Vikilugʻat uzwiktionary https://uz.wiktionary.org/wiki/Bosh_sahifa MediaWiki 1.48.0-wmf.3 case-sensitive Media Maxsus Munozara Foydalanuvchi Foydalanuvchi munozarasi Vikilugʻat Vikilugʻat munozarasi Fayl Fayl munozarasi MediaWiki MediaWiki munozarasi Andoza Andoza munozarasi Yordam Yordam munozarasi Turkum Turkum munozarasi TimedText TimedText talk Modul Modul munozarasi Event Event talk Vikilugʻat:Lugʻaviy konsepsiya 4 162921 640546 2026-11-04T14:07:29Z Umarxon III 1502 „{{Qoida}} == Umumiy maʼlumot == Hech qanday keng qamrovli lugʻatni uning leksikografik konsepsiyasini shakllantirmasdan yaratib boʻlmaydi. Ushbu konsepsiya loyihaning maqsadi va mazmunini, shuningdek, soʻzlarni yozish va lugʻatdan foydalanish qoidalarini belgilaydi. Ushbu lugʻat konsepsiyasi barcha yozma tillarning barcha leksik birliklarining, shuningdek, ushbu tillarning barcha muhim soʻz yasash birliklari va barcha belgilangan iboralarini...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 640546 wikitext text/x-wiki {{Qoida}} == Umumiy maʼlumot == Hech qanday keng qamrovli lugʻatni uning leksikografik konsepsiyasini shakllantirmasdan yaratib boʻlmaydi. Ushbu konsepsiya loyihaning maqsadi va mazmunini, shuningdek, soʻzlarni yozish va lugʻatdan foydalanish qoidalarini belgilaydi. Ushbu lugʻat konsepsiyasi barcha yozma tillarning barcha leksik birliklarining, shuningdek, ushbu tillarning barcha muhim soʻz yasash birliklari va barcha belgilangan iboralarining yagona, yaxlit (keng qamrovli) tavsifini beradi. Shunga koʻra, ushbu konsepsiyaning asosiy tamoyillari quyidagilardir: qamrovning universalligi va keng qamrovliligi, bir xillik va tizimlilik, umumiy lingvistik tamoyillarga yaxlitlik va muvofiqlik, shuningdek, leksikografik va adabiy manbalarga tayanish (maʼlumotlarni tekshirish imkoniyati). == Koʻp qirralilik va keng qamrovlilik == Vikilugʻat mavzusi dunyoning barcha yozma tillari va lahjalarida qayd etilgan barcha leksik birliklarni oʻz ichiga oladi. Vikilugʻatning lugʻati ushbu tillarning leksemalari, morfemalari va boshqa soʻz yasovchi birliklaridan, shuningdek, oʻrnatilgan iboralardan anʼanaviy ravishda tegishli tillarda qoʻllaniladigan grafik asoslardan (yozuv tizimlari) foydalangan holda shakllantirilgan. == Bir xillik va izchillik == Bir xillik tamoyili barcha soʻzlarning tuzilishi va formatlanishi, shuningdek, lingvistik birliklarni tavsiflash usullari bir xil qoidalarga rioya qilishi kerakligini anglatadi. Bu esa oʻz navbatida lugʻatdan leksikografik maʼlumot manbai sifatida izchil foydalanish imkonini beradi. Bundan tashqari, bir xillik lugʻatdan barcha turdagi lingvistik loyihalar uchun yagona mashina oʻqiydigan maʼlumotlar bazasi sifatida foydalanishni osonlashtiradi. Izchillikni saqlashni osonlashtirish uchun [[Vikilugʻat:Andozalar|Vikilugʻat andozalarning]] keng qamrovli tizimini ishlab chiqdi. == Umumiy tilshunoslik tamoyillarining yaxlitligi va ularga rioya qilish == Vikilugʻat bir nechta anʼanaviy lugʻatlarning, jumladan, tushuntirish, imlo, orfoepik, grammatika, tarjima, frazeologik va etimologik lugʻatlarning, shuningdek, tezauruslarning funksiyalarini birlashtiradi. Vikilugʻatda lingvistik birliklarning tavsifi tuzilishi tilning umuman lingvistik nuqtai nazardan qanday tasvirlanganiga asoslangan. Tilshunoslar tilda quyidagi strukturaviy darajalarni ajratib koʻrsatishadi: * fonetik (tovush; batafsil maʼlumot: [[Vikilugʻat:Leksikografik tamoyil/Fonetika]]) * imloviy (toʻgʻri yozish) * morfologik (soʻz tarkibi; batafsil maʼlumot: [[Vikilugʻat:Leksikografik tamoyil/Morfologiya]]) * sintaktik (nutqdagi, matndagi soʻzlar oʻrtasidagi oʻzaro taʼsir) * semantik (maʼno, mazmun) * etimologik (soʻzlar va iboralarning kelib chiqishi) Bu darajalarning barchasi har bir lugʻat soʻzida iloji boricha toʻliq aks ettirilishi kerak. == Maʼlumotlarni tekshirish imkoniyati == Vikilugʻatni tuzishda asosiy manbalar avvalgi va zamonaviy lugʻatlardagi maʼlumotlar hisoblanadi. Muayyan tilda berilgan soʻzning mavjudligi ushbu manbalardan kamida bittasi bilan tasdiqlanishi kerak (yaʼni, soʻz bir yoki bir nechta nufuzli lugʻatlarda mavjud boʻlishi yoki matnda muntazam ravishda berilishi kerak). Til birligining tavsiflangan xususiyatlaridan biri boʻyicha kelishmovchilik yuzaga kelgan taqdirda, (dalillar nuqtai nazaridan) korpus manbalariga ustuvorlik beriladi. j9a4wek5itrna6dlb0u1mufy9qenojr