Hel'sinki

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="vep">
  <siteinfo>
    <sitename>Vikipedii</sitename>
    <dbname>vepwiki</dbname>
    <base>https://vep.wikipedia.org/wiki/P%C3%A4lehtpol%E2%80%99</base>
    <generator>MediaWiki 1.48.0-wmf.3</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Specialine</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Lodu</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Kävutai</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Lodu kävutajas</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Vikipedii</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Paginad Vikipedii</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Fail</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Lodu failas</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Lodu MediaWikiš</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Šablon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Lodu šablonas</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Abu</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Lodu abus</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategorii</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Lodu kategorijas</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Moodul</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Mooduli arutelu</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Üritus</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Ürituse arutelu</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Hel'sinki</title>
    <ns>0</ns>
    <id>200</id>
    <revision>
      <id>190925</id>
      <parentid>183760</parentid>
      <timestamp>2026-11-07T14:03:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asdexer240</username>
        <id>17241</id>
      </contributor>
      <comment>šablonad</comment>
      <origin>190925</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7223" sha1="rj6fyvpyxyxx2380fu76qlqsvl4nmjd" xml:space="preserve">{{10000}}{{A10000}}
{{Eländpunkt
 | Nimi = Hel'sinki&lt;br /&gt;Helsinki &lt;small&gt;(suom.)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;Helsingfors &lt;small&gt;(roč.)&lt;/small&gt;
 | Lidnanznam = Helsinki.vaakuna.svg
 | Flag = Flag of Helsinki.svg
 | Lidnanznam text = Hel'sinkin lidnanznam
 | Flag text = Hel'sinkin flag
 | Valdkund = Suomenma
 | Eläjiden lugu = 686,595
 | Voz' = 2025
 | Pind = 715.48
 | Fail = Helsinki montage 2015.jpg
 | Pämez' = Juhana Vartiainen&lt;br/&gt;(eloku 2021—)
 | Telefonkod = +358
 | Aigvö = tal'vel [[UTC]]+2,&lt;br /&gt;kezal [[UTC]]+3
}}
[[Fail:Urban Helsinki.png|thumb|left|250px|Lidnan kart ezilidnoidenke da röunoidenke (2013)]]
'''Hel'sinki''' ({{lang-fi|Helsinki [ˈhelsiŋki]}}, {{lang-sv|Helsingfors [hɛlsɪŋˈfɔrsː]}}, nimen venäkel'ne '''Gel'singfors'''-versii oli oficialižeks vhesai 1926) om [[Suomenma]]n pälidn da kaikiš järedamb lidn. Mugažo se om [[Udenma]]-agjan administrativine keskuz.

Hel'sinki om valdkundan biznesan, opendusen, kul'turan da tedon päkeskuseks.

== Istorii ==
[[Ročinma]]n Vasan Gustav-kunigaz pani Hel'sinkin lidnan alust vodel 1550. Vodel 1809 Suomenma ühtni [[Venäman imperii|Venälaižhe imperijha]] da vodel 1812 kändihe Suomenman Suren ruhtinazkundan administrativižeks keskuseks. Vodel 1870 üntenzoittihe lidnad raudtel [[Piter]]inke. Vodelpäi 1920 se om ripmatoman Suomenman pälidnaks.

Vodel 1952 Hel'sinki vastsi Kezaližid [[Olimpižed vändod|Olimpižid vändoid]].

== Geografijan andmused ==
[[Fail:Helsinki sijainti Suomi.svg|thumb|left|150px|Lidnan sijaduz agjas i valdkundas vn 2023 kartal]]
Hel'sinkin sijaduz om valdkundan agjahižes suves, [[Baltijan meri|Baltijan meren]] [[Suomen laht]]en randal, kall'oikahas tahondas, 17 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Om vezilanktendoid lidnan jogil.

Vl 2018 lidnan ühthine pind oli 715,48 km², sidä kesken kuiv ma — 214,25 km², sokaz ma oti 0,91 nellikkilometrad, meren pind — 500,32 km².

Lähembaine sur' lidn om Estinman [[Tallidn]]-pälidn 80 kilometras suvhe, matkad sihesai om kaks' časud mertme vai 18 minutad punolendimel.

Klimat om [[ven vö|ven]], se om keskmäine meren i kontinentan klimatoišpäi. Keza om päivoikaz, tal'vaig om pil'vekaz lujas. Voden keskmäine lämuz om +6,5 C°, heinkun-elokun +16,9..+18,1 C°, kezakun i sügüz'kun +14,9 C° i +12,3 C°, vilukun-uhokun oleleb −3,1..−3,8 C°, tal'vkun i keväz'kun −0,7 C°. Tal'vel lidnan lämuden saren effekt om znamasine. Ekstremumad oma −35,0 C° (tal'vku, viluku) i +33,2 C° (heinku). Kezaaigan minimum om −0,5 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +10,5 C° (tal'vku, uhoku). Ei voi panda halad heinkus-elokus (elokun minimum om +2,1 C°). Paneb sadegid 653 mm vodes, enamba elokus (81 mm) i redukus-kül'mkus (69..73 mm kus), vähemba uhokus-semendkus (34..38 mm kus). Lendimportan rajonas paneb lunt 122 päiväd tal'ves, vihmanke poleti paksumba kaiked. Meriveden keskmäine lämuz om +1..+3 C° tal'vkus-sulakus, +14..+17 C° heinkus-sügüz'kus. Kaikiš hätkeližemb päiv om 18 časud 57 minutad, kaikiš lühüdamban päivän hätkeližuz — 5 časud 48 minutad.

== Tobmuz ==
[[Fail:Helsinki subdivisions-fi.svg|thumb|left|250px|Hel'sinkin administrativine jagand (2010)]]
Hel'sinki-kund jagase kahesaks nimitadud administrativižeks ümbrikoks ({{lang-fi|suurpiiri}} «sur' rajon»). Ned alajagasoiš rajonikš (''peruspiiri'') i edemba alarajonikš (lidnanlaptoikš, ''osa-alue''). Mülütadas Helsinkid kaimdailidnoidenke ([[Vantaa]], [[Espoo]] i [[Kauniainen]]) pälidnan «[[Sur' Hel'sinki]]»-regionha. Sur' Hel'sinki kogoneb kaks'toštkümnes kundaspäi.

Lidnan suim ({{lang-fi|Helsingin kaupunginvaltuusto}}, {{lang-sv|Helsingfors stadsfullmäktige}}) kogoneb 85 ühtnijaspäi, kaik rahvaz valičeb heid nelläks vodeks. Se paneb merad ({{lang-fi|Helsingin kaupunginjohtaja}}) radsijha. Edel vn 2017 kezakud siti-menedžer oli hänen sijas, valitihe händast seičemeks vodeks. Edeližed lidnan pämehed oma Jan Vapaavuori (kezaku 2017 — eloku 2021), Jussi Pajunen (kezaku 2005 — kezaku 2017).

== Eläjad ==
Vn 2011 Suomenman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 588 941 ristitud. Kaik 650 033 eläjad oli lidnas vn 2018 lopus. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Suren Hel'sinkin eläjiden lugu om enamb 1,43 millionad ristituid 2 982 km² pindal (vn 2015 andmused).

Mamankelen mödhe (2016): [[suomen kel']] — 79,6 %, [[ročin kel']] — 5,7 %, toižed keled — 14,7 %.

Kaik om kahesa universitetad da kuz' tehnologišt parkad Sures Hel'sinkiš. Kaikiš suremb Suomenmas valdkundaline Hel'sinkin universitet&lt;ref&gt;[http://helsinki.fi/ Hel'sinkin universitetan sait (''helsinki.fi'').] {{ref-fi}} {{ref-sv}} {{ref-en}}&lt;/ref&gt; baziruiše lidnas (31 tuh. üläopenikoid kümnel fakul'tetal vl 2022). Universitetan alusenpanend tegihe vl 1640 kut Abon kunigazline akademii (Turku), om sirtud Gel'singforsha vl 1828, nimitihe nügüdläižikš vl 1917.

== Transport ==
[[Fail:Helsinki Region rail transport w plans.svg|thumb|left|250px|Suren Hel'sinkin transportkart (2022, erased-se maršrutad oma vaiše planoiš)]]
Hel'sinkiš om kundališt transportad: avtobusoid, tramvaid, lidnelektrojonusid. Vodespäi 1982 [[Hel'sinkin metropoliten|metropoliten]] radab lidnas (vn 2022 tal'vkuspäi om kaht jonod 30 stancijanke, 43 km raudted), se om kaikiš pohjoižemb metron sistem [[Ma]]l.

Hel'sinki om jalos znamasižeks transportsol'meks. Siš sur' raudtestancii i meriport oma saudud. [[Allegro (elektrojonuz)|Allegro-üläkiruhjonused]] ajoiba [[Piter]]in da Hel'sinkin keskes vn 2022 keväz'kuhusai (390 km 3,5 časus).

Rahvahidenkeskeine Hel'sinki-[[Vantaa]]-lendimport da penemb Hel'sinki-Mal'min aeroport sijadasoiš lidnas vai sen ümbrištos.

== Galerei ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;125px&quot;&gt;
11-07-31-helsinki-by-RalfR-130.jpg|Lidnan suiman sauvuz (2011)
Suomenlinna.jpg|Suomenlinnan lidnuz (2005)
Senate Square and Lutheran Cathedral in Helsinki.jpg|Ph. Mikulai-čudonsädajan kafedraline päjumalanpert' (lüteranine, om saudud vll 1830−1852), vn 2004 nägu
Uspensiki by SamSegar.jpg|Jumalanmaman Emäganpäivän jumalanpert' (ortodoksine hristanuskond), vn 2005 nägu
Aleksanterinkatu Helsinki summer.jpg|''Aleksanterinkatu'' (2007, «Aleksandran ird»)
Sanomatalokiasmahelsinki.JPG|''Sanoma''-mediikompanii i nügüd'aigaižen čomamahton ''Kiasma''-muzei vl 2011
Oopperatalo2008.jpg|Nacionaline operteatr (2008)
Helsinki Railway Station 20050604.jpg|Helsinkin päraudtestancii vl 2005
&lt;/gallery&gt;
[[Fail:Senate Square - Senaatintori - Senatstorget, Helsinki, Finland.jpg|thumb|center|850px|&lt;center&gt;Senatantorgun nägu vn 2008 sügüz'kus&lt;/center&gt;]]

== Homaičendad ==
&lt;references /&gt;

== Irdkosketused ==
* [http://www.hel.fi/ Helsinkin ohjastusen portal (''hel.fi'').] {{ref-fi}} {{ref-sv}} {{ref-en}} &lt;small&gt;''(+erased-se tedod toižil kelil)''&lt;/small&gt;
* [http://www.helsinki.ru/ Azjaline «Hel'sinki-keskuz»-sait Hel'sinkin, Kotkan da Lahtin polhe (''helsinki.ru'').] {{ref-ru}} {{ref-en}}
{{Commons|Helsinki}}

{{Suomenman lidnad}}
{{Suomenman agjad}}
{{Evropan pälidnad}}

[[Kategorii:Hel'sinki| ]]
[[Kategorii:Suomenman lidnad]]
[[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Suomenma|*]]
[[Kategorii:Pälidnad]]
[[Kategorii:Udenma|*]]</text>
      <sha1>rj6fyvpyxyxx2380fu76qlqsvl4nmjd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>190928</id>
      <parentid>190925</parentid>
      <timestamp>2026-11-07T14:48:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Motoranger</username>
        <id>10577</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>formitez</comment>
      <origin>190928</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7275" sha1="qhkedfnfpphogofuam9mzrfg0fo50z0" xml:space="preserve">{{10000}}{{A10000}}
{{Eländpunkt
 | Nimi = Hel'sinki&lt;br /&gt;Helsinki &lt;small&gt;(suom.)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;Helsingfors &lt;small&gt;(roč.)&lt;/small&gt;
 | Lidnanznam = Helsinki.vaakuna.svg
 | Flag = Flag of Helsinki.svg
 | Lidnanznam text = Hel'sinkin lidnanznam
 | Flag text = Hel'sinkin flag
 | Valdkund = Suomenma
 | Eläjiden lugu = 686,595
 | Voz' = 2025
 | Pind = 715.48
 | Fail = Helsinki montage 2015.jpg
 | Pämez' = Juhana Vartiainen&lt;br/&gt;(eloku 2021—)
 | Telefonkod = +358
 | Aigvö = tal'vel [[UTC]]+2,&lt;br /&gt;kezal [[UTC]]+3
}}
[[Fail:Urban Helsinki.png|thumb|left|250px|Lidnan kart ezilidnoidenke da röunoidenke (2013)]]
'''Hel'sinki''' ({{lang-fi|Helsinki}} [ˈhelsiŋki], {{lang-sv|Helsingfors}} [hɛlsɪŋˈfɔrsː], nimen venäkel'ne '''Gel'singfors'''-versii oli oficialižeks vhesai 1926) om [[Suomenma]]n pälidn da kaikiš järedamb lidn. Mugažo se om [[Udenma]]-agjan administrativižeks keskuseks da palaks.

Hel'sinki om valdkundan biznesan, opendusen, kul'turan da tedon päkeskuseks.

== Istorii ==
[[Ročinma]]n Vasan Gustav-kunigaz pani Hel'sinkin lidnan alust vodel 1550. Vodel 1809 Suomenma ühtni [[Venäman imperii|Venälaižhe imperijha]] da vodel 1812 kändihe Suomenman Suren ruhtinazkundan administrativižeks keskuseks. Vodel 1870 üntenzoittihe lidnad raudtel [[Piter]]inke. Vodelpäi 1920 se om ripmatoman Suomenman pälidnaks.

Vodel 1952 Hel'sinki vastsi Kezaližid [[Olimpižed vändod|Olimpižid vändoid]].

== Geografijan andmused ==
[[Fail:Helsinki sijainti Suomi.svg|thumb|left|150px|Lidnan sijaduz agjas i valdkundas vn 2023 kartal]]
Hel'sinkin sijaduz om agjan keskuzpalan suves, valdkundan agjahižes suves, [[Baltijan meri|Baltijan meren]] [[Suomen laht]]en randal, kall'oikahas tahondas, 17 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Om vezilanktendoid lidnan jogil.

Vl 2018 lidnan ühthine pind oli 715,48 km², sidä kesken kuiv ma — 214,25 km², sokaz ma oti 0,91 nellikkilometrad, meren pind — 500,32 km².

Lähembaine sur' lidn om Estinman [[Tallidn]]-pälidn kahesakümnes kilometras suvhe, matkad sihesai om kaks' časud mertme vai 18 minutad punolendimel.

Klimat om [[ven vö|ven]], se om keskmäine meren i kontinentan klimatoišpäi. Keza om päivoikaz, tal'vaig om pil'vekaz lujas. Voden keskmäine lämuz om +6,5 C°, heinkun-elokun +16,9..+18,1 C°, kezakun i sügüz'kun +14,9 C° i +12,3 C°, vilukun-uhokun oleleb −3,1..−3,8 C°, tal'vkun i keväz'kun −0,7 C°. Tal'vel lidnan lämuden saren effekt om znamasine. Ekstremumad oma −35,0 C° (tal'vku, viluku) i +33,2 C° (heinku). Kezaaigan minimum om −0,5 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +10,5 C° (tal'vku, uhoku). Ei voi panda halad heinkus-elokus (elokun minimum om +2,1 C°). Paneb sadegid 653 mm vodes, enamba elokus (81 mm) i redukus-kül'mkus (69..73 mm kus), vähemba uhokus-semendkus (34..38 mm kus). Lendimportan rajonas paneb lunt 122 päiväd tal'ves, vihmanke poleti paksumba kaiked. Meriveden keskmäine lämuz om +1..+3 C° tal'vkus-sulakus, +14..+17 C° heinkus-sügüz'kus. Kaikiš hätkeližemb päiv om 18 časud 57 minutad, kaikiš lühüdamban päivän hätkeližuz — 5 časud 48 minutad.

== Tobmuz ==
[[Fail:Helsinki subdivisions-fi.svg|thumb|left|250px|Hel'sinkin administrativine jagand (2010)]]
Hel'sinki-kund jagase kahesaks nimitadud administrativižeks ümbrikoks ({{lang-fi|suurpiiri}} «sur' rajon»). Ned alajagasoiš rajonikš (''peruspiiri'') i edemba alarajonikš (lidnanlaptoikš, ''osa-alue''). Mülütadas Helsinkid kaimdailidnoidenke ([[Vantaa]], [[Espoo]] i [[Kauniainen]]) pälidnan «[[Sur' Hel'sinki]]»-regionha. Sur' Hel'sinki kogoneb kaks'toštkümnes kundaspäi.

Lidnan suim ({{lang-fi|Helsingin kaupunginvaltuusto}}, {{lang-sv|Helsingfors stadsfullmäktige}}) kogoneb 85 ühtnijaspäi, kaik rahvaz valičeb heid nelläks vodeks. Se paneb merad ({{lang-fi|Helsingin kaupunginjohtaja}}) radsijha. Edel vn 2017 kezakud siti-menedžer oli hänen sijas, valitihe händast seičemeks vodeks. Edeližed lidnan pämehed oma Jan Vapaavuori (kezaku 2017 — eloku 2021), Jussi Pajunen (kezaku 2005 — kezaku 2017).

== Eläjad ==
Vn 2011 Suomenman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 588,941 ristitud. Kaik 650,033 eläjad oli lidnas vn 2018 lopus. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Suren Hel'sinkin eläjiden lugu om enamb 1,43 millionad ristituid 2 982 km² pindal (vn 2015 andmused).

Mamankelen mödhe (2016): [[suomen kel']] — 79,6 %, [[ročin kel']] — 5,7 %, toižed keled — 14,7 %.

Kaik om kahesa universitetad da kuz' tehnologišt parkad Sures Hel'sinkiš. Kaikiš suremb Suomenmas valdkundaline Hel'sinkin universitet&lt;ref&gt;[http://helsinki.fi/ Hel'sinkin universitetan sait (''helsinki.fi'').] {{ref-fi}} {{ref-sv}} {{ref-en}}&lt;/ref&gt; baziruiše lidnas (31 tuh. üläopenikoid kümnel fakul'tetal vl 2022). Universitetan alusenpanend tegihe vl 1640 kut Abon kunigazline akademii (Turku), om sirtud Gel'singforsha vl 1828, nimitihe nügüdläižikš vl 1917.

== Transport ==
[[Fail:Helsinki Region rail transport w plans.svg|thumb|left|250px|Suren Hel'sinkin transportkart (2022, erased-se maršrutad oma vaiše planoiš)]]
Hel'sinkiš om kundališt transportad: avtobusoid, tramvaid, lidnelektrojonusid. Vodespäi 1982 [[Hel'sinkin metropoliten|metropoliten]] radab lidnas (vn 2022 tal'vkuspäi om kaht jonod 30 stancijanke, 43 km raudted), se om kaikiš pohjoižemb metron sistem [[Ma]]l.

Hel'sinki om jalos znamasižeks transportsol'meks. Siš sur' raudtestancii i meriport oma saudud. [[Allegro (elektrojonuz)|Allegro-üläkiruhjonused]] ajoiba [[Piter]]in da Hel'sinkin keskes vn 2022 keväz'kuhusai (390 km 3,5 časus).

Rahvahidenkeskeine Hel'sinki-[[Vantaa]]-lendimport da penemb Hel'sinki-Mal'min aeroport sijadasoiš lidnas vai sen ümbrištos.

== Galerei ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;125px&quot;&gt;
11-07-31-helsinki-by-RalfR-130.jpg|Lidnan suiman sauvuz (2011)
Suomenlinna.jpg|Suomenlinnan lidnuz (2005)
Senate Square and Lutheran Cathedral in Helsinki.jpg|Ph. Mikulai-čudonsädajan kafedraline päjumalanpert' (lüteranine, om saudud vll 1830−1852), vn 2004 nägu
Uspensiki by SamSegar.jpg|Jumalanmaman Emäganpäivän jumalanpert' (ortodoksine hristanuskond), vn 2005 nägu
Aleksanterinkatu Helsinki summer.jpg|''Aleksanterinkatu'' (2007, «Aleksandran ird»)
Sanomatalokiasmahelsinki.JPG|''Sanoma''-mediikompanii i nügüd'aigaižen čomamahton ''Kiasma''-muzei vl 2011
Oopperatalo2008.jpg|Nacionaline operteatr (2008)
Helsinki Railway Station 20050604.jpg|Helsinkin päraudtestancii vl 2005
&lt;/gallery&gt;
[[Fail:Senate Square - Senaatintori - Senatstorget, Helsinki, Finland.jpg|thumb|center|850px|&lt;center&gt;Senatantorgun nägu vn 2008 sügüz'kus&lt;/center&gt;]]

== Homaičendad ==
&lt;references /&gt;

== Irdkosketused ==
* [http://www.hel.fi/ Helsinkin ohjastusen portal (''hel.fi'').] {{ref-fi}} {{ref-sv}} {{ref-en}} &lt;small&gt;''(+erased-se tedod toižil kelil)''&lt;/small&gt;
* [http://www.helsinki.ru/ Azjaline «Hel'sinki-keskuz»-sait Hel'sinkin, Kotkan da Lahtin polhe (''helsinki.ru'').] {{ref-ru}} {{ref-en}}
{{Commons|Helsinki}}

{{Suomenman lidnad}}
{{Suomenman agjad}}
{{Evropan pälidnad}}

[[Kategorii:Hel'sinki| ]]
[[Kategorii:Suomenman lidnad]]
[[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Suomenma|*]]
[[Kategorii:Pälidnad]]
[[Kategorii:Udenma|*]]</text>
      <sha1>qhkedfnfpphogofuam9mzrfg0fo50z0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lomonosovan rajon (Leningradan agj)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4998</id>
    <revision>
      <id>190930</id>
      <parentid>176807</parentid>
      <timestamp>2026-11-07T15:38:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Motoranger</username>
        <id>10577</id>
      </contributor>
      <comment>eländpunktad aktualizacii</comment>
      <origin>190930</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6505" sha1="3bzbrq64ssg4q4jgyg5mxcrygyl2za0" xml:space="preserve">{{Rajon
| Nimi          = Lomonosovan rajon&lt;br /&gt;Ломоносовский район
| Znam          = Coat of Arms of Lomonosov rayon (Leningrad oblast).png
| Flag          = Flag of Lomonosov rayon (Leningrad oblast).png
| Znam text     = Lomonosovan rajonan znam (Leningradan agj)
| Flag text     = Lomonosovan rajonan flag (Leningradan agj)
| Valdkund      = Venäma
| Pälidn        = Lomonosov (lidn){{!}}Lomonosov-lidn
| Eläjiden lugu = 90,576
| Year          = 2024
| Pind          = 1,919.17
| Map           = Location of Lomonosovsky District (Leningrad Oblast).svg
| Map width     = 
}}
'''Lomonosovan rajon''' ({{lang-ru|Ломоно́совский райо́н}}) om [[Venäma]]n municipaline ühtnik [[Leningradan agj]]as.

Nece om Leningradan agjan üks'jäine municipaline ühtnik, kudamban ohjandusen organad sijadase toižes fegeracijan subjektas — [[Piter]]iš. Rajonan administrativine keskuz om [[Lomonosov (lidn)|Lomonosov-lidn]], iče mülüb [[Piter]]in [[Petrodvorecan rajon]]ha, sijadase pohjoižpolehe rajonaspäi.

== Istorii ==
Rajonan aluz om pandud vn 1927 elokun 1. päiväl [[Leningradan agj]]an [[Leningradan ümbrik]]ho ühten aigan niiden sädandanke kuti '''Oranijenbauman rajon'''. [[Lomonosov (lidn)|Oranijenbaum]] tegihe rajonan keskuseks. Vn 1930 heinkun 23. päiväl heittihe ümbrikod, i siš aigaspäi rajon mülüb Leningradan agjaha kut administrativine ühtnik.

Vspäi 1939 Oranijenbaum-lidn alištui agjan tobmudele oikti, hot' rajonan tobmuden organad oliba neciš lidnas. [[Toine mail'man soda|Toižen mail'man sodan]] aigan rajonan suvipala oli okkupiruidud. Vl 1948 udesnimitihe lidnad da rajonad nügüdläižikš. Vl 1955 ühtištadihe [[Krasnoje Selon rajon]]ad Lomonosovan rajonanke. Vl 1963 kätihe [[Krasnoje Selo]]d lidnaks agjan alištusenke. Vl 1973 [[Sosnovii Bor (lidn, Leningradan agj)|Sosnovii Bor]] kändihe lidnaks agjan alištusenke da läksi rajonaspäi.

Vl 1978 [[Lomonosov (lidn)|Lomonosov-lidn]] kändihe [[Piter|Leningradan]] palaks, no lidnan Deputatoiden nevondkund kändihe Lomonosovan rajonan Deputatoiden nevondkundaks. Rajon om olmas nügüdläižiš röunoiš vspäi 2006.

== Geografijan andmused ==
Lomonosovan rajon om Leningradan agjan päivlaskmaine taho. Pind — 1 919 nellikkilometrad (jäl'gmäine sija agjas). Mecad ottas 72,7 % territorijad (1448 km²).

Om röunoid Venäman koumenke rajonanke da kahtenke lidnanke:
* pohjoižpäivnouzmas i päivnouzmas [[Piter]]inke;
* suvipäivnouzmas [[Leningradan agj]]an [[Gatčinan rajon]]anke;
* suves Leningradan agjan [[Volosovon rajon]]anke;
* suvipäivlaskmas Leningradan agjan [[Kingiseppan rajon]]anke;
* lodehes Leningradan agjan [[Sosnovii Bor (lidn, Leningradan agj)|Sosnovii Bor]]-lidnümbrikonke (pol'anklav).

[[Suomen laht]] lainištab rajonan päivlaskmaižed da pohjoižed randad 65 km randanpirdanke. Lühüdad joged mülüdas Suomen lahten ([[Atlantine valdmeri|Atlantižen valdmeren]]) basseinha.

Londuseližed varad oma [[sauvondmaterialad]] ([[gravii]], [[lete|letked]], [[savi|saved]]), mineraližed [[muju]]d, [[vezi|reskvezi]].

== Tobmuz ==
[[Fail:Lomonosovskiy rayon.png|thumb|left|250px|Rajonan municipalitetad vl 2011]]
Vspäi 2006 rajonan territorii jagase 15 municipaližeks ühtnikaks. Ezmäi oli kaks' lidnankundad da 13 küläkundad, vspäi 2017 om nell' lidnankundad i 11 küläkundad.

Käskusenandai tobmuz om Deputatoiden nevondkund ({{lang-ru|Совет депутатов}}) koumekümnenke ühtnijanke. Kaik rahvaz valičeb heid videks vodeks. Järgvaličendad sihe oliba vn 2014 sügüz'kun 14. päiväl. [[Polkovnikov Dmitrii|Dmitrii Polkovnikov]] radab sen ezimehen da rajonan pämehen vn 2014 redukun 5. päiväspäi. Deputatoiden nevondkund valičeb rajonan administracijan pämest.

Vn 2014 kül'mkun 1. päiväspäi [[Kondrašov Aleksei|Aleksei Kondrašov]] om valitud i radab rajonan administracijan pämehen kontraktan mödhe. Nell' varapämest oma hänele abhu. Kaik kuz' komitetad, 13 palakundad, üks' sektor, ohjanduzkund da 27 laudkundad alištudas rajonan administracijan pämehištole.

== Eläjad ==
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe rajonan eläjiden lugu oli 70,347 ristitud, vn 2021 — 79,079 ristitud. Kaik 69,861 eläjad oli rajonas vl 2017. Kaikiš suremb rajonan ristitišt om nügüd'.

Kaik om 144 eländpunktad rajonas, niiden kesken üks'jäine lidn, koume lidnanvuittušt žilod, ühesa muite žilod, kaks' raudtestancijan žilod, 129 küläd.

Kaikiš surembad eländpunktad oma [[Novosel'je (lidn)|Novosel'je]]-lidn (11,7 tuh. eläjid vl 2025), [[Gorbunki]]-külä (6,5 tuh. rist. vl 2021), lidnanvuitte [[Lebäžje (Lomonosovan rajon)|Lebäžje]]-žilo (5,2 tuh. rist. vl 2025) i [[Russko-Visockoje]]-žilo (4,9 tuh. rist. vl 2021).

Rahvahad (enamba 0,4 % vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe): [[venälaižed]] — 87,1 %, [[ukrainalaižed]] — 2,2 %, [[vaugedvenälaižed]] — 1,4 %, [[uzbekalaižed]] — 0,7 %, [[suomalaižed]] — 0,5 %, [[armenijalaižed]] — 0,4 %, toižed rahvahad — 3,3 %, rahvahuden ozutandata — 4,4 %.

Erased-se igähižed rahvahad: [[karjalaižed]] — 41 rist. (0,06 %), [[estilaižed]] — 28 rist. (0,04 %), [[vepsläižed]] — 5 rist. (vähemb mi 0,01 %), [[vodilaižed]] — 5 rist. (vähemb mi 0,01 %), [[ižoralaižed]] — 1 rist. (vähemb mi 0,01 %)&lt;ref&gt;[http://petrostat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/petrostat/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ Национальный состав и владение языками, гражданство населения Ленинградской области (Leningradan agjan rahvahaline mülükund, ristitišton kel'mahtod da rahvahanikuz.) / Стат. сборник. Часть 1. — СПб.: Петростат, 2013. — 266 lpp. — Lpp. 63−64.] {{ref-ru}}&lt;/ref&gt;.

== Ižanduz ==
Rajonan ižandusen päsarakod oma mašinoidensauvomine, sauvondmaterialoiden pästand (apakut, metallkonstrukcijad, pilindmaterialad), poligrafii, maižanduz da kalankazvatuz, torguind da varažomad, tabakan ümbriradmine, sömtegimišt&lt;ref&gt;[http://lenoblinvest.ru/images/rayoni/lmr-pics/investpasport-LMR.pdf Lomonosovan rajonan investicine pasport (lenoblinvest.ru). — 9 lp. — Lpp. 2−3.] {{ref-ru}}&lt;/ref&gt;, turizm.

== Homaičendad ==
&lt;references /&gt;

== Irdkosketused ==
* [http://lomonosovlo.ru/ Lomonosovan rajonan oficialine sait (''lomonosovlo.ru'').] {{ref-ru}}

{{Leningradan agjan rajonad}}

[[Kategorii:Lomonosovan rajon (Leningradan agj)| ]]</text>
      <sha1>3bzbrq64ssg4q4jgyg5mxcrygyl2za0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bandung</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11598</id>
    <revision>
      <id>190926</id>
      <parentid>185841</parentid>
      <timestamp>2026-11-07T14:43:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Motoranger</username>
        <id>10577</id>
      </contributor>
      <comment>+transport</comment>
      <origin>190926</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4594" sha1="svqg2kogseuukk41vyr1tu47hvfugzz" xml:space="preserve">{{A10000}}
{{Eländpunkt
 | Nimi = Bandung&lt;br /&gt;Kota Bandung
 | Lidnanznam = Lambang Kota Bandung.svg
 | Flag = Municipal Flag of Bandung, Indonesia.svg
 | Lidnanznam text = Bandungan lidnanznam
 | Flag text = Bandungan flag
 | Valdkund = Indonezii
 | Eläjiden lugu = 2,452,943
 | Voz' = 2021
 | Pind = 167.31
 | Fail = Montage of Bandung.jpg
 | Pämez' = Muhammad Farhan&lt;br/&gt;(uhoku 2025—)
 | Telefonkod = +62-22
 | Aigvö = [[UTC]]+7
}}
[[Fail:Location map Bandung.png|thumb|left|250px|Lidnan kart (2018)]]
'''Bandung''' ({{lang-id|Kota Bandung}} [ˈbɑːndʊŋ], {{lang-nl|Bandoeng}}) om lidn [[Indonezii|Indonezijan]] suvipäivlaskmas. Se om valdkundan nellänz' lidn eläjiden lugun mödhe, om [[Päivlaskmaine Jav]]-agjan administrativižeks keskuseks da palaks.

== Istorii ==
Eländpunkt mainitase vspäi 1488. Ezmäine Indonezijan raudte ühtenzoiti Batavijanke (nüg. Džakart) vl 1880, sil aigalpäi regionan tekstiline tegimišt šingotaškanzihe. Vl 1906 Bandung sai erištadud municipalitetan statusad. Oli kurortaks kolonialižen aigan.

Bandung šingotase lebuturizmal, dizaintavaroiden penil edheotandoil, farmaceftižel sarakol, sömtegimištol. Läz 50 üläopendusen aluzkundad ratas lidnas.

== Geografijan andmused ==
[[Fail:Locator of Bandung.png|thumb|left|250px|Lidnan sijaduz sarel i valdkundas vn 2006 kartal]]
Lidn sijadase agjan keskuzpalas, 665..1050 metrad korktusil, 708 m ü.m.t. keskmäižel korktusel, om ümbärtud vulkanoil 2400 metrhasai ü.m.t. kortte. Matkad [[Džakart]]hasai om 140 km lodeheze.

Klimat om [[tropikad|tropine]] mussonine päivoikaz, subtropižen mägiden röunal. Kun keskmäine lämuz om +23,8..+24,9 C° vodes läbi. Ekstremumad oma +11,1 C° (kezaku-sügüz'ku) i +34,4 C° (reduku). Paneb sadegid 2316 mm vodes, enamba keväz'kus-sulakus (276..343 mm kus) i kül'mkus-tal'vkus (274..330 mm kus), vähemba heinkus-sügüz'kus (60..85 mm kus). Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 73..76 % röunoiš heinkus-redukus, 80..83 % kül'mkus-semendkus, 78 % kezakus.

== Tobmuz ==
[[Fail:Bandung 002.jpg|thumb|left|250px|Lidnan ümbrikod (2019)]]
Bandung jagase koumekümneks nimitadud ümbrikoks ({{lang-id|kecamatan}}), 153 küläd (''kelurahan'') alištudas lidnan tobmudele.

Lidnan tobmuden pämez' om vali ({{lang-id|walikota, Wali Kota Bandung}}), kaik lidnalaižed (vspäi 2008) valitas händast radnikusele videks vodeks. Vali om Administracijan pämehen. Edeližed lidnan pämehed om Jana Muljana (''Yana Mulyana'', tal'vku 2021 — sulaku 2023), oli Oded Muhammad Danial (sügüz'ku 2018 — tal'vku 2021, koli sil-žo kul). Lidnan suim (''DPRD Kota Bandung'', Bandung-lidnan regionaline Edestajiden Kodi) kogoneb 50 ühtnijaspäi. Enamba mi 20 tuhad radnikoid om lidnan tobmuden aluzkundoiš (vn 2003 andmused).

== Eläjad ==
Vn 2010 Indonezijan rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 2,394,873 ristitud, vn 2021 — 2,452,943 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Kaik 8,3 mln eläjid om ezilidnoidenke 487 km² pindal, kaik om 11,8 mln ristituid lidnaglomeracijas 1876 km² pindal (2021, kahtenz' surtte valdkundas).

Religijan mödhe (2021): [[islam]]anuskojad — 92 %, [[protestantizm]]an polenpidajad — 5 %, [[katoline jumalankodikund|katolikad]] — 2 %, toižed uskojad — 1 %.

== Transport ==
Avtobusad (16 jonod), kiruhavtobusoiden sistem (viž koridorad), minibusad da taksid oma kundaližeks transportaks lidnas. [[Karpuling]] om šingotadud (avton ajelendoiden planiruind mödühtnijoidenke). Ezilidnjonused ühtenzoittas ezilidnoidenke i saren järedoidenke lidnoidenke üks'jäižedme läbitajadme raudtedme, jonon elektrificiruind planiruiše. ''Whoosh''-kiruhraudte ühtenzoitab Džakartanke vn 2023 redukuspäi.

Rahvahidenkeskeine soda- da civiline lendimport Husein Sastranegaran nimed  (''BDO / WICC'', 775 tuh. passažiroid vl 2023) sijadase lidnan päivlaskmas, oli läz sauptud passažiroiden täht vll 2024−2025, vn 2026 sügüz'kuspäi sišpäi tehtas passažirreisid suril lendimil valdkundadme möst. Rahvahidenkeskeine civiline ''Kertadžati''-lendimport (''KJT / WICA'') om saudud vodele 2018 kuz'kümnes kahesas kilometras pohjoižpäivnouzmha Bandung-lidnan keskusespäi vajehtamha lendimportad lidnas passažirreisiden palas. Tehtas reisid Singapurha, om sezonreisid Džiddha.

== Irdkosketused ==
* [http://bandung.go.id/ Lidnan oficialine sait (''bandung.go.id'').] {{ref-id}}
{{Commons|Category:Bandung}}

[[Kategorii:Bandung| ]]
[[Kategorii:Indonezijan lidnad]]
[[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Päivlaskmaine Jav|*]]</text>
      <sha1>svqg2kogseuukk41vyr1tu47hvfugzz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>190927</id>
      <parentid>190926</parentid>
      <timestamp>2026-11-07T14:44:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Motoranger</username>
        <id>10577</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>190927</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4596" sha1="fidestl74s97uccm98qh60hv9rpz31d" xml:space="preserve">{{A10000}}
{{Eländpunkt
 | Nimi = Bandung&lt;br /&gt;Kota Bandung
 | Lidnanznam = Lambang Kota Bandung.svg
 | Flag = Municipal Flag of Bandung, Indonesia.svg
 | Lidnanznam text = Bandungan lidnanznam
 | Flag text = Bandungan flag
 | Valdkund = Indonezii
 | Eläjiden lugu = 2,452,943
 | Voz' = 2021
 | Pind = 167.31
 | Fail = Montage of Bandung.jpg
 | Pämez' = Muhammad Farhan&lt;br/&gt;(uhoku 2025—)
 | Telefonkod = +62-22
 | Aigvö = [[UTC]]+7
}}
[[Fail:Location map Bandung.png|thumb|left|250px|Lidnan kart (2018)]]
'''Bandung''' ({{lang-id|Kota Bandung}} [ˈbɑːndʊŋ], {{lang-nl|Bandoeng}}) om lidn [[Indonezii|Indonezijan]] suvipäivlaskmas. Se om valdkundan nellänz' lidn eläjiden lugun mödhe, om [[Päivlaskmaine Jav]]-agjan administrativižeks keskuseks da palaks.

== Istorii ==
Eländpunkt mainitase vspäi 1488. Ezmäine Indonezijan raudte ühtenzoiti Batavijanke (nüg. Džakart) vl 1880, sil aigalpäi regionan tekstiline tegimišt šingotaškanzihe. Vl 1906 Bandung sai erištadud municipalitetan statusad. Oli kurortaks kolonialižen aigan.

Bandung šingotase lebuturizmal, dizaintavaroiden penil edheotandoil, farmaceftižel sarakol, sömtegimištol. Läz 50 üläopendusen aluzkundad ratas lidnas.

== Geografijan andmused ==
[[Fail:Locator of Bandung.png|thumb|left|250px|Lidnan sijaduz sarel i valdkundas vn 2006 kartal]]
Lidn sijadase agjan keskuzpalas, 665..1050 metrad korktusil, 708 m ü.m.t. keskmäižel korktusel, om ümbärtud vulkanoil 2400 metrhasai ü.m.t. kortte. Matkad [[Džakart]]hasai om 140 km lodeheze.

Klimat om [[tropikad|tropine]] mussonine päivoikaz, subtropižen mägiden röunal. Kun keskmäine lämuz om +23,8..+24,9 C° vodes läbi. Ekstremumad oma +11,1 C° (kezaku-sügüz'ku) i +34,4 C° (reduku). Paneb sadegid 2316 mm vodes, enamba keväz'kus-sulakus (276..343 mm kus) i kül'mkus-tal'vkus (274..330 mm kus), vähemba heinkus-sügüz'kus (60..85 mm kus). Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 73..76 % röunoiš heinkus-redukus, 80..83 % kül'mkus-semendkus, 78 % kezakus.

== Tobmuz ==
[[Fail:Bandung 002.jpg|thumb|left|250px|Lidnan ümbrikod (2019)]]
Bandung jagase koumekümneks nimitadud ümbrikoks ({{lang-id|kecamatan}}), 153 küläd (''kelurahan'') alištudas lidnan tobmudele.

Lidnan tobmuden pämez' om vali ({{lang-id|walikota, Wali Kota Bandung}}), kaik lidnalaižed (vspäi 2008) valitas händast radnikusele videks vodeks. Vali om Administracijan pämehen. Edeližed lidnan pämehed om Jana Muljana (''Yana Mulyana'', tal'vku 2021 — sulaku 2023), oli Oded Muhammad Danial (sügüz'ku 2018 — tal'vku 2021, koli sil-žo kul). Lidnan suim (''DPRD Kota Bandung'', Bandung-lidnan regionaline Edestajiden Kodi) kogoneb 50 ühtnijaspäi. Enamba mi 20 tuhad radnikoid om lidnan tobmuden aluzkundoiš (vn 2003 andmused).

== Eläjad ==
Vn 2010 Indonezijan rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 2,394,873 ristitud, vn 2021 — 2,452,943 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Kaik 8,3 mln eläjid om ezilidnoidenke 487 km² pindal, kaik om 11,8 mln ristituid lidnaglomeracijas 1876 km² pindal (2021, kahtenz' surtte valdkundas).

Religijan mödhe (2021): [[islam]]anuskojad — 92 %, [[protestantizm]]an polenpidajad — 5 %, [[katoline jumalankodikund|katolikad]] — 2 %, toižed uskojad — 1 %.

== Transport ==
Avtobusad (16 jonod), kiruhavtobusoiden sistem (viž koridorad), minibusad da taksid oma kundaližeks transportaks lidnas. [[Karpuling]] om šingotadud (avton ajelendoiden planiruind mödpassažiroidenke). Ezilidnjonused ühtenzoittas ezilidnoidenke i saren järedoidenke lidnoidenke üks'jäižedme läbitajadme raudtedme, jonon elektrificiruind planiruiše. ''Whoosh''-kiruhraudte ühtenzoitab Džakartanke vn 2023 redukuspäi.

Rahvahidenkeskeine soda- da civiline lendimport Husein Sastranegaran nimed  (''BDO / WICC'', 775 tuh. passažiroid vl 2023) sijadase lidnan päivlaskmas, oli läz sauptud passažiroiden täht vll 2024−2025, vn 2026 sügüz'kuspäi sišpäi tehtas passažirreisid suril lendimil valdkundadme möst. Rahvahidenkeskeine civiline ''Kertadžati''-lendimport (''KJT / WICA'') om saudud vodele 2018 kuz'kümnes kahesas kilometras pohjoižpäivnouzmha Bandung-lidnan keskusespäi vajehtamha lendimportad lidnas passažirreisiden palas. Tehtas reisid Singapurha, om sezonreisid Džiddha.

== Irdkosketused ==
* [http://bandung.go.id/ Lidnan oficialine sait (''bandung.go.id'').] {{ref-id}}
{{Commons|Category:Bandung}}

[[Kategorii:Bandung| ]]
[[Kategorii:Indonezijan lidnad]]
[[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Päivlaskmaine Jav|*]]</text>
      <sha1>fidestl74s97uccm98qh60hv9rpz31d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tel'manan lidn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41704</id>
    <revision>
      <id>190929</id>
      <parentid>190900</parentid>
      <timestamp>2026-11-07T15:13:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Motoranger</username>
        <id>10577</id>
      </contributor>
      <comment>+kosketuz, +galerei</comment>
      <origin>190929</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4477" sha1="1uozfa08fu5xi8weojjybomu3aca1fe" xml:space="preserve">{{Eländpunkt
 | Nimi = Tel'manan lidn&lt;br /&gt;Тельмана
 | Lidnanznam =
 | Flag = Flag of Telmanovskoe (Leningrad oblast).png
 | Lidnanznam text =
 | Flag text = Tel'manan lidnan flag
 | Valdkund = Venäma
 | Eläjiden lugu = 23,407
 | Voz' = 2025
 | Pind =
 | Fail = Telmana settlement entrance.jpg
 | Pämez' =
 | Telefonkod = +7-81361-xx-xxx
 | Avtokod = 47
 | Aigvö = [[UTC]]+3 ([[MSK]]+0)
}}
'''Tel'manan lidn''' ({{lang-ru|город Те́льмана}}, {{lang-fi|Telmana}}) om [[Venäma]]n lidn da lidnankund [[Leningradan agj]]an keskuzpalas. Mülüb [[Tosnon rajon]]ha, sen kahtenz' surtte lidn nelläspäi i kahtenz' eländpunkt eläjiden lugun mödhe.

== Istorii ==
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan kut Kolonistoiden külä ({{lang-ru|деревня Колонистов}}) Piterin gubernijan vn 1792 kartal. Nimitihe ''Ižoran kolonijaks'' 19. voz'sadal, ''Kolpinon kolonijaks'' vspäi 1917. Vl 1930 kolhoz Tel'manan nimed oli sätud. Toižen mail'man sodan aigan külän territorii oli okkupiruidud (1. sügüz'ku 1941 — 31. viluku 1944), külä i ižanduz oliba pandud mantazole, i kaik uz' oli saudud toižin. Vspäi 1944 žilo šingotihe kut Ižoran tegimen abutai ižanduz, vspäi 1949 — sovhozan Tel'manan nimed usadib. Kazmuzhonusiden ižanduz oli žilon specializacijaks. Tel'manan žilo sai lidnan statusad vn 2024 26. päiväl semendkud Leningradan agjan käskön mödhe nomer 64-oz vn 2024 semendkun 16. päiväspäi.

Tel'manan lidn šingotase goftokartonpakuitesen tegimel i porolonan pästandal, avtomatižiden uksiden da sekciiverajiden kompanijal, raudtegesiden varažomal i metallanümbriradmižen edheotandal, tehnižiden da medicinižiden gazoiden tegimel.

== Geografijan andmused ==
Lidn sijadase rajonan lodehes-pohjoižes, [[Ižoranjogi|Ižoranjogen]] randoil ({{lang-ru|Ижо́ра}} 76 km pitte, [[Neva]]n hura ližajogi).

[[Piter]]-regionan röun mäneb ani pohjoižhe, sen [[Kolpinon rajon]]. Toine lähembaine lidn om [[Nikol'skoje (lidn, Leningradan agj)|Nikol'skoje]] kümne kilometrad päivnouzmha orhal vai 13 km avtol. Matkad [[Tosno]]-rajonkeskushesai om 27 km suvipäivnouzmha avtotedme.

== Tobmuz ==
[[Fail:Telmanovskoe SP.png|thumb|left|250px|Tel'manan lidnankund vn 2012 rajonan kartal]]
Kaik koume eländpunktad mülüdas lidnankundha Tel'manan lidnan ližaks: Voiskorovo-žilo (1,799 rist. vl 2017), Pioner-külä (180 rist. vl 2017) i Jam-Ižor-külä (179 rist.). Lidnankundan pind — 42,25 km².

== Eläjad ==
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe žilon eläjiden lugu oli 8,757 ristitud, küläkundan — 10,824 ristitud, rajonan üks'toštkümnendez, vn 2021 žilon — 23,986 ristitud (se eländpunktan ristitišt oli kaikiš suremb), kaiken küläkundan — 27,462 ristitud. Vl 2017 kaik 13,108 ristitud elihe žilos i 14,170 ristitud kaikes küläkundas (oficialižiden andmusiden mödhe).

Rahvahad (enamba 0,4 % vl 2021): [[venälaižed]] — 88,0 %, toižed rahvahad — 2,3 %, rahvahuden ozutandata — 9,7 %.

== Openduz ==
Lapsiden opendusen aluzkundad oma kaks' valdkundališt päivkodid (nomer 14 i 61), koume privatišt nimitadud päivkodid, Tel'manan keskškol, Tosnon čomamahtoiden školan filial (edel vn 2025 keväz'kud erigoittud čomamahtoiden škol), koume sportškolad-sekcijad (futbol, thekvondo, käzitorad).

Professionaližen opendusen aluzkundad ratas lähembaižiš lidnoiš.

== Transport ==
Läbitajad avtobusad (ühesa maršrutad) oma kundaližeks transportaks lidnas, ned ühtenzoittas kaikidenke lähižidenke eländpunktoidenke.

Lähembaine raudtestancii radab [[Kolpino]]s.

== Galerei ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;125px&quot;&gt;
Мемориал &quot;Ижорский таран&quot;, вход.jpg|Ižoran taran-muštnik (heinku 2019, om saudud vl 1967)
Granit Nauki monument at Telmana settlement.jpg|''Granit Nauki''-monument («Tedon ozrikkivi») vn 2020 heinkus
Telmana Ladozhsky 5.jpg|Ladogan bul'var, eländpert' (sügüz'ku 2017)
Telmana Kvartalnaya 2.jpg|Äižiruine eländpert' Kvartal'nai-irdal (sügüz'ku 2017)
&lt;/gallery&gt;

== Irdkosketused ==
* [https://telmana.info/ Tel'manan lidnankundan tobmuden sait (''telmana.info'')] {{ref-ru}} i sen [https://telmana.gosuslugi.ru/ toine versii (''telmana.gosuslugi.ru'').] {{ref-ru}}
{{Commons|Category:Telmana (Tosnensky District)}}

{{Leningradan agjan lidnad}}

[[Kategorii:Venäman lidnad]]
[[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Leningradan agjan lidnad]]
[[Kategorii:Tosnon rajon]]</text>
      <sha1>1uozfa08fu5xi8weojjybomu3aca1fe</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>