Wikisource viwikisource https://vi.wikisource.org/wiki/Trang_Ch%C3%ADnh MediaWiki 1.47.0-wmf.11 first-letter Phương tiện Đặc biệt Thảo luận Thành viên Thảo luận Thành viên Wikisource Thảo luận Wikisource Tập tin Thảo luận Tập tin MediaWiki Thảo luận MediaWiki Bản mẫu Thảo luận Bản mẫu Trợ giúp Thảo luận Trợ giúp Thể loại Thảo luận Thể loại Chủ đề Thảo luận Chủ đề Tác gia Thảo luận Tác gia Trang Thảo luận Trang Mục lục Thảo luận Mục lục Biên dịch Thảo luận Biên dịch TimedText TimedText talk Mô đun Thảo luận Mô đun Event Event talk Đề tài 104 72361 205801 2026-07-15T10:10:03Z Lcsnes 11706 /* Đã hiệu đính */ 205801 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lcsnes" />{{rh||— 115 —|}}</noinclude>Huê thấy mặt chồng, chẳng khác nào lúa hạn gặp mưa dào, vì có chồng mới có người lo tống táng bà Phủ và chôn cất sốp-phơ cho cô, chớ một mình cô thì cô lính-quýnh chắc không thế nào cô lo cho được, bởi vậy cô đã không hờn giận mà lại có sắc vui mừng. Cô lấy xâu chìa khóa của bà Phủ mà mở tủ lấy bạc đưa cho chồng đặng mua hòm tẩn liệm và lo đám ma. Cuộc tống táng thì Thanh-Kiều để cho vợ chồng Như-Bình ở nhà lo, còn cô thì cô vô nhà thương ở mà nuôi mẹ. Tối bữa ấy Đỗ-Thị biểu Thanh-Kiều rằng: — Sáng mai con về nhà kiếm coi xâu chìa khóa cô con để đâu con lấy đem cho má. — Chìa khóa chị hai lấy rồi. — Nó lấy hồi nào? — Hồi khiêng cô vô nhà rồi chị hai chỉ mò trong túi cô chỉ lấy chỉ cất. — Con đó tánh tầm phào lắm, đố khỏi nó làm lộn-xộn chúng ăn hết. Chừng chôn cất bà Phủ với tên sốp-phơ xong rồi. Như-Bình với Thanh-Huê dắc nhau vô nhà thương mà thăm Đỗ-Thị. Đỗ-Thị thấy mặt<noinclude></noinclude> lj3sjuny492sakoiaglygj0q2ms2zx9 104 72362 205802 2026-07-15T10:10:05Z Lcsnes 11706 /* Đã hiệu đính */ 205802 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lcsnes" />{{rh||— 116 —|}}</noinclude>Thanh-Huê liền biểu đưa xâu chìa khóa cho bà, chớ không hỏi thăm cuộc đám ma. Thanh-Huê cười và nói rằng: « Má kỳ quá! má cứ lo dưỡng bịnh cho mau mạnh đi mà, để con cất chìa khóa đây, chừng má về con sẽ đưa cho, chớ bây giờ má lấy làm chi. Đám ma về tiền hòm rương tẩn liệm, về tiền hộ-đạo nhà-vàng, tốn hao hết thảy là bốn trăm rưởi. » Đỗ-Thị nằm lặng thinh một hồi, chừng thấy Như-Bình với Thanh-Kiều bước ra ngoài, bà mới hỏi nhỏ Thanh-Huê rằng: « Con có coi trong tủ sắt coi cô con để bạc được bao nhiêu hay không? » Thanh-Huê cười và đáp rằng: « Nhiều lắm, nhiều lắm! mà con chưa có rảnh mà đếm được. » Đỗ-Thị nói nghiêm chỉnh rằng: « Cô con mất rồi, bây giờ gia tài về mấy mẹ con mình hưởng. Vậy con phải giữ gìn tiền bạc cho cẩn thận, nghe con. Con Thanh-Kiều khờ dại lắm, con đừng có nói việc chi cho nó biết. Còn thằng chồng con thì con cũng chẳng nên tin bụng nó lắm..... » Như-Bình ở ngoài bước vô, Đỗ-Thị không nói chuyện nữa. Thanh-Huê bước lên phòng đờn-ông đặng kiếm thăm ông Huyện hàm Phú-Thứ. Như-Bình mới hỏi Đỗ-Thị vậy chớ bây giờ trong<noinclude></noinclude> may75832ac2fkk2chseokcaalvpoe42 104 72363 205803 2026-07-15T10:10:07Z Lcsnes 11706 /* Đã hiệu đính */ 205803 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lcsnes" />{{rh||— 117 —|}}</noinclude>mình có đau chỗ nào khác nữa hay không. Đỗ-Thị đáp rằng: « Bên hông tay mặc tao có hơi lói-lói một chút, mà đau chỗ đó tao không lo; tao buồn có cái mặt của tao bị kiến cắt nát hết, chừng lành đây chắc có thẹo coi kỳ lắm. » Như-Bình nghe nói thì tức cười, song nghĩ mình nhờ có dịp này mới hoà thuận lại được, không muốn làm cho mẹ vợ hờn, nên đáp rằng: « Miễn là má mạnh được thì thôi, dầu có thẹo cũng không can hệ chi lắm mà lo sợ. » Đỗ-Thị lặng thinh suy nghĩ một hồi rồi nói rằng: « Mầy nói nghe cũng phải, bây giờ tao thiếu gì tiền bạc, tao có cần gì phải lấy chồng nữa đâu mà sợ mặt có thẹo. » Thanh-Huê đi thăm ông Huyện hàm rồi trở xuống, gặp Thanh-Kiều ở ngoài mới dắc nhau bước vô. Thanh-Huê nói rằng: « Tội nghiệp ông Huyện hàm quá, má à, ổng gãy chơn thiệt. Quan Thầy thuốc nói chừng ổng mạnh chắc ổng phải đi cà-nhắt. » Đỗ-Thị đáp rằng: « Hứ, ổng lọi dò đáng đời ổng. Tại ổng chớ tại ai đó mà ổng trách. Ổng đi cà-nhắt mà hại gì, chớ người ta nát hết cái mặt của người ta đây sao! » Vợ chồng Thanh-Huê dắc nhau đi về, để Thanh-Kiều ở trong nhà-thương mà nuôi Đỗ{{nct}}<noinclude></noinclude> brnbrent07k76xh0rwl1itsw5xzztg1 104 72364 205804 2026-07-15T10:10:09Z Lcsnes 11706 /* Đã hiệu đính */ 205804 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lcsnes" />{{rh||— 118 —|}}</noinclude>Thị, rồi ban đêm lại sai chị Thìn nấu ăn vô ngủ thêm nữa. Thanh-Huê nhờ cô chết, được hưởng gia tài, nên hễ nói ra thì có hơi khinh khi chồng như cũ, mà Như-Bình không dám làm cứng nữa, nên dằn lòng nhịn-nhục, vợ muốn thế nào cũng xuôi theo thế nấy cho êm. Tuy anh ta cũng còn để căn nhà ở Đất-Hộ, song ban ngày đi làm việc, còn ban đêm thì về Chợlớn mà ở với Thanh-Huê, có ý trông mẹ vợ lành bịnh rồi sẽ nói mà rước vợ đem về. Đỗ-Thị nằm nhà thương hơn một tháng vít tích đều lành hết, song mặt có ba cái thẹo lớn bằng ngón tay út, và dài bằng hai lóng tay. Ông Huyện hàm chơn cũng lành rồi, nên ông đi nhúc nhắc xuống phòng Đỗ-Thị mà thăm. Ông đi không vững nên bước và ông có sắc hổ thẹn; mà Đỗ-Thị vì mặt có thẹo bà cũng hổ ngươi, nên bà chào ông Huyện hàm rồi bà day mặt chỗ khác không dám ngó ông cho chán chường. Thanh-Kiều kéo ghế mời ông ngồi rồi bước trái ra ngoài. Hai người bợ-ngợ không biết nói chuyện chi. Đỗ-Thị mời ông Huyện hàm uống nước rồi nói rằng: « Tại ông sanh sự nên chị Phủ tôi mới chết và tôi tưởng tôi cũng không còn. Tôi nghĩ tôi phiền<noinclude></noinclude> 4ayfoda1opo2rab5e7q42n45k7rzjg6 104 72365 205805 2026-07-15T10:10:11Z Lcsnes 11706 /* Đã hiệu đính */ 205805 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lcsnes" />{{rh||— 119 —|}}</noinclude>công quá, thôi ông đừng có tính cưới tôi nữa. May là mới đi thăm ông chơi, mà còn gần chết thay, nếu ông cưới tôi đi về nhà ông chắc là không còn mạng. » Ông Huyện hàm cười mà đáp rằng: « Lời cô mới nói đó tôi nghĩ phải lắm. Cái duyên của tôi với cô coi xui xẻo quá. Chắc là ý ông trời không muốn cho tôi với cô gần nhau nên mới khiến như vậy. Thôi, cô đừng phiền tôi, và xin cô cũng đừng tỏ việc riêng của tôi với cô đó cho ai biết {{sic|nghé|nghe}}. Thiệt, hễ tôi nhớ tới sự xe-hơi lật hôm trước đó tôi hết hồn. Tôi về đây tôi coi có ai mua tôi bán phứt cái xe của tôi cho rảnh, tôi không dám đi xe hơi nữa đâu. » Đỗ-Thị tuy không muốn kết duyên với ông Huyện hàm nữa, song nghe ông nói ông sợ xui ông không dám cưới thì trong bụng lại hờn nên ngồi lặng thinh sắc mặt đầm-đầm. Phú-Thứ không biết nói chuyện gì nữa nên đứng dậy từ mà về. Đỗ-Thị lành mạnh rồi về nhà thì Thanh-Huê giao chìa khóa lại, song cô đã lén mở tủ sắt mà lấy giấu riêng được một ngàn rưởi đồng bạc. Như-Bình xin đem vợ về nhà mình mà ở. Đỗ-Thị nói rằng: « Không, tao không bằng lòng<noinclude></noinclude> kefuz7mo6sp885rz4zcvu6rzlanw91y 104 72366 205806 2026-07-15T10:10:14Z Lcsnes 11706 /* Đã hiệu đính */ 205806 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lcsnes" />{{rh||— 120 —|}}</noinclude>cho con tao về ở với mầy nữa, bởi vì con tao yếu đuối mày đem nó về ở nhà mầy rồi mầy đánh đập nó, tao không chịu. Như mầy có thương nó thì trả phố dọn đồ vô đây mà ở, chẳng thà ở chung có mặt tao mầy hết ăn hiếp nó được. » Chẳng hiểu Như-Bình, vì thương vợ hay là thương tiền, mà tánh vợ hỗn hào khinh thị không biết hờn, lời mẹ vợ vu-oan cay đắng không biết tức, đã không đối đáp một lời, mà lại ríu-ríu trả phố dọn đồ vô Chợlớn mà ở với Đỗ-Thị. Còn phận Bá-Kỳ học ngoài Hà Nội, khi bà Phủ chết, Đỗ-Thị bị nằm nhà thương thì Như-Bình có đánh dây thép cho anh ta hay, rồi sau lại có viết một bức thơ kể rõ sự rủi-ro và nói luôn rằng bà Phủ chết rồi, bây giờ gia tài về mấy chị em chung hưởng. Bá-Kỳ được dây thép, có trả lời dây thép mà tỏ ý buồn rầu; chừng được thơ, cũng có viết thơ mà hồi âm, căn dặn đôi ba lần bịnh mẹ thể nào phải viết thơ thường-thường mà cho anh ta biết, thơ nói dài lắm, song chẳng hề nói tới gia tài. Chừng Đỗ-Thị ra nhà thương rồi, bà bổn thân viết một bức thơ báo tin cho Bá-Kỳ mừng, lại có đính theo một cái măng-đa một<noinclude></noinclude> d3d2vhzuvulhxc452zh9n31bcrvmb3h 205816 205806 2026-07-15T11:42:48Z ~2026-39718-65 20404 205816 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lcsnes" />{{rh||— 120 —|}}</noinclude>cho con tao về ở với mầy nữa, bởi vì con tao yếu đuối mầy đem nó về ở nhà mầy rồi mầy đánh đập nó, tao không chịu. Như mầy có thương nó thì trả phố dọn đồ vô đây mà ở, chẳng thà ở chung có mặt tao mầy hết ăn hiếp nó được. » Chẳng hiểu Như-Bình, vì thương vợ hay là thương tiền, mà tánh vợ hỗn hào khinh thị không biết hờn, lời mẹ vợ vu-oan cay đắng không biết tức, đã không đối đáp một lời, mà lại ríu-ríu trả phố dọn đồ vô Chợlớn mà ở với Đỗ-Thị. Còn phận Bá-Kỳ học ngoài Hà Nội, khi bà Phủ chết, Đỗ-Thị bị nằm nhà thương thì Như-Bình có đánh dây thép cho anh ta hay, rồi sau lại có viết một bức thơ kể rõ sự rủi-ro và nói luôn rằng bà Phủ chết rồi, bây giờ gia tài về mấy chị em chung hưởng. Bá-Kỳ được dây thép, có trả lời dây thép mà tỏ ý buồn rầu; chừng được thơ, cũng có viết thơ mà hồi âm, căn dặn đôi ba lần bịnh mẹ thể nào phải viết thơ thường-thường mà cho anh ta biết, thơ nói dài lắm, song chẳng hề nói tới gia tài. Chừng Đỗ-Thị ra nhà thương rồi, bà bổn thân viết một bức thơ báo tin cho Bá-Kỳ mừng, lại có đính theo một cái măng-đa một<noinclude></noinclude> 5eyqfu7nhq3l876j8o5uzd41dq8fckj 104 72367 205807 2026-07-15T10:10:16Z Lcsnes 11706 /* Đã hiệu đính */ 205807 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lcsnes" />{{rh||— 121 —|}}</noinclude>trăm đồng bạc. Bá-Kỳ hồi âm mừng mẹ thoát nạn, song gởi trả cái măng-đa lại, nói rằng mình học ăn ở trong trường, nhà nước lại có cấp mỗi tháng ít đồng bạc đủ dùng, nên khỏi dùng tiền nhà. Sau rốt anh ta lại xin phép mẹ chừng tới bãi trường cho ở luôn ngoài Bắc-Kỳ mà học, đặng năm sau thi cho đậu, chớ về ra mất hết ngày giờ, sợ học không kịp anh em. Bá-Kỳ mỗi kỳ tàu đều có viết thơ thăm mẹ và chị em không sót kỳ nào, song chẳng hề xin tiền bạc chi hết, mà mấy lần Đỗ-Thị gởi bạc cho thì anh ta không chịu lãnh lần nào. Có bữa Đỗ-Thị nói chuyện với hai đứa con gái thì bà tỏ ý rằng bà không hiểu vì cớ nào Bá-Kỳ không chịu nhậm tiền của bà cho. Thanh-Kiều ngồi lặng thinh không trả lời. Thanh-Huê nói rằng: « Con hiểu rồi, chắc nó có con mèo nào giàu đó, gởi tiền nuôi nó, nên nó làm phách như vậy chớ gì! » Đỗ-Thị gặc đầu và cười, bộ bà đắc ý lắm. Bá-Kỳ học đủ ba năm, thi đậu cao, nên quan trên cấp bằng cho làm chức Com-mi thuộc ngạch Nam-Kỳ và bỏ đi tùng sự tại Soái-Phủ. Trước khi xuống tàu mà về Saigon, thì Bá-Kỳ đánh dây thép cho thầy giáo Hiếu-Liêm<noinclude></noinclude> gyc8ufd1x95af34xcqkeqhhq5wii52r 104 72368 205808 2026-07-15T10:10:18Z Lcsnes 11706 /* Đã hiệu đính */ 205808 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lcsnes" />{{rh||— 122 —|}}</noinclude>hay và xin đón tàu mà rước. Anh ta cũng có đánh dây thép cho mẹ hay mình thi đậu chức Com-mi, song không cho biết ngày về; bỡi vậy khi tàu tới thì có một mình Hiếu-Liêm xuống bến tàu đón rước mà thôi, chớ không có mẹ mà cũng không có chị em. Bá-Kỳ bước lên cầu tàu, thấy Hiếu-Liêm thì mừng quýnh, lật-đật chạy lại ôm Hiếu-Liêm và ứa nước mắt mà nói rằng: « Tôi học được công thành danh toại đây là nhờ anh giúp đỡ tiền bạc, bỡi vậy nên tôi muốn gặp anh trước hết. Bác ở nhà mạnh giỏi thể nào? Tôi làm việc ở Saigon đây, chắc tôi xin ở đậu với anh. » Hai người mừng rỡ rồi dắc nhau về nhà Hiếu-Liêm. Cao-Thị chào mừng rồi lo dọn cơm. Bá-Kỳ ngó trước xem sau rồi hỏi Hiếu-Liêm rằng: « Tôi ở ngoài Hà-Nội đã hai năm rồi mới về đây. Vậy mà anh đã có kết tóc xe tơ chỗ nào chưa? » Hiếu-Liêm day mặt chỗ khác mà đáp rằng: « Nếu tôi cưới vợ thì tôi đã cho anh hay, chớ lẽ nào tôi giấu anh. Anh hỏi kỳ quá! » Bá-Kỳ tính để hành lý lại đó rồi vô Chợlớn thăm mẹ và chị em. Cao-Thị với Hiếu-Liêm<noinclude></noinclude> idue6xlu08x2gy3mpjvkwul5vzrgfo5 104 72369 205809 2026-07-15T10:10:21Z Lcsnes 11706 /* Đã hiệu đính */ 205809 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lcsnes" />{{rh||— 123 —|}}</noinclude>cầm hoài nên phải ở ăn một bữa cơm rồi đi mới được. Đỗ-Thị với Thanh-Huê, Thanh-Kiều và Như-Bình thấy Bá-Kỳ về thảy đều vui mừng. Bá-Kỳ cũng vui, song trong sự vui của anh ta có lộn buồn, nhứt là anh ta thấy Đỗ-Thị mặt thẹo, thấy Thanh-Kiều mặt rỗ thì anh ta ngó hoài. Đỗ-Thị kể hết mọi việc ở nhà cho Bá-Kỳ nghe rồi nói rằng: « Nhà mình tưởng là vô phước, ai dè cha con chết mà còn để phước lại nhiều. Nay con thi đậu được làm ông Com-mi, vinh hiển biết chừng nào; rồi đây nhà giàu họ giành mà gả con cho con, có lo gì nghèo cực nữa. Con có biết cô con chết mà để gia tài lại cho mình bao nhiêu hay không? Một trăm mẫu ruộng thượng hạng, một cái nhà nầy với 70 ngàn đồng bạc, chớ phải ít-ỏi gì! Mình bây giờ giàu còn hơn hồi trước nữa. Má nhớ chuyện mẹ con con mẹ Phán Quí hồi trước nó khi mình nghèo thiệt má giận quá! Bây giờ nó đến mà lạy má một ngàn lạy thử coi má có gả con Thanh-Kiều hay không mà! » Bá-Kỳ ngồi lặng thinh, nghe mẹ nói, coi bộ không hiệp ý, song không dám cãi lẽ đối đáp chi hết. Anh ta ở đó một đêm rồi sáng bữa sau ra Sàigòn trình diện mà lãnh việc liền. Anh ta thưa với mẹ rằng ở Chợlớn đi làm việc xa{{nct}}<noinclude></noinclude> k21t2nst1g9pjg3ofp94j8pm9v1p9qj 104 72370 205810 2026-07-15T10:10:22Z Lcsnes 11706 /* Đã hiệu đính */ 205810 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lcsnes" />{{rh||— 124 —|}}</noinclude>xuôi bất tiện, nên ra ở đậu nhà Hiếu-Liêm. Năm ba bữa mới về thăm mẹ một lần, mà có về thì ngồi một vài giờ đồng hồ rồi đi, chớ không ở lâu. Hiếu-Liêm với Bá-Kỳ ở chung một nhà, tâm đầu ý hiệp, bỡi vậy đàm luận với nhau không nhàm, song trong mấy lúc chuyện vãn hai người chẳng hề khi nào nói tới việc Thanh-Kiều. Mà Bá-Kỳ tuy không kính phục cử chỉ của mẹ, song cũng chẳng hề có một lời phiền trách. Bá-Kỳ về Saigon chưa đầy một tháng thì Đỗ-Thị than trong ngực lói-lói, hễ thở mạnh thì đau. Bá-Kỳ rước quan Thầy-thuốc chẩn mạch thì quan Thầy-thuốc nói rằng vì Đỗ-Thị bị té xe-hơi ngày trước mà không trị bịnh cho hẳn-hòi nên bây giờ bịnh phát lại ở trong, phải cần uống thuốc cho gắp, chớ không thì sợ phải đau gan. Đỗ-Thị nghe nói thất kinh mới năn-nỉ xin quan Thầy-thuốc rán trị giùm, dầu tốn hao bao nhiêu cũng chẳng nệ. Quan Thầy-thuốc lại nhà tuần mạch hằng ngày, thuốc uống nươm, mà bịnh đã không dảm, lại ngực càng bữa càng tức thêm hoài. {{nop}}<noinclude></noinclude> 2vp00yjlshj1uh5s0w54yhz5v3g1j9q 104 72371 205811 2026-07-15T10:10:24Z Lcsnes 11706 /* Đã hiệu đính */ 205811 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lcsnes" />{{rh||— 125 —|}}</noinclude>Bá-Kỳ thấy mẹ đau nặng thì lo sợ, nên ban đêm phải về Chợlớn ở ngủ đặng săn-sóc thuốc men cho mẹ. Hiếu-Liêm muốn đến thăm Đỗ-Thị cho trọn tình anh em với Bá-Kỳ, nhưng vì nhớ chuyện cũ trong lòng không vui, mà lại sợ Đỗ-Thị thấy mình tới rồi nghi cho mình thấy giàu mà bợ đỡ, bỡi vậy không tới, mỗi ngày cứ hỏi thăm Bá-Kỳ mà thôi. Đỗ-Thị đau vài tháng rồi chết. Khi bà gần tắc hơi bà kêu ba con vào phòng, rồi lấy xâu chìa khóa đưa cho Bá-Kỳ và trối rằng: « Má tưởng trời xuống phước cho má sống lâu mà hưởng giàu sang, chẳng dè mạng má vắn-vỏi không sống được nữa. Vậy hễ mà nhắm mắt rồi thì ba con phải thuận hòa với nhau, tiền bạc ruộng đất chia với nhau cho đều đừng để sanh xích-mích. » Bà ngó Thanh-Kiều, ý bà muốn nói nữa, song bà làm xung nên mệt quá, phải tắc hơi, không nói kịp. Bá-Kỳ lo tống táng mẹ. Hiếu-Liêm vô điếu tang, thấy dạng Thanh-Kiều mặc đồ chế vô ra hoài, song chẳng hề ghé mắt mà ngó. Chôn Đỗ-Thị vừa xong, thì Thanh-Huê biểu Bá-Kỳ trao chìa khóa cho mình giữ. Bá-Kỳ<noinclude></noinclude> 1d6m6fxfkdja79f9t3fqxp819y9uaqy 104 72372 205812 2026-07-15T10:10:27Z Lcsnes 11706 /* Đã hiệu đính */ 205812 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lcsnes" />{{rh||— 126 —|}}</noinclude>nghe hỏi thì đưa liền, rồi ra ở nhà Hiếu-Liêm không về Chợlớn nữa. Cách vài ngày Như-Bình kiếm Bá-Kỳ và nói rằng: « Hôm má mất, mà dặn ba anh em phải chia gia tài đặng ai lãnh phần nấy mà hưởng, bỡi vậy chị hai em biểu qua ra hỏi em coi chừng nào em tính chia. » Bá-Kỳ ngó ngay Như-Bình và cười mà hỏi rằng: — Anh cũng ham ăn của ấy nữa sao? — Không, qua có quyền gì mà ăn của ấy được, song chị hai em nó có một phần trong đó nên nó biểu qua ra hỏi em chớ. Bá-Kỳ ngồi ngó ra ngoài đường, miệng chúm-chím cười hoài, mà không nói chi hết. Cách hồi lâu anh ta đứng dậy nói rằng: « Anh về đi, để mai tôi kêu Nô-te vô biên tài sản hết thảy đặng lập tờ tương-phân. » Trong mấy ngày sau đó Bá-Kỳ đi hoài, ít hay ở nhà, mà hễ về nhà thì nằm gác tay qua trán lặng thinh, bộ suy nghĩ lo lắng việc chi trọng lắm. Hiếu-Liêm thấy vậy muốn an-ủi, nhưng vì Bá-Kỳ lo việc nhà mà không nói cho mình biết, nếu mình xen vào thì té ra mình<noinclude></noinclude> o247f25xdtl2p6ot2v5bkvlq79hylg0 104 72373 205813 2026-07-15T10:10:29Z Lcsnes 11706 /* Đã hiệu đính */ 205813 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lcsnes" />{{rh||— 127 —|}}</noinclude>dòm ngó việc riêng của người, bỡi vậy anh ta không hỏi tới. Bữa thứ bảy, lại nhằm bữa rầm, nên lúc ăn cơm tối rồi thì thấy mặt trăng mọc lên dọi góc trời đông sáng lòa. Hiếu-Liêm với Bá-Kỳ mỗi người nhắc một cái ghế đem để trước cửa đặng ngồi mà hóng mát. Cao-Thị thấy trời {{sic|tốt|tối}} nên đi chợ chơi và kiếm mua đồ vặt, còn đứa nhỏ ở trong nhà thì đương lo rửa chén dọn dẹp sau bếp. Hai anh em ngồi lặng thinh một hồi rồi Bá-Kỳ mới tằng hắng mà nói rằng: « Anh có phước quá, nếu tôi mà được như anh thì tôi vui biết chừng nào. » Hiếu-Liêm chưng-hửng nên ngó Bá-Kỳ trân-trân mà hỏi rằng: « Anh nói cái gì vậy? Anh đã được giàu có sang trọng, phận tôi có ra gì đâu, sao anh lại phân bì tôi? » Bá-Kỳ lắc đầu rồi thở dài mà đáp rằng: « Không, tôi nghĩ việc đời tôi buồn nên tôi nói như vậy, chớ không phải tôi phân bì. Anh có phước tôi càng vui, chớ phân bì là sao! Để tôi nói cho anh nghe: anh tuy con nhà nghèo, nhưng mà anh có được một bà mẹ tánh tình cao thượng, cư xử nhơn từ, nghèo mà biết<noinclude></noinclude> jgwl9ccs7lhodaqdv48o9gyuc7z1a2x 104 72374 205814 2026-07-15T10:10:33Z Lcsnes 11706 /* Đã hiệu đính */ 205814 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lcsnes" />{{rh||— 128 —|}}</noinclude>trọng thân danh, khổ mà không tham của phi nghĩa. Phận bác góa bụa nghèo hèn mà nuôi anh ăn học cho được thành thân, lại dạy anh ăn ở cho nên người phải, như vậy thì đáng kính đáng phục biết chừng nào. Ngày nay tuy anh làm thầy giáo chớ không làm ông chi lớn, song anh có thể nuôi bác lại, mẹ con đồng tình hiệp ý, trong nhà thuận thảo ấm no, hạnh phước của con người như vậy nghĩ cũng đủ rồi, chớ nào phải làm chức cho lớn, có bạc cho nhiều, mới gọi là hạnh phước hay sao. Tôi vẫn biết làm con mà trách cha mẹ thì quấy lắm, nhứt là cha mẹ đã quá vãng rồi, mình càng phải kính trọng nhiều hơn nữa mới trúng đạo làm con. Nhưng mà tôi với anh thương yêu nhau cũng như ruột thịt, vậy nếu tôi tỏ hết việc nhà của tôi cho anh biết, tôi tưởng cũng chẳng lỗi gì. Thiệt ba má tôi hồi còn sanh tiền chẳng có làm đều chi ác nghiệt, song ba tôi thì chỉ biết làm cho ra tiền mà thôi, chớ không cần chi nhơn nghĩa, còn má tôi thì không biết thương người nghèo khổ mà lại có tánh kiêu căng. Vì khinh bỉ nhà nghèo nên không chịu gả Thanh-Kiều cho anh, mà cũng vì tham lợi háo danh nên ra tranh cử Hội-đồng, đến nỗi nát nhà vong mạng đó. Phận tôi làm con hễ tôi thấy chỗ không phải tôi<noinclude></noinclude> tfwbqushe4ecspymno31mu56c9crz4o 104 72375 205815 2026-07-15T10:10:35Z Lcsnes 11706 /* Đã hiệu đính */ 205815 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lcsnes" />{{rh||— 129 —|}}</noinclude>can gián thì cứ chê tôi là con nít, không chịu nghe lời, tôi biết làm sao bây giờ, bỡi vậy tôi thương ba má tôi mà tôi không hiệp ý việc nào hết. Anh không rõ, chớ cô tôi, là bà Phủ Khánh-Long đó, ngày trước vốn là một người đê tiện không biết sao mà nói được. Chừng quan Phủ cưới cô rồi, thiên hạ họ thấy tiền nhiều chức lớn họ quên hết các đều tồi tệ cũ nên theo bợ-đỡ kính nhường, chớ có phải là người xứng đáng chi đâu. Cô là gái hư được làm bà lớn mà cô không biết ăn năn, lại còn làm đều gian ác, thuốc hai đứa con trai của quan Phủ chết rồi thuốc luôn quan Phủ nữa mà cướp hơn phân nửa gia tài. Má tôi hiểu rõ việc ấy lắm, mà không biết gớm đồng bạc dơ-dáy, nên theo về Chợlớn mà ở, mong lòng hưởng sự-nghiệp phi nghĩa ấy. Đã vậy mà khi về ở với cô tôi rồi, má tôi lại muốn dùng em tôi là Thanh-Kiều làm mồi đặng câu cuộc phú quí, không kể chi là nhơ-nhuốc, ban đầu quyết đem đưa nó làm vợ bé cho chệt mà ăn tiền, rủi nó bị trái trời rỗ mặt chệt chê, nên mới hụt, sau lại tính gả nó cho một ông già đáng cha nó đặng cướp của của ổng, cũng như cô tôi cướp của của quan Phủ Khánh-Long hồi trước vậy; ổng chê nó nhỏ ổng không chịu, má tôi mới tính đem thân mà thế cho nó, may bị té xe hơi, cô tôi chết,<noinclude></noinclude> sgz2iq02zl4s9dxpzkrofd6fnxwietj