Vikipedii vepwiki https://vep.wikipedia.org/wiki/P%C3%A4lehtpol%E2%80%99 MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Media Specialine Lodu Kävutai Lodu kävutajas Vikipedii Paginad Vikipedii Fail Lodu failas MediaWiki Lodu MediaWikiš Šablon Lodu šablonas Abu Lodu abus Kategorii Lodu kategorijas TimedText TimedText talk Moodul Mooduli arutelu Üritus Ürituse arutelu 0 5379 190759 164337 2026-10-27T16:14:59Z Koiravva 1717 + 190759 wikitext text/x-wiki {{10000}}{{A10000}} [[Fail:Piece of torte.JPG|thumbnail|right|250px|Pirgaine]] '''Pirgaine''' om pen' [[konditerižed tegesed|konditerine tegez]] magedas [[tahtaz|tahtaspäi]]. Korgedladuižed pirgaižed oma čomad nägul da hüväd magul kaiken. Suruded ei ole enamba mi 5 x 10 sm, 17..110 g vedutte. Üläpind om čomitadud södabal kuval. Voib olda surid i penembid (suriden massan koume videndest) pirgaižid. Pirgaižed oma čaptud [[tort]]an tazostadud palad<ref>''Pohlöbkin V. V.'' Пирожные (Pirgaižed) // Кулинарный словарь (Kulinarine vajehnik). — M.: «Э»-pästandkodi, 2015. — 456 lp. — Lp. 289. — 4000 egz. {{ref-ru}} ISBN 978-5-699-75127-3.</ref> vai eriližešti slokosttüd [[paštik]]od kreman, fruktmarjan vai šokoladan südäimenke. Neniden konditertegesiden toižendad pašttud kodvpol'fabrikatan mödhe: biskvitižed, pudotadud murul, šoiduikahad, pekstud, pähkmenke, mindaližed, il'mpirgaižed. == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://www.youtube.com/watch?v=gGRqd1MFnlg Karjalan televizijan «Kotikokki»-oigendusen «Tort šokoladan pälusenke»-pästand ''youtube.com''-saital.] {{ref-vep}} <small>''(+ venäkel'žed subtitrad)''</small> {{Commons|Cake}} {{stub}} [[Kategorii:Pirgaižed| ]] [[Kategorii:Konditerižed tegesed]] evlfmpp1s9jsiytbrj1kzbrtu8ilc24 0 5414 190758 183340 2026-10-27T15:42:58Z Koiravva 1717 orfo 190758 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Lehm | image file = Koe in weiland bij Gorssel.JPG | image descr = Lehm | regnum = Živatad | phylum = [[Sel'gjäntkeižed]] (''Chordata'') | classis = [[Imetaiživatad]] (''Mammalia'') | ordo = [[Šorpkabjaižed]] (''Artiodactyla'') | familia = [[Pall'azsar'vižed]] (''Bovidae'') | genus = [[Todesižed härgad]] (''Bos'') | species = [[Kodihärg]] (''Bos taurus'') | latin = {{btname|Bos taurus|([[Linnaeus]], 1758)}} | wikispecies = Bos taurus | commons = Category:Bos taurus taurus | itis = 898717 | ncbi = 9913 | range map = Bovine range-2013-14-02.png | range legend = }} '''Lehm''' om [[kabjživat]], '''[[härg|kodihärgan]]''' ({{lang-la|Bos taurus}}) emäč, kadonuden [[mechärg]]an (latin. ''Bos taurus primigenius'') kodikoittud toižend. Mülütadas [[Pall'azsar'vižed]]-sugukundha (''Bovidae''). Lehmän poig om '''vaza'''. Kazvanuded poigad: '''hartak''', '''häčoi''', '''härgvaza''' (ižačud), '''lähtan'''' (emäč). Lehm nimitase ''lähtan'lehmäks'' ezmäižen kandandan jäl'ghe. Kandand vedase ühesa kud. Kazvatadas samha [[lehmäliha|lihad]], [[maid]]od i [[nahkan tehmine|nahkoid]]. == Eloncikl == Udes sündutadud vaza om 18..45 kg vedutte, 60 kilogrammhasai harvoin. Suguiden tobjan palan lähtanid kazdas viž-seičemevoččehe igähäsai. Živatas oleskeldas alaigäčuikš 7..10 kus sündundan jäl'ghe. Ezmäine äikerdoičendan akt tegese 16-18-kuižes igäs<ref>Корова (Lehm) // Большая российская энциклопедия (Sur' Venäman enciklopedii), 35-tomine / päredaktor Ju. S. Osipov. — M.: Bol'šaja rossijskaja enciklopedija, 2004−2017. {{ref-ru}}</ref>. Kohtusen pordon hätkeližuz jätktase 250−310 päiväd. Täuz'kaznu lehm om 200..600 kg vedutte (tuhaze kilogrammhasai harvas), se om penemb koumandeseks mi härg. Edel vazan sündutandad lüpsandad ei ole 45..60 päivest. Maidnikan laktacijan pord om 280−320 päiväd vodes. Lehm andab maidon kaikiš surembad lugumärad videnden-kudenden laktacijan aigan, kaik oleleb 9..12 laktacijad elos. Kaikiš enamba levitadud mail'mas golštiniž-frizijan sugun lehm voib antta maidon kümne tuhad litroid vodes, erasti 30 tuhazesai. Lehmäd golliš maiš (Indii, Afrik) anttas maidon vaiše läz üht tuhad litroid vodes — bräd täudub vazan kazvatandan täht. Lehmän igä voib sadas 35 vodhesai harvoin, no kaks'kümne vot keskmäras. Kävutadas ižanduses 12..13 vodhesai, viž..kümne vot äikerdoičendan täht. == Lehmiden toižendoiden vepsän nimed == * ''Ajelnus lehm'' — zavodinu kantta lehm. * ''Čirk (toižes znamoičendas)'' — laih vaza. * ''Kuhmoi'' — sar'vitoi lehm. * ''Loukoi'' — vaugedpäine lehm. * ''Lähtan'lehm'' — kandai (kandanu) lehm ezmäižen kerdan. * ''Maho lehm'' — kandatoi lehm. * ''Maidnik'' — lehm [[maid]]od andelmaha. * ''Sorokpälehm'' — lehm kirjavan pänke. * ''Tineh'' — kandai lehm. == Lehmähä sidodud vepsän tärtused == * ''Argaiduz'' — verotego, lehmän pezend kandandan lopindan jäl'ghe. * ''Kim' / Kimaz'' — lehm om himoituses. * ''Kävuda härgiš'' — lehm om ajelnus. * ''Lüpsimpada / Lüpsiragend'' — astii sadud maidon täht lüpsandan aigan. * ''Läbläk'' — lehmän here. * ''N'orkaita'' — lüpsta teravas. * ''N'orkutada'' — lüpsta, konz lehm andab vähän maidod. == Lehmähä sidodud vepsän muštatišed da ozoitesed == === Muštatišed === <blockquote> * ''Ak da lehm, mužik da hebo.'' * ''Ei ole kondi vär, a lehm om.'' * ''Hüvä vaza kaht emid imeb, a paha ühten-ki kadotab.'' * ''Kacta kuti lehm udehe kašlihe.'' * ''Lehm tanhal — söm pertiš.'' * ''Mužik ei ole ak, lehm ei ole hebo.'' * ''Papile radod ei ole, ka vazoid ristib.'' * ''Putub kondjale lehm, ka siloi i kargaidab.'' * ''Siloi om aigad heinäd toda, konz lehm om kolnu.'' </blockquote> === Ozoitesed === <blockquote> * Lehm seižub tanhal, sar'ved irdal. (päč lämptäb) * Märg vaza aidan taga. (kel' sus) * Nell' sizart kustas ühthe vädrha. (lehmän lüpstas) </blockquote> == Kacu mugažo == * [[Jumalanlehmäine|Jumalanlehmäine (Papinlehmäine)]] * [[Paimnen torvut]] == Homaičendad == <references /> [[Kategorii:Pall'azsar'vižed]] [[Kategorii:Živatad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Imetaiživatad]] [[Kategorii:Maižanduzživatad]] [[Kategorii:Kabjživatišt]] 3g1v9d9gejb0l506uhtt5ckybueq73t 0 6720 190761 162384 2026-10-27T17:04:42Z Koiravva 1717 + 190761 wikitext text/x-wiki {{10000}}{{A10000}} [[Fail:Weibliche-brust.jpg|thumb|right|250px|Niža]] '''Niža''' om üks' [[naine|naižiden]] [[sugutundused|sekundarižiš sugutundusišpäi]]. Mülütab rodnikoid sötlemha vagahaižid. Nižan šingotez [[neižne|neiččil]] om heiden normaližen suguküpsnedan ühteks tarbhaižiš elementoišpäi. Pojav šingotez [[mez'|mehil]] ([[ginekomastii]]) om harvaks patologijaks. Alastoman nižan nägu (toples) ei ole etine äjiš kul'turoiš, mehiden rindhan erineden. Nižan rodnikad oma lujad erogenižed zonad tobjimalaz. Tariž valita aigad da sijad, kus nižale voib olda alastoman i kus ei sa, oz., Evropan maiš kül'bendrandal voib ozutada nižad, lidnan keskuses ei. Äjiš statjoiš alastoman nižan kel'dand om rodnikoiden polhe i ei kosketa palahišt nägud, laskten [[dekol'te]]d. Ku alastomuz tegese [[sötlend nižal|vagahaižen sötlendan]] aigan, ka piidadas sidä lojaližešti. Päiči medicinižid edelpäivastustusid, täuz'kaznuzile voib tehta plastišt operacijad nižal (''mammoplastik'') lujenemha vai vähenemha sen suruzid, rauhile naižile — libutandan täht. Maidrauguiden kazvandan augotiž neiččil om ''telarhe'', ühthižes statjas se tegese [[pubertat]]an zavodindanke ühesa..kümnevoččes igäs. Edesine šingotez jätktase gormonoiden valatoitandan al kaiken pubertatan aigan, toižin sanoin kaks'..koume vot järgeližešti. == Homaičendad == <references /> {{Commons|Category:Breasts}} {{stub}} [[Kategorii:Ristitun hibj]] cjmlefwyrafhtyt8fide9m05dr59i9q 0 8492 190760 58495 2026-10-27T16:39:38Z Koiravva 1717 + 190760 wikitext text/x-wiki [[Fail:Roermondse passie.jpg|thumbnail|right|250px|[[Hristan petošindad]] (tundmatoman alamalaižen pirdajan pirdandkuva, 15. voz'sada)]] '''Sur' Nedal'''' ({{lang-el|Ἁγία καὶ Μεγάλη Ἑβδομάς}}, {{lang-ru|Страстная седмица / Страстная неделя}}) om [[Pühä Aig|Pühän Aigan (Suren Pühän)]] jäl'gmäine nedal'. Hristanuskondaližed johtuteledas [[Juda Iskariot|Judan]] petind {{k|предательство}}, [[Peitol'ne Ehtpraznik]], käskuzkund [[Iisus Hristos|Iisusan]] päl, Hänen petošindad, nagloičend ristha da mahapanend. Vaumičese [[Äipäiv]]änke. Sen aigan kaik nedalinpäiväd zavodišoiš Sur'-sanaspäi: oz., Sur' ezmärg, Sur' tožnarg, Sur' pätnič. Ortodoksižes hristanuskondas Suren Nedalin ezmäižel koumel päiväl jumalanradnikoičend tegese allilujanke i edelpäi pühästadud lahjoiden liturgijanke, Surel nellänz'päiväl i Surel sobatal — Suren Vasilijan liturgii, ei olele liturgijad Surel pätničal. Suren Nedalin ezmäižel koumel päiväl käsk sanub lugeta kaik Psaltirid päiči 17. kafizmad, kudambad lugetas Suren sobatan homendezradnikoičendal. {{stub}} [[Kategorii:Sur' Nedal'|*]] [[Kategorii:Hristanuskondpraznikad]] clvmotydqtk5kbnzu8s2bsxujssirhh 0 10489 190764 185645 2026-10-28T06:10:27Z Motoranger 10577 +tobmuz, +galerei 190764 wikitext text/x-wiki {{Eländpunkt | Nimi = Mendos<br />Mendoza | Lidnanznam = Escudo de la Ciudad de Mendoza.svg | Flag = | Lidnanznam text = Mendosan lidnanznam | Flag text = | Valdkund = Argentin | Eläjiden lugu = 127,160 | Voz' = 2022 | Pind = 57 | Fail = Downtown Mendoza.jpg | Pämez' = Ulpiano Suarez<br/>(tal'vku 2019—,<br/>''Ulpiano Suárez'') | Telefonkod = +54-(0)261 | Aigvö = [[UTC]]−3 }} [[Fail:OSM Mendoza map.jpg|thumb|left|250px|Lidnan aglomeracijan päpalan kart (2025)]] '''Mendos''' ({{lang-es|Mendoza}} [menˈdosa], täuz' nimituz ''Mendoza del Nuevo Valle de La Rioja'' — «Mendos udes La Riohan alangištos») om [[Argentin]]an lidn valdkundan päivlaskmas. Se om [[Mendosan agj]]an administrativižeks keskuseks da palaks. == Istorii == Eländpunktan aluz om pandud Pedro del' Kastiljo-kapitanal vn 1561 2. päiväl keväz'kud, nimiti hänen pämehen kanzannimen mödhe. Enamba 200 vot lidn oli alištunu Čilin tobmudele. Lidn om udessaudud vn 1861 lujan manrehkaidusen jäl'ghe. Vspäi 1887 raudte ühtenzoitab Buenos Airesanke, vl 1910 Transandine raudte om saudud Čilihe (eile rados vspäi 1984). Mendos da sen ümbrišt šingotasoiš [[vin]]an tehmižel, [[kivivoi]]n samižel da ümbriradmižel, peniden lendimiden pästandal. == Geografijan andmused == [[Fail:Gran mendoza.svg|thumb|left|250px|Sur' Mendos-aglomeracii, Mendos-lidnan da sen departamentan sijaduz agjas i valdkundas (2010)]] Lidn sijadase agjan pohjoižes, [[Andad|Andiden]] pämägisel'ganno, 769 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad [[Buenos Aires]]aspäi om 1037 km lodeheze. Lähembaine järed lidn om [[Santjago]] (Čili) 380 kilometras avtoteidme. Klimat om kontinentaline kuiv. Keza om räk da päivoikaz, tal'vaig om viluhk, pil'vekaz da kuiv. Voden keskmäine lämuz om +17,3 C°. Ekstremumad oma −7,8 C° (heinku) i +44,9 C° (tal'vku, viluku). Ei voi panda halad redukus-keväz'kus (redukun minimum om +0,1 C°). Paneb sadegid 238 mm vodes, enamba vilukus-uhokus (41..47 mm kus), vähemba kezakus-elokus (5..8 mm kus). Voib panda lunt semendkus-sügüz'kus kerdan tal'ves. == Tobmuz == Lidnan suim kogoneb kaks'toštkümnes ühtnijaspäi, valitas heid nelläks vodeks, pol' vajehtase kaikuččel kahtendel vodel. Lidnan tobmuden pämez' om intendant ({{lang-es|Intendente de la Ciudad de Mendoza}}), valitas händast nelläks vodeks, toižen strokun voimuz om olmas. Edeline lidnan pämez' om Rodolfo Suarez (''Rodolfo Alejandro Suárez'', eloku 2014 — tal'vku 2019). == Eläjad == Vn 2010 Argentinan rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 115 041 ristitud. Kaik 1,1 mln ristituid elädas lidnaglomeracijas (2021, nellänz' surtte valdkundas). == Transport == Avtobusan rengazjono keskuzpalas, trolleibusad, mikroavtobusad i taksid oma kundaližeks transportaks lidnas da sen ümbrištos. Kiruhtramvain ''Metrotranvía Mendoza''-jono (17 km pitte, 26 stancijad) radaškanzi vn 2012 redukus. Tramvaijonod oliba lidnas mugažo 1950-nzihe vozihesai. Rahvahidenkeskeine ''Terminal del Sol''-avtovagzal («Päiväižen terminal») om avaitud. Rahvahidenkeskeine soda- da civiline lendimport Francisko Gabrielli-gubernatoran nimed (vai ''El' Plumeril'jo'', ''MDZ / SAME'', 1,8 mln passažiroid vl 2017) sijadase kahesas kilometras pohjoižpäivnouzmha Mendosan keskuzpalaspäi Las Eras-ezilidnas. Tehtas reisid Suviamerikan surihe lidnoihe (Santjago, Rio-de-Žaneiro, San Paulu, Panam, Lim) i valdkundadme. == Mel'heižtahod == Mendos om lidn vihoštesenke. Puištod, restoranad, öližed klubad i teatrad ratas siš. Lidnan keskuzpala om zon jaugnikoiden täht, om nenid mel'heižtahoid: * pühän Franciskan jumalanpertin ruinad; * lidnan muzei; * puišt [[Hose de San-Martin]]an nimed. Znamasižed i mel'hetartuižed oma viž torgud: * Ispanijan torg; * Čilin torg; * Italijan torg; * Hose de San-Martinan torg; * Ripmatomuden torg. == Galerei == <gallery mode="packed" heights="125px"> Casa Gobierno Mendoza Argentina.jpg|Lidnan i agjan tobmuden sauvusiden kompleks (''Casa de Gobierno'', sügüz'ku 2012) G|kafedraline bazilikjumalanpert' (riman katoline), nägu vn 20 Teatro Independencia.JPG|Ripmatomuden teatr (reduku 2011) Hospital Central de Mendoza.jpg|Lidnan keskuzline läžundkodi () MDZ Airport.jpg|Rahvahidenkeskeižen lendimportan Francisko Gabriellin nimed terminal, reduku 2019 </gallery> == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://ciudaddemendoza.gob.ar/ Lidnan oficialine sait (''ciudaddemendoza.gob.ar'').] {{ref-es}} {{Commons|Category:Mendoza, Argentina}} [[Kategorii:Argentinan lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Mendosan agj|*]] 0f8yb8nlhtaf33w07a913gibshi6ksw 190765 190764 2026-10-28T06:34:11Z Motoranger 10577 +kuva, +kart 190765 wikitext text/x-wiki {{Eländpunkt | Nimi = Mendos<br />Mendoza | Lidnanznam = Escudo de la Ciudad de Mendoza.svg | Flag = | Lidnanznam text = Mendosan lidnanznam | Flag text = | Valdkund = Argentin | Eläjiden lugu = 127,160 | Voz' = 2022 | Pind = 57 | Fail = Downtown Mendoza.jpg | Pämez' = Ulpiano Suarez<br/>(tal'vku 2019—,<br/>''Ulpiano Suárez'') | Telefonkod = +54-(0)261 | Aigvö = [[UTC]]−3 }} [[Fail:OSM Mendoza map.jpg|thumb|left|250px|Lidnan aglomeracijan päpalan kart (2025)]] '''Mendos''' ({{lang-es|Mendoza}} [menˈdosa], täuz' nimituz ''Mendoza del Nuevo Valle de La Rioja'' — «Mendos udes La Riohan alangištos») om [[Argentin]]an lidn valdkundan päivlaskmas. Se om [[Mendosan agj]]an administrativižeks keskuseks da palaks. == Istorii == Eländpunktan aluz om pandud Pedro del' Kastiljo-kapitanal vn 1561 2. päiväl keväz'kud, nimiti hänen pämehen kanzannimen mödhe. Enamba 200 vot lidn oli alištunu Čilin tobmudele. Lidn om udessaudud vn 1861 lujan manrehkaidusen jäl'ghe. Vspäi 1887 raudte ühtenzoitab Buenos Airesanke, vl 1910 Transandine raudte om saudud Čilihe (eile rados vspäi 1984). Mendos da sen ümbrišt šingotasoiš [[vin]]an tehmižel, [[kivivoi]]n samižel da ümbriradmižel, peniden lendimiden pästandal. == Geografijan andmused == [[Fail:Gran mendoza.svg|thumb|left|250px|Sur' Mendos-aglomeracii, Mendos-lidnan da sen departamentan sijaduz agjas i valdkundas (2010)]] Lidn sijadase agjan pohjoižes, [[Andad|Andiden]] pämägisel'ganno, 769 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad [[Buenos Aires]]aspäi om 1037 km lodeheze. Lähembaine järed lidn om [[Santjago]] (Čili) 380 kilometras avtoteidme. Klimat om kontinentaline kuiv. Keza om räk da päivoikaz, tal'vaig om viluhk, pil'vekaz da kuiv. Voden keskmäine lämuz om +17,3 C°. Ekstremumad oma −7,8 C° (heinku) i +44,9 C° (tal'vku, viluku). Ei voi panda halad redukus-keväz'kus (redukun minimum om +0,1 C°). Paneb sadegid 238 mm vodes, enamba vilukus-uhokus (41..47 mm kus), vähemba kezakus-elokus (5..8 mm kus). Voib panda lunt semendkus-sügüz'kus kerdan tal'ves. == Tobmuz == [[Fail:Departamentos Ciudad de Mendoza.png|thumb|left|250px|Lidnan departamentad (jagand vspäi 2003) vn 2018 kartal]] Lidnan suim kogoneb kaks'toštkümnes ühtnijaspäi, valitas heid nelläks vodeks, pol' vajehtase kaikuččel kahtendel vodel. Lidnan tobmuden pämez' om intendant ({{lang-es|Intendente de la Ciudad de Mendoza}}), valitas händast nelläks vodeks, toižen strokun voimuz om olmas. Edeline lidnan pämez' om Rodolfo Suarez (''Rodolfo Alejandro Suárez'', eloku 2014 — tal'vku 2019). == Eläjad == Vn 2010 Argentinan rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 115 041 ristitud. Kaik 1,1 mln ristituid elädas lidnaglomeracijas (2021, nellänz' surtte valdkundas). == Transport == Avtobusan rengazjono keskuzpalas, trolleibusad, mikroavtobusad i taksid oma kundaližeks transportaks lidnas da sen ümbrištos. Kiruhtramvain ''Metrotranvía Mendoza''-jono (17 km pitte, 26 stancijad) radaškanzi vn 2012 redukus. Tramvaijonod oliba lidnas mugažo 1950-nzihe vozihesai. Rahvahidenkeskeine ''Terminal del Sol''-avtovagzal («Päiväižen terminal») om avaitud. Rahvahidenkeskeine soda- da civiline lendimport Francisko Gabrielli-gubernatoran nimed (vai ''El' Plumeril'jo'', ''MDZ / SAME'', 1,8 mln passažiroid vl 2017) sijadase kahesas kilometras pohjoižpäivnouzmha Mendosan keskuzpalaspäi Las Eras-ezilidnas. Tehtas reisid Suviamerikan surihe lidnoihe (Santjago, Rio-de-Žaneiro, San Paulu, Panam, Lim) i valdkundadme. == Mel'heižtahod == Mendos om lidn vihoštesenke. Puištod, restoranad, öližed klubad i teatrad ratas siš. Lidnan keskuzpala om zon jaugnikoiden täht, om nenid mel'heižtahoid: * pühän Franciskan jumalanpertin ruinad; * lidnan muzei; * puišt [[Hose de San-Martin]]an nimed. Znamasižed i mel'hetartuižed oma viž torgud: * Ispanijan torg; * Čilin torg; * Italijan torg; * Hose de San-Martinan torg; * Ripmatomuden torg. == Galerei == <gallery mode="packed" heights="125px"> Casa Gobierno Mendoza Argentina.jpg|Lidnan i agjan tobmuden sauvusiden kompleks (''Casa de Gobierno'', sügüz'ku 2012) Catedral Nuestra Señora de Loreto. Designada provisoriamente como la Iglesia mayor de Mendoza desde 1934 debido al derrumbe de la antigua catedral destruida por el terremoto de 1861..JPG|Loreton Jumalanmaman kafedraline päjumalanpert' (riman katoline, om saudud vll 1875−1934), nägu vn 2014 sügüz'kus Teatro Independencia.JPG|Ripmatomuden teatr (reduku 2011) Hospital Central de Mendoza.jpg|Lidnan keskuzline läžundkodi (tal'vku 2015) MDZ Airport.jpg|Rahvahidenkeskeižen lendimportan Francisko Gabriellin nimed terminal, reduku 2019 </gallery> == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://ciudaddemendoza.gob.ar/ Lidnan oficialine sait (''ciudaddemendoza.gob.ar'').] {{ref-es}} {{Commons|Category:Mendoza, Argentina}} [[Kategorii:Argentinan lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Mendosan agj|*]] bjhb435tm0zhdae10873cskskrb89lr 190766 190765 2026-10-28T06:45:29Z Motoranger 10577 +hom 190766 wikitext text/x-wiki {{Eländpunkt | Nimi = Mendos<br />Mendoza | Lidnanznam = Escudo de la Ciudad de Mendoza.svg | Flag = | Lidnanznam text = Mendosan lidnanznam | Flag text = | Valdkund = Argentin | Eläjiden lugu = 127,160 | Voz' = 2022 | Pind = 57 | Fail = Downtown Mendoza.jpg | Pämez' = Ulpiano Suarez<br/>(tal'vku 2019—,<br/>''Ulpiano Suárez'') | Telefonkod = +54-(0)261 | Aigvö = [[UTC]]−3 }} [[Fail:OSM Mendoza map.jpg|thumb|left|250px|Lidnan aglomeracijan päpalan kart (2025)]] '''Mendos''' ({{lang-es|Mendoza}} [menˈdosa], täuz' nimituz ''Mendoza del Nuevo Valle de La Rioja'' — «Mendos udes La Riohan alangištos») om [[Argentin]]an lidn valdkundan päivlaskmas. Se om [[Mendosan agj]]an administrativižeks keskuseks da palaks. == Istorii == Eländpunktan aluz om pandud Pedro del' Kastiljo-kapitanal vn 1561 2. päiväl keväz'kud, nimiti hänen pämehen kanzannimen mödhe. Enamba 200 vot lidn oli alištunu Čilin tobmudele. Lidn om udessaudud vn 1861 lujan manrehkaidusen jäl'ghe. Vspäi 1887 raudte ühtenzoitab Buenos Airesanke, vl 1910 Transandine raudte om saudud Čilihe (eile rados vspäi 1984). Mendos da sen ümbrišt šingotasoiš [[vin]]an tehmižel, [[kivivoi]]n samižel da ümbriradmižel, peniden lendimiden pästandal. == Geografijan andmused == [[Fail:Gran mendoza.svg|thumb|left|250px|Sur' Mendos-aglomeracii, Mendos-lidnan da sen departamentan sijaduz agjas i valdkundas (2010)]] Lidn sijadase agjan pohjoižes, [[Andad|Andiden]] pämägisel'ganno, 769 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad [[Buenos Aires]]aspäi om 1037 km lodeheze. Lähembaine järed lidn om [[Santjago]] (Čili) 380 kilometras avtoteidme. Klimat om kontinentaline kuiv. Keza om räk da päivoikaz, tal'vaig om viluhk, pil'vekaz da kuiv. Voden keskmäine lämuz om +17,3 C°. Ekstremumad oma −7,8 C° (heinku) i +44,9 C° (tal'vku, viluku). Ei voi panda halad redukus-keväz'kus (redukun minimum om +0,1 C°). Paneb sadegid 238 mm vodes, enamba vilukus-uhokus (41..47 mm kus), vähemba kezakus-elokus (5..8 mm kus). Voib panda lunt semendkus-sügüz'kus kerdan tal'ves. == Tobmuz == [[Fail:Departamentos Ciudad de Mendoza.png|thumb|left|250px|Lidnan departamentad (jagand vspäi 2003) vn 2018 kartal]] Lidnan suim kogoneb kaks'toštkümnes ühtnijaspäi, valitas heid nelläks vodeks, pol' vajehtase kaikuččel kahtendel vodel. Lidnan tobmuden pämez' om intendant ({{lang-es|Intendente de la Ciudad de Mendoza}}), valitas händast nelläks vodeks, toižen strokun voimuz om olmas. Edeline lidnan pämez' om Rodolfo Suarez (''Rodolfo Alejandro Suárez'', eloku 2014 — tal'vku 2019). == Eläjad == Vn 2010 Argentinan rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 115 041 ristitud. Kaik 1,1 mln ristituid elädas lidnaglomeracijas (2021, nellänz' surtte valdkundas). Kujon nacionaline universitet<ref>[https://www.uncuyo.edu.ar/ Kujon nacionaližen universitetan sait (''uncuyo.edu.ar'').] {{ref-es}}</ref> ({{lang-es|Universidad Nacional de Cuyo, UNCuyo}}, alusenpanend 1939, 44,1 tuh. üläopenikoid vl 2016) baziruiše lidnas. Sen ližaks, om valdkundan toižiden universitetoiden filialoid. == Transport == Avtobusan rengazjono keskuzpalas, trolleibusad, mikroavtobusad i taksid oma kundaližeks transportaks lidnas da sen ümbrištos. Kiruhtramvain ''Metrotranvía Mendoza''-jono (17 km pitte, 26 stancijad) radaškanzi vn 2012 redukus. Tramvaijonod oliba lidnas mugažo 1950-nzihe vozihesai. Rahvahidenkeskeine ''Terminal del Sol''-avtovagzal («Päiväižen terminal») om avaitud. Rahvahidenkeskeine soda- da civiline lendimport Francisko Gabrielli-gubernatoran nimed (vai ''El' Plumeril'jo'', ''MDZ / SAME'', 1,8 mln passažiroid vl 2017) sijadase kahesas kilometras pohjoižpäivnouzmha Mendosan keskuzpalaspäi Las Eras-ezilidnas. Tehtas reisid Suviamerikan surihe lidnoihe (Santjago, Rio-de-Žaneiro, San Paulu, Panam, Lim) i valdkundadme. == Mel'heižtahod == Mendos om lidn vihoštesenke. Puištod, restoranad, öližed klubad i teatrad ratas siš. Lidnan keskuzpala om zon jaugnikoiden täht, om nenid mel'heižtahoid: * pühän Franciskan jumalanpertin ruinad; * lidnan muzei; * puišt [[Hose de San-Martin]]an nimed. Znamasižed i mel'hetartuižed oma viž torgud: * Ispanijan torg; * Čilin torg; * Italijan torg; * Hose de San-Martinan torg; * Ripmatomuden torg. == Galerei == <gallery mode="packed" heights="125px"> Casa Gobierno Mendoza Argentina.jpg|Lidnan i agjan tobmuden sauvusiden kompleks (''Casa de Gobierno'', sügüz'ku 2012) Catedral Nuestra Señora de Loreto. Designada provisoriamente como la Iglesia mayor de Mendoza desde 1934 debido al derrumbe de la antigua catedral destruida por el terremoto de 1861..JPG|Loreton Jumalanmaman kafedraline päjumalanpert' (riman katoline, om saudud vll 1875−1934), nägu vn 2014 sügüz'kus Campus UNCuyo.jpg|Kujon nacionaližen universitetan kampus (keväz'ku 2007) Teatro Independencia.JPG|Ripmatomuden teatr (reduku 2011) Hospital Central de Mendoza.jpg|Lidnan keskuzline läžundkodi (tal'vku 2015) MDZ Airport.jpg|Rahvahidenkeskeižen lendimportan Francisko Gabriellin nimed terminal, reduku 2019 </gallery> == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://ciudaddemendoza.gob.ar/ Lidnan oficialine sait (''ciudaddemendoza.gob.ar'').] {{ref-es}} {{Commons|Category:Mendoza, Argentina}} [[Kategorii:Argentinan lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Mendosan agj|*]] ei1cxt8htctaxcpstkciz79thrtvnkk 190767 190766 2026-10-28T06:48:51Z Motoranger 10577 openduz+ 190767 wikitext text/x-wiki {{Eländpunkt | Nimi = Mendos<br />Mendoza | Lidnanznam = Escudo de la Ciudad de Mendoza.svg | Flag = | Lidnanznam text = Mendosan lidnanznam | Flag text = | Valdkund = Argentin | Eläjiden lugu = 127,160 | Voz' = 2022 | Pind = 57 | Fail = Downtown Mendoza.jpg | Pämez' = Ulpiano Suarez<br/>(tal'vku 2019—,<br/>''Ulpiano Suárez'') | Telefonkod = +54-(0)261 | Aigvö = [[UTC]]−3 }} [[Fail:OSM Mendoza map.jpg|thumb|left|250px|Lidnan aglomeracijan päpalan kart (2025)]] '''Mendos''' ({{lang-es|Mendoza}} [menˈdosa], täuz' nimituz ''Mendoza del Nuevo Valle de La Rioja'' — «Mendos udes La Riohan alangištos») om [[Argentin]]an lidn valdkundan päivlaskmas. Se om [[Mendosan agj]]an administrativižeks keskuseks da palaks. == Istorii == Eländpunktan aluz om pandud Pedro del' Kastiljo-kapitanal vn 1561 2. päiväl keväz'kud, nimiti hänen pämehen kanzannimen mödhe. Enamba 200 vot lidn oli alištunu Čilin tobmudele. Lidn om udessaudud vn 1861 lujan manrehkaidusen jäl'ghe. Vspäi 1887 raudte ühtenzoitab Buenos Airesanke, vl 1910 Transandine raudte om saudud Čilihe (eile rados vspäi 1984). Mendos da sen ümbrišt šingotasoiš [[vin]]an tehmižel, [[kivivoi]]n samižel da ümbriradmižel, peniden lendimiden pästandal. == Geografijan andmused == [[Fail:Gran mendoza.svg|thumb|left|250px|Sur' Mendos-aglomeracii, Mendos-lidnan da sen departamentan sijaduz agjas i valdkundas (2010)]] Lidn sijadase agjan pohjoižes, [[Andad|Andiden]] pämägisel'ganno, 769 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad [[Buenos Aires]]aspäi om 1037 km lodeheze. Lähembaine järed lidn om [[Santjago]] (Čili) 380 kilometras avtoteidme. Klimat om kontinentaline kuiv. Keza om räk da päivoikaz, tal'vaig om viluhk, pil'vekaz da kuiv. Voden keskmäine lämuz om +17,3 C°. Ekstremumad oma −7,8 C° (heinku) i +44,9 C° (tal'vku, viluku). Ei voi panda halad redukus-keväz'kus (redukun minimum om +0,1 C°). Paneb sadegid 238 mm vodes, enamba vilukus-uhokus (41..47 mm kus), vähemba kezakus-elokus (5..8 mm kus). Voib panda lunt semendkus-sügüz'kus kerdan tal'ves. == Tobmuz == [[Fail:Departamentos Ciudad de Mendoza.png|thumb|left|250px|Lidnan departamentad (jagand vspäi 2003) vn 2018 kartal]] Lidnan suim kogoneb kaks'toštkümnes ühtnijaspäi, valitas heid nelläks vodeks, pol' vajehtase kaikuččel kahtendel vodel. Lidnan tobmuden pämez' om intendant ({{lang-es|Intendente de la Ciudad de Mendoza}}), valitas händast nelläks vodeks, toižen strokun voimuz om olmas. Edeline lidnan pämez' om Rodolfo Suarez (''Rodolfo Alejandro Suárez'', eloku 2014 — tal'vku 2019). == Eläjad == Vn 2010 Argentinan rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 115,041 ristitud. Kaik 1,1 mln ristituid elädas lidnaglomeracijas (2021, nellänz' surtte valdkundas). Kujon nacionaline universitet<ref>[https://www.uncuyo.edu.ar/ Kujon nacionaližen universitetan sait (''uncuyo.edu.ar'').] {{ref-es}}</ref> ({{lang-es|Universidad Nacional de Cuyo, UNCuyo}}, alusenpanend 1939, 44,1 tuh. üläopenikoid vl 2016) baziruiše lidnas, mugažo privatine Mendosan universitet (alusenpanend 1960). Niiden ližaks, om valdkundan toižiden universitetoiden filialoid. == Transport == Avtobusan rengazjono keskuzpalas, trolleibusad, mikroavtobusad i taksid oma kundaližeks transportaks lidnas da sen ümbrištos. Kiruhtramvain ''Metrotranvía Mendoza''-jono (17 km pitte, 26 stancijad) radaškanzi vn 2012 redukus. Tramvaijonod oliba lidnas mugažo 1950-nzihe vozihesai. Rahvahidenkeskeine ''Terminal del Sol''-avtovagzal («Päiväižen terminal») om avaitud. Rahvahidenkeskeine soda- da civiline lendimport Francisko Gabrielli-gubernatoran nimed (vai ''El' Plumeril'jo'', ''MDZ / SAME'', 1,8 mln passažiroid vl 2017) sijadase kahesas kilometras pohjoižpäivnouzmha Mendosan keskuzpalaspäi Las Eras-ezilidnas. Tehtas reisid Suviamerikan surihe lidnoihe (Santjago, Rio-de-Žaneiro, San Paulu, Panam, Lim) i valdkundadme. == Mel'heižtahod == Mendos om lidn vihoštesenke. Puištod, restoranad, öližed klubad i teatrad ratas siš. Lidnan keskuzpala om zon jaugnikoiden täht, om nenid mel'heižtahoid: * pühän Franciskan jumalanpertin ruinad; * lidnan muzei; * puišt [[Hose de San-Martin]]an nimed. Znamasižed i mel'hetartuižed oma viž torgud: * Ispanijan torg; * Čilin torg; * Italijan torg; * Hose de San-Martinan torg; * Ripmatomuden torg. == Galerei == <gallery mode="packed" heights="125px"> Casa Gobierno Mendoza Argentina.jpg|Lidnan i agjan tobmuden sauvusiden kompleks (''Casa de Gobierno'', sügüz'ku 2012) Catedral Nuestra Señora de Loreto. Designada provisoriamente como la Iglesia mayor de Mendoza desde 1934 debido al derrumbe de la antigua catedral destruida por el terremoto de 1861..JPG|Loreton Jumalanmaman kafedraline päjumalanpert' (riman katoline, om saudud vll 1875−1934), nägu vn 2014 sügüz'kus Campus UNCuyo.jpg|Kujon nacionaližen universitetan kampus (keväz'ku 2007) Teatro Independencia.JPG|Ripmatomuden teatr (reduku 2011) Hospital Central de Mendoza.jpg|Lidnan keskuzline läžundkodi (tal'vku 2015) MDZ Airport.jpg|Rahvahidenkeskeižen lendimportan Francisko Gabriellin nimed terminal, reduku 2019 </gallery> == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://ciudaddemendoza.gob.ar/ Lidnan oficialine sait (''ciudaddemendoza.gob.ar'').] {{ref-es}} {{Commons|Category:Mendoza, Argentina}} [[Kategorii:Argentinan lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Mendosan agj|*]] 9owy5u568r4ij85xfgtkzgrfnuxgrm4 0 11492 190777 188347 2026-10-28T09:24:20Z Motoranger 10577 formitez, +kart, klimat+ 190777 wikitext text/x-wiki {{Eländpunkt | Nimi = San Migel' De Tukuman<br />San Miguel de Tucumán | Lidnanznam = EscudoSanMigueldeTucuman.jpg | Flag = | Lidnanznam text = San Migel' De Tukumanan lidnanznam | Flag text = | Valdkund = Argentin | Eläjiden lugu = 598,835 | Voz' = 2022 | Pind = 91 | Fail = SanMigueldeTucumánMontage.jpg | Pämez' = Rossana Čahla<br/>(reduku 2023—,<br/>''Rossana Chahla'') | Telefonkod = +54-(0)381 | Aigvö = [[UTC]]−3 }} [[Fail:OSM San Miguel de Tucumán map.jpg|thumb|left|250px|Lidnan kart (2025)]] '''San Migel' De Tukuman''' ({{lang-es|San Miguel de Tucumán}} [ˈsam miˈɣel de tukuˈman], paksus lüh. '''Tukuman''', isp. ''Tucumán'') om lidn [[Argentin]]an pohjoižes. Se om valdkundan videnz' lidn eläjiden lugun mödhe, [[Tukumanan agj]]an administrativine keskuz da pala. == Istorii == Eländpunktan aluz om pandud vn 1565 31. päiväl semendkud ''Ivatin''-nimitusenke ({{lang-es|Ibatín}}), om sirtud nügüdläižhe sijha vl 1685. Argentinan ripmatomuz om tedištoittud neciš lidnas vl 1816. Raudte tuli lidnha vl 1870. San Migel' De Tukuman šingotase finansižil aluzkundoil (bankad), turizmal i toižil holitišil, znamasine transportteiden keskuz. == Geografijan andmused == [[Fail:Provincia de Tucumán (Argentina).png|thumb|left|200px|Lidnan sijaduz agjas i valdkundas vn 2017 kartal]] Lidn sijadase agjan keskuzpalan pohjoižpäivnouzmas, 431 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad [[Buenos Aires]]hasai om 1310 km suvipäivnouzmha. Klimat om [[subtropine vö|subtropine]] kaks'sezonine, pil'vekaz päiči kül'mkus-vilukus. Voden keskmäine lämuz om +19,8 C°, kezakun-heinkun +12,3..+13,0 C°, kül'mkun-uhokun +23,7..+25,3 C°. Ekstremumad oma −3,0 C° (heinku) i +45,0 C° (reduku, kül'mku). Voib panda halad kezakus-sügüz'kus vaiše. Il'man lämuz voib ületada +38 C° heinkus-keväz'kus, ei voi olda madalamb mi +10 C° tal'vkus-uhokus. Paneb sadegid 1010 mm vodes, enamba tal'vkus-keväz'kus (135..238 mm kus), kuiv sezon oleskeleb semendkus-sügüz'kus (5..28 mm kus). Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 56..61 % röunoiš elokus-redukus, 73..80 % vilukus-kezakus, 65..69 % toižiš kuiš. Luja manrehkaiduz (kuz'.. seičeme ballad) oleleb Tukumanan tahondas kerdan koumekümnes vodes, sen tagut pidadas märitud ohjandimid sauvomižes. == Tobmuz == Lidnan tobmuden pämez' om intendant, vai intendanta (nüg. {{lang-es|Intendenta de San Miguel de Tucumán}}). Edeline lidnan pämez' om German Al'faro (''Germán Alfaro'', reduku 2015 — reduku 2023). == Eläjad == Vn 2010 Argentinan rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 548,866 ristitud, vn 2022 — 598,835 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Läz 830 tuhad ristituid elädas ezilidnoidenke (2010) 114 km² pindal. Tukuman om Argentinan pohjoižregionan üläopendusen keskuseks, kaks' universitetad i kahten universitetan palakundad ratas lidnas. == Galerei == <gallery mode="packed" heights="125px"> Tucuman, Casa del Gobierno.jpg|Tukumanan agjan tobmuden pert'kulu (eloku 2008) Cathedral tucuman2.JPG|Pühän Maria-neiččen Inkarnacijan kafedraline päjumalanpert' (katoline, nüg. om avaitud vl 1856), vn 2006 uhokun nägu Tucuman UTN Facultad Regional.JPG|Nacionaline tehnologine universitet, Tukumanan regionaline palakund vl 2006 Teatro San Martín 2012-09-28 21-02-21.jpg|''San Martin''-teatr (vn 2012 olend) Tucuman International Airport.JPG|Rahvahidenkeskeine lendimport Benhamin Matjenso-jenaralan nimed, heinku 2007 Estación de Trenes Ferrocental (San Miguel de Tucumán).jpg|Lidnan päraudtestancijan sauvuz vn 2004 vilukus Panorámica del centro tucumano.jpg|Lidnan keskuzpalan ühthine nägu (eloku 2017) </gallery> == Irdkosketused == * [http://smt.gob.ar/ Lidnan oficialine sait (''smt.gob.ar'').] {{ref-es}} {{Commons|San Miguel de Tucumán}} [[Kategorii:Argentinan lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Tukumanan agj|*]] lgxwckg9ximd9fi80mesmhe5scpdybl 190778 190777 2026-10-28T09:36:10Z Motoranger 10577 formitez 190778 wikitext text/x-wiki {{Eländpunkt | Nimi = San Migel' De Tukuman<br />San Miguel de Tucumán | Lidnanznam = EscudoSanMigueldeTucuman.jpg | Flag = | Lidnanznam text = San Migel' De Tukumanan lidnanznam | Flag text = | Valdkund = Argentin | Eläjiden lugu = 598,835 | Voz' = 2022 | Pind = 91 | Fail = SanMigueldeTucumánMontage.jpg | Pämez' = Rossana Čahla<br/>(reduku 2023—,<br/>''Rossana Chahla'') | Telefonkod = +54-(0)381 | Aigvö = [[UTC]]−3 }} [[Fail:OSM San Miguel de Tucumán map.jpg|thumb|left|250px|Lidnan kart (2025)]] '''San Migel' De Tukuman''' ({{lang-es|San Miguel de Tucumán}} [ˈsam miˈɣel de tukuˈman], paksus lüh. '''Tukuman''', isp. ''Tucumán'') om lidn [[Argentin]]an pohjoižes. Se om valdkundan videnz' lidn eläjiden lugun mödhe, [[Tukumanan agj]]an administrativine keskuz da pala. == Istorii == Eländpunktan aluz om pandud vn 1565 31. päiväl semendkud ''Ivatin''-nimitusenke ({{lang-es|Ibatín}}), om sirtud nügüdläižhe sijha vl 1685. Argentinan ripmatomuz om tedištoittud neciš lidnas vl 1816. Raudte tuli lidnha vl 1870. San Migel' De Tukuman šingotase finansižil aluzkundoil (bankad), turizmal i toižil holitišil, znamasine transportteiden keskuz. == Geografijan andmused == [[Fail:Provincia de Tucumán (Argentina).png|thumb|left|200px|Lidnan sijaduz agjas i valdkundas vn 2017 kartal]] Lidn sijadase agjan keskuzpalan pohjoižpäivnouzmas, Sali-jogen hural randal päpaloin ({{lang-es|Río Salí}} läz 650 km pitte), 431 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad [[Buenos Aires]]hasai om 1310 km suvipäivnouzmha. Klimat om [[subtropine vö|subtropine]] kaks'sezonine, pil'vekaz päiči kül'mkus-vilukus. Voden keskmäine lämuz om +19,8 C°, kezakun-heinkun +12,3..+13,0 C°, kül'mkun-uhokun +23,7..+25,3 C°. Ekstremumad oma −3,0 C° (heinku) i +45,0 C° (reduku, kül'mku). Voib panda halad kezakus-sügüz'kus vaiše, oli äi vozid haloita ani. Il'man lämuz voib ületada +38 C° heinkus-keväz'kus, ei voi olda madalamb mi +10 C° tal'vkus-uhokus. Paneb sadegid 1010 mm vodes, enamba tal'vkus-keväz'kus (135..238 mm kus), kuiv sezon oleskeleb semendkus-sügüz'kus (5..28 mm kus). Lumi oleleb harvoin lujas, fiksiruihe lidnas koume kerdad voz'sadas. Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 56..61 % röunoiš elokus-redukus, 73..80 % vilukus-kezakus, 65..69 % toižiš kuiš. Luja [[manrehkaiduz]] (kuz'.. seičeme ballad) oleleb Tukumanan tahondas kerdan koumekümnes vodes, sen tagut pidadas märitud ohjandimid sauvomižes. == Tobmuz == Lidnan tobmuden pämez' om intendant, vai intendanta (nüg. {{lang-es|Intendenta de San Miguel de Tucumán}}). Edeline lidnan pämez' om German Al'faro (''Germán Alfaro'', reduku 2015 — reduku 2023). == Eläjad == Vn 2010 Argentinan rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 548,866 ristitud, vn 2022 — 598,835 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Läz 830 tuhad ristituid elädas ezilidnoidenke (2010) 114 km² pindal. Tukuman om Argentinan pohjoižregionan üläopendusen keskuseks, kaks' universitetad i kahten universitetan palakundad ratas lidnas. == Galerei == <gallery mode="packed" heights="125px"> Tucuman, Casa del Gobierno.jpg|Tukumanan agjan tobmuden pert'kulu (eloku 2008) Cathedral tucuman2.JPG|Pühän Maria-neiččen Inkarnacijan kafedraline päjumalanpert' (katoline, nüg. om avaitud vl 1856), vn 2006 uhokun nägu Tucuman UTN Facultad Regional.JPG|Nacionaline tehnologine universitet, Tukumanan regionaline palakund vl 2006 Teatro San Martín 2012-09-28 21-02-21.jpg|''San Martin''-teatr (vn 2012 olend) Tucuman International Airport.JPG|Rahvahidenkeskeine lendimport Benhamin Matjenso-jenaralan nimed, heinku 2007 Estación de Trenes Ferrocental (San Miguel de Tucumán).jpg|Lidnan päraudtestancijan sauvuz vn 2004 vilukus Panorámica del centro tucumano.jpg|Lidnan keskuzpalan ühthine nägu (eloku 2017) </gallery> == Irdkosketused == * [http://smt.gob.ar/ Lidnan oficialine sait (''smt.gob.ar'').] {{ref-es}} {{Commons|San Miguel de Tucumán}} [[Kategorii:Argentinan lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Tukumanan agj|*]] 5r5o53b4735kw5cbhlw6iwel5mh3shn 0 11499 190762 187183 2026-10-27T17:42:21Z Motoranger 10577 formitez, +hom 190762 wikitext text/x-wiki {{Eländpunkt | Nimi = Mar Del' Plat<br />Mar del Plata | Lidnanznam = Escudo de General Pueyrredón.svg | Flag = Bandera de Mar del Plata.svg | Lidnanznam text = Mar Del' Platan lidnanznam | Flag text = Mar Del' Platan flag | Valdkund = Argentin | Eläjiden lugu = 682,605 | Voz' = 2022 | Pind = 79.48 | Fail = MDQMontage.jpg | Pämez' = Gil'jermo Montenegro<br/>(tal'vku 2019—,<br/>''Guillermo Montenegro'') | Telefonkod = +54-(0)223 | Aigvö = [[UTC]]−3 }} [[Fail:Mapa mar del plata 1955.png|thumb|left|250px|Lidnan transportkart (2025)]] '''Mar Del' Plat''' ({{lang-es|Mar del Plata}} «meri hobedan polhe») om [[Argentin]]an lidn da port [[Atlantine valdmeri|Atlantižen valdmeren]] randal. Se om Heneral' Pueiredon-municipalitetan päpala, valdkundan seičemenz' lidn eläjiden lugun mödhe. Mülüb [[Buenos Airesan agj]]aha. == Istorii == Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud vn 1874 10. päiväl uhokud. Vspäi 1911 raudte ühtenzoitab meriportad Buenos Airesanke. Meriport om saudud vll 1911−1916. Mar Del' Plat ezilidnoidenke šingotase kurortižel turizmal (enamba adivpertiden nomeroid, mi Buenos Airesas), kalanpüdandan portal i kalan ümbriradmižel, pakuitezmašinoiden pästandal, tekstilin i polimeriden tehmižel. Kaks' laivankohenduztegint ratas lidnas. Elektrotehnine tegimišt radab lidnas 1980-nziš vozišpäi (telekommunikacine ''Nexuscom'' i ''DelSat''-mašiništ, tehtihe kompjuteroid da smartfonid 2010-nzil vozil). 2010-nziš vozišpäi sidodud turistižhe valuhu [[olud]]en (valdkundan koumandeshesai) i [[vin]]an tehmine eläb korktas aigas läbi. Siš-žo aigaspäi sijaline programsarakon ''Making Sense''-kompanii avaiži ofisoid AÜV:oiš. == Geografijan andmused == [[Fail:Mar del Plata urban area.svg|thumb|left|250px|Lidnan territorijan sijaduz agjas i valdkundas vn 2010 kartal]] Lidn sijadase valdkundan i agjan päivnouzmas, 38 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad [[Buenos Aires]]hasai om 400 km pohjoižhe. Matkad agjan administrativižhe [[La Plat (lidn)|La Plat]]-keskushesai om 345 km pohjoižhe orhal vai 368 km avtotedme. Klimat om valdmeren. Keza om päivoikaz lujas, tal'vaig om pil'vekaz. Il'massad [[Antarktik]]aspäi vajehtadas säd teravas miččen taht voz'aigan. Voden keskmäine lämuz om +14,0 C°, tal'vkun-keväz'kun +18,1..+20,3 C°, kezakun-elokun +7,5..+9,0 C°. Kaikiš madalamb registriruidud lämuz om −9,3 C° (heinku), kaikiš korktemb +42,4 C° (viluku). Kezaaigan minimum om −0,2 C° (tal'vku), tal'vaigan maksimum om +29,9 C° (eloku). Voib panda halad kezakus-sügüz'kus tobjimalaz, ei olele haloid vilukus-keväz'kus vaiše (keväz'kun minimum om +0,2 C°). Paneb sadegid 946 mm vodes, läz tazomäras kuidme, enamba redukus-sulakus (80..104 mm kus), vähemba semendkus-sügüz'kus (58..66 mm kus). Voib panda lunt tal'vel harvoin (heinkus i elokus). Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 73..75 % röunoiš kül'mkus-vilukus, 77..82 % toižiš kuiš. Kaiken municipalitetan pind om 1460 nellikkilometrad. == Eläjad == Vn 2010 Argentinan rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 593,337 ristitud, 765 tuhad eläjid oli kaikes lidnaglomeracijas. Vn 2022 rahvahanlugemižen mödhe lidnan ristitišt oli 682,605 eläjad. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Valdkundaline Mar Del' Platan nacionaline universitet<ref>[https://www.mdp.edu.ar/ Mar Del' Platan nacionaližen universitetan sait (''mdp.edu.ar'').] {{ref-es}}</ref> (isp. lühenduz ''UNMdP'') radab vspäi 1962, kaik 55,4 tuhad üläopenikoid sadas opendust kümnel fakul'tetal (2025). == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://mardelplata.gob.ar/ Lidnan oficialine sait (''mardelplata.gob.ar'').] {{ref-es}} {{Commons|Mar del Plata}} [[Kategorii:Argentinan lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Buenos Airesan agj]] 0a1k33tp5g7zexpn0mwoa6h6qzmrb5v 190763 190762 2026-10-28T01:04:35Z Motoranger 10577 +galerei 190763 wikitext text/x-wiki {{Eländpunkt | Nimi = Mar Del' Plat<br />Mar del Plata | Lidnanznam = Escudo de General Pueyrredón.svg | Flag = Bandera de Mar del Plata.svg | Lidnanznam text = Mar Del' Platan lidnanznam | Flag text = Mar Del' Platan flag | Valdkund = Argentin | Eläjiden lugu = 682,605 | Voz' = 2022 | Pind = 79.48 | Fail = MDQMontage.jpg | Pämez' = Gil'jermo Montenegro<br/>(tal'vku 2019—,<br/>''Guillermo Montenegro'') | Telefonkod = +54-(0)223 | Aigvö = [[UTC]]−3 }} [[Fail:Mapa mar del plata 1955.png|thumb|left|250px|Lidnan transportkart (2025)]] '''Mar Del' Plat''' ({{lang-es|Mar del Plata}} «meri hobedan polhe») om [[Argentin]]an lidn da port [[Atlantine valdmeri|Atlantižen valdmeren]] randal. Se om Heneral' Pueiredon-municipalitetan päpala, valdkundan seičemenz' lidn eläjiden lugun mödhe. Mülüb [[Buenos Airesan agj]]aha. == Istorii == Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud vn 1874 10. päiväl uhokud. Vspäi 1911 raudte ühtenzoitab meriportad Buenos Airesanke. Meriport om saudud vll 1911−1916. Mar Del' Plat ezilidnoidenke šingotase kurortižel turizmal (enamba adivpertiden nomeroid, mi Buenos Airesas), kalanpüdandan portal i kalan ümbriradmižel, pakuitezmašinoiden pästandal, tekstilin i polimeriden tehmižel. Kaks' laivankohenduztegint ratas lidnas. Elektrotehnine tegimišt radab lidnas 1980-nziš vozišpäi (telekommunikacine ''Nexuscom'' i ''DelSat''-mašiništ, tehtihe kompjuteroid da smartfonid 2010-nzil vozil). 2010-nziš vozišpäi sidodud turistižhe valuhu [[olud]]en (valdkundan koumandeshesai) i [[vin]]an tehmine eläb korktas aigas läbi. Siš-žo aigaspäi sijaline programsarakon ''Making Sense''-kompanii avaiži ofisoid AÜV:oiš. == Geografijan andmused == [[Fail:Mar del Plata urban area.svg|thumb|left|250px|Lidnan territorijan sijaduz agjas i valdkundas vn 2010 kartal]] Lidn sijadase valdkundan i agjan päivnouzmas, 38 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad [[Buenos Aires]]hasai om 400 km pohjoižhe. Matkad agjan administrativižhe [[La Plat (lidn)|La Plat]]-keskushesai om 345 km pohjoižhe orhal vai 368 km avtotedme. Klimat om valdmeren. Keza om päivoikaz lujas, tal'vaig om pil'vekaz. Il'massad [[Antarktik]]aspäi vajehtadas säd teravas miččen taht voz'aigan. Voden keskmäine lämuz om +14,0 C°, tal'vkun-keväz'kun +18,1..+20,3 C°, kezakun-elokun +7,5..+9,0 C°. Kaikiš madalamb registriruidud lämuz om −9,3 C° (heinku), kaikiš korktemb +42,4 C° (viluku). Kezaaigan minimum om −0,2 C° (tal'vku), tal'vaigan maksimum om +29,9 C° (eloku). Voib panda halad kezakus-sügüz'kus tobjimalaz, ei olele haloid vilukus-keväz'kus vaiše (keväz'kun minimum om +0,2 C°). Paneb sadegid 946 mm vodes, läz tazomäras kuidme, enamba redukus-sulakus (80..104 mm kus), vähemba semendkus-sügüz'kus (58..66 mm kus). Voib panda lunt tal'vel harvoin (heinkus i elokus). Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 73..75 % röunoiš kül'mkus-vilukus, 77..82 % toižiš kuiš. Kaiken municipalitetan pind om 1460 nellikkilometrad. == Eläjad == Vn 2010 Argentinan rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 593,337 ristitud, 765 tuhad eläjid oli kaikes lidnaglomeracijas. Vn 2022 rahvahanlugemižen mödhe lidnan ristitišt oli 682,605 eläjad. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Valdkundaline Mar Del' Platan nacionaline universitet<ref>[https://www.mdp.edu.ar/ Mar Del' Platan nacionaližen universitetan sait (''mdp.edu.ar'').] {{ref-es}}</ref> (isp. lühenduz ''UNMdP'') radab vspäi 1962, kaik 55,4 tuhad üläopenikoid sadas opendust kümnel fakul'tetal (2025). == Galerei == <gallery mode="packed" heights="125px"> PT MUNICIPALIDAD.jpg|Lidnan tobmuden sauvuz (semendku 2007, om saudud vl 1938) Mar del Plata 04.JPG|Phh. Pedran da Sesilijan kafedraline bazilikjumalanpert' (riman katoline, letihe vll 1893−1905), nägu vn 2015 keväz'kus Mar-del-plata-playa.JPG|Üks' kül'bendrandoišpäi kezaližen turistižen sezonan aigan, viluku 2004 Rectorado UNMDP.jpg|Mar Del' Platan nacionaližen universitetan rektorat (tal'vku 2007) Teatro colon 02.jpg|''Colón''-teatr (sügüz'ku 2012) Trenamardelplata.jpg|Ühtenzoittud ''Mar Del' Plat''-raudtestancii i avtobusstancii (om avaitud vl 2011) vn 2014 tal'vkus </gallery> == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://mardelplata.gob.ar/ Lidnan oficialine sait (''mardelplata.gob.ar'').] {{ref-es}} {{Commons|Mar del Plata}} [[Kategorii:Argentinan lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Buenos Airesan agj]] 9dqk74gjmhw0hbf9upzqxiknmr0vgnx 10 41655 190768 2026-10-28T07:18:08Z Motoranger 10577 Tehtud lehtpol' "Replacing a wire string on an Irish harp 2022.webm" 190768 wikitext text/x-wiki Replacing a wire string on an Irish harp 2022.webm mfr1a5al921hmghehmd3q45r8lidpba 10 41656 190769 2026-10-28T07:19:09Z Motoranger 10577 Tehtud lehtpol' "Tasmanian devils fighting over a wallaby leg 2019.webm" 190769 wikitext text/x-wiki Tasmanian devils fighting over a wallaby leg 2019.webm h29s7rhts4zjs31pm1vekd0lmum5yzf 10 41657 190770 2026-10-28T07:20:06Z Motoranger 10577 Tehtud lehtpol' "Scarborough Fair for 19 string beginner harp C3-F5 - Free sheet music for small harp 2025.webm" 190770 wikitext text/x-wiki Scarborough Fair for 19 string beginner harp C3-F5 - Free sheet music for small harp 2025.webm 9d394pxrmfkrg4oa3c7ur3xtkpr9s97 10 41658 190771 2026-10-28T07:21:31Z Motoranger 10577 Tehtud lehtpol' "Striped hyena in Bhigwan January 2026 by Tisha Mukherjee.mpg" 190771 wikitext text/x-wiki Striped hyena in Bhigwan January 2026 by Tisha Mukherjee.mpg gxnp031tbthdnvm1dm1z90e60l6r8n3 10 41659 190772 2026-10-28T07:24:08Z Motoranger 10577 videon ümbrikirjutand 190772 wikitext text/x-wiki [[Jonoikaz gijen]] ({{lang-la|Hyaena hyaena}}) [[Gijenad (sugukund)|Gijenad]]-sugukundaspäi holitab poigašt Bhigvan-külänno (''Bhigwan''), [[Maharaštr]]-štatan päivlaskman keskuzpalan suvi, [[Indii]]. Videon hätkeližuz om 35 sekundad, 13. viluku 2026, tegi Tiša Mukerdži-kävutai (''Tisha Mukherjee'').<noinclude> [[Kategorii:Päivän medijan šablonad]] </noinclude> 1h1tu6nyaadsfxrxjvwj8mlra6aw3cd 10 41660 190773 2026-10-28T07:40:34Z Motoranger 10577 videon ümbrikirjutand 190773 wikitext text/x-wiki [[Kaikiden kolnuziden muštpäiv]] om loičendan da kolnuziden uskojiden mušton päiv, znamoičese [[hristanuskond|hristanuskojil]] tämbäi, kül'mkun 2. päiväl. Päivlaskmman hristanuskondas (sen paloin riman katoline jumalankodikund, lüteranižusen i anglikanižusen erased-se palad) se päiv om Kaikiden Pühämehiden pühäčun koumandeks päiväks [[Kaikiden Pühämehiden päiv]]än (1. kül'mku) i sen kanman (31. reduku) jäl'ghe. Vn 1982 videon hätkeližuz om 17 min 51 s, saksan kelel, tegi ''Gabriel Simons / LVR-Institut für Landeskunde und Regionalgeschichte''.<noinclude> [[Kategorii:Päivän medijan šablonad]] </noinclude> lrxwy0qkiy7aox86n9s904362vce0a2 10 41661 190774 2026-10-28T08:05:36Z Motoranger 10577 videon ümbrikirjutand 190774 wikitext text/x-wiki [[Saksanma]]n ''ZDF''-kanalan ''Terra X''-teleoigendusen «Nebran taivhaline disk»-fragment ({{lang-de|Die Himmelsscheibe von Nebra}}, 8. kezaku 2020). Se om löutud vl 1999 Saksanman [[Saksonii-Anhal't]]-federacijanmas bronzdisk kuvatud Kudmaiženke da tähthidenke, datiruiše vozil 1800−1600 EME (aigaline [[bronzaig]]). Videon hätkeližuz om 50 sekundad, saksan kelel.<noinclude> [[Kategorii:Päivän medijan šablonad]] </noinclude> 5kbx4x9gnsl6vr0vrm26uscrotixohy 10 41662 190775 2026-10-28T08:15:26Z Motoranger 10577 videon ümbrikirjutand 190775 wikitext text/x-wiki Bob Saimons (''Bob Simons'') ozutab, kut [[gipnoz|gipnotiziruida]] [[kana|cipuižid]], Saimons-kanzan rančos, Pal'mir, [[Ogajo]]-štat, [[Amerikan Ühtenzoittud Valdkundad]]. Videon hätkeližuz om 30 sekundad, 12. reduku 2011, tegi ''Rob Simons''-kävutai, om ottud socialižes [[YouTube]]-verkospäi (''Chicken Charming Ohio Style''-videon fragment).<noinclude> [[Kategorii:Päivän medijan šablonad]] </noinclude> q21669bqpaupdney187ur2o0xsphz4b 10 41663 190776 2026-10-28T08:47:37Z Motoranger 10577 kuvan ümbrikirjutand 190776 wikitext text/x-wiki Surenzoittud sadha kerdha [[nozolad kristallad|nozolan kristallan]] tippuine, todesižen kuvan leveduz om kaks' millimetrad, 1. reduku 2022, [[Irlandii]]. Se oli pandud stökolplatha, kaičijan kerthen ližadusenke ülähäspäi. Nozol kristall jokseb i kändase gomognižeks kertheks kaičijan kerthen vedusen al. Sätihe kuvad mikroskopan kal't ristikoitud polärizuidud vauktuses. Nozolad kristallad vajehtadas vauktusen polärizacijan olendad, ka nägem mujuid. Labirintanvuitte kuva tegese [[fazpäličmänend]]an rezul'tataks kristallan panendan tagut lämbitajale elementale, kristallad kändasoiš läbinägujaks vai ei päličmänendan ezipirdal.<noinclude> [[Kategorii:Päivän kuvan šablonad]] </noinclude> f0u6br2b9v0m1l2yuky87tzxial4n73