Vikipedii vepwiki https://vep.wikipedia.org/wiki/P%C3%A4lehtpol%E2%80%99 MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter Media Specialine Lodu Kävutai Lodu kävutajas Vikipedii Paginad Vikipedii Fail Lodu failas MediaWiki Lodu MediaWikiš Šablon Lodu šablonas Abu Lodu abus Kategorii Lodu kategorijas TimedText TimedText talk Moodul Mooduli arutelu Üritus Ürituse arutelu 0 1054 190810 183773 2026-10-31T02:21:20Z Kent Wang 18785 /* Galerei */ West facade of Lisbon Cathedral (retouched).jpg 190810 wikitext text/x-wiki {{10000}}{{A10000}} {{Eländpunkt | Nimi = Lissabon<br />Lisboa <small>(port.)</small><br />Lisboua <small>(mirand.)</small> | Lidnanznam = Crest of Lisboa.png | Flag = Lisboa.PNG | Lidnanznam text = Lissabonan lidnanznam | Flag text = Lissabonan flag | Valdkund = Portugalii | Eläjiden lugu = 575,739 | Voz' = 2024 | Pind = 100.05 | Fail = Poster Lisbon.jpg | Pämez' = Karluš Muedaš<br/>(reduku 2021—,<br/>''Carlos Moedas'') | Telefonkod = +351-21-xxx-xxxx | Aigvö = tal'vel [[UTC]]+0,<br />kezal [[UTC]]+1 }} [[Fail:Lisbon locator map.png|thumb|left|250px|Lissabonan da sen ezilidnoiden transportteiden kart (2011)]] '''Lissabon''' ({{lang-pt|Lisboa}} [liʒˈboɐ], {{lang-mwl|Lisboua}}) om [[Portugalii|Portugalijan]] pälidn, kaikiš suremb lidn da meriport. == Istorii == Nügüdläine eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vodel 205 EME, nimitihe sidä ''Olisipo / Ulyssipo'' latinan kelel. Anttihe lidnan oiktusid i kätihe pälidnaks vl 1256 [[Koimbr]]an sijas. Vn 1755 manrehkaiduz mureni lidnad lujas. Koume revolücijad oli lidnas vll 1910, 1926 i 1974. [[Toine mail'man soda|Toižen mail'man sodan]] aigan se oli neitraližeks valdmeriportaks. Vn 1998 semendkus-sügüz'kus Mail'man ozulelend mäni lidnas. Lissabon ezilidnoidenke šingotase laivansauvomižel i järedal meriportal, kivivoin ümbriradmižel, tekstil'tegimištol, kalanpüdol, opendusen i turizman keskuseks. Valdkundan KSP:n nell' ühesandest tegese Lissabonan regionas. == Geografijan andmused == [[Fail:LocalLisboa.svg|thumb|left|150px|Lidnan sijaduz valdkundas vn 2005 kartal]] Lidn sijadase Težu (Taho)-jogen estuarijan pohjoižel randal, [[Pirenejan pol'sar'|Pirenejan pol'saren]] suvipäivlaskmaižel randal, 15 kilometras [[Atlantine valdmeri|Atlantižen valdmeren]] randištospäi, 0..227 metrad ü.m.t. korktusil. Voib olda lujid manrehkaidusid. Klimat om [[Keskmeri|Keskmeren]], päivoikaz kezal eriližešti. Voden keskmäine lämuz om +17,5 C°, kezakun-sügüz'kun +21,2..+23,5 C°, tal'vkun-uhokun +11,6..+12,7 C°, se om kaikiš lämhembiš pälidnoišpäi Evropas. Ekstremumad oma −1,2 C° (uhoku) i +44,0 C° (eloku). Kezaaigan minimum om +10,4 C° (kezaku), tal'ven maksimum om +24,8 C° (uhoku). Paneb sadegid 774 mm vodes, enamba redukus-uhokus (85..128 mm kus), vähemba kezakus-elokus (26 mm pordos). == Tobmuz == [[Fail:Lisboa - Bairros e Freguesias.png|thumb|left|250px|Lidnan 53 tulendad nelläs rajonas (2008)]] Lissabonan municipalitet jagase kaks'kümneks nelläks nimitadud tulendaks (fregezijaks, {{lang-pt|freguesia}}), edel vn 2012 kül'mkud niiden lugu oli 53. Lidnan tobmuden pämez' om Municipaližen Kodin prezident ({{lang-pt|Presidente da Câmara Municipal de Lisboa, CML / Presidente do Município de Lisboa}}). Edeline lidnan pämez' om Fernandu Medina (''Fernando Medina'', sulaku 2015 — reduku 2021). == Eläjad == Lidnan ristitišt oli 35 tuhad eläjid vl 1300, 120 tuhad eläjid vl 1590. Vn 2011 Portugalijan rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 547 773 ristitud, vn 2022 — 548 703 ristitud. Kaik 505 526 ristitud elihe lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 802 230 eläjad vl 1960 i 807 937 eläjad vl 1980. Kaik 2,9 mln ristituid elädas lidnaglomeracijas 3015,24 km² pindal (2022, Sur' Lissabon), se mülütab territorijoid Težu-jogen molembil randoil. Uskondan mödhe (lidnan municipalitet, vn 2021 rahvahanlugemine): [[katoline jumalankodikund|katolikad]] — 65,59 %, [[ateizm|religijatomad]] — 25,55 %, [[protestantizm|protestantad]] — 2,44 %, [[ortodoksine hristanuskond|ortodoksižed hristanuskojad]] — 0,68 %, toižed hristanuskojad — 1,88 %, [[islam]]anuskojad — 1,63 %, [[induizm|induistad]] — 1,07 %, [[buddizm|buddistad]] — 0,54 %, [[judaizm|judaistad]] — 0,12 %, toižed uskojad — 0,50 %. Kaik koume valdkundališt i koume privatišt universitetad ratas lidnas, niiden üläopenikoiden ühthine lugu oli 125 tuhad 2007/2008 openduzvodel. Znamasine üläopendusen aluzkund om Lissabonan universitet<ref>[http://ulisboa.pt/ Lissabonan universitetan sait (''ulisboa.pt'').] {{ref-pt}} {{ref-en}}</ref> ({{lang-pt|Universidade de Lisboa}}, alusenpanend 1911, reorganizacii 2013, 47,8 tuh. üläopenikoid 2017−18 openduzvodel), kogoneb 18 školaspäi: 11 fakul'tetad i seičeme institutad. == Transport == Avtobusad (läz sadad maršrutoid), tramvaid (kuz' jonod, 31 km raudted), metropoliten, ezilidnjonused (viž jonod), ehtatimed i taksid oma kundaližeks transportaks lidnas. Vspäi 1959 metro radab lidnas (vl 2023 44,5 km pitte, nell' jonod 56 stancijanke). Kaik om enamba mi 200 km veloteid (vl 2023), elektrovelosipedoiden kortoman verk radab. Kaks' sildad ühtenzoittas Težu-jogen randoid: rippui sild 25. sulakud (1966, 3,1 km pitte) i Vasko da Gama-viaduk vantsildoidenke (1998, 12,3 km pitte). Rahvahidenkeskeine soda- da civiline Lissabonan lendimport aviacijan Umbertu Delgadu-maršalan nimed<ref>[http://lisbon-airport.com/ Lissabonan rahvahidenkeskeižen lendimportan sait (''lisbon-airport.com'').] {{ref-en}}</ref> (paginoiš ''Lissabon'', ende ''Portel'', ''LIS / LPPT'', 33,6 mln passažiroid vl 2023) sijadase lidnan pohjoižpoles. Tehtas reisid Päivlaskmaižen Evropan äjihe lidnoihe, AÜV:oiden i Kanadan, Keskmeren regionan, Afrikan i Brazilijan erasihe-se surihe lidnoihe. == Galerei == <gallery mode="packed" heights="125px"> Ayuntamiento, Lisboa, Portugal, 2022-07-24, DD 14.jpg|Lidnan municipaližen suiman sauvuz (2022) West facade of Lisbon Cathedral (retouched).jpg|Pühän Suren Marijan kafedraline päjumalanpert' (riman katoline, om saudud 1147 — 13. voz'sada) BolsaValoresPorto.jpg|''Euronext Lisbon''-fondbirž (indeks PSI-20) vl 2009 vai sen aigemba Teatro Nacional São Carlos.jpg|Nacionaline San Karluš-operteatr (2006) Oceanário de Lisboa (53870803219).jpg|Lissabonan okeanarium (2024, Valdmeriden pavil'jon vn 1998 Mail'man ozulelendan aigan) Rio Arauca at the oil terminal in Lisboa (2017).jpg|Portan kivivointerminal vl 2017 Take off of S4 467 LIS-FNC, July 11, 2011 (5939962876).jpg|Lissabonan rahvahidenkeskeine lendimport vl 2011 OrienteMGT.jpg|Päivnouzmaine päraudtestancii vl 2011 (''Gare do Oriente'', letihe vodele 1998 [[Sant'jago Kalatrava]]n projektan mödhe) </gallery> == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://www.cm-lisboa.pt/ Lissabon-lidnan ohjastusen oficialine portal (''cm-lisboa.pt'').] {{ref-pt}} {{ref-en}} {{Commons|Lisboa}} {{Evropan pälidnad}} [[Kategorii:Lissabon| ]] [[Kategorii:Portugalijan lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Portugalii|*]] [[Kategorii:Pälidnad]] [[Kategorii:Portugalijan agjad]] 3ex1wge98wjcjgaqzz2v8axb5ipvr76 190811 190810 2026-10-31T03:54:08Z Motoranger 10577 formitez 190811 wikitext text/x-wiki {{10000}}{{A10000}} {{Eländpunkt | Nimi = Lissabon<br />Lisboa <small>(port.)</small><br />Lisboua <small>(mirand.)</small> | Lidnanznam = Crest of Lisboa.png | Flag = Lisboa.PNG | Lidnanznam text = Lissabonan lidnanznam | Flag text = Lissabonan flag | Valdkund = Portugalii | Eläjiden lugu = 575,739 | Voz' = 2024 | Pind = 100.05 | Fail = Poster Lisbon.jpg | Pämez' = Karluš Muedaš<br/>(reduku 2021—,<br/>''Carlos Moedas'') | Telefonkod = +351-21-xxx-xxxx | Aigvö = tal'vel [[UTC]]+0,<br />kezal [[UTC]]+1 }} [[Fail:Lisbon locator map.png|thumb|left|250px|Lissabonan da sen ezilidnoiden transportteiden kart (2011)]] '''Lissabon''' ({{lang-pt|Lisboa}} [liʒˈboɐ], {{lang-mwl|Lisboua}}) om [[Portugalii|Portugalijan]] pälidn, kaikiš suremb lidn da meriport. == Istorii == Nügüdläine eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vodel 205 EME, nimitihe sidä ''Olisipo / Ulyssipo'' latinan kelel. Anttihe lidnan oiktusid i kätihe pälidnaks vl 1256 [[Koimbr]]an sijas. Vn 1755 manrehkaiduz mureni lidnad lujas. Koume revolücijad oli lidnas vll 1910, 1926 i 1974. [[Toine mail'man soda|Toižen mail'man sodan]] aigan se oli neitraližeks valdmeriportaks. Vn 1998 semendkus-sügüz'kus Mail'man ozulelend mäni lidnas. Lissabon ezilidnoidenke šingotase laivansauvomižel i järedal meriportal, kivivoin ümbriradmižel, tekstil'tegimištol, kalanpüdol, opendusen i turizman keskuseks. Valdkundan KSP:n nell' ühesandest tegese Lissabonan regionas. == Geografijan andmused == [[Fail:LocalLisboa.svg|thumb|left|150px|Lidnan sijaduz valdkundas vn 2005 kartal]] Lidn sijadase Težu (Taho)-jogen estuarijan pohjoižel randal, [[Pirenejan pol'sar'|Pirenejan pol'saren]] suvipäivlaskmaižel randal, 15 kilometras [[Atlantine valdmeri|Atlantižen valdmeren]] randištospäi, 0..227 metrad ü.m.t. korktusil. Voib olda lujid manrehkaidusid. Klimat om [[Keskmeri|Keskmeren]], päivoikaz kezal eriližešti. Voden keskmäine lämuz om +17,5 C°, kezakun-sügüz'kun +21,2..+23,5 C°, tal'vkun-uhokun +11,6..+12,7 C°, se om kaikiš lämhembiš pälidnoišpäi Evropas. Ekstremumad oma −1,2 C° (uhoku) i +44,0 C° (eloku). Kezaaigan minimum om +10,4 C° (kezaku), tal'ven maksimum om +24,8 C° (uhoku). Paneb sadegid 774 mm vodes, enamba redukus-uhokus (85..128 mm kus), vähemba kezakus-elokus (26 mm pordos). == Tobmuz == [[Fail:Lisboa - Bairros e Freguesias.png|thumb|left|250px|Lidnan 53 tulendad nelläs rajonas (2008)]] Lissabonan municipalitet jagase kaks'kümneks nelläks nimitadud tulendaks (fregezijaks, {{lang-pt|freguesia}}), edel vn 2012 kül'mkud niiden lugu oli 53. Lidnan tobmuden pämez' om Municipaližen Kodin prezident ({{lang-pt|Presidente da Câmara Municipal de Lisboa, CML / Presidente do Município de Lisboa}}). Edeline lidnan pämez' om Fernandu Medina (''Fernando Medina'', sulaku 2015 — reduku 2021). == Eläjad == Lidnan ristitišt oli 35 tuhad eläjid vl 1300, 120 tuhad eläjid vl 1590. Vn 2011 Portugalijan rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 547 773 ristitud, vn 2022 — 548 703 ristitud. Kaik 505 526 ristitud elihe lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 802 230 eläjad vl 1960 i 807 937 eläjad vl 1980. Kaik 2,9 mln ristituid elädas lidnaglomeracijas 3015,24 km² pindal (2022, Sur' Lissabon), se mülütab territorijoid Težu-jogen molembil randoil. Uskondan mödhe (lidnan municipalitet, vn 2021 rahvahanlugemine): [[katoline jumalankodikund|katolikad]] — 65,59 %, [[ateizm|religijatomad]] — 25,55 %, [[protestantizm|protestantad]] — 2,44 %, [[ortodoksine hristanuskond|ortodoksižed hristanuskojad]] — 0,68 %, toižed hristanuskojad — 1,88 %, [[islam]]anuskojad — 1,63 %, [[induizm|induistad]] — 1,07 %, [[buddizm|buddistad]] — 0,54 %, [[judaizm|judaistad]] — 0,12 %, toižed uskojad — 0,50 %. Kaik koume valdkundališt i koume privatišt universitetad ratas lidnas, niiden üläopenikoiden ühthine lugu oli 125 tuhad 2007/2008 openduzvodel. Znamasine üläopendusen aluzkund om Lissabonan universitet<ref>[http://ulisboa.pt/ Lissabonan universitetan sait (''ulisboa.pt'').] {{ref-pt}} {{ref-en}}</ref> ({{lang-pt|Universidade de Lisboa}}, alusenpanend 1911, reorganizacii 2013, 47,8 tuh. üläopenikoid 2017−18 openduzvodel), kogoneb 18 školaspäi: 11 fakul'tetad i seičeme institutad. == Transport == Avtobusad (läz sadad maršrutoid), tramvaid (kuz' jonod, 31 km raudted), metropoliten, ezilidnjonused (viž jonod), ehtatimed i taksid oma kundaližeks transportaks lidnas. Vspäi 1959 metro radab lidnas (vl 2023 44,5 km pitte, nell' jonod 56 stancijanke). Kaik om enamba mi 200 km veloteid (vl 2023), elektrovelosipedoiden kortoman verk radab. Kaks' sildad ühtenzoittas Težu-jogen randoid: rippui sild 25. sulakud (1966, 3,1 km pitte) i Vasko da Gama-viaduk vantsildoidenke (1998, 12,3 km pitte). Rahvahidenkeskeine soda- da civiline Lissabonan lendimport aviacijan Umbertu Delgadu-maršalan nimed<ref>[http://lisbon-airport.com/ Lissabonan rahvahidenkeskeižen lendimportan sait (''lisbon-airport.com'').] {{ref-en}}</ref> (paginoiš ''Lissabon'', ende ''Portel'', ''LIS / LPPT'', 33,6 mln passažiroid vl 2023) sijadase lidnan pohjoižpoles. Tehtas reisid Päivlaskmaižen Evropan äjihe lidnoihe, AÜV:oiden i Kanadan, Keskmeren regionan, Afrikan i Brazilijan erasihe-se surihe lidnoihe. == Galerei == <gallery mode="packed" heights="125px"> Ayuntamiento, Lisboa, Portugal, 2022-07-24, DD 14.jpg|Lidnan municipaližen suiman sauvuz (2022) West facade of Lisbon Cathedral (retouched).jpg|Pühän Suren Marijan kafedraline päjumalanpert' (riman katoline, om saudud 1147 — 13. voz'sada), nägu vn 2022 heinkus BolsaValoresPorto.jpg|''Euronext Lisbon''-fondbirž (indeks PSI-20) vl 2009 vai sen aigemba Teatro Nacional São Carlos.jpg|Nacionaline San Karluš-operteatr (2006) Oceanário de Lisboa (53870803219).jpg|Lissabonan okeanarium (2024, Valdmeriden pavil'jon vn 1998 Mail'man ozulelendan aigan) Rio Arauca at the oil terminal in Lisboa (2017).jpg|Portan kivivointerminal vl 2017 Take off of S4 467 LIS-FNC, July 11, 2011 (5939962876).jpg|Lissabonan rahvahidenkeskeine lendimport vl 2011 OrienteMGT.jpg|Päivnouzmaine päraudtestancii vl 2011 (''Gare do Oriente'', letihe vodele 1998 [[Sant'jago Kalatrava]]n projektan mödhe) </gallery> == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://www.cm-lisboa.pt/ Lissabon-lidnan ohjastusen oficialine portal (''cm-lisboa.pt'').] {{ref-pt}} {{ref-en}} {{Commons|Lisboa}} {{Evropan pälidnad}} [[Kategorii:Lissabon| ]] [[Kategorii:Portugalijan lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Portugalii|*]] [[Kategorii:Pälidnad]] [[Kategorii:Portugalijan agjad]] 0m470z5ijlmce5v3n6c9kwa4ee10eij 0 9746 190809 183512 2026-10-31T00:10:09Z Shkuru Afshar 17925 Replaced with a better picture 190809 wikitext text/x-wiki {{1000}}{{A10000}} {{Valdkund | Nimi = Avstralijan Ühtištuz<br />Commonwealth of Australia | Valdkundznam = Coat of arms of the Commonwealth of Australia.svg | Flag = Flag of Australia.svg | Valdkundznam text = Avstralijan valdkundznam | Flag text = Avstralijan flag | Pälidn = Kanber | Eläjiden lugu = 23,470,145<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/as.html Avstralijan ristitišton endustuz vn 2018 heinkus // Mail'man faktoiden kirj. — ''Cia.gov''.] {{ref-en}}</ref> | Voz' = 2018 | Pind = 7,692,024 | Kart = LocationAustralia with inset.png | Kel' = [[anglijan kel'|anglijan]] | Valdkundan pämez' = [[Karl Koumanz' (Suren Britanijan kunigaz)|Karl Koumanz']] | Päministr = [[Albaniz Entoni|Entoni Albaniz]] | Religii = [[hristanuskond]], [[ateizm]] | Valüt = [[avstralijan dollar]] (A$) (AUD) | Internet-domen = [[.au]] | Telefonkod = +61 | Aigvö = tal'vel [[UTC]]+8..+10:30,<br />kezal [[UTC]]+8..+11:30 }} {{Znamoičendad|Avstralii (znamoičendad)}} '''Avstralii''' ({{lang-en|Australia}}) om üks'jäine valdkund [[Avstralii (kontinent)|ühtennimižel kontinental]]. Täuz' oficialine nimi om '''Avstralijan Ühtištuz''' ({{lang-en|Commonwealth of Australia}} [ˈkɒm.ənˌwɛlθ əv əˈstreɪljə]). Pälidn om [[Kanber]]. == Istorii == Vn 1901 vilukun 1. päiväspäi Avstralii kändihe [[Sur' Britanii|Suren Britanijan]] dominionaks da zavodi ičeze formiruindad valdkundaks. Vn 1986 3. päiväl keväz'kud Avstralii sai täut ripmatomut [[Sur' Britanii|Sures Britanijaspäi]], sen parlamentan käskusišpäi. Valdkundan üks'jäine Konstitucii<ref>[http://www.constituteproject.org/ontology/Australia?lang=en Avstralijan Konstitucijan tekst ''constituteproject.org''-saital.] {{ref-en}}</ref> ({{lang-en|Constitution}}) om hüvästadud voziden 1898−1900 štatoiden referendumoil, om allekirjutadud Suren Britanijan kunigahal vl 1900 i om väges vspäi 1901 vajehtusidenke, jäl'gmäižed oliba vl 1985. Ližadokumentad oma tazostadud Konstitucijha znamoičendal, ned oma vn 1931 Vestminsteran statut vn 1942 kohendusidenke i vn 1986 Avstraline akt. == Geografijan andmused == [[Fail:Reliefmap of Australia.png|thumb|left|250px|Avstralijan reljefan kart (2008)]] Avstralii-valdkund sijadase [[Avstralii (kontinent)|ühtennimižel kontinental]], [[Indine valdmeri|Indižen]] da [[Tün' valdmeri|Tünen]] valdmeriden keskes. Valdkundan pind om 7,692,024 km² (kudenz' sija mail'mas). Valdkundröunoid madme ei ole. Randanpird om 25,760 kilometrad. [[Indonezii]], [[Päivnouzmaine Timor]] i [[Papua — Uz' Gvinei]] sijadasoiš pohjoižpoles, [[Solomonan Sared]], [[Vanuatu]] i Francijan rippui [[Uz' Kaledonii]]-territorii oma pohjoižpäivnouzmpoles, [[Uz' Zelandii]] — suvipäivnouzmpoles. [[Sur' Zaborkrif]] vedase pidust' kontinentan pohjoižpäivnouzmašt randad. Valdkundan kaikiš korktemb čokkoim om [[Mouson (vulkan)|Mouson]]-vulkan (2745 m) [[Herd (sar')|Herd]]-sarel läz [[Antarktid]]ad. Kaikiš korktemb kontinentaline čokkoim om [[Koscüško (mägi)|Koscüško]]-mägi (2228 m, sijaline ''Tar-gan-gil''-nimi znamoičeb sijaližen lipkaižen erikod). Kaikiš pidembad joged oma [[Murrei (jogi)|Murrei]] ([[Marri]]) sen [[Darling (jogi)|Darling]]-ližajogenke. Umbištadud solakaz [[Eri (järv)|Eri]]-järv ([[Kati Tand]]) täudes olendas om kaikiš suremb Avstralijas, 9500 nellikkilometrhasai pindanke. Klimatižed vöd vajehtadas [[ekvatorialine vö|ekvatorialižespäi]] pohjoižes [[ven vö|venho]] suvipäivnouzmas. Londuseližed pävarad oma [[kivihil']], [[kivivoi]], [[londuseline gaz]], kaikenvuiččed [[metall]]ad ([[raud|raudkivend]], [[alüminii|boksitad]], [[vas'k]], [[kuld]], [[hobed]], [[tin]], [[hahktin]], [[cink]], [[marganc]], [[harvad mametallad]], [[uran (himine element)|uran]]); toižed varad — [[diamant]]ad, [[lete|letked]]. == Tobmuz == [[Fail:NewParliamentHouseInCanberra.jpg|thumb|right|250px|Avstralijan parlamentan pert' [[Kanber]]as vl 2001]] Ohjandusen form om federativine parlamentine [[konstitucine monarhii]]. Valdkundan pämez' om britanine [[Karl Koumanz' (Suren Britanijan kunigaz)|Karl Koumanz']]-kunigaz. Kunigaz paneb jenaral-gubernatorad radsijha ičeze ezitajaks, Avstralijan päministran nevondan mödhe. Jenaral-gubernator om armijan päkäsknik, hän paneb aigad valičemha päministrad. Parlamentan alakodin enambusen lider kändase päministraks päazjan ({{lang-en|Prime Minister of Australia}}). Vaiše alakodin ühtnijad tehtas ministrikš. Parlament ({{lang-en|The Commonwealth Parliament}}) om kaks'kodine. Britanine kunigaz om parlamentan ühtnijaks mugažo. Üläkodi om Senat (angl.: ''Senate''), kaik rahvaz valičeb sen 76 ühtnijad kudeks vodeks. Senatan pol' udištase koumes vodes päliči. Alakodi om Ezitajiden Kodi (angl.: ''House of Representatives'') 150 ezitajanke, kaik rahvaz valičeb heid koumevoččen valdatusiden strokunke. Parlamentan ühtnijoiden järgenduseližed federaližed valičendad oliba vn 2022 21. päiväl semendkud, valitihe alakodin ühtnijoid da Senatan pol't. Nügüdläine jenaralgubernator om [[Mostin Samanta|Samanta Mostin]] vn 2024 heinkun 1. päiväspäi, edeline om [[Hörli Devid|Devid Hörli]] (1. heinku 2019 — 1. heinku 2024). [[Entoni Albaniz]] radab päministran vn 2022 semendkun 23. päiväspäi. Edeline päministr om [[Morrison Skott|Skott Morrison]] (24. eloku 2018 — 23. semendku 2022). == Administrativiž-territorialine jagand == &nbsp;&nbsp;&nbsp;''Kacu kirjutuz: [[Avstralijan štatad da territorijad]].'' Avstralii jagase kudeks štataks ({{lang-en|state}}) da koumeks kontinentaližeks territorijaks (angl. ''territory''), lugemata penid sar'hižid territorijoid kontinentas ümbri. == Eläjad == Avstralijas elädas [[avstralijalaižed]]. Vl 2012 valdkundan eläjiden lugu oli 22,934,849 ristitud. Kaikiš suremb valdkundan ristitišt om nügüd'. Augotižlibundan mödhe (2011): [[anglijalaižed]] — 25,9 %, avstralijalaižed — 25,4 %, [[irlandijalaižed]] — 7,5 %, [[šotlandijalaižed]] — 6,4 %, [[italijalaižed]] — 3,3 %, [[saksalaižed]] — 3,2 %, [[kitajalaižed]] — 3,1 %, [[indijalaižed]] — 1,4 %, [[grekalaižed]] — 1,4 %, [[alamalaižed]] — 1,2 %, toižed rahvahad — 15,8 % (sidä kesken [[avstralijan aborigenad]] 0,5 %), rahvahuden märhapanendata — 5,4 %. Kodikelen mödhe (2016): [[anglijan kel']] — 72,7 %, [[kitajan kel']] — 2,5 %, [[araban kel']] — 1,4 %, [[kantonan pagin]] — 1,2 %, [[vjetnaman kel']] — 1,2 %, [[italijan kel']] — 1,2 %, [[grekan kel']] — 1,0 %, toine kel' — 14,8 %, kelen ozutandata — 4,0 %. Uskondan mödhe (2016): [[protestantizm|protestantad]] — 23,1 %, riman [[katoline jumalankodikund|katolikad]] — 22,6 %, toižed [[hristanuskond|hristanuskojad]] — 4,2 %, [[islam]]anuskojad — 2,6 %, [[buddizm|buddistad]] — 2,4 %, [[ortodoksine hristanuskond|ortodoksižed hristanuskojad]] — 2,3 %, [[induizm|induistad]] — 1,9 %, toižed uskojad — 1,3 %, religijatomad — 30,1 %, märhapanendata — 9,5 %. Lidnad-millionerad (vl 2012, surembaspäi penembha): [[Sidnei]], [[Mel'burn]], [[Brisben]], [[Pert (Avstralii)|Pert]], [[Adelaid]]. Valdkundan ristitišton kaks' koumandest eläb neniš valdmererandaližiš lidnoiš. Lidnalaižiden pala om 86,2 % (2020). == Ižanduz == Avstralii om šingotadud elokaz postindustrialine valdkund äisarakoiženke ekonomikanke. Sen hüvä olend rippub irdpol'žes torguindaspäi lujas märas. [[Kaivuztegimišt]] om kaikiš znamasižembaks sarakoks. Avstralijan ižanduz otab 19. sijad mail'mas [[kogosüdäiprodukt]]an tazostadud ostmižmahtusen mödhe (1,63 trln US$ ekvivalentas vl 2022, nominal US$1,70 trln); ühtele hengele US$64,960 i US$62,710 (kahtenz' kümnik mail'mas). Valdkundan territorijan koume videndest om ottud maižandushe, se om kabjživatišton kazvatand omaluižil päpaloin, mugažo fermerad elädas mererandaližel kalanpüdandal. Jüguiden vedand štatoiden keskes tegese raudteil i avtojonusil. Elektrusen tehmine om täizöine, sadas sijališt kivivoid da londuselišt gazad. Reskveden mairiž azotab ižandusen i ristitišton ližadust. Valdkundaline velg oli KSP:n kahten koumandest surtte vn 2021 redukus. Industrijan toižed znamasižed sarakod oma mašinansauvomine (tegimišton i transportan täht), terasen tehmine, himine sarak, sömtegimišt. Fiskaline voz' zavodiše 1. heinkud. Kogosüdäiproduktan palad (2017): maižanduz 2,8 %, kaivuztegimišt 5,8 %, tegimišt 5,8 %, sauvond 7,4 %, holitišiden sfer 62,7 %. Radajiden järgenduz sektoroidme (vn 2017 andmused): maižanduz 2,5 %, kaivuztegimišt 1,9 %, tegimišt 7,5 %, sauvond 9,2 %, holitišiden sfer 78,8 %. Vl 2012 valdkundan päeksport oli [[raud|raudkivend]] (22 %), [[kivihil']] (18 %), [[kuld]] (8 %), [[londuseline gaz]] (6 %), [[kivivoi]] (5 %); toine eksport — [[söm|söndtavarad]] (läz 4 %), [[nižu]] (3 %), [[cink]]an da [[hahktin]]an kivendod (2 %), [[vill]] (1 %), [[puvill]] (1 %). Importan tavarad oma kivivoin ümbriradmižen produktad, avtod, kompjuterad, telekommunikacine ladimišt, kuld. Eksport ületab importad vähäižel. Irdpol'žen torguindan päižed partnörad (2024) oma [[Kitai]] (Avstralijan eksportan 30,4 % i importan 18,8 %), [[Amerikan Ühtenzoittud Valdkundad]] (Avstralijan eksportan 6,2 % i importan 15,2 %), [[Japonii]] (eksportan 11,7 % i importan 5,2 %), [[Suvikorei]] (eksportan 6,5 % i importan 4,2 %), [[Indii]] (Avstralijan eksportan 5,5 %), [[Tailand]] (importan 3,9 %). == Galerei == <gallery mode="packed" heights="125px"> 1 National Circuit Barton October 2012.jpg|Päministran i sen kabinetan departament (reduku 2012, [[Kanber]]) Head office of the Department of Foreign Affairs and Trade, Canberra, Australia.jpg|Röunantagaižiden azjoiden da torguindan ministruz vn 2004 kül'mkus (Kanber) Edmund Barton Building-Macquarie Street and Kings Avenue face.jpg|Avstralijan Federaližen policijan päfater (eloku 2009, Kanber) High Court of Australia (6769096715).jpg|Avstralijan Ülembaine Käskuzkund (''High Court of Australia'', viluku 2012, Kanber) Melbourne Federal Court.JPG|Avstralijan Federaline Käskuzkund [[Mel'burn]]as (''Federal Court of Australia'', 2007) RBA Building.jpg|Avstralijan rezervbankan päfater vn 2008 kül'mkus (keskuzbank, ''Reserve Bank of Australia, RBA building'', [[Sidnei]]) National Library of Australia-East side entrance.jpg|Avstralijan Nacionaline kirjišt (Kanber, tal'vku 2025) National Gallery from SW, Canberra Australia.jpg|Avstralijan Nacionaline galerei vn 2016 kül'mkus (Kanber) Australian National Museum from Black Mountain.jpg|Avstralijan Nacionaline muzei ratud Berli Griffin-järven randal, uhoku 2006 (Kanberan keskuzpala) </gallery> == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://www.aph.gov.au/ Avstralijan parlamentan oficialine sait (''aph.gov.au'').] {{ref-en}} * [http://www.australia.gov.au/ Avstralijan ohjastusen oficialine portal (''australia.gov.au'').] {{ref-en}} {{Commons|Australia}} {{Avstralijan štatad da territorijad}} {{Valdmerimad}} [[Kategorii:Avstralii (valdkund)| ]] 1ihi6ayvg91s615ci3a1dp4grtp2izc 190812 190809 2026-10-31T03:58:50Z Motoranger 10577 formitez 190812 wikitext text/x-wiki {{1000}}{{A10000}} {{Valdkund | Nimi = Avstralijan Ühtištuz<br />Commonwealth of Australia | Valdkundznam = Coat of arms of the Commonwealth of Australia.svg | Flag = Flag of Australia.svg | Valdkundznam text = Avstralijan valdkundznam | Flag text = Avstralijan flag | Pälidn = Kanber | Eläjiden lugu = 23,470,145<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/as.html Avstralijan ristitišton endustuz vn 2018 heinkus // Mail'man faktoiden kirj. — ''Cia.gov''.] {{ref-en}}</ref> | Voz' = 2018 | Pind = 7,692,024 | Kart = LocationAustralia with inset.png | Kel' = [[anglijan kel'|anglijan]] | Valdkundan pämez' = [[Karl Koumanz' (Suren Britanijan kunigaz)|Karl Koumanz']] | Päministr = [[Albaniz Entoni|Entoni Albaniz]] | Religii = [[hristanuskond]], [[ateizm]] | Valüt = [[avstralijan dollar]] (A$) (AUD) | Internet-domen = [[.au]] | Telefonkod = +61 | Aigvö = tal'vel [[UTC]]+8..+10:30,<br />kezal [[UTC]]+8..+11:30 }} {{Znamoičendad|Avstralii (znamoičendad)}} '''Avstralii''' ({{lang-en|Australia}}) om üks'jäine valdkund [[Avstralii (kontinent)|ühtennimižel kontinental]]. Täuz' oficialine nimi om '''Avstralijan Ühtištuz''' ({{lang-en|Commonwealth of Australia}} [ˈkɒm.ənˌwɛlθ əv əˈstreɪljə]). Pälidn om [[Kanber]]. == Istorii == Vn 1901 vilukun 1. päiväspäi Avstralii kändihe [[Sur' Britanii|Suren Britanijan]] dominionaks da zavodi ičeze formiruindad valdkundaks. Vn 1986 3. päiväl keväz'kud Avstralii sai täut ripmatomut [[Sur' Britanii|Sures Britanijaspäi]], sen parlamentan käskusišpäi. Valdkundan üks'jäine Konstitucii<ref>[http://www.constituteproject.org/ontology/Australia?lang=en Avstralijan Konstitucijan tekst ''constituteproject.org''-saital.] {{ref-en}}</ref> ({{lang-en|Constitution}}) om hüvästadud voziden 1898−1900 štatoiden referendumoil, om allekirjutadud Suren Britanijan kunigahal vl 1900 i om väges vspäi 1901 vajehtusidenke, jäl'gmäižed oliba vl 1985. Ližadokumentad oma tazostadud Konstitucijha znamoičendal, ned oma vn 1931 Vestminsteran statut vn 1942 kohendusidenke i vn 1986 Avstraline akt. == Geografijan andmused == [[Fail:Reliefmap of Australia.png|thumb|left|250px|Avstralijan reljefan kart (2008)]] Avstralii-valdkund sijadase [[Avstralii (kontinent)|ühtennimižel kontinental]], [[Indine valdmeri|Indižen]] da [[Tün' valdmeri|Tünen]] valdmeriden keskes. Valdkundan pind om 7,692,024 km² (kudenz' sija mail'mas). Valdkundröunoid madme ei ole. Randanpird om 25,760 kilometrad. [[Indonezii]], [[Päivnouzmaine Timor]] i [[Papua — Uz' Gvinei]] sijadasoiš pohjoižpoles, [[Solomonan Sared]], [[Vanuatu]] i Francijan rippui [[Uz' Kaledonii]]-territorii oma pohjoižpäivnouzmpoles, [[Uz' Zelandii]] — suvipäivnouzmpoles. [[Sur' Zaborkrif]] vedase pidust' kontinentan pohjoižpäivnouzmašt randad. Valdkundan kaikiš korktemb čokkoim om [[Mouson (vulkan)|Mouson]]-vulkan (2745 m) [[Herd (sar')|Herd]]-sarel läz [[Antarktid]]ad. Kaikiš korktemb kontinentaline čokkoim om [[Koscüško (mägi)|Koscüško]]-mägi (2228 m, sijaline ''Tar-gan-gil''-nimi znamoičeb sijaližen lipkaižen erikod). Kaikiš pidembad joged oma [[Murrei (jogi)|Murrei]] ([[Marri]]) sen [[Darling (jogi)|Darling]]-ližajogenke. Umbištadud solakaz [[Eri (järv)|Eri]]-järv ([[Kati Tand]]) täudes olendas om kaikiš suremb Avstralijas, 9500 nellikkilometrhasai pindanke. Klimatižed vöd vajehtadas [[ekvatorialine vö|ekvatorialižespäi]] pohjoižes [[ven vö|venho]] suvipäivnouzmas. Londuseližed pävarad oma [[kivihil']], [[kivivoi]], [[londuseline gaz]], kaikenvuiččed [[metall]]ad ([[raud|raudkivend]], [[alüminii|boksitad]], [[vas'k]], [[kuld]], [[hobed]], [[tin]], [[hahktin]], [[cink]], [[marganc]], [[harvad mametallad]], [[uran (himine element)|uran]]); toižed varad — [[diamant]]ad, [[lete|letked]]. == Tobmuz == [[Fail:NewParliamentHouseInCanberra.jpg|thumb|right|250px|Avstralijan parlamentan pert' [[Kanber]]as vl 2001]] Ohjandusen form om federativine parlamentine [[konstitucine monarhii]]. Valdkundan pämez' om britanine [[Karl Koumanz' (Suren Britanijan kunigaz)|Karl Koumanz']]-kunigaz. Kunigaz paneb jenaral-gubernatorad radsijha ičeze ezitajaks, Avstralijan päministran nevondan mödhe. Jenaral-gubernator om armijan päkäsknik, hän paneb aigad valičemha päministrad. Parlamentan alakodin enambusen lider kändase päministraks päazjan ({{lang-en|Prime Minister of Australia}}). Vaiše alakodin ühtnijad tehtas ministrikš. Parlament ({{lang-en|The Commonwealth Parliament}}) om kaks'kodine. Britanine kunigaz om parlamentan ühtnijaks mugažo. Üläkodi om Senat (angl.: ''Senate''), kaik rahvaz valičeb sen 76 ühtnijad kudeks vodeks. Senatan pol' udištase koumes vodes päliči. Alakodi om Ezitajiden Kodi (angl.: ''House of Representatives'') 150 ezitajanke, kaik rahvaz valičeb heid koumevoččen valdatusiden strokunke. Parlamentan ühtnijoiden järgenduseližed federaližed valičendad oliba vn 2022 21. päiväl semendkud, valitihe alakodin ühtnijoid da Senatan pol't. Nügüdläine jenaralgubernator om [[Mostin Samanta|Samanta Mostin]] vn 2024 heinkun 1. päiväspäi, edeline om [[Hörli Devid|Devid Hörli]] (1. heinku 2019 — 1. heinku 2024). [[Entoni Albaniz]] radab päministran vn 2022 semendkun 23. päiväspäi. Edeline päministr om [[Morrison Skott|Skott Morrison]] (24. eloku 2018 — 23. semendku 2022). == Administrativiž-territorialine jagand == &nbsp;&nbsp;&nbsp;''Kacu kirjutuz: [[Avstralijan štatad da territorijad]].'' Avstralii jagase kudeks štataks ({{lang-en|state}}) da koumeks kontinentaližeks territorijaks (angl. ''territory''), lugemata penid sar'hižid territorijoid kontinentas ümbri. == Eläjad == Avstralijas elädas [[avstralijalaižed]]. Vl 2012 valdkundan eläjiden lugu oli 22,934,849 ristitud. Kaikiš suremb valdkundan ristitišt om nügüd'. Augotižlibundan mödhe (2011): [[anglijalaižed]] — 25,9 %, avstralijalaižed — 25,4 %, [[irlandijalaižed]] — 7,5 %, [[šotlandijalaižed]] — 6,4 %, [[italijalaižed]] — 3,3 %, [[saksalaižed]] — 3,2 %, [[kitajalaižed]] — 3,1 %, [[indijalaižed]] — 1,4 %, [[grekalaižed]] — 1,4 %, [[alamalaižed]] — 1,2 %, toižed rahvahad — 15,8 % (sidä kesken [[avstralijan aborigenad]] 0,5 %), rahvahuden märhapanendata — 5,4 %. Kodikelen mödhe (2016): [[anglijan kel']] — 72,7 %, [[kitajan kel']] — 2,5 %, [[araban kel']] — 1,4 %, [[kantonan pagin]] — 1,2 %, [[vjetnaman kel']] — 1,2 %, [[italijan kel']] — 1,2 %, [[grekan kel']] — 1,0 %, toine kel' — 14,8 %, kelen ozutandata — 4,0 %. Uskondan mödhe (2016): [[protestantizm|protestantad]] — 23,1 %, riman [[katoline jumalankodikund|katolikad]] — 22,6 %, toižed [[hristanuskond|hristanuskojad]] — 4,2 %, [[islam]]anuskojad — 2,6 %, [[buddizm|buddistad]] — 2,4 %, [[ortodoksine hristanuskond|ortodoksižed hristanuskojad]] — 2,3 %, [[induizm|induistad]] — 1,9 %, toižed uskojad — 1,3 %, religijatomad — 30,1 %, märhapanendata — 9,5 %. Lidnad-millionerad (vl 2012, surembaspäi penembha): [[Sidnei]], [[Mel'burn]], [[Brisben]], [[Pert (Avstralii)|Pert]], [[Adelaid]]. Valdkundan ristitišton kaks' koumandest eläb neniš valdmererandaližiš lidnoiš. Lidnalaižiden pala om 86,2 % (2020). == Ižanduz == Avstralii om šingotadud elokaz postindustrialine valdkund äisarakoiženke ekonomikanke. Sen hüvä olend rippub irdpol'žes torguindaspäi lujas märas. [[Kaivuztegimišt]] om kaikiš znamasižembaks sarakoks. Avstralijan ižanduz otab 19. sijad mail'mas [[kogosüdäiprodukt]]an tazostadud ostmižmahtusen mödhe (1,63 trln US$ ekvivalentas vl 2022, nominal US$1,70 trln); ühtele hengele US$64,960 i US$62,710 (kahtenz' kümnik mail'mas). Valdkundan territorijan koume videndest om ottud maižandushe, se om kabjživatišton kazvatand omaluižil päpaloin, mugažo fermerad elädas mererandaližel kalanpüdandal. Jüguiden vedand štatoiden keskes tegese raudteil i avtojonusil. Elektrusen tehmine om täizöine, sadas sijališt kivivoid da londuselišt gazad. Reskveden mairiž azotab ižandusen i ristitišton ližadust. Valdkundaline velg oli KSP:n kahten koumandest surtte vn 2021 redukus. Industrijan toižed znamasižed sarakod oma mašinansauvomine (tegimišton i transportan täht), terasen tehmine, himine sarak, sömtegimišt. Fiskaline voz' zavodiše 1. heinkud. Kogosüdäiproduktan palad (2017): maižanduz 2,8 %, kaivuztegimišt 5,8 %, tegimišt 5,8 %, sauvond 7,4 %, holitišiden sfer 62,7 %. Radajiden järgenduz sektoroidme (vn 2017 andmused): maižanduz 2,5 %, kaivuztegimišt 1,9 %, tegimišt 7,5 %, sauvond 9,2 %, holitišiden sfer 78,8 %. Vl 2012 valdkundan päeksport oli [[raud|raudkivend]] (22 %), [[kivihil']] (18 %), [[kuld]] (8 %), [[londuseline gaz]] (6 %), [[kivivoi]] (5 %); toine eksport — [[söm|söndtavarad]] (läz 4 %), [[nižu]] (3 %), [[cink]]an da [[hahktin]]an kivendod (2 %), [[vill]] (1 %), [[puvill]] (1 %). Importan tavarad oma kivivoin ümbriradmižen produktad, avtod, kompjuterad, telekommunikacine ladimišt, kuld. Eksport ületab importad vähäižel. Irdpol'žen torguindan päižed partnörad (2024) oma [[Kitai]] (Avstralijan eksportan 30,4 % i importan 18,8 %), [[Amerikan Ühtenzoittud Valdkundad]] (Avstralijan eksportan 6,2 % i importan 15,2 %), [[Japonii]] (eksportan 11,7 % i importan 5,2 %), [[Suvikorei]] (eksportan 6,5 % i importan 4,2 %), [[Indii]] (Avstralijan eksportan 5,5 %), [[Tailand]] (importan 3,9 %). == Galerei == <gallery mode="packed" heights="125px"> 1 National Circuit Barton October 2012.jpg|Päministran i sen kabinetan departament (reduku 2012, [[Kanber]]) Head office of the Department of Foreign Affairs and Trade, Canberra, Australia.jpg|Röunantagaižiden azjoiden da torguindan ministruz vn 2004 kül'mkus (Kanber) Edmund Barton Building-Macquarie Street and Kings Avenue face.jpg|Avstralijan Federaližen policijan päfater (reduku 2026, Kanber) High Court of Australia (6769096715).jpg|Avstralijan Ülembaine Käskuzkund (''High Court of Australia'', viluku 2012, Kanber) Melbourne Federal Court.JPG|Avstralijan Federaline Käskuzkund [[Mel'burn]]as (''Federal Court of Australia'', 2007) RBA Building.jpg|Avstralijan rezervbankan päfater vn 2008 kül'mkus (keskuzbank, ''Reserve Bank of Australia, RBA building'', [[Sidnei]]) National Library of Australia-East side entrance.jpg|Avstralijan Nacionaline kirjišt (Kanber, tal'vku 2025) National Gallery from SW, Canberra Australia.jpg|Avstralijan Nacionaline galerei vn 2016 kül'mkus (Kanber) Australian National Museum from Black Mountain.jpg|Avstralijan Nacionaline muzei ratud Berli Griffin-järven randal, uhoku 2006 (Kanberan keskuzpala) </gallery> == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://www.aph.gov.au/ Avstralijan parlamentan oficialine sait (''aph.gov.au'').] {{ref-en}} * [http://www.australia.gov.au/ Avstralijan ohjastusen oficialine portal (''australia.gov.au'').] {{ref-en}} {{Commons|Australia}} {{Avstralijan štatad da territorijad}} {{Valdmerimad}} [[Kategorii:Avstralii (valdkund)| ]] 6s78g35mij8uokh9cofq373gpvo3us5 0 10505 190805 190804 2026-10-30T13:03:16Z Motoranger 10577 +galerei 190805 wikitext text/x-wiki {{A10000}} {{Eländpunkt | Nimi = Marakaibo<br />Maracaibo | Lidnanznam = ESC-V-Maracaibo.svg | Flag = Bandera de Maracaibo.svg | Lidnanznam text = Marakaibon lidnanznam | Flag text = Marakaibon flag | Valdkund = Venesuel | Eläjiden lugu = 2,658,355 | Voz' = 2020 | Pind = 550 | Fail = MaracaiboView3.jpg | Pämez' = Adrian Romero<br/>(reduku 2024—,<br/>''Adrián Romero Martínez'') | Telefonkod = +58-261 | Aigvö = [[UTC]]-4:30 }} [[Fail:Maracaibo geoloc 2022.png|thumb|left|250px|Lidnan kart (2022)]] '''Marakaibo''' ({{lang-es|Maracaibo}} [maɾaˈkaiβo]) om [[Venesuel]]an järed meriport, kahtenz' lidn eläjiden lugun mödhe. Se om [[Sulii]]-štatan administrativižeks keskuseks da palaks. == Istorii == Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud 16. voz'sadal severz'-se kerdoid, saksalaižil kuti ''Noi-Nürnberg'' ({{lang-de|Neu Nürnberg}}, 1529−1546), sid' ispanijalaižil kuti ''Nueva-Samor'' ({{lang-es|Nueva Zamora}}, vll 1569 i 1574). Ezmäi indejižed heimod tegiba londoid verazmalaižiden žilho, sid' kaikel 17. voz'sadal merirazbainikad anastiba meriportad. Nell' voz'sadad alusenpanendan jäl'ghe saihe lidnhasai meritel vaiše. Marakaibo šingotaškanzi [[kivivoi]]n löudmižen jäl'ghe vl 1917 eksportiruimha sidä. Nened sarakod ratas lidnas: kivivoin da sen produktoiden transportiruind, kivivoin ümbriradmine, sauvondmaterialiden pästand, tekstil'edheotandad, sömtegimišt. == Geografijan andmused == [[Fail:Venezuela - Zulia - Maracaibo.svg|thumb|left|250px|Lidnan sijaduz štatas i valdkundas vn 2023 kartal]] Lidn sijadase valdkundan lodehes, štatan pohjoižes, sal'men kahesan..kümnen kilometran levette päivlaskmaižel randal, kuz' metrad ü.m.t. keskmäižel korktusel. Sal'm ühtenzoitab [[Marakaibo (järv)|ühtennimižen järven]] vezid [[Kariban meri|Kariban meren]] Venesuelan lahtenke. Avtotesild om saudud sal'mes päliči vll 1958−1962. Matkad [[Karakas]]-pälidnhasai om 515 km päivnouzmha orhal vai 663 km avtoteidme. Klimat om räk kuivahk, pehmdase ühtennimižen järven olendal, päivoikaz lujas päiči vihmoiden kuiš. Voden keskmäine päiväline lämuz om +28,3 C°, kuidme +27,0..+29,8 C° voden aigan. Ekstremumad oma +18,8 C° (tal'vku, uhoku) i +42,2 C° (eloku). Il'man lämuz voib ületada +36 C° miččel taht kul. Paneb sadegid 649 mm vodes, enamba semendkus (86 mm) i sügüz'kus-kül'mkus (82..123 mm kus), kuiv sezon oleskeleb vilukus-keväz'kus (4..11 mm kus). Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 68..75 % röunoiš voden aigan. == Tobmuz == [[Fail:Parroquias Municipio Maracaibo.png|thumb|left|250px|Lidnan tulendad vl 2011]] Marakaibo jagase kahesatoštkümneks nimitadud tulendaks (äilugu {{lang-es|parroquias}}). Lidnan municipalitetan pämez' om alkal'd ({{lang-es|Alcalde del Municipio Maracaibo}}). Edeližed lidnan pämehed oma Rafael' Ramires (''Rafael Ramírez Colina'', tal'vku 2021 — reduku 2024), Villi Kazanova (''Willy Casanova'', tal'vku 2017 — tal'vku 2021), Evelin Treho de Rosales (''Eveling Trejo de Rosales'', tal'vku 2010 — tal'vku 2017). == Eläjad == Vl 2001 lidnan eläjiden lugu oli 1,220,000 ristitud, vl 2013 — 2,001,591 ristitud 550 nellikkilometrad pindal. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Kaik 5,278,448 eläjad om ezilidnoidenke (1393 km² kogonaižel pindal). == Transport == Avtobusad i maršruttaksid oma kundaližeks transportaks. Tramvaid ajadas lidnan palas turistoiden täht päpaloin. Vspäi 2006 kebnan metron jono radab (vspäi 2009 om 11 km raudted kudenke stancijanke). Rahvahidenkeskeine soda- da civiline ''Činit''-lendimport<ref>[http://baer.gob.ve/aeropuerto-internacional-la-chinita/ Rahvahidenkeskeine Činit-lendimport ''baer.gob.ve''-saital.] {{ref-es}}</ref> ({{lang-es|Aeropuerto Internacional La Chinita}}, ''MAR / SVMC'', 2,8 mln passažiroid vl 2008) sijadase vižtoštkümnes kilometras suvipäivlaskmha lidnan keskuzpalaspäi. Sišpäi tehtas reisid [[Panam (lidn)|Panam-lidnha]] i [[Majami]]he, mugažo Venesueladme. == Galerei == <gallery mode="packed" heights="125px"> Palacio de Justicia de Maracaibo (2025).jpg|Marakaibon käskuzkund (tal'vku 2025) Basílica de la Chinita.jpg|Čikinkiran Jumalanmaman Rozarijan bazilikjumalanpert' (riman katoline, nüg. om saudud vodele 1858), nägu vn 2013 keväz'kus Sede Rectoral LUZ.jpg|Sulijan universitetan rektorat, kül'mku 2012 Teatro Baralt I.JPG|''Baralt''-teatr (sügüz'ku 2012) Panoramic view of Maracaibo 5.jpg|''Urdaneta''-muzei (sulaku 2013) Fachada-del-aeropuerto-07-04-2014-800x600.jpg|Rahvahidenkeskeine ''Činit''-lendimport, südäireisiden terminal vn 2013 redukus </gallery> == Homaičendad == <references /> {{Commons|Maracaibo}} [[Kategorii:Marakaibo| ]] [[Kategorii:Venesuelan lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Sulii|*]] 6mefzw2ctnw06pfz308p4komk7s69vw 190806 190805 2026-10-30T13:22:24Z Motoranger 10577 tobmuz+ 190806 wikitext text/x-wiki {{A10000}} {{Eländpunkt | Nimi = Marakaibo<br />Maracaibo | Lidnanznam = ESC-V-Maracaibo.svg | Flag = Bandera de Maracaibo.svg | Lidnanznam text = Marakaibon lidnanznam | Flag text = Marakaibon flag | Valdkund = Venesuel | Eläjiden lugu = 1,982,045 | Voz' = 2020 | Pind = 550 | Fail = MaracaiboView3.jpg | Pämez' = Džan Karlo Di Martino<br/>(2000−2008, mandat 2025−2029,<br/>''Gian Carlo Di Martino Tarquinio'') | Telefonkod = +58-261 | Aigvö = [[UTC]]-4:30 }} [[Fail:Maracaibo geoloc 2022.png|thumb|left|250px|Lidnan kart (2022)]] '''Marakaibo''' ({{lang-es|Maracaibo}} [maɾaˈkaiβo]) om [[Venesuel]]an järed meriport, kahtenz' lidn eläjiden lugun mödhe. Se om [[Sulii]]-štatan administrativižeks keskuseks da palaks. == Istorii == Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud 16. voz'sadal severz'-se kerdoid, saksalaižil kuti ''Noi-Nürnberg'' ({{lang-de|Neu Nürnberg}}, 1529−1546), sid' ispanijalaižil kuti ''Nueva-Samor'' ({{lang-es|Nueva Zamora}}, vll 1569 i 1574). Ezmäi indejižed heimod tegiba londoid verazmalaižiden žilho, sid' kaikel 17. voz'sadal merirazbainikad anastiba meriportad. Nell' voz'sadad alusenpanendan jäl'ghe saihe lidnhasai meritel vaiše. Marakaibo šingotaškanzi [[kivivoi]]n löudmižen jäl'ghe vl 1917 eksportiruimha sidä. Nened sarakod ratas lidnas: kivivoin da sen produktoiden transportiruind, kivivoin ümbriradmine, sauvondmaterialiden pästand, tekstil'edheotandad, sömtegimišt. == Geografijan andmused == [[Fail:Venezuela - Zulia - Maracaibo.svg|thumb|left|250px|Lidnan sijaduz štatas i valdkundas vn 2023 kartal]] Lidn sijadase valdkundan lodehes, štatan pohjoižes, sal'men kahesan..kümnen kilometran levette päivlaskmaižel randal, 3..120 m korktusil, vižtoštkümne metrad ü.m.t. keskmäižel korktusel. Sal'm ühtenzoitab [[Marakaibo (järv)|ühtennimižen järven]] vezid [[Kariban meri|Kariban meren]] Venesuelan lahtenke. Avtotesild om saudud sal'mes päliči vll 1958−1962. Matkad [[Karakas]]-pälidnhasai om 515 km päivnouzmha orhal vai 663 km avtoteidme. Klimat om räk kuivahk, pehmdase ühtennimižen järven olendal, päivoikaz lujas päiči vihmoiden kuiš. Voden keskmäine päiväline lämuz om +28,3 C°, kuidme +27,0..+29,8 C° voden aigan. Ekstremumad oma +18,8 C° (tal'vku, uhoku) i +42,2 C° (eloku). Il'man lämuz voib ületada +36 C° miččel taht kul. Paneb sadegid 649 mm vodes, enamba semendkus (86 mm) i sügüz'kus-kül'mkus (82..123 mm kus), kuiv sezon oleskeleb vilukus-keväz'kus (4..11 mm kus). Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 68..75 % röunoiš voden aigan. == Tobmuz == [[Fail:Parroquias Municipio Maracaibo.png|thumb|left|250px|Lidnan tulendad vl 2011]] Marakaibo jagase kahesatoštkümneks nimitadud tulendaks (äilugu {{lang-es|parroquias}}). Lidnan municipalitetan pämez' om alkal'd ({{lang-es|Alcalde del Municipio Maracaibo}}), valitas händast radnikusele nelläks vodeks. Edeližed lidnan pämehed oma Adrian Romero (''Adrián Romero Martínez'', reduku 2024 — eloku 2025), Rafael' Ramires (''Rafael Ramírez Colina'', tal'vku 2021 — reduku 2024), Villi Kazanova (''Willy Casanova'', tal'vku 2017 — tal'vku 2021), Evelin Treho de Rosales (''Eveling Trejo de Rosales'', tal'vku 2010 — tal'vku 2017). == Eläjad == Vl 2001 lidnan eläjiden lugu oli 1,220,000 ristitud, vl 2013 — 2,001,591 ristitud 550 nellikkilometrad pindal. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Kaik 3,553,049 eläjad om ezilidnoidenke (1393 km² kogonaižel pindal, vn 2024 andmused). == Transport == Avtobusad i maršruttaksid oma kundaližeks transportaks. Tramvaid ajadas lidnan palas turistoiden täht päpaloin. Vspäi 2006 kebnan metron jono radab (vspäi 2009 om 11 km raudted kudenke stancijanke). Rahvahidenkeskeine soda- da civiline ''Činit''-lendimport<ref>[http://baer.gob.ve/aeropuerto-internacional-la-chinita/ Rahvahidenkeskeine Činit-lendimport ''baer.gob.ve''-saital.] {{ref-es}}</ref> ({{lang-es|Aeropuerto Internacional La Chinita}}, ''MAR / SVMC'', 2,8 mln passažiroid vl 2008) sijadase vižtoštkümnes kilometras suvipäivlaskmha lidnan keskuzpalaspäi. Sišpäi tehtas reisid [[Panam (lidn)|Panam-lidnha]] i [[Majami]]he, mugažo Venesueladme. == Galerei == <gallery mode="packed" heights="125px"> Palacio de Justicia de Maracaibo (2025).jpg|Marakaibon käskuzkund (tal'vku 2025) Basílica de la Chinita.jpg|Čikinkiran Jumalanmaman Rozarijan bazilikjumalanpert' (riman katoline, nüg. om saudud vodele 1858), nägu vn 2013 keväz'kus Sede Rectoral LUZ.jpg|Sulijan universitetan rektorat, kül'mku 2012 Teatro Baralt I.JPG|''Baralt''-teatr (sügüz'ku 2012) Panoramic view of Maracaibo 5.jpg|''Urdaneta''-muzei (sulaku 2013) Fachada-del-aeropuerto-07-04-2014-800x600.jpg|Rahvahidenkeskeine ''Činit''-lendimport, südäireisiden terminal vn 2013 redukus </gallery> == Homaičendad == <references /> {{Commons|Maracaibo}} [[Kategorii:Marakaibo| ]] [[Kategorii:Venesuelan lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Sulii|*]] f3pynrt8grcixx7qz2449nzbezv6n9v 0 11675 190828 151364 2026-10-31T10:28:04Z Motoranger 10577 formitez, +kart 190828 wikitext text/x-wiki {{Eländpunkt | Nimi = San Kristobal'<br />San Cristóbal | Lidnanznam = ESC-S-San Cristobal.svg | Flag = Bandera San Cristobal.svg | Lidnanznam text = San Kristobalin lidnanznam | Flag text = San Kristobalin flag | Valdkund = Venesuel | Eläjiden lugu = 743,924 | Voz' = 2011 | Pind = 247 | Fail = CollageSCB.jpg | Pämez' = Silfredo Zambrano<br/>(2021—) | Telefonkod = +58-276 | Aigvö = [[UTC]]−4 }} {{Znamoičendad|San Kristobal'}} [[Fail:Gran San Cristóbal.png|thumb|left|250px|Lidnan kart ezilidnoidenke (2012)]] '''San Kristobal'''' ({{lang-es|San Cristóbal}} [saŋ kɾisˈtoβal]) om lidn [[Venesuel]]an päivlaskmas. Se om valdkundan seičemenz' lidn eläjiden lugun mödhe, [[Tačir]]-štatan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn. == Istorii == Eländpunktan aluz om pandud vl 1561. [[Kukut]]an manrehkaiduz mureni lidnad i rikoi äi lidnalaižid vl 1875. San Kristobal' šingotase [[cement]]an, keramikan, tekstilin i kengiden pästandal, sömtegimištol sijaližen torhuden kävutandanke (kofe, tabak, sahar, kukuruz, maplodud, lihaproduktad). == Geografijan andmused == [[Fail:Venezuela - Táchira - San Cristóbal.svg|thumb|left|250px|San Krustobalin municipalitetan sijaduz štatas i valdkundas vn 2017 kartal]] Lidn sijadase štatan suvipäivlaskmas, [[Andad|Andiden]] pautkil, 810..1350 m korktusil, 900 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad [[Kolumbii|Kolumbijan]] röunhasai om vižkümne viž kilometrad päivlaskmha i suvhe. Matkad [[Karakas]]-pälidnhasai om 655 km pohjoižpäivnouzmha orhal vai 795 km avtoteidme. [[Panamerikaine mante]] mäneb läz lidnad. == Eläjad == Vn 2011 Venesuelan rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 743,924 ristitud. Štatan kaks' universitetad ratas lidnas: eksperimentaline (''UNET'') i katoline (''UCAT''). == Homaičendad == <references /> {{Commons|Category:San Cristóbal (Venezuela)}} {{stub}} [[Kategorii:Venesuelan lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Tačir|*]] 92lf22cqiimtw2cj7f122uzkpxh665r 190829 190828 2026-10-31T10:29:31Z Motoranger 10577 190829 wikitext text/x-wiki {{Eländpunkt | Nimi = San Kristobal'<br />San Cristóbal | Lidnanznam = ESC-S-San Cristobal.svg | Flag = Bandera San Cristobal.svg | Lidnanznam text = San Kristobalin lidnanznam | Flag text = San Kristobalin flag | Valdkund = Venesuel | Eläjiden lugu = 743,924 | Voz' = 2011 | Pind = 247 | Fail = CollageSCB.jpg | Pämez' = Silfredo Zambrano<br/>(2021—) | Telefonkod = +58-276 | Aigvö = [[UTC]]−4 }} {{Znamoičendad|San Kristobal'}} [[Fail:Gran San Cristóbal.png|thumb|left|250px|Lidnan kart ezilidnoidenke (2012)]] '''San Kristobal'''' ({{lang-es|San Cristóbal}} [saŋ kɾisˈtoβal]) om lidn [[Venesuel]]an päivlaskmas. Se om valdkundan seičemenz' lidn eläjiden lugun mödhe, [[Tačir]]-štatan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn. == Istorii == Eländpunktan aluz om pandud vl 1561. [[Kukut]]an manrehkaiduz mureni lidnad i rikoi äi lidnalaižid vl 1875. San Kristobal' šingotase [[cement]]an, keramikan, tekstilin i kengiden pästandal, sömtegimištol sijaližen torhuden kävutandanke (kofe, tabak, sahar, kukuruz, maplodud, lihaproduktad). == Geografijan andmused == [[Fail:Venezuela - Táchira - San Cristóbal.svg|thumb|left|250px|San Kristobalin municipalitetan sijaduz štatas i valdkundas vn 2017 kartal]] Lidn sijadase štatan suvipäivlaskmas, [[Andad|Andiden]] pohjoižen pautkil, 810..1350 m korktusil, 900 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad [[Kolumbii|Kolumbijan]] röunhasai om vižkümne viž kilometrad päivlaskmha i suvhe. Matkad [[Karakas]]-pälidnhasai om 655 km pohjoižpäivnouzmha orhal vai 795 km avtoteidme. [[Panamerikaine mante]] mäneb läz lidnad. == Eläjad == Vn 2011 Venesuelan rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 743,924 ristitud. Štatan kaks' universitetad ratas lidnas: eksperimentaline (''UNET'') i katoline (''UCAT''). == Homaičendad == <references /> {{Commons|Category:San Cristóbal (Venezuela)}} {{stub}} [[Kategorii:Venesuelan lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Tačir|*]] 4oum6tbvolvjvw0g3zidb0mg9gq72sa 0 11678 190813 148563 2026-10-31T04:19:00Z Motoranger 10577 formitez, +kart 190813 wikitext text/x-wiki {{Eländpunkt | Nimi = Maturin<br />Maturín | Lidnanznam = Escudo municipio Maturín.png | Flag = Bandera de la Ciudad de Maturin.svg | Lidnanznam text = Maturinan lidnanznam | Flag text = Maturinan flag | Valdkund = Venesuel | Eläjiden lugu = 514,046 | Voz' = 2015 | Pind = 157 | Fail = Panoramica de Maturin.jpg | Pämez' = | Telefonkod = +58-(0)291 | Aigvö = [[UTC]]−4 }} '''Maturin''' ({{lang-es|Maturín}} [matuˈɾin]) om lidn [[Venesuel]]an pohjoižpäivnouzmas. Se om valdkundan kahesanz' lidn eläjiden lugun mödhe, [[Monagas]]-štatan administrativine keskuz da pala. == Istorii == Eländpunktan aluz om pandud vn 1760 tal'vkus kuti franciskalaižiden [[katoline jumalankodikund|katoline]] missii kändmaha indejalaižid ičeze uskojikš. Maturin šingotase [[kivivoi]]n samižel da ümbriradmižel. == Geografijan andmused == [[Gail:Venezuela - Monagas - Maturín.svg|thumb|left|250px|Maturin-municipalitetan sijaduz štatas i valdkundas vn 2017 kartal]] Lidn sijadase štatan keskuzpalan pohjoižes-lodehes, municipalitetan lodehes, 67 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad [[Kariban meri|Kariban meren]] randhasai om vižkümne kilometrad pohjoižpäivnouzmha. Matkad [[Karakas]]-pälidnhasai om 415 km päivlaskmha orhal vai 495 km avtoteidme. == Eläjad == Vl 2015 lidnan eläjiden lugu oli 514,046 ristitud. Kaikiš suremb valdkundas «Monumental' de Maturin»-futbolstadion (52 tuh. kacujid) om avaitud lidnas. == Transport == Avtobusad oma kundaližeks transportaks lidnas. Rahvahidenkeskeine ''Hose Tadeo Monagas''-lendimport (''MUN / SVMT'') radab. Tehtas reisid Venesuelan erasihe-se järedoihe lidnoihe. == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://www.alcaldiadematurin.gob.ve/ Lidnan municipalitetan sait (''alcaldiadematurin.gob.ve'').] {{ref-es}} {{Commons|Category:Maturín}} {{stub}} [[Kategorii:Venesuelan lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Monagas|*]] fyforw4fxf2c9qcspvvyd8wtcxelndr 190814 190813 2026-10-31T04:19:20Z Motoranger 10577 190814 wikitext text/x-wiki {{Eländpunkt | Nimi = Maturin<br />Maturín | Lidnanznam = Escudo municipio Maturín.png | Flag = Bandera de la Ciudad de Maturin.svg | Lidnanznam text = Maturinan lidnanznam | Flag text = Maturinan flag | Valdkund = Venesuel | Eläjiden lugu = 514,046 | Voz' = 2015 | Pind = 157 | Fail = Panoramica de Maturin.jpg | Pämez' = | Telefonkod = +58-(0)291 | Aigvö = [[UTC]]−4 }} '''Maturin''' ({{lang-es|Maturín}} [matuˈɾin]) om lidn [[Venesuel]]an pohjoižpäivnouzmas. Se om valdkundan kahesanz' lidn eläjiden lugun mödhe, [[Monagas]]-štatan administrativine keskuz da pala. == Istorii == Eländpunktan aluz om pandud vn 1760 tal'vkus kuti franciskalaižiden [[katoline jumalankodikund|katoline]] missii kändmaha indejalaižid ičeze uskojikš. Maturin šingotase [[kivivoi]]n samižel da ümbriradmižel. == Geografijan andmused == [[Fail:Venezuela - Monagas - Maturín.svg|thumb|left|250px|Maturin-municipalitetan sijaduz štatas i valdkundas vn 2017 kartal]] Lidn sijadase štatan keskuzpalan pohjoižes-lodehes, municipalitetan lodehes, 67 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad [[Kariban meri|Kariban meren]] randhasai om vižkümne kilometrad pohjoižpäivnouzmha. Matkad [[Karakas]]-pälidnhasai om 415 km päivlaskmha orhal vai 495 km avtoteidme. == Eläjad == Vl 2015 lidnan eläjiden lugu oli 514,046 ristitud. Kaikiš suremb valdkundas «Monumental' de Maturin»-futbolstadion (52 tuh. kacujid) om avaitud lidnas. == Transport == Avtobusad oma kundaližeks transportaks lidnas. Rahvahidenkeskeine ''Hose Tadeo Monagas''-lendimport (''MUN / SVMT'') radab. Tehtas reisid Venesuelan erasihe-se järedoihe lidnoihe. == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://www.alcaldiadematurin.gob.ve/ Lidnan municipalitetan sait (''alcaldiadematurin.gob.ve'').] {{ref-es}} {{Commons|Category:Maturín}} {{stub}} [[Kategorii:Venesuelan lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Monagas|*]] 6a274hufk0otfofi64g87b8r3f34ijt 190815 190814 2026-10-31T06:18:58Z Motoranger 10577 + 190815 wikitext text/x-wiki {{Eländpunkt | Nimi = Maturin<br />Maturín | Lidnanznam = Escudo municipio Maturín.png | Flag = Bandera de la Ciudad de Maturin.svg | Lidnanznam text = Maturinan lidnanznam | Flag text = Maturinan flag | Valdkund = Venesuel | Eläjiden lugu = 753,254 | Voz' = 2023 | Pind = 559 | Fail = Panoramica de Maturin.jpg | Pämez' = Ana Fuentes<br/>(2021—) | Telefonkod = +58-(0)291 | Aigvö = [[UTC]]−4 }} '''Maturin''' ({{lang-es|Maturín}} [matuˈɾin]) om lidn [[Venesuel]]an pohjoižpäivnouzmas. Se om valdkundan kahesanz' lidn eläjiden lugun mödhe, [[Monagas]]-štatan administrativine keskuz da pala. == Istorii == Eländpunktan aluz om pandud vn 1760 tal'vkus kuti franciskalaižiden [[katoline jumalankodikund|katoline]] missii kändmaha indejalaižid ičeze uskojikš. Maturin šingotase [[kivivoi]]n samižel da ümbriradmižel. == Geografijan andmused == [[Fail:Venezuela - Monagas - Maturín.svg|thumb|left|250px|Maturin-municipalitetan sijaduz štatas i valdkundas vn 2017 kartal]] Lidn sijadase štatan keskuzpalan pohjoižes-lodehes, municipalitetan lodehes, 67 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad [[Kariban meri|Kariban meren]] randhasai om vižkümne kilometrad pohjoižpäivnouzmha. Matkad [[Karakas]]-pälidnhasai om 415 km päivlaskmha orhal vai 495 km avtoteidme. Klimat om tropižen savannan, räk da päivoikaz. Voden keskmäine lämuz om +26,6 C°, kuidme +25,3..+27,6 C° voden aigan. Ekstremumad oma +16,1 C° (kezaku) i +39,7 C° (semendku). Paneb sadegid 1433 mm vodes, enamba kezakus-elokus (197..220 mm kus), vähemba uhokus-sulakus (37..47 mm kus). == Tobmuz == Valitas lidnan pämest nelläks vodeks. Edeline lidnan municipalitetan pämez' om Vil'fredo Ordas (''Wilfredo Ordaz'', 2016−2021). == Eläjad == Vn 2011 Venesuelan rahvahanlugemižen mödhe lidnan ristitišt oli 447,283 eläjad. Vl 2015 lidnan eläjiden lugu oli 514,046 ristitud 157 nellikkilometrad pindal. Kaiken municipalitetan pind om 13,352 km². Kaik seičeme valdkundališt i koume privatišt universitetad oma palakundoidenke lidnas. Koumen privatižen institutan kampusad anttas üläopendust mugažo. Kaik ned baziruišoiš valdkundan toižiš suriš lidnoiš. Znamasine om Päivnouzmaižen universitetan ([[Kumana]]) palakund («südäituk»<ref>[https://www.monagas.udo.edu.ve/ Päivnouzmaižen universitetan Monagasan palakundan sait (''monagas.udo.edu.ve'').] {{ref-es}}</ref>, {{lang-es|Universidad de Oriente (UDO) Núcleo de Monagas}}), radab vspäi 1960, sen kaks' kampusad oma lidnas i üks' ezilidnas. Kaikiš suremb valdkundas «Monumental' de Maturin»-futbolstadion (52 tuh. kacujid) om avaitud lidnas. == Transport == Avtobusad (65 maršrutad municipalitetas), mikroavtobusad i maršruttaksid oma kundaližeks transportaks lidnas. Rahvahidenkeskeine civiline ''Hose Tadeo Monagas''-lendimport (''MUN / SVMT'') radab. Tehtas reisid Venesuelan erasihe-se järedoihe lidnoihe. Ende oli reisid Trinidadha, vl 2026 planiruihe reisid Santo Domingoho. == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://www.alcaldiadematurin.gob.ve/ Lidnan municipalitetan sait (''alcaldiadematurin.gob.ve'').] {{ref-es}} {{Commons|Category:Maturín}} {{stub}} [[Kategorii:Venesuelan lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Monagas|*]] qlmeohm3i6wqr6f2gpnnlt9o1zg0aoq 190826 190815 2026-10-31T10:12:00Z Motoranger 10577 +galerei 190826 wikitext text/x-wiki {{Eländpunkt | Nimi = Maturin<br />Maturín | Lidnanznam = Escudo municipio Maturín.png | Flag = Bandera de la Ciudad de Maturin.svg | Lidnanznam text = Maturinan lidnanznam | Flag text = Maturinan flag | Valdkund = Venesuel | Eläjiden lugu = 753,254 | Voz' = 2023 | Pind = 559 | Fail = Panoramica de Maturin.jpg | Pämez' = Ana Fuentes<br/>(2021—) | Telefonkod = +58-(0)291 | Aigvö = [[UTC]]−4 }} '''Maturin''' ({{lang-es|Maturín}} [matuˈɾin]) om lidn [[Venesuel]]an pohjoižpäivnouzmas. Se om valdkundan kahesanz' lidn eläjiden lugun mödhe, [[Monagas]]-štatan administrativine keskuz da pala. == Istorii == Eländpunktan aluz om pandud vn 1760 tal'vkus kuti franciskalaižiden [[katoline jumalankodikund|katoline]] missii kändmaha indejalaižid ičeze uskojikš. Maturin šingotase [[kivivoi]]n samižel da ümbriradmižel. == Geografijan andmused == [[Fail:Venezuela - Monagas - Maturín.svg|thumb|left|250px|Maturin-municipalitetan sijaduz štatas i valdkundas vn 2017 kartal]] Lidn sijadase štatan keskuzpalan pohjoižes-lodehes, municipalitetan lodehes, 67 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad [[Kariban meri|Kariban meren]] randhasai om vižkümne kilometrad pohjoižpäivnouzmha. Matkad [[Karakas]]-pälidnhasai om 415 km päivlaskmha orhal vai 495 km avtoteidme. Klimat om tropižen savannan, räk da päivoikaz. Voden keskmäine lämuz om +26,6 C°, kuidme +25,3..+27,6 C° voden aigan. Ekstremumad oma +16,1 C° (kezaku) i +39,7 C° (semendku). Il'man lämuz voib ületada +35 C° miččel taht kul. Paneb sadegid 1433 mm vodes, enamba kezakus-elokus (197..220 mm kus), vähemba uhokus-sulakus (37..47 mm kus). Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 70..76 % röunoiš voden aigan. == Tobmuz == Valitas lidnan pämest nelläks vodeks. Edeline lidnan municipalitetan pämez' om Vil'fredo Ordas (''Wilfredo Ordaz'', 2016−2021). == Eläjad == Vn 2011 Venesuelan rahvahanlugemižen mödhe lidnan ristitišt oli 447,283 eläjad. Vl 2015 lidnan eläjiden lugu oli 514,046 ristitud 157 nellikkilometrad pindal. Kaiken municipalitetan pind om 13,352 km². Kaik seičeme valdkundališt i koume privatišt universitetad oma palakundoidenke lidnas. Koumen privatižen institutan kampusad anttas üläopendust mugažo. Kaik ned baziruišoiš valdkundan toižiš suriš lidnoiš. Znamasine om Päivnouzmaižen universitetan ([[Kumana]]) palakund («südäituk»<ref>[https://www.monagas.udo.edu.ve/ Päivnouzmaižen universitetan Monagasan palakundan sait (''monagas.udo.edu.ve'').] {{ref-es}}</ref>, {{lang-es|Universidad de Oriente (UDO) Núcleo de Monagas}}), radab vspäi 1960, sen kaks' kampusad oma lidnas i üks' ezilidnas. Kaikiš suremb valdkundas «Monumental' de Maturin»-futbolstadion (52 tuh. kacujid) om avaitud lidnas. == Transport == Avtobusad (65 maršrutad municipalitetas), mikroavtobusad i maršruttaksid oma kundaližeks transportaks lidnas. Rahvahidenkeskeine civiline ''Hose Tadeo Monagas''-lendimport (''MUN / SVMT'') radab. Tehtas reisid Venesuelan erasihe-se järedoihe lidnoihe. Ende oli reisid Trinidadha, vl 2026 planiruihe reisid Santo Domingoho. == Galerei == <gallery mode="packed" heights="125px"> Hotel Monagas Internacional.jpg|''Monagas Internacional''-adivpert' (reduku 2026) Maturin cathedral in the skyline cropped.jpg|Karmel'-mägen Jumalanmaman päjumalanpert' (riman katoline, om saudud vll 1959–1981), nägu vn 2006 redukus Museo Mateo Manaure.jpg|''Mateo Manaure''-muzei (keväz'ku 2016) Estadio Monumental de Maturín.2.jpg|Maturinan monumentaline stadion (kül'mku 2023) </gallery> == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://www.alcaldiadematurin.gob.ve/ Lidnan municipalitetan sait (''alcaldiadematurin.gob.ve'').] {{ref-es}} {{Commons|Category:Maturín}} {{stub}} [[Kategorii:Venesuelan lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Monagas|*]] 90i75h3ljjtrm1ph0zl2psm8nbmlwxq 190827 190826 2026-10-31T10:13:43Z Motoranger 10577 190827 wikitext text/x-wiki {{Eländpunkt | Nimi = Maturin<br />Maturín | Lidnanznam = Escudo municipio Maturín.png | Flag = Bandera de la Ciudad de Maturin.svg | Lidnanznam text = Maturinan lidnanznam | Flag text = Maturinan flag | Valdkund = Venesuel | Eläjiden lugu = 753,254 | Voz' = 2023 | Pind = 559 | Fail = Panoramica de Maturin.jpg | Pämez' = Ana Fuentes<br/>(2021—) | Telefonkod = +58-(0)291 | Aigvö = [[UTC]]−4 }} '''Maturin''' ({{lang-es|Maturín}} [matuˈɾin]) om lidn [[Venesuel]]an pohjoižpäivnouzmas. Se om valdkundan kahesanz' lidn eläjiden lugun mödhe, [[Monagas]]-štatan administrativine keskuz da pala. == Istorii == Eländpunktan aluz om pandud vn 1760 tal'vkus kuti franciskalaižiden [[katoline jumalankodikund|katoline]] missii kändmaha indejalaižid ičeze uskojikš. Maturin šingotase [[kivivoi]]n samižel da ümbriradmižel. Se om valdkundan päivnouzman znamasižeks transporttesol'meks. == Geografijan andmused == [[Fail:Venezuela - Monagas - Maturín.svg|thumb|left|250px|Maturin-municipalitetan sijaduz štatas i valdkundas vn 2017 kartal]] Lidn sijadase štatan keskuzpalan pohjoižes-lodehes, municipalitetan lodehes, 67 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad [[Kariban meri|Kariban meren]] randhasai om vižkümne kilometrad pohjoižpäivnouzmha. Matkad [[Karakas]]-pälidnhasai om 415 km päivlaskmha orhal vai 495 km avtoteidme. Klimat om tropižen savannan, räk da päivoikaz. Voden keskmäine lämuz om +26,6 C°, kuidme +25,3..+27,6 C° voden aigan. Ekstremumad oma +16,1 C° (kezaku) i +39,7 C° (semendku). Il'man lämuz voib ületada +35 C° miččel taht kul. Paneb sadegid 1433 mm vodes, enamba kezakus-elokus (197..220 mm kus), vähemba uhokus-sulakus (37..47 mm kus). Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 70..76 % röunoiš voden aigan. == Tobmuz == Valitas lidnan pämest nelläks vodeks. Edeline lidnan municipalitetan pämez' om Vil'fredo Ordas (''Wilfredo Ordaz'', 2016−2021). == Eläjad == Vn 2011 Venesuelan rahvahanlugemižen mödhe lidnan ristitišt oli 447,283 eläjad. Vl 2015 lidnan eläjiden lugu oli 514,046 ristitud 157 nellikkilometrad pindal. Kaiken municipalitetan pind om 13,352 km². Kaik seičeme valdkundališt i koume privatišt universitetad oma palakundoidenke lidnas. Koumen privatižen institutan kampusad anttas üläopendust mugažo. Kaik ned baziruišoiš valdkundan toižiš suriš lidnoiš. Znamasine om Päivnouzmaižen universitetan ([[Kumana]]) palakund («südäituk»<ref>[https://www.monagas.udo.edu.ve/ Päivnouzmaižen universitetan Monagasan palakundan sait (''monagas.udo.edu.ve'').] {{ref-es}}</ref>, {{lang-es|Universidad de Oriente (UDO) Núcleo de Monagas}}), radab vspäi 1960, sen kaks' kampusad oma lidnas i üks' ezilidnas. Kaikiš suremb valdkundas «Monumental' de Maturin»-futbolstadion (52 tuh. kacujid) om avaitud lidnas. == Transport == Avtobusad (65 maršrutad municipalitetas), mikroavtobusad i maršruttaksid oma kundaližeks transportaks lidnas. Rahvahidenkeskeine civiline ''Hose Tadeo Monagas''-lendimport (''MUN / SVMT'') radab. Tehtas reisid Venesuelan erasihe-se järedoihe lidnoihe. Ende oli reisid Trinidadha, vl 2026 planiruihe reisid Santo Domingoho. == Galerei == <gallery mode="packed" heights="125px"> Hotel Monagas Internacional.jpg|''Monagas Internacional''-adivpert' (reduku 2026) Maturin cathedral in the skyline cropped.jpg|Karmel'-mägen Jumalanmaman päjumalanpert' (riman katoline, om saudud vll 1959–1981), nägu vn 2006 redukus Museo Mateo Manaure.jpg|''Mateo Manaure''-muzei (keväz'ku 2016) Estadio Monumental de Maturín.2.jpg|Maturinan monumentaline stadion (kül'mku 2023) </gallery> == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://www.alcaldiadematurin.gob.ve/ Lidnan municipalitetan sait (''alcaldiadematurin.gob.ve'').] {{ref-es}} {{Commons|Category:Maturín}} [[Kategorii:Venesuelan lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Monagas|*]] kwglm38ykdf37bv0swsvclkp2lzd4ww 10 41668 190807 2026-10-30T15:43:39Z Motoranger 10577 kuvan ümbrikirjutand 190807 wikitext text/x-wiki [[Korvanvuitte aurikulärii]]-erikon södabad sened (vai «Judan korvad», {{lang-la|Auricularia auricula-judae}}) [[Aurikulärižed]]-sugukundaspäi vanhal [[bukpu]]l ende čaptud oksan alusenno londuseližes De Famberhorst-tahos (koume gektarad), [[Friske Marren]]-kund, [[Frislandii]]-agj, [[Alamad]], 20. kül'mku 2025. Kuva om sätud fokusiruindal kaks'kümnes koumes fotospäi.<noinclude> [[Kategorii:Päivän kuvan šablonad]] </noinclude> nias8fsdkvkyu7zlac3u9x8lhj0sq6g 10 41669 190808 2026-10-30T15:57:49Z Motoranger 10577 kuvan ümbrikirjutand 190808 wikitext text/x-wiki «[[Pil'v]]ed [[Suomenma]]s»-voikuva (1908, {{lang-pl|Chmury w Finlandii}}, 124 x 110 sm surtte), tegi pol'šanmalaine [[Konrad Kržižanovski]]-pirdai (1872−1922), kudamb oli sündnu vn 1872 necil päiväl uden stilin mödhe (15. uhokud). Kuva kaičese Rahvahanmuzejas [[Krakov]]-lidnas, [[Pol'šanma]].<noinclude> [[Kategorii:Päivän kuvan šablonad]] </noinclude> jb2jo2vjuxivfcmf7ulx01znyl5jvm1 10 41670 190816 2026-10-31T06:24:05Z Motoranger 10577 Tehtud lehtpol' "Mycorrhiza I – Mycorrhiza and the Environment.webm" 190816 wikitext text/x-wiki Mycorrhiza I – Mycorrhiza and the Environment.webm knsb2hgh2mv00aps32l0qoolivaa7j4 10 41671 190817 2026-10-31T06:24:41Z Motoranger 10577 Tehtud lehtpol' "Vayanattu Kulavan Theyyam at Kannur.webm" 190817 wikitext text/x-wiki Vayanattu Kulavan Theyyam at Kannur.webm h8boj0ccj3x20macyyunwp1qv8w45ue 10 41672 190818 2026-10-31T06:26:45Z Motoranger 10577 Tehtud lehtpol' "Siberian Stonechat in Baruipur October 2025 by Tisha Mukherjee.mpg" 190818 wikitext text/x-wiki Siberian Stonechat in Baruipur October 2025 by Tisha Mukherjee.mpg gd5119lx1g3291sbj3x5hz6m5m19pp6 10 41673 190819 2026-10-31T06:28:49Z Motoranger 10577 videon ümbrikirjutand 190819 wikitext text/x-wiki [[Azijalaine mustpäine čekan]] (vai sibirine, {{lang-la|Saxicola maurus}}) [[Kärbhaižidenpüdaižed]]-sugukundaspäi (''Muscicapidae'', [[Pasklindunvuiččed]]-heimkund) [[Baruipur]]-lidnan municipalitetan territorijal ([[Kolkat]]an suvine ezilidn), [[Päivlaskmaine Bengalii]]-štat, [[Indii]]. Videon hätkeližuz om 33 sekundad, 11. reduku 2025, tegi Tiša Mukerdži-kävutai (''Tisha Mukherjee'').<noinclude> [[Kategorii:Päivän medijan šablonad]] </noinclude> 4m44gesdat8u2xfka5wq9rpdb1i99wv 10 41674 190820 2026-10-31T06:31:25Z Motoranger 10577 Tehtud lehtpol' "Traditional music, community & sharing- A conversation with the Isla Callister Trio 2019.webm" 190820 wikitext text/x-wiki Traditional music, community & sharing- A conversation with the Isla Callister Trio 2019.webm tosdoyt6b8n7rag7e899hour6k2hn8w 10 41675 190821 2026-10-31T06:32:03Z Motoranger 10577 Tehtud lehtpol' "Tasmanian devils making noise 2018.webm" 190821 wikitext text/x-wiki Tasmanian devils making noise 2018.webm 2efijdc9hwohcpumxflm3cwl523wvvh 10 41676 190822 2026-10-31T06:32:37Z Motoranger 10577 Tehtud lehtpol' "Grádh gan fhios - Love in Secret. Old Irish harp tune played by Simon Chadwick 2021.webm" 190822 wikitext text/x-wiki Grádh gan fhios - Love in Secret. Old Irish harp tune played by Simon Chadwick 2021.webm hvy97grna1yrb8kbkss6oitddt6kmru 10 41677 190823 2026-10-31T07:35:14Z Motoranger 10577 kuvan ümbrikirjutand 190823 wikitext text/x-wiki [[Irrigacii|Irrigacine]] rova (sijaline nimituz: ''levada'') lavrmecadme torpfermanno ({{lang-pt|Viveiros de Trutas}}), Ribeiru Friu-külä («Vilu valu»), San-Roke-du-Fajal-tulend, [[Santanan kund]], [[Madeir]]-saren päivnouzmaižen polen keskuz, [[Portugalii]], 16. kül'mku 2025. Rovad mändas saren nepsas pohjoižespäi kuivha suvhe, oma sätud 16. voz'sadaspäi vhesai 1970 i orjil päpaloin.<noinclude> [[Kategorii:Päivän kuvan šablonad]] </noinclude> a320s8xjucheort0eiqg1qz5vwyzvuy 10 41678 190824 2026-10-31T07:51:53Z Motoranger 10577 kuvan ümbrikirjutand 190824 wikitext text/x-wiki [[Saksanma]]n Janoš Brugger-sportnik (''Janosch Brugger'') [[hihtandsport|hihtab]] ''FIS Nordic World Ski Championships Seefeld 2019''-aigtegon (20. uhoku — 3. keväz'ku) 15-kilometrišt distancijad mužikoiden täht ristikoitud tahondadme klassižel stilil erigoittud startanke, Zefel'd-in-Tirol'-kund, [[Tirol']]-federacijanma, [[Avstrii]], 27. uhoku 2019 (necil päiväl kahesa vot tagaz)<noinclude> [[Kategorii:Päivän kuvan šablonad]] </noinclude> 0144i38lo326tvoynsi0hs4k9ny3ekn 190825 190824 2026-10-31T07:53:02Z Motoranger 10577 190825 wikitext text/x-wiki [[Saksanma]]n Janoš Brugger-sportnik (''Janosch Brugger'') [[hihtandsport|hihtab]] ''FIS Nordic World Ski Championships Seefeld 2019''-aigtegon (Mail'man čempionat hihtandsportansuguiš, 20. uhoku — 3. keväz'ku) 15-kilometrišt distancijad mužikoiden täht ristikoitud tahondadme klassižel stilil erigoittud startanke, Zefel'd-in-Tirol'-kund, [[Tirol']]-federacijanma, [[Avstrii]], 27. uhoku 2019 (necil päiväl kahesa vot tagaz)<noinclude> [[Kategorii:Päivän kuvan šablonad]] </noinclude> c2es98vz9tdtils3ryhomu9lqj5gt8e