Vikilugʻat
uzwiktionary
https://uz.wiktionary.org/wiki/Bosh_sahifa
MediaWiki 1.46.0-wmf.26
case-sensitive
Media
Maxsus
Munozara
Foydalanuvchi
Foydalanuvchi munozarasi
Vikilugʻat
Vikilugʻat munozarasi
Fayl
Fayl munozarasi
MediaWiki
MediaWiki munozarasi
Andoza
Andoza munozarasi
Yordam
Yordam munozarasi
Turkum
Turkum munozarasi
TimedText
TimedText talk
Modul
Modul munozarasi
Event
Event talk
koʻk
0
14155
638150
638148
2026-04-28T15:36:47Z
Yokubjon Juraev
8265
/* Maʼnosi */
638150
wikitext
text/x-wiki
= {{-uz-}} =
== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ==
'''koʻk'''
== Aytilishi ==
== Etimologiyasi ==
{{OʻTEL|I|KOʻK ' moviy', ' zangori'. .. hovuzning jimir-ji-mir tebranayotgan k oʻ m — k oʻ k sathiga .. bir necha dahiha harab turdi-da, .. (Hamid Gʻulom). Qadim-gi turkiy tilda shunday maʼnoni va boshqa maʼnolarni anglatgan bu sifat asli kö:k tarzida talaffuz qilin-gan (ЭСТЯ, III, 67), keyinroq ö: unlisining choʻziqlik belgisi (ПДП, 395; Devon, III, 146; DS, 312: kök VI), oʻz — bek tilida esa yumshoqlik belgisi yoʻqolgan: kö:k > kök > kok.}}
== Maʼnoviy xususiyatlari ==
=== Maʼnosi ===
#Tiniq osmon rangidagi; moviy, zangori. {{misol|{{ajrat|Koʻk}} koʻz. {{ajrat|Koʻk}} boʻyoq.}} {{misol|Qoʻlimizda tovlanar jajji-jajji bayroqlar, Osmonda {{ajrat|koʻk}}, qizil shar yengil uchib oʻynoqlar. |[[w:I. Muslim|I. Muslim]]}}
#Kul rangidagi, kulrang. {{misol|{{ajrat|Koʻk}} boʻri. {{ajrat|Koʻk}} kaptar.}} {{misol|Qamchi {{ajrat|koʻk}} ot bilan saman toyni yetaklab, daryo tomonga ketdi.|[[w:Hamid Gʻulom|Hamid Gʻulom]]|Mashʼal}}
#{{s. t.|uz}} Yashil, sabza. {{misol|{{ajrat|Koʻk}} oʻt.}} {{misol|Qarshimda tebranar {{ajrat|koʻk}} barglar har on..|[[w:Yu. Hamdam|Yu. Hamdam]]}}
#Yer ustida gumbaz shaklida koʻrinib turadigan havo qatlami; osmon. {{misol|Enkayganga enkaygin, boshing yerga tekkuncha, Kekkayganga kekkaygin, boshing {{ajrat|koʻk}}ka yetguncha.|[[w:Maqol|Maqol]]}} {{misol|Martning oxirgi kunlari. {{ajrat|Koʻk}} yuzida suzib yurgan bulut parchalari oftobni bir zumda yuz kuyga solyapti.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Ming bir jon}}
#Oʻsayotgan oʻt-oʻsimlik, oʻt-oʻlan; maysa, koʻkat. {{misol|Yomgʻirlar yogʻib, yerda oʻt-oʻlanlar koʻrina boshladi, hayvonlarning ogʻzi {{ajrat|koʻk}}ka tegdi.|[[w:M. Muhammadjonov|M. Muhammadjonov]]|Turmush urinishlari}} {{misol|Mening brigadamga qarashli yerdan uch gektariga misr paxta ekdim. {{ajrat|Koʻk}}i juda yaxshi.|[[w:Gʻafur Gʻulom|Gʻafur Gʻulom]]|Tirilgan murda}}
#Bahorda yangi chiqqan, somsa, chuchvara kabi ovqatlarga ishlatiladigan otquloq, yoʻngʻichqa, jagʻjagʻ, ismaloq kabi koʻkatlarning umumiy nomi va shunday koʻkatlar qoʻshib tayyorlangan ovqat. {{misol|{{ajrat|Koʻk}} somsa. {{ajrat|Koʻk}} shoʻrva.}} {{misol|{{ajrat|Koʻk}} terish bahonasi bilan dalalarni tusay boshlagan edi.|[[w:Choʻlpon|Choʻlpon]]|Kecha va kunduz}}
:Koʻk somsa Ichiga yangi oʻsib chiqqan jagʻ-jagʻ, yoʻngʻichqa, ismaloq, yalpiz kabi oʻt-oʻlanlar bargini piyoz bilan qiymalab, oshirma yoki oddiy xamirga oʻrab tayyorlangan somsa.
7 Kashnich, janbil, ukrop kabi ovqatga qoʻshib yeyiladigan rezavor oʻsimliklar, koʻkat. {{misol|{{ajrat|Koʻk}} solib qatiqlangan mastavaning lazzapsh hidi keldi.|[[w:A. Muxtor|A. Muxtor]]|Opa-singillar}}
'''8''' {{s. t.|uz}} (3-sh. birl. shaklida - koʻki ) Dollar. {{misol|Bir pachka {{ajrat|koʻk}}i bilan qoʻlga tushibdi, ish chatoq.}}
:Boshi koʻkka yetdi ''q.'' bosh. Yeru koʻkka ishonmaslik Oʻta darajada ehtiyotlamoq. {{misol|Dizim bechora u ni [Yodgorani] yerga ham, {{ajrat|koʻk}}ka ham ishonmaydi.|[[w:E. Raimov|E. Raimov]]|Ajab qishloq}}. Kuliki koʻkka sovurmoq ''q.'' sovurmok, 3. Koʻkka koʻtarmoq Taʼrif, tavsifini juda oshir-moq, oʻta maqtamoq. {{misol|-Mushtoqman, ammo bir oz sabr et, — dedi lablaridan meva shirasi-ni artib Ahmad Husayn. — Dani, sen hali {{ajrat|koʻk}}ka koʻtargan taʼlimot qaysi?|[[w:Oybek|Oybek]]|Nur qidirib}}<br/> Tutuni koʻkka chiqmoq - oʻta darajada xafa boʻlmoq, xunob boʻlmoq. {{misol|Oʻzbek oyim oʻgʻlining "oʻlganni ustiga chiqib tepish" qabilidan boʻlgan bu harakatidan tutuni {{ajrat|koʻk}}ka chiqib, borliq qahr-gʻazabini eri ustiga toʻkadi.|[[w:Abdulla Qodiriy|Abdulla Qodiriy]]|Oʻtgan kunlar}}
=== Sinonimlari ===
=== Antonimlari ===
{{OʻTIL|КЎК}}
== Tarjimalari ==
{{uz-adj}}
{{-trans-|Rang|
*{{de}}: [[Blau]]
*{{pt}}: [[azul]]
*{{fr}}: [[bleu]]
*{{ko}}: [[푸른]] (puleun)
*{{en}}: [[blue]]
*{{mn}}: [[цэнхэр]] (tsenkher)
*{{pt}}: [[azul]]
*{{az}}: [[mavi]]
*{{tyv}}: [[көк]]
*{{ja}}: [[青]] (ao)
*{{zh}}: [[蓝色]] (lán sè)
*{{tr}}: [[mavi]]
*{{kjh}}: [[кӧк]]
*{{sah}}: [[күөх]]
*{{cv}}: [[кӑвак]]
|}}
{{Tarjimalar
|ru =
}}
{{Tarjimalar
|tur = keng
|ru = <b>[[koʻk]] I</b></br>
<b>1 </b>[[синий]]; [[голубой]], [[небесно-голубой]], [[лазурный]]; [[сизый]]; {{tarjmisoli|~ boʻyoq }} синяя краска; {{tarjmisoli|~ koʻz }} 1) голубые глаза; 2) голубоглазый; {{tarjmisoli|~ kaptar }} сизый голубь, сизарь; {{tarjmisoli|~ osmon }} синее небо; {{tarjmisoli|~ tol }} ива сизая; {{tarjmisoli|~ qargʻa shoyi }} ({{izoh|или <b>}}[[shohi]]</b>) [[сорт]] [[местной]] [[шёлковой]] [[ткани]] [[синей]] [[окраски]]; {{tarjmisoli|~ koʻylak }} 1) синяя рубашка; синее платье; 2) синяя блуза; 3) {{izoh|перен}}. синеблузник;</br>
<b>2 </b>[[зелёный]]; {{tarjmisoli|~ oʻt }} зелёная трава; {{tarjmisoli|~ choy }} зелёный чай, {{tarjmisoli|~ hoʻl, ~ beda }} свежескошенный клевер, свежий клевер; {{tarjmisoli|~ terak }} {{izoh|бот}}. тополь Болле;</br>
<b>3 </b>[[серый]]; [[сивый]]; {{tarjmisoli|~ ot }} серая лошадь;</br>
<b>4 </b>[[небо]]; {{tarjmisoli|uning shodligi yeru ~ka sigʻmaydi }} ({{izoh|букв}}. его радость не помещается ни на небе, ни на земле) его радости нет предела, нет границ; он вне себя от радости; {{tarjmisoli|u kitobini yer-~ka ishonmaydi }} он никому не доверяет свою книгу; {{tarjmisoli|~ka boqqan yiqilur }} {{izoh|погов}}. ({{izoh|букв}}. тот, кто смотрит на небо, упадёт) не задирай нос кверху, не гордись - поскользнёшься; {{tarjmisoli|~larga koʻtarmoq }} превозносить ({{izoh|кого-л}}.) до небес; {{tarjmisoli|dushmanning kuli ~ka sovurildi }} враг окончательно разгромлен; враг разбит наголову; {{tarjmisoli|kulini ~ka sovurmoq }} окончательно разгромить; разбить в пух и в прах; {{tarjmisoli|boshi ~ka yetdi}} ({{izoh|букв}}. его голова достигла неба) он на седьмом небе ({{izoh|от радости}});</br>
<b>5 </b>[[зелень]]; {{tarjmisoli|ovqatga ~ selish foydalidir }} полезно употреблять в пищу зелень; {{tarjmisoli|osh ~ }} съедобная трава, приправа; {{tarjmisoli|sigirlarning ogʻzi ~ka tegib qoldi }} коровы начали пастись (весной) на подножном корму;</br>
<b>6</b> [[траур]] ({{izoh|платье тёмно-синего или синего цвета}}); {{tarjmisoli|~ kiymoq }} носить траур; {{tarjmisoli|* oqini oq, ~ini ~ qilmoq }} сильно избить, отхлестать, выпороть, отстегать ({{izoh|кого-л}}.); {{tarjmisoli|oq sutini ~ka sogʻmoq }} проклясть, предать проклятию ({{izoh|только о матери в отношении своих детей}}); {{tarjmisoli|Vatanga xiyonat qilsang, oʻgʻlim, oq sutimni ~ka sogʻaman }} если изменишь Родине, сын мой, я тебя прокляну; {{tarjmisoli|tutuni ~ka chiqdi }} он крайне опечалился.</br>
</br>
<b>[[koʻk]] II</br>
</b>[[намётка]], [[прошивка]] [[крупными]] [[стежками]]; {{tarjmisoli|~ solmoq }} намётывать.</br>
}}
{{-rang-}}
7imstg51kuf4vew0wp6577h8dlcozy7
yogʻiy
0
125166
638151
637237
2026-04-28T16:41:44Z
Yokubjon Juraev
8265
/* Etimologiyasi */
638151
wikitext
text/x-wiki
= {{-uz-}} =
== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ==
'''yo-gʻiy'''
== Aytilishi ==
== Etimologiyasi ==
Turkiy.
== Maʼnoviy xususiyatlari ==
=== Maʼnosi ===
{{esk.|uz}} Dushman, gʻanim. {{misol|Mirzam! Ikki tarafimizni yogʻiy bosgan [dedi Qosimbek] |[[w:P. Qodirov|P. Qodirov]]|Yulduzli tunlar.}} {{misol|Izidan {{ajrat|yogʻiy}}lar yelardi otda, Jaranglab yetardi tuyoqlar sasi. |[[w:X. Davron|X. Davron]]|Bolalikning ovozi.}}
=== Sinonimlari ===
=== Antonimlari ===
{{OʻTIL|ЁҒИЙ}}
== Tarjimalari ==
*{{mn}}: [[дайсан]]
0xqi9dwtuynd75x3rpi57vgz7k406x0
638152
638151
2026-04-28T16:42:01Z
Yokubjon Juraev
8265
/* Tarjimalari */
638152
wikitext
text/x-wiki
= {{-uz-}} =
== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ==
'''yo-gʻiy'''
== Aytilishi ==
== Etimologiyasi ==
Turkiy.
== Maʼnoviy xususiyatlari ==
=== Maʼnosi ===
{{esk.|uz}} Dushman, gʻanim. {{misol|Mirzam! Ikki tarafimizni yogʻiy bosgan [dedi Qosimbek] |[[w:P. Qodirov|P. Qodirov]]|Yulduzli tunlar.}} {{misol|Izidan {{ajrat|yogʻiy}}lar yelardi otda, Jaranglab yetardi tuyoqlar sasi. |[[w:X. Davron|X. Davron]]|Bolalikning ovozi.}}
=== Sinonimlari ===
=== Antonimlari ===
{{OʻTIL|ЁҒИЙ}}
== Tarjimalari ==
*{{mn}}: [[дайсан]]
*{{tyv}}: [[дайзын]]
o930dtn4g9m5xytqjsx5rum8r7i7n7l
638153
638152
2026-04-28T16:42:42Z
Yokubjon Juraev
8265
/* Maʼnosi */
638153
wikitext
text/x-wiki
= {{-uz-}} =
== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ==
'''yo-gʻiy'''
== Aytilishi ==
== Etimologiyasi ==
Turkiy.
== Maʼnoviy xususiyatlari ==
=== Maʼnosi ===
{{esk.|uz}} Dushman, gʻanim. {{misol|Mirzam! Ikki tarafimizni yogʻiy bosgan [dedi Qosimbek] |[[w:Pirimqul Qodirov|Pirimqul Qodirov]]|Yulduzli tunlar}} {{misol|Izidan {{ajrat|yogʻiy}}lar yelardi otda, Jaranglab yetardi tuyoqlar sasi. |[[w:X. Davron|X. Davron]]|Bolalikning ovozi}}
=== Sinonimlari ===
=== Antonimlari ===
{{OʻTIL|ЁҒИЙ}}
== Tarjimalari ==
*{{mn}}: [[дайсан]]
*{{tyv}}: [[дайзын]]
g1wu0iwr80i5qgbfy96q9h81gomay9k
дайзын
0
162472
638154
2026-04-28T16:43:24Z
Yokubjon Juraev
8265
„{{-tyv-}} ===Etimologiyasi=== Mo‘g‘ulchadan. ===Ma’nosi=== [[yog‘iy]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
638154
wikitext
text/x-wiki
{{-tyv-}}
===Etimologiyasi===
Mo‘g‘ulchadan.
===Ma’nosi===
[[yog‘iy]]
7pd2h5i28zliepidwmjxh6skkd5bt00