolatione medicinarum, anno MCCCCLXXV die vigesima quinta mensis iunii - 2411513.tif|thumb|''De consolatione medicinarum'', 1475]]

'''Yuhanno ibn Masavayh'''  (taxminan 777–857), ({{Lang-ar|يوحنا بن ماسويه}}), shuningdek '''Ibn Masavayh''', '''Masavayh''', lotincha esa '''Yonus Damashqiy'''&lt;ref&gt;V.C. Medvei, ''The History of Clinical Endocrinology'', p. 45.&lt;/ref&gt; yoki '''Mesue''', '''Masuya''', '''Mesue Major''', '''Msuya''' va '''Mesuë the Elder''' nomlari bilan tanilgan, [[Ossuriylar|ossuriyalik]]&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Lindemann |first=Mary |url=https://www.google.com/books/edition/Medicine_and_Society_in_Early_Modern_Eur/K3fv-0iophEC?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=Cambridge+University+Press+(Mary+Lindemann,+Medicine+and+Society+in+Early+Modern+Europe+second+edition&amp;printsec=frontcover |title=Medicine and Society in Early Modern Europe |date=2010 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-42592-6 |pages=137 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Nisan |first=Mordechai |url=http://archive.org/details/minoritiesinmidd00nisa |title=Minorities in the Middle East : a history of struggle and self-expression |date=1991 |publisher=Jefferson, N.C. : McFarland |others=Internet Archive |isbn=978-0-89950-564-0 |pages=160}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Laes |first=Christian |url=https://www.google.com/books/edition/Disability_in_Antiquity/-islDwAAQBAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=assyrian+physician+Hunayn+ibn+Ishaq&amp;pg=PA410&amp;printsec=frontcover |title=Disability in Antiquity |date=2016 |publisher=Taylor &amp; Francis |isbn=978-1-317-23154-7 |pages=410 |language=en}}&lt;/ref&gt; yoki [[Forslar|fors]]&lt;ref&gt;{{cite book|editor-last1=Irwin|editor-first1=Robert|title=The new Cambridge history of Islam, Volume 4.|date=2010|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge|isbn=978-0-521-83824-5|page=663|edition=1. publ.}}&lt;/ref&gt; [[Shifokor|tabib]] bo‘lib, [[Jabril ibn Buxtishu]]ning shogirdi bo'lgan&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Versteegh |first1=Kees |editor1-last=Abdel Haleem |editor1-first=M. A. S. |editor2-last=Shah |editor2-first=Mustafa |editor1-link=Muhammad A. S. Abdel Haleem |editor2-link=Mustafa Shah |title=The I. B. Tauris Biographical Dictionary of Islamic Civilization |date=2025 |chapter=Yūḥannā ibn Māsawayh}}&lt;/ref&gt;. Baxtishuning o'zi esa Sharq cherkovi&lt;ref name=&quot;JoubertRocher1995&quot;&gt;{{cite book|last=Beeston|first=Alfred Felix Landon|title=Arabic literature to the end of the Umayyad period|url=https://books.google.com/books?id=Y0QkhaK4kBUC&amp;pg=PA501|access-date=20 January 2011|date=1983|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-24015-4|pages=501}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
| title = Compendium of Medical Texts by Mesue, with Additional Writings by Various Authors
| work = World Digital Library
| access-date = 2014-03-01
| url = http://www.wdl.org/en/item/10674/#languages=lat&amp;page=2
}}&lt;/ref&gt; a’zosi bo‘lib, [[Gundishapur akademiyasi]]dan edi. [[Abu Ali ibn Sino|Ibn Sino]]ning ''[[Tib qonunlari|Tib qonuni]]'' asari va o‘rta asr [[Arablar|arab]] tarixchisi [[Ibn Abu Usaybiya]]ning ''Uyun al-Anbo'' kitobiga ko‘ra, Masavayhning otasi [[Xuziston]]dan, onasi esa [[Slavyanlar|slavyan]] bo‘lgan&lt;ref&gt;{{cite book|last=Dunlop|first=D. M.|title=Arab civilization to A.D. 1500, Part 1500|year=1971|publisher=the University of Michigan|isbn=978-0-582-50273-4|pages=220|url=https://archive.org/details/arabcivilization0000dunl/page/220/mode/2up|access-date=3 February 2026}}&lt;/ref&gt;.

==Hayoti==
[[File:Mesue. Watercolour. Wellcome V0006562.jpg|thumb|left|Mesue]]
777-yilda [[Gundishopur|Gundishopur]]lik [[dorishunos]] va tabibning o‘g‘li sifatida tug‘ilgan, u [[Bagʻdod|Bag‘dod]]ga kelib, [[Jabril ibn Buxtishu]] qo‘lida tahsil olgan&lt;ref name=&quot;Sarton&quot;/&gt;.

U [[Bagʻdod|Bag‘dod]]dagi kasalxonalardan biriga boshliq bo‘lgan va to‘rtta [[Bagʻdod xalifaligi|Abbosiy xalifasi]]ning shaxsiy tabibi sifatida xizmat qilgan. U bir necha mavzularda, jumladan [[Oftalmologiya|oftalmologiya]], isitmalar, moxov, bosh og‘rig‘i, melankoliya, parhezshunoslik, tabiblarni sinash va tibbiy [[Hikmatli soʻzlar|aforizm]]lar haqida tibbiy risolalar yozgan. Masavayhning risolalaridan biri xushbo‘y moddalar haqida bo‘lib, ''Sodda aromatik moddalar haqida'' deb nomlangan.

Rivoyat qilinishicha, Ibn Masavayh muntazam ravishda majlis o‘tkazib, unda bemorlarni qabul qilgan va shogirdlari bilan turli masalalarni muhokama qilgan. Ibn Masavayh hazilkashligi va topqir javoblari bilan shuhrat qozonganligi bois, uning majlislariga katta auditoriyalar to‘plangan, u oʻziga xos latifa va kinoyali javoblari bilan mashhur bo‘lgan.

U [[Hunayn ibn Isʼhoq]]ning ham ustozidir&lt;ref name=&quot;Sarton&quot;&gt;{{cite book | last = Sarton | first = George | author-link = George Sarton | title = Introduction to the History of Science, Volume I. From Homer to Omar Khayyam | year = 1927 | publisher = Carnegie Institution of Washington | location = Baltimore | oclc = 874972552 | page=574}}&lt;/ref&gt;. U turli [[Yunon tili|yunon]] tibbiy asarlarini [[Suryoniy tili|suryoniy]] tiliga tarjima qilgan, ammo o‘z asarlarini [[Arab tili|arab]] tilida yozgan&lt;ref name=&quot;Sarton&quot;/&gt;. [[Odamsimon maymunlar|Maymun]]larni unga xalifa [[Muʼtasim|al-Mu’tasim]] buyrug'i bilan [[disseksiya]] qilish uchun yetkazib berishgan&lt;ref name=&quot;Sarton&quot;/&gt;.

Ko‘plab anatomik va tibbiy asarlarda unga nisbat beriladi, xususan ''Ko‘z kasalligi'' (''Dag‘al al-ayn'') nomli asari, arab tilida bizgacha yetib kelgan oftalmologiya bo‘yicha eng qadimgi tizimli risola hisoblanadi, shuningdek ''Aforizmlar'' asari ham mashhur bo‘lib, uning lotincha tarjimasi [[Oʻrta asr|O‘rta asrlar]]da juda ommalashgan&lt;ref name=&quot;Sarton&quot;/&gt;.

U 857-yilda [[Samarra]]da vafot etgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* {{cite book|last=Elgood|first=Cyril|title=A Medical History of Persia and the Eastern Caliphate: From the Earliest Times Until the Year A.D. 1932|url=https://books.google.com/books?id=XFB8-xIyUpAC&amp;pg=PA94|access-date=23 May 2011|date=2010-10-31|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-108-01588-2|pages=94–}}
* {{cite book|last=Withington|first=Edward Theodore|title=Medical history from the earliest times: a popular history of the healing art|url=https://books.google.com/books?id=WH7SZO2qpk4C&amp;pg=PA141|access-date=23 May 2011|year=1894|publisher=The Scientific Press, Ltd.|pages=141–}}

{{Tashqi_havolalar}}

[[Turkum:857-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:9-asr tabiblari]]</text>
      <sha1>spg5xtmwsimh3xqtnrtenf2aina8xn0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Masavayh</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471198</id>
    <revision>
      <id>6328463</id>
      <timestamp>2026-11-03T05:46:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328463</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bob Musallo masjidi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471199</id>
    <revision>
      <id>6328464</id>
      <timestamp>2026-11-03T05:47:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oblakulova</username>
        <id>111326</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Masjid}} '''Bob Musallo masjidi''' yoki '''Bob al-Musallo masjidi''' ({{Lang-ar|جامع باب مصلى|translit=Jāmiʿ Bāb Muṣallā}}) — [[Suriya]]ning [[Damashq]] shahrida joylashgan XIII asrga oid [[masjid]]&lt;ref&gt;{{Cite book |last=al-Mibrad |first=Yūsuf ibn Ḥasan Ibn |url=https://www.google.com.sa/books/edition/%D8%AB%D9%85%D8%A7%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%B5%D8%AF_%D9%81%D9%89_%D8%B0%D9%83%D8%B1_%D8%A7%D9%84/_tIjAAAAMAA...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328464</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3604" sha1="m6hse2aeuhjmcif613nisfo4b7flm6h" xml:space="preserve">{{Masjid}}
'''Bob Musallo masjidi''' yoki '''Bob al-Musallo masjidi''' ({{Lang-ar|جامع باب مصلى|translit=Jāmiʿ Bāb Muṣallā}}) — [[Suriya]]ning [[Damashq]] shahrida joylashgan XIII asrga oid [[masjid]]&lt;ref&gt;{{Cite book |last=al-Mibrad |first=Yūsuf ibn Ḥasan Ibn |url=https://www.google.com.sa/books/edition/%D8%AB%D9%85%D8%A7%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%B5%D8%AF_%D9%81%D9%89_%D8%B0%D9%83%D8%B1_%D8%A7%D9%84/_tIjAAAAMAAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9+%D8%A8%D8%A7%D8%A8+%D9%85%D8%B5%D9%84%D9%89&amp;pg=PA195&amp;printsec=frontcover |title=ثمار المقاصد فى ذكر المساجد |date=1943 |publisher=Al-Ma'had al-Ifrinsī bi-Dimashq |language=ar}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
Masjid joylashgan hudud Damashq shahrining chekka qismi boʻlgan (hozirgi Al-Midon tumani). [[Abu Ubayda ibn Jarroh]] boshchiligidagi musulmonlar tomonidan shahar fath etilganidan buyon bu yerda [[hayit namozi|hayit namozlari]] oʻqib kelingan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book |last=Atiyeh |first=George Nicholas |url=https://www.google.com.sa/books/edition/Arab_Civilization_Challenges_and_Respons/JXbXRKRY_uAC?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=bab+musalla+mosque+damascus&amp;pg=PA273&amp;printsec=frontcover |title=Arab Civilization: Challenges and Responses: Studies in Honor of Dr. Constantine Zurayk |last2=Oweiss |first2=Ibrahim M. |date=1988-01-01 |publisher=SUNY Press |isbn=978-0-88706-698-6 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Rīḥāwī |first=ʻAbd al-Qādir |url=https://www.google.com.sa/books/edition/Damascus/64CgAAAAMAAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;bsq=bab+musalla+mosque+damascus&amp;dq=bab+musalla+mosque+damascus&amp;printsec=frontcover |title=Damascus: Its History, Development and Artistic Heritage |date=1977 |publisher=Abdulqader Rihawi |pages=49 |language=en}}&lt;/ref&gt;. 1209–1210-yillarda&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Burns |first=Ross |url=https://www.google.com.sa/books/edition/The_Monuments_of_Syria/og6MDwAAQBAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=bab+musalla+mosque+damascus&amp;pg=PA138&amp;printsec=frontcover |title=The Monuments of Syria: A Guide |date=2009-06-30 |publisher=Bloomsbury Publishing |isbn=978-0-85771-489-3 |pages=138 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Al-Adil I|Al-Odil I]] buyrugʻi bilan qadimiy An-Naronj masjidi yonida yangi masjid qurilgan. Shu tariqa tarixiy ahamiyatga ega boʻlgan ushbu hududda yangi diniy majmua barpo etilgan&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite book |last=al-Mibrad |first=Yūsuf ibn Ḥasan Ibn |url=https://www.google.com.sa/books/edition/%D8%AB%D9%85%D8%A7%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%B5%D8%AF_%D9%81%D9%89_%D8%B0%D9%83%D8%B1_%D8%A7%D9%84/_tIjAAAAMAAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9+%D8%A8%D8%A7%D8%A8+%D9%85%D8%B5%D9%84%D9%89&amp;pg=PA195&amp;printsec=frontcover |title=ثمار المقاصد فى ذكر المساجد |date=1943 |publisher=Al-Ma'had al-Ifrinsī bi-Dimashq |language=ar}}&lt;/ref&gt;.

== Meʼmorchiligi ==
Dastlab masjid toʻrt devor, toshdan qurilgan [[mehrob]] va minbardan iborat sodda inshoot boʻlib, tomi ham boʻlmagan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. 1217-yilda masjidga [[gumbaz]] va ikkita qoʻshimcha [[ravoq]] qurilgan. Shuningdek, inshoot kengaytirilib, meʼmoriy jihatdan takomillashtirilgan hamda [[Ayyubiylar davlati|Ayyubiylar]] davri uslubida sodda [[minora]] barpo etilgan&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

== Yana qarang ==
{{Stack|{{Portal|Suriya|Islom}}}}
* [[Damashqdagi masjidlar roʻyxati]]
* [[Suriyada islom]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Damashqdagi masjidlar]]
[[Turkum:Suriyadagi masjidlar]]
[[Turkum:Suriyadagi Ayyubiylar masjidlari]]
[[Turkum:Suriyadagi minorali masjidlar]]
[[Turkum:1210-yilda qurib bitkazilgan binolar va inshootlar]]
[[Turkum:Osiyodagi 13-asr masjidlari]]</text>
      <sha1>m6hse2aeuhjmcif613nisfo4b7flm6h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328468</id>
      <parentid>6328464</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T05:51:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oblakulova</username>
        <id>111326</id>
      </contributor>
      <origin>6328468</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3915" sha1="71bk7mm00tq8684gaehxf0gjxmox66s" xml:space="preserve">{{Masjid|Asl nomi={{lang-ar|جامع باب مصلى}}|Holati=faol|Mamlakat=Suriya|Shahar=Damashq|Meʼmoriy uslub=[[Ayyubiylar davlati|Ayyubiylar]] meʼmorchiligi|Minoralar soni=1|Qurila boshladi=1209|Qurilib bitkazildi=1210|Koordinatalar={{Coord|33|30|01.8|N|36|18|04.3|E|region:SY_type:landmark|display=inline,title}}}}
'''Bob Musallo masjidi''' yoki '''Bob al-Musallo masjidi''' ({{Lang-ar|جامع باب مصلى|translit=Jāmiʿ Bāb Muṣallā}}) — [[Suriya]]ning [[Damashq]] shahrida joylashgan XIII asrga oid [[masjid]]&lt;ref&gt;{{Cite book |last=al-Mibrad |first=Yūsuf ibn Ḥasan Ibn |url=https://www.google.com.sa/books/edition/%D8%AB%D9%85%D8%A7%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%B5%D8%AF_%D9%81%D9%89_%D8%B0%D9%83%D8%B1_%D8%A7%D9%84/_tIjAAAAMAAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9+%D8%A8%D8%A7%D8%A8+%D9%85%D8%B5%D9%84%D9%89&amp;pg=PA195&amp;printsec=frontcover |title=ثمار المقاصد فى ذكر المساجد |date=1943 |publisher=Al-Ma'had al-Ifrinsī bi-Dimashq |language=ar}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
Masjid joylashgan hudud Damashq shahrining chekka qismi boʻlgan (hozirgi Al-Midon tumani). [[Abu Ubayda ibn Jarroh]] boshchiligidagi musulmonlar tomonidan shahar fath etilganidan buyon bu yerda [[hayit namozi|hayit namozlari]] oʻqib kelingan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book |last=Atiyeh |first=George Nicholas |url=https://www.google.com.sa/books/edition/Arab_Civilization_Challenges_and_Respons/JXbXRKRY_uAC?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=bab+musalla+mosque+damascus&amp;pg=PA273&amp;printsec=frontcover |title=Arab Civilization: Challenges and Responses: Studies in Honor of Dr. Constantine Zurayk |last2=Oweiss |first2=Ibrahim M. |date=1988-01-01 |publisher=SUNY Press |isbn=978-0-88706-698-6 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Rīḥāwī |first=ʻAbd al-Qādir |url=https://www.google.com.sa/books/edition/Damascus/64CgAAAAMAAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;bsq=bab+musalla+mosque+damascus&amp;dq=bab+musalla+mosque+damascus&amp;printsec=frontcover |title=Damascus: Its History, Development and Artistic Heritage |date=1977 |publisher=Abdulqader Rihawi |pages=49 |language=en}}&lt;/ref&gt;. 1209–1210-yillarda&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Burns |first=Ross |url=https://www.google.com.sa/books/edition/The_Monuments_of_Syria/og6MDwAAQBAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=bab+musalla+mosque+damascus&amp;pg=PA138&amp;printsec=frontcover |title=The Monuments of Syria: A Guide |date=2009-06-30 |publisher=Bloomsbury Publishing |isbn=978-0-85771-489-3 |pages=138 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[Al-Adil I|Al-Odil I]] buyrugʻi bilan qadimiy An-Naronj masjidi yonida yangi masjid qurilgan. Shu tariqa tarixiy ahamiyatga ega boʻlgan ushbu hududda yangi diniy majmua barpo etilgan&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite book |last=al-Mibrad |first=Yūsuf ibn Ḥasan Ibn |url=https://www.google.com.sa/books/edition/%D8%AB%D9%85%D8%A7%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%B5%D8%AF_%D9%81%D9%89_%D8%B0%D9%83%D8%B1_%D8%A7%D9%84/_tIjAAAAMAAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9+%D8%A8%D8%A7%D8%A8+%D9%85%D8%B5%D9%84%D9%89&amp;pg=PA195&amp;printsec=frontcover |title=ثمار المقاصد فى ذكر المساجد |date=1943 |publisher=Al-Ma'had al-Ifrinsī bi-Dimashq |language=ar}}&lt;/ref&gt;.

== Meʼmorchiligi ==
Dastlab masjid toʻrt devor, toshdan qurilgan [[mehrob]] va minbardan iborat sodda inshoot boʻlib, tomi ham boʻlmagan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. 1217-yilda masjidga [[gumbaz]] va ikkita qoʻshimcha [[ravoq]] qurilgan. Shuningdek, inshoot kengaytirilib, meʼmoriy jihatdan takomillashtirilgan hamda [[Ayyubiylar davlati|Ayyubiylar]] davri uslubida sodda [[minora]] barpo etilgan&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

== Yana qarang ==
{{Stack|{{Portal|Suriya|Islom}}}}
* [[Damashqdagi masjidlar roʻyxati]]
* [[Suriyada islom]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Damashqdagi masjidlar]]
[[Turkum:Suriyadagi masjidlar]]
[[Turkum:Suriyadagi Ayyubiylar masjidlari]]
[[Turkum:Suriyadagi minorali masjidlar]]
[[Turkum:1210-yilda qurib bitkazilgan binolar va inshootlar]]
[[Turkum:Osiyodagi 13-asr masjidlari]]</text>
      <sha1>71bk7mm00tq8684gaehxf0gjxmox66s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Breathless (1960 film)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471200</id>
    <revision>
      <id>6328467</id>
      <timestamp>2026-11-03T05:50:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328467</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Bob Musallo masjidi</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471201</id>
    <revision>
      <id>6328469</id>
      <timestamp>2026-11-03T05:51:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oblakulova</username>
        <id>111326</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Islom loyihasi}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328469</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18" sha1="n7r8yypldbg8ydz2gcx99ky2f4cvika" xml:space="preserve">{{Islom loyihasi}}</text>
      <sha1>n7r8yypldbg8ydz2gcx99ky2f4cvika</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328981</id>
      <parentid>6328469</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T11:00:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328981</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31" sha1="7cdzqam2br8xaoayou4cs0kcryn1t8c" xml:space="preserve">{{Munozara}}
{{Islom loyihasi}}</text>
      <sha1>7cdzqam2br8xaoayou4cs0kcryn1t8c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Amanti del passato</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471202</id>
    <revision>
      <id>6328470</id>
      <timestamp>2026-11-03T05:52:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328470</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Passione fatale</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471203</id>
    <revision>
      <id>6328471</id>
      <timestamp>2026-11-03T05:53:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328471</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Les Possédées</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471204</id>
    <revision>
      <id>6328474</id>
      <timestamp>2026-11-03T05:54:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328474</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis eurymochla</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471205</id>
    <revision>
      <id>6328475</id>
      <timestamp>2026-11-03T05:55:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328475</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="731" sha1="o4g6mkamqoha9iqgf9a4t5co2k3brlc" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis eurymochla
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis eurymochla''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Avstraliya]]ning [[Kvinslend]] shtatida uchraydi&lt;ref&gt;[http://www.environment.gov.au/biodiversity/abrs/online-resources/fauna/afd/taxa/Phyllocnistis_eurymochla Australian Faunal Directory]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLEURY Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera)]&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188709}}

[[Category:Phyllocnistis]]

{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>o4g6mkamqoha9iqgf9a4t5co2k3brlc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Canzone appassionata</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471206</id>
    <revision>
      <id>6328476</id>
      <timestamp>2026-11-03T05:55:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328476</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Papà ti ricordo</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471207</id>
    <revision>
      <id>6328477</id>
      <timestamp>2026-11-03T05:55:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328477</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Andoza:Phyllocnistis-stub</title>
    <ns>10</ns>
    <id>1471208</id>
    <revision>
      <id>6328478</id>
      <timestamp>2026-11-03T05:56:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328478</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="276" sha1="n5oc1askfg4r43h9acedd1fh8xnpn9q" xml:space="preserve">{{Asbox 
| andozanomi = Andoza:Phyllocnistis-stub
| tasvir =Phyllocnistis maxberryi.jpg
| pix = 50
| tasvirtavsifi = Phyllocnistis
| oid = [[Phyllocnistis]] [[kuya]]lariga 
| turkum = Phyllocnistisga oid chala maqolalar
| andoza turkumi = Phyllocnistis
| andoza turkumi1 = 
}}</text>
      <sha1>n5oc1askfg4r43h9acedd1fh8xnpn9q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Paolo e Francesca</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471209</id>
    <revision>
      <id>6328479</id>
      <timestamp>2026-11-03T05:56:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328479</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Il Sacco di Roma</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471210</id>
    <revision>
      <id>6328480</id>
      <timestamp>2026-11-03T05:57:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328480</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Turkum:Phyllocnistisga oid chala maqolalar</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1471211</id>
    <revision>
      <id>6328481</id>
      <timestamp>2026-11-03T05:57:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328481</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="172" sha1="t67c7g1z3dwwlwy4qb7cjzfpbq9q7aw" xml:space="preserve">{{WPSS-cat}}
{{Chala maqolalar turkumi
|maqola= [[Phyllocnistis]]
|newstub=Phyllocnistis-stub
|category=Phyllocnistis
}}

[[Category:Phyllocnistinaega oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>t67c7g1z3dwwlwy4qb7cjzfpbq9q7aw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Il padrone sono me</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471212</id>
    <revision>
      <id>6328483</id>
      <timestamp>2026-11-03T05:58:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328483</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Il padrone delle ferriere</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471213</id>
    <revision>
      <id>6328484</id>
      <timestamp>2026-11-03T05:59:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328484</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Patto col diavolo</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471214</id>
    <revision>
      <id>6328486</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:00:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328486</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis exaeta</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471215</id>
    <revision>
      <id>6328488</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:01:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328488</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="845" sha1="oewsr605u66hbng0kgodtdm03k5689p" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis exaeta
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis exaeta''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1926-yilda E. Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Hindiston]]ning [[Assam]] shtatida uchraydi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLEXAE Phyllocnistis exaeta Meyrick, 1926] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;GTD&quot;/&gt; It was named by E. Meyrick in 1926.&lt;ref&gt;Meyrick, E. 1926b. Exotic Microlepidoptera. - Exotic Microlepidoptera (Marlborough) 3(9):257–288.&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188710}}

[[Category:Phyllocnistis]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>oewsr605u66hbng0kgodtdm03k5689p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328489</id>
      <parentid>6328488</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:01:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <origin>6328489</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="792" sha1="d22jzbcsw2y2lwq8dn3ptsij4t9yg9y" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis exaeta
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis exaeta''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1926-yilda E. Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Hindiston]]ning [[Assam]] shtatida uchraydi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLEXAE Phyllocnistis exaeta Meyrick, 1926] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Meyrick, E. 1926b. Exotic Microlepidoptera. - Exotic Microlepidoptera (Marlborough) 3(9):257–288.&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188710}}

[[Category:Phyllocnistis]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>d22jzbcsw2y2lwq8dn3ptsij4t9yg9y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Sultan Qaboos Sports Complex</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471216</id>
    <revision>
      <id>6328490</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:01:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328490</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis hyperbolacma</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471217</id>
    <revision>
      <id>6328491</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:02:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328491</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="810" sha1="k0qld804z1jzve9i8yy9hrbkq3op77y" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis hyperbolacma
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis hyperbolacma''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1931-yilda E. Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Yaponiya]]ning [[Xonsyu]] orolida uchraydi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLHYPE Phyllocnistis hyperbolacma (Meyrick, 1931)] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Meyrick, E. 1931d. Exotic Microlepidoptera. - Exotic Microlepidoptera (Marlborough) 4(6):161–192.&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188720}}

[[Category:Phyllocnistis]]

{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>k0qld804z1jzve9i8yy9hrbkq3op77y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis pharetrucha</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471218</id>
    <revision>
      <id>6328493</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:03:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328493</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="676" sha1="293aghrn2vqghhxcrbibnv84zbfng6q" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis pharetrucha
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis pharetrucha''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Janubiy Afrika Respublikasi]]da uchraydi&lt;ref&gt;[http://www.metafro.be/graci/Species/PHYLpharetrucha.htm Afrotropical Gracillariidae]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLPHAR Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera)]&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188748}}

[[Category:Phyllocnistis]]

{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>293aghrn2vqghhxcrbibnv84zbfng6q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Dominów (Świdnik)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471219</id>
    <revision>
      <id>6328494</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:03:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328494</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis oxyopa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471220</id>
    <revision>
      <id>6328495</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:03:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328495</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="798" sha1="5ojjxu9d5ui1eueeze9t6x7xrru3ka4" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis oxyopa
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis oxyopa''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1918-yilda E. Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Hindiston]]ning [[Maharashtra]] shtatida uchraydi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLOXYO Phyllocnistis oxyopa Meyrick, 1918] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Meyrick, E. 1918b. Exotic Microlepidoptera. - Exotic Microlepidoptera (Marlborough) 2(6):161–192.&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188747}}

[[Category:Phyllocnistis]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>5ojjxu9d5ui1eueeze9t6x7xrru3ka4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Częstoborowice</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471221</id>
    <revision>
      <id>6328496</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:04:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328496</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis insignis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471222</id>
    <revision>
      <id>6328497</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:04:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328497</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="877" sha1="dzx7461c473sr8k8yyd5i91wkb3fea9" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis insignis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis insignis''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Amerika Qo‘shma Shtatlari]] bo‘ylab, jumladan, [[Meyn]], [[Illinoys]], [[Ogayo]], [[Merilend]], [[Michigan]], [[Kentukki]], [[Missuri]], [[Texas]], [[Jorjiya]], [[Florida]] va [[Kaliforniya]] shtatlarida uchraydi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLINGS Phyllocnistis insignis Frey &amp; Boll, 1876] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar == 
*[http://bugguide.net/node/view/227033 Bug Guide]

{{Taxonbar|from=Q7188722}}

[[Category:Phyllocnistis]]

{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>dzx7461c473sr8k8yyd5i91wkb3fea9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Choiny (Lublin poveti)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471223</id>
    <revision>
      <id>6328499</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:05:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328499</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis nymphidia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471224</id>
    <revision>
      <id>6328500</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:05:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328500</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="728" sha1="az8lhvpczd0xpg681r57jk56hcfeyef" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis nymphidia
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis nymphidia''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Avstraliya]]ning [[Kvinslend]] shtatida uchraydi&lt;ref&gt;[http://www.environment.gov.au/biodiversity/abrs/online-resources/fauna/afd/taxa/Phyllocnistis_nymphidia Australian Faunal Directory]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLNYMP Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera)]&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q7188745}}

[[Category:Phyllocnistis]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>az8lhvpczd0xpg681r57jk56hcfeyef</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Bystrzejowice Trzecie</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471225</id>
    <revision>
      <id>6328501</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:05:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328501</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis intermediella</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471226</id>
    <revision>
      <id>6328502</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:06:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328502</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="665" sha1="gj5e17hotmj5pevins9aftwdovan2ug" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis intermediella
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis intermediella''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Amerika Qo‘shma Shtatlari]]ning [[Florida]] shtatida uchraydi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLINTM Phyllocnistis intermediella Busck, 1900] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q7188721}}

[[Category:Phyllocnistis]]

{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>gj5e17hotmj5pevins9aftwdovan2ug</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis iodocella</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471227</id>
    <revision>
      <id>6328503</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:06:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328503</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="737" sha1="59lnm8qfgtc2h80vavmhk9fyf1svus9" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis iodocella
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis iodocella''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Avstraliya]]ning [[Yangi Janubiy Uels]] shtatida uchraydi&lt;ref&gt;[http://www.environment.gov.au/biodiversity/abrs/online-resources/fauna/afd/taxa/Phyllocnistis_iodocella Australian Faunal Directory]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLIODO Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera)]&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188724}}

[[Category:Phyllocnistis]]

{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>59lnm8qfgtc2h80vavmhk9fyf1svus9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Bystrzejowice Pierwsze</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471228</id>
    <revision>
      <id>6328504</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:06:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328504</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fulus masjidi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471229</id>
    <revision>
      <id>6328505</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:07:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oblakulova</username>
        <id>111326</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Masjid}} '''Fulus masjidi''' ({{Lang-ar|مسجد فلوس|translit=Masjid Fulūs|4=}}), shuningdek, '''Abu Fulus masjidi'''&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Burns |first=Ross |url=https://www.google.com.sa/books/edition/The_Monuments_of_Syria/og6MDwAAQBAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=fulus+mosque+damascus&amp;pg=PA138&amp;printsec=frontcover |title=The Monuments of Syria: A Guide |date=2009-06-30 |publisher=Bloomsbury Publishing |isbn=978-0-85771-489-3 |pages=138 |language=en}}...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328505</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2731" sha1="l0r982i5806j60e8y96y8cnmevgymb3" xml:space="preserve">{{Masjid}}
'''Fulus masjidi''' ({{Lang-ar|مسجد فلوس|translit=Masjid Fulūs|4=}}), shuningdek, '''Abu Fulus masjidi'''&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Burns |first=Ross |url=https://www.google.com.sa/books/edition/The_Monuments_of_Syria/og6MDwAAQBAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=fulus+mosque+damascus&amp;pg=PA138&amp;printsec=frontcover |title=The Monuments of Syria: A Guide |date=2009-06-30 |publisher=Bloomsbury Publishing |isbn=978-0-85771-489-3 |pages=138 |language=en}}&lt;/ref&gt; — [[Suriya]]ning [[Damashq]] shahri Al-Midan tumanidagi XI asr [[Fotimiylar xalifaligi]] davrida bunyod etilgan [[masjid]]&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Mourad |first=Suleiman A. |url=https://www.google.com.sa/books/edition/Ibn_Asakir_of_Damascus/2P0LEAAAQBAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=fulus+mosque+damascus&amp;pg=PT99&amp;printsec=frontcover |title=Ibn 'Asakir of Damascus: Champion of Sunni Islam in the Time of the Crusades |date=2021-08-05 |publisher=Simon and Schuster |isbn=978-0-86154-046-4 |language=en}}&lt;/ref&gt;. Masjid [[mehrob]]idagi Fotimiylar davriga xos ganchkorlik usulida ishlangan gul naqshlari bilan mashhur&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Amīn |first=Ḥasan |url=https://www.google.com.sa/books/edition/D%C4%81%CA%BCirat_al_ma%CA%BB%C4%81rif_al_Isl%C4%81m%C4%AByah_al/5VgwAAAAYAAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF+%D9%85%D9%86+%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87%D8%AF+%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%A7%D8%B7%D9%85%D9%8A+%D8%AF%D9%85%D8%B4%D9%82&amp;pg=PA16&amp;printsec=frontcover |title=Dāʼirat al-maʻārif al-Islāmīyah al-Shīʻīyah |date=1900 |publisher=Dār al-Taʻāruf lil-Maṭbūʻāt |language=ar|pages=16}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |url=https://www.google.com.sa/books/edition/Les_Annales_arch%C3%A9ologiques_de_Syrie/qEXjAAAAMAAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF+%D9%85%D9%86+%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87%D8%AF+%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%A7%D8%B7%D9%85%D9%8A+%D8%AF%D9%85%D8%B4%D9%82&amp;pg=RA1-PA35&amp;printsec=frontcover |title=Les Annales archéologiques de Syrie |date=1964 |publisher=Direction générale des antiquités de Syrie |language=ar|pages=35}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=al-Mibrad |first=Yūsuf ibn Ḥasan Ibn |url=https://www.google.com.sa/books/edition/%D8%AB%D9%85%D8%A7%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%B5%D8%AF_%D9%81%D9%89_%D8%B0%D9%83%D8%B1_%D8%A7%D9%84/_tIjAAAAMAAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=%D9%8A%D8%B9%D8%B1%D9%81+%D8%A8%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF+%D9%81%D9%84%D9%88%D8%B3+%D8%AF%D9%85%D8%B4%D9%82&amp;pg=PA128&amp;printsec=frontcover |title=ثمار المقاصد فى ذكر المساجد |date=1943 |publisher=Al-Ma'had al-Ifrinsī bi-Dimashq |pages=128 |language=ar}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
{{Stack|{{Portal|Suriya|Islom}}}}
* [[Suriyada islom]]
* [[Damashqdagi masjidlar roʻyxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Damashqdagi masjidlar]]
[[Turkum:11-asr masjidlari]]</text>
      <sha1>l0r982i5806j60e8y96y8cnmevgymb3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328507</id>
      <parentid>6328505</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:08:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oblakulova</username>
        <id>111326</id>
      </contributor>
      <origin>6328507</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3038" sha1="bf6o6zcsi4x53ja6v3ud2jbjqj95te5" xml:space="preserve">{{Masjid|Asl nomi={{lang-ar|مسجد فلوس}}|Holati=faol|Mamlakat=Suriya|Shahar=Damashq|Meʼmoriy uslub=[[Fotimiylar xalifaligi|Fotimiylar]] meʼmorchiligi|Qurila boshladi=XI asr|Qurilib bitkazildi=XI asr|Minoralar soni=1|Koordinatalar={{Coord|33|29|52|N|36|18|00|E|region:SY_type:landmark|display=inline,title}}}}
'''Fulus masjidi''' ({{Lang-ar|مسجد فلوس|translit=Masjid Fulūs|4=}}), shuningdek, '''Abu Fulus masjidi'''&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Burns |first=Ross |url=https://www.google.com.sa/books/edition/The_Monuments_of_Syria/og6MDwAAQBAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=fulus+mosque+damascus&amp;pg=PA138&amp;printsec=frontcover |title=The Monuments of Syria: A Guide |date=2009-06-30 |publisher=Bloomsbury Publishing |isbn=978-0-85771-489-3 |pages=138 |language=en}}&lt;/ref&gt; — [[Suriya]]ning [[Damashq]] shahri Al-Midan tumanidagi XI asr [[Fotimiylar xalifaligi]] davrida bunyod etilgan [[masjid]]&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Mourad |first=Suleiman A. |url=https://www.google.com.sa/books/edition/Ibn_Asakir_of_Damascus/2P0LEAAAQBAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=fulus+mosque+damascus&amp;pg=PT99&amp;printsec=frontcover |title=Ibn 'Asakir of Damascus: Champion of Sunni Islam in the Time of the Crusades |date=2021-08-05 |publisher=Simon and Schuster |isbn=978-0-86154-046-4 |language=en}}&lt;/ref&gt;. Masjid [[mehrob]]idagi Fotimiylar davriga xos ganchkorlik usulida ishlangan gul naqshlari bilan mashhur&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Amīn |first=Ḥasan |url=https://www.google.com.sa/books/edition/D%C4%81%CA%BCirat_al_ma%CA%BB%C4%81rif_al_Isl%C4%81m%C4%AByah_al/5VgwAAAAYAAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF+%D9%85%D9%86+%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87%D8%AF+%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%A7%D8%B7%D9%85%D9%8A+%D8%AF%D9%85%D8%B4%D9%82&amp;pg=PA16&amp;printsec=frontcover |title=Dāʼirat al-maʻārif al-Islāmīyah al-Shīʻīyah |date=1900 |publisher=Dār al-Taʻāruf lil-Maṭbūʻāt |language=ar|pages=16}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |url=https://www.google.com.sa/books/edition/Les_Annales_arch%C3%A9ologiques_de_Syrie/qEXjAAAAMAAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF+%D9%85%D9%86+%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87%D8%AF+%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%A7%D8%B7%D9%85%D9%8A+%D8%AF%D9%85%D8%B4%D9%82&amp;pg=RA1-PA35&amp;printsec=frontcover |title=Les Annales archéologiques de Syrie |date=1964 |publisher=Direction générale des antiquités de Syrie |language=ar|pages=35}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=al-Mibrad |first=Yūsuf ibn Ḥasan Ibn |url=https://www.google.com.sa/books/edition/%D8%AB%D9%85%D8%A7%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%B5%D8%AF_%D9%81%D9%89_%D8%B0%D9%83%D8%B1_%D8%A7%D9%84/_tIjAAAAMAAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=%D9%8A%D8%B9%D8%B1%D9%81+%D8%A8%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF+%D9%81%D9%84%D9%88%D8%B3+%D8%AF%D9%85%D8%B4%D9%82&amp;pg=PA128&amp;printsec=frontcover |title=ثمار المقاصد فى ذكر المساجد |date=1943 |publisher=Al-Ma'had al-Ifrinsī bi-Dimashq |pages=128 |language=ar}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
{{Stack|{{Portal|Suriya|Islom}}}}
* [[Suriyada islom]]
* [[Damashqdagi masjidlar roʻyxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Damashqdagi masjidlar]]
[[Turkum:11-asr masjidlari]]</text>
      <sha1>bf6o6zcsi4x53ja6v3ud2jbjqj95te5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Bystrzejowice A</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471230</id>
    <revision>
      <id>6328506</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:07:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328506</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Fulus masjidi</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471231</id>
    <revision>
      <id>6328508</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:09:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oblakulova</username>
        <id>111326</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Islom loyihasi}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328508</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18" sha1="n7r8yypldbg8ydz2gcx99ky2f4cvika" xml:space="preserve">{{Islom loyihasi}}</text>
      <sha1>n7r8yypldbg8ydz2gcx99ky2f4cvika</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328969</id>
      <parentid>6328508</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T10:52:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328969</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31" sha1="7cdzqam2br8xaoayou4cs0kcryn1t8c" xml:space="preserve">{{Munozara}}
{{Islom loyihasi}}</text>
      <sha1>7cdzqam2br8xaoayou4cs0kcryn1t8c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Brzeziczki</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471232</id>
    <revision>
      <id>6328509</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:09:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328509</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis nepenthae</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471233</id>
    <revision>
      <id>6328510</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:10:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328510</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="727" sha1="2eo0whypi04726nu8swrp47ydo8mb8k" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis nepenthae
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis nepenthae''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Indoneziya]]ning [[Sumatra]] orolida uchraydi. U ''[[Nepenthes tobaica]]'' o‘simligi bilan oziqlanadi.&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[https://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLNEPE Phyllocnistis nepenthae M. Hering, 1931] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q7188744}}

[[Category:Phyllocnistis]]

{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>2eo0whypi04726nu8swrp47ydo8mb8k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Brzezice (Lublin poveti)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471234</id>
    <revision>
      <id>6328512</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:10:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328512</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Brzezice Pierwsze</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471235</id>
    <revision>
      <id>6328513</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:10:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328513</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis labyrinthella</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471236</id>
    <revision>
      <id>6328514</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:10:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328514</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1267" sha1="5prr0i2mlz1kmf6s4ssz0fyaqk9cnny" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis labyrinthella
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis labyrinthella''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Yevropa]]ning materik qismidagi aksariyat hududlarda uchraydi, biroq [[Italiya]], [[O‘rta dengiz]] orollari va [[Bolqon yarim oroli]]ning ayrim qismlarida uchramaydi&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Kirichenko |first1=Natalia |last2=Skvortsova |first2=Marina |last3=Petko |first3=V |last4=Ponomarenko |first4=Margarita |last5=Lopez Vaamonde |first5=Carlos |title=Salicaceae-Feeding Leaf-Mining Insects in Siberia: Distribution, Trophic Specialization, and Pest Status |journal=Contemporary Problems of Ecology |date=3 December 2018 |volume=11 |pages=576–593 |doi=10.1134/S1995425518060033 |url=https://www.researchgate.net/publication/329363972_Salicaceae-Feeding_Leaf-Mining_Insects_in_Siberia_Distribution_Trophic_Specialization_and_Pest_Status}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar == 
*[http://www.lepiforum.de/lepiwiki.pl?Phyllocnistis_Labyrinthella Lepiforum.de]

{{Taxonbar|from=Q7188723}}

[[Category:Phyllocnistis]]

{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>5prr0i2mlz1kmf6s4ssz0fyaqk9cnny</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis minimella</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471237</id>
    <revision>
      <id>6328516</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:11:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328516</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="707" sha1="s2h167dxk8hmjgbp7v7d13ztcsyegcq" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis minimella
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis minimella''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Indoneziya]]ning [[Yava]] orolida uchraydi. Uning oziqlanuvchi o‘simligi ''Protium javanicum'' hisoblanadi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLMINI Phyllocnistis minimella van Deventer, 1904] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188740}}

[[Category:Phyllocnistis]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>s2h167dxk8hmjgbp7v7d13ztcsyegcq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Borkowszczyzna</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471238</id>
    <revision>
      <id>6328517</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:11:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328517</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis micrographa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471239</id>
    <revision>
      <id>6328518</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:12:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328518</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="810" sha1="9a4wliv1n1blcrpzc7qbdt42zas8r02" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis micrographa
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis micrographa''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1916-yilda E. Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Hindiston]]ning [[Karnataka]] shtatida uchraydi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLMICR Phyllocnistis micrographa Meyrick, 1916] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Meyrick, E. 1916a. Exotic Microlepidoptera. - Exotic Microlepidoptera (Marlborough) 1(20):609–640.&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q7188739}}

[[Category:Phyllocnistis]]

{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>9a4wliv1n1blcrpzc7qbdt42zas8r02</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Bonów (Lublin poveti)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471240</id>
    <revision>
      <id>6328520</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:12:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328520</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis leptomianta</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471241</id>
    <revision>
      <id>6328521</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:13:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328521</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="735" sha1="eekvoinuhieiywm8gobupu5zd26bf6j" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis leptomianta
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis leptomianta''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Avstraliya]]ning [[Kvinslend]] shtatida uchraydi&lt;ref&gt;[http://www.environment.gov.au/biodiversity/abrs/online-resources/fauna/afd/taxa/Phyllocnistis_leptomianta Australian Faunal Directory]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLLEPT Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera)]&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188725}}

[[Category:Phyllocnistis]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>eekvoinuhieiywm8gobupu5zd26bf6j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Biskupice (Lublin poveti)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471242</id>
    <revision>
      <id>6328522</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:13:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328522</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis meliacella</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471243</id>
    <revision>
      <id>6328523</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:13:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328523</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1449" sha1="6c3nkf38h6ullajb698tdze78uxbhjd" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis meliacella
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis meliacella''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Kosta-Rika]]da uchraydi. Yaqinda [[Amerika Qo‘shma Shtatlari]]ning [[Florida]] shtatida ham qayd etilgan&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Howard |first1=F. W. |title=Reduction of Damage to Mahogany by Mahogany Shoot Borer and Mahogany Leaf Miner by Use of Azadirachtin |journal=Journal of Tropical Forest Science |date=1995 |volume=7 |issue=3 |pages=454–461 |jstor=43581839 |url=https://www.jstor.org/stable/43581839 |issn=0128-1283}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Abdala-Roberts |first1=Luis |last2=Mooney |first2=Kailen A. |last3=Quijano-Medina |first3=Teresa |last4=Campos-Navarrete |first4=María José |last5=González-Moreno |first5=Alejandra |last6=Parra-Tabla |first6=Víctor |title=Comparison of tree genotypic diversity and species diversity effects on different guilds of insect herbivores |journal=Oikos |date=November 2015 |volume=124 |issue=11 |pages=1527–1535 |doi=10.1111/oik.02033 |bibcode=2015Oikos.124.1527A |url=https://nsojournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/oik.02033|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188738}}

[[Category:Phyllocnistis]]

{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>6c3nkf38h6ullajb698tdze78uxbhjd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Bazar, Lublin</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471244</id>
    <revision>
      <id>6328524</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:14:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328524</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis liquidambarisella</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471245</id>
    <revision>
      <id>6328527</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:15:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328527</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="913" sha1="eg4kwcxcoh5zaag0bdqo4uiekqompmd" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis liquidambarisella
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis liquidambarisella''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Amerika Qo‘shma Shtatlari]]ning [[Nyu-York (shtat)|Nyu-York]], [[Merilend]], [[Kentukki]], [[Jorjiya]], [[Texas]] va [[Florida]] shtatlarida uchraydi. Uning oziqlanuvchi o‘simligi ''[[Liquidambar styraciflua]]'' hisoblanadi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLLIQU Phyllocnistis liquidambarisella Chambers, 1875] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar == 
*[http://bugguide.net/node/view/227040 Bug Guide]

{{Taxonbar|from=Q10805585}}

[[Category:Phyllocnistis]]

{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>eg4kwcxcoh5zaag0bdqo4uiekqompmd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Klaviatura terilmasi</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471246</id>
    <revision>
      <id>6328528</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:15:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328528</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis maxberryi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471247</id>
    <revision>
      <id>6328529</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:16:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328529</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="678" sha1="993ju08cfo9d814qijwag97i1jfk3vv" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis maxberryi
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis maxberryi''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur faqat [[Kosta-Rika]]da uchraydi.
== Havolalar == 
* [http://pensoftonline.net/zookeys/index.php/journal/article/download/250/310 Systematics, host plants, and life histories of three new Phyllocnistis species from the central highlands of Costa Rica (Lepidoptera, Gracillariidae, Phyllocnistinae)]

{{Taxonbar|from=Q7188736}}

[[Category:Phyllocnistis]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>993ju08cfo9d814qijwag97i1jfk3vv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Khanua jangi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471248</id>
    <revision>
      <id>6328530</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:16:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Boonaaa</username>
        <id>319702</id>
      </contributor>
      <comment>„[[Khanua jangi]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328530</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16" sha1="tbsj15yuwoghtfnnw1xz0qfcz4pu6vi" xml:space="preserve">[[Khanua jangi]]</text>
      <sha1>tbsj15yuwoghtfnnw1xz0qfcz4pu6vi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328534</id>
      <parentid>6328530</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:17:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Boonaaa</username>
        <id>319702</id>
      </contributor>
      <origin>6328534</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="234" sha1="oakhnyhj4l0vywaxqnto75z4tzp1azn" xml:space="preserve">[[Khanua jangi]]-1527-yil 16-martda Boburiylar imperiyasi asoschisi Zahiriddin Muhammad Bobur hamda Rajputlar konfederatsiyasi hukmdori Rana Sanga (Maharana Sangram Singx) o‘rtasida bo‘lib o‘tgan tarixiy va hal qiluvchi jangdir.</text>
      <sha1>oakhnyhj4l0vywaxqnto75z4tzp1azn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis liriodendronella</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471249</id>
    <revision>
      <id>6328532</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:17:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328532</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="980" sha1="fu6l0f14g4yqh6zxcwrcsswhvzfqid0" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis liriodendronella
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis liriodendronella''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Amerika Qo‘shma Shtatlari]]ning [[Nyu-York (shtat)|Nyu-York]], [[Nyu-Jersi]], [[Merilend]], [[Pensilvaniya]] va [[Kentukki]] shtatlarida uchraydi. Lichinkalari ''[[Liriodendron tulipifera]]'', ''[[Magnolia grandiflora]]'' va ''[[Magnolia virginiana]]'' o‘simliklarining barglari bilan oziqlanadi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLLIRI Phyllocnistis liriodendronella Clemens, 1863] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar == 

*[http://bugguide.net/node/view/444165 Bug Guide]

{{Taxonbar|from=Q7188730}}

[[Category:Phyllocnistis]]
{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>fu6l0f14g4yqh6zxcwrcsswhvzfqid0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis magnatella</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471250</id>
    <revision>
      <id>6328535</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:18:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328535</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="976" sha1="iwoda27o59ybhwmyxao5d5w3er68yg1" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis magnatella
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis magnatella''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1873-yilda P. C. Zeller tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Amerika Qo‘shma Shtatlari]]ning [[Massachusets]] shtatida uchraydi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[https://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLMAGN Phyllocnistis magnatella Zeller, 1873] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Zeller, P. C. 1873. Beiträge zur Kenntniss der nordamericanischen Nachtfalter, besonders der Microlepidopteren. Zweite Abtheilung. - Verhandlungen der kaiserlich-königlichen zoologisch-botanischen Gesellschaft in Wien 23:201–334, pls. 3–4.&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188734}}

[[Category:Phyllocnistis]]

{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>iwoda27o59ybhwmyxao5d5w3er68yg1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:José Lugo</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471251</id>
    <revision>
      <id>6328538</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:20:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328538</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rajmahal jangi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471252</id>
    <revision>
      <id>6328540</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:20:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Boonaaa</username>
        <id>319702</id>
      </contributor>
      <comment>„[[Rajmihal jangi]]-1576-yil 12-iyulda Mugʻullar imperiyasi va Bengaliya sultonligini boshqarayotgan Karraniylar sulolasi oʻrtasida sodir boʻlgan tarixiy va hal qiluvchi toʻqnashuvdir. Ushbu jang hozirgi Hindistonning Jarkand shtati hududidagi Rajmahal shahrida boʻlib oʻtgan va Bengaliyaning mustaqil sultonlik sifatidagi tarixiga chek qoʻygan“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328540</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="350" sha1="8hihfrx3evqojf67a0lfpz3fi0ojrkn" xml:space="preserve">[[Rajmihal jangi]]-1576-yil 12-iyulda Mugʻullar imperiyasi va Bengaliya sultonligini boshqarayotgan Karraniylar sulolasi oʻrtasida sodir boʻlgan tarixiy va hal qiluvchi toʻqnashuvdir. Ushbu jang hozirgi Hindistonning Jarkand shtati hududidagi Rajmahal shahrida boʻlib oʻtgan va Bengaliyaning mustaqil sultonlik sifatidagi tarixiga chek qoʻygan</text>
      <sha1>8hihfrx3evqojf67a0lfpz3fi0ojrkn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Adrián Lozano</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471253</id>
    <revision>
      <id>6328541</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:20:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328541</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis magnoliella</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471254</id>
    <revision>
      <id>6328542</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:21:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328542</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1303" sha1="iis1dizn3po9m3o8n2gw3l3ypkm629t" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis magnoliella
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis magnoliella''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Amerika Qo‘shma Shtatlari]]ning [[Florida]], [[Jorjiya]], [[Luiziana]], [[Virjiniya]], [[Kentukki]], [[Merilend]], [[Pensilvaniya]], [[Nyu-Jersi]] va [[Nyu-York (shtat)|Nyu-York]] shtatlarida uchraydi. Uning oziqlanuvchi o‘simliklari qatoriga ''[[Magnolia acuminata]]'', ''[[Magnolia grandiflora]]'', ''[[Magnolia umbrella]]'' va ''[[Magnolia virginiana]]'' kiradi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/04PHYMAG Phyllocnistis magnoliaeella Chambers, 1878] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Forbes, W. T. M. (1923) The Lepidoptera of New York and neighbouring states. Part I. Primitive forms, Microlepidoptera, Pyraloids, Bombyces.: 1–729
== Havolalar == 
* [https://bugguide.net/node/view/229581 Bugguide.net. Species ''Phyllocnistis magnoliella'' - Magnolia Serpentine Leafminer Moth - Hodges#0851]

{{Taxonbar|from=Q5675508}}

[[Category:Phyllocnistis]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>iis1dizn3po9m3o8n2gw3l3ypkm629t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Jonathan Levin (futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471255</id>
    <revision>
      <id>6328543</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:21:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328543</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Brenda León</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471256</id>
    <revision>
      <id>6328544</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:22:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328544</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Birbal Mahal</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471257</id>
    <revision>
      <id>6328545</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:22:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Boonaaa</username>
        <id>319702</id>
      </contributor>
      <comment>„[[Birbal Mahal]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328545</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16" sha1="ib9ckcz9hnqfb6943w9ldf6sa50514h" xml:space="preserve">[[Birbal Mahal]]</text>
      <sha1>ib9ckcz9hnqfb6943w9ldf6sa50514h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Jesús Leal</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471258</id>
    <revision>
      <id>6328547</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:23:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328547</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Taj Mahal Palace</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471259</id>
    <revision>
      <id>6328548</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:23:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Boonaaa</username>
        <id>319702</id>
      </contributor>
      <comment>„[[Toj Mahal]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328548</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13" sha1="fdnk1wstutm5j1y5sh75ntkaznt3twd" xml:space="preserve">[[Toj Mahal]]</text>
      <sha1>fdnk1wstutm5j1y5sh75ntkaznt3twd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328550</id>
      <parentid>6328548</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:25:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Boonaaa</username>
        <id>319702</id>
      </contributor>
      <origin>6328550</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="87" sha1="k4yodtx029repmgy323s343z2zco2x6" xml:space="preserve">[[Toj Mahal]]-Boburiylar sulolasining vakili Shoh Jahon davriga oid meʼmoriy yodgorlik</text>
      <sha1>k4yodtx029repmgy323s343z2zco2x6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Josué Lázaro</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471260</id>
    <revision>
      <id>6328549</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:24:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328549</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Kevin Lara</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471261</id>
    <revision>
      <id>6328551</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:25:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328551</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Daniel Jiménez (1996-yilda tugʻilgan futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471262</id>
    <revision>
      <id>6328552</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:25:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328552</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis longipalpa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471263</id>
    <revision>
      <id>6328553</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:26:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328553</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1043" sha1="j677isgliaksafay08wnd4nhcvkqxr9" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis longipalpa
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis longipalpa''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur faqat [[Amerika Qo‘shma Shtatlari]]ning [[Florida]] shtatidagi [[Mayami-Deyd okrugi]]da joylashgan [[Evergleyds milliy bog‘i]]da hamda [[Monro okrugi (Florida)|Monro okrugi]]dagi Tamarind-Hammok yaqinidan o‘tuvchi Loop-Roud yo‘li bo‘ylab uchrashi maʼlum&lt;ref&gt;[https://www.pensoft.net/journals/zookeys/article/753/biology-and-systematics-of-the-new-world-phyllocnistis-zeller-leafminers-of-the-avocado-genus-persea-lepidoptera-gracill Biology and systematics of the New World Phyllocnistis Zeller leafminers of the avocado genus Persea (Lepidoptera, Gracillariidae)]{{Creative Commons text attribution notice|cc=by4}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188727}}

[[Category:Phyllocnistis]]

{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>j677isgliaksafay08wnd4nhcvkqxr9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis loxosticha</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471264</id>
    <revision>
      <id>6328554</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:26:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328554</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="652" sha1="ih0pdhjmir5rn6exlty2hrfvnfyoz8j" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis loxosticha
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis loxosticha''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Uganda]]da uchraydi&lt;ref&gt;[http://www.metafro.be/graci/Species/PHYLloxosticha.htm Afrotropical Gracillariidae]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLLOXS Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera)]&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q7188732}}

[[Category:Phyllocnistis]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>ih0pdhjmir5rn6exlty2hrfvnfyoz8j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Patricia Jardón</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471265</id>
    <revision>
      <id>6328555</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:26:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328555</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Carolina Jaramillo</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471266</id>
    <revision>
      <id>6328556</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:27:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328556</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis lucernifera</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471267</id>
    <revision>
      <id>6328557</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:28:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328557</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="806" sha1="ss1uwrl5py533hdu3haa7dkvl2ngr9f" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis lucernifera
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis lucernifera''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Hindiston]]ning [[Maharashtra]] shtatida uchraydi. Lichinkalari oziqlanuvchi o‘simliklarning barglarini qazib oziqlanadi. Ular barglarning pastki yuzasida egri-bugri, zigzagsimon yo‘laklar hosil qiladi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[https://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLLCER Phyllocnistis lucernifera Meyrick, 1935] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188733}}

[[Category:Phyllocnistis]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>ss1uwrl5py533hdu3haa7dkvl2ngr9f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Andrés Iniestra</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471268</id>
    <revision>
      <id>6328558</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:28:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328558</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Fernando Illescas</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471269</id>
    <revision>
      <id>6328559</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:29:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328559</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Ana Gabriela Huerta</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471270</id>
    <revision>
      <id>6328560</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:30:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328560</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jarroh masjidi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471271</id>
    <revision>
      <id>6328561</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:30:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oblakulova</username>
        <id>111326</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Masjid}} '''Jarroh masjidi''' ({{Lang-ar|جامع جَرَّاح|translit=Jāmiʿ Jarrāḥ}}) — [[Suriya]]ning [[Damashq]] shahrida joylashgan XIII asrga oid [[masjid]].  == Tarixi == Masjid Damashq shahrining janubida [[Bob as-Sagʻir|Bob as-Sagʻir darvozasi]]dan biroz gʻarbda joylashgan. Bino Damashqning koʻplab taniqli kishilari dafn etilgan tarixiy [[Bob as-Sagʻir qabristoni]]ga tutashgan. Masjid dastlab 1182-yilda Salohuddin al-Ayy...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328561</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2393" sha1="gvi1nbcc087ncwato3o40zc3qe97n5x" xml:space="preserve">{{Masjid}}
'''Jarroh masjidi''' ({{Lang-ar|جامع جَرَّاح|translit=Jāmiʿ Jarrāḥ}}) — [[Suriya]]ning [[Damashq]] shahrida joylashgan XIII asrga oid [[masjid]].

== Tarixi ==
Masjid Damashq shahrining janubida [[Bob as-Sagʻir|Bob as-Sagʻir darvozasi]]dan biroz gʻarbda joylashgan. Bino Damashqning koʻplab taniqli kishilari dafn etilgan tarixiy [[Bob as-Sagʻir qabristoni]]ga tutashgan. Masjid dastlab 1182-yilda [[Salohuddin al-Ayyubiy]] hukmronligi davrida qurilgan. Keyinchalik Jarroh al-Mudahhiy tomonidan taʼmirlangan. 1233-yilda esa [[Al-Ashraf Muso ibn Odil]] homiyligida yana kengaytirilib, qayta taʼmirlangan&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Al-Badur |first=Jawdat Ahmad Salim |url=https://www.google.com.sa/books/edition/%D9%81%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%8A%D8%A9/iY6BDwAAQBAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=%D8%AC%D8%B1%D9%91%D8%A7%D8%AD+%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B6%D8%AD%D9%89&amp;pg=PA19&amp;printsec=frontcover |title=Islamic architecture: Ayyubid mosques in Damascus |date=2010-01-01 |publisher=Al Manhal |isbn=9796500016238 |language=ar}}&lt;/ref&gt;.

== Meʼmorchiligi ==
Masjid tarhi deyarli kvadrat shaklda boʻlib, uning markazida uch tomondan [[ravoq]]li [[ayvon]]lar bilan oʻralgan kichik hovli joylashgan. Hovli uchta ravoqli kirish joyi orqali sodda tuzilishga ega namozxonaga tutashadi. Hovliga qaragan derazalar va uning markazidagi [[tahorat]] olish havzasi masjidning ichki qismini yoritib turadi. Namozxona qibla yoʻnalishiga mos ravishda joylashtirilgan bitta toʻrtburchak boʻlimdan iborat. Uning tomi oddiy yogʻoch toʻsinlar yordamida yopilgan boʻlib, ichki bezaklari deyarli yoʻq&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Mulder |first=Stephennie |date=2021-01-01 |title=Mosques under the Ayyubids |url=https://www.academia.edu/98240910/Mosques_under_the_Ayyubids |journal=The Religious Architecture of Islam, Volume I: Asia and Australia |pages=193}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
{{Stack|{{Portal|Suriya|Islom}}}}
* [[Damashqdagi masjidlar roʻyxati]]
* [[Suriyada islom]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:XIII asrda qurib bitkazilgan masjidlar]]
[[Turkum:Osiyodagi 13-asr masjidlari]]
[[Turkum:Suriyadagi Ayyubiylar masjidlari]]
[[Turkum:1208-yilda qurib bitkazilgan binolar va inshootlar]]
[[Turkum:Suriyadagi minorali masjidlar]]
[[Turkum:1200-yillarda qurib bitkazilgan masjidlar]]
[[Turkum:Damashqdagi masjidlar]]</text>
      <sha1>gvi1nbcc087ncwato3o40zc3qe97n5x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328568</id>
      <parentid>6328561</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:33:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oblakulova</username>
        <id>111326</id>
      </contributor>
      <origin>6328568</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2737" sha1="ockd2rmzfzoxmz48fuued4wmkwyyjtf" xml:space="preserve">{{Masjid|Oʻzbekcha nomi=Jarroh masjidi|Asl nomi={{lang-ar|جامع جراح}}|Holati=faol|Mamlakat=Suriya|Shahar=Damashq|Koordinatalar={{Coord|33|30|19|N|36|18|20|E|region:SY_type:landmark|display=inline,title}}|Meʼmoriy uslub=[[Ayyubiylar davlati|Ayyubiylar]] meʼmorchiligi|Qurila boshladi=1233|Qurilib bitkazildi=1233|Minoralar soni=1}}
'''Jarroh masjidi''' ({{Lang-ar|جامع جَرَّاح|translit=Jāmiʿ Jarrāḥ}}) — [[Suriya]]ning [[Damashq]] shahrida joylashgan XIII asrga oid [[masjid]].

== Tarixi ==
Masjid Damashq shahrining janubida, [[Bob as-Sagʻir|Bob as-Sagʻir darvozasi]]dan biroz gʻarbda joylashgan. Bino Damashqning koʻplab taniqli kishilari dafn etilgan tarixiy [[Bob as-Sagʻir qabristoni]]ga tutashgan. Masjid dastlab 1182-yilda [[Salohuddin al-Ayyubiy]] hukmronligi davrida qurilgan. Keyinchalik Jarroh al-Mudahhiy tomonidan taʼmirlangan. 1233-yilda esa [[Al-Ashraf Muso ibn Odil]] homiyligida inshoot yana kengaytirilib, qayta taʼmirlangan&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Al-Badur |first=Jawdat Ahmad Salim |url=https://www.google.com.sa/books/edition/%D9%81%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%8A%D8%A9/iY6BDwAAQBAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=%D8%AC%D8%B1%D9%91%D8%A7%D8%AD+%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B6%D8%AD%D9%89&amp;pg=PA19&amp;printsec=frontcover |title=Islamic architecture: Ayyubid mosques in Damascus |date=2010-01-01 |publisher=Al Manhal |isbn=9796500016238 |language=ar}}&lt;/ref&gt;.

== Meʼmorchiligi ==
Masjid tarhi deyarli kvadrat shaklda boʻlib, uning markazida uch tomondan [[ravoq]]li [[ayvon]]lar bilan oʻralgan kichik hovli joylashgan. Hovli uchta ravoqli kirish joyi orqali sodda tuzilishga ega namozxonaga tutashadi. Hovliga qaragan derazalar va uning markazidagi [[tahorat]] olish havzasi masjidning ichki qismini yoritib turadi. Namozxona [[qibla]] yoʻnalishiga mos ravishda joylashtirilgan bitta toʻrtburchak boʻlimdan iborat. Uning tomi oddiy yogʻoch toʻsinlar yordamida yopilgan boʻlib, ichki bezaklari deyarli yoʻq&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Mulder |first=Stephennie |date=2021-01-01 |title=Mosques under the Ayyubids |url=https://www.academia.edu/98240910/Mosques_under_the_Ayyubids |journal=The Religious Architecture of Islam, Volume I: Asia and Australia |pages=193}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
{{Stack|{{Portal|Suriya|Islom}}}}
* [[Damashqdagi masjidlar roʻyxati]]
* [[Suriyada islom]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:XIII asrda qurib bitkazilgan masjidlar]]
[[Turkum:Osiyodagi 13-asr masjidlari]]
[[Turkum:Suriyadagi Ayyubiylar masjidlari]]
[[Turkum:1208-yilda qurib bitkazilgan binolar va inshootlar]]
[[Turkum:Suriyadagi minorali masjidlar]]
[[Turkum:1200-yillarda qurib bitkazilgan masjidlar]]
[[Turkum:Damashqdagi masjidlar]]</text>
      <sha1>ockd2rmzfzoxmz48fuued4wmkwyyjtf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Zulma Hernández</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471272</id>
    <revision>
      <id>6328563</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:31:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328563</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Pedro Hernández (1993-yilda tugʻilgan futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471273</id>
    <revision>
      <id>6328565</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:32:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328565</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Mauricio Hernández (futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471274</id>
    <revision>
      <id>6328567</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:33:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328567</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Jarroh masjidi</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471275</id>
    <revision>
      <id>6328569</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:33:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oblakulova</username>
        <id>111326</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Islom loyihasi}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328569</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18" sha1="n7r8yypldbg8ydz2gcx99ky2f4cvika" xml:space="preserve">{{Islom loyihasi}}</text>
      <sha1>n7r8yypldbg8ydz2gcx99ky2f4cvika</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328950</id>
      <parentid>6328569</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T10:36:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328950</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31" sha1="7cdzqam2br8xaoayou4cs0kcryn1t8c" xml:space="preserve">{{Munozara}}
{{Islom loyihasi}}</text>
      <sha1>7cdzqam2br8xaoayou4cs0kcryn1t8c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Luis Hernández (1998-yilda tugʻilgan futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471276</id>
    <revision>
      <id>6328570</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:34:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328570</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:José Romario Hernández</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471277</id>
    <revision>
      <id>6328572</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:35:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328572</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Inglis Hernández</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471278</id>
    <revision>
      <id>6328573</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:35:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328573</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Giovani Hernández</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471279</id>
    <revision>
      <id>6328577</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:37:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328577</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Salmavayh ibn Bunan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471280</id>
    <revision>
      <id>6328580</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:38:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xumoshox Ismoilova</username>
        <id>111327</id>
      </contributor>
      <comment>„'''Salmavayh ibn Bunan''' (840-yilda vafot etgan) yunon tilidan [[Arab tili|arab]] tiliga [[Galen Klavdiy|Galen]] asarlarini tarjima qilgan Sharq cherkovi xristian tabibi edi&lt;ref&gt;[[De Lacy O'Leary]] How Greek science passed to the Arabs [http://www.aina.org/books/hgsptta.htm „How Greek Science Passed to the Arabs“ online] 2002- Page 166 „Hunayn had many other friends and clients, mostly physicians of Jundi-Shapur and those who had removed to...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328580</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1519" sha1="kp3zlhzp9nc9gqwo4xo4xh1fux32irn" xml:space="preserve">'''Salmavayh ibn Bunan''' (840-yilda vafot etgan) yunon tilidan [[Arab tili|arab]] tiliga [[Galen Klavdiy|Galen]] asarlarini tarjima qilgan Sharq cherkovi xristian tabibi edi&lt;ref&gt;[[De Lacy O'Leary]] How Greek science passed to the Arabs [http://www.aina.org/books/hgsptta.htm „How Greek Science Passed to the Arabs“ online] 2002- Page 166 „Hunayn had many other friends and clients, mostly physicians of Jundi-Shapur and those who had removed to Baghdad and used the Arabic language, like Salmawaih ibn Bunan an alumnus of Jundi-Shapur who became court physician to …“&lt;/ref&gt;. U [[Bagʻdod xalifaligi|Abbosiylar]] xalifalari [[Maʼmun|Maʼmun]] ({{hukmronlik|813|833}}) va [[Muʼtasim]] ({{hukmronlik|833|842}}) davrida yashab ijod qilgan hamda ikkinchisining shaxsiy tabibi boʻlib xizmat qilgan{{Sfn|Sarton|1927|p=573}}. Rivoyat qilinishicha, Mu’tasim Salmavayhga shu darajada ishonch bildirganki, uni „ota“ deb atagan va u vafot etganida Salmavayh qabri ustida shaxsan oʻzi duo qilgan{{Sfn|Bosworth|1991|p=207 (note 609)}}.

U xristian tabib va tarjimon hamkasbi [[Hunayn ibn Isʼhoq]]ning homiysi boʻlib, uning [[Galen Klavdiy|Galen]]ning ''Tibbiy usul haqida'' asarini tarjima qilishiga yordam bergan{{Sfn|Sarton|1927|pp=573–574}}. Uning ilmiy ishlari orasida afrodizyaklarning zararli taʼsiri boʻyicha tadqiqotlar ham bor edi{{Sfn|Sarton|1927|p=574}}. U xristian tabibi [[Masavayh|Ibn Masavayh]]ning raqibi boʻlgan{{Sfn|Sarton|1927|p=574}}.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}</text>
      <sha1>kp3zlhzp9nc9gqwo4xo4xh1fux32irn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328585</id>
      <parentid>6328580</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:41:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xumoshox Ismoilova</username>
        <id>111327</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:840-yilda vafot etganlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6328585</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1556" sha1="oq45tgxahzu1hohvn7uyvw114c77bn4" xml:space="preserve">'''Salmavayh ibn Bunan''' (840-yilda vafot etgan) yunon tilidan [[Arab tili|arab]] tiliga [[Galen Klavdiy|Galen]] asarlarini tarjima qilgan Sharq cherkovi xristian tabibi edi&lt;ref&gt;[[De Lacy O'Leary]] How Greek science passed to the Arabs [http://www.aina.org/books/hgsptta.htm „How Greek Science Passed to the Arabs“ online] 2002- Page 166 „Hunayn had many other friends and clients, mostly physicians of Jundi-Shapur and those who had removed to Baghdad and used the Arabic language, like Salmawaih ibn Bunan an alumnus of Jundi-Shapur who became court physician to …“&lt;/ref&gt;. U [[Bagʻdod xalifaligi|Abbosiylar]] xalifalari [[Maʼmun|Maʼmun]] ({{hukmronlik|813|833}}) va [[Muʼtasim]] ({{hukmronlik|833|842}}) davrida yashab ijod qilgan hamda ikkinchisining shaxsiy tabibi boʻlib xizmat qilgan{{Sfn|Sarton|1927|p=573}}. Rivoyat qilinishicha, Mu’tasim Salmavayhga shu darajada ishonch bildirganki, uni „ota“ deb atagan va u vafot etganida Salmavayh qabri ustida shaxsan oʻzi duo qilgan{{Sfn|Bosworth|1991|p=207 (note 609)}}.

U xristian tabib va tarjimon hamkasbi [[Hunayn ibn Isʼhoq]]ning homiysi boʻlib, uning [[Galen Klavdiy|Galen]]ning ''Tibbiy usul haqida'' asarini tarjima qilishiga yordam bergan{{Sfn|Sarton|1927|pp=573–574}}. Uning ilmiy ishlari orasida afrodizyaklarning zararli taʼsiri boʻyicha tadqiqotlar ham bor edi{{Sfn|Sarton|1927|p=574}}. U xristian tabibi [[Masavayh|Ibn Masavayh]]ning raqibi boʻlgan{{Sfn|Sarton|1927|p=574}}.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}

[[Turkum:840-yilda vafot etganlar]]</text>
      <sha1>oq45tgxahzu1hohvn7uyvw114c77bn4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328587</id>
      <parentid>6328585</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:41:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xumoshox Ismoilova</username>
        <id>111327</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:9-asr tabiblari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6328587</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1583" sha1="on4k6idbcf7ful6ew9oglvh0wwxjmt7" xml:space="preserve">'''Salmavayh ibn Bunan''' (840-yilda vafot etgan) yunon tilidan [[Arab tili|arab]] tiliga [[Galen Klavdiy|Galen]] asarlarini tarjima qilgan Sharq cherkovi xristian tabibi edi&lt;ref&gt;[[De Lacy O'Leary]] How Greek science passed to the Arabs [http://www.aina.org/books/hgsptta.htm „How Greek Science Passed to the Arabs“ online] 2002- Page 166 „Hunayn had many other friends and clients, mostly physicians of Jundi-Shapur and those who had removed to Baghdad and used the Arabic language, like Salmawaih ibn Bunan an alumnus of Jundi-Shapur who became court physician to …“&lt;/ref&gt;. U [[Bagʻdod xalifaligi|Abbosiylar]] xalifalari [[Maʼmun|Maʼmun]] ({{hukmronlik|813|833}}) va [[Muʼtasim]] ({{hukmronlik|833|842}}) davrida yashab ijod qilgan hamda ikkinchisining shaxsiy tabibi boʻlib xizmat qilgan{{Sfn|Sarton|1927|p=573}}. Rivoyat qilinishicha, Mu’tasim Salmavayhga shu darajada ishonch bildirganki, uni „ota“ deb atagan va u vafot etganida Salmavayh qabri ustida shaxsan oʻzi duo qilgan{{Sfn|Bosworth|1991|p=207 (note 609)}}.

U xristian tabib va tarjimon hamkasbi [[Hunayn ibn Isʼhoq]]ning homiysi boʻlib, uning [[Galen Klavdiy|Galen]]ning ''Tibbiy usul haqida'' asarini tarjima qilishiga yordam bergan{{Sfn|Sarton|1927|pp=573–574}}. Uning ilmiy ishlari orasida afrodizyaklarning zararli taʼsiri boʻyicha tadqiqotlar ham bor edi{{Sfn|Sarton|1927|p=574}}. U xristian tabibi [[Masavayh|Ibn Masavayh]]ning raqibi boʻlgan{{Sfn|Sarton|1927|p=574}}.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}

[[Turkum:840-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:9-asr tabiblari]]</text>
      <sha1>on4k6idbcf7ful6ew9oglvh0wwxjmt7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Abubakr al-Hassan ibn al-Xasib</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471281</id>
    <revision>
      <id>6328581</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:38:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328581</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Diego Hernández (1999-yilda tugʻilgan futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471282</id>
    <revision>
      <id>6328582</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:39:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328582</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Diego Hernández (1993-yilda tugʻilgan futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471283</id>
    <revision>
      <id>6328583</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:40:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328583</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Daniel Hernández (1994-yilda tugʻilgan futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471284</id>
    <revision>
      <id>6328584</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:40:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328584</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Citlali Hernández</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471285</id>
    <revision>
      <id>6328586</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:41:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328586</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Andrea Hernández (futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471286</id>
    <revision>
      <id>6328588</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:42:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328588</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Jesús Henestrosa</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471287</id>
    <revision>
      <id>6328589</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:43:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328589</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Misr geografiyasi</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471288</id>
    <revision>
      <id>6328590</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:44:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328590</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tankiz masjidi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471289</id>
    <revision>
      <id>6328591</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:44:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oblakulova</username>
        <id>111326</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Masjid}} '''Tankiz masjidi''' ({{Lang-ar|جامع تنكز|translit=Jāmiʿ Tankiz}}) — [[Suriya]]ning [[Damashq]] shahrida joylashgan [[masjid]]. Dastlab XIV asrda qurilgan, biroq keyinchalik XX asrda toʻliq qayta qurilgan. Dastlabki binodan faqat ikkita peshtoq va shimoliy qismidagi [[minora]] saqlanib qolgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book |last=Necipoğlu |first=Gülru |url=https://www.google.com.sa/books/edition/Muqarnas/Qi2TgAAazZwC?hl=en&amp;gbp...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328591</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2066" sha1="9s1i00m3zly19inbu115xk45i6bu7s6" xml:space="preserve">{{Masjid}}
'''Tankiz masjidi''' ({{Lang-ar|جامع تنكز|translit=Jāmiʿ Tankiz}}) — [[Suriya]]ning [[Damashq]] shahrida joylashgan [[masjid]]. Dastlab XIV asrda qurilgan, biroq keyinchalik XX asrda toʻliq qayta qurilgan. Dastlabki binodan faqat ikkita peshtoq va shimoliy qismidagi [[minora]] saqlanib qolgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book |last=Necipoğlu |first=Gülru |url=https://www.google.com.sa/books/edition/Muqarnas/Qi2TgAAazZwC?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=Tankiz+mosque+damascus&amp;pg=PA62&amp;printsec=frontcover |title=Muqarnas: An Annual on Islamic Art and Architecture |date=1994-08-01 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-10070-1 |pages=62 |language=en}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
Masjid 1317–1318-yillarda Suriyadagi mamluk noibi [[Tankiz|Sayfiddin Tankiz al-Husamiy an-Nosiriy]] davrida qurilgan. Bino An-Nosir koʻchasida, Marja maydoni yaqinida, Damashq qal’asidan gʻarbda joylashgan. Masjid yonida [[maqbara]] ham barpo etilgan. Masjid, ayniqsa, [[Umaviylar xalifaligi|Umaviylar]] davri uslubidagi [[mozaika]]lar bilan bezatilgan [[mehrob]]i bilan mashhur&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. 1831-yilda Misr hukmdori Ibrohim posho masjidni harbiy kazarmaga aylantirgan. Fransiya mandati davrida esa bino harbiy maktab sifatida foydalanilgan. 1937-yilda fransuz qoʻshinlari bu yerni tark etgach, inshootdan yana masjid sifatida foydalana boshlangan. 1945-yilda sodir boʻlgan yongʻindan soʻng Tankiz masjidi 1951-yilda qayta qurilgan&lt;ref&gt;{{Cite web |last=كبريت |first=زكريا |title=تنكز (جامع-) |url=https://arab-ency.com.sy/archeology/details/166503 |access-date=2026-07-31 |website=موسوعة الآثار في سورية |language=en}}&lt;/ref&gt;. Dastlabki binodan faqat ikkita peshtoq, shimoliy qismidagi [[minora]] va unga tutash [[maqbara]] saqlanib qolgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;,.

== Yana qarang ==
{{Stack|{{Portal|Suriya|Islom}}}}
* [[Suriyada islom]]
* [[Damashqdagi masjidlar roʻyxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Commons turkum}}

[[Turkum:14-asrda qurib bitkazilgan masjidlar]]
[[Turkum:Damashqdagi masjidlar]]
[[Turkum:Suriyadagi minorali masjidlar]]</text>
      <sha1>9s1i00m3zly19inbu115xk45i6bu7s6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328600</id>
      <parentid>6328591</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:48:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oblakulova</username>
        <id>111326</id>
      </contributor>
      <origin>6328600</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2543" sha1="byf1saicggwglccxa0fwn5fn5mc0bws" xml:space="preserve">{{Masjid|Asl nomi={{lang-ar|جامع تنكز}}|Tasvir=Damascus Tiniz Mosque 5034.jpg|Tasvir imzosi=An-Nosir ko‘chasidan ko‘rinib turadigan masjidning janubiy fasadi|Mamlakat=Suriya|Shahar=Damashq|Meʼmoriy uslub=[[Mamluklar davlati|Mamluk]] meʼmorchiligi|Holati=faol|Qurila boshladi=milodiy 1317–1318 ({{small|asl bino}})|Qurilib bitkazildi=1951 ({{small|hozirgi bino}})|Minoralar soni=3|Koordinatalar={{Coord|33|30|43|N|36|17|51|E|region:SY_type:landmark|display=inline,title}}}}
'''Tankiz masjidi''' ({{Lang-ar|جامع تنكز|translit=Jāmiʿ Tankiz}}) — [[Suriya]]ning [[Damashq]] shahrida joylashgan [[masjid]]. Dastlab XIV asrda qurilgan, biroq keyinchalik XX asrda toʻliq qayta qurilgan. Dastlabki binodan faqat ikkita peshtoq va shimoliy qismidagi [[minora]] saqlanib qolgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book |last=Necipoğlu |first=Gülru |url=https://www.google.com.sa/books/edition/Muqarnas/Qi2TgAAazZwC?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=Tankiz+mosque+damascus&amp;pg=PA62&amp;printsec=frontcover |title=Muqarnas: An Annual on Islamic Art and Architecture |date=1994-08-01 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-10070-1 |pages=62 |language=en}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
Masjid 1317–1318-yillarda Suriyadagi mamluk noibi [[Tankiz|Sayfiddin Tankiz al-Husamiy an-Nosiriy]] davrida qurilgan. Bino An-Nosir koʻchasida, Marja maydoni yaqinida, Damashq qal’asidan gʻarbda joylashgan. Masjid yonida [[maqbara]] ham barpo etilgan. Masjid, ayniqsa, [[Umaviylar xalifaligi|Umaviylar]] davri uslubidagi [[mozaika]]lar bilan bezatilgan [[mehrob]]i bilan mashhur&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. 1831-yilda Misr hukmdori Ibrohim posho masjidni harbiy kazarmaga aylantirgan. Fransiya mandati davrida esa bino harbiy maktab sifatida foydalanilgan. 1937-yilda fransuz qoʻshinlari bu yerni tark etgach, inshootdan yana masjid sifatida foydalana boshlangan. 1945-yilda sodir boʻlgan yongʻindan soʻng Tankiz masjidi 1951-yilda qayta qurilgan&lt;ref&gt;{{Cite web |last=كبريت |first=زكريا |title=تنكز (جامع-) |url=https://arab-ency.com.sy/archeology/details/166503 |access-date=2026-07-31 |website=موسوعة الآثار في سورية |language=en}}&lt;/ref&gt;. Dastlabki binodan faqat ikkita peshtoq, shimoliy qismidagi [[minora]] va unga tutash [[maqbara]] saqlanib qolgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Yana qarang ==
{{Stack|{{Portal|Suriya|Islom}}}}
* [[Suriyada islom]]
* [[Damashqdagi masjidlar roʻyxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Commons turkum}}

[[Turkum:14-asrda qurib bitkazilgan masjidlar]]
[[Turkum:Damashqdagi masjidlar]]
[[Turkum:Suriyadagi minorali masjidlar]]</text>
      <sha1>byf1saicggwglccxa0fwn5fn5mc0bws</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Patricia Gutiérrez (futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471290</id>
    <revision>
      <id>6328592</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:45:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328592</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Iván Gutiérrez (futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471291</id>
    <revision>
      <id>6328593</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:45:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328593</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Carlos Gutiérrez (1999-yilda tugʻilgan futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471292</id>
    <revision>
      <id>6328594</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:46:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328594</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Carlos Gutiérrez (1990-yilda tugʻilgan futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471293</id>
    <revision>
      <id>6328596</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:47:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328596</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shapur ibn Sahl</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471294</id>
    <revision>
      <id>6328597</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:47:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xumoshox Ismoilova</username>
        <id>111327</id>
      </contributor>
      <comment>„'''Shāpūr ibn Sahl''' ({{Lang|fa|شاپور بن سهل گندیشاپوری}}; v. milodiy 869-yil) 9-asr [[Forslar|fors]]&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Aʿlam|first1=Hūšang|title=EBN AL-BAYṬĀR, ŻĪĀʾ-AL-DĪN ABŪ MOḤA – Encyclopaedia Iranica|url=http://www.iranicaonline.org/articles/ebn-al-baytar|website=www.iranicaonline.org|publisher=Encyclopedia Iranica|accessdate=11 February 2017|language=en|quote=the Christian Persian physician Sābūr (...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328597</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1069" sha1="eh0hpswkm0emr1mqq9agd5pkojofrr1" xml:space="preserve">'''Shāpūr ibn Sahl''' ({{Lang|fa|شاپور بن سهل گندیشاپوری}}; v. milodiy 869-yil) 9-asr [[Forslar|fors]]&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Aʿlam|first1=Hūšang|title=EBN AL-BAYṬĀR, ŻĪĀʾ-AL-DĪN ABŪ MOḤA – Encyclopaedia Iranica|url=http://www.iranicaonline.org/articles/ebn-al-baytar|website=www.iranicaonline.org|publisher=Encyclopedia Iranica|accessdate=11 February 2017|language=en|quote=the Christian Persian physician Sābūr (Šāpūr) b. Sahl from Gondēšāpūr (d. 255/869) ...}}&lt;/ref&gt; tabibi boʻlib, u Gundishapur akademiyasida taʼlim olgan.

U boshqa tibbiy asarlar qatorida ''Aqrabazdin'' ({{Lang|ar|القراباذين}}) nomli [[Antidotlar|zahar]]larga qarshi dori vositalari haqidagi ilk tibbiy kitoblardan birini yozgan boʻlib, u 22 jildga boʻlingan va ehtimol oʻz turida islom tibbiyotiga taʼsir koʻrsatgan eng dastlabki asar boʻlgan. Bu antidotariy asar XII asrning birinchi yarmida [[Ibn at-Tilmiz]]ning talqini bilan almashtirilgungacha katta mashhurlikka ega boʻlgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}</text>
      <sha1>eh0hpswkm0emr1mqq9agd5pkojofrr1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328599</id>
      <parentid>6328597</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:48:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xumoshox Ismoilova</username>
        <id>111327</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:869-yilda vafot etganlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6328599</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1106" sha1="hbg80wal157yvcoko3p6aru8awpd016" xml:space="preserve">'''Shāpūr ibn Sahl''' ({{Lang|fa|شاپور بن سهل گندیشاپوری}}; v. milodiy 869-yil) 9-asr [[Forslar|fors]]&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Aʿlam|first1=Hūšang|title=EBN AL-BAYṬĀR, ŻĪĀʾ-AL-DĪN ABŪ MOḤA – Encyclopaedia Iranica|url=http://www.iranicaonline.org/articles/ebn-al-baytar|website=www.iranicaonline.org|publisher=Encyclopedia Iranica|accessdate=11 February 2017|language=en|quote=the Christian Persian physician Sābūr (Šāpūr) b. Sahl from Gondēšāpūr (d. 255/869) ...}}&lt;/ref&gt; tabibi boʻlib, u Gundishapur akademiyasida taʼlim olgan.

U boshqa tibbiy asarlar qatorida ''Aqrabazdin'' ({{Lang|ar|القراباذين}}) nomli [[Antidotlar|zahar]]larga qarshi dori vositalari haqidagi ilk tibbiy kitoblardan birini yozgan boʻlib, u 22 jildga boʻlingan va ehtimol oʻz turida islom tibbiyotiga taʼsir koʻrsatgan eng dastlabki asar boʻlgan. Bu antidotariy asar XII asrning birinchi yarmida [[Ibn at-Tilmiz]]ning talqini bilan almashtirilgungacha katta mashhurlikka ega boʻlgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}

[[Turkum:869-yilda vafot etganlar]]</text>
      <sha1>hbg80wal157yvcoko3p6aru8awpd016</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328601</id>
      <parentid>6328599</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:48:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xumoshox Ismoilova</username>
        <id>111327</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:9-asr tabiblari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6328601</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1133" sha1="cnyva5c2fv6mp0m6aufu65mtrau3tv8" xml:space="preserve">'''Shāpūr ibn Sahl''' ({{Lang|fa|شاپور بن سهل گندیشاپوری}}; v. milodiy 869-yil) 9-asr [[Forslar|fors]]&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Aʿlam|first1=Hūšang|title=EBN AL-BAYṬĀR, ŻĪĀʾ-AL-DĪN ABŪ MOḤA – Encyclopaedia Iranica|url=http://www.iranicaonline.org/articles/ebn-al-baytar|website=www.iranicaonline.org|publisher=Encyclopedia Iranica|accessdate=11 February 2017|language=en|quote=the Christian Persian physician Sābūr (Šāpūr) b. Sahl from Gondēšāpūr (d. 255/869) ...}}&lt;/ref&gt; tabibi boʻlib, u Gundishapur akademiyasida taʼlim olgan.

U boshqa tibbiy asarlar qatorida ''Aqrabazdin'' ({{Lang|ar|القراباذين}}) nomli [[Antidotlar|zahar]]larga qarshi dori vositalari haqidagi ilk tibbiy kitoblardan birini yozgan boʻlib, u 22 jildga boʻlingan va ehtimol oʻz turida islom tibbiyotiga taʼsir koʻrsatgan eng dastlabki asar boʻlgan. Bu antidotariy asar XII asrning birinchi yarmida [[Ibn at-Tilmiz]]ning talqini bilan almashtirilgungacha katta mashhurlikka ega boʻlgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}

[[Turkum:869-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:9-asr tabiblari]]</text>
      <sha1>cnyva5c2fv6mp0m6aufu65mtrau3tv8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:José Gurrola</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471295</id>
    <revision>
      <id>6328602</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:48:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328602</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Tankiz masjidi</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471296</id>
    <revision>
      <id>6328603</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:48:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oblakulova</username>
        <id>111326</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Islom loyihasi}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328603</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18" sha1="n7r8yypldbg8ydz2gcx99ky2f4cvika" xml:space="preserve">{{Islom loyihasi}}</text>
      <sha1>n7r8yypldbg8ydz2gcx99ky2f4cvika</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328948</id>
      <parentid>6328603</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T10:35:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328948</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31" sha1="7cdzqam2br8xaoayou4cs0kcryn1t8c" xml:space="preserve">{{Munozara}}
{{Islom loyihasi}}</text>
      <sha1>7cdzqam2br8xaoayou4cs0kcryn1t8c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Gustavo Guillén (futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471297</id>
    <revision>
      <id>6328604</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:49:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328604</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Éder Guerrero</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471298</id>
    <revision>
      <id>6328605</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:50:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328605</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Diana Guatemala</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471299</id>
    <revision>
      <id>6328606</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:50:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328606</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis exiguella</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471300</id>
    <revision>
      <id>6328607</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:51:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328607</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="749" sha1="iqcvlo8ojuwx82bu09xe2s1rlicnlim" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis exiguella
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis exiguella''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Indoneziya]]ning [[Yava]] orolida uchraydi. Uning oziqlanuvchi o‘simliklari qatoriga ''[[Buchanania arborescens]]'' va ''Buchanania florida'' kiradi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[https://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLEXIG Phyllocnistis exiguella van Deventer, 1904] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188711}}

[[Category:Phyllocnistis]]

{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>iqcvlo8ojuwx82bu09xe2s1rlicnlim</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Víctor Guajardo</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471301</id>
    <revision>
      <id>6328608</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:51:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328608</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Rolando González</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471302</id>
    <revision>
      <id>6328609</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:52:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328609</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis extrematrix</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471303</id>
    <revision>
      <id>6328610</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:52:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328610</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1309" sha1="c8c1v481bwgrod3t7k5xlc8yq7ex7h9" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis extrematrix
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis extrematrix''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Markaziy Yevropa|Markaziy]] va [[Janubiy Yevropa]]da, [[Qozog‘iston]]da hamda [[Rossiya]]ning Osiyo qismida keng tarqalgan. Yaqinda [[Angliya]]da ham tarqala boshlagan bo‘lib, u yerda ilk bor 2025-yil 29-iyulda [[Norfolk]] grafligida aniqlangan&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20110629083741/http://www.faunaeur.org/full_results.php?id=358981 Fauna Europaea]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Lepi&quot;&gt;{{cite web | title=''Phyllocnistis extrematrix'' | website=LepiWiki | date=2017-05-28 | url=https://lepiforum.org/wiki/page/Phyllocnistis_Extrematrix | language=de | access-date=2025-08-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLEXTR Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera)]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Norfolk Moths&quot;&gt;{{cite web |title=''Phyllocnistis extrematrix'' |url=https://www.norfolkmoths.co.uk/micros.php?bf=3663 |website=Norfolk Moths |access-date=5 August 2025}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188712}}

[[Category:Phyllocnistis]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>c8c1v481bwgrod3t7k5xlc8yq7ex7h9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Pablo González (meksikalik futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471304</id>
    <revision>
      <id>6328611</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:53:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328611</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis humiliella</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471305</id>
    <revision>
      <id>6328612</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:53:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328612</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="711" sha1="dc9xa3nf38ca3y42cdp064i5vk9wb0c" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis humiliella
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis humiliella''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Indoneziya]]ning [[Yava]] orolida uchraydi. Uning oziqlanuvchi o‘simligi ''[[Cinnamomum iners]]'' hisoblanadi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLHUML Phyllocnistis humiliella van Deventer, 1904] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188719}}

[[Category:Phyllocnistis]]
{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>dc9xa3nf38ca3y42cdp064i5vk9wb0c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Miguel González (1991-yilda tugʻilgan futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471306</id>
    <revision>
      <id>6328613</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:54:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328613</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis finitima</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471307</id>
    <revision>
      <id>6328614</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:54:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328614</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="745" sha1="t49w2ztu1tnq3579p9wexjm8v8xcajq" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis finitima
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis finitima''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Amerika Qo‘shma Shtatlari]]ning janubi-g‘arbiy qismidagi [[Arizona]] shtatida uchraydi. Uning oziqlanuvchi o‘simligi ''[[Senecio cruentus]]'' hisoblanadi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLFINI Phyllocnistis finitima Braun, 1927] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q7188713}}

[[Category:Phyllocnistis]]
{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>t49w2ztu1tnq3579p9wexjm8v8xcajq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis helicodes</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471308</id>
    <revision>
      <id>6328617</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:55:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328617</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1446" sha1="ss3uo5iu400tnfxh4phbabrevtpb2jl" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis helicodes
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis helicodes''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Hindiston]]ning [[Bihar]] shtatida uchraydi. Uning oziqlanuvchi o‘simligi ''[[Polyalthia longifolia]]'' hisoblanadi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[https://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLHELC Phyllocnistis helicodes Meyrick, 1916] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Meyrick|first1=Edward|title=Exotic Microlepidoptera|date=1916|publisher=Taylor &amp; Francis|location=London|page=618|chapter-url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/10440546|chapter=''Phyllocnistis helicodes'', n. sp.|volume='''1''' (20)}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
{{cite journal|last1=Fletcher|first1=T. Bainbrigge|author-link=Thomas Bainbrigge Fletcher|title=Life-histories of Indian Insects Microlepidoptera. VII. Epermeniadæ, Plutellidæ and Lyonetiadæ|journal=Memoirs of the Department of Agriculture in India|date=1920|volume=6|issue=7|pages=172–173|url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/11511640|series=Entomologial Series}} [https://www.biodiversitylibrary.org/page/11511646 Pl. 50], Fig. 1.

{{Taxonbar|from=Q7188717}}

[[Category:Phyllocnistis]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>ss3uo5iu400tnfxh4phbabrevtpb2jl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis habrochroa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471309</id>
    <revision>
      <id>6328618</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:56:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328618</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="872" sha1="cv5hkmw9nhoaun9vxe9kod08osrzv5d" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis habrochroa
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis habrochroa''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1915-yilda E. Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Hindiston]]ning [[Karnataka]] shtatida uchraydi. Uning oziqlanuvchi o‘simligi ''Abatia stellata'' hisoblanadi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLHABR Phyllocnistis habrochroa Meyrick, 1915] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Meyrick, E. 1915a. Exotic Microlepidoptera. - Exotic Microlepidoptera (Marlborough) 1(11):321–352.&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188714}}

[[Category:Phyllocnistis]]

{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>cv5hkmw9nhoaun9vxe9kod08osrzv5d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Abu al-Abbos an-Nabatiy</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471310</id>
    <revision>
      <id>6328619</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:56:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328619</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis hagnopa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471311</id>
    <revision>
      <id>6328620</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:57:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328620</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="706" sha1="fkp9by7suxsyfnfnnuxip5nb3793d1j" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis hagnopa
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis hagnopa''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Hindiston]]ning [[Tamil Nadu]] shtatida uchraydi. Uning oziqlanuvchi o‘simligi ''[[Ailanthus excelsa]]'' hisoblanadi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLHAGN Phyllocnistis hagnopa Meyrick, 1920] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188715}}

[[Category:Phyllocnistis]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>fkp9by7suxsyfnfnnuxip5nb3793d1j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis hapalodes</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471312</id>
    <revision>
      <id>6328622</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:58:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328622</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="738" sha1="bxme77y96cc4e9h99g20bnumbb6cqr8" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis hapalodes
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis hapalodes''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Avstraliya]]ning [[G‘arbiy Avstraliya]] shtatida uchraydi&lt;ref&gt;[http://www.environment.gov.au/biodiversity/abrs/online-resources/fauna/afd/taxa/Phyllocnistis_hapalodes Australian Faunal Directory]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLHAPA Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera)]&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188716}}

[[Category:Phyllocnistis]]
{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>bxme77y96cc4e9h99g20bnumbb6cqr8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:As-Simaviy</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471313</id>
    <revision>
      <id>6328623</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:58:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328623</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis atractias</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471314</id>
    <revision>
      <id>6328624</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:59:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328624</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="758" sha1="jzxxxcjggta0l4ag8qvozjntp0q0kod" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis atractias
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis atractias''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Avstraliya]]ning [[Yangi Janubiy Uels]] va [[Kvinslend]] shtatlarida uchraydi&lt;ref&gt;[http://www.environment.gov.au/biodiversity/abrs/online-resources/fauna/afd/taxa/Phyllocnistis_atractias Australian Faunal Directory]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLATRC Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera)]&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188683}}

[[Category:Phyllocnistis]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>jzxxxcjggta0l4ag8qvozjntp0q0kod</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Ahmad ibn Imodiddin</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471315</id>
    <revision>
      <id>6328626</id>
      <timestamp>2026-11-03T06:59:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328626</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Al-Xorazmiy al-Xatiy</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471316</id>
    <revision>
      <id>6328627</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:00:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328627</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Natalia Macías Valadez</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471317</id>
    <revision>
      <id>6328628</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:00:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Natalia Macías Valadez | tasvir =  | toʻliqism = Natalia Macías Valadez Aguilera | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|2003|7|30|df=y}} | tavallud_joyi = [[Mexiko]], [[Meksika]] | boʻyi = 1.53 m&lt;ref name=ligamx&gt;{{cite web|title=Natalia Macías Valadez Aguilera|url=https://www.ligafemenil.mx/cancha/jugador/139273/eyJpZENsdWIiOiAxMTE4N30=/natalia-macias-valadez-aguilera|publisher=[[Liga MX Femenil]]|access...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328628</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2566" sha1="gj75fz42v6e964jqx22dq4qfvlzcbxn" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Natalia Macías Valadez
| tasvir = 
| toʻliqism = Natalia Macías Valadez Aguilera
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|2003|7|30|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Mexiko]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.53 m&lt;ref name=ligamx&gt;{{cite web|title=Natalia Macías Valadez Aguilera|url=https://www.ligafemenil.mx/cancha/jugador/139273/eyJpZENsdWIiOiAxMTE4N30=/natalia-macias-valadez-aguilera|publisher=[[Liga MX Femenil]]|access-date=4 January 2023}}&lt;/ref&gt;
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Qanot yarim himoyachisi]]
| hozirgiklubi = [[Atlético San Luis (ayollar)|Atlético San Luis]]
| raqami = 19
| yillar1 = 2019–2023
| klublar1 = [[Pumas UNAM (ayollar)|UNAM]]
| isht1 = 71
| gollar1 = 5
| yillar2 = 2023–2026
| klublar2 = [[Deportivo Toluca F.C. (ayollar)|Toluca]]
| isht2 = 72
| gollar2 = 6
| yillar3 = 2026–
| klublar3 = [[Atlético San Luis (ayollar)|Atlético San Luis]]
| isht3 = 0
| gollar3 = 0
}}

'''Natalia Macías Valadez Aguilera''' ([[2003-yil]] [[30-iyul]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, „[[Atlético San Luis (ayollar)|Atlético San Luis]]“ klubida [[Yarim himoyachi|qanot yarim himoyachisi]] pozitsiyasida toʻp suradi&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Jonathan Lazcano, entrenador de Pumas Femenil, fue señalado por presunta agresión a Natalia Macías|url=https://www.infobae.com/mexico/2023/02/08/jonathan-lazcano-entrenador-de-pumas-femenil-fue-senalado-por-presunta-agresion-a-natalia-macias/|date=12 August 2023 |publisher=infobae}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://onefootball.com/es/noticias/pumas-femenil-apuesta-por-el-talento-joven-26089854|title=Pumas Femenil apuesta por el talento joven|date=12 August 2023 |publisher=OneFootball}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==
U oʻz faoliyatini 2019-yilda „[[Pumas UNAM (ayollar)|UNAM]]“ klubida boshlagan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://pumas.mx/pumas-femenil/jugador/73|title=Natalia Macías Valadez Aguilera|date=12 August 2023 |publisher=Pumas UNAM}}&lt;/ref&gt;. 2023-yilda „[[Deportivo Toluca F.C. (ayollar)|Toluca]]“ klubiga koʻchib oʻtgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.tolucafc.com/jugadores/valadez-natalia|title=Natalia Macías|date=12 August 2023 |publisher=Toluca}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gaceta.unam.mx/las-lesiones-no-han-podido-frenarla/|title=Las lesiones no han podido frenarla|date=12 August 2023 |publisher=Gaceta UNAM}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{reflist}}

== Havolalar ==


{{DEFAULTSORT:Macias Valadez, Natalia}}
[[Turkum:2003-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]


{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>gj75fz42v6e964jqx22dq4qfvlzcbxn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:L'orfana del ghetto</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471318</id>
    <revision>
      <id>6328629</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:00:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328629</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Orient Express (film, 1954)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471319</id>
    <revision>
      <id>6328630</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:01:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328630</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:I fuorilegge</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471320</id>
    <revision>
      <id>6328631</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:02:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328631</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fernando Madrigal</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471321</id>
    <revision>
      <id>6328632</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:02:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Fernando Madrigal | tasvir =  | toʻliqism = Fernando Madrigal González | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1991|11|12|df=y}} | tavallud_joyi = [[León, Guanajuato|León]], [[Guanajuato]], [[Meksika]] | boʻyi = 1.75 m | pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]] | hozirgiklubi = | raqami = | yoshlikyillar1 = 2007–2012 | yoshlikklublari1 = Cachorros León | yillar1 = 2011 | klublar1 = [[Unión de Curtidores]] |...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328632</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2990" sha1="gg80f3oze25fmh1sarsdiu1yw4zikzl" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Fernando Madrigal
| tasvir = 
| toʻliqism = Fernando Madrigal González
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1991|11|12|df=y}}
| tavallud_joyi = [[León, Guanajuato|León]], [[Guanajuato]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.75 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]]
| hozirgiklubi =
| raqami =
| yoshlikyillar1 = 2007–2012
| yoshlikklublari1 = Cachorros León
| yillar1 = 2011
| klublar1 = [[Unión de Curtidores]]
| isht1 = 11
| gollar1 = 0
| yillar2 = 2012
| klublar2 = [[Real Cuautitlán]]
| isht2 = 17
| gollar2 = 2
| yillar3 = 2013
| klublar3 = [[Unión de Curtidores]]
| isht3 = 23
| gollar3 = 2
| yillar4 = 2013–2015
| klublar4 = [[Alebrijes de Oaxaca|Oaxaca]]
| isht4 = 59
| gollar4 = 4
| yillar5 = 2015
| klublar5 = [[C.F. Pachuca|Pachuca]]
| isht5 = 3
| gollar5 = 0
| yillar6 = 2016–2019
| klublar6 = [[Mineros de Zacatecas|Zacatecas]]
| isht6 = 92
| gollar6 = 3
| yillar7 = 2018–2019
| klublar7 = → [[Atlético San Luis]]
| isht7 = 33
| gollar7 = 3
| yillar8 = 2019–2020
| klublar8 = [[Atlético San Luis]]
| isht8 = 2
| gollar8 = 0
| yillar9 = 2020–2021
| klublar9 = [[Querétaro F.C.|Querétaro]]
| isht9 = 35
| gollar9 = 3
| yillar10 = 2021–2022
| klublar10 = [[Club América|América]]
| isht10 = 15
| gollar10 = 1
| yillar11 = 2022
| klublar11 = → [[Club Necaxa|Necaxa]]
| isht11 = 34
| gollar11 = 1
| yillar12 = 2023
| klublar12 = [[Club Necaxa|Necaxa]]
| isht12 = 16
| gollar12 = 0
| yillar13 = 2023–2025
| klublar13 = [[Club Tijuana|Tijuana]]
| isht13 = 32
| gollar13 = 5
}}

'''Fernando Madrigal González''' ([[1991-yil]] [[12-noyabr]]da tugʻilgan)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.espnfc.com/player/189764/fernando-madrigal-gonzalez|title = Fernando Madrigal González Stats, News, Bio}}&lt;/ref&gt; — meksikalik sobiq professional futbolchi, [[Liga MX]] vakili „[[Club Tijuana|Tijuana]]“ klubida [[Yarim himoyachi|yarim himoyachi]] pozitsiyasida toʻp surgan&lt;ref&gt;{{cite tweet |author=Club América |author-link=Club América |user=ClubAmerica |number=1403468361149861891 |date=11 June 2021 |title=AMÉRICA Y YA🦅 ¡Bienvenido, @fernamadri80! 🔸 #MadrigalEsÁguila 🔹 https://t.co/vBkbjvYBPl https://t.co/uQAaccIMPr |language=es |access-date=13 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210611221915/https://twitter.com/ClubAmerica/status/1403468361149861891 |archive-date=11 June 2021 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{reflist}}

== Havolalar ==
* {{Liga MX player|62520/fernando-madrigal-gonzalez|Fernando Madrigal González}}
* {{ESPN FC|189764/fernando-madrigal-gonzalez}}
* {{Soccerway|fernando-madrigal-gonzalez/302129}}

{{DEFAULTSORT:Madrigal, Fernando}}
[[Turkum:1991-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Unión de Curtidores futbolchilari]]
[[Turkum:Alebrijes de Oaxaca futbolchilari]]
[[Turkum:C.F. Pachuca futbolchilari]]
[[Turkum:Mineros de Zacatecas futbolchilari]]
[[Turkum:Atlético San Luis futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>gg80f3oze25fmh1sarsdiu1yw4zikzl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Andrey Rublyov (film)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471322</id>
    <revision>
      <id>6328633</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:02:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oqsaqol</username>
        <id>98549</id>
      </contributor>
      <comment>Yangi maqola</comment>
      <origin>6328633</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13082" sha1="gq5u89cvmpap06alv42azun7jqoomxy" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| nom                  = Andrei Rublev&lt;br /&gt;Андрей Рублёв
| tasvir               = 
| rejissyor            = [[Andrei Tarkovsky]]
| prodyuser            = Tamara Ogorodnikova
| ssenariy_muallifi    = {{Plainlist|
* [[Andrei Konchalovsky]]
* [[Andrei Tarkovsky]]
}}
| rollarda             = {{Plainlist|
* [[Anatoly Solonitsyn]]
* [[Ivan Lapikov]]
* [[Nikolai Grinko]]
* Nikolai Sergeyev
* [[Irma Raush]]
* [[Nikolai Burlyayev]]
* [[Rolan Bykov]]
* [[Bolot Beyshenaliyev]]
}}
| operator             = Vadim Yusov
| montajyor            = {{Plainlist|
* Lyudmila Feiginova
* Tatyana Egorycheva
* Olga Shevkunenko
}}
| bastakor             = Vyacheslav Ovchinnikov
| studiya              = [[Mosfilm]]
| distribyutor         = [[Columbia Pictures]] ([[AQSh]], 1973)
| premyera             = {{premyera sanasi|1966|12|16|Moskva|1971|12|24|SSSR}}
| davomiylik           = 205 daqiqa (birinchi nusxa)&lt;br /&gt;183 daqiqa (yakuniy nusxa)
| mamlakat             = [[Sovet Ittifoqi]]
| til                  = {{Plainlist|
* [[Rus tili|Ruscha]]
* [[Tatar tili|Tatarcha]]
* [[Italyan tili|Italyancha]]
}}
| byudjet              = 1,3 million [[Sovet rubli|rubl]]
| daromad              = 2,98 million tomoshabin (SSSR)&lt;ref name=&quot;Zemlianukhin&quot;&gt;Zemlianukhin, Sergei; Segida, Miroslava (1996). ''Domashniaia sinemateka 1918–1996''. Moskva: Duble-D. 20-bet. ISBN 5-900902-05-6.&lt;/ref&gt;
}}

'''''Andrey Rublev''''' ({{lang-ru|Андрей Рублёв}}) —  1966-yilda [[rejissyor]] [[Andrey Tarkovski]] tomonidan [[Andrey Konchalovski]] bilan hammualliflikda yozilgan [[ssenariy]] asosida suratga olingan Sovet epik, tarixiy biografik dramatik filmi. Kartina XV asrda yashab ijod qilgan rus rassomi [[Andrei Rublev|Andrey Rublev]] hayotiga erkin asoslangan boʻlib, [[Leonid Brejnev|Brejnev]] davrining dastlabki oʻn yilligida sovet senzurasi tazyiqiga uchragan „Andreyning chekkan azoblari“ nomli dastlabki talqinning qayta tahrirlangan nusxasidir&lt;ref name=&quot;Hoberman&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.criterion.com/current/posts/43-andrei-rublev-an-icon-emerges|sarlavha=Andrei Rublev: An Icon Emerges|muallif=Jim Hoberman|qaralgan sana=18-aprel 2019-yil|ish=[[The Criterion Collection]]}}&lt;/ref&gt;. Film 1969-yilgi [[Cannes kinofestivali|Cannes kinofestivalida]] namoyish etilib, Xalqaro kinotanqidchilar federatsiyasi (FIPRESCI) mukofotiga sazovor boʻlgan hamda keyinchalik jahon kino tarixidagi eng yaxshi filmlaridan biri sifatida tan olingan&lt;ref name=&quot;festival-cannes.com&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.festival-cannes.com/en/archives/ficheFilm/id/2659/year/1969.html|sarlavha=Festival de Cannes: Andrei Rublev|qaralgan sana=10-aprel 2009-yil|ish=festival-cannes.com}}&lt;/ref&gt;. 

== Syujeti ==
XV asrning boshlari. Rus yerlarida oʻzaro knyazlar oʻrtasidagi taxt uchun urushlar boshlangan edi, shafqatsiz tatar moʻgʻul bosqinlari esa butun mamlakatni xarobaga aylantiradi. Film cherkov minorasiga bogʻlangan, qoʻlbola usulda tikilgan havo sharida havoga koʻtarilgan Yefim ismli odamning hayratga toʻla quvonchi bilan boshlanadi, u oʻz hayotida birinchi marta zamin goʻzalligini osmonu falakdan tomosha qiladi, biroq oradan soniyalar oʻtmay shiddat bilan yerga qulab, halokatga uchraydi. 

Aynan ana shu fojeali yoʻllardan birida uch nafar rohib hamda mahoratli rassomlar Andrey, Daniil va Kirill oʻzlari yashagan Andronikov monastirini tark etib, [[Moskva]] tomon safarga otlanishadi. Kutilmaganda boshlangan shiddatli yomgʻirdan boshpana izlab, ular yoʻl chetidagi omborxonaga kirishadi va u yerda masxaraboz, skomoroxning hukmdorlarni masxara qiluvchi hajviy qoʻshiqlarini eshitib qolishadi. Xudojoʻy va qatʼiy feʼlli Kirill bundan qattiq norozi boʻlib tashqariga chiqib ketadi va koʻp oʻtmay kelgan knyaz askarlariga masxarabozni tutib beradi. Keyinchalik [[Moskva|Moskvaga]] yetib kelgan Kirill oʻsha davrning eng buyuk rassomi, usta Feofan Grekning ustaxonasiga (badiiy studiyasi) borib, unga hamkor boʻlish istagini bildiradi. Biroq uning umidlari chil-chil boʻladi, Feofan monastirga maxsus xabarchi yuborib, oʻziga shogird va hamkor sifatida Kirillni emas, balki isteʼdodli Andreyni tanlaydi. Ich-ichidan hasad oʻtida yongan Kirill esa bu kamsitishga chiday olmay, xudoga isyon qilgancha monastirni butkul tark etadi.

Andrey oʻzining yosh shogirdi Foma bilan [[Moskva]] tomon yoʻlga chiqadi. Sokin oʻrmon qoʻynida u usta Feofan bilan dinning mohiyati, imon va azob uqubat chekayotgan rus xalqining qismati haqida chuqur falsafiy bahsga kirishadi. Koʻp oʻtmay, Ivan Kupala bayrami kechasida u daryo boʻyida yalangʻoch holda sirli marosimlarni bajarayotgan butparastlar davrasiga duch keladi va ular tomonidan asirga olinadi. Biroq sirlardan xoli, bagʻrikeng Marfa ismli butparast ayol uni oʻlim xavfidan qutqarib, ozodlikka qoʻyib yuboradi. Ertasi kuni tongda Andrey daryo boʻyida kechagi butparastlarni shafqatsizlarcha taʼqib qilayotgan knyaz askarlarini  koʻradi va Andrey chuqur vijdon azobi va chorasizlik ichida nigohlarini yashirad. 

Yillar oʻtib, Vladimir shahrida Andrey oʻzining qadrdon doʻsti Daniil bilan birgalikda bosh cherkov devorlarini bezashga kirishadi. Biroq u uzoq vaqt davomida „Qiyomat kuni“ („Daxshatli sud“) sahnasini chiza olmay qiynaladi, chunki u xristian insonlarni daxshatli azoblar bilan qoʻrqitib, dinga itoat qildirishni mutlaqo xohlamas edi. Aynan oʻsha kunlarda mamlakatda navbatdagi daxshat yuz beradi. Buyuk knyazning hokimiyatga oʻch ukasi xiyonat yoʻliga oʻtib, tatar moʻgʻul qoʻshinlari bilan til biriktiradi va oʻz birodarlari yashaydigan Vladimir shahrini shafqatsizlarcha bosib oladi. Qonli jang maydonida yosh shogird Foma tatar oʻqidan yaralanib halok boʻladi, shahar aholisi jon saqlash uchun panoh topgan cherkov ichida esa misli koʻrilmagan vahshiyona qirgʻin boshlanadi. Andrey oʻsha tartibsizlik ichida yosh, aqli zaif qiz, Durochkani rus askarining zoʻravonligidan qutqarish uchun beixtiyor qoʻliga bolta oladi va oʻz millatdoshini chopib oʻldiradi. Sodir etgan qotilligi va insoniyatning chirkinligidan daxshatga tushgan rassom xudo oldida oʻzini aybdor his etib, rassomlik sanʼatidan butkul voz kechadi hamda umrining oxirigacha sukut saqlash (gapirmaslik) qasamini qabul qiladi. Oradan yillar oʻtadi, ocharchilik, quvgʻin va urushlardan ruhan ezilgan Kirill tavba qilib monastirga qaytib keladi, tatarlar esa monastir hovlisida qolgan oʻsha aqli zaif qiz Durochkani oʻzlari bilan birga asir qilib, uzoq oʻlkalarga olib ketishadi.

Filmning yakuniy va eng eng muhim epizodi Boriska ismli yosh yigitning qismatiga bagʻishlangan. Uning otasi, butun rus yerlarida dong taratgan mohir qoʻngʻiroq ustasi [[vabo]] sababli vafot etgan edi. Boriska Buyuk knyaz odamlaridan qoʻngʻiroq yasash buyurtmasini olish uchun otasi unga hunar sirlarini oʻrgatib ketganini aytib yolgʻon gapiradi. U daxshatli qoʻrquv va qiyinchiliklar bilan ulkan qoʻngʻiroqni tayyorlaydi. Sinov kuni qoʻngʻiroq juda baland va chiroyli jaranglaydi. Knyaz xursand boʻlib ketadi, ammo Boriska chetga oʻtib, yigʻlagan holda Andreyga otasi hech qanday sirni aytmaganini, hammasini tavakkal qilganini tan oladi. Bolaning bu jasoratidan taʼsirlangan Andrey koʻp yillik gapirmaslik qasamini buzadi va unga „Sen qoʻngʻiroq quyasan, men esa diniy surat chizaman“ deydi. Filmning oxirida Rublyovning saqlanib qolgan haqiqiy rasmlari yorqin rangli kadrlarda koʻrsatiladi, eng soʻngida esa yomgʻir ostida daryo boʻyida turgan otlar sahnasi bilan asar tugaydi.

== Ishlab chiqarish ==
1961-yilda [[Andrey Tarkovski]] oʻzining ilk toʻliq metrajli badiiy asari „Ivanning bolaligi“ (Ivanovo detstvo) ustida ishlayotgan paytidayoq „Mosfilm“ kinostudiyasiga diniy rasmlar chizadigan rus rassomi [[Andrey Rublev]] haqida film suratga olish gʻoyasini taklif qilgan. Rasmiy shartnoma 1962-yilda imzolangan boʻlib, kartina [[Ssenariy|ssenariysi]] [[Andrey Konchalovski]] bilan hamkorlikda ikki yildan ortiq vaqt davomida, oʻrta asr solnomalari (yilnomalari) va tarixiy manbalarni chuqur oʻrganish asosida yozilgan hamda 1964-yilning aprel oyida tasdiqlangan. Ushbu [[ssenariy]] dastlab „Искусство кино“ jurnalida chop etilib, tarixchilar hamda [[Kinotanqidchi|kinotanqidchilar]] oʻrtasida qizgʻin bahs munozaralarga sabab boʻlgan&lt;ref name=&quot;Turovskaya&quot;&gt;Turovskaya, Maya (1989). ''Tarkovsky: Cinema as Poetry''. London: Faber and Faber. ISBN 0-571-14709-7.&lt;/ref&gt;. Rublev rolini ijro etishni [[Andrey Tarkovski|Tarkovski]] oʻsha paytda Sverdlovsk teatrida faoliyat yuritgan, kino olamida hali umuman tanilmagan aktyor Anatoly Solonitsinga ishonib topshirgan. Solonitsin ssenariyni jurnalda oʻqib qolib, kastingda qatnashish uchun oʻz hisobidan [[Moskva|Moskvaga]] kelgan edi. Keyinchalik u [[Andrey Tarkovski|Tarkovskining]] eng koʻp hamkorlik qilgan aktyorlaridan biri sifatida, rejissyorning „Solaris“, „&lt;nowiki/&gt;[[Koʻzgu (film)|Koʻzgu]]&lt;nowiki/&gt;“ (Zerkalo) va „Stalker“ kabi mashhur filmlarida ham bosh rollarni ijro etgan.

Tasvirga olish ishlari 1965-yilning aprel oyida boshlangan (kino tarixchisi J. Hoberman oʻz tadqiqotlarida 1964-yil sentabr oyini koʻrsatadi). Loyiha uchun dastlab ajratilgan 1,6 million rubllik byudjet keyinchalik bir necha bor qisqartirilib, 1 million rubl etib belgilangan, buning oqibatida [[Kulikovo jangi]] kabi bir qator yirik va ommaviy sahnalar ssenariydan butunlay chiqarib tashlangan. Yakunda film ishlab chiqarish qiymati 1,3 million rublni tashkil etgan, rejadagi xarajatlardan oshib ketishga 1965-yil noyabridan 1966-yil aprelgacha tasvirga olish jarayonini toʻxtatib qoʻygan kuchli qor yogʻishi (noqulay ob-havo) sabab boʻlgan&lt;ref name=&quot;Johnson&quot;&gt;Johnson, Vida T.; Petrie, Graham (1994). ''The Films of Andrei Tarkovsky: A Visual Fugue''. Bloomington: Indiana University Press. ISBN 0-253-33137-4.&lt;/ref&gt;. Kartina Nerl daryosi boʻyida, shuningdek, [[Vladimir]], [[Suzdal]], [[Pskov]], Izborsk va [[Pechori]] kabi tarixiy shaharlarda suratga olingan. [[Andrey Tarkovski|Tarkovski]] filmning asosiy qismini qora-oq formatda, Rublevning asarlari koʻrsatiladigan yakuniy xulosa qismini (epilogni) esa rangli tasvirda muhrlagan, rejissyorning fikricha, insonlar kundalik hayotdagi ranglarni deyarli payqamaydilar. Filmdagi ayrim shafqatsiz sahnalar, xususan, haqiqiy otning oʻlimi tasvirlangan kadrlar oʻsha paytdayoq jamoatchilik orasida keskin bahs munozaralarga sabab boʻlgan.

Filmning „Andreyning chekkan azoblari“ deb nomlangan ilk montaj talqini 1970-yilning iyul oyida tayyor boʻlgan va u 205 daqiqa davom etgan. [[SSSR Davlat kinematografiya qoʻmitasi]] (Goskino) kartinaning haddan tashqari uzunligi, undagi tushkun (salbiy) kayfiyat, shafqatsizlik hamda ochiq sahnalar (yalangʻochlik) sababli uni qisqartirishni talab qilgan. Film 1966-yil 16-dekabrda [[Moskva|Moskvadagi]] Kinochilar uyida bir marotaba namoyish etilgan boʻlib, KPSS Markaziy Qoʻmitasi uning „mafkuraviy jihatdan mutlaqo xato ekanligiga shubha yoʻq“ deb xulosa chiqargan. 1969-yilgi [[Cannes kinofestivali|Cannes kinofestivalida]] kartina asosiy tanlovdan tashqari, festivalning soʻnggi kunida, tonggi soat 4 da bor yoʻgʻi bir marta koʻrsatilganiga qaramay, Xalqaro [[Kinotanqidchi|kinotanqidchilar]] federatsiyasi (FIPRESCI) mukofotiga sazovor boʻlgan&lt;ref name=&quot;LeFanu&quot;&gt;Le Fanu, Mark (1987). ''The Cinema of Andrei Tarkovsky''. London: BFI. ISBN 0-85170-193-0.&lt;/ref&gt;. [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSRda]] film faqatgina 1971-yil 24-dekabrga kelib, 186 daqiqalik qisqartirilgan talqinda katta ekranlarga chiqdi, u 277 ta nusxada tarqatilib, 2,98 million tomoshabin toʻpladi. 1973-yilda film [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]] kinoteatrlarida namoyish etila boshlagach, „&lt;nowiki/&gt;[[Columbia Pictures]]&lt;nowiki/&gt;“ uni yana 20 daqiqaga qisqartirib yuborgani sababli, kartina gʻarb [[Kinotanqidchi|kinotanqidchilari]] tomonidan sovuq (salbiy) kutib olindi. 2018-yilda esa „The Criterion Collection“ kompaniyasi filmning ilk original variantini va keng ommaga taqdim etilgan nusxasini DVD va Blu-ray formatlarida sotuvga chiqardi.

== Rollarda ==
{{Aktyorlar roʻyxati|
* [[Anatoly Solonitsyn]] — Andrei Rublev
* [[Ivan Lapikov]] — Kirill
* [[Nikolai Grinko]] — Daniil Chyorny
* Nikolai Sergeyev — Feofan Grek
* [[Irma Raush]] — Durochka (avliyo telba qiz)
* [[Nikolai Burlyayev]] — Boriska
* [[Yuriy Nazarov]] — knyaz Yuri Zvenigorodskiy / Buyuk knyaz Vasiliy I
* [[Yuri Nikulin]] — xabarchi Patrikey
* [[Rolan Bykov]] — skomorox
* [[Mikhail Kononov]] — Foma
* Nikolai Grabbe — yuzboshi Stepan
* Dmitry Orlovsky — keksa usta
* [[Nikolay Glazkov]] — Yefim
* Nelly Snegina — Marfa
* [[Bolot Beyshenaliyev]] — Edigu, Nogʻay Oʻrdasi xoni
* Igor Donskoy — Iso (ehtiros sahnasida)
* [[Irina Miroshnichenko]] — Mariya Magdalina (ehtiros sahnasida)
}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{IMDbda film}}

[[Turkum:1966-yil filmlari]]
[[Turkum:Sovet Ittifoqi filmlari]]
[[Turkum:Rus tilidagi filmlar]]
[[Turkum:Andrei Tarkovsky filmlari]]
[[Turkum:Mosfilm filmlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha filmlar]]</text>
      <sha1>gq5u89cvmpap06alv42azun7jqoomxy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328634</id>
      <parentid>6328633</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T07:03:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oqsaqol</username>
        <id>98549</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6328634</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13064" sha1="dfgb1tkq5lacxsdpdlggz8b5bdoasdw" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| nom                  = Andrei Rublev&lt;br /&gt;Андрей Рублёв
| tasvir               = 
| rejissyor            = [[Andrei Tarkovsky]]
| prodyuser            = Tamara Ogorodnikova
| ssenariy_muallifi    = {{Plainlist|
* [[Andrei Konchalovsky]]
* [[Andrei Tarkovsky]]
}}
| rollarda             = {{Plainlist|
* [[Anatoly Solonitsyn]]
* [[Ivan Lapikov]]
* [[Nikolai Grinko]]
* Nikolai Sergeyev
* [[Irma Raush]]
* [[Nikolai Burlyayev]]
* [[Rolan Bykov]]
* [[Bolot Beyshenaliyev]]
}}
| operator             = Vadim Yusov
| montajyor            = {{Plainlist|
* Lyudmila Feiginova
* Tatyana Egorycheva
* Olga Shevkunenko
}}
| bastakor             = Vyacheslav Ovchinnikov
| studiya              = [[Mosfilm]]
| distribyutor         = [[Columbia Pictures]] ([[AQSh]], 1973)
| premyera             = {{premyera sanasi|1966|12|16|Moskva|1971|12|24|SSSR}}
| davomiylik           = 205 daqiqa (birinchi nusxa)&lt;br /&gt;183 daqiqa (yakuniy nusxa)
| mamlakat             = [[Sovet Ittifoqi]]
| til                  = {{Plainlist|
* [[Rus tili|Ruscha]]
* [[Tatar tili|Tatarcha]]
* [[Italyan tili|Italyancha]]
}}
| byudjet              = 1,3 million [[Sovet rubli|rubl]]
| daromad              = 2,98 million tomoshabin (SSSR)&lt;ref name=&quot;Zemlianukhin&quot;&gt;Zemlianukhin, Sergei; Segida, Miroslava (1996). ''Domashniaia sinemateka 1918–1996''. Moskva: Duble-D. 20-bet. ISBN 5-900902-05-6.&lt;/ref&gt;
}}

'''''Andrey Rublev''''' ({{lang-ru|Андрей Рублёв}}) — 1966-yilda [[rejissyor]] [[Andrey Tarkovski]] tomonidan [[Andrey Konchalovski]] bilan hammualliflikda yozilgan [[ssenariy]] asosida suratga olingan Sovet epik, tarixiy biografik dramatik filmi. Kartina XV asrda yashab ijod qilgan rus rassomi [[Andrei Rublev|Andrey Rublev]] hayotiga erkin asoslangan boʻlib, [[Leonid Brejnev|Brejnev]] davrining dastlabki oʻn yilligida sovet senzurasi tazyiqiga uchragan „Andreyning chekkan azoblari“ nomli dastlabki talqinning qayta tahrirlangan nusxasidir&lt;ref name=&quot;Hoberman&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.criterion.com/current/posts/43-andrei-rublev-an-icon-emerges|sarlavha=Andrei Rublev: An Icon Emerges|muallif=Jim Hoberman|qaralgan sana=18-aprel 2019-yil|ish=[[The Criterion Collection]]}}&lt;/ref&gt;. Film 1969-yilgi [[Cannes kinofestivali|Cannes kinofestivalida]] namoyish etilib, Xalqaro kinotanqidchilar federatsiyasi (FIPRESCI) mukofotiga sazovor boʻlgan hamda keyinchalik jahon kino tarixidagi eng yaxshi filmlaridan biri sifatida tan olingan&lt;ref name=&quot;festival-cannes.com&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.festival-cannes.com/en/archives/ficheFilm/id/2659/year/1969.html|sarlavha=Festival de Cannes: Andrei Rublev|qaralgan sana=10-aprel 2009-yil|ish=festival-cannes.com}}&lt;/ref&gt;.

== Syujeti ==
XV asrning boshlari. Rus yerlarida oʻzaro knyazlar oʻrtasidagi taxt uchun urushlar boshlangan edi, shafqatsiz tatar moʻgʻul bosqinlari esa butun mamlakatni xarobaga aylantiradi. Film cherkov minorasiga bogʻlangan, qoʻlbola usulda tikilgan havo sharida havoga koʻtarilgan Yefim ismli odamning hayratga toʻla quvonchi bilan boshlanadi, u oʻz hayotida birinchi marta zamin goʻzalligini osmonu falakdan tomosha qiladi, biroq oradan soniyalar oʻtmay shiddat bilan yerga qulab, halokatga uchraydi.

Aynan ana shu fojeali yoʻllardan birida uch nafar rohib hamda mahoratli rassomlar Andrey, Daniil va Kirill oʻzlari yashagan Andronikov monastirini tark etib, [[Moskva]] tomon safarga otlanishadi. Kutilmaganda boshlangan shiddatli yomgʻirdan boshpana izlab, ular yoʻl chetidagi omborxonaga kirishadi va u yerda masxaraboz, skomoroxning hukmdorlarni masxara qiluvchi hajviy qoʻshiqlarini eshitib qolishadi. Xudojoʻy va qatʼiy feʼlli Kirill bundan qattiq norozi boʻlib tashqariga chiqib ketadi va koʻp oʻtmay kelgan knyaz askarlariga masxarabozni tutib beradi. Keyinchalik [[Moskva|Moskvaga]] yetib kelgan Kirill oʻsha davrning eng buyuk rassomi, usta Feofan Grekning ustaxonasiga (badiiy studiyasi) borib, unga hamkor boʻlish istagini bildiradi. Biroq uning umidlari chil-chil boʻladi, Feofan monastirga maxsus xabarchi yuborib, oʻziga shogird va hamkor sifatida Kirillni emas, balki isteʼdodli Andreyni tanlaydi. Ich-ichidan hasad oʻtida yongan Kirill esa bu kamsitishga chiday olmay, xudoga isyon qilgancha monastirni butkul tark etadi.

Andrey oʻzining yosh shogirdi Foma bilan [[Moskva]] tomon yoʻlga chiqadi. Sokin oʻrmon qoʻynida u usta Feofan bilan dinning mohiyati, imon va azob uqubat chekayotgan rus xalqining qismati haqida chuqur falsafiy bahsga kirishadi. Koʻp oʻtmay, Ivan Kupala bayrami kechasida u daryo boʻyida yalangʻoch holda sirli marosimlarni bajarayotgan butparastlar davrasiga duch keladi va ular tomonidan asirga olinadi. Biroq sirlardan xoli, bagʻrikeng Marfa ismli butparast ayol uni oʻlim xavfidan qutqarib, ozodlikka qoʻyib yuboradi. Ertasi kuni tongda Andrey daryo boʻyida kechagi butparastlarni shafqatsizlarcha taʼqib qilayotgan knyaz askarlarini koʻradi va Andrey chuqur vijdon azobi va chorasizlik ichida nigohlarini yashirad.

Yillar oʻtib, Vladimir shahrida Andrey oʻzining qadrdon doʻsti Daniil bilan birgalikda bosh cherkov devorlarini bezashga kirishadi. Biroq u uzoq vaqt davomida „Qiyomat kuni“ („Daxshatli sud“) sahnasini chiza olmay qiynaladi, chunki u xristian insonlarni daxshatli azoblar bilan qoʻrqitib, dinga itoat qildirishni mutlaqo xohlamas edi. Aynan oʻsha kunlarda mamlakatda navbatdagi daxshat yuz beradi. Buyuk knyazning hokimiyatga oʻch ukasi xiyonat yoʻliga oʻtib, tatar moʻgʻul qoʻshinlari bilan til biriktiradi va oʻz birodarlari yashaydigan Vladimir shahrini shafqatsizlarcha bosib oladi. Qonli jang maydonida yosh shogird Foma tatar oʻqidan yaralanib halok boʻladi, shahar aholisi jon saqlash uchun panoh topgan cherkov ichida esa misli koʻrilmagan vahshiyona qirgʻin boshlanadi. Andrey oʻsha tartibsizlik ichida yosh, aqli zaif qiz, Durochkani rus askarining zoʻravonligidan qutqarish uchun beixtiyor qoʻliga bolta oladi va oʻz millatdoshini chopib oʻldiradi. Sodir etgan qotilligi va insoniyatning chirkinligidan daxshatga tushgan rassom xudo oldida oʻzini aybdor his etib, rassomlik sanʼatidan butkul voz kechadi hamda umrining oxirigacha sukut saqlash (gapirmaslik) qasamini qabul qiladi. Oradan yillar oʻtadi, ocharchilik, quvgʻin va urushlardan ruhan ezilgan Kirill tavba qilib monastirga qaytib keladi, tatarlar esa monastir hovlisida qolgan oʻsha aqli zaif qiz Durochkani oʻzlari bilan birga asir qilib, uzoq oʻlkalarga olib ketishadi.

Filmning yakuniy va eng eng muhim epizodi Boriska ismli yosh yigitning qismatiga bagʻishlangan. Uning otasi, butun rus yerlarida dong taratgan mohir qoʻngʻiroq ustasi [[vabo]] sababli vafot etgan edi. Boriska Buyuk knyaz odamlaridan qoʻngʻiroq yasash buyurtmasini olish uchun otasi unga hunar sirlarini oʻrgatib ketganini aytib yolgʻon gapiradi. U daxshatli qoʻrquv va qiyinchiliklar bilan ulkan qoʻngʻiroqni tayyorlaydi. Sinov kuni qoʻngʻiroq juda baland va chiroyli jaranglaydi. Knyaz xursand boʻlib ketadi, ammo Boriska chetga oʻtib, yigʻlagan holda Andreyga otasi hech qanday sirni aytmaganini, hammasini tavakkal qilganini tan oladi. Bolaning bu jasoratidan taʼsirlangan Andrey koʻp yillik gapirmaslik qasamini buzadi va unga „Sen qoʻngʻiroq quyasan, men esa diniy surat chizaman“ deydi. Filmning oxirida Rublyovning saqlanib qolgan haqiqiy rasmlari yorqin rangli kadrlarda koʻrsatiladi, eng soʻngida esa yomgʻir ostida daryo boʻyida turgan otlar sahnasi bilan asar tugaydi.

== Ishlab chiqarish ==
1961-yilda [[Andrey Tarkovski]] oʻzining ilk toʻliq metrajli badiiy asari „Ivanning bolaligi“ (Ivanovo detstvo) ustida ishlayotgan paytidayoq „Mosfilm“ kinostudiyasiga diniy rasmlar chizadigan rus rassomi [[Andrey Rublev]] haqida film suratga olish gʻoyasini taklif qilgan. Rasmiy shartnoma 1962-yilda imzolangan boʻlib, kartina [[Ssenariy|ssenariysi]] [[Andrey Konchalovski]] bilan hamkorlikda ikki yildan ortiq vaqt davomida, oʻrta asr solnomalari (yilnomalari) va tarixiy manbalarni chuqur oʻrganish asosida yozilgan hamda 1964-yilning aprel oyida tasdiqlangan. Ushbu [[ssenariy]] dastlab „Iskusstvo kino“ jurnalida chop etilib, tarixchilar hamda [[Kinotanqidchi|kinotanqidchilar]] oʻrtasida qizgʻin bahs munozaralarga sabab boʻlgan&lt;ref name=&quot;Turovskaya&quot;&gt;Turovskaya, Maya (1989). ''Tarkovsky: Cinema as Poetry''. London: Faber and Faber. ISBN 0-571-14709-7.&lt;/ref&gt;. Rublev rolini ijro etishni [[Andrey Tarkovski|Tarkovski]] oʻsha paytda Sverdlovsk teatrida faoliyat yuritgan, kino olamida hali umuman tanilmagan aktyor Anatoly Solonitsinga ishonib topshirgan. Solonitsin ssenariyni jurnalda oʻqib qolib, kastingda qatnashish uchun oʻz hisobidan [[Moskva|Moskvaga]] kelgan edi. Keyinchalik u [[Andrey Tarkovski|Tarkovskining]] eng koʻp hamkorlik qilgan aktyorlaridan biri sifatida, rejissyorning „Solaris“, „&lt;nowiki/&gt;[[Koʻzgu (film)|Koʻzgu]]&lt;nowiki/&gt;“ (Zerkalo) va „Stalker“ kabi mashhur filmlarida ham bosh rollarni ijro etgan.

Tasvirga olish ishlari 1965-yilning aprel oyida boshlangan (kino tarixchisi J. Hoberman oʻz tadqiqotlarida 1964-yil sentabr oyini koʻrsatadi). Loyiha uchun dastlab ajratilgan 1,6 million rubllik byudjet keyinchalik bir necha bor qisqartirilib, 1 million rubl etib belgilangan, buning oqibatida [[Kulikovo jangi]] kabi bir qator yirik va ommaviy sahnalar ssenariydan butunlay chiqarib tashlangan. Yakunda film ishlab chiqarish qiymati 1,3 million rublni tashkil etgan, rejadagi xarajatlardan oshib ketishga 1965-yil noyabridan 1966-yil aprelgacha tasvirga olish jarayonini toʻxtatib qoʻygan kuchli qor yogʻishi (noqulay ob-havo) sabab boʻlgan&lt;ref name=&quot;Johnson&quot;&gt;Johnson, Vida T.; Petrie, Graham (1994). ''The Films of Andrei Tarkovsky: A Visual Fugue''. Bloomington: Indiana University Press. ISBN 0-253-33137-4.&lt;/ref&gt;. Kartina Nerl daryosi boʻyida, shuningdek, [[Vladimir]], [[Suzdal]], [[Pskov]], Izborsk va [[Pechori]] kabi tarixiy shaharlarda suratga olingan. [[Andrey Tarkovski|Tarkovski]] filmning asosiy qismini qora-oq formatda, Rublevning asarlari koʻrsatiladigan yakuniy xulosa qismini (epilogni) esa rangli tasvirda muhrlagan, rejissyorning fikricha, insonlar kundalik hayotdagi ranglarni deyarli payqamaydilar. Filmdagi ayrim shafqatsiz sahnalar, xususan, haqiqiy otning oʻlimi tasvirlangan kadrlar oʻsha paytdayoq jamoatchilik orasida keskin bahs munozaralarga sabab boʻlgan.

Filmning „Andreyning chekkan azoblari“ deb nomlangan ilk montaj talqini 1970-yilning iyul oyida tayyor boʻlgan va u 205 daqiqa davom etgan. [[SSSR Davlat kinematografiya qoʻmitasi]] (Goskino) kartinaning haddan tashqari uzunligi, undagi tushkun (salbiy) kayfiyat, shafqatsizlik hamda ochiq sahnalar (yalangʻochlik) sababli uni qisqartirishni talab qilgan. Film 1966-yil 16-dekabrda [[Moskva|Moskvadagi]] Kinochilar uyida bir marotaba namoyish etilgan boʻlib, KPSS Markaziy Qoʻmitasi uning „mafkuraviy jihatdan mutlaqo xato ekanligiga shubha yoʻq“ deb xulosa chiqargan. 1969-yilgi [[Cannes kinofestivali|Cannes kinofestivalida]] kartina asosiy tanlovdan tashqari, festivalning soʻnggi kunida, tonggi soat 4 da bor yoʻgʻi bir marta koʻrsatilganiga qaramay, Xalqaro [[Kinotanqidchi|kinotanqidchilar]] federatsiyasi (FIPRESCI) mukofotiga sazovor boʻlgan&lt;ref name=&quot;LeFanu&quot;&gt;Le Fanu, Mark (1987). ''The Cinema of Andrei Tarkovsky''. London: BFI. ISBN 0-85170-193-0.&lt;/ref&gt;. [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSRda]] film faqatgina 1971-yil 24-dekabrga kelib, 186 daqiqalik qisqartirilgan talqinda katta ekranlarga chiqdi, u 277 ta nusxada tarqatilib, 2,98 million tomoshabin toʻpladi. 1973-yilda film [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]] kinoteatrlarida namoyish etila boshlagach, „&lt;nowiki/&gt;[[Columbia Pictures]]&lt;nowiki/&gt;“ uni yana 20 daqiqaga qisqartirib yuborgani sababli, kartina gʻarb [[Kinotanqidchi|kinotanqidchilari]] tomonidan sovuq (salbiy) kutib olindi. 2018-yilda esa „The Criterion Collection“ kompaniyasi filmning ilk original variantini va keng ommaga taqdim etilgan nusxasini DVD va Blu-ray formatlarida sotuvga chiqardi.

== Rollarda ==
{{Aktyorlar roʻyxati|
* [[Anatoly Solonitsyn]] — Andrei Rublev
* [[Ivan Lapikov]] — Kirill
* [[Nikolai Grinko]] — Daniil Chyorny
* Nikolai Sergeyev — Feofan Grek
* [[Irma Raush]] — Durochka (avliyo telba qiz)
* [[Nikolai Burlyayev]] — Boriska
* [[Yuriy Nazarov]] — knyaz Yuri Zvenigorodskiy / Buyuk knyaz Vasiliy I
* [[Yuri Nikulin]] — xabarchi Patrikey
* [[Rolan Bykov]] — skomorox
* [[Mikhail Kononov]] — Foma
* Nikolai Grabbe — yuzboshi Stepan
* Dmitry Orlovsky — keksa usta
* [[Nikolay Glazkov]] — Yefim
* Nelly Snegina — Marfa
* [[Bolot Beyshenaliyev]] — Edigu, Nogʻay Oʻrdasi xoni
* Igor Donskoy — Iso (ehtiros sahnasida)
* [[Irina Miroshnichenko]] — Mariya Magdalina (ehtiros sahnasida)
}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{IMDbda film}}

[[Turkum:1966-yil filmlari]]
[[Turkum:Sovet Ittifoqi filmlari]]
[[Turkum:Rus tilidagi filmlar]]
[[Turkum:Andrei Tarkovsky filmlari]]
[[Turkum:Mosfilm filmlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha filmlar]]</text>
      <sha1>dfgb1tkq5lacxsdpdlggz8b5bdoasdw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328756</id>
      <parentid>6328634</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T07:53:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oqsaqol</username>
        <id>98549</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6328756</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13092" sha1="q0cgpc27fc7shls8wshetyh62yhwix7" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| nom                  = Andrei Rublev&lt;br /&gt;Андрей Рублёв
| tasvir               = 
| rejissyor            = [[Andrei Tarkovsky]]
| prodyuser            = Tamara Ogorodnikova
| ssenariy_muallifi    = {{Plainlist|
* [[Andrei Konchalovsky]]
* [[Andrei Tarkovsky]]
}}
| rollarda             = {{Plainlist|
* [[Anatoly Solonitsyn]]
* [[Ivan Lapikov]]
* [[Nikolai Grinko]]
* Nikolai Sergeyev
* [[Irma Raush]]
* [[Nikolai Burlyayev]]
* [[Rolan Bykov]]
* [[Bolot Beyshenaliyev]]
}}
| operator             = Vadim Yusov
| montajyor            = {{Plainlist|
* Lyudmila Feiginova
* Tatyana Egorycheva
* Olga Shevkunenko
}}
| bastakor             = Vyacheslav Ovchinnikov
| studiya              = [[Mosfilm]]
| distribyutor         = [[Columbia Pictures]] ([[AQSh]], 1973)
| premyera             = {{premyera sanasi|1966|12|16|Moskva|1971|12|24|SSSR}}
| davomiylik           = 205 daqiqa (birinchi nusxa)&lt;br /&gt;183 daqiqa (yakuniy nusxa)
| mamlakat             = [[Sovet Ittifoqi]]
| til                  = {{Plainlist|
* [[Rus tili|Ruscha]]
* [[Tatar tili|Tatarcha]]
* [[Italyan tili|Italyancha]]
}}
| byudjet              = 1,3 million [[Sovet rubli|rubl]]
| daromad              = 2,98 million tomoshabin (SSSR)&lt;ref name=&quot;Zemlianukhin&quot;&gt;Zemlianukhin, Sergei; Segida, Miroslava (1996). ''Domashniaia sinemateka 1918–1996''. Moskva: Duble-D. 20-bet. ISBN 5-900902-05-6.&lt;/ref&gt;
}}

'''''Andrey Rublev''''' ({{lang-ru|Андрей Рублёв}}) — 1966-yilda [[rejissyor]] [[Andrey Tarkovski]] tomonidan [[Andrey Konchalovski]] bilan hammualliflikda yozilgan [[ssenariy]] asosida suratga olingan Sovet epik, tarixiy biografik dramatik filmi. Kartina XV asrda yashab ijod qilgan rus rassomi [[Andrei Rublev|Andrey Rublev]] hayotiga asoslangan boʻlib, [[Leonid Brejnev|Brejnev]] davrining dastlabki oʻn yilligida sovet senzurasi tazyiqiga uchragan va „Andreyning chekkan azoblari“ nomli dastlabki talqinning qayta tahrirlangan nusxasidir&lt;ref name=&quot;Hoberman&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.criterion.com/current/posts/43-andrei-rublev-an-icon-emerges|sarlavha=Andrei Rublev: An Icon Emerges|muallif=Jim Hoberman|qaralgan sana=18-aprel 2019-yil|ish=[[The Criterion Collection]]}}&lt;/ref&gt;. Film 1969-yilgi [[Cannes kinofestivali|Cannes kinofestivalida]] namoyish etilib, Xalqaro kinotanqidchilar federatsiyasi (FIPRESCI) mukofotiga sazovor boʻlgan hamda keyinchalik jahon kino tarixidagi eng yaxshi filmlaridan biri sifatida tan olingan&lt;ref name=&quot;festival-cannes.com&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.festival-cannes.com/en/archives/ficheFilm/id/2659/year/1969.html|sarlavha=Festival de Cannes: Andrei Rublev|qaralgan sana=10-aprel 2009-yil|ish=festival-cannes.com}}&lt;/ref&gt;.

== Syujeti ==
XV asrning boshlari. Rus yerlarida knyazlar oʻrtasidagi taxt uchun urushlar boshlangan edi, shafqatsiz tatar moʻgʻul bosqinlari esa butun mamlakatni xarobaga aylantiradi. Film cherkov minorasiga bogʻlangan, qoʻlbola usulda tikilgan havo sharida havoga koʻtarilgan Yefim ismli odamning hayratga toʻla quvonchi bilan boshlanadi, u oʻz hayotida birinchi marta zamin goʻzalligini osmonu falakdan tomosha qiladi, biroq oradan soniyalar oʻtmay shiddat bilan yerga qulab, halokatga uchraydi.

Aynan ana shu fojeali yoʻllardan birida uch nafar rohib hamda mahoratli rassomlar Andrey, Danil va Kirill oʻzlari yashagan Andronikov monastirini tark etib, [[Moskva]] tomon safarga otlanishadi. Kutilmaganda boshlangan shiddatli yomgʻirdan boshpana izlab, ular yoʻl chetidagi omborxonaga kirishadi va u yerda masxaraboz, skomoroxning hukmdorlarni masxara qiluvchi hajviy qoʻshiqlarini eshitib qolishadi. Xudojoʻy va qatʼiy feʼlli Kirill bundan qattiq norozi boʻlib tashqariga chiqib ketadi va koʻp oʻtmay kelgan knyaz askarlariga masxarabozni tutib beradi. Keyinchalik [[Moskva|Moskvaga]] yetib kelgan Kirill oʻsha davrning eng buyuk rassomi, usta Feofan Grekning ustaxonasiga (badiiy studiyasi) borib, unga hamkor boʻlish istagini bildiradi. Biroq uning umidlari chil-chil boʻladi, Feofan monastirga maxsus xabarchi yuborib, oʻziga shogird va hamkor sifatida Kirillni emas, balki isteʼdodli Andreyni tanlaydi. Ich-ichidan hasad oʻtida yongan Kirill esa bu kamsitishga chiday olmay, xudoga isyon qilgancha monastirni butkul tark etadi.

Andrey oʻzining yosh shogirdi Foma bilan [[Moskva]] tomon yoʻlga chiqadi. Sokin oʻrmon qoʻynida u usta Feofan bilan dinning mohiyati, imon va azob uqubat chekayotgan rus xalqining qismati haqida chuqur falsafiy bahsga kirishadi. Koʻp oʻtmay, Ivan Kupala bayrami kechasida u daryo boʻyida yalangʻoch holda sirli marosimlarni bajarayotgan butparastlarga duch keladi va ular tomonidan asirga olinadi. Biroq sirlardan xoli, bagʻrikeng Marfa ismli butparast ayol uni oʻlim xavfidan qutqarib, ozodlikka qoʻyib yuboradi. Ertasi kuni tongda Andrey daryo boʻyida kechagi butparastlarni shafqatsizlarcha taʼqib qilayotgan knyaz askarlarini koʻradi va u chuqur vijdon azobi va chorasizlik ichida nigohlarini yashirad.

Yillar oʻtib, Vladimir shahrida Andrey oʻzining qadrdon doʻsti Danil bilan birgalikda bosh cherkov devorlarini bezashga kirishadi. Biroq u uzoq vaqt davomida „Qiyomat kuni“ („Daxshatli sud“) sahnasini chiza olmay qiynaladi, chunki u xristian insonlarni daxshatli azoblar bilan qoʻrqitib, dinga itoat qildirishni mutlaqo xohlamas edi. Aynan oʻsha kunlarda mamlakatda navbatdagi daxshat yuz beradi. Buyuk knyazning hokimiyatga oʻch ukasi xiyonat yoʻliga oʻtib, tatar moʻgʻul qoʻshinlari bilan til biriktiradi va oʻz birodarlari yashaydigan Vladimir shahrini shafqatsizlarcha bosib oladi. Qonli jang maydonida yosh shogird Foma tatar qo'shinlari otgan oʻqdan yaralanib halok boʻladi, shahar aholisi jon saqlash uchun panoh topgan cherkov ichida esa misli koʻrilmagan vahshiyona qirgʻin boshlanadi. Andrey oʻsha tartibsizlik ichida yosh, aqli zaif qiz, Durochkani rus askarining zoʻravonligidan qutqarish uchun beixtiyor qoʻliga bolta oladi va oʻz millatdoshini chopib oʻldiradi. Sodir etgan qotilligi va insoniyatning chirkinligidan daxshatga tushgan rassom xudo oldida oʻzini aybdor his etib, rassomlik sanʼatidan butkul voz kechadi hamda umrining oxirigacha sukut saqlash (gapirmaslik) qasamini qabul qiladi. Oradan yillar oʻtadi, ocharchilik, quvgʻin va urushlardan ruhan ezilgan Kirill tavba qilib monastirga qaytib keladi, tatarlar esa monastir hovlisida qolgan oʻsha aqli zaif qiz (Durochkani) oʻzlari bilan birga asir qilib, uzoq oʻlkalarga olib ketishadi.

Filmning yakuniy va eng muhim epizodi Boriska ismli yosh yigitning qismatiga bagʻishlangan. Uning otasi, butun rus yerlarida dong taratgan mohir qoʻngʻiroq ustasi edi va u [[vabo]] sababli vafot etgan edi. Boriska Buyuk knyaz odamlaridan qoʻngʻiroq yasash buyurtmasini olish uchun otasi unga hunar sirlarini oʻrgatib ketganini aytib yolgʻon gapiradi. U daxshatli qoʻrquv va qiyinchiliklar bilan ulkan qoʻngʻiroqni tayyorlaydi. Sinov kuni qoʻngʻiroq juda baland va chiroyli jaranglaydi. Knyaz xursand boʻlib ketadi, ammo Boriska chetga oʻtib, yigʻlagan holda Andreyga otasi hech qanday sirni aytmaganini, hammasini tavakkal qilganini tan oladi. Bolaning bu jasoratidan taʼsirlangan Andrey koʻp yillik gapirmaslik qasamini buzadi va unga „Sen qoʻngʻiroq quyasan, men esa diniy surat chizaman“ deydi. Filmning oxirida Rublyovning saqlanib qolgan haqiqiy rasmlari yorqin rangli kadrlarda koʻrsatiladi, eng soʻngida esa yomgʻir ostida daryo boʻyida turgan otlar sahnasi bilan asar tugaydi.

== Ishlab chiqarish ==
1961-yilda [[Andrey Tarkovski]] oʻzining ilk toʻliq metrajli badiy asari „Ivanning bolaligi“ (Ivanovo detstvo) ustida ishlayotgan paytidayoq „Mosfilm“ kinostudiyasiga diniy rasmlar chizadigan rus rassomi [[Andrey Rublev]] haqida film suratga olish gʻoyasini taklif qilgan. Rasmiy shartnoma 1962-yilda imzolangan boʻlib, kartina [[Ssenariy|ssenariysi]] [[Andrey Konchalovski]] bilan hamkorlikda ikki yildan ortiq vaqt davomida, oʻrta asr solnomalari (yilnomalari) va tarixiy manbalarni chuqur oʻrganish asosida yozilgan hamda 1964-yilning aprel oyida tasdiqlangan. Ushbu [[ssenariy]] dastlab „Искусство кино“ jurnalida chop etilib, tarixchilar hamda [[Kinotanqidchi|kinotanqidchilar]] oʻrtasida qizgʻin bahs munozaralarga sabab boʻlgan&lt;ref name=&quot;Turovskaya&quot;&gt;Turovskaya, Maya (1989). ''Tarkovsky: Cinema as Poetry''. London: Faber and Faber. ISBN 0-571-14709-7.&lt;/ref&gt;. Rublev rolini ijro etishni [[Andrey Tarkovski|Tarkovski]] oʻsha paytda Sverdlovsk teatrida faoliyat yuritgan, kino olamida hali umuman tanilmagan [[aktyor]] Anatoly Solonitsinga ishonib topshirgan. Solonitsin [[Ssenariy|ssenariyni]] jurnalda oʻqib qolib, kastingda qatnashish uchun oʻz hisobidan [[Moskva|Moskvaga]] kelgan edi. Keyinchalik u [[Andrey Tarkovski|Tarkovskining]] eng koʻp hamkorlik qilgan aktyorlaridan biri sifatida, rejissyorning „Solaris“, „&lt;nowiki/&gt;[[Koʻzgu (film)|Koʻzgu]]&lt;nowiki/&gt;“ (Zerkalo) va „Stalker“ kabi mashhur filmlarida ham bosh rollarni ijro etgan.

Tasvirga olish ishlari 1965-yilning aprel oyida boshlangan (kino tarixchisi J. Hoberman oʻz tadqiqotlarida 1964-yil sentabr oyini koʻrsatadi). Loyiha uchun dastlab ajratilgan 1,6 million rubllik byudjet keyinchalik bir necha bor qisqartirilib, 1 million rubl etib belgilangan, buning oqibatida [[Kulikovo jangi]] kabi bir qator yirik va ommaviy sahnalar ssenariydan butunlay chiqarib tashlangan. Yakunda film ishlab chiqarish qiymati 1,3 million rublni tashkil etgan, rejadagi xarajatlardan oshib ketishga 1965-yil noyabridan 1966-yil aprelgacha tasvirga olish jarayonini toʻxtatib qoʻygan kuchli qor yogʻishi (noqulay ob-havo) sabab boʻlgan&lt;ref name=&quot;Johnson&quot;&gt;Johnson, Vida T.; Petrie, Graham (1994). ''The Films of Andrei Tarkovsky: A Visual Fugue''. Bloomington: Indiana University Press. ISBN 0-253-33137-4.&lt;/ref&gt;. Kartina Nerl daryosi boʻyida, shuningdek, [[Vladimir]], [[Suzdal]], [[Pskov]], Izborsk va [[Pechori]] kabi tarixiy shaharlarida suratga olingan. [[Andrey Tarkovski|Tarkovski]] filmning asosiy qismini qora-oq formatda, Rublevning asarlari koʻrsatiladigan yakuniy xulosa qismini (epilogni) esa rangli tasvirda muhrlagan, rejissyorning fikricha, insonlar kundalik hayotdagi ranglarni deyarli payqamaydilar. Filmdagi ayrim shafqatsiz sahnalar, xususan, haqiqiy otning oʻlimi tasvirlangan kadrlar oʻsha paytdayoq jamoatchilik orasida keskin bahs munozaralarga sabab boʻlgan.

Filmning „Andreyning chekkan azoblari“ deb nomlangan ilk montaj talqini 1970-yilning iyul oyida tayyor boʻlgan va u 205 daqiqa davom etgan. [[SSSR Davlat kinematografiya qoʻmitasi]] (Goskino) kartinaning haddan tashqari uzunligi, undagi tushkun (salbiy) kayfiyat, shafqatsizlik hamda ochiq sahnalar (yalangʻochlik) sababli uni qisqartirishni talab qilgan. Film 1966-yil 16-dekabrda [[Moskva|Moskvadagi]] Kinochilar uyida bir marotaba namoyish etilgan boʻlib, KPSS Markaziy Qoʻmitasi uning „mafkuraviy jihatdan mutlaqo xato ekanligiga shubha yoʻq“ deb xulosa chiqargan. 1969-yilgi [[Cannes kinofestivali|Cannes kinofestivalida]] kartina asosiy tanlovdan tashqari, festivalning soʻnggi kunida, tonggi soat 4 da bor yoʻgʻi bir marta koʻrsatilganiga qaramay, Xalqaro [[Kinotanqidchi|kinotanqidchilar]] federatsiyasi (FIPRESCI) mukofotiga sazovor boʻlgan&lt;ref name=&quot;LeFanu&quot;&gt;Le Fanu, Mark (1987). ''The Cinema of Andrei Tarkovsky''. London: BFI. ISBN 0-85170-193-0.&lt;/ref&gt;. [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSRda]] film faqatgina 1971-yil 24-dekabrga kelib, 186 daqiqalik qisqartirilgan talqinda katta ekranlarga chiqdi, u 277 ta nusxada tarqatilib, 2,98 million tomoshabin toʻpladi. 1973-yilda film [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]] kinoteatrlarida namoyish etila boshlagach, „&lt;nowiki/&gt;[[Columbia Pictures]]&lt;nowiki/&gt;“ uni yana 20 daqiqaga qisqartirib yuborgani sababli, kartina gʻarb [[Kinotanqidchi|kinotanqidchilari]] tomonidan sovuq (salbiy) kutib olindi. 2018-yilda esa „The Criterion Collection“ kompaniyasi filmning ilk original variantini va keng ommaga taqdim etilgan nusxasini DVD va Blu-ray formatlarida sotuvga chiqardi.

== Rollarda ==
{{Aktyorlar roʻyxati|
* [[Anatoly Solonitsyn]] — Andrei Rublev
* [[Ivan Lapikov]] — Kirill
* [[Nikolai Grinko]] — Daniil Chyorny
* Nikolai Sergeyev — Feofan Grek
* [[Irma Raush]] — Durochka (avliyo telba qiz)
* [[Nikolai Burlyayev]] — Boriska
* [[Yuriy Nazarov]] — knyaz Yuri Zvenigorodskiy / Buyuk knyaz Vasiliy I
* [[Yuri Nikulin]] — xabarchi Patrikey
* [[Rolan Bykov]] — skomorox
* [[Mikhail Kononov]] — Foma
* Nikolai Grabbe — yuzboshi Stepan
* Dmitry Orlovsky — keksa usta
* [[Nikolay Glazkov]] — Yefim
* Nelly Snegina — Marfa
* [[Bolot Beyshenaliyev]] — Edigu, Nogʻay Oʻrdasi xoni
* Igor Donskoy — Iso (ehtiros sahnasida)
* [[Irina Miroshnichenko]] — Mariya Magdalina (ehtiros sahnasida)
}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{IMDbda film}}

[[Turkum:1966-yil filmlari]]
[[Turkum:Sovet Ittifoqi filmlari]]
[[Turkum:Rus tilidagi filmlar]]
[[Turkum:Andrei Tarkovsky filmlari]]
[[Turkum:Mosfilm filmlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha filmlar]]</text>
      <sha1>q0cgpc27fc7shls8wshetyh62yhwix7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Serenate per 16 bionde</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471323</id>
    <revision>
      <id>6328635</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:03:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328635</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis atranota</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471324</id>
    <revision>
      <id>6328636</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:03:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328636</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1029" sha1="a5uslj299y3zizk6zpdp4v8jxlazhra" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis atranota
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis atranota''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Avstraliya]]ning [[Yangi Janubiy Uels]] shtatida uchraydi&lt;ref&gt;[http://www.environment.gov.au/biodiversity/abrs/online-resources/fauna/afd/taxa/Phyllocnistis_atranota Australian Faunal Directory]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLATRA Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera)]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://lepidoptera.butterflyhouse.com.au/grac/atranot.html |title=Australian Insects |access-date=2010-11-10 |archive-date=2012-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120817213313/http://lepidoptera.butterflyhouse.com.au/grac/atranot.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q7188686}}

[[Category:Phyllocnistis]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>a5uslj299y3zizk6zpdp4v8jxlazhra</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis aurilinea</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471325</id>
    <revision>
      <id>6328637</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:04:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328637</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="721" sha1="6qi16s1a9c3x6yr0g3urz32gk12st9s" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis aurilinea
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis aurilinea''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Kolumbiya]]da uchraydi. Uning oziqlanuvchi o‘simliklari qatoriga ''Macleania rupestris'' va ''Cissampelos rhombifolia'' kiradi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLAURI Phyllocnistis aurilinea Zeller, 1877] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188687}}

[[Category:Phyllocnistis]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>6qi16s1a9c3x6yr0g3urz32gk12st9s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Ore 10: lezione di canto</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471326</id>
    <revision>
      <id>6328638</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:04:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328638</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>José Madueña</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471327</id>
    <revision>
      <id>6328639</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:04:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = José Madueña | tasvir =  | toʻliqism = José Antonio Madueña López | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1990|5|29|df=y}} | tavallud_joyi = [[Mexicali]], [[Meksika]] | boʻyi = 1.73 m | pozitsiyasi = [[Himoyachi (futbol)|Oʻng qanot himoyachisi]] | hozirgiklubi = | raqami = | yoshlikyillar1 = 2009–2013 | yoshlikklublari1 = [[Club Tijuana|Tijuana]] | yillar1 = 2009–2015 | klublar1 = Club Tijuana|Ti...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328639</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2527" sha1="pne9tf9kcwx9sab1997qfp66cbp1nos" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = José Madueña
| tasvir = 
| toʻliqism = José Antonio Madueña López
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1990|5|29|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Mexicali]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.73 m
| pozitsiyasi = [[Himoyachi (futbol)|Oʻng qanot himoyachisi]]
| hozirgiklubi =
| raqami =
| yoshlikyillar1 = 2009–2013
| yoshlikklublari1 = [[Club Tijuana|Tijuana]]
| yillar1 = 2009–2015
| klublar1 = [[Club Tijuana|Tijuana]]
| isht1 = 17
| gollar1 = 0
| yillar2 = 2013–2014
| klublar2 = → [[Dorados de Sinaloa|Sinaloa]]
| isht2 = 19
| gollar2 = 0
| yillar3 = 2014–2015
| klublar3 = → [[Club América|América]]
| isht3 = 5
| gollar3 = 0
| yillar4 = 2016–2017
| klublar4 = [[Atlas F.C.|Atlas]]
| isht4 = 60
| gollar4 = 3
| yillar5 = 2018–2019
| klublar5 = [[Cruz Azul]]
| isht5 = 39
| gollar5 = 1
| yillar6 = 2020–2023
| klublar6 = [[C.D. Guadalajara|Guadalajara]]
| isht6 = 5
| gollar6 = 0
| yillar7 = 2021
| klublar7 = → [[FC Juárez|Juárez]]
| isht7 = 3
| gollar7 = 0
| yillar8 = 2022
| klublar8 = → [[Tepatitlán F.C.|Tepatitlán]]
| isht8 = 14
| gollar8 = 0
| yillar9 = 2022–2023
| klublar9 = → [[Querétaro F.C.|Querétaro]]
| isht9 = 9
| gollar9 = 0
| yillar10 = 2023–2024
| klublar10 = [[Mazatlán F.C.|Mazatlán]]
| isht10 = 24
| gollar10 = 1
}}

'''José Antonio Madueña López''' ([[1990-yil]] [[29-may]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, [[Himoyachi (futbol)|oʻng qanot himoyachisi]] pozitsiyasida toʻp surgan&lt;ref&gt;{{cite web|title=José Antonio Madueña López|url=http://www.ligamx.net/|website=Liga MX}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Conoce a fondo a José Madueña, segundo refuerzo de Chivas.|url=https://www.chivasdecorazon.com.mx/es//noticias/32558/Conoce-a-fondo-a-Jos-Maduea-segundo-refuerzo-de-Chivas |language=Spanish|accessdate=4 December 2019 |website=chivasdecorazon.com.mx}}&lt;/ref&gt;.

== Sovrinlari ==
'''Cruz Azul'''
* Copa MX: Apertura 2018
* Leagues Cup: 2019

== Manbalar ==
{{reflist}}

{{DEFAULTSORT:Maduena, Jose}}
[[Turkum:1990-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Club Tijuana futbolchilari]]
[[Turkum:Dorados de Sinaloa futbolchilari]]
[[Turkum:Club América futbolchilari]]
[[Turkum:Atlas F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Cruz Azul futbolchilari]]
[[Turkum:C.D. Guadalajara futbolchilari]]
[[Turkum:FC Juárez futbolchilari]]
[[Turkum:Tepatitlán F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Querétaro F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Mazatlán F.C. futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>pne9tf9kcwx9sab1997qfp66cbp1nos</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis baccharidis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471328</id>
    <revision>
      <id>6328640</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:05:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328640</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="742" sha1="6ztiylzu5rsr2d5hmvopdvysb0l2hs5" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis baccharidis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis baccharidis''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Argentina]]da uchraydi. Uning oziqlanuvchi o‘simligi ''[[Baccharis]]'' urug‘iga mansub, aniq turi aniqlanmagan o‘simlik hisoblanadi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLBACC Phyllocnistis baccharidis E. M. Hering, 1958] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188689}}

[[Category:Phyllocnistis]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>6ztiylzu5rsr2d5hmvopdvysb0l2hs5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Operazione Mitra</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471329</id>
    <revision>
      <id>6328641</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:05:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328641</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis bourquini</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471330</id>
    <revision>
      <id>6328643</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:05:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328643</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="692" sha1="88ifs3sll6650oojki1rqs9d5p4mz6p" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis bourquini
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis bourquini''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Argentina]]da uchraydi. Uning oziqlanuvchi o‘simligi ''[[Tessaria integrifolia]]'' hisoblanadi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[https://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLBOUR Phyllocnistis bourquini Pastrana, 1960] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188690}}

[[Category:Phyllocnistis]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>88ifs3sll6650oojki1rqs9d5p4mz6p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Una di quelle</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471331</id>
    <revision>
      <id>6328644</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:05:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328644</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis ephimera</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471332</id>
    <revision>
      <id>6328646</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:06:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328646</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="725" sha1="li3b9now2ultcngiirrkj7ue3qymclx" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis ephimera
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis ephimera''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Avstraliya]]ning [[Kvinslend]] shtatida uchraydi&lt;ref&gt;[http://www.environment.gov.au/biodiversity/abrs/online-resources/fauna/afd/taxa/Phyllocnistis_ephimera Australian Faunal Directory]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLEPHI Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera)]&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q7188708}}

[[Category:Phyllocnistis]]

{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>li3b9now2ultcngiirrkj7ue3qymclx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:L'Atalante</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471333</id>
    <revision>
      <id>6328647</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:06:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328647</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis chrysophthalma</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471334</id>
    <revision>
      <id>6328648</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:07:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328648</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="655" sha1="3iiqh30354kxa9h82hwp21nswr8k0cz" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis chrysophthalma
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis chrysophthalma''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Hindiston]]ning [[Karnataka]] shtatida uchraydi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLCHPH Phyllocnistis chrysophthalma Meyrick, 1915] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188695}}

[[Category:Phyllocnistis]]

{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>3iiqh30354kxa9h82hwp21nswr8k0cz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Alejandro Martínez (meksikalik futbolchi)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471335</id>
    <revision>
      <id>6328649</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:07:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Alejandro Martínez | tasvir =  | toʻliqism = Alejandro Martínez Rodríguez | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1990|4|10|df=y}} | tavallud_joyi = [[Torreón]], [[Meksika]] | boʻyi = | pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]] | hozirgiklubi = | raqami = }}  '''Alejandro Martínez Rodríguez''' ([[1990-yil]] [[10-aprel]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, [[Yarim himoyachi|yarim himoyachi]] p...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328649</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2007" sha1="o7371040ci4jq17gjgdsr7l8zj288yy" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Alejandro Martínez
| tasvir = 
| toʻliqism = Alejandro Martínez Rodríguez
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1990|4|10|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Torreón]], [[Meksika]]
| boʻyi =
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]]
| hozirgiklubi =
| raqami =
}}

'''Alejandro Martínez Rodríguez''' ([[1990-yil]] [[10-aprel]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, [[Yarim himoyachi|yarim himoyachi]] pozitsiyasida toʻp surgan&lt;ref name=&quot;solis-espinoza&quot;&gt;{{cite news |last1=Solís Espinoza |first1=Miguel |title=Futbolista lagunero jugará en la Segunda División de Bosnia |url=https://oem.com.mx/elsoldelalaguna/deportes/futbolista-lagunero-jugara-en-la-segunda-division-de-bosnia-18516563 |access-date=27 April 2026 |work=El Sol de la Laguna |date=18 January 2018 |language=Spanish |trans-title=Footballer from Torreón to play in Bosnia’s Second Division}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Vázquez Frayre |first1=Humberto |title=Otro lagunero jugará en Europa |url=https://www.elsiglodedurango.com.mx/noticia/2018/otro-lagunero-jugara-en-europa.html |access-date=27 April 2026 |work={{ill|El Siglo de Durango|es}} |date=18 January 2018 |language=Spanish |trans-title=nother Santos Laguna player is set to play in Europe}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{reflist}}

== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20160428183229/http://www.ascensomx.net/cancha/jugador/47319/eyJpZENsdWIiOiAxMDcyNn0= Alejandro Martínez Rodríguez] at [[Ascenso MX]] {{in lang|es}}
* {{Liga MX player|47319/alejandro-martinez-rodriguez|Alejandro Martínez Rodríguez}}
* {{Soccerway|alejandro-martinez-rodriguez/43192|archive=20250404135546}}

{{DEFAULTSORT:Martinez, Alejandro}}
[[Turkum:1990-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Santos Laguna futbolchilari]]
[[Turkum:Lobos BUAP futbolchilari]]
[[Turkum:Zacatepec F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Atlético Celaya futbolchilari]]
[[Turkum:NK Travnik futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>o7371040ci4jq17gjgdsr7l8zj288yy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:The Conformist (1970 film)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471336</id>
    <revision>
      <id>6328650</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:07:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328650</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis breynilla</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471337</id>
    <revision>
      <id>6328651</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:08:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328651</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="643" sha1="pq5d2c0hd638n9diyaizf2o846ugi09" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis breynilla
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis breynilla''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Xitoy]]ning [[Guandun]] provinsiyasida uchraydi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLBREY Phyllocnistis breynilla Liu &amp; Zang, 1989] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188691}}

[[Category:Phyllocnistis]]

{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>pq5d2c0hd638n9diyaizf2o846ugi09</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Brian Martínez</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471338</id>
    <revision>
      <id>6328652</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:08:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Brian Martínez | tasvir =  | toʻliqism = Brian Aarón Martínez Navarro | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1996|6|10|df=y}} | tavallud_joyi = [[Ciudad Victoria]], [[Meksika]] | boʻyi = 1.82 m | pozitsiyasi = [[Hujumchi (futbol)|Hujumchi]] | hozirgiklubi = | raqami = | yoshlikyillar1 = 2011–2014 | yoshlikklublari1 = [[C.F. Monterrey|Monterrey]] | yoshlikyillar2 = 2015–2017 | yoshlikklublari2 = Que...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328652</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2766" sha1="ji9qi3k11r3e1c1tl58lg15cwi3v8dd" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Brian Martínez
| tasvir = 
| toʻliqism = Brian Aarón Martínez Navarro
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1996|6|10|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Ciudad Victoria]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.82 m
| pozitsiyasi = [[Hujumchi (futbol)|Hujumchi]]
| hozirgiklubi =
| raqami =
| yoshlikyillar1 = 2011–2014
| yoshlikklublari1 = [[C.F. Monterrey|Monterrey]]
| yoshlikyillar2 = 2015–2017
| yoshlikklublari2 = [[Querétaro F.C.|Querétaro]]
| yillar1 = 2017
| klublar1 = [[Querétaro F.C.|Querétaro]]
| isht1 = 4
| gollar1 = 0
| yillar2 = 2018
| klublar2 = → [[Cimarrones de Sonora]]
| isht2 = 5
| gollar2 = 0
| yillar3 = 2018
| klublar3 = [[Real Zamora]]
| isht3 = 10
| gollar3 = 1
| yillar4 = 2019
| klublar4 = [[C.F. La Piedad|La Piedad]]
| isht4 = 9
| gollar4 = 2
| yillar5 = 2019
| klublar5 = [[Inter Playa del Carmen]]
| isht5 = 27
| gollar5 = 7
| yillar6 = 2020–2021
| klublar6 = [[Cruz Azul Hidalgo]]
| isht6 = 21
| gollar6 = 16
| yillar7 = 2022
| klublar7 = [[Municipal Grecia]]
| isht7 = 13
| gollar7 = 3
| yillar8 = 2022–2023
| klublar8 = [[Sporting F.C.|Sporting San José]]
| isht8 = 28
| gollar8 = 9
| yillar9 = 2023–2025
| klublar9 = [[A.D. San Carlos|San Carlos]]
| isht9 = 39
| gollar9 = 14
| yillar10 = 2025
| klublar10 = [[Comunicaciones FC|Comunicaciones]]
| isht10 = 8
| gollar10 = 1
}}

'''Brian Aarón Martínez Navarro''' ([[1996-yil]] [[10-iyun]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, [[Hujumchi (futbol)|hujumchi]] pozitsiyasida toʻp surgan&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://ligamx.net/cancha/jugador/86261/brian-aaron-martinez-nava |title= Brian Aarón Martínez Nava|publisher= LIGA BBVA Bancomer MX |website= LigaMX.net |date=13 March 1999 |accessdate= 17 September 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://reportedirecto.mx/debuta-chino-con-queretaro/|title=Debut of Brian Martínez|publisher=Andrés Ramírez Acosta|accessdate=16 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170918021539/http://reportedirecto.mx/debuta-chino-con-queretaro/|archive-date=18 September 2017|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{reflist}}

== Havolalar ==
* {{Liga MX player|86261/brian-aaron-martinez-nava}}
* {{Soccerway|brian-aaron-martinez-nava/475860}}

{{DEFAULTSORT:Martinez, Brian}}
[[Turkum:1996-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:C.F. Monterrey futbolchilari]]
[[Turkum:Querétaro F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Cimarrones de Sonora futbolchilari]]
[[Turkum:C.F. La Piedad futbolchilari]]
[[Turkum:Inter Playa del Carmen futbolchilari]]
[[Turkum:Cruz Azul Hidalgo futbolchilari]]
[[Turkum:Municipal Grecia futbolchilari]]
[[Turkum:A.D. San Carlos futbolchilari]]
[[Turkum:Comunicaciones FC futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>ji9qi3k11r3e1c1tl58lg15cwi3v8dd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328654</id>
      <parentid>6328652</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T07:08:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <origin>6328654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2640" sha1="catukvzq8k4npf1ndi1r9lvi4s9smxn" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Brian Martínez
| tasvir = 
| toʻliqism = Brian Aarón Martínez Navarro
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1996|6|10|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Ciudad Victoria]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.82 m
| pozitsiyasi = [[Hujumchi (futbol)|Hujumchi]]
| hozirgiklubi =
| raqami =
| yoshlikyillar1 = 2011–2014
| yoshlikklublari1 = [[C.F. Monterrey|Monterrey]]
| yoshlikyillar2 = 2015–2017
| yoshlikklublari2 = [[Querétaro F.C.|Querétaro]]
| yillar1 = 2017
| klublar1 = [[Querétaro F.C.|Querétaro]]
| isht1 = 4
| gollar1 = 0
| yillar2 = 2018
| klublar2 = → [[Cimarrones de Sonora]]
| isht2 = 5
| gollar2 = 0
| yillar3 = 2018
| klublar3 = [[Real Zamora]]
| isht3 = 10
| gollar3 = 1
| yillar4 = 2019
| klublar4 = [[C.F. La Piedad|La Piedad]]
| isht4 = 9
| gollar4 = 2
| yillar5 = 2019
| klublar5 = [[Inter Playa del Carmen]]
| isht5 = 27
| gollar5 = 7
| yillar6 = 2020–2021
| klublar6 = [[Cruz Azul Hidalgo]]
| isht6 = 21
| gollar6 = 16
| yillar7 = 2022
| klublar7 = [[Municipal Grecia]]
| isht7 = 13
| gollar7 = 3
| yillar8 = 2022–2023
| klublar8 = [[Sporting F.C.|Sporting San José]]
| isht8 = 28
| gollar8 = 9
| yillar9 = 2023–2025
| klublar9 = [[A.D. San Carlos|San Carlos]]
| isht9 = 39
| gollar9 = 14
| yillar10 = 2025
| klublar10 = [[Comunicaciones FC|Comunicaciones]]
| isht10 = 8
| gollar10 = 1
}}

'''Brian Aarón Martínez Navarro''' ([[1996-yil]] [[10-iyun]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, [[Hujumchi (futbol)|hujumchi]] pozitsiyasida toʻp surgan&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://ligamx.net/cancha/jugador/86261/brian-aaron-martinez-nava |title= Brian Aarón Martínez Nava|publisher= LIGA BBVA Bancomer MX |website= LigaMX.net |date=13 March 1999 |accessdate= 17 September 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://reportedirecto.mx/debuta-chino-con-queretaro/|title=Debut of Brian Martínez|publisher=Andrés Ramírez Acosta|accessdate=16 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170918021539/http://reportedirecto.mx/debuta-chino-con-queretaro/|archive-date=18 September 2017|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{reflist}}

== Havolalar ==
* {{Liga MX player|86261/brian-aaron-martinez-nava}}
* {{Soccerway|brian-aaron-martinez-nava/475860}}

{{DEFAULTSORT:Martinez, Brian}}
[[Turkum:1996-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:C.F. Monterrey futbolchilari]]
[[Turkum:Querétaro F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Cimarrones de Sonora futbolchilari]]
[[Turkum:C.F. La Piedad futbolchilari]]
[[Turkum:Inter Playa del Carmen futbolchilari]]
[[Turkum:Cruz Azul Hidalgo futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>catukvzq8k4npf1ndi1r9lvi4s9smxn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Sex, Lies, and Videotape</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471339</id>
    <revision>
      <id>6328653</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:08:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328653</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis canariensis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471340</id>
    <revision>
      <id>6328655</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:08:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328655</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="761" sha1="p1oiht1lkgynjxxznw81wxykh9zunaf" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis canariensis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis canariensis''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Kanar orollari]] va [[Madeyra]]da uchraydi&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20110622114812/http://www.faunaeur.org/full_results.php?id=358979 Fauna Europaea]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://bladmineerders.nl/parasites/animalia/arthropoda/insecta/lepidoptera/ditrysia/gracillarioidea/gracillariidae/phyllocnistinae/phyllocnistis/phyllocnistis-canariensis/&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188692}}

[[Category:Phyllocnistis]]

{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>p1oiht1lkgynjxxznw81wxykh9zunaf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Underground (1995 film)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471341</id>
    <revision>
      <id>6328656</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:09:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328656</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis cassiella</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471342</id>
    <revision>
      <id>6328657</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:09:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328657</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="671" sha1="5mda9a4le3sws41wj6wjz09nqjlp5ql" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis cassiella
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis cassiella''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Kongo Demokratik Respublikasi]]da uchraydi&lt;ref&gt;[http://www.metafro.be/graci/Species/PHYLcassiella.htm Afrotropical Gracillariidae]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLCASS Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera)]&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q7188693}}

[[Category:Phyllocnistis]]

{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>5mda9a4le3sws41wj6wjz09nqjlp5ql</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>César Martínez (1995-yilda tugʻilgan futbolchi)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471343</id>
    <revision>
      <id>6328658</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:09:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = César Martínez  | tasvir =  | toʻliqism = César Martínez Gutiérrez | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1995|5|12|df=y}} | tavallud_joyi = [[Monterrey]], [[Meksika]] | boʻyi = 1.79 m | pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]] | hozirgiklubi = [[Guadalupe F.C.]] | raqami = | yoshlikyillar1 = 2010–2017 | yoshlikklublari1 = [[CF Monterrey|Monterrey]] | yillar1 = 2015– | klublar1 = [[CF Monterrey|Monterrey]...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328658</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1647" sha1="f0ki4p2wjzz0f8aa67zx4ymq7o79xqf" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = César Martínez 
| tasvir = 
| toʻliqism = César Martínez Gutiérrez
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1995|5|12|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Monterrey]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.79 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]]
| hozirgiklubi = [[Guadalupe F.C.]]
| raqami =
| yoshlikyillar1 = 2010–2017
| yoshlikklublari1 = [[CF Monterrey|Monterrey]]
| yillar1 = 2015–
| klublar1 = [[CF Monterrey|Monterrey]]
| isht1 = 0
| gollar1 = 0
| yillar2 = 2017–
| klublar2 = → [[Guadalupe F.C.]]
| isht2 = 25
| gollar2 = 2
}}

'''César Martínez Gutiérrez''' ([[1995-yil]] [[12-may]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, [[Liga FPD]] vakili „[[Guadalupe F.C.]]“ klubida [[Yarim himoyachi|yarim himoyachi]] pozitsiyasida toʻp suradi&lt;ref&gt;{{cite web |title=César Martínez Gutiérrez |url=http://ligamx.net/cancha/jugador/82938/cesar-martinez-gutierrez |website=LigaMX.net |accessdate=2 September 2017 |language=es-MX}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{reflist}}
* [https://web.archive.org/web/20170916052937/http://www.mariosegura.com/en-guadalupe-fc-elogian-a-sus-refuerzos-extranjeros-video/ Guadalupe FC Player (Spanish)]

== Havolalar ==
* {{Liga MX player|82938/cesar-martinez-gutierrez}}
* {{Soccerway player|cesar-martinez-gutierrez/330844}}
* [https://web.archive.org/web/20170916052937/http://www.mariosegura.com/en-guadalupe-fc-elogian-a-sus-refuerzos-extranjeros-video/ Guadalupe FC Player (Spanish)]

{{DEFAULTSORT:Martinez, Cesar}}
[[Turkum:1995-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Guadalupe F.C. futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>f0ki4p2wjzz0f8aa67zx4ymq7o79xqf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:GNU Free Documentation License</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471344</id>
    <revision>
      <id>6328659</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:10:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328659</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis chlorantica</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471345</id>
    <revision>
      <id>6328660</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:10:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328660</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1428" sha1="3vsmbw4lfoeicyqwgi0im5mk2ornt6o" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis chlorantica
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis chlorantica''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Rossiya Uzoq Sharqi]]da uchraydi. Uning oziqlanuvchi o‘simligi ''[[Chloranthus japonicus]]'' hisoblanadi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLCHLO Phyllocnistis chlorantica Seksyaeva, 1992] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Kirichenko |first1=Natalia |last2=Triberti |first2=Paolo |last3=Kobayashi |first3=Shigeki |last4=Hirowatari |first4=Toshiya |last5=Doorenweerd |first5=Camiel |last6=Ohshima |first6=Issei |last7=Huang |first7=Guo-Hua |last8=Wang |first8=Min |last9=Magnoux |first9=Emmanuelle |last10=Lopez-Vaamonde |first10=Carlos |date=2018-02-08 |title=Systematics of Phyllocnistis leaf-mining moths (Lepidoptera, Gracillariidae) feeding on dogwood (Cornus spp.) in Northeast Asia, with the description of three new species |journal=ZooKeys |language=en |issue=736 |pages=79–118 |doi=10.3897/zookeys.736.20739 |pmid=30622399 |pmc=5906744 |bibcode=2018ZooK..736...79K |doi-access=free |issn=1313-2970}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188694}}

[[Category:Phyllocnistis]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>3vsmbw4lfoeicyqwgi0im5mk2ornt6o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Turkum:Guadalupe F.C. futbolchilari</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1471346</id>
    <revision>
      <id>6328661</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:10:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„[[Turkum:Klublar boʻyicha futbolchilar]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328661</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41" sha1="o33j3eihyc9enlkn183ja7okyo0lk7a" xml:space="preserve">[[Turkum:Klublar boʻyicha futbolchilar]]</text>
      <sha1>o33j3eihyc9enlkn183ja7okyo0lk7a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Temir tanqisligi anemiyasi</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471347</id>
    <revision>
      <id>6328662</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:10:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328662</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Luis González (1997-yilda tugʻilgan futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471348</id>
    <revision>
      <id>6328663</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:11:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328663</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Fernando González (1994-yilda tugʻilgan futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471349</id>
    <revision>
      <id>6328664</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:12:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis cirrhophanes</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471350</id>
    <revision>
      <id>6328665</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:12:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328665</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="649" sha1="9becvtm5wu4yy0cl2ghj6om36au68cc" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis cirrhophanes
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis cirrhophanes''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Hindiston]]ning [[Karnataka]] shtatida uchraydi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLCIRR Phyllocnistis cirrhophanes Meyrick, 1915] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188696}}

[[Category:Phyllocnistis]]

{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>9becvtm5wu4yy0cl2ghj6om36au68cc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Luis Martínez (1990-yilda tugʻilgan futbolchi)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471351</id>
    <revision>
      <id>6328666</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:12:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Luis Martínez | tasvir =  | toʻliqism =  | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1990|2|9|df=y}} | tavallud_joyi = [[Barra de Navidad]], [[Meksika]] | boʻyi = 1.68 m | pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]] | hozirgiklubi = | raqami = | yoshlikyillar1 = 2009–2013 | yoshlikklublari1 = [[Chico State Wildcats]] | yillar1 = 2014 | klublar1 = [[San Jose Earthquakes U23]] | isht1 = 9 | gollar1 = 4 | yillar2 = 2014...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2024" sha1="q8j2f9p6me7mhgplszbiya3pg79dsvp" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Luis Martínez
| tasvir = 
| toʻliqism = 
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1990|2|9|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Barra de Navidad]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.68 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]]
| hozirgiklubi =
| raqami =
| yoshlikyillar1 = 2009–2013
| yoshlikklublari1 = [[Chico State Wildcats]]
| yillar1 = 2014
| klublar1 = [[San Jose Earthquakes U23]]
| isht1 = 9
| gollar1 = 4
| yillar2 = 2014–2015
| klublar2 = [[AD Guanacasteca]]
| isht2 =
| gollar2 =
| yillar3 = 2015
| klublar3 = [[FC Tucson]]
| isht3 = 13
| gollar3 = 4
| yillar4 = 2016–2017
| klublar4 = [[Oklahoma City Energy FC|Oklahoma City Energy]]
| isht4 = 17
| gollar4 = 0
| yillar5 = 2019
| klublar5 = [[FC Tucson]]
| isht5 = 2
| gollar5 = 0
}}

'''Luis Martínez''' ([[1990-yil]] [[9-fevral]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, [[USL League One]] vakili „[[FC Tucson]]“ klubida [[Yarim himoyachi|yarim himoyachi]] pozitsiyasida toʻp surgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.chicowildcats.com/roster.aspx?rp_id=2368|title=Luis Martinez - 2013 - Men's Soccer}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.uslpdl.com/archived?id=2339973-player-stats |title=Player Stats |access-date=2016-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160328043624/http://www.uslpdl.com/archived?id=2339973-player-stats |archive-date=2016-03-28 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.appeal-democrat.com/sports/local-product-martinez-to-play-professional-soccer-in-costa-rica/article_77c4dcb6-1d32-11e4-9b71-001a4bcf6878.html|title = Local product Martinez to play professional soccer in Costa Rica}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{reflist}}

{{DEFAULTSORT:Martinez, Luis}}
[[Turkum:1990-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Chico State Wildcats futbolchilari]]
[[Turkum:San Jose Earthquakes U23 futbolchilari]]
[[Turkum:AD Guanacasteca futbolchilari]]
[[Turkum:FC Tucson futbolchilari]]
[[Turkum:OKC Energy FC futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>q8j2f9p6me7mhgplszbiya3pg79dsvp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328667</id>
      <parentid>6328666</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T07:13:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <origin>6328667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1813" sha1="at4ju4fmh70qel84v09tlmvt9mrbyu2" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Luis Martínez
| tasvir = 
| toʻliqism = 
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1990|2|9|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Barra de Navidad]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.68 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]]
| hozirgiklubi =
| raqami =
| yoshlikyillar1 = 2009–2013
| yoshlikklublari1 = [[Chico State Wildcats]]
| yillar1 = 2014
| klublar1 = [[San Jose Earthquakes U23]]
| isht1 = 9
| gollar1 = 4
| yillar2 = 2014–2015
| klublar2 = [[AD Guanacasteca]]
| isht2 =
| gollar2 =
| yillar3 = 2015
| klublar3 = [[FC Tucson]]
| isht3 = 13
| gollar3 = 4
| yillar4 = 2016–2017
| klublar4 = [[Oklahoma City Energy FC|Oklahoma City Energy]]
| isht4 = 17
| gollar4 = 0
| yillar5 = 2019
| klublar5 = [[FC Tucson]]
| isht5 = 2
| gollar5 = 0
}}

'''Luis Martínez''' ([[1990-yil]] [[9-fevral]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, [[USL League One]] vakili „[[FC Tucson]]“ klubida [[Yarim himoyachi|yarim himoyachi]] pozitsiyasida toʻp surgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.chicowildcats.com/roster.aspx?rp_id=2368|title=Luis Martinez - 2013 - Men's Soccer}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.uslpdl.com/archived?id=2339973-player-stats |title=Player Stats |access-date=2016-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160328043624/http://www.uslpdl.com/archived?id=2339973-player-stats |archive-date=2016-03-28 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.appeal-democrat.com/sports/local-product-martinez-to-play-professional-soccer-in-costa-rica/article_77c4dcb6-1d32-11e4-9b71-001a4bcf6878.html|title = Local product Martinez to play professional soccer in Costa Rica}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{reflist}}

{{DEFAULTSORT:Martinez, Luis}}
[[Turkum:1990-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>at4ju4fmh70qel84v09tlmvt9mrbyu2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Diego González (1995-yilda tugʻilgan futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471352</id>
    <revision>
      <id>6328668</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:13:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis citronympha</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471353</id>
    <revision>
      <id>6328669</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:13:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328669</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="772" sha1="2eb9bzzlgamsr0z2xzjh06shohctf3v" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis citronympha
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis citronympha''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Hindiston]]ning [[Maharashtra]] va [[Karnataka]] shtatlarida uchraydi. Uning oziqlanuvchi o‘simliklari qatoriga ''[[Lannea coromandelica]]'' va ''[[Odina wodier]]'' kiradi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLCTRO Phyllocnistis citronympha Meyrick, 1926] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q7188698}}

[[Category:Phyllocnistis]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>2eb9bzzlgamsr0z2xzjh06shohctf3v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Arnulfo González</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471354</id>
    <revision>
      <id>6328670</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:14:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328670</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis cornella</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471355</id>
    <revision>
      <id>6328671</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:14:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328671</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="736" sha1="azd6vnpa6he0l9od41bdfflbvke31h0" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis cornella
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis cornella''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Rossiya]]ning [[Kuril orollari]] tarkibidagi [[Kuvashir]] orolida uchraydi. Uning oziqlanuvchi o‘simligi ''[[Cornus controversa]]'' hisoblanadi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLCORN Phyllocnistis cornella Ermolaev, 1987] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188697}}

[[Category:Phyllocnistis]]

{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>azd6vnpa6he0l9od41bdfflbvke31h0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Luis Martínez (1999-yilda tugʻilgan futbolchi)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471356</id>
    <revision>
      <id>6328672</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:14:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Luis Martínez | tasvir =  | toʻliqism = Luis Martínez Aguilar | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1999|4|3|df=y}} | tavallud_joyi = [[Chihuahua (shahar)|Chihuahua]], [[Meksika]] | boʻyi = 1.76 m | pozitsiyasi = [[Himoyachi (futbol)|Himoyachi]] | hozirgiklubi = | raqami = | yoshlikyillar1 = –2018 | yoshlikklublari1 = [[Club Tijuana|Tijuana]] | yillar1 = 2018–2020 | klublar1 = [[Club Tijuana|Tijuana]...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328672</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2150" sha1="pj8wksou8xzsa9z65ugpyclmglor2dx" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Luis Martínez
| tasvir = 
| toʻliqism = Luis Martínez Aguilar
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1999|4|3|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Chihuahua (shahar)|Chihuahua]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.76 m
| pozitsiyasi = [[Himoyachi (futbol)|Himoyachi]]
| hozirgiklubi =
| raqami =
| yoshlikyillar1 = –2018
| yoshlikklublari1 = [[Club Tijuana|Tijuana]]
| yillar1 = 2018–2020
| klublar1 = [[Club Tijuana|Tijuana]]
| isht1 = 5
| gollar1 = 0
| yillar2 = 2020–2022
| klublar2 = [[Salamanca CF UDS|Salamanca UDS]]
| isht2 = 7
| gollar2 = 0
}}

'''Luis Martínez Aguilar''' ([[1999-yil]] [[3-aprel]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, Ispaniyaning „[[Salamanca CF UDS|Salamanca UDS]]“ klubida [[Himoyachi (futbol)|himoyachi]] pozitsiyasida toʻp surgan&lt;ref&gt;{{Worldfootball.net|luis-martinez_14|new_id=pe461184}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==
2018-yil 7-oktyabrda Martínez [[Liga MX]] doirasidagi „[[Querétaro F.C.|Querétaro]]“ga qarshi oʻyinda „[[Club Tijuana|Tijuana]]“ safida oʻzining rasmiy debyutini oʻtkazgan&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Tijuana vs. Querétaro - 7 October 2018 - Soccerway|url=https://int.soccerway.com/matches/2018/10/07/mexico/primera-division/club-tijuana-xoloitzcuintles-de-caliente/queretaro-fc/2803573/|access-date=24 March 2021|website=int.soccerway.com}}&lt;/ref&gt;.

2020-yil 13-sentyabrda u [[Segunda División B]] vakili „[[Salamanca CF UDS|Salamanca]]“ klubi safiga kelib qoʻshilgan&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Editorial|first=FOX Sports|date=12 September 2020|title=¡Un paso al sueño europeo! Canterano de Xolos Luis Martínez, al Salamanca|url=https://www.foxsports.com.mx/un-paso-al-sueno-europeo-canterano-de-xolos-luis-martinez-al-salamanca_ehkf5q/|access-date=24 March 2021|website=FOX Sports|language=es-AR}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Reflist}}

== Havolalar ==
* {{Soccerway|luis-armando-martinez-aguilar/558051}}
* {{BDFutbol|43054}}

{{DEFAULTSORT:Martínez, Luis}}
[[Turkum:1999-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Club Tijuana futbolchilari]]
[[Turkum:Salamanca CF UDS futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>pj8wksou8xzsa9z65ugpyclmglor2dx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Andrea González Salinas</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471357</id>
    <revision>
      <id>6328673</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:15:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328673</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Obed Martínez</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471358</id>
    <revision>
      <id>6328674</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:15:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Obed Martínez | tasvir =  | toʻliqism = Obed Esau Martínez Villarreal | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1996|3|30|df=y}} | tavallud_joyi = [[Monterrey]], [[Meksika]] | boʻyi = 1.76 m | pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]] | hozirgiklubi = | raqami = | yoshlikyillar1 = | yoshlikklublari1 = [[C.F. Monterrey|Monterrey]] | yillar1 = 2016–2019 | klublar1 = [[C.F. Monterrey|Monterrey]] | isht1 = 0 | gollar1...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328674</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2205" sha1="ntuly6qhk9qjs8jnwkzlg7t744i4vph" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Obed Martínez
| tasvir = 
| toʻliqism = Obed Esau Martínez Villarreal
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1996|3|30|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Monterrey]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.76 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]]
| hozirgiklubi =
| raqami =
| yoshlikyillar1 =
| yoshlikklublari1 = [[C.F. Monterrey|Monterrey]]
| yillar1 = 2016–2019
| klublar1 = [[C.F. Monterrey|Monterrey]]
| isht1 = 0
| gollar1 = 0
| yillar2 = 2016–2017
| klublar2 = → [[FC Juárez]]
| isht2 = 17
| gollar2 = 1
| yillar3 = 2017–2019
| klublar3 = → [[CD Toledo|Toledo]]
| isht3 = 44
| gollar3 = 1
| yillar4 = 2020
| klublar4 = [[Correcaminos UAT]]
| isht4 = 4
| gollar4 = 0
| yillar5 = 2021
| klublar5 = [[Atlético Veracruz]]
| isht5 = 0
| gollar5 = 0
}}

'''Obed Esau Martínez Villarreal''' ([[1996-yil]] [[30-mart]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, [[Yarim himoyachi|yarim himoyachi]] pozitsiyasida toʻp surgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ascensomx.net/cancha/jugador/82578/eyJpZENsdWIiOiAxMDcyNX0=/obed-esau-martinez-villarreal|title=LIGA BBVA Bancomer MX |website=Ligamx.net |date=1994-04-24 |accessdate=2016-01-04}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==
U oʻzining professional debyutini 2016-yil 19-iyul kuni [[Copa MX]] doirasidagi „[[C.D. Veracruz|Veracruz]]“ga qarshi oʻyinda „[[FC Juárez]]“ safida oʻtkazgan&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.eldictamen.mx/deportes/atletico-veracruz-cae-en-penales-y-chapulineros-campeon/|title=Atlético Veracruz cae en penales y Chapulineros campeón|work=El Dictamen|first=Julio|last=Mora|date=31 January 2021|access-date=19 January 2022|archive-date=13 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221113131310/https://www.eldictamen.mx/deportes/atletico-veracruz-cae-en-penales-y-chapulineros-campeon/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Reflist}}

{{DEFAULTSORT:Martínez, Obed}}
[[Turkum:1996-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:C.F. Monterrey futbolchilari]]
[[Turkum:FC Juárez futbolchilari]]
[[Turkum:CD Toledo futbolchilari]]
[[Turkum:Correcaminos UAT futbolchilari]]
[[Turkum:Atlético Veracruz futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>ntuly6qhk9qjs8jnwkzlg7t744i4vph</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Nahúm Gómez</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471359</id>
    <revision>
      <id>6328675</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:15:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Natalia Gómez Junco</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471360</id>
    <revision>
      <id>6328676</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:16:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328676</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis diaugella</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471361</id>
    <revision>
      <id>6328677</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:16:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328677</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="758" sha1="3f9ie56uqhxyf7uugpwt23z5a094s1p" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis diaugella
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis diaugella''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Avstraliya]]ning [[Yangi Janubiy Uels]] va [[Kvinslend]] shtatlarida uchraydi&lt;ref&gt;[http://www.environment.gov.au/biodiversity/abrs/online-resources/fauna/afd/taxa/Phyllocnistis_diaugella Australian Faunal Directory]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLDIAU Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera)]&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188699}}

[[Category:Phyllocnistis]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>3f9ie56uqhxyf7uugpwt23z5a094s1p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Brayan Garnica</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471362</id>
    <revision>
      <id>6328678</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:17:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328678</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis dichotoma</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471363</id>
    <revision>
      <id>6328679</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:17:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="728" sha1="038kysyhhjcdkau7bo642wmk11n7urk" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis dichotoma
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis dichotoma''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Avstraliya]]ning [[Kvinslend]] shtatida uchraydi&lt;ref&gt;[http://www.environment.gov.au/biodiversity/abrs/online-resources/fauna/afd/taxa/Phyllocnistis_dichotoma Australian Faunal Directory]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLDICH Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera)]&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188700}}

[[Category:Phyllocnistis]]

{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>038kysyhhjcdkau7bo642wmk11n7urk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis diplomochla</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471364</id>
    <revision>
      <id>6328680</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:18:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328680</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="735" sha1="gpkr7wzfowj5x33xix2xyw6bkf6g9k8" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis diplomochla
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis diplomochla''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Avstraliya]]ning [[Kvinslend]] shtatida uchraydi&lt;ref&gt;[http://www.environment.gov.au/biodiversity/abrs/online-resources/fauna/afd/taxa/Phyllocnistis_diplomochla Australian Faunal Directory]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLDIPL Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera)]&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q7188701}}

[[Category:Phyllocnistis]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>gpkr7wzfowj5x33xix2xyw6bkf6g9k8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Karen García</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471365</id>
    <revision>
      <id>6328681</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:18:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328681</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Héctor Mascorro</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471366</id>
    <revision>
      <id>6328682</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:18:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Héctor Mascorro | tasvir =  | toʻliqism = Héctor Alejandro Mascorro López | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1997|5|12|df=y}} | tavallud_joyi = [[Monclova]], [[Meksika]] | boʻyi = 1.69 m | pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]] | hozirgiklubi = [[Alebrijes de Oaxaca|Oaxaca]] | raqami = 11 | yoshlikyillar1 = 2012–2016 | yoshlikklublari1 = [[Pachuca C.F.|Pachuca]] | yillar1 = 2015–2022 | klublar1 = Pa...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2569" sha1="sgk8z1sz6c58yxemetr1fukl8kw9ncx" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Héctor Mascorro
| tasvir = 
| toʻliqism = Héctor Alejandro Mascorro López
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1997|5|12|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Monclova]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.69 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi]]
| hozirgiklubi = [[Alebrijes de Oaxaca|Oaxaca]]
| raqami = 11
| yoshlikyillar1 = 2012–2016
| yoshlikklublari1 = [[Pachuca C.F.|Pachuca]]
| yillar1 = 2015–2022
| klublar1 = [[Pachuca C.F.|Pachuca]]
| isht1 = 3
| gollar1 = 0
| yillar2 = 2016–2018
| klublar2 = → [[Mineros de Zacatecas|Zacatecas]]
| isht2 = 53
| gollar2 = 6
| yillar3 = 2018
| klublar3 = → [[Club León|León]]
| isht3 = 8
| gollar3 = 0
| yillar4 = 2019–2021
| klublar4 = → [[Mineros de Zacatecas|Zacatecas]]
| isht4 = 49
| gollar4 = 8
| yillar5 = 2021
| klublar5 = → [[Atlético San Luis]]
| isht5 = 1
| gollar5 = 0
| yillar6 = 2022
| klublar6 = → [[Mineros de Zacatecas|Zacatecas]]
| isht6 = 18
| gollar6 = 5
| yillar7 = 2023
| klublar7 = [[Pumas UNAM|UNAM]]
| isht7 = 0
| gollar7 = 0
| yillar8 = 2023
| klublar8 = → [[Pumas Tabasco]]
| isht8 = 11
| gollar8 = 0
| yillar9 = 2023–2024
| klublar9 = [[Tepatitlán F.C.|Tepatitlán]]
| isht9 = 30
| gollar9 = 4
| yillar10 = 2024–
| klublar10 = [[Alebrijes de Oaxaca|Oaxaca]]
| isht10 = 25
| gollar10 = 2
| milliyyillar1 = 2018
| milliyjamoa1 = Meksika U-21
| milliyisht1 = 9
| milliygollar1 = 0
}}

'''Héctor Alejandro Mascorro López''' ([[1997-yil]] [[12-may]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, [[Liga de Expansión MX]] vakili „[[Alebrijes de Oaxaca|Oaxaca]]“ klubida [[Yarim himoyachi|yarim himoyachi]] pozitsiyasida toʻp suradin&lt;ref&gt;{{cite web|title=Revelan convocatoria del Tri Sub-21 para el torneo Esperanzas de Toulon|url=http://espndeportes.espn.com/futbol/mundial/nota/_/id/4333245/revelan-convocatoria-del-tri-sub-21-para-el-torneo-esperanzas-de-toulon|work=ESPN|language=Spanish|date=22 May 2018|accessdate=26 October 2018}}&lt;/ref&gt;.

== Sovrinlari ==
'''Pachuca'''
* Liga MX: Clausura 2016

== Manbalar ==
{{Reflist}}

== Havolalar ==
* {{Liga MX player|91098/hector-alejandro-mascorro-lopez}}

{{DEFAULTSORT:Mascorro, Hector}}
[[Turkum:1997-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Mineros de Zacatecas futbolchilari]]
[[Turkum:Club León futbolchilari]]
[[Turkum:Atlético San Luis futbolchilari]]
[[Turkum:Pumas Tabasco futbolchilari]]
[[Turkum:Pumas UNAM futbolchilari]]
[[Turkum:Tepatitlán F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Alebrijes de Oaxaca futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>sgk8z1sz6c58yxemetr1fukl8kw9ncx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis dorcas</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471367</id>
    <revision>
      <id>6328683</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:19:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328683</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="657" sha1="ozimy912xii1f9jtzr6jhbhtj6s1ikh" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis dorcas
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis dorcas''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1915-yilda E. Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Gayana]]da uchraydi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLDORC Phyllocnistis dorcas Meyrick, 1915] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188702}}

[[Category:Phyllocnistis]]

{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>ozimy912xii1f9jtzr6jhbhtj6s1ikh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:José García (1995-yilda tugʻilgan futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471368</id>
    <revision>
      <id>6328684</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:19:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328684</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>William Mejía</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471369</id>
    <revision>
      <id>6328685</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:19:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = William Mejía | tasvir =  | toʻliqism = William Sergio Mejía Castillo | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1999|4|21|df=y}} | tavallud_joyi = [[Monterrey]], [[Meksika]] | boʻyi = 1.83 m | pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Tayanch yarim himoyachisi]] | hozirgiklubi = [[Santiago F.C.|Santiago]] | raqami = 43 | yoshlikyillar1 = 2011–2017 | yoshlikklublari1 = [[C.F. Monterrey|Monterrey]] | yillar1 = 2018–...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328685</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2278" sha1="oepvhkxhiqapvjclpk2ipaxxk4w9u4j" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = William Mejía
| tasvir = 
| toʻliqism = William Sergio Mejía Castillo
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1999|4|21|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Monterrey]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.83 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Tayanch yarim himoyachisi]]
| hozirgiklubi = [[Santiago F.C.|Santiago]]
| raqami = 43
| yoshlikyillar1 = 2011–2017
| yoshlikklublari1 = [[C.F. Monterrey|Monterrey]]
| yillar1 = 2018–2022
| klublar1 = [[C.F. Monterrey|Monterrey]]
| isht1 = 0
| gollar1 = 0
| yillar2 = 2018–2019
| klublar2 = → [[CD Toledo|Toledo]]
| isht2 = 12
| gollar2 = 2
| yillar3 = 2020–2021
| klublar3 = → [[Atlético Morelia]]
| isht3 = 36
| gollar3 = 0
| yillar4 = 2021
| klublar4 = → [[Atlético San Luis]]
| isht4 = 0
| gollar4 = 0
| yillar5 = 2022
| klublar5 = → [[Raya2 Expansión|Raya2]]
| isht5 = 8
| gollar5 = 0
| yillar6 = 2022–2023
| klublar6 = [[Atlético Morelia]]
| isht6 = 20
| gollar6 = 0
| yillar7 = 2023–2025
| klublar7 = [[Alacranes de Durango|Durango]]
| isht7 = 68
| gollar7 = 14
| yillar8 = 2026–
| klublar8 = [[Santiago F.C.|Santiago]]
| isht8 = 1
| gollar8 = 0
}}

'''William Sergio Mejía Castillo''' ([[1999-yil]] [[21-aprel]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, „[[Santiago F.C.|Santiago]]“ klubida [[Yarim himoyachi|tayanch yarim himoyachisi]] pozitsiyasida toʻp suradi&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.ligamx.net/cancha/jugador/92460/eyJpZENsdWIiOiA0N30=/william-sergio-mejia-castillo|title= William Sergio Mejía Castillo |publisher= LIGA BBVA Bancomer MX |website= LigaMX.net|accessdate= 2020-08-27}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{reflist}}

== Havolalar ==
* {{Soccerway|william-sergio-mejia-castillo/616885}}
* {{WorldFootball.net|william-mejia}}
* {{Liga MX player|92460/william-sergio-mejia-castillo}}
* {{GSA player|william-mejia/331835}}

{{DEFAULTSORT:Mejia, William}}
[[Turkum:1999-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:C.F. Monterrey futbolchilari]]
[[Turkum:CD Toledo futbolchilari]]
[[Turkum:Atlético Morelia futbolchilari]]
[[Turkum:Atlético San Luis futbolchilari]]
[[Turkum:Raya2 Expansión futbolchilari]]
[[Turkum:Alacranes de Durango futbolchilari]]
[[Turkum:Santiago F.C. futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>oepvhkxhiqapvjclpk2ipaxxk4w9u4j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6328686</id>
      <parentid>6328685</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T07:19:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Santiago F.C. futbolchilari]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6328686</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2239" sha1="i0yxn06yxq597sv5bbsfabt2e3n9z8b" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = William Mejía
| tasvir = 
| toʻliqism = William Sergio Mejía Castillo
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1999|4|21|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Monterrey]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.83 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Tayanch yarim himoyachisi]]
| hozirgiklubi = [[Santiago F.C.|Santiago]]
| raqami = 43
| yoshlikyillar1 = 2011–2017
| yoshlikklublari1 = [[C.F. Monterrey|Monterrey]]
| yillar1 = 2018–2022
| klublar1 = [[C.F. Monterrey|Monterrey]]
| isht1 = 0
| gollar1 = 0
| yillar2 = 2018–2019
| klublar2 = → [[CD Toledo|Toledo]]
| isht2 = 12
| gollar2 = 2
| yillar3 = 2020–2021
| klublar3 = → [[Atlético Morelia]]
| isht3 = 36
| gollar3 = 0
| yillar4 = 2021
| klublar4 = → [[Atlético San Luis]]
| isht4 = 0
| gollar4 = 0
| yillar5 = 2022
| klublar5 = → [[Raya2 Expansión|Raya2]]
| isht5 = 8
| gollar5 = 0
| yillar6 = 2022–2023
| klublar6 = [[Atlético Morelia]]
| isht6 = 20
| gollar6 = 0
| yillar7 = 2023–2025
| klublar7 = [[Alacranes de Durango|Durango]]
| isht7 = 68
| gollar7 = 14
| yillar8 = 2026–
| klublar8 = [[Santiago F.C.|Santiago]]
| isht8 = 1
| gollar8 = 0
}}

'''William Sergio Mejía Castillo''' ([[1999-yil]] [[21-aprel]]da tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, „[[Santiago F.C.|Santiago]]“ klubida [[Yarim himoyachi|tayanch yarim himoyachisi]] pozitsiyasida toʻp suradi&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.ligamx.net/cancha/jugador/92460/eyJpZENsdWIiOiA0N30=/william-sergio-mejia-castillo|title= William Sergio Mejía Castillo |publisher= LIGA BBVA Bancomer MX |website= LigaMX.net|accessdate= 2020-08-27}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{reflist}}

== Havolalar ==
* {{Soccerway|william-sergio-mejia-castillo/616885}}
* {{WorldFootball.net|william-mejia}}
* {{Liga MX player|92460/william-sergio-mejia-castillo}}
* {{GSA player|william-mejia/331835}}

{{DEFAULTSORT:Mejia, William}}
[[Turkum:1999-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:C.F. Monterrey futbolchilari]]
[[Turkum:CD Toledo futbolchilari]]
[[Turkum:Atlético Morelia futbolchilari]]
[[Turkum:Atlético San Luis futbolchilari]]
[[Turkum:Raya2 Expansión futbolchilari]]
[[Turkum:Alacranes de Durango futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>i0yxn06yxq597sv5bbsfabt2e3n9z8b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis echinodes</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471370</id>
    <revision>
      <id>6328687</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:19:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328687</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="732" sha1="g3y4jpecl4zu36ga2zpupxffnup0c4u" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis echinodes
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis echinodes''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Hindiston]]ning [[Maharashtra]] va [[Karnataka]] shtatlarida uchraydi. Uning oziqlanuvchi o‘simligi ''[[Anamirta cocculus]]'' hisoblanadi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLECHI Phyllocnistis echinodes Meyrick, 1926] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188704}}

[[Category:Phyllocnistis]]

{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>g3y4jpecl4zu36ga2zpupxffnup0c4u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Jesús García (1994-yilda tugʻilgan futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471371</id>
    <revision>
      <id>6328688</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:20:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328688</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis embeliella</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471372</id>
    <revision>
      <id>6328689</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:20:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328689</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="709" sha1="2dawpjech95t0tu9ajkwaahor7h00wz" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis embeliella
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis embeliella''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Xitoy]]ning [[Guandun]] provinsiyasida uchraydi. Uning oziqlanuvchi o‘simligi ''Embelia lacta'' hisoblanadi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLEMBL Phyllocnistis embeliella Liu &amp; Zeng, 1989] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q10805583}}

[[Category:Phyllocnistis]]

{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>2dawpjech95t0tu9ajkwaahor7h00wz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bryan Mendoza (1997-yilda tugʻilgan futbolchi)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471373</id>
    <revision>
      <id>6328690</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:20:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Bryan Mendoza | tasvir = CD Lugo - Sestao River, Copa Federación 2024 01 - Bryan Mendoza.jpg | toʻliqism = Bryan Mendoza Cruz | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1997|9|20|df=y}} | tavallud_joyi = [[Acapulco]], [[Meksika]] | boʻyi = 1.75 m | pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Qanot yarim himoyachisi]] | hozirgiklubi = [[Correcaminos UAT|Correcaminos]] | raqami = 29 | yoshlikyillar1 = 2014–2016 | yoshlikk...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328690</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3426" sha1="8w9uwsndsrid9hlplmwiayar5s0t7xx" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| ism = Bryan Mendoza
| tasvir = CD Lugo - Sestao River, Copa Federación 2024 01 - Bryan Mendoza.jpg
| toʻliqism = Bryan Mendoza Cruz
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1997|9|20|df=y}}
| tavallud_joyi = [[Acapulco]], [[Meksika]]
| boʻyi = 1.75 m
| pozitsiyasi = [[Yarim himoyachi|Qanot yarim himoyachisi]]
| hozirgiklubi = [[Correcaminos UAT|Correcaminos]]
| raqami = 29
| yoshlikyillar1 = 2014–2016
| yoshlikklublari1 = Texcoco
| yoshlikyillar2 = 2017–2018
| yoshlikklublari2 = [[Pumas UNAM]]
| yillar1 = 2016
| klublar1 = [[Cuatetes de Acapulco]]
| isht1 = 11
| gollar1 = 5
| yillar2 = 2018–2022
| klublar2 = [[Pumas UNAM]]
| isht2 = 29
| gollar2 = 3
| yillar3 = 2017–2020
| klublar3 = → [[Club Universidad Nacional Premier|UNAM Premier]]
| isht3 = 32
| gollar3 = 10
| yillar4 = 2020–2021
| klublar4 = → [[Pumas Tabasco]]
| isht4 = 17
| gollar4 = 5
| yillar5 = 2021–2022
| klublar5 = → [[Atlante F.C.|Atlante]]
| isht5 = 26
| gollar5 = 1
| yillar6 = 2022–2023
| klublar6 = [[Atlético Morelia|Morelia]]
| isht6 = 46
| gollar6 = 9
| yillar7 = 2024–2025
| klublar7 = [[Celaya F.C.|Celaya]]
| isht7 = 12
| gollar7 = 6
| yillar8 = 2024–2025
| klublar8 = → [[CD Lugo|Lugo]]
| isht8 = 27
| gollar8 = 6
| yillar9 = 2025
| klublar9 = → [[Deportes La Serena|La Serena]]
| isht9 = 6
| gollar9 = 1
| yillar10 = 2026
| klublar10 = [[Tepatitlán F.C.|Tepatitlán]]
| isht10 = 17
| gollar10 = 4
| yillar11 = 2026–
| klublar11 = [[Correcaminos UAT|Correcaminos]]
| isht11 = 0
| gollar11 = 0
}}

'''Bryan Mendoza Cruz''' ([[1997-yil]] [[20-sentyabr]]da tugʻilgan), shuningdek, „'''La Cobra'''“ nomi bilan ham tanilgan — meksikalik professional futbolchi, [[Liga de Expansión MX]] vakili „[[Correcaminos UAT|Correcaminos]]“ klubida [[Yarim himoyachi|qanot yarim himoyachisi]] pozitsiyasida toʻp suradi&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ligabancomer.mx/cancha/jugador/99927|title=Bryan Mendoza Cruz|publisher=LIGA BBVA Bancomer MX|website=LigaMX.net|accessdate=2019-12-18|archive-date=2019-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20190407204624/http://www.ligabancomer.mx/cancha/jugador/99927|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==
2019-yil 1-sentyabr kuni Mendoza [[Liga MX]]dagi oʻzining ilk golini „[[Deportivo Toluca F.C.|Toluca]]“ klubiga qarshi oʻyinda kiritgan&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.fmfstateofmind.com/2019/9/2/20844189|title=Pumas get excited win over Toluca|publisher= SB Nation |website= fmfstateofmind.com|accessdate= 2019-09-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Emigra Bryan Mendoza al futbol chileno |url=https://www.quadratin.com.mx/deportes/emigra-bryan-mendoza-al-futbol-chileno |access-date=7 August 2025 |work=Quadratín Michoacán |date=7 August 2025 |language=es}}&lt;/ref&gt;.

== Sovrinlari ==
'''Atlante'''
* Liga de Expansión MX: Apertura 2021

'''Shaxsiy'''
* Liga MX turnirining eng chiroyli goli: 2020–21

== Manbalar ==
{{reflist}}

== Havolalar ==
* {{Liga MX player|99927}}
* {{Soccerway|604586}}

{{DEFAULTSORT:Mendoza, Bryan}}
[[Turkum:1997-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Pumas UNAM futbolchilari]]
[[Turkum:Pumas Tabasco futbolchilari]]
[[Turkum:Atlante F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Atlético Morelia futbolchilari]]
[[Turkum:Celaya F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Tepatitlán F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Correcaminos UAT futbolchilari]]

{{Mexico-footy-midfielder-1990s-stub}}</text>
      <sha1>8w9uwsndsrid9hlplmwiayar5s0t7xx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Jaquelín García</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471374</id>
    <revision>
      <id>6328691</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:20:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328691</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis endoxa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471375</id>
    <revision>
      <id>6328692</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:21:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328692</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="724" sha1="oxtqw74mvcxhp72k7sbs4jw2p8akgrn" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis endoxa
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis endoxa''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Hindiston]]ning [[Maharashtra]] va [[Karnataka]] shtatlarida uchraydi. Uning oziqlanuvchi o‘simligi ''[[Aporosa lindleyana]]'' hisoblanadi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[https://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLENDO Phyllocnistis endoxa Meyrick, 1926] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q7188707}}

[[Category:Phyllocnistis]]

{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>oxtqw74mvcxhp72k7sbs4jw2p8akgrn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Emilio García (futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471376</id>
    <revision>
      <id>6328693</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:21:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328693</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Diana García (futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471377</id>
    <revision>
      <id>6328694</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:22:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Daniela García (futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471378</id>
    <revision>
      <id>6328695</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:23:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328695</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Brian García</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471379</id>
    <revision>
      <id>6328696</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:24:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328696</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Ana García (futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471380</id>
    <revision>
      <id>6328697</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:25:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328697</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Alan García (futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471381</id>
    <revision>
      <id>6328698</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:25:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328698</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Eduardo Gámez</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471382</id>
    <revision>
      <id>6328699</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:26:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328699</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Rodolfo Galindo</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471383</id>
    <revision>
      <id>6328700</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:27:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328700</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Ricardo Galindo</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471384</id>
    <revision>
      <id>6328701</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:28:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328701</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Dayán Fuentes</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471385</id>
    <revision>
      <id>6328702</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:29:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328702</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Yamile Franco</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471386</id>
    <revision>
      <id>6328704</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:30:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328704</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Diego Franco</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471387</id>
    <revision>
      <id>6328705</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:30:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328705</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Sergio Flores (1995-yilda tugʻilgan futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471388</id>
    <revision>
      <id>6328706</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:31:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328706</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis abatiae</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471389</id>
    <revision>
      <id>6328707</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:32:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328707</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="677" sha1="izhmm2wpb7wk1mvicd2bma43zocqge9" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis abatiae
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis abatiae''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Argentina]]da uchraydi. Uning oziqlanuvchi o‘simligi ''Abatia stellata'' hisoblanadi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[https://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLABAT Phyllocnistis abatiae E. M. Hering, 1958] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q7188677}}

[[Category:Phyllocnistis]]
{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>izhmm2wpb7wk1mvicd2bma43zocqge9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Sabrina Flores</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471390</id>
    <revision>
      <id>6328708</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:32:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328708</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis acmias</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471391</id>
    <revision>
      <id>6328709</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:32:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328709</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="727" sha1="cdphxpjjx32ria7a6nu5mjpy2xwvp6b" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis acmias
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis acmias''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Avstraliya]]ning [[Yangi Janubiy Uels]] shtatida uchraydi&lt;ref&gt;[http://www.environment.gov.au/biodiversity/abrs/online-resources/fauna/afd/taxa/Phyllocnistis_acmias Australian Faunal Directory]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLACMI Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera)]&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q7188678}}

[[Category:Phyllocnistis]]

{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>cdphxpjjx32ria7a6nu5mjpy2xwvp6b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis argothea</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471392</id>
    <revision>
      <id>6328710</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:33:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328710</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="707" sha1="3c2j2v9e2ade30w633ffhvban7bv5we" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis argothea
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis argothea''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Hindiston]]ning [[Bihar]] shtatida uchraydi. Uning oziqlanuvchi o‘simligi ''[[Drypetes roxburghii]]'' hisoblanadi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLARGO Phyllocnistis argothea Meyrick, 1933] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q10805582}}

[[Category:Phyllocnistis]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>3c2j2v9e2ade30w633ffhvban7bv5we</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Tony Figueroa</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471393</id>
    <revision>
      <id>6328711</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:33:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328711</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Brian Figueroa</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471394</id>
    <revision>
      <id>6328712</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:34:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328712</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis argentella</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471395</id>
    <revision>
      <id>6328713</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:34:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328713</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="742" sha1="6hfl9o1f2ky5vcq49tix555hag1ndjo" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis argentella
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis argentella''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1957-yilda J. D. Bradley tomonidan ''[[Opostega]]'' urug‘i tarkibida tavsiflangan. Ushbu tur [[Solomon orollari]]dagi [[Rennell oroli]]da uchraydi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLRGEN Phyllocnistis argentella (Bradley, 1957)] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188681}}

[[Category:Phyllocnistis]]

{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>6hfl9o1f2ky5vcq49tix555hag1ndjo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Diana Fierro</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471396</id>
    <revision>
      <id>6328714</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:35:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328714</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Cristina Ferral</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471397</id>
    <revision>
      <id>6328715</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:35:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis ampelopsiella</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471398</id>
    <revision>
      <id>6328717</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:36:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328717</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="913" sha1="g6n3pziubc61c16sifjvtp8qnxq4ckf" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis ampelopsiella
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis ampelopsiella''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Kanada]]ning [[Kvebek]] provinsiyasida hamda [[Amerika Qo‘shma Shtatlari]]ning [[Kolorado]], [[Kentukki]], [[Meyn]] va [[Nyu-York (shtat)|Nyu-York]] shtatlarida uchraydi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLAMPE Phyllocnistis ampelopsiella Chambers, 1871] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://downloads.hindawi.com/journals/psyche/1878/020853.pdf On Larva of Tineina, especially of Lithocolletis] {{PD-notice}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q7188679}}

[[Category:Phyllocnistis]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>g6n3pziubc61c16sifjvtp8qnxq4ckf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Eduardo Fernández (meksikalik futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471399</id>
    <revision>
      <id>6328718</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:36:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328718</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis amydropa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471400</id>
    <revision>
      <id>6328719</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:37:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328719</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="639" sha1="0e7wlekwutlp4p0xj3cg5iz6lfab2cz" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis amydropa
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis amydropa''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Hindiston]]ning [[Maharashtra]] shtatida uchraydi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLAMYD Phyllocnistis amydropa Meyrick, 1934] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188680}}

[[Category:Phyllocnistis]]

{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>0e7wlekwutlp4p0xj3cg5iz6lfab2cz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Juan Pablo Fassi</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471401</id>
    <revision>
      <id>6328721</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:37:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328721</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Dancer in the Dark</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471402</id>
    <revision>
      <id>6328722</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:38:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328722</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Turkum:Sport kurashlari Osiyo oʻyinlarida</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1471403</id>
    <revision>
      <id>6328723</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:38:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artemev Nikolay</username>
        <id>46453</id>
      </contributor>
      <comment>„[[Turkum:Kurash boʻyicha musobaqalar]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6328723</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="rxqxsfh0lvv4x5ycwz1zg1ub6aj0xh4" xml:space="preserve">[[Turkum:Kurash boʻyicha musobaqalar]]</text>
      <sha1>rxqxsfh0lvv4x5ycwz1zg1ub6aj0xh4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Francisco Estrada (futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471404</id>
    <revision>
      <id>6328724</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:39:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328724</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Pedro Esquivel</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471405</id>
    <revision>
      <id>6328725</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:40:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328725</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Gumihorn</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471406</id>
    <revision>
      <id>6328726</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:40:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328726</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Gstellihorn</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471407</id>
    <revision>
      <id>6328728</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:42:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328728</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Gspaltenhorn</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471408</id>
    <revision>
      <id>6328730</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:43:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328730</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Grosser Diamantstock</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471409</id>
    <revision>
      <id>6328732</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:44:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328732</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Graustock</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471410</id>
    <revision>
      <id>6328733</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:45:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328733</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Glogghüs</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471411</id>
    <revision>
      <id>6328734</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:45:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328734</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar erkin kurashi 57 kg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471412</id>
    <redirect title="Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari" />
    <revision>
      <id>6328735</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:46:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artemev Nikolay</username>
        <id>46453</id>
      </contributor>
      <comment>[[Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari]]ga yoʻnaltirildi</comment>
      <origin>6328735</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="73" sha1="klmd3jz61djgc0t1zgzp59yl4v2gznv" xml:space="preserve">#REDIRECT[[Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari]]</text>
      <sha1>klmd3jz61djgc0t1zgzp59yl4v2gznv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar erkin kurashi 65 kg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471413</id>
    <redirect title="Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari" />
    <revision>
      <id>6328736</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:46:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artemev Nikolay</username>
        <id>46453</id>
      </contributor>
      <comment>[[Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari]]ga yoʻnaltirildi</comment>
      <origin>6328736</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="73" sha1="klmd3jz61djgc0t1zgzp59yl4v2gznv" xml:space="preserve">#REDIRECT[[Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari]]</text>
      <sha1>klmd3jz61djgc0t1zgzp59yl4v2gznv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar erkin kurashi 74 kg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471414</id>
    <redirect title="Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari" />
    <revision>
      <id>6328737</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:46:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artemev Nikolay</username>
        <id>46453</id>
      </contributor>
      <comment>[[Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari]]ga yoʻnaltirildi</comment>
      <origin>6328737</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="73" sha1="klmd3jz61djgc0t1zgzp59yl4v2gznv" xml:space="preserve">#REDIRECT[[Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari]]</text>
      <sha1>klmd3jz61djgc0t1zgzp59yl4v2gznv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Giglistock</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471415</id>
    <revision>
      <id>6328738</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:46:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328738</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar erkin kurashi 86 kg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471416</id>
    <redirect title="Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari" />
    <revision>
      <id>6328739</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:46:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artemev Nikolay</username>
        <id>46453</id>
      </contributor>
      <comment>[[Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari]]ga yoʻnaltirildi</comment>
      <origin>6328739</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="73" sha1="klmd3jz61djgc0t1zgzp59yl4v2gznv" xml:space="preserve">#REDIRECT[[Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari]]</text>
      <sha1>klmd3jz61djgc0t1zgzp59yl4v2gznv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar erkin kurashi 97 kg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471417</id>
    <redirect title="Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari" />
    <revision>
      <id>6328740</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:47:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artemev Nikolay</username>
        <id>46453</id>
      </contributor>
      <comment>[[Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari]]ga yoʻnaltirildi</comment>
      <origin>6328740</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="73" sha1="klmd3jz61djgc0t1zgzp59yl4v2gznv" xml:space="preserve">#REDIRECT[[Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari]]</text>
      <sha1>klmd3jz61djgc0t1zgzp59yl4v2gznv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Giferspitz</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471418</id>
    <revision>
      <id>6328741</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:47:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328741</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar erkin kurashi 125 kg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471419</id>
    <redirect title="Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari" />
    <revision>
      <id>6328742</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:47:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artemev Nikolay</username>
        <id>46453</id>
      </contributor>
      <comment>[[Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari]]ga yoʻnaltirildi</comment>
      <origin>6328742</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="73" sha1="klmd3jz61djgc0t1zgzp59yl4v2gznv" xml:space="preserve">#REDIRECT[[Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari]]</text>
      <sha1>klmd3jz61djgc0t1zgzp59yl4v2gznv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar yunon-rum kurashi 60 kg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471420</id>
    <redirect title="Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari" />
    <revision>
      <id>6328743</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:48:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artemev Nikolay</username>
        <id>46453</id>
      </contributor>
      <comment>[[Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari]]ga yoʻnaltirildi</comment>
      <origin>6328743</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="73" sha1="klmd3jz61djgc0t1zgzp59yl4v2gznv" xml:space="preserve">#REDIRECT[[Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari]]</text>
      <sha1>klmd3jz61djgc0t1zgzp59yl4v2gznv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Gemmenalphorn</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471421</id>
    <revision>
      <id>6328744</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:48:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328744</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar yunon-rum kurashi 67 kg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471422</id>
    <redirect title="Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari" />
    <revision>
      <id>6328745</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:48:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artemev Nikolay</username>
        <id>46453</id>
      </contributor>
      <comment>[[Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari]]ga yoʻnaltirildi</comment>
      <origin>6328745</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="73" sha1="klmd3jz61djgc0t1zgzp59yl4v2gznv" xml:space="preserve">#REDIRECT[[Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari]]</text>
      <sha1>klmd3jz61djgc0t1zgzp59yl4v2gznv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar yunon-rum kurashi 77 kg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471423</id>
    <redirect title="Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari" />
    <revision>
      <id>6328746</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:48:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artemev Nikolay</username>
        <id>46453</id>
      </contributor>
      <comment>[[Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari]]ga yoʻnaltirildi</comment>
      <origin>6328746</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="73" sha1="klmd3jz61djgc0t1zgzp59yl4v2gznv" xml:space="preserve">#REDIRECT[[Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari]]</text>
      <sha1>klmd3jz61djgc0t1zgzp59yl4v2gznv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar yunon-rum kurashi 87 kg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471424</id>
    <redirect title="Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari" />
    <revision>
      <id>6328747</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:49:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artemev Nikolay</username>
        <id>46453</id>
      </contributor>
      <comment>[[Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari]]ga yoʻnaltirildi</comment>
      <origin>6328747</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="73" sha1="klmd3jz61djgc0t1zgzp59yl4v2gznv" xml:space="preserve">#REDIRECT[[Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari]]</text>
      <sha1>klmd3jz61djgc0t1zgzp59yl4v2gznv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Gehrihorn</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471425</id>
    <revision>
      <id>6328748</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:49:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328748</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar yunon-rum kurashi 97 kg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471426</id>
    <redirect title="Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari" />
    <revision>
      <id>6328749</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:49:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artemev Nikolay</username>
        <id>46453</id>
      </contributor>
      <comment>[[Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari]]ga yoʻnaltirildi</comment>
      <origin>6328749</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="73" sha1="klmd3jz61djgc0t1zgzp59yl4v2gznv" xml:space="preserve">#REDIRECT[[Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari]]</text>
      <sha1>klmd3jz61djgc0t1zgzp59yl4v2gznv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – erkaklar yunon-rum kurashi 130 kg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471427</id>
    <redirect title="Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari" />
    <revision>
      <id>6328750</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:50:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artemev Nikolay</username>
        <id>46453</id>
      </contributor>
      <comment>[[Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari]]ga yoʻnaltirildi</comment>
      <origin>6328750</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="73" sha1="klmd3jz61djgc0t1zgzp59yl4v2gznv" xml:space="preserve">#REDIRECT[[Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari]]</text>
      <sha1>klmd3jz61djgc0t1zgzp59yl4v2gznv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Gantrisch</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471428</id>
    <revision>
      <id>6328751</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:50:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328751</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Luis Espino</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471429</id>
    <revision>
      <id>6328752</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:50:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328752</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Kevin Escamilla</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471430</id>
    <revision>
      <id>6328753</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:51:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328753</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Dionicio Escalante</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471431</id>
    <revision>
      <id>6328754</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:52:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328754</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:The Mountain Shadow</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471432</id>
    <revision>
      <id>6328755</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:53:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328755</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Destinney Duron</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471433</id>
    <revision>
      <id>6328757</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:54:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328757</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Rafael Durán (futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471434</id>
    <revision>
      <id>6328758</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:55:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328758</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Jonathan Livingston Seagull</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471435</id>
    <revision>
      <id>6328759</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:55:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328759</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Alejandro Durán (futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471436</id>
    <revision>
      <id>6328760</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:56:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328760</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Misael Domínguez</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471437</id>
    <revision>
      <id>6328761</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:57:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328761</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Biz (roman)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471438</id>
    <revision>
      <id>6328762</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:58:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328762</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Juan Pablo Domínguez</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471439</id>
    <revision>
      <id>6328763</id>
      <timestamp>2026-11-03T07:59:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328763</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Adolfo Domínguez (futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471440</id>
    <revision>
      <id>6328764</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:00:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328764</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Qudrat uzuklari</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471441</id>
    <revision>
      <id>6328765</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:00:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328765</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Marylin Díaz</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471442</id>
    <revision>
      <id>6328766</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:01:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328766</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Jorge Díaz Price</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471443</id>
    <revision>
      <id>6328767</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:02:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328767</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Belén Cruz</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471444</id>
    <revision>
      <id>6328768</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:03:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328768</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Rosario Cota</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471445</id>
    <revision>
      <id>6328769</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:04:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328769</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Jordi Cortizo</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471446</id>
    <revision>
      <id>6328771</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:05:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328771</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Diego Cortés</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471447</id>
    <revision>
      <id>6328772</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:05:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328772</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Manuel Correa (futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471448</id>
    <revision>
      <id>6328773</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:06:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328773</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Alexis Coronado</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471449</id>
    <revision>
      <id>6328775</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:07:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328775</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Francisco Contreras (futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471450</id>
    <revision>
      <id>6328776</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:08:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328776</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:José Cobián</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471451</id>
    <revision>
      <id>6328777</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:09:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328777</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Daniel Cisneros</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471452</id>
    <revision>
      <id>6328778</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:10:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328778</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Rais Ansari</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471453</id>
    <revision>
      <id>6328779</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:10:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328779</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:José Clemente</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471454</id>
    <revision>
      <id>6328780</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:11:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328780</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Anamika</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471455</id>
    <revision>
      <id>6328781</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:12:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328781</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Waheed Allahabadi</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471456</id>
    <revision>
      <id>6328782</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:13:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328782</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:A. R. Akela</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471457</id>
    <revision>
      <id>6328783</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:14:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328783</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Hafiz Ahmed</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471458</id>
    <revision>
      <id>6328784</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:15:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328784</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar erkin kurashi 50 kg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471459</id>
    <redirect title="Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari" />
    <revision>
      <id>6328785</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:15:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artemev Nikolay</username>
        <id>46453</id>
      </contributor>
      <comment>[[Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari]]ga yoʻnaltirildi</comment>
      <origin>6328785</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="73" sha1="klmd3jz61djgc0t1zgzp59yl4v2gznv" xml:space="preserve">#REDIRECT[[Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari]]</text>
      <sha1>klmd3jz61djgc0t1zgzp59yl4v2gznv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar erkin kurashi 53 kg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471460</id>
    <redirect title="Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari" />
    <revision>
      <id>6328786</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:15:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artemev Nikolay</username>
        <id>46453</id>
      </contributor>
      <comment>[[Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari]]ga yoʻnaltirildi</comment>
      <origin>6328786</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="73" sha1="klmd3jz61djgc0t1zgzp59yl4v2gznv" xml:space="preserve">#REDIRECT[[Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari]]</text>
      <sha1>klmd3jz61djgc0t1zgzp59yl4v2gznv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Agasthya Kavi</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471461</id>
    <revision>
      <id>6328787</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:15:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328787</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar erkin kurashi 57 kg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471462</id>
    <redirect title="Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari" />
    <revision>
      <id>6328788</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:16:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artemev Nikolay</username>
        <id>46453</id>
      </contributor>
      <comment>[[Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari]]ga yoʻnaltirildi</comment>
      <origin>6328788</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="73" sha1="klmd3jz61djgc0t1zgzp59yl4v2gznv" xml:space="preserve">#REDIRECT[[Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari]]</text>
      <sha1>klmd3jz61djgc0t1zgzp59yl4v2gznv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar erkin kurashi 62 kg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471463</id>
    <redirect title="Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari" />
    <revision>
      <id>6328789</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:16:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artemev Nikolay</username>
        <id>46453</id>
      </contributor>
      <comment>[[Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari]]ga yoʻnaltirildi</comment>
      <origin>6328789</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="73" sha1="klmd3jz61djgc0t1zgzp59yl4v2gznv" xml:space="preserve">#REDIRECT[[Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari]]</text>
      <sha1>klmd3jz61djgc0t1zgzp59yl4v2gznv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar erkin kurashi 68 kg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471464</id>
    <redirect title="Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari" />
    <revision>
      <id>6328790</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:16:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artemev Nikolay</username>
        <id>46453</id>
      </contributor>
      <comment>[[Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari]]ga yoʻnaltirildi</comment>
      <origin>6328790</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="73" sha1="klmd3jz61djgc0t1zgzp59yl4v2gznv" xml:space="preserve">#REDIRECT[[Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari]]</text>
      <sha1>klmd3jz61djgc0t1zgzp59yl4v2gznv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari – ayollar erkin kurashi 76 kg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471465</id>
    <redirect title="Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari" />
    <revision>
      <id>6328791</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:16:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artemev Nikolay</username>
        <id>46453</id>
      </contributor>
      <comment>[[Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari]]ga yoʻnaltirildi</comment>
      <origin>6328791</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="73" sha1="klmd3jz61djgc0t1zgzp59yl4v2gznv" xml:space="preserve">#REDIRECT[[Sport kurashlari boʻyicha 2026-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari]]</text>
      <sha1>klmd3jz61djgc0t1zgzp59yl4v2gznv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Dayana Cázares</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471466</id>
    <revision>
      <id>6328792</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:16:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328792</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Hamidulloh Afsar</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471467</id>
    <revision>
      <id>6328793</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:17:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328793</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Juan Castro (futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471468</id>
    <revision>
      <id>6328794</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:18:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328794</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Miriam Castillo</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471469</id>
    <revision>
      <id>6328796</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:19:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328796</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:José Carrera-García</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471470</id>
    <revision>
      <id>6328797</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:20:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328797</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Gustavo Carmona</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471471</id>
    <revision>
      <id>6328799</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:20:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328799</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Ulises Cardona</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471472</id>
    <revision>
      <id>6328800</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:21:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328800</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Afsar Maududiy</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471473</id>
    <revision>
      <id>6328802</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:22:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328802</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Carlos Camacho (futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471474</id>
    <revision>
      <id>6328805</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:23:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328805</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Juan José Calderón</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471475</id>
    <revision>
      <id>6328811</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:24:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Sergio Bueno (1997-yilda tugʻilgan futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471476</id>
    <revision>
      <id>6328817</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:25:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328817</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Hugo Bueno (1992-yilda tugʻilgan futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471477</id>
    <revision>
      <id>6328822</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:25:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328822</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Susan Bejarano</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471478</id>
    <revision>
      <id>6328823</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:26:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328823</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Karen Becerril</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471479</id>
    <revision>
      <id>6328824</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:27:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328824</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Ángel Bautista</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471480</id>
    <revision>
      <id>6328825</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:28:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328825</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Carlos Baltazar</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471481</id>
    <revision>
      <id>6328827</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:29:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328827</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Irving Ávalos</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471482</id>
    <revision>
      <id>6328828</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:30:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328828</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Ían Arellano</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471483</id>
    <revision>
      <id>6328829</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:30:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328829</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Aldo Arellano</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471484</id>
    <revision>
      <id>6328830</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:31:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328830</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:La Dolce Vita</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471485</id>
    <revision>
      <id>6328831</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:32:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328831</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Mirelle Arciniega</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471486</id>
    <revision>
      <id>6328832</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:33:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328832</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Zellyka Arce</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471487</id>
    <revision>
      <id>6328834</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:34:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328834</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Óscar Arce (meksikalik futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471488</id>
    <revision>
      <id>6328835</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:35:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328835</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Luis Arce Crespo</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471489</id>
    <revision>
      <id>6328836</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:35:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328836</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Jairo Araujo</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471490</id>
    <revision>
      <id>6328837</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:36:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328837</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Nancy Antonio</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471491</id>
    <revision>
      <id>6328838</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:37:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328838</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Diego Andrade (futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471492</id>
    <revision>
      <id>6328839</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:38:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328839</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:David Andrade (futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471493</id>
    <revision>
      <id>6328840</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:39:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328840</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Daniel Amador</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471494</id>
    <revision>
      <id>6328841</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:40:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328841</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Steven Almeida</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471495</id>
    <revision>
      <id>6328842</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:40:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328842</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Jorge Almaguer</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471496</id>
    <revision>
      <id>6328844</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:41:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328844</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Turkum:Phyllocnistis</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1471497</id>
    <revision>
      <id>6328846</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:42:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328846</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="124" sha1="hol4snmjx79x0u3qvql1nhmoabu28h7" xml:space="preserve">{{Italic title}}
{{Commons category|Phyllocnistis}}
{{wikispecies}}
{{Automatic category TOC}}

[[Category:Phyllocnistinae]]</text>
      <sha1>hol4snmjx79x0u3qvql1nhmoabu28h7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Luis Alanís</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471498</id>
    <revision>
      <id>6328848</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:42:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328848</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Miguel Aguilar (meksikalik futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471499</id>
    <revision>
      <id>6328850</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:43:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328850</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Daniel Aguilar</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471500</id>
    <revision>
      <id>6328851</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:44:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328851</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:André Aguilar</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471501</id>
    <revision>
      <id>6328852</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:45:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328852</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Alan Acosta</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471502</id>
    <revision>
      <id>6328854</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:45:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328854</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Victoria Acevedo</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471503</id>
    <revision>
      <id>6328855</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:46:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328855</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Karime Abud</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471504</id>
    <revision>
      <id>6328856</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:47:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328856</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Alejandro Abasolo</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471505</id>
    <revision>
      <id>6328858</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:48:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328858</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Kredit reyting agentligi</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471506</id>
    <revision>
      <id>6328859</id>
      <timestamp>2026-11-03T08:50:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328859</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis phrixopa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471507</id>
    <revision>
      <id>6328862</id>
      <timestamp>2026-11-03T09:24:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328862</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="763" sha1="60v42thbx8dyuc3mjbg6j4ljovhf2n4" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis phrixopa
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis phrixopa''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Hindiston]]ning [[Maharashtra]] va [[Karnataka]] shtatlarida uchraydi. Uning oziqlanuvchi o‘simliklari qatoriga ''Casearia esculenta'' va ''Casearia multinervosa'' kiradi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLPHRI Phyllocnistis phrixopa Meyrick, 1926] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188749}}

[[Category:Phyllocnistis]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>60v42thbx8dyuc3mjbg6j4ljovhf2n4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis populiella</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471508</id>
    <revision>
      <id>6328863</id>
      <timestamp>2026-11-03T09:26:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328863</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="728" sha1="nwel0yix97zburr11zu7dpkb31b8r78" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis populiella
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis populiella''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Shimoliy Amerika]]ning shimoliy qismida, jumladan, [[Kanada]]ning [[Alberta]] va [[Ontario]] provinsiyalarida hamda [[Amerika Qo‘shma Shtatlari]]ning [[Massachusets]] va [[Alyaska]] shtatlarida uchraydi.
== Havolalar == 
*[http://www.insectsofalberta.com/aspenleafminer.htm Insects of Alberta]
*[http://bugguide.net/node/view/179450 Bug Guide]

{{Taxonbar|from=Q7188750}}

[[Category:Phyllocnistis]]
{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>nwel0yix97zburr11zu7dpkb31b8r78</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis psychina</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471509</id>
    <revision>
      <id>6328864</id>
      <timestamp>2026-11-03T09:26:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328864</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="737" sha1="ogwzkopy05lnwspdrq78iytbe0b1zp3" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis psychina
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis psychina''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Avstraliya]]ning [[G‘arbiy Avstraliya]] shtatida uchraydi&lt;ref&gt;[http://www.environment.gov.au/biodiversity/abrs/online-resources/fauna/afd/taxa/Phyllocnistis_psychina Australian Faunal Directory]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLPSYC Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera)]&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188751}}

[[Category:Phyllocnistis]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>ogwzkopy05lnwspdrq78iytbe0b1zp3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis puyehuensis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471510</id>
    <revision>
      <id>6328865</id>
      <timestamp>2026-11-03T09:27:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328865</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="897" sha1="lrcliahczdqofky61mrbatq8q2jqjo3" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis puyehuensis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis puyehuensis''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1994-yilda D. R. Davis tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Chili]]da uchraydi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLPUYE Phyllocnistis puyehuensis Davis, 1994] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Davis, D. R. 1994. Neotropical Microlepidoptera 25. New leaf-mining moths from Chile, with remarks on the history and composition of Phyllocnistinae (Lepidoptera: Gracillariidae). - Tropical Lepidoptera 5(1):65–75.&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q7188752}}

[[Category:Phyllocnistis]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>lrcliahczdqofky61mrbatq8q2jqjo3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis ramulicola</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471511</id>
    <revision>
      <id>6328869</id>
      <timestamp>2026-11-03T09:44:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328869</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="751" sha1="202imf1ge4pwjuc7e3n5mu2jmfh312l" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis ramulicola
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis ramulicola''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Buyuk Britaniya oroli|Buyuk Britaniya]] orolining janubiy qismida va [[Portugaliya]]da uchraydi&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20110622114826/http://www.faunaeur.org/full_results.php?id=358983 Fauna Europaea]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.bladmineerders.nl/minersf/lepidopteramin/phyllocnistis/ramulicola/ramulicola.htm bladmineerders.nl]&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q7188753}}

[[Category:Phyllocnistis]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>202imf1ge4pwjuc7e3n5mu2jmfh312l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis signata</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471512</id>
    <revision>
      <id>6328870</id>
      <timestamp>2026-11-03T09:45:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328870</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="798" sha1="ac5nlidoj6j7jsoh2oe768cwydwqzm7" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis signata
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis signata''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1915-yilda E. Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Hindiston]]ning [[Tamilnad]] shtatida uchraydi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLSIGN Phyllocnistis signata Meyrick, 1915] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Meyrick, E. 1915a. Exotic Microlepidoptera. - Exotic Microlepidoptera (Marlborough) 1(11):321–352.&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q7188760}}

[[Category:Phyllocnistis]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>ac5nlidoj6j7jsoh2oe768cwydwqzm7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis spatulata</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471513</id>
    <revision>
      <id>6328871</id>
      <timestamp>2026-11-03T09:46:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328871</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="701" sha1="6cngnowlth9lp7xorh4yusdbmt25uxc" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis spatulata
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis spatulata''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Hindiston]]ning [[Assam]] shtatida uchraydi. Uning oziqlanuvchi o‘simligi ''Lindera caudata'' hisoblanadi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLSPAT Phyllocnistis spatulata Meyrick, 1928] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q10805586}}

[[Category:Phyllocnistis]]

{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>6cngnowlth9lp7xorh4yusdbmt25uxc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis stereograpta</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471514</id>
    <revision>
      <id>6328872</id>
      <timestamp>2026-11-03T09:47:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328872</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="651" sha1="rlrgql4cw4e19kc2cpte5w79gm3ybi4" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis stereograpta
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis stereograpta''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Hindiston]]ning [[Maharashtra]] shtatida uchraydi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLSTER Phyllocnistis stereograpta Meyrick, 1934] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188764}}

[[Category:Phyllocnistis]]

{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>rlrgql4cw4e19kc2cpte5w79gm3ybi4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis stereograpta</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471515</id>
    <revision>
      <id>6328873</id>
      <timestamp>2026-11-03T09:47:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328873</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis spatulata</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471516</id>
    <revision>
      <id>6328874</id>
      <timestamp>2026-11-03T09:48:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328874</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis sexangula</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471517</id>
    <revision>
      <id>6328875</id>
      <timestamp>2026-11-03T09:48:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328875</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="813" sha1="9d9zmhr8wfw7hbcqtn2znnwo953yvqi" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis sexangula
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis sexangula''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1915-yilda E. Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Peru]]da uchraydi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLSEXA Phyllocnistis sexangula Meyrick, 1915] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Meyrick, E. 1915c. Descriptions of South American Micro-Lepidoptera. - Transactions of the Entomological Society of London (2):201–256.&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188759}}

[[Category:Phyllocnistis]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>9d9zmhr8wfw7hbcqtn2znnwo953yvqi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis signata</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471518</id>
    <revision>
      <id>6328876</id>
      <timestamp>2026-11-03T09:49:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328876</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis rotans</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471519</id>
    <revision>
      <id>6328877</id>
      <timestamp>2026-11-03T09:49:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328877</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="807" sha1="kvqlo4q8mykf6le66jixhjarnqizdf5" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis rotans
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis rotans''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1915-yilda E. Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Ekvador]]da uchraydi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLROTA Phyllocnistis rotans Meyrick, 1915] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Meyrick, E. 1915c. Descriptions of South American Micro-Lepidoptera. - Transactions of the Entomological Society of London (2):201–256.&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188755}}

[[Category:Phyllocnistis]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>kvqlo4q8mykf6le66jixhjarnqizdf5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis ramulicola</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471520</id>
    <revision>
      <id>6328878</id>
      <timestamp>2026-11-03T09:50:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328878</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis saligna</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471521</id>
    <revision>
      <id>6328879</id>
      <timestamp>2026-11-03T09:50:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328879</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1155" sha1="jqltvo6du80n3u7buc3o0k36jha8650" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis saligna
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis saligna''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Yevropa]]ning deyarli barcha hududlarida, [[Irlandiya]] va ehtimol [[Bolqon yarim oroli]]ning ayrim qismlari bundan mustasno, hamda [[Hindiston]], [[Shri-Lanka]], [[Reyunion]] oroli va [[Janubiy Afrika Respublikasi]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Ellis |first1=N. W. |title='Phyllocnistis saligna' (Zeller, 1839) willow bent-wing |url=https://bladmineerders.nl/parasites/animalia/arthropoda/insecta/lepidoptera/ditrysia/gracillarioidea/gracillariidae/phyllocnistinae/phyllocnistis/phyllocnistis-saligna/ |website=Plant Parasites of Europe – bladmineerders.nl |access-date=24 August 2022 |location=Amsterdam |date=13 January 2021}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{commonscat}}
== Havolalar == 
*[http://www.lepiforum.de/lepiwiki.pl?Phyllocnistis_Saligna Lepiforum.de]

{{Taxonbar|from=Q7188756}}

[[Category:Phyllocnistis]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>jqltvo6du80n3u7buc3o0k36jha8650</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis puyehuensis</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471522</id>
    <revision>
      <id>6328880</id>
      <timestamp>2026-11-03T09:50:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328880</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis psychina</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471523</id>
    <revision>
      <id>6328881</id>
      <timestamp>2026-11-03T09:51:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328881</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis sciophanta</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471524</id>
    <revision>
      <id>6328882</id>
      <timestamp>2026-11-03T09:52:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328882</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="814" sha1="7akpdazt39l2hb18prba4lhmtgp32y3" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis sciophanta
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis sciophanta''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1915-yilda E. Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Peru]]da uchraydi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLSCIO Phyllocnistis sciophanta Meyrick, 1915] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Meyrick, E. 1915c. Descriptions of South American Micro-Lepidoptera. - Transactions of the Entomological Society of London (2):201–256.&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q7188757}}

[[Category:Phyllocnistis]]

{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>7akpdazt39l2hb18prba4lhmtgp32y3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis populiella</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471525</id>
    <revision>
      <id>6328883</id>
      <timestamp>2026-11-03T09:52:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328883</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis phrixopa</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471526</id>
    <revision>
      <id>6328885</id>
      <timestamp>2026-11-03T09:53:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328885</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis selenopa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471527</id>
    <revision>
      <id>6328886</id>
      <timestamp>2026-11-03T09:53:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328886</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="754" sha1="5v2vcmxg4x4kh6o8ite8htw77l3uod4" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis selenopa
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis selenopa''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Solomon orollari]]dagi [[Gvadalkanal]] orolida hamda [[Hindiston]] va [[Shri-Lanka]]da uchraydi. Uning oziqlanuvchi o‘simligi ''[[Melia azedarach]]'' hisoblanadi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLSELE Phyllocnistis selenopa Meyrick, 1915] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188758}}

[[Category:Phyllocnistis]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>5v2vcmxg4x4kh6o8ite8htw77l3uod4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis amydropa</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471528</id>
    <revision>
      <id>6328887</id>
      <timestamp>2026-11-03T09:54:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328887</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis symphanes</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471529</id>
    <revision>
      <id>6328888</id>
      <timestamp>2026-11-03T09:54:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328888</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="760" sha1="99q6g7yjcf2mfn2ft7p5h5i6c26f1cc" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis symphanes
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis symphanes''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Hindiston]]ning [[Maharashtra]] va [[Karnataka]] shtatlarida uchraydi. Uning oziqlanuvchi o‘simliklari qatoriga ''[[Aglaia lawii]]'' va ''Aglaia littoralis'' kiradi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLSMPA Phyllocnistis symphanes Meyrick, 1926] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188766}}

[[Category:Phyllocnistis]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>99q6g7yjcf2mfn2ft7p5h5i6c26f1cc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis ampelopsiella</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471530</id>
    <revision>
      <id>6328889</id>
      <timestamp>2026-11-03T09:55:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328889</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis synglypta</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471531</id>
    <revision>
      <id>6328890</id>
      <timestamp>2026-11-03T09:55:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328890</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="684" sha1="fauysqrqfs2xq85cwkxhh47ofkhppat" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis synglypta
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis synglypta''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Hindiston]]ning [[Maharashtra]] va [[Karnataka]] shtatlarida hamda [[Malayziya]]da uchraydi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLSYNG Phyllocnistis synglypta Meyrick, 1918] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q7188767}}

[[Category:Phyllocnistis]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>fauysqrqfs2xq85cwkxhh47ofkhppat</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis argentella</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471532</id>
    <revision>
      <id>6328891</id>
      <timestamp>2026-11-03T09:55:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328891</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis argothea</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471533</id>
    <revision>
      <id>6328892</id>
      <timestamp>2026-11-03T09:56:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328892</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis acmias</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471534</id>
    <revision>
      <id>6328893</id>
      <timestamp>2026-11-03T09:57:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328893</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis abatiae</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471535</id>
    <revision>
      <id>6328895</id>
      <timestamp>2026-11-03T09:58:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328895</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis endoxa</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471536</id>
    <revision>
      <id>6328896</id>
      <timestamp>2026-11-03T09:59:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328896</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Bryan Mendoza (1997-yilda tugʻilgan futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471537</id>
    <revision>
      <id>6328897</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:00:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328897</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis tectonivora</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471538</id>
    <revision>
      <id>6328898</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:00:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328898</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="709" sha1="h24db9bjecotwambs2c0m2dbe7op1m0" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis tectonivora
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis tectonivora''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Indoneziya]]ning [[Yava]] orolida uchraydi. Uning oziqlanuvchi o‘simligi ''[[Tectona grandis]]'' hisoblanadi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLTECT Phyllocnistis tectonivora Meyrick, 1936] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188768}}

[[Category:Phyllocnistis]]

{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>h24db9bjecotwambs2c0m2dbe7op1m0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis embeliella</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471539</id>
    <revision>
      <id>6328899</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:00:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328899</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis echinodes</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471540</id>
    <revision>
      <id>6328900</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:01:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328900</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:William Mejía</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471541</id>
    <revision>
      <id>6328901</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:02:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328901</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis dorcas</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471542</id>
    <revision>
      <id>6328902</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:03:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328902</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Héctor Mascorro</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471543</id>
    <revision>
      <id>6328903</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:04:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328903</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis diplomochla</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471544</id>
    <revision>
      <id>6328904</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:05:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328904</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis dichotoma</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471545</id>
    <revision>
      <id>6328905</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:05:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328905</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis diaugella</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471546</id>
    <revision>
      <id>6328906</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:06:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328906</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Obed Martínez</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471547</id>
    <revision>
      <id>6328907</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:07:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328907</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Luis Martínez (1999-yilda tugʻilgan futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471548</id>
    <revision>
      <id>6328908</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:08:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328908</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis cornella</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471549</id>
    <revision>
      <id>6328909</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:09:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328909</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis citronympha</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471550</id>
    <revision>
      <id>6328910</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:10:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328910</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Luis Martínez (1990-yilda tugʻilgan futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471551</id>
    <revision>
      <id>6328911</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:10:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328911</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis cirrhophanes</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471552</id>
    <revision>
      <id>6328912</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:11:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328912</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis chlorantica</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471553</id>
    <revision>
      <id>6328913</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:12:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328913</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:César Martínez (1995-yilda tugʻilgan futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471554</id>
    <revision>
      <id>6328914</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:13:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328914</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis cassiella</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471555</id>
    <revision>
      <id>6328916</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:14:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328916</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis canariensis</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471556</id>
    <revision>
      <id>6328917</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:15:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328917</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Brian Martínez</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471557</id>
    <revision>
      <id>6328918</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:15:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328918</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis breynilla</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471558</id>
    <revision>
      <id>6328919</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:16:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328919</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Alejandro Martínez (meksikalik futbolchi)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471559</id>
    <revision>
      <id>6328920</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:17:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328920</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis chrysophthalma</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471560</id>
    <revision>
      <id>6328921</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:18:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328921</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis ephimera</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471561</id>
    <revision>
      <id>6328922</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:19:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328922</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis bourquini</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471562</id>
    <revision>
      <id>6328923</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:20:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328923</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis baccharidis</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471563</id>
    <revision>
      <id>6328924</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:20:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328924</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:José Madueña</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471564</id>
    <revision>
      <id>6328925</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:21:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328925</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis aurilinea</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471565</id>
    <revision>
      <id>6328926</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:22:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328926</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis atranota</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471566</id>
    <revision>
      <id>6328927</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:23:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328927</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Andrey Rublyov (film)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471567</id>
    <revision>
      <id>6328929</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:24:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328929</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Fernando Madrigal</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471568</id>
    <revision>
      <id>6328931</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:25:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328931</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Natalia Macías Valadez</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471569</id>
    <revision>
      <id>6328933</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:25:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328933</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis atractias</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471570</id>
    <revision>
      <id>6328936</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:26:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328936</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis hapalodes</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471571</id>
    <revision>
      <id>6328939</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:27:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328939</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis hagnopa</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471572</id>
    <revision>
      <id>6328940</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:28:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328940</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis habrochroa</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471573</id>
    <revision>
      <id>6328941</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:29:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328941</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis helicodes</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471574</id>
    <revision>
      <id>6328942</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:30:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328942</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis finitima</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471575</id>
    <revision>
      <id>6328943</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:30:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328943</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis humiliella</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471576</id>
    <revision>
      <id>6328944</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:31:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328944</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis extrematrix</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471577</id>
    <revision>
      <id>6328945</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:32:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328945</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis exiguella</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471578</id>
    <revision>
      <id>6328946</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:33:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328946</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Shapur ibn Sahl</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471579</id>
    <revision>
      <id>6328947</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:34:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328947</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Salmavayh ibn Bunan</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471580</id>
    <revision>
      <id>6328949</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:35:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328949</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis lucernifera</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471581</id>
    <revision>
      <id>6328951</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:37:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328951</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis loxosticha</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471582</id>
    <revision>
      <id>6328952</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:38:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328952</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis longipalpa</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471583</id>
    <revision>
      <id>6328953</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:39:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328953</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Taj Mahal Palace</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471584</id>
    <revision>
      <id>6328954</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:40:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328954</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Birbal Mahal</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471585</id>
    <revision>
      <id>6328955</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:40:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328955</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis magnoliella</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471586</id>
    <revision>
      <id>6328956</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:41:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328956</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Rajmahal jangi</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471587</id>
    <revision>
      <id>6328957</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:42:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328957</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis magnatella</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471588</id>
    <revision>
      <id>6328958</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:43:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328958</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis liriodendronella</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471589</id>
    <revision>
      <id>6328959</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:44:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328959</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Khanua jangi</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471590</id>
    <revision>
      <id>6328960</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:45:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328960</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis maxberryi</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471591</id>
    <revision>
      <id>6328961</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:45:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328961</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis liquidambarisella</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471592</id>
    <revision>
      <id>6328962</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:46:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328962</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis meliacella</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471593</id>
    <revision>
      <id>6328963</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:47:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328963</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis leptomianta</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471594</id>
    <revision>
      <id>6328964</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:48:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328964</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis micrographa</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471595</id>
    <revision>
      <id>6328965</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:49:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328965</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis minimella</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471596</id>
    <revision>
      <id>6328966</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:50:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328966</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis labyrinthella</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471597</id>
    <revision>
      <id>6328967</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:50:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328967</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis nepenthae</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471598</id>
    <revision>
      <id>6328968</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:51:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328968</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis iodocella</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471599</id>
    <revision>
      <id>6328970</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:53:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328970</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis intermediella</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471600</id>
    <revision>
      <id>6328971</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:54:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328971</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis nymphidia</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471601</id>
    <revision>
      <id>6328972</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:55:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328972</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis insignis</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471602</id>
    <revision>
      <id>6328973</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:55:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328973</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis oxyopa</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471603</id>
    <revision>
      <id>6328974</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:56:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328974</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis pharetrucha</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471604</id>
    <revision>
      <id>6328975</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:57:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328975</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis hyperbolacma</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471605</id>
    <revision>
      <id>6328976</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:58:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328976</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis exaeta</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471606</id>
    <revision>
      <id>6328978</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:59:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328978</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Phyllocnistis eurymochla</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1471607</id>
    <revision>
      <id>6328979</id>
      <timestamp>2026-11-03T11:00:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6328979</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis temperatior</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471608</id>
    <revision>
      <id>6328985</id>
      <timestamp>2026-11-03T11:21:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328985</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="752" sha1="a8qk6b51r8qdxzngm7f3j01e9cw2zve" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis temperatior
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis temperatior''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Indoneziya]]ning [[Yava]] orolida uchraydi. Uning oziqlanuvchi o‘simligi ''[[Leea]]'' urug‘iga mansub, aniq turi aniqlanmagan o‘simlik hisoblanadi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLTEMP Phyllocnistis temperatior Meyrick, 1936] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188769}}

[[Category:Phyllocnistis]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>a8qk6b51r8qdxzngm7f3j01e9cw2zve</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis tethys</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471609</id>
    <revision>
      <id>6328987</id>
      <timestamp>2026-11-03T11:22:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328987</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="599" sha1="ntczr7viiuq50kolb54q3wbx8g6amw5" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis tethys
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis tethys''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Braziliya]]ning janubiy qismida uchraydi&lt;ref&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLTETH Global taxonomic database of Gracillariidae (Lepidoptera)]&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Commons}}
{{Wikispecies}}

{{Taxonbar|from=Q15642420}}

[[Category:Phyllocnistis]]

{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>ntczr7viiuq50kolb54q3wbx8g6amw5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis titania</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471610</id>
    <revision>
      <id>6328988</id>
      <timestamp>2026-11-03T11:23:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328988</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="697" sha1="ih90ogn6e293xcroks7fbuvphhx73hn" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis titania
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis titania''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Indoneziya]]ning [[Sumatra]] orolida uchraydi. Uning oziqlanuvchi o‘simligi ''Premna tomentosa'' hisoblanadi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLTITA Phyllocnistis titania Meyrick, 1928] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188770}}

[[Category:Phyllocnistis]]

{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>ih90ogn6e293xcroks7fbuvphhx73hn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis toparcha</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471611</id>
    <revision>
      <id>6328990</id>
      <timestamp>2026-11-03T11:24:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328990</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="742" sha1="4bfh8wx7uya4yuw9gbl0j5v7zvcmzee" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis toparcha
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis toparcha''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Yaponiya]]ning [[Xonsyu]] orolida va [[Hindiston]]ning [[Tamilnad]] shtatida uchraydi. Uning oziqlanuvchi o‘simligi ''[[Vitis vinifera]]'' hisoblanadi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[https://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLTOPA Phyllocnistis toparcha Meyrick, 1918] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q7188771}}

[[Category:Phyllocnistis]]

{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>4bfh8wx7uya4yuw9gbl0j5v7zvcmzee</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis triortha</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471612</id>
    <revision>
      <id>6328991</id>
      <timestamp>2026-11-03T11:25:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328991</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="746" sha1="qmbc00j6vmgzuq56uukgz3rxnasbrkt" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis triortha
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis triortha''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Avstraliya]]ning [[G‘arbiy Avstraliya]] shtatida uchraydi&lt;ref&gt;[http://www.environment.gov.au/biodiversity/abrs/online-resources/fauna/afd/taxa/Phyllocnistis_triortha Australian Faunal Directory]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLTRTH Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera)]&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188772}}

[[Category:Phyllocnistis|Triortha]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>qmbc00j6vmgzuq56uukgz3rxnasbrkt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis triploca</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471613</id>
    <revision>
      <id>6328994</id>
      <timestamp>2026-11-03T11:36:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328994</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="749" sha1="pob9kktxoo2p4i04qdvh3lwuztpdigx" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis triploca
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis triploca''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Hindiston]]ning [[Bihar]] shtatida uchraydi. Uning oziqlanuvchi o‘simligi ''[[Loranthus]]'' urug‘iga mansub, aniq turi aniqlanmagan o‘simlik hisoblanadi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLTRIP Phyllocnistis triploca Meyrick, 1928] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188773}}

[[Category:Phyllocnistis]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>pob9kktxoo2p4i04qdvh3lwuztpdigx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis unipunctella</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471614</id>
    <revision>
      <id>6328995</id>
      <timestamp>2026-11-03T11:37:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328995</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1043" sha1="cxhxrwd7t1dy7f7v0dp0k6z9efr0fdv" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis unipunctella
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis unipunctella''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur butun [[Yevropa]] bo‘ylab uchraydi&lt;ref&gt;Meyrick, E., 1895 ''A Handbook of British Lepidoptera'' MacMillan, London [https://archive.org/details/handbookofbritis00meyr/page/n7 pdf] {{PD-notice}} Keys and description&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Kuznetsov V.I., 1990  Gracillariidae; in G.S. Medvedev (ed.): ''Keys to the insects of the europaean part of the USSR'', Vol.IV: Lepidoptera, part 2 (english translation), Oxonian Press Pvt.Ltd., New Dehli, 1987&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Heath, J. &amp; Emmet, A. M. (Hrsg.) (1985): ''[[The Moths and Butterflies of Great Britain and Ireland]]''. Volume 2: Cossidae – Heliodinidae. Harley Books, Colchester, Essex.&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188775}}

[[Category:Phyllocnistis]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>cxhxrwd7t1dy7f7v0dp0k6z9efr0fdv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis xenia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471615</id>
    <revision>
      <id>6328996</id>
      <timestamp>2026-11-03T11:38:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328996</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="946" sha1="69bcdo2xefdkdm7j135jvhlaw3bo5l6" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis xenia
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis xenia''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Buyuk Britaniya oroli]]dan [[Bolgariya]]gacha hamda [[Polsha]]dan [[Pireney yarim oroli]] va [[Italiya]]gacha bo‘lgan hududlarda uchraydi&lt;ref&gt;[https://ukmoths.org.uk/show.php?bf=368 Hants Moths]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.bladmineerders.nl/minersf/lepidopteramin/phyllocnistis/xenia/xenia.htm |title=bladmineerders.nl |access-date=2010-11-01 |archive-date=2012-09-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120907051422/http://www.bladmineerders.nl/minersf/lepidopteramin/phyllocnistis/xenia/xenia.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188782}}

[[Category:Phyllocnistis]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>69bcdo2xefdkdm7j135jvhlaw3bo5l6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis valentinensis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471616</id>
    <revision>
      <id>6328998</id>
      <timestamp>2026-11-03T11:39:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328998</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="719" sha1="byqv2bfm8lnk2iyrhrqqrhnrfladjdm" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis valentinensis
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis valentinensis''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Ispaniya]], [[Gretsiya]] va [[Bolgariya]]da uchraydi&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20110622115148/http://www.faunaeur.org/full_results.php?id=358987 Fauna Europaea]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.bladmineerders.nl/minersf/lepidopteramin/phyllocnistis/valentinensis/valentinensis.htm bladmineerders.nl]&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q8366571}}

[[Category:Phyllocnistis]]

{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>byqv2bfm8lnk2iyrhrqqrhnrfladjdm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis vitegenella</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471617</id>
    <revision>
      <id>6328999</id>
      <timestamp>2026-11-03T11:40:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6328999</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="816" sha1="90vpov8h2w93b2xirc4r3omy3d92fjc" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis vitegenella
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis vitegenella''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Shimoliy Amerika]]ga xos bo‘lib, 1994-yilda [[Italiya]]ning shimoliy qismida, 2004-yilda [[Sloveniya]]da va 2009-yilda [[Shveysariya]]da ham qayd etilgan&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20110622115202/http://www.faunaeur.org/full_results.php?id=358988 Fauna Europaea]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.bladmineerders.nl/minersf/lepidopteramin/phyllocnistis/vitegenella/vitegenella.htm bladmineerders.nl]&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q2369449}}

[[Category:Phyllocnistis]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>90vpov8h2w93b2xirc4r3omy3d92fjc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis vitella</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471618</id>
    <revision>
      <id>6329001</id>
      <timestamp>2026-11-03T11:41:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6329001</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="676" sha1="6cqfbrx7uy6psaif6lwfiy3lw3y8h1l" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis vitella
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis vitella''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Rossiya]]da uchraydi. Uning oziqlanuvchi o‘simligi ''[[Vitis amurensis]]'' hisoblanadi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[https://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLVITL Phyllocnistis vitella Ermolaev, 1987] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q7188777}}

[[Category:Phyllocnistis]]

{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>6cqfbrx7uy6psaif6lwfiy3lw3y8h1l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis wygodzinskyi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471619</id>
    <revision>
      <id>6329002</id>
      <timestamp>2026-11-03T11:42:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6329002</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="819" sha1="7vi8ietq9ltuo2a9xavsabwdoknchay" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis wygodzinskyi
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis wygodzinskyi''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1958-yilda nemis entomologi [[Erich Martin Hering]] tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Argentina]]da uchraydi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLWYGO Phyllocnistis wygodzinskyi E. M. Hering, 1958] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Hering, E. M. 1958b. Neue Microlepidopteren von Tucuman. - Acta Zoologica Lilloana 15:303–312.&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q7188781}}

[[Category:Phyllocnistis]]

{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>7vi8ietq9ltuo2a9xavsabwdoknchay</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis vitifoliella</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471620</id>
    <revision>
      <id>6329003</id>
      <timestamp>2026-11-03T11:43:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6329003</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="866" sha1="bcu5q06d0i0a5ooz76q7yjsx902mrua" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis vitifoliella
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis vitifoliella''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Kanada]]ning [[Kvebek]] provinsiyasida va [[Amerika Qo‘shma Shtatlari]]da uchraydi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLVITI Phyllocnistis vitifoliella Chambers, 1871] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar == 
*[http://www.microleps.org/Guide/Gracillariidae/Phyllocnistinae/index.html ''Phyllocnistis'' at microleps.org]
*[http://bugguide.net/node/view/229251 Bug Guide]

{{Taxonbar|from=Q7188778}}

[[Category:Phyllocnistis]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>bcu5q06d0i0a5ooz76q7yjsx902mrua</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis voutei</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471621</id>
    <revision>
      <id>6329004</id>
      <timestamp>2026-11-03T11:44:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6329004</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="628" sha1="nd0s2ev1ycnucfj113yq2nyn7jje13d" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis voutei
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis voutei''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Indoneziya]]ning [[Yava]] orolida uchraydi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLVOUT Phyllocnistis voutei M. Hering, 1932] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188779}}

[[Category:Phyllocnistis]]

{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>nd0s2ev1ycnucfj113yq2nyn7jje13d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phyllocnistis wampella</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471622</id>
    <revision>
      <id>6329005</id>
      <timestamp>2026-11-03T11:46:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6329005</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="641" sha1="evzllfz7cyjkxifi2lfxhs0i99csa07" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Phyllocnistis wampella
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| turkum = [[Lepidoptera]]
| oila = [[Gracillariidae]]
| tasvir =
}}
'''Phyllocnistis wampella''' — [[Gracillariidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Xitoy]]ning [[Guandun]] provinsiyasida uchraydi&lt;ref name=&quot;GTD&quot;&gt;[http://www.gracillariidae.net/species_by_code/PHYLWAMP Phyllocnistis wampella Liu &amp; Zeng, 1985] at the Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera).&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q7188780}}

[[Category:Phyllocnistis]]


{{Phyllocnistis-stub}}</text>
      <sha1>evzllfz7cyjkxifi2lfxhs0i99csa07</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>