Vikipedii
vepwiki
https://vep.wikipedia.org/wiki/P%C3%A4lehtpol%E2%80%99
MediaWiki 1.48.0-wmf.4
first-letter
Media
Specialine
Lodu
Kävutai
Lodu kävutajas
Vikipedii
Paginad Vikipedii
Fail
Lodu failas
MediaWiki
Lodu MediaWikiš
Šablon
Lodu šablonas
Abu
Lodu abus
Kategorii
Lodu kategorijas
TimedText
TimedText talk
Moodul
Mooduli arutelu
Üritus
Ürituse arutelu
San Huan (lidn, Puerto Riko)
0
12459
191016
170916
2026-11-11T20:33:41Z
Motoranger
10577
formitez, +galerei
191016
wikitext
text/x-wiki
{{10000}}{{A10000}}
{{Eländpunkt
| Nimi = San Huan<br />San Juan Bautista <small>(isp.)</small><br />San Juan <small>(angl.)</small>
| Lidnanznam = San Juan Seal.jpg
| Flag = Flag of San Juan.jpg
| Lidnanznam text = San Huanan lidnanznam
| Flag text = San Huanan flag
| Valdkund = Amerikan Ühtenzoittud Valdkundad
| Eläjiden lugu = 329,737
| Voz' = 2025
| Pind = 199.2
| Fail = Aerial View of Condado San Juan (cropped2).jpg
| Pämez' = Migel' Romero<br/>(viluku 2021—,<br/>''Miguel Romero Lugo'')
| Telefonkod = +1-787. 939
| Aigvö = [[UTC]]-4
}}
[[Fail:Região Metropolitana de San Juan.png|thumb|left|250px|Lidnan kart ezilidnoidenke (2015)]]
'''San Huan''' ({{lang-es|San Juan Bautista}}, ''San Juan'' [saŋ ˈxwan] «Pühä [[Joann-valatoitai]]», {{lang-en|San Juan}} [ˌsæn ˈhwɑːn]) om [[Amerikan Ühtenzoittud Valdkundad|AÜV:oiden]] [[Puerto Riko]]-territorijan pälidn, sen kaikiš suremb lidn.
Lidn om Puerto Rikon tegimišton, rahaazjoiden da turizman päkeskuseks.
== Istorii ==
Vl 1521 ispanižed kolonizirujad paniba lidnan alust, eziauguižikš ''Ciudad de Puerto Rico''-nimenke («sal'hekahan portan lidn»). Se om kahtenz' lidn Amerikas aigan mödhe, kudamban alust evropalaižed paniba, [[Santo Domingo]]n jäl'ghe. Ujuden vedihe [[kuld]]ad da [[hobed]]ad portan kal't.
Vspäi 1898 San Huan kändihe amerikaižeks lidnaks Ispaniž-Amerikaižen sodan jäl'ghe.
== Geografijan andmused ==
San Huan sijadase [[Puerto Riko (sar')|Puerto Riko]]-saren pohjoižel randal. Lidnan pind om 199 km², sidä kesken ma otab 124 km², vezi — 75 km² (37,8 %). San Huan seižub [[Atlantine valdmeri|Atlantižen valdmeren]] randal kahesa metrad ü.m.t. keskmäižel korktusel. Ühtennimine merilaht da kaks' lagunad (Kondado da San Hose) oma lidnas.
Klimat om meren [[tropine vö|tropine]] mussonine, päivoikaz, räk da neps. Kun keskmäine lämuz vajehtase +25,3..+28,6 C° röunoiš voden aigan. Ekstremumad oma +16 C° (viluku, keväz'ku) i +37 C° (reduku). Il'man lämuz voib ülitada +32 C° miččel taht kul. Paneb sadegid 1521 mm vodes, kaikiš kuivamb pord om uhoku-keväz'ku (121 mm kaikes pordos), kaikiš märgambad oma semendku (141 mm), heinku-sügüz'ku (153..165 mm kus) i kül'mku (187 mm). Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 71..77 % röunoiš voden aigan.
== Tobmuz ==
[[Fail:Map of San Juan Districts.jpg|thumb|left|250px|Lidnan administrativine jagand (2004)]]
San Huan jagase kahesatoštkümneks administrativižeks ümbrikoks ({{lang-es|barrio}}, {{lang-en|district}}).
Edeline lidnan pämez' (mer, {{lang-es|Alcalde de San Juan Bautista}}, {{lang-en|mayor of San Juan}}) om Karmen Julin Kruz Soto (''Carmen Yulín Cruz Soto'', viluku 2013 — tal'vku 2020).
== Eläjad ==
Vn 2010 rahvahanlugemižen mödhe lidnan ristitišt oli 395,326 eläjad, vn 2020 — 342,259 eläjad. Vll 1960−2000 lidnan ristitišt oli kaikiš suremb, enamba 430 tuhad eläjid (463,242 ristitud vl 1970). Läz 2,3 mln ristituid elädas lidnan aglomeracijas (2010). San Huan om konurbacijas [[Karolin (Puerto Riko)|Karolinanke]] päivnouzmas, [[Kaguas]]anke suves da [[Gvainabo]]nke päivlaskmas.
== Transport ==
Avtobusad, ehtatimed da kebn metro oma kundaližeks transportaks lidnan südäimes. Metropoliten (''Tren Urbano'') radab vn 2004 tal'vkuspäi, sen üks'jäine jono 17 km pitte mülütab 16 stancijad.
Rahvahidenkeskeine soda- da civiline ''Luis Munjos Marin''-lendimport<ref>[http://aeropuertosju.com/ Rahvahidenkeskeižen Luis Munjos Marin-lendimportan sait (''aeropuertosju.com'').] {{ref-es}}</ref> (''SJU / TJSJ'', 12,1 mln passažiroid vl 2023) sijadase koumetoštkümnes kilometras suvipäivnouzmha lidnan amuižes keskusespäi. Sišpäi tehtas reisid [[Amerikan Ühtenzoittud Valdkundad|AÜV:oihe]], Kariban meren toižihe sarihe, [[Suviamerik]]an pohjoižhe, [[Kanad]]ha da [[Päivlaskmaine Evrop|Päivlaskmaižen Evropan]] maihe.
== Galerei ==
<gallery mode="packed" heights="125px">
Old San Juan - City Hall.jpg|San Huanan tobmuden sauvuz lidnan vanhas palas (kül'mku 2018)
Catedral de San Juan Bautista de Puerto Rico - DSC06869.JPG|Ph. Joann Valatajan kafedraline päjumalanpert' (riman katoline), nägu vn 2011 redukus
Tren Urbano Hato Rey Station by José Miguel Agrelot Coliseum.jpg|Äimetoine ''Coliseo de Puerto Rico''-aren (sügüz'ku 2016)
Very Busy Cruise Port.jpg|San Huanan meriport, kül'mku 2018
</gallery>
== Homaičendad ==
<references />
== Irdkosketused ==
* [http://www.sanjuan.pr/ ''San Juan Ciudad Patria'' — San Huan-lidnan ohjastusen oficialine sait (''sanjuan.pr'').] {{ref-es}}
{{Commons|San Juan, Puerto Rico}}
[[Kategorii:San Huan (Puerto Riko)| ]]
[[Kategorii:Puerto Rikon lidnad]]
[[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Puerto Riko|*]]
4inzi9ngg6e7q07ufj1jw1bmxgntv1e
Bumag
0
13970
191017
180929
2026-11-12T07:28:52Z
Motoranger
10577
+hom
191017
wikitext
text/x-wiki
{{1000}}{{A10000}}
[[Fail:FileStack retouched.jpg|thumb|200px|Labodeh bumagoid]]
{{Znamoičendad|Bumag (znamoičendad)}}
'''Bumag''' om kuidukaz material mineraližidenke ližadusidenke. Sadas sidä kazmusiden [[cellüloz]]aspäi, kudamb oleleb verez i toštmižtorhudespäi.
== Sädamine ==
Bumagan ezmäine tegii om kitajalaine [[Cai Lun']]. Vl 105 hän sädi sen [[klei]]düd läbi toižendad [[bapshaine|bapshaižiden]] pezoihe kacten. Sil aigalpäi bumagan tehmižen process paremboičese kaikenaigašti, ližaškanzihe [[trahmal]]ad da mujutimid, mugažo [[mel]], [[tal'k]] i [[kaolin]]. 11.-12. voz'sadoil bumagan tehmižen tehnologii putui Evropha arabalaižišpäi [[Ispanii|Ispanijan]] kal't. Vspäi 1803 kävutadas [[bumagantegendmašin]]oid pästmaha bumagod. Vspäi 1857 zavottihe bumagan massižen tehmižen [[pu (material)|pumaterialaspäi]].
[[Fail:Recycling-Code-22.svg|thumb|200px|Kod ozutab bumagan toštmižümbriradmižen voimust ({{lang-en|paper}} «bumag»).]]
Venäs bumag vajehtaškanzi [[pergament]]ad Moskvas 14. voz'sadal<ref>''Osipov A. M., Aleksandrov V. A., Gol'dberg N. M.'' Афанасий Никитин и его время (Afanasii Nikitin i hänen aig). — 2. pästand. — M.: Vauktustusen ministrusen pästandkodi, 1956. — 215 lp. — Lp. 28. {{ref-ru}}</ref>. Ičeze bumagan tehmižen ezmäine naprind oli tehtud Ivan Grazijan carindan aigan, no se uz' azj ei olend vasthaottud i ei jänd elos. Bumagan massine tehmine Venämas zavodihe Suren Petran aigaspäi: vl 1716 ezmäine sur' bumagfabrik radaškanzi läz Dudergofad Piterin ezilidnas.
Mail'man surembad bumagan tegijad baziruišoiš neniš valdkundoiš: [[Amerikan Ühtenzoittud Valdkundad]] (International Paper, Georgia-Pacific, Weyerhaeuser, Kimberly-Clark), [[Suomenma]] (Stora Enso, UPM-Kymmene, Metsä Board), [[Portugalii]] (The Navigator Company), [[Ročinma]] (Svenska Cellulosa Aktiebolaget), [[Avstrii]] (Mondi), [[Suviafrikan Tazovaldkund]] (Sappi).
== Toižendad ==
Om bumagan erazvuiččid sortuid kävutamha äjil teil: [[kirj]]oiden da lugendlehtesiden pästand, kirjutamine, pirdand, pakuitez, pertin elo ([[tualetbumag]]), čomitesed, bobuštused, sauvondmaterial ([[špalerad]] i [[kleindlent]]), tegimištladimed ([[fil'tr]]ad, [[izolätor]]ad), [[letebumag]], indikatorbumag, fotobumag, [[banknot]]ad.
Sanktuz om bumagan parametraks, märičese grammil nellikmetras. Bumag kadotab vahvut ühten nepstoindan jäl'ghe.
Bumagan otand kävutamižhe toštmižtorhudeks om kožui [[ekologii|ekologijanke]], sikš miše sen ümbriradmine küzub elektrust kahthe kerdha vähemb, pahoid jändusid — koumhe kerdha vähemb tehmižhe vereses cellülozaspäi rindataden. Bumagan tehmine kazvoi kahthe kerdha polenke jäl'gmäižes kahtes voz'kümnes dokumentoiden elektronižhe pörundha kacmata. Tactud mahushe bumag kadotab kahtes-koumes vodes.
== Standart kävutandan pordon klassan mödhe ==
Meloitud i melatoi bumag da karton jagadas kävutandan pordon mödhe DIN 6738-standartan mödhe (vspäi 1999):
* LDK 6-40 — 50 vot da sen enamba;
* LDK 6-70 — 100 vot da sen enamba;
* LDK 12-80 — severz'-se sadad vozid da sen enamba;
* LDK 24-85 — kaikiš lujembad tarbhaičendad.
== Kacu mugažo ==
* [[Karton]]
* [[Papirus]]
== Homaičendad ==
<references />
== Irdkosketused ==
* [http://www.paperhistory.org/Museums/ Bumagan muzejad mail'mas ''paperhistory.org''-saital.] {{ref-en}}
* [http://www.buzeon.ru/ Bumagan muzei Kalugan agjas (''buzeon.ru'').] {{ref-ru}}
{{Commons|Paper}}
[[Kategorii:Bumag| ]]
[[Kategorii:Materialad]]
[[Kategorii:Pumaterialad]]
[[Kategorii:Pakutezmaterialad]]
[[Kategorii:Informacijan kandajad]]
[[Kategorii:Kancelärižed tavarad]]
c1qryhpnnimj5v6shl59fkiiy4k7vhm
Šablon:Potd/2026-11-01 (vep)
10
40154
191021
185709
2026-11-12T07:51:16Z
Motoranger
10577
191021
wikitext
text/x-wiki
Kaks'toštkümne iknad-[[vitraž]]ad Pühän Margaritan Antiohalaižen jumalanpertiš ({{lang-es|Església de Santa Margalida}}) kuvatas kaks'toštkümned pühämest, [[Santa Margalida]]-lidn (vai Santa Margarita), [[Mal'jork]]-saren pohjoižpäivnouzm, avtonomine [[Balearižed sared]]-ühthižkund, [[Ispanii]], 1. reduku 2015. Kuvad sauvusen pohjoižes poles oma ülähän, suvižes poles — alahan. Tämbäi (kül'mkun ezmäižel päiväl) om [[Kaikiden Pühämehiden päiv]].<noinclude>
[[Kategorii:Päivän kuvan šablonad]]
</noinclude>
gvlrf0mwclw5ic4jxh0eqnte1opx13z
Šablon:Motd/2026-11-18 (vep)
10
41729
191014
2026-11-11T14:07:43Z
Motoranger
10577
videon ümbrikirjutand
191014
wikitext
text/x-wiki
Džordž Koulman (''George Coleman''), [[AÜV:oiden merijaugväged|AÜV:oiden merijaugvägiden]] 94-vozne veteran eläb Nort Hailends:as ([[Sakramento]]n ümbrik, [[Kalifornii]]-štat) i starinoičeb ičeze radnikoičendan mahtoiš merijaugvägiden nelländes polkas, 1. batal'jon, istorižes [[Šanhai]]n garnizonas (Kitai) vl 1940. Videon hätkeližuz om 32 min 45 s, 26. heinku 2016, tegi Džeikob Harrer-štabseržant (''Staff Sgt. Jacob Harrer''), om ottud ''7atc.army.mil''-saitalpäi, anglijan kelen amerikaižel variantal.<noinclude>
[[Kategorii:Päivän medijan šablonad]]
</noinclude>
4jnrpp0dkumgmbusjuwy4hgo0dct1ft
Šablon:Motd/2026-11-20 (vep)
10
41730
191015
2026-11-11T16:50:52Z
Motoranger
10577
videon ümbrikirjutand
191015
wikitext
text/x-wiki
Aleksis Ortega-leitnant (''Alexis Ortega'') [[AÜV:oiden mererandan kaičendväged|AÜV:oiden mererandan kaičendvägiden]] (''USCG'') sektoran [[San Huan (Puerto Riko)|San Huanas]] (merentagaine [[Puerto Riko]]-territorii) reagiruindan palakundaspäi, i Den Kelleher (''Dan Kelleher'') AÜV:oiden Federaližen ekstraordinarižiden situacijoiden ohjandusen agentusespäi (''FEMA'') ozutadas, kut kävutada oikti [[vaumitud kävutandale söm|vaumitud kävutandale blödoid]], 18. reduku 2017, mokičenus ristituile abun naprindoiden ramuziš ''Maria''-torokan jäl'ghe. Todas niid blödoid ezmäižikš pojavan onetomuden jäl'ghe. Videon hätkeližuz om 3 min 48 s, AÜV:oiden mererandan kaičendväged, tegi sen 1. klassan Džon-Pol Rios-petti-oficer (''Petty Officer 1st Class Jon-Paul Rios''), om ottud ''7atc.army.mil''-saitalpäi, ispanijan kelel.<noinclude>
[[Kategorii:Päivän medijan šablonad]]
</noinclude>
jsbxrg2qoyuwahkbtseh2spfp59m8ju
Šablon:Potd/2027-11-09
10
41731
191018
2026-11-12T07:45:50Z
Motoranger
10577
Tehtud lehtpol' "Indian Blackbird in Saswad August 2025 by Tisha Mukherjee 01.jpg"
191018
wikitext
text/x-wiki
Indian Blackbird in Saswad August 2025 by Tisha Mukherjee 01.jpg
0nw1og51w20j0hkdoyjqx96d9xyxw9k
Šablon:Potd/2027-11-10
10
41732
191019
2026-11-12T07:47:22Z
Motoranger
10577
Tehtud lehtpol' "Dogon Hunter.JPG"
191019
wikitext
text/x-wiki
Dogon Hunter.JPG
l09q8ra7q8vdhwqa46kl4u3ltqnen17
Šablon:Potd/2027-11-11
10
41733
191020
2026-11-12T07:48:46Z
Motoranger
10577
Tehtud lehtpol' "Your motherland will never forget - restoration.jpg"
191020
wikitext
text/x-wiki
Your motherland will never forget - restoration.jpg
nbz8h18i2ku7oe5uju75oaw06j3ywz5
Šablon:Potd/2027-11-01 (vep)
10
41734
191022
2026-11-12T08:06:10Z
Motoranger
10577
kuvan ümbrikirjutand
191022
wikitext
text/x-wiki
Al'fons Henaff-pirdajan (''Alphonse François Le Hénaff'', 1821–1884) «Bretonin pühämehiden processii»-fresk ({{lang-fr|Procession des saints de Bretagne}}) kuvadab pühämehiden rived amuižes katoližes Sen Malo-eparhijaspäi (oli Francijan lodehes 7.-18. voz'sadoil). Seinkuva om sätud voziden 1871 i 1876 keskes, sijadase [[Ren]]-lidnan ph. Petran päjumalanpertiš, [[Francii]]. Tämbäi (kül'mkun ezmäižel päiväl) om [[Kaikiden Pühämehiden päiv]].<noinclude>
[[Kategorii:Päivän kuvan šablonad]]
</noinclude>
kjfvvoz2zewib96fn9lqkdy2z0jinxz