eshik

Vikilugʻat uzwiktionary https://uz.wiktionary.org/wiki/Bosh_sahifa MediaWiki 1.47.0-wmf.9 case-sensitive Media Maxsus Munozara Foydalanuvchi Foydalanuvchi munozarasi Vikilugʻat Vikilugʻat munozarasi Fayl Fayl munozarasi MediaWiki MediaWiki munozarasi Andoza Andoza munozarasi Yordam Yordam munozarasi Turkum Turkum munozarasi TimedText TimedText talk Modul Modul munozarasi Event Event talk eshik 0 20143 639791 638161 2026-07-07T01:43:14Z ~2026-38391-15 13596 /* Etimologiyasi */ 639791 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''e-shik''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == {{OʻTEL|I|ESHIK ’uyga, xonaga kiriladigan joy’, ’shunday joyga oʻrnatilib, ochib-yopiladigan qurilma'. Hovli— ning e sh i g i kechasi ochih holibdi. Bu ot qadimgi turkiy tildagi i:sh— feʼlining ’bogʻla—’ maʼnosidan (ЭСТЯ, I, 396) —(i)k qoʻshimchasi bilan yasalgan boʻlsa ke — rak; soʻz boshlanishidagi i: unlisining choʻziqlik bel— gisi ioʻqolgan (ПДП, 382) va bu unli e unlisiga al — mashgan (Devon, I, 78; DS, 185); i:sh- + ik <nowiki>=</nowiki> i:shik > ishik > eshik.}} Eshik soʻzi qadimgi turkiy tildagi "eshümäk" (yopmoq) feʼliga -k qoʻshib yasalgan. == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === 1 Uy, xona, bino yoki hovlining kiraverishida oʻrnatiladigan, ochib-yopib turiladigan qurilish buyumi. {{misol|Ikki taba-qali {{ajrat|eshik}}. Oʻymakor {{ajrat|eshik}}. Kabinet eshigi. Koʻcha eshigi. Hovli eshigi. Eshikni ochmoq. Eshikni taqillatmoq. Mehmon kelar {{ajrat|eshik}}dan, Rizqi kelar t{{ajrat|eshik}}dan.|[[w:Maqol|Maqol]]}}. v {{misol|Dildor shart oʻrnidan turdi-yu, {{ajrat|eshik}}ni qarsillatib yopib chiqib ketdi.|[[w:S. Ahmad|S. Ahmad]]|Ufq}}. 2 Umuman, odam, jonivor, narsalar joylashadigan qurilma, moslamalarning kirib-chiqiladigan, ochilib-yopiladigan qismi. ''Mashinaning eshigi. Samolyotning eshigi. Qafasning eshigi.'' v ''Avtobusning eshigi ovozeiz ochildi: -Marhamat, chiqinglar. ''X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati. ''Bu oʻrtada soat eshigi ochilib, kakku kush chikdi-da: "Kakku! Kakku!", deb yana kirib ketdi.'' U. Ismoilov, Saylanma. '''3 '''{{shv.|uz}} Hovli, uy-joy; xonadon. [''Mirza-karimboy'':] ''Eshigimda juda koʻp odamlar ishlagan.'' Oybek, Tanlangan asarlar. ''-Eshi-gini topa oldingizmi? - Topdim. Aytganin-gizdek, uning eshigini Toshkentda har kim bilar ekan.'' A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar. :Eshik supurmoq 1) hovli supurmoq; 2) xizmatkor boʻlib ishlamoq, xizmatkorlik ishlarini bajarmoq. ''Eshigimni supursin bu Koʻmondon, Boʻlsin barcha qilganiga pushay-mon.'' H. Olimjon. [''Jamila:] Men sizni oʻla-oʻlguncha duo kplay, loyik koʻrsangiz, choʻrin-giz boʻlib, eshigingizni supuray.'' Hamza, Boy ila xizmatchi. 4 Tashqari, tashqi maydon, koʻcha. {{misol|{{ajrat|Eshik}} sovuk-}} :Eshikka chiqmoq 1) uydan, xonadan tash-qariga, hovliga chiqmoq. {{misol|Koʻrpacha yozib, uni oʻtkizgach, "men hozir", deb {{ajrat|eshik}}ka chikib ketdi.|[[w:S. Karomatov|S. Karomatov]]|Ol gin qum}}. {{misol|Pazarboy {{ajrat|eshik}}ka chikib korasa, bu chodirdan boshqa chodirlar koʻp, odamlar son-sanoqsiz..|[[w:"Oy-suluv"; 2) hojatga chiqmoq|"Oy-suluv"; 2) hojatga chiqmoq]]|yozilgani chiq-moq, yozilmoq}}. '''5 '''{{koʻchma|uz}} Bir maqsadga, yerga yetishish, erishish yoʻli, imkoniyat yoʻli. ''Baxt eshigi koʻrinib turibdi.'' H. Gʻulom, Mashʼal. ''Barcha orzular eshigi deyarli yopik edi.'' N. Safarov, Jasoratning tugʻilishi. :Eshik ogʻa ''(yoki'' ogʻasi) Oʻrta Osiyo xon-liklarida xon saroyidagi bosh xizmatkor; oliy hukmdorning turli qabul marosim-larini oʻtkazish ishlariga mutasaddi boʻlgan shaxs. {{misol|{{ajrat|Eshik}} ogʻa kirib, arkoni davlat-ning hozir boʻlganini bildirgach, Husayn Boy-Karo kirishga ijozat berdi.|[[w:Oybek|Oybek]]|Navoiy}}. Eshik qoqmoq 1) eshikni taqillatmoq; 2) biror vaqt, fursatning yaqinlashib, kelib turganini bildiruvchi ibora. {{misol|Bahor {{ajrat|eshik}} kokyapti.}} v {{misol|Ayniqsa, {{ajrat|eshik}} koqib yoz keldi-yu, xayol toʻrt yoqqa sochilib, vaqt yetishmay qoldi.|[[w:H. Nazir|H. Nazir]]|Yonar daryo}}. === Sinonimlari === === Antonimlari === {{OʻTIL|ЭШИК}} == Tarjimalari == {{uz-adj}} ===Tillar=== *{{en}}: [[door]] *{{pt}}: [[para]] *{{kjh}}: [[ізік]] {{Tarjimalar |ru = }} {{Tarjimalar |tur = keng |ru = '''eshik''' '''1 '''[[дверь]]; // [[дверной]]; {{tarjmisoli|koʻcha ~ }} дверь на улицу, парадная дверь; {{tarjmisoli|~ qulfi }} дверной замок; {{tarjmisoli|~ ogʻasi }} {{izoh|ист}}. привратник ({{izoh|девятый по старшинству чин в Бухарском ханстве}}); {{tarjmisoli|~ma-~ yurmoq }} бродяжничать; {{tarjmisoli|mehmon kelar ~dan, rizqi kelar teshikdan }} {{izoh|посл}}. гость приходит через дверь, а угощение для него - через щель ({{izoh|для гостя угощение непременно найдётся}}); '''2 '''{{izoh|обл}}. [[двор]]; [[дом]]; {{tarjmisoli|~ sovuq }} на дворе холодно; {{tarjmisoli|~ supurmoq }} 1) подметать двор; 2) {{izoh|перен}}. обивать пороги, сватая ({{izoh|кого-л}}.); сватать; 3) быть слугой, служанкой; {{tarjmisoli|~ka chiqmoq }} 1) выйти во двор; 2) {{izoh|перен}}. выйти по естественным надобностям; '''birovning eshigida yurmoq '''служить у кого-либо в качестве слуги; '''Yoʻlchi ... Mirzakarimboy eshigida uch qishni oʻtkazmoqda '''(Ойбек, «Ќутлуѓ ќон») Юльчи вот уже третью зиму проводит служа у Мирзакаримбая; {{tarjmisoli|~ sanar }} бродяга; {{tarjmisoli|mirshabning ~ belbogʻisi }} {{izoh|см}}. '''[[belbogʻ]]'''. }} cn7wb7fp6xr4jq33yk0mg4k9gpxsx85 toʻnamoq 0 52980 639788 592739 2026-07-06T20:28:46Z Yokubjon Juraev 8265 /* Tarjimalari */ 639788 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''toʻ-na-moq''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === Tunda yoʻlini toʻsib, bosib yechintirmoq, talamoq. {{misol|Xuddi shu bugun kechasi samovarga tushgan allaqaysi chorvachi boyni oʻgʻrilar {{ajrat|toʻna}}b, oʻzini oʻldirib ketgan ekan.|[[w:Gʻ. Gʻulom|Gʻ. Gʻulom]]|Shum bola}}. === Sinonimlari === === Antonimlari === {{OʻTIL|ТЎНАМОҚ}} == Tarjimalari == {{Tarjimalar |tyv=[[тонаар]] }} {{Tarjimalar |tur = keng |ru = '''toʻnamoq''' [[грабить]]; [[ограбить]], [[ограблять]]. }} 9rgmqnmotcwmizzu335wd26e9j5oevd 639790 639788 2026-07-06T20:29:41Z Yokubjon Juraev 8265 /* Maʼnosi */ 639790 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''toʻ-na-moq''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === Tunda yoʻlini toʻsib, bosib yechintirmoq, talamoq. {{misol|Xuddi shu bugun kechasi samovarga tushgan allaqaysi chorvachi boyni oʻgʻrilar {{ajrat|toʻna}}b, oʻzini oʻldirib ketgan ekan.|[[w:Gʻafur Gʻulom|Gʻafur Gʻulom]]|Shum bola}} === Sinonimlari === === Antonimlari === {{OʻTIL|ТЎНАМОҚ}} == Tarjimalari == {{Tarjimalar |tyv=[[тонаар]] }} {{Tarjimalar |tur = keng |ru = '''toʻnamoq''' [[грабить]]; [[ограбить]], [[ограблять]]. }} mraq3udst01f4rdbp4weh0ykrm8ys46 uchmox 0 54483 639795 615155 2026-07-07T11:32:22Z Usaymin1071 13373 639795 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''uch-mox''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == Eski turkchadagi uştmaχ yoki uçmak "jannat" so'zidan kelib chiqqan. Bu so'z aslida sug'dcha ˀwştmğ so'zidir. Bu so'z Xristiyan va Moniylik dinlarida jannat ma'nosini bildirgan. == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === '''1''' {{din.|uz}} Jannat, [[bihisht]]. '''2''' {{koʻchma|uz}} Kishi baxtli hayot kechiradigan goʻzal va farovon joy; jannat. {{misol|Umring yorugʻ, Vataning — {{ajrat|uchmox}}, Mendan soʻra, Men yonib oʻtdim.|[[w:Mirtemir|Mirtemir]]}} {{misol|Odamlar undan: "Nima ish bilan mashgʻulsiz?" deb soʻrasalar, aksar vaqt: "Gunohga botgan Hirotda bir {{ajrat|uchmox}} quryapmiz!" degan javobni qaytarishni sevar edi.|[[w:Oybek|Oybek]]|Navoiy}} === Sinonimlari === === Antonimlari === {{OʻTIL|УЧМОХ}} == Tarjimalari == {{Tarjimalar |ru = }} {{Tarjimalar |tur = keng |ru = '''uchmox'''{{izoh| '''}}1 '''{{izoh|рел}}. [[рай]]; // [[райский]]; '''2 '''{{izoh|перен}}. [[рай]], [[райское]] [[место]]; // [[райский]], [[очень]] [[прекрасный]]. }} ak42gsah00c7xyrkr3fmwdc1htx1e5r 639796 639795 2026-07-07T11:35:50Z Usaymin1071 13373 639796 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''uch-mox''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == Eski turkchadagi uştmaχ yoki uçmak "jannat" so'zidan kelib chiqqan. Bu so'z aslida sug'dcha ˀwştmğ so'zidir. Bu so'z Xristiyan va Moniylik dinlarida jannat ma'nosini bildirgan. == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === '''1''' {{din.|uz}} Jannat, [[bihisht]]. {{misol|{{ajrat|uchmox}}da bir arig' turur. Suyi asildan suchugroq va sutdan oqroq va qordan sovuqroq.|[[w:Tafsiri Charxiy|Tafsiri Charxiy]]|Mavlono Ya‘qubi Charxiy}} '''2''' {{koʻchma|uz}} Kishi baxtli hayot kechiradigan goʻzal va farovon joy; jannat. {{misol|Umring yorugʻ, Vataning — {{ajrat|uchmox}}, Mendan soʻra, Men yonib oʻtdim.|[[w:Mirtemir|Mirtemir]]}} {{misol|Odamlar undan: "Nima ish bilan mashgʻulsiz?" deb soʻrasalar, aksar vaqt: "Gunohga botgan Hirotda bir {{ajrat|uchmox}} quryapmiz!" degan javobni qaytarishni sevar edi.|[[w:Oybek|Oybek]]|Navoiy}} === Sinonimlari === === Antonimlari === {{OʻTIL|УЧМОХ}} == Tarjimalari == {{Tarjimalar |ru = }} {{Tarjimalar |tur = keng |ru = '''uchmox'''{{izoh| '''}}1 '''{{izoh|рел}}. [[рай]]; // [[райский]]; '''2 '''{{izoh|перен}}. [[рай]], [[райское]] [[место]]; // [[райский]], [[очень]] [[прекрасный]]. }} llr1a7kyvhwh5x31lujco3smufb295u 639797 639796 2026-07-07T11:38:26Z Usaymin1071 13373 639797 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''uch-mox''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == Eski turkchadagi uştmaχ yoki uçmak "jannat" so'zidan kelib chiqqan. Bu so'z aslida sug'dcha ˀwştmğ so'zidir. Bu so'z Xristiyan va Moniylik dinlarida jannat ma'nosini bildirgan. == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === '''1''' {{din.|uz}} Jannat, [[bihisht]]. {{misol|{{ajrat|uchmox}}da bir arig' turur. Suyi asildan suchugroq va sutdan oqroq va qordan sovuqroq.|[[w:Tafsiri Charxiy|Tafsiri Charxiy]]|Mavlono Ya‘qubi Charxiy}} '''2''' {{koʻchma|uz}} Kishi baxtli hayot kechiradigan goʻzal va farovon joy; jannat. {{misol|Umring yorugʻ, Vataning — {{ajrat|uchmox}}, Mendan soʻra, Men yonib oʻtdim.|[[w:Mirtemir|Mirtemir]]}} {{misol|Odamlar undan: "Nima ish bilan mashgʻulsiz?" deb soʻrasalar, aksar vaqt: "Gunohga botgan Hirotda bir {{ajrat|uchmox}} quryapmiz!" degan javobni qaytarishni sevar edi.|[[w:Oybek|Oybek]]|Navoiy}} === Sinonimlari === [[jannat|Jannat]], [[bihisht]]. === Antonimlari === [[doʻzax|Do'zax]]. {{OʻTIL|УЧМОХ}} == Tarjimalari == {{Tarjimalar |tur = keng |ru = '''uchmox'''{{izoh| '''}}1 '''{{izoh|рел}}. [[рай]]; // [[райский]]; '''2 '''{{izoh|перен}}. [[рай]], [[райское]] [[место]]; // [[райский]], [[очень]] [[прекрасный]]. }} 85spk14t06lur1i6l76czcb2cnfshrf усмотрение 0 117796 639786 542229 2026-07-06T17:03:50Z Q-Wert-273 5867 639786 wikitext text/x-wiki {{-ru-}} == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''ус-мот-ре-ни-е''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === усмотрени/е {{izoh|с }}ixtiyor, fikr; qaror; {{tarjmisoli|действовать по своему ~ю }} oʻz ixtiyoricha harakat qilmoq; {{tarjmisoli|представить на ~е начальства }} boshliqlarning ixtiyoriga havola qilmoq (qoʻymoq); {{tarjmisoli|на ваше ~е}} nima desangiz, shu (boʻladi). === Sinonimlari === === Antonimlari === == Tarjimalari == eohmfxtz61arhcspa44t3ayn86r9qh3 Foydalanuvchi munozarasi:DreamRimmer 3 159679 639792 617465 2026-07-07T05:19:51Z A09 9185 A09 [[Foydalanuvchi munozarasi:DreamRimmer]] sahifasini [[Foydalanuvchi munozarasi:MX]]ga koʻchirdi: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/DreamRimmer|DreamRimmer]]" to "[[Special:CentralAuth/MX|MX]]" 617465 wikitext text/x-wiki {{Welcome|[[Foydalanuvchi:Umarxon III|Umarxon III]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Umarxon III|munozara]]) 13:31, 9-Fevral 2024 (UTC)}} grzjbsidk5uletym9lkt7ne9uf5njk9 639794 639792 2026-07-07T10:58:13Z Neriah 4752 Neriah sahifa nomini [[Foydalanuvchi munozarasi:MX]]dan [[Foydalanuvchi munozarasi:DreamRimmer]]ga yoʻnaltirish ustidan koʻchirdi va yoʻnaltirish qoldirmadi: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/MX|MX]]" to "[[Special:CentralAuth/DreamRimmer|DreamRimmer]]" 617465 wikitext text/x-wiki {{Welcome|[[Foydalanuvchi:Umarxon III|Umarxon III]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Umarxon III|munozara]]) 13:31, 9-Fevral 2024 (UTC)}} grzjbsidk5uletym9lkt7ne9uf5njk9 tertremo 0 162804 639787 2026-07-06T18:54:39Z Balamax 482 „{{-eo-}} {{eo-ism}} * [[zilzila]] ===Talaffuz=== * {{IPA|[ter.ˈtre.mo]|lang=eo}} * {{audio|LL-Q143 (epo)-Lepticed7-tertremo.wav|tingla|lang=eo}} * {{chiziqcha|ter|tre|mo|lang=eo}} * [[qofiya|Qofiya]]: mo“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 639787 wikitext text/x-wiki {{-eo-}} {{eo-ism}} * [[zilzila]] ===Talaffuz=== * {{IPA|[ter.ˈtre.mo]|lang=eo}} * {{audio|LL-Q143 (epo)-Lepticed7-tertremo.wav|tingla|lang=eo}} * {{chiziqcha|ter|tre|mo|lang=eo}} * [[qofiya|Qofiya]]: mo ckv2wlobcixo3xb3x23a57m0wcetiio тонаар 0 162805 639789 2026-07-06T20:29:04Z Yokubjon Juraev 8265 „{{-tyv-}} [[to‘namoq]].“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 639789 wikitext text/x-wiki {{-tyv-}} [[to‘namoq]]. njx7vhaddt9fs4uwn9xp0dd4ghrm2ey