Vikipedii
vepwiki
https://vep.wikipedia.org/wiki/P%C3%A4lehtpol%E2%80%99
MediaWiki 1.47.0-wmf.11
first-letter
Media
Specialine
Lodu
Kävutai
Lodu kävutajas
Vikipedii
Paginad Vikipedii
Fail
Lodu failas
MediaWiki
Lodu MediaWikiš
Šablon
Lodu šablonas
Abu
Lodu abus
Kategorii
Lodu kategorijas
TimedText
TimedText talk
Moodul
Mooduli arutelu
Üritus
Ürituse arutelu
Gvadalahar
0
10487
188965
181425
2026-07-19T20:42:26Z
Motoranger
10577
formitez, +galerei
188965
wikitext
text/x-wiki
{{10000}}{{A10000}}
{{Eländpunkt
| Nimi = Gvadalahar<br />Guadalajara
| Lidnanznam = Coat of Arms of Guadalajara (Mexico).svg
| Flag = Flag of Guadalajara, MX.svg
| Lidnanznam text = Gvadalaharan lidnanznam
| Flag text = Gvadalaharan flag
| Valdkund = Meksik
| Eläjiden lugu = 1,385,629
| Voz' = 2020
| Pind = 151.6
| Fail = Guadalajara montagee.jpg
| Pämez' = Veronika Del'gadil'jo Garsia<br/>(mandat reduku 2024 — 2027,<br/>''Verónica Delgadillo García'')
| Telefonkod = +52-33
| Aigvö = tal'vel [[UTC]]−6,<br />kezal [[UTC]]−5
}}
[[Fail:Mapa ZMG.svg|thumb|left|250px|Lidnan da sen municipalitetan kart vl 2008]]
'''Gvadalahar''' ({{lang-es|Guadalajara}} [ɡwaðalaˈxaɾa]) om [[Meksik]]an lidn valdkundan keskuzpalan päivlaskmas. Se om valdkundan kahtenz' lidn eläjiden lugun mödhe, [[Halisko]]-štatan administrativine keskuz (vspäi 1823).
== Istorii ==
Eländpunktan aluz om pandud vl 1542 varmitamha Ispanijan tobmut uziš maiš. Kristobal' de Onjate-alusenpanii nimiti lidnad ispanižen Gvadalaharan mödhe, päivlaskmaižen Meksikan Nunjo Bel'tran de Gusman-konkistadoran kodilidnan mödhe. Satusekaz sijaduz abuti lidnale šingotadas.
Gvadalaharan ižandusen päsarakod oma elektronikan tehmine (neniden kompanijoiden tegimed: [[General Electric]], [[Intel]], [[Hitachi]], [[Hewlett Packard]], [[Siemens]]) i sen eksport [[Amerikan Ühtenzoittud Valdkundad|AÜV:oihe]], sömtegimišt, tekstiline sarak i kengiden tehmine, avtopaloiden i metalližen instrumentan pästand, turizm.
== Geografijan andmused ==
Lidn sijadase štatan keskuzpalas, Atemahak-alangištos, 1589 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.
Matkad [[Tün' valdmeri|Tünen valdmeren]] randhasai om 200 km päivlaskmha orhal, [[Mehiko]]hosai om 500 km päivnouzmha-suvipäivnouzmha orhal vai 550 km avtotedme.
Klimat om valdmeren [[subtropine vö|subtropine]] läz tropišt. Voden keskmäine päiväline lämuz om +20,9 C°, semendkun-kezakun +23,9..+24,5 C°, tal'vkun-uhokun — +17,1..+18,4 C°. Absolütine minimum oleskeli −1,5 C° (viluku), maksimum +41 C° (sulaku). Kezaaigan minimum om +9 C° (heinku), tal'vaigan maksimum om +38 C° (uhoku). Paneb sadegid 1002 mm vodes, enamba kezakus-elokus (191..272 mm kus), kuiv sezon oleskeleb kül'mkus-semendkus (82 mm pordos). Keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 46..50 % röunoiš keväz'kus-semendkus, 57..72 % toižiš kuiš.
== Tobmuz ==
Lidnan tobmuden pämez' ({{lang-es|presidente municipal}}) valičese kaikil eläjil koumeks vodeks. Edeližed lidnan pämehed oma Pablo Lemus Navarro (reduku 2021 — reduku 2023), Ismael' del' Toro Kastro (''Ismael del Toro Castro'', reduku 2018 — uhoku 2021).
== Eläjad ==
Vn 2010 rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 1,460,148 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 1,650,205 eläjad vl 1990. Kaik 4,4 mln ristituid elihe lidnaglomeracijas 2 734 km² pindal vl 2010, se om kahtenz' surtte Meksikas i otab Halisko-štatan ristitišton koume videndest.
Järed valdkundaline Gvadalaharan universitet<ref>[http://www.udg.mx/ Gvadalaharan universitetan sait (''udg.mx'').] {{ref-es}} {{ref-en}}</ref> ({{lang-es|Universidad de Guadalajara}}, 310 tuh. üläopenikoid vl 2021) om olmas vspäi 1792, sen aluz om pandud ph. Homoi Akvinalaižen kolledžan sijas (oli vspäi 1586).
== Transport ==
Kiruhavtobusad i privatižed avtobusad oma kundaližeks transportaks lidnas. Vspäi 1989 metropoliten radab lidnas (isp. ''SITEUR'', kaks' jonod 29 stancijanke, 24 km raudted).
Rahvahidenkeskeine civiline ''Gvadalahar''-lendimport sodan ripmatomudes Migel' Idal'go-i-Kostil'ja-vejan nimed<ref>[http://airport-guadalajara.com/ Rahvahidenkeskeižen Gvadalahar-lendimportan sait (''airport-guadalajara.com'').] {{ref-en}} {{ref-es}}</ref> (''GDL / MMGL'', 14,3 mln passažiroid vl 2018) sijadase kuz'toštkümnes kilometras suvhe lidnan keskuzpalaspäi. Tehtas passažirreisid [[Amerikan Ühtenzoittud Valdkundad|AÜV:oiden]] i Meksikan äjihe lidnoihe, Panam-lidnha, om jügureisid mail'madme.
== Galerei ==
<gallery mode="packed" heights="125px">
Catedral de Guadalajara Jalisco.JPG|Lidnan päjumalanpert' (Jumalanmaman Emäganpäivän, alusenpanend 1541), nägu vn 2010 vilukus
Zapopan Guadalajara Mexico 2 (cropped).jpg|Azjaline ''Zapopan''-keskuz vn 2023 kezakus
Aeropuerto de Guadalajara 4.jpg|Rahvahidenkeskeižen ''Gvadalahar''-lendimportan terminal (reduku 2011)
</gallery>
== Homaičendad ==
<references />
== Irdkosketused ==
* [http://guadalajara.gob.mx/ Lidnan ohjastusen sait (''guadalajara.gob.mx'').] {{ref-es}}
{{Commons|Guadalajara, Jalisco}}
[[Kategorii:Gvadalahar| ]]
[[Kategorii:Meksikan lidnad]]
[[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Halisko|*]]
882aa77mn8q2h62iv1tk93a11bfopk5
Puebl
0
10568
188954
188952
2026-07-19T12:11:08Z
Motoranger
10577
+galerei
188954
wikitext
text/x-wiki
{{A10000}}
{{Eländpunkt
| Nimi = Puebl<br />Puebla de Zaragoza
| Lidnanznam = Escudo de Puebla de los Ángeles (Puebla de Zaragoza).svg
| Flag = Bandera de Heroica Puebla de Zaragoza, Mexico.svg
| Lidnanznam text = Pueblan lidnanznam
| Flag text = Pueblan flag
| Valdkund = Meksik
| Eläjiden lugu = 1,692,181
| Voz' = 2020
| Pind = 206.55
| Fail = Puebla montage.jpg
| Pämez' = Klaudia Rivera Vivanko<br/>(sügüz'ku 2018—,<br/>''Claudia Rivera Vivanco'')
| Telefonkod = +52-221. 222
| Aigvö = tal'vel [[UTC]]−6,<br />kezal [[UTC]]−5
}}
[[Fail:Mexico Puebla Puebla comunities map.svg|thumb|left|200px|Pueblan municipalitet štatan pohjoižröunanno (2012)]]
'''Puebl''' ({{lang-es|(Heroica) Puebla de Zaragoza}} [ˈpweβla], {{lang-nah|Cuetlaxcoapan}}) om [[Meksik]]an nellänz' surtte lidn, sijadase valdkundan keskuzpalas. Se om [[Puebl (štat)|Puebl-štatan]] administrativižeks keskuseks da palaks.
== Istorii ==
Pueblan tahond oli kaikenaigaižeta ristitištota edel evropalaižiden tulendad. Eländpunktan aluz om pandud vn 1531 16. päiväl sulakud tel Mehikon i [[Verakrus (lidn, Meksik)|Verakrus]]-meriportan keskes.
Puebl šingotase avtopaloiden pästandal ([[Fol'ksvagen]]- i Hylsa-kompanijoiden edheotandad), [[metallurgii|metallurgijal]], himižel i tekstiližel sarakoil, sömtegimištol, turizmal.
== Geografjan andmused ==
[[Fail:Mexico Puebla Puebla location map.svg|thumb|left|250px|Lidnan municipalitetan sijaduz štatas vn 2012 kartal]]
Lidn sijadase štatan keskuzpalan päivlaskmas, 1980..2680 m korktusil, 2135 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.
Matkad [[Mehiko]]hosai om sada kilometrad päivlaskmha-lodeheze.
Klimat om [[subtropine vö|subtropine]] korktoiden mägiden, valdmeren valatoitusenke, päivoikaz lujas päiči vihmsezonas. Kun keskmäine lämuz om +13,9 (viluku) ..+19,8 (semendku) C°. Il'man lämuden maksimum om +36,5 C° (semendku), kaikiš lujemb hala oleli −5,5 C° (viluku) i −6,0 C° (tal'vku). Lämuz voib sadas läz +30 Cel'sijan gradushasai da sen korktemba miččel taht kul. Ei voi panda halad sulakus-elokus i redukus. Paneb sadegid 969 mm vodes, enamba kezakus-sügüz'kus (162..197 mm kus), kuiv sezon oleskeleb kül'mkus-keväzkus (5..18 mm kus). Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 62..68 % röunoiš kezakus-redukus, 47..55 % vilukus-semendkus i kül'mkus.
== Eläjad ==
Vl 2010 lidnan eläjiden lugu oli 1,434,062 ristitud, lidnan municipalitetan — 1,539,819 ristitud 534,32 km² pindal. Vl 2015 lidnan municipalitetan ristitišt oli 1,576,259 eläjad. Läz 3 mln ristituid elädas lidnaglomeracijas (2015).
== Transport ==
[[Fail:Central Mexico.png|thumb|left|250px|Keskuzmeksikan transportted (2022), Puebl om oiktas alahaižes čogas]]
Privatižed avtobusad i kiruhavtobusoiden jonod oma kundaližeks transportaks lidnas. Velosipedoiden kortoman verk radab.
Pueblan rahvahidenkeskeine civiline lendimport Serdan-velliden nimed (''PBC / MMPB'', 790 tuh. passažiroid vl 2023) sijadase lodehližes Uehozingo-ezilidnas kaks'kümnes koumes kilometras lidnan keskuzpalaspäi. Tehtas reisid Hjustonha (AÜV) i Meksikan surihe lidnoihe. Toine lähembaine rahvahidenkeskeine lendimport äjidenke reisidenke radab sadas kilometras Mehiko-pälidnas. Pueblan lendimport om varalendimportaks sen täht.
== Galerei ==
<gallery mode="packed" heights="125px">
Ayuntamiento de Puebla, centro. - panoramio.jpg|Pueblan municipalitetan tobmuden sauvuz lidnan keskuzpalas (viluku 2016)
Catedral de Puebla 2013-09-05 16-34-50.jpg|Pueblan kafedraline bazilikjumalanpert' (Jumalanmaman Vigatoman sugutandan, riman katoline, nüg. alusenpandud vl 1575), nägu vn 2013 sügüz'kus
Museo Internacional del Barroco.jpg|Rahvahidenkeskeine barokon muzejan tulend (uhoku 2016)
Puebla, Mexico (2018) - 002.jpg|Pueblan rahvahidenkeskeižen lendimportan terminal vn 2018 kül'mkus
</gallery>
== Irdkosketused ==
* [http://www.pueblacapital.gob.mx/ Lidnan oficialine sait (''pueblacapital.gob.mx'').] {{ref-es}}
{{Commons|Puebla, Puebla}}
[[Kategorii:Puebl| ]]
[[Kategorii:Meksikan lidnad]]
[[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Puebl (štat)|*]]
nzmjthmjw9upccjkghovo65tv0kbtny
Šablon:Motd/2026-07-28
10
40992
188955
188940
2026-07-19T16:36:18Z
Motoranger
10577
fail om vajehtadud Vikiaitas
188955
wikitext
text/x-wiki
13. Каталитичко разложување на водород пероксид.webm
0mjcx0zyrsr8uihzrbljlihbxo4kzwe
Šablon:Motd/2026-07-20 (vep)
10
40996
188959
188945
2026-07-19T16:54:28Z
Motoranger
10577
vajehtadud videon ümbrikirjutand
188959
wikitext
text/x-wiki
Disproporcioniruindan reakcijan ozutand. Ližatas etanolan severz'-se tippuid ammonijan dihromatan čipuižhe ((NH<sub>4</sub>)2Cr<sub>2</sub>O<sub>7</sub>) da viritadas. Sen aigan kibinäd lähttas i tuhkanvuitte produkt tegese. Se näguz om lämoimägen lavanheitandan pojav. Todeks se disproporcioniruindan reakcii mäni, kudambas ammonijan dihromat (ruskedpakuine) čihodase i kändase [[hrom|hroman(III)]] hapanduseks (vihand). Reakcii zavodiše 180 C° lämudel i mäneb iče läz 225 C° lämudel. Himižen reakcijan tazostuz: (NH<sub>4</sub>)2Cr<sub>2</sub>O<sub>7</sub>(s) = Cr<sub>2</sub>O<sub>3</sub>(s) + 4H<sub>2</sub>O(g) + N<sub>2</sub>(g). Videon hätkeližuz om 1 min 9 s, 18. reduku 2016, tegiba phh. Kirillan i Mefodijan universitetan tedomehed [[Pohjoižmakedonii|Pohjoižmakedonijan]] [[Skopje]]-pälidnas.<noinclude>
[[Kategorii:Päivän medijan šablonad]]
</noinclude>
t0klt7pck8vnz8yvqs1fxcsiipz2p9v
188960
188959
2026-07-19T16:55:22Z
Motoranger
10577
188960
wikitext
text/x-wiki
[[Himine reakcii|Disproporcioniruindan reakcijan]] ozutand. Ližatas etanolan severz'-se tippuid ammonijan dihromatan čipuižhe ((NH<sub>4</sub>)2Cr<sub>2</sub>O<sub>7</sub>) da viritadas. Sen aigan kibinäd lähttas i tuhkanvuitte produkt tegese. Se näguz om lämoimägen lavanheitandan pojav. Todeks se disproporcioniruindan reakcii mäni, kudambas ammonijan dihromat (ruskedpakuine) čihodase i kändase [[hrom|hroman(III)]] hapanduseks (vihand). Reakcii zavodiše 180 C° lämudel i mäneb iče läz 225 C° lämudel. Himižen reakcijan tazostuz: (NH<sub>4</sub>)2Cr<sub>2</sub>O<sub>7</sub>(s) = Cr<sub>2</sub>O<sub>3</sub>(s) + 4H<sub>2</sub>O(g) + N<sub>2</sub>(g). Videon hätkeližuz om 1 min 9 s, 18. reduku 2016, tegiba phh. Kirillan i Mefodijan universitetan tedomehed [[Pohjoižmakedonii|Pohjoižmakedonijan]] [[Skopje]]-pälidnas.<noinclude>
[[Kategorii:Päivän medijan šablonad]]
</noinclude>
42y01wwys5z8zarumz5gcpw9j9ti1rb
188961
188960
2026-07-19T17:00:12Z
Motoranger
10577
188961
wikitext
text/x-wiki
[[Himine reakcii|Disproporcioniruindan reakcijan]] ozutand. Ližatas etanolan severz'-se tippuid ammonijan dihromatan kahmalha (pijoho, pirmuižhe, näpižhe, käbuižhe) ((NH<sub>4</sub>)2Cr<sub>2</sub>O<sub>7</sub>) da viritadas. Sen aigan kibinäd lähttas i tuhkanvuitte produkt tegese. Se näguz om lämoimägen lavanheitandan pojav. Todeks se disproporcioniruindan reakcii mäni, kudambas ammonijan dihromat (ruskedpakuine) čihodase i kändase [[hrom|hroman(III)]] hapanduseks (vihand). Reakcii zavodiše 180 C° lämudel i mäneb iče läz 225 C° lämudel. Himižen reakcijan tazostuz: (NH<sub>4</sub>)2Cr<sub>2</sub>O<sub>7</sub>(s) = Cr<sub>2</sub>O<sub>3</sub>(s) + 4H<sub>2</sub>O(g) + N<sub>2</sub>(g). Videon hätkeližuz om 1 min 9 s, 18. reduku 2016, tegiba phh. Kirillan i Mefodijan universitetan tedomehed [[Pohjoižmakedonii|Pohjoižmakedonijan]] [[Skopje]]-pälidnas.<noinclude>
[[Kategorii:Päivän medijan šablonad]]
</noinclude>
9yzbtgt4oe7xj5xlb8bccdlvs61ug83
188962
188961
2026-07-19T17:02:02Z
Motoranger
10577
formitez
188962
wikitext
text/x-wiki
[[Himine reakcii|Disproporcioniruindan reakcijan]] ozutand. Ližatas [[etanol]]an severz'-se tippuid [[ammonijan dihromat]]an ((NH<sub>4</sub>)2Cr<sub>2</sub>O<sub>7</sub>) kahmalha (pijoho, pirmuižhe, näpižhe, käbuižhe) da viritadas. Sen aigan kibinäd lähttas i tuhkanvuitte produkt tegese. Se näguz om lämoimägen lavanheitandan pojav. Todeks se disproporcioniruindan reakcii mäni, kudambas ammonijan dihromat (ruskedpakuine) čihodase i kändase [[hrom|hroman(III)]] hapanduseks (vihand). Reakcii zavodiše 180 C° lämudel i mäneb iče läz 225 C° lämudel. Himižen reakcijan tazostuz: (NH<sub>4</sub>)2Cr<sub>2</sub>O<sub>7</sub>(s) = Cr<sub>2</sub>O<sub>3</sub>(s) + 4H<sub>2</sub>O(g) + N<sub>2</sub>(g). Videon hätkeližuz om 1 min 9 s, 18. reduku 2016, tegiba phh. Kirillan i Mefodijan universitetan tedomehed [[Pohjoižmakedonii|Pohjoižmakedonijan]] [[Skopje]]-pälidnas.<noinclude>
[[Kategorii:Päivän medijan šablonad]]
</noinclude>
4uht42dlgdz6kfex534trmvqpxg984c
Šablon:Motd/2026-07-20
10
40997
188958
188946
2026-07-19T16:38:37Z
Motoranger
10577
fail om löutud Vikiaitas
188958
wikitext
text/x-wiki
12. Реакција на диспропорционирање.webm
a7t6dvfowx16eg2z1v90rlfu0ior0dk
Šablon:Motd/2026-07-27
10
41002
188956
2026-07-19T16:36:43Z
Motoranger
10577
Tehtud lehtpol' "(20260404 154546659) Medieval swing ride Leipzig.webm"
188956
wikitext
text/x-wiki
(20260404 154546659) Medieval swing ride Leipzig.webm
jgagwha9gs69sln0a7zxe3sh4zbw22l
Šablon:Motd/2026-07-24
10
41003
188957
2026-07-19T16:37:25Z
Motoranger
10577
Tehtud lehtpol' ""Vill fröken köpa löken för en krona?" (schottis) - SMV - SVA BA 0019 08.wav"
188957
wikitext
text/x-wiki
"Vill fröken köpa löken för en krona?" (schottis) - SMV - SVA BA 0019 08.wav
nz4z3pu42rsznglm4nk8fptw4u0vper
Šablon:Potd/2026-07-26 (vep)
10
41004
188963
2026-07-19T17:13:54Z
Motoranger
10577
kuvan ümbrikirjutand
188963
wikitext
text/x-wiki
Magnus Kort (''Magnus Cort'') i Kristian Rodriges (''Cristián Rodríguez'') ''[[Tour de France]] 2024''-velovoibuižiden 20. pordhal Francijan Al'piš, [[Mererandaližed Al'pad]]-departament (Azur'ženke randanke), [[Francii|Francijan]] suvipäivnouzm, 20. heinku 2024. Necen voden ''Tour de France''-aigtego finiširuib tämbäi Jelisein pöudoil [[Pariž]]-pälidnas.<noinclude>
[[Kategorii:Päivän kuvan šablonad]]
</noinclude>
mgtyinfmiw4u6teztmahif1dd8mk7wb
188964
188963
2026-07-19T17:16:00Z
Motoranger
10577
formitez
188964
wikitext
text/x-wiki
Magnus Kort (''Magnus Cort'') i Kristian Rodriges (''Cristián Rodríguez'') ''[[Tour de France]] 2024''-velovoibuižiden 20. pordhal Francijan Al'piš, [[Mererandaližed Al'pad]]-departament (Azur'ženke randanke), [[Francii|Francijan]] suvipäivnouzm, 20. heinku 2024. Necen voden Tur de Frans-aigtego finiširuib tämbäi (26. heinkud) Jelisein pöudoil [[Pariž]]-pälidnas.<noinclude>
[[Kategorii:Päivän kuvan šablonad]]
</noinclude>
atwwa3k6j021tkuqwimw5w2pz60q24c