Wikisource viwikisource https://vi.wikisource.org/wiki/Trang_Ch%C3%ADnh MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter Phương tiện Đặc biệt Thảo luận Thành viên Thảo luận Thành viên Wikisource Thảo luận Wikisource Tập tin Thảo luận Tập tin MediaWiki Thảo luận MediaWiki Bản mẫu Thảo luận Bản mẫu Trợ giúp Thảo luận Trợ giúp Thể loại Thảo luận Thể loại Chủ đề Thảo luận Chủ đề Tác gia Thảo luận Tác gia Trang Thảo luận Trang Mục lục Thảo luận Mục lục Biên dịch Thảo luận Biên dịch TimedText TimedText talk Mô đun Thảo luận Mô đun Sự kiện Thảo luận Sự kiện Đề tài Bản thỏa thuận giữa Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Hoa Kỳ tháng 10 năm 1972 0 3744 206522 206517 2026-10-28T16:01:50Z ~2026-57736-17 20822 /* */ 206522 wikitext text/x-wiki {{đầu đề | tựa đề = Bản thỏa thuận giữa Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Hoa Kỳ tháng 10 năm 1972 | tác giả = | dịch giả = | phần = | trước = | sau = | năm = 1972 | ghi chú = Đây là bản dự thảo hiệp định hoà bình được Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Mỹ đồng thuận trong cuộc đàm phán ở Paris vào ngày 20 tháng 10 năm 1972. Bản dự thảo dự kiến được ký vào ngày 31 tháng 10, nhưng việc bất thành và hai bên tiếp tục đàm phán do Việt Nam Cộng hòa phản đối bản dự thảo. | chủ đề = Hiệp định Paris 1973 và các văn bản có liên quan }} __TOC__ Chính phủ Việt Nam dân chủ cộng hoà với sự thoả thuận của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hoà miền Nam Việt Nam; Chính phủ Hoa Kỳ với sự thoả thuận của Chính phủ Việt Nam Cộng hoà; Nhằm mục đích chấm dứt chiến tranh, lập lại hoà bình ở Việt Nam trên cơ sở tôn trọng các quyền dân tộc cơ bản của nhân dân Việt Nam và quyền tự quyết của nhân dân miền Nam Việt Nam, góp phần củng cố hoà bình ở Châu Á và thế giới; Đã thoả thuận, cam kết tôn trọng và thi hành những điều khoản sau đây: ===Chương I: Các quyền dân tộc cơ bản của nhân dân Việt Nam=== ====Điều 1==== Mỹ tôn trọng độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của nước Việt Nam như Hiệp định Genève năm 1954 về Việt Nam đã công nhận. ===Chương II: Chấm dứt chiến sự - rút quân=== ====Điều 2==== Một cuộc ngừng bắn sẽ được thực hiện trên khắp miền Nam Việt Nam kể từ 24 giờ (giờ Đông Dương) ngày... tháng... năm 1972, tức 17 giờ (giờ GMT) ngày... tháng... năm 1972. Cùng ngày giờ nói trên, Mỹ sẽ chấm dứt mọi hoạt động quân sự của Mỹ chống lãnh thổ Việt Nam dân chủ cộng hoà bằng mọi lực luợng trên bộ, trên không, trên biển bất cứ từ đâu tới, và sẽ chấm dứt việc thả mìn tại vùng biển, các cảng và sông ngòi của Việt Nam dân chủ cộng hoà. Mỹ sẽ tháo gỡ, làm mất hiệu lực vĩnh viễn, phá huỷ tất cả những mìn ở vùng biển, các cảng và sông ngòi ở miền Bắc Việt Nam ngay sau khi Hiệp định này có hiệu lực. Việc chấm dứt chiến sự nói trong điều này là lâu dài và vững chắc. ====Điều 3==== Các bên cam kết giữ vững ngừng bắn, bảo đảm hoà bình lâu dài và vững chắc. Bắt đầu từ khi ngừng bắn: a) Những lực lượng của Mỹ và các nước ngoài khác đồng minh của Mỹ và của Việt Nam Cộng hoà sẽ ở nguyên vị trí của mình trong lúc chờ đợi thực hiện kế hoạch rút quân. Ban Liên hợp quân sự bốn bên nói trong điều 11 sẽ quy định nhữn thể thức cụ thể. b) Các lực lượng vũ trang của hai bên miền Nam Việt Nam sẽ ở nguyên vị trí của mình. Ban Liên hợp quân sự hai bên nói trong điều 12 sẽ quy định vùng do mỗi bên kiểm soát và những thể thức trú quân. c) Các lực lượng chính quy thuộc mọi quân chủng và binh chủng và các lực lượng không chính quy của các bên ở miền Nam Việt Nam phải ngừng mọi hành động tấn công nhau và nghiêm chỉnh tuân theo những điều quy định sau đây: :*Ngăn cấm mọi hoạt động vũ lực trên bộ, trên không và trên biển :*Ngăn cấm mọi hành động đối địch, khủng bố và trả thù của cả hai bên. ====Điều 4==== Mỹ sẽ không tiếp tục dinh líu quân sự và can thiệp vào công việc nội bộ của miền Nam Việt Nam. ====Điều 5==== Trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày ký Hiệp định này, việc rút hoàn toàn khỏi miền Nam Việt Nam mọi quân đội, cố vấn quân sự và nhân viên quân sự, kể cả nhân viên kỹ thuật quân sự, nhân viên quân sự liên quan đến chương trình bình định, vũ khí, đạn dược và công cụ chiến tranh của Mỹ và các nước ngoài khác đồng minh của Mỹ và của Việt Nam Cộng hoà sẽ hoàn thành. Cố vấn của các nước nói trên cho các tổ chức bán quân sự và lực lượng cảnh sát cũng sẽ rút trong thời hạn đó. ====Điều 6==== Việc huỷ bỏ tất cả các căn cứ quân sự của Mỹ và các nước ngoài khác đồng minh của Mỹ và của Việt Nam Cộng hoà ở miền Nam Việt Nam sẽ hoàn thành trong thời hạn 60 ngày kể từ khi ký Hiệp định này. ====Điều 7==== Từ khi thực hiện ngừng bắn cho đến ngày thành lập Chính phủ quy định trong điều 9(b) và 9(i) của Hiệp định này, hai miền Nam Việt Nam không được nhận việc đưa vào miền Nam Việt Nam quân đội, cố vấn quân sự và nhân viên quân sự, kể cả nhân viên kỹ thuật quân sự, vũ khí, đạn dược và dụng cụ chiến tranh. Hai bên miền Nam sẽ được phép từng thời gian thay thế vũ khí, đạn dược, dụng cụ chiến tranh đã bị phá huỷ, bị hao mòn hoặc hư hỏng từ sau khi ngừng bắn, trên cơ sở một đổi một, cùng đặc điểm và tính năng, có sự kiểm soát của Ban Liên hợp quân sự hai bên miền Nam Việt Nam và của Uỷ ban Quốc tế kiểm soát và giám sát. ===Chương III: Về những người của các bên bị bắt và giam giữ === ====Điều 8==== a) Việc trao thả những nhân viên quân sự của các bên bị bắt và những nhân viên dân sự nước ngoài của các bên bị bắt sẽ tiến hành song song và hoàn thành cùng một ngày với việc rút quân nói trong điều 5. Các bên sẽ trao đổi danh sách đầy đủ những nhân viên quân sự và những nhân viên dân sự nước ngoài nói trên vào ngày ký kết Hiệp định này. b) Các bên sẽ giúp đỡ nhau tìm kiếm tin tức về những nhân viên quân sự của các bên và những nhân viên dân sự nước ngoài của các bên bị mất tích trong chiến đấu, xác định vị trí bảo quản mồ mả của những người bị chết nhằm tạo điều kiện cho việc cất bốc và hồi hương hài cốt có những biện pháp khác cần thiết để tìm kiếm tin tức những người còn coi là mất tích trong chiến đấu. c) Vấn đề những nhân viên dân sự Việt Nam khác bị giam giữ ở miền Nam Việt Nam và không bao gồm trong điều 8(a) ở trên sẽ do hai bên miền Nam Việt Nam giải quyết trên cơ sở những nguyên tắc của điều 21(b) của Hiệp định đình chỉ chiến sự ở Việt Nam ngày 20 tháng 7 năm 1954. Hai bên miền Nam Việt Nam sẽ làm điều đó trên tinh thần hoà giải và hoà hợp dân tộc, nhằm chấm dứt thù hằn để giảm đau khổ và đoàn tụ gia đình. Hai bên miền Nam Việt Nam sẽ gắng hết sức mình để giải quyết vấn đề này trong vòng hai tháng sau khi ngừng bắn có hiệu lực. ===Chương IV: Việc thực hiện quyền tự quyết của nhân dân miền Nam Việt Nam=== ====Điều 9==== Chính phủ Việt Nam dân chủ cộng hoà và chính phủ Mỹ cam kết tôn trọng những nguyên tắc thực hiện quyền tự quyết của nhân dân miền Nam Việt Nam dưới đây: a) Quyền tự quyết của nhân dân miền Nam Việt Nam là thiêng liêng, bất khả xâm phạm và phải được các nước tôn trọng. b) Nhân dân miền Nam Việt Nam tự quyết định tương lai chính trị của miền Nam Việt Nam thông quan tổng tuyển cử thật sự tự do và dân chủ, có giám sát quốc tế. c) Hai bên miền Nam Việt Nam cam kết tôn trọng ngừng bắn và giữ vững hoà bình ở miền Nam Việt Nam; giải quyết các vấn đề tranh chấp bằng thương lượng và tránh mọi xung đột bằng vũ lực. d) Mỹ tôn trọng quyền tự quyết của của nhân dân miền Nam Việt Nam; Mỹ không cam kết với bất cứ xu hướng chính trị nào ở miền Nam Việt Nam và không tìm cách áp đặt một Chính phủ thân Mỹ ở Sài Gòn. e) Ngay sau khi ngừng bắn, hai bên miền Nam Việt Nam sẽ: :* Thực hiện hoà giải và hoà hợp dân tộc, xoá bỏ thù hằn, cấm mọi hành động trả thù và phân biệt đối xử với những cá nhân hoặc tổ chức đã hợp tác với bên này hoặc bên kia. :* Bảo đảm các quyền tự do dân chủ của nhân dân, tự do ngôn luận, tự do báo chí, tự do hội họp, tự do tổ chức, tự do hoạt động chính trị, tự do tín nguỡng, tự do đi lại, tự do cư trú, tự do làm ăn sinh sống, quyền tư hữu tài sản và quyền tự do kinh doanh. f) Ngay sau khi ngừng bắn, hai bên miền Nam Việt Nam sẽ hiệp thương trên tinh thần hoà giải và hoà hợp dân tộc, tôn trọng lẫn nhau và không thôn tính nhau để thành lập một cơ cấu chính phủ lấy tên là Hội đồng Quốc gia hoà giải và hoà hợp dân tộc gồm ba thành phần ngang nhau. Hội đồng sẽ làm việc theo nguyên tắc nhất trí. Sau khi Hội đồng Quốc gia hoà giải và hoà hợp dân tộc nhận chức, hai bên miền Nam Việt Nam sẽ ký một hiệp định về các vấn đề nội bộ của miền Nam Việt Nam càng sớm càng tốt và làm hết sức mình để thực hiện việc này trong vòng ba tháng sau khi ngừng bắn có hiệu lực, phù hợp với nguyện vọng của nhân dân miền Nam Việt Nam là hoà bình, độc lập và dân chủ. g) Hội đồng Quốc gia hoà giải và hoà hợp dân tộc có nhiệm vụ đôn đốc hai bên miền Nam Việt Nam thi hành các hiệp định ký kết giữa hai bên, duy trì ngừng bắn, giữ vứng hoà bình, thực hiện hoà giải và hoà hợp dân tộc, bảo đảm tự do dân chủ. Hội đồng Quốc gia hoà giải và hoà hợp dân tộc sẽ tổ chức tổng tuyển cử tự do và dân chủ như đã nói ở điều 9(b) và quy định thủ tục và thể thức tổng tuyển cử. Các cơ quan quyền lực mà cuộc tổng tuyển cử đó bầu ra sẽ do hai bên miền Nam Việt Nam thông qua hiệp thuơng mà thoả thuận. Hội đồng Quốc gia hoà giải và hoà hợp dân tộc cũng sẽ quy định thủ tục và thể thức tuyển cử địa phuơng theo như hai bên miền Nam Việt Nam thoả thuận. h) Vấn đề lực luợng vũ trang Việt Nam ở miền Nam Việt Nam sẽ do hai bên miền Nam Việt Nam giải quyết trên tinh thần hoà giải và hoà hợp dân tộc, bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau, không có sự can thiệp của nước ngoài, phù hợp với tình hình sau chiến tranh. Trong số những vấn đề hai bên miền Nam Việt Nam thảo luận có vấn đề các biện pháp giảm số quân của các lực lượng vũ trang hai bên và phục viên số quân đã giảm. i) Miền Nam Việt Nam thực hiện chính sách đối ngoại hoà bình, độc lập, tôn trọng những điều khoản quân sự của Hiệp định Genève năm 1954 về Việt Nam quy định việc không tham gia bất cứ một liên minh quân sự hoặc khối quân sự nào, không cho phép nước ngoài có căn cứ quân sự, quân đội, cố vấn quan sự, nhân viên quân sự trên đất mình. Miền Nam Việt Nam sẽ duy trì quan hệ với tất cả các nước không phân biệt chế độ chính trị và xã hội, nhận viện trợ kinh tế, kỹ thuật của bất cứ nước nào không kèm theo điều kiện chính trị. Vấn đề nhận viện trợ quân sự sau này cho miền Nam Việt Nam sẽ thuộc thẩm quyền của chính phủ được thành lập sau tổng tuyển cử ở miền Nam. ===Chương V: Vấn đề thống nhất nước Việt Nam và vấn đề quan hệ giữa hai miền Nam, Bắc Việt Nam=== ====Điều 10==== Như Hiệp định Genève năm 1954 về Việt Nam quy định, giới tuyến quân sự ở vĩ tuyến 17 chỉ có tính chất tạm thời, không phải là ranh giới chính trị hoặc về lãnh thổ. Việc thống nhất nước Việt Nam sẽ được thực hiện từng bước bằng phương pháp hòa bình trên cơ sở bàn bạc và thỏa thuận giữa miền Nam và miền Bắc Việt Nam, không bên nào bị cuỡng ép hoặc thôn tính bên nào và không có sự can thiệp của nước ngoài. Thời gian thống nhất sẽ do miền Nam và miền Bắc Việt Nam thỏa thuận. Trong khi chờ đợi thống nhất đất nước, miền Nam và miền Bắc Việt Nam sẽ sớm bắt đầu thương lượng nhằm lập lại quan hệ bình thường về mọi mặt. Trong khi chờ đợi thống nhất đất nước, miền Nam và miền Bắc Việt Nam không tham gia bất cứ liên minh quân sự hoặc khối quân sự nào, không cho phép nước ngoài có căn cứ quân sự, quân đội, cố vấn quân sự, nhân viên quân sự trên đất mình, như Hiệp định Genève năm 1954 về Việt Nam quy định. ===Chương VI: Các ban liên hợp quân sự - Ủy ban kiểm soát và giám sát - Hội nghị quốc tế=== ====Điều 11==== a) Chính phủ Việt Nam dân chủ cộng hoà, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam, Chính phủ Mỹ và Chính phủ Việt Nam Cộng hòa sẽ cử ngay đại diện để thành lập Ban Liên hợp quân sự bốn bên có nhiệm vụ phối hợp các bên trong việc thực hiện các điều sau đây của Hiệp định này. :* Đoạn đầu của điều 2 về việc thực hiện ngừng bắn trên khắp miền Nam Việt Nam; :* Điều 3(a) về việc ngừng bắn của lực lượng Mỹ và của các nước ngoài khác đồng minh của Mỹ và của Việt Nam Cộng hoà; :* Điều 3(c) về việc ngừng bắn giữa các bên ở miền Nam Việt Nam; :* Điều 5 về việc rút ra khỏi miền Nam quân Mỹ và quân của các nước ngoài khác đồng minh của Mỹ và của Việt Nam Cộng hoà; :* Điều 6 về việc hủy bỏ các căn cứ quân sự của Mỹ và của các nước ngoài khác đồng minh của Mỹ và của Việt Nam Cộng hòa ở miền Nam Việt Nam; :* Điều 8 về việc những người của các bên bị bắt; b) Ban Liên hợp quân sự bốn bên sẽ làm việc theo nguyên tắc hiệp thương và nhất trí. Những vấn đề bất đồng sẽ chuyển cho Ủy ban Quốc tế kiểm soát và giám sát. c) Ban Liên hợp quân sự bốn bên sẽ bắt đầu hoạt động ngay sau khi ký kết Hiệp định này và chấm dứt hoạt động sau khi việc thi hành đoạn đầu của điều 2, điều 3(a), điều 5, điều 6 và điều 8 đã hoàn thành. d) Bốn bên sẽ thỏa thuận ngay về tổ chức, thể thức làm việc, phuơng tiện hoạt động và chi phí của Ban Liên hợp quân sự bốn bên. ====Điều 12==== Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam và Chính phủ Việt Nam Cộng hòa sẽ cử ngay đại diện để thành lập một Ban Liên hợp quân sự hai bên miền Nam Việt Nam có nhiệm vụ phối hợp hai bên miền Nam Việt Nam trong việc thực hiện các điều sau đây của Hiệp định nay liên quan đến hai bên: *Đoạn đầu của điều 2 về thực hiện ngừng bắn trên khắp miền Nam Việt Nam, sau khi Ban Liên hợp quân sự bốn bên chấm dứt hoạt động của mình; *Điều 3(b) về việc ngừng bắn giữa hai bên miền Nam Việt Nam; *Điều 3(c) về việc ngừng bắn giữa các bên ở miền Nam Việt Nam, sau khi Ban Liên hợp quân sự bốn bên chấm dứt hoạt động của mình; *Điều 7 về việc không được đưa quân đội vào miền Nam Việt Nam và về các quy định khác của điều này; *Điều 9(h) về vấn đề lực lượng vũ trang Việt Nam ở miền Nam Việt Nam; Những vấn đề bất đồng sẽ chuyển cho Ủy ban Quốc tế kiểm soát và giám sát. Sau khi Hiệp định này được ký kết, Ban Liên hợp quân sự hai bên sẽ thỏa thuận ngay những biện pháp và tổ chức nhằm thực hiện ngừng bắn và giữ gìn hòa bình ở miền Nam Việt Nam. ====Điều 13==== a) Sau khi ký kết Hiệp định này, thành lập ngay Ủy ban Quốc tế kiểm soát và giám sát. b) Cho đến khi Hội nghị Quốc tế bảo đảm có những sắp xếp dứt khoát, Ủy ban Quốc tế kiểm soát và giám sát sẽ báo cáo với bốn bên những vấn đề về việc kiểm soát và giám sát việc thi hành những điều sau đây của Hiệp định này: *Đoạn đầu của điều 2 về việc ngừng bắn trên khắp miền Nam Việt Nam; *Điều 3(a) về việc ngừng bắn của các lực lượng Mỹ và của các nước ngoài khác đồng minh của Mỹ và của Việt Nam Cộng Hoà; *Điều 3(c) về việc ngừng bắn giữa các bên ở miền Nam Việt Nam. *Điều 5 về việc rút ra khỏi miền Nam Việt Nam quân Mỹ và quân của các nước ngoài khác đồng minh của Mỹ và của Việt Nam Cộng hoà; *Điều 6 về việc hủy bỏ các căn cứ quân sự của Mỹ và của các nước ngoài khác đồng minh của Mỹ và của Việt Nam Cộng hòa ở miền Nam Việt Nam. *Điều 8 về việc những người của các bên bị bắt. Ủy ban Quốc tế về gián sát và kiểm soát sẽ lập những tổ kiểm soát để làm nhiệm vụ của mình. Bốn bên sẽ thỏa thuận ngày về chỗ đóng và sự hoạt động của các tổ đó. Các bên sẽ làm dễ dàng cho hoạt động của các tổ kiểm soát đó. c) Cho đến khi Hội nghị quốc tế bảo đảm có những sắp xếp dứt khoát, Ủy ban Quốc tế kiểm soát và giám sát sẽ báo cáo với hai bên miền Nam Việt Nam về việc kiểm soát và giám sát việc thi hành những điều sau đây của Hiệp định này: *Đoạn đầu của điều 2 về việc ngừng bắn trên khắp miền Nam Việt Nam; *Điều 3(b) về việc ngừng bắn giữa hai bên ở miền Nam Việt Nam; *Điều 3(c) về việc ngừng bắn giữa các bên ở miền Nam Việt Nam; *Điều 7 về việc không được đưa quân đội vào miền Nam Việt Nam và về các quy định khác của điều này; *Điều 9(b) về tổng tuyển cử tự do, dân chủ ở miền Nam Việt Nam; *Điều 9(h) về những thoả thuận đạt được giữa hai bên miền Nam Việt Nam về việc giảm số quân của các lực lượng vũ trang Việt Nam ở miền Nam Việt Nam và việc phục viên quân số giảm đó. Ủy ban Quốc tế kiểm soát và giám sát sẽ lập những tổ kiểm soát để làm nhiệm vụ của mình. Hai bên miền Nam Việt Nam sẽ thỏa thuận ngay về chỗ đóng và sự hoạt động của các tổ đó. Hai bên miền Nam Việt Nam sẽ làm dễ dàng cho hoạt động của các tổ kiểm soát đó. d) Ủy ban Quốc tế kiểm soát và giám sát sẽ gồm đại diện của bốn nước: Ba Lan, Canada, Hunggari, Indonesia. Đại diện các nước trong Ủy ban Quốc tế sẽ luân phiên làm chủ tịch trong từng thời gian do Ủy ban Quốc tế quy định. e) Ủy ban Quốc tế kiểm soát và giám sát thi hành nhiệm vụ của mình theo nguyên tắc tôn trọng chủ quyền của miền Nam Việt Nam. f) Ủy ban Quốc tế kiểm soát và giám sát làm việc theo nguyên tắc hiệp thương và nhất trí. g) Ủy ban Quốc tế kiểm soát và giám sát sẽ bắt đầu hoạt động khi ngừng bắn có hiệu lực ở Việt Nam. Đối với các điều liên quan đến bốn bên nói trong điều 13(b), Ủy ban Quốc tế kiểm soát và giám sát chấm dứt hoạt động của mình khi nhiệm vụ kiểm soát và giám sát của Ủy ban đối với các điều đó đã hoàn thành. Đối với các điều liên quan đến hai bên miền Nam Việt Nam nói ở điều 13(c), Ủy ban Quốc tế kiểm soát và giám sát chấm dứt hoạt động của mình theo yêu cầu của Chính phủ được thành lập sau Tổng tuyển cử ở miền Nam Việt Nam nói ở điều 9(b). h) Bốn bên sẽ thỏa thuận ngay về tổ chức, phương tiện hoạt động và chi phí cho Ủy ban Quốc tế kiểm soát và giám sát. Mối quan hệ giữa Ủy ban Quốc tế kiểm soát và giám sát và Hội nghị Quốc tế bảo đảm nói ở điều 14 sẽ do Ủy ban Quốc tế và Hội nghị thỏa thuận. ====Điều 14==== Các bên thỏa thuận về việc triệu tập Hội nghị Quốc tế trong vòng 30 ngày kể từ khi ký Hiệp định này để ghi nhận các Hiệp định đã được ký kết, bảo đảm chấm dứt chiến tranh, giữ vững hòa bình ở Việt Nam, tôn trọng các quyền dân tộc cơ bản của nhân dân Việt Nam và quyền tự quyết của nhân dân miền Nam Việt Nam, góp phần vào hòa bình và bảo đảm hòa bình ở Đông Dương. Việt Nam dân chủ cộng hòa và Mỹ sẽ đề nghị các bên sau đây tham gia Hội nghị quốc tế này: Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô Viết, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, Cộng hòa Pháp, Liên hiệp Vưong Quốc Anh và Bắc Ái Nhĩ Lan, bốn nước trong Ủy ban Quốc tế kiểm soát và giám sát và Tổng thư ký Liên Hợp Quốc cũng với các bên tham gia Hội nghị Paris về Việt Nam. ===Chương VII: Đối với Cam Pu Chia và Lào=== ====Điều 15==== a) Chính phủ Việt Nam dân chủ cộng hoà, Chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam, Chính phủ Mỹ và Chính phủ Việt Nam Cộng hòa triệt để tôn trọng các quyền dân tộc cơ bản của nhân dân Cam Pu Chia và nhân dân Lào đã đuợc các Hiệp định Genève năm 1954 về Đông Dương và Hiệp định Hiệp định Genève năm 1962 về Lào công nhận: độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ các quốc gia đó. Các Chính phủ nói trên tôn trọng nền trung lập của Cam Pu Chia và Lào. Chính phủ Việt Nam dân chủ cộng hoà, Chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam, Chính phủ Mỹ và Chính phủ Việt Nam Cộng hòa cam kết không dùng lãnh thổ của Cam Pu Chia và Lào để xâm phạm chủ quyền và an ninh của các nước khác. b) Các nước ngoài sẽ chấm dứt mọi hoạt động quân sự ở Lào và Cam Pu Chia, rút hết và không đưa trở lại vào hai nuớc đó quân đội, có vấn quân sự và nhân viên quân sự, vũ khí, đạn dược và dụng cụ chiến tranh. c) Công việc nội bộ của Cam Pu Chia và Lào do nhân dân mỗi nước này giải quyết, không có sự can thiệp của nước ngoài. d) Những vấn đề liên quan giữa ba nuớc Đông Dương sẽ do các bên Đông Dương giải quyết trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của nhau và không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau. ===Chương VIII: Quan hệ giữa Việt Nam dân chủ cộng hòa và Mỹ=== ====Điều 16==== Nước Mỹ mong rằng Hiệp định này sẽ mang lại một thời kỳ hòa giải với nước Việt Nam dân chủ cộng hòa cũng như với tất cả các dân tộc ở Đông Dương. Thi hành chính sách truyền thống của mình, nước Mỹ sẽ đóng góp vào việc hàn gắn vết thương chiến tranh và công cuộc xây dựng sau chiến tranh ở nước Việt Nam dân chủ cộng hoà và toàn Đông Dương. ====Điều 17==== Việc chấm dứt chiến tranh lập lại hòa bình ở Việt Nam và việc thực hiện nghiêm chỉnh Hiệp định này sẽ tạo điều kiện thiết lập những quan hệ mới bình đẳng và cùng có lợi giữa Việt Nam dân chủ cộng hòa và Mỹ, trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền của nhau, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau. Đồng thời, những việc đó sẽ bảo đảm hòa bình vững chắc ở Việt Nam và góp phần giữ gìn hòa bình lâu dài ở Đông Dương và Đông Nam Á. ===Chương IX: Những điều khoản khác=== ====Điều 18==== Hiệp định này bắt đầu có hiệu lực kể từ khi ký. Tất cả các bên có liên quan sẽ thi hành nghiêm chỉnh Hiệp định này. Làm tại Paris ngày .... tháng ... năm 1972, bằng tiếng Việt Nam, tiếng Anh và tiếng Pháp. Bản tiếng Việt Nam và bản tiếng Anh là những văn bản chính thức và có giá trị như nhau. Bản tiếng Pháp để tham khảo và sẽ soạn sau. ==Chức danh đề ký và tên ký== ''Chưa có'' 1tzpvrr5irw450q0ngjhlusqnla66pa Ăn khế trả vàng 0 5003 206520 202958 2026-10-28T15:05:48Z ~2026-57463-56 20821 206520 wikitext text/x-wiki {{đầu đề | tựa đề = Anh em cây khế | tác giả = Truyện cổ tích Việt Nam | năm = | dịch giả = | phần = | trước = | sau = | ghi chú = }} {{văn| Ngày xửa, ngày xưa, có hai anh em nhà kia cha mẹ mất sớm. Khi người anh lấy vợ, người anh không muốn ở chung với em nữa, nên quyết định chia gia tài. Người anh tham lam chiếm hết cả nhà cửa, ruộng vườn, trâu bò của cha mẹ để lại, chỉ cho người em một túp lều nhỏ và mảnh vườn, trong đó có cây khế ngọt. Người em không chút phàn nàn, ngày ngày chăm bón cho cây khế và cày thuê, cuốc mướn nuôi thân. Năm ấy, cây khế trong vườn nhà người em bỗng sai quả lạ thường, cành nào cũng trĩu quả ngọt, vàng ruộm. người em nhìn cây khế mà lòng khấp khởi mừng thầm tính chuyện bán khế lấy tiền đong gạo. Một hôm, có con chim phượng hoàng từ đâu bay đến mổ khế ăn lia lịa. Thấy thế, người em vừa khóc, vừa nói: - Chim ơi! Nhà tôi chỉ có một cây khế này thôi, tôi định bán khế lấy tiền đong gạo. Chim ăn hết thì gia đình tôi sống bằng gì? Chim vừa ăn vừa đáp: ::''Ăn một quả, trả cục vàng :''May túi ba gang, mang theo mà đựng'' Người em nghe chim nói vậy, cũng đành để chim ăn. Mấy hôm sau, chim lại đến ăn khế. Ăn xong chim bảo người em lấy túi ba gang đi lấy vàng. Chim bay mãi, bay mãi qua núi cao, qua biển rộng bao la và đỗ xuống một hòn đảo đầy vàng bạc, châu báu. Người em đi khắp đảo nhìn ngắm thỏa thích rồi lấy vàng bỏ đầy túi ba gang. Chim phượng hoàng bảo lấy thêm, người em cũng không lấy. Xong xuôi, người em trở về nhà. Từ đó, người em trở nên giàu có, người em mang thóc, gạo, vàng bạc giúp đỡ những người nghèo khổ. Người anh nghe tin em giàu có liền sang chơi và đòi đổi nhà, ruộng vườn của mình lấy cây khế ngọt, người em cũng đồng ý đổi cho anh. Thế là người anh chuyển sang nhà người em. Mùa năm sau, cây khế lại sai trĩu quả, chim phượng hoàng lại tới ăn. người anh giả vờ khóc lóc, chim bèn nói: ::''Ăn một quả, trả cục vàng :''May túi ba gang, mang theo mà đựng'' Người anh mừng quá, giục vợ may túi không phải 3 gang mà là 12 gang để đựng được nhiều vàng. Hôm sau chim phượng hoàng đưa người anh đi lấy vàng. Vừa đến nơi, người anh đã vội vàng vơ lấy vàng bỏ vào túi, lại còn giắt thêm đầy vàng bỏ vào người. Chim cố sức bay nhưng đường thì xa mà vàng thì nhiều nên nặng quá. Mấy lần chim bảo người anh vứt bớt vàng đi cho nhẹ nhưng người anh vẫn khăng khăng ôm lấy túi. Chim phượng hoàng nghiêng cánh thế là người anh tham lam rơi xuống biển. }} [[Thể loại:Cổ tích Việt Nam]] 82ldluhaoxd3toaqo9iskbgcuqu78wc 206521 206520 2026-10-28T15:44:54Z ~2026-57463-56 20821 /* */ 206521 wikitext text/x-wiki {{đầu đề | tựa đề = Ăn khế trả vàng | tác giả = Truyện cổ tích Việt Nam | năm = | dịch giả = | phần = | trước = | sau = | ghi chú = }} {{văn| Ngày xửa, ngày xưa, có hai anh em nhà kia cha mẹ mất sớm. Khi người anh lấy vợ, người anh không muốn ở chung với em nữa, nên quyết định chia gia tài. Người anh tham lam chiếm hết cả nhà cửa, ruộng vườn, trâu bò của cha mẹ để lại, chỉ cho người em một túp lều nhỏ và mảnh vườn, trong đó có cây khế ngọt. Người em không chút phàn nàn, ngày ngày chăm bón cho cây khế và cày thuê, cuốc mướn nuôi thân. Năm ấy, cây khế trong vườn nhà người em bỗng sai quả lạ thường, cành nào cũng trĩu quả ngọt, vàng ruộm. người em nhìn cây khế mà lòng khấp khởi mừng thầm tính chuyện bán khế lấy tiền đong gạo. Một hôm, có con chim phượng hoàng từ đâu bay đến mổ khế ăn lia lịa. Thấy thế, người em vừa khóc, vừa nói: - Chim ơi! Nhà tôi chỉ có một cây khế này thôi, tôi định bán khế lấy tiền đong gạo. Chim ăn hết thì gia đình tôi sống bằng gì? Chim vừa ăn vừa đáp: ::''Ăn một quả, trả cục vàng :''May túi ba gang, mang theo mà đựng'' Người em nghe chim nói vậy, cũng đành để chim ăn. Mấy hôm sau, chim lại đến ăn khế. Ăn xong chim bảo người em lấy túi ba gang đi lấy vàng. Chim bay mãi, bay mãi qua núi cao, qua biển rộng bao la và đỗ xuống một hòn đảo đầy vàng bạc, châu báu. Người em đi khắp đảo nhìn ngắm thỏa thích rồi lấy vàng bỏ đầy túi ba gang. Chim phượng hoàng bảo lấy thêm, người em cũng không lấy. Xong xuôi, người em trở về nhà. Từ đó, người em trở nên giàu có, người em mang thóc, gạo, vàng bạc giúp đỡ những người nghèo khổ. Người anh nghe tin em giàu có liền sang chơi và đòi đổi nhà, ruộng vườn của mình lấy cây khế ngọt, người em cũng đồng ý đổi cho anh. Thế là người anh chuyển sang nhà người em. Mùa năm sau, cây khế lại sai trĩu quả, chim phượng hoàng lại tới ăn. người anh giả vờ khóc lóc, chim bèn nói: ::''Ăn một quả, trả cục vàng :''May túi ba gang, mang theo mà đựng'' Người anh mừng quá, giục vợ may túi không phải 3 gang mà là 12 gang để đựng được nhiều vàng. Hôm sau chim phượng hoàng đưa người anh đi lấy vàng. Vừa đến nơi, người anh đã vội vàng vơ lấy vàng bỏ vào túi, lại còn giắt thêm đầy vàng bỏ vào người. Chim cố sức bay nhưng đường thì xa mà vàng thì nhiều nên nặng quá. Mấy lần chim bảo người anh vứt bớt vàng đi cho nhẹ nhưng người anh vẫn khăng khăng ôm lấy túi. Chim phượng hoàng nghiêng cánh thế là người anh tham lam rơi xuống biển. }} [[Thể loại:Cổ tích Việt Nam]] pw5zc0xino5p971bb57bycwi9icz2v0 Chu Lễ/Thiên quan Trủng tể 0 72528 206518 2026-10-28T12:16:02Z Mathalala1 20814 [[w:WP:TTL|←]]Trang mới: “{{đầu đề |tựa đề = Chu Lễ<br>Thiên quan Trủng tể |next=[[../Địa quan Tư đồ|Địa quan Tư đồ]]}} Duy vương kiến quốc, biện phương chính vị, thể quốc kinh dã, thiết quan phân chức, dĩ vi dân cực. Nãi lập Thiên quan Trủng tể, sử suất kỳ thuộc nhi chưởng bang trị, dĩ tá vương quân bang quốc. Trị quan chi thuộc: (''Bậc thiên tử dựng nền xã tắc, trước xét b…” 206518 wikitext text/x-wiki {{đầu đề |tựa đề = Chu Lễ<br>Thiên quan Trủng tể |next=[[../Địa quan Tư đồ|Địa quan Tư đồ]]}} Duy vương kiến quốc, biện phương chính vị, thể quốc kinh dã, thiết quan phân chức, dĩ vi dân cực. Nãi lập Thiên quan Trủng tể, sử suất kỳ thuộc nhi chưởng bang trị, dĩ tá vương quân bang quốc. Trị quan chi thuộc: (''Bậc thiên tử dựng nền xã tắc, trước xét bốn phương mà định vị ngôi báu, phân định nội thành ngoài cõi, đặt chức quan, định bổn phận, cốt dựng ngọn chuẩn mực cho muôn dân noi theo. Bèn đặt chức Thiên quan Trủng tể đứng đầu, suất lĩnh quan thuộc nắm quyền trị quốc, phò tá thiên tử giữ thế quân bình cho khắp cõi sơn hà. Thuộc hạ của quan cai quản việc triều chính gồm:'') ==Đại tể== Đại tể, Khanh một người. ==Tiểu tể== Tiểu tể, Trung đại phu hai người. ==Tể phu== Tể phu, Hạ đại phu bốn người; Thượng sĩ tám người, Trung sĩ mười sáu người, Lữ hạ sĩ ba mươi hai người; Phủ sáu người, Sử mười hai người, Tư mười hai người, Đồ một trăm hai mươi người. ==Cung chính== Cung chính: Thượng sĩ hai người, Trung sĩ bốn người, Hạ sĩ tám người; Phủ hai người, Sử bốn người, Tư bốn người, Đồ bốn mươi người. ==Cung bá== Cung bá: Trung sĩ hai người, Hạ sĩ bốn người; Phủ một người, Sử hai người, Tư hai người, Đồ hai mươi người. ==Thiện phu== Thiện phu: Thượng sĩ hai người, Trung sĩ bốn người, Hạ sĩ tám người; Phủ hai người, Sử bốn người, Tư mười hai người, Đồ một trăm hai mươi người. ==Bào nhân== Bào nhân: Trung sĩ bốn người, Hạ sĩ tám người; Phủ hai người, Sử bốn người, Giả tám người, Tư bốn người, Đồ bốn mươi người. ==Nội ung== Nội ung: Trung sĩ bốn người, Hạ sĩ tám người; Phủ hai người, Sử bốn người, Tư mười người, Đồ một trăm người. ==Ngoại ung== Ngoại ung: Trung sĩ bốn người, Hạ sĩ tám người; Phủ hai người, Sử bốn người, Tư mười người, Đồ một trăm người. ==Hanh nhân== Hanh nhân: Hạ sĩ bốn người; Phủ một người, Sử hai người, Tư năm người, Đồ năm mươi người. ==Điền sư== Điền sư: Hạ sĩ hai người; Phủ một người, Sử hai người, Tư ba mươi người, Đồ ba trăm người. ==Thú nhân== Thú nhân: Trung sĩ bốn người, Hạ sĩ tám người; Phủ hai người, Sử bốn người, Tư bốn người, Đồ bốn mươi người. ==Ngư nhân== Ngư nhân: Trung sĩ hai người, Hạ sĩ bốn người; Phủ hai người, Sử bốn người, Tư ba mươi người, Đồ ba trăm người. ==Miết nhân== Miết nhân: Hạ sĩ bốn người; Phủ hai người, Sử hai người, Đồ mười sáu người. ==Tích nhân== Tích nhân: Hạ sĩ bốn người; Phủ hai người, Sử hai người, Đồ hai mươi người. ==Y sư== Y sư: Thượng sĩ hai người, Hạ sĩ bốn người; Phủ hai người, Sử hai người, Đồ hai mươi người. ==Thực y== Thực y: Trung sĩ hai người. ==Tật y== Tật y: Trung sĩ tám người. ==Dương y== Dương y: Hạ sĩ tám người. ==Thú y== Thú y: Hạ sĩ bốn người. ==Tửu chính== Tửu chính: Trung sĩ bốn người, Hạ sĩ tám người; Phủ hai người, Sử tám người, Tư tám người, Đồ tám mươi người. ==Tửu nhân== Tửu nhân: Yêm mười người, Nữ tửu ba mươi người, Hề ba trăm người. ==Tương nhân== Tương nhân: Yêm năm người, Nữ tương mười lăm người, Hề một trăm năm mươi người. ==Lăng nhân== Lăng nhân: Hạ sĩ hai người; Phủ hai người, Sử hai người, Tư tám người, Đồ tám mươi người. ==Biên nhân== Biên nhân: Yêm một người, Nữ biên mười người, Hề hai mươi người. ==Hải nhân== Hải nhân: Yêm một người, Nữ hải hai mươi người, Hề bốn mươi người. ==Hê nhân== Hê nhân: Yêm hai người, Nữ hê hai mươi người, Hề bốn mươi người. ==Diêm nhân== Diêm nhân: Yêm hai người, Nữ diêm hai mươi người, Hề bốn mươi người. ==Mịch nhân== Mịch nhân: Yêm một người, Nữ mịch mười người, Hề hai mươi người. ==Cung nhân== Cung nhân: Trung sĩ bốn người, Hạ sĩ tám người; Phủ hai người, Sử bốn người, Tư tám người, Đồ tám mươi người. ==Chưởng xá== Chưởng xá: Hạ sĩ bốn người; Phủ hai người, Sử bốn người, Đồ bốn mươi người. ==Mạc nhân== Mạc nhân: Hạ sĩ một người, Phủ hai người, Sử hai người, Đồ bốn mươi người. ==Chưởng thứ== Chưởng thứ: Hạ sĩ bốn người; Phủ bốn người, Sử hai người, Đồ tám mươi người. ==Đại phủ== Đại phủ: Hạ đại phu hai người, Thượng sĩ bốn người, Hạ sĩ tám người; Phủ bốn người, Sử tám người, Giả mười sáu người, Tư tám người, Đồ tám mươi người. ==Ngọc phủ== Ngọc phủ: Thượng sĩ hai người, Trung sĩ bốn người; Phủ hai người, Sử hai người, Công tám người, Giả tám người, Tư bốn người, Đồ bốn mươi tám người. ==Nội phủ== Nội phủ: Trung sĩ hai người; Phủ một người, Sử hai người, Đồ mười người. ==Ngoại phủ== Ngoại phủ: Trung sĩ hai người; Phủ một người, Sử hai người, Đồ mười người. ==Tư hội== Tư hội: Trung đại phu hai người, Hạ đại phu bốn người, Thượng sĩ tám người, Trung sĩ mười sáu người; Phủ bốn người, Sử tám người, Tư năm người, Đồ năm mươi người. ==Tư thư== Tư thư: Thượng sĩ hai người, Trung sĩ bốn người; Phủ hai người, Sử bốn người, Đồ tám người. ==Chức nội== Chức nội: Thượng sĩ hai người, Trung sĩ bốn người; Phủ bốn người, Sử bốn người, Đồ hai mươi người. ==Chức tuế== Chức tuế: Thượng sĩ bốn người, Trung sĩ tám người; Phủ bốn người, Sử tám người, Đồ hai mươi người. ==Chức tệ== Chức tệ: Thượng sĩ hai người, Trung sĩ bốn người; Phủ hai người, Sử bốn người, Giả bốn người, Tư hai người, Đồ hai mươi người. ==Tư cừu== Tư cừu: Trung sĩ hai người, Hạ sĩ bốn người; Phủ hai người, Sử bốn người, Đồ bốn mươi người. ==Chưởng bì== Chưởng bì: Hạ sĩ bốn người; Phủ hai người, Sử bốn người, Đồ bốn mươi người. ==Nội tể== Nội tể: Hạ đại phu hai người, Thượng sĩ bốn người, Trung sĩ tám người; Phủ bốn người, Sử tám người, Tư tám người, Đồ tám mươi người. ==Nội tiểu thần== Nội tiểu thần: Yêm thượng sĩ bốn người; Sử hai người, Đồ tám người. ==Hôn nhân== Hôn nhân: Vương cung mỗi cửa bốn người, Hựu du cũng như thế. ==Tự nhân== Tự nhân: Vương chi Chính nội năm người. ==Nội thụ== Nội thụ: Bằng gấp bội số Tự nhân. ==Cửu tần== ==Thế phụ== ==Nữ ngự== ==Nữ chúc== Nữ chúc bốn người, Hề tám người. ==Nữ sử== Nữ sử tám người, Hề mười sáu người. ==Điển phụ công== Điển phụ công: Trung sĩ hai người, Hạ sĩ bốn người; Phủ hai người, Sử bốn người, Công bốn người, Giả bốn người, Đồ hai mươi người. ==Điển ti== Điển ti: Hạ sĩ hai người; Phủ hai người, Sử hai người, Giả bốn người, Đồ mười hai người. ==Điển hỉ== Điển hỉ: Hạ sĩ hai người; Phủ hai người, Sử hai người, Đồ hai mươi người. ==Nội tư phục== Nội tư phục: Yêm một người, Nữ ngự hai người, Hề tám người. ==Phùng nhân== Phùng nhân: Yêm hai người, Nữ ngự tám người, Nữ công tám mươi người, Hề ba mươi người. ==Nhiễm nhân== Nhiễm nhân: Hạ sĩ hai người; Phủ hai người, Sử hai người, Đồ hai mươi người. ==Truy sư== Truy sư: Hạ sĩ hai người; Phủ một người, Sử hai người, Công hai người, Đồ bốn người. ==Lữ nhân== Lữ nhân: Hạ sĩ hai người; Phủ một người, Sử một người, Công tám người, Đồ bốn người. ==Hạ thái== Hạ thái: Hạ sĩ bốn người; Sử một người, Đồ bốn người. =Trị quan chi chức= ==Đại tể chi chức== Chức vụ của Đại tể: Nắm giữ sáu điển dựng nước để giúp vua trị vì bờ cõi: Một là Trị điển, để kinh lý bang quốc, chỉnh đốn quan phủ, kỷ cương vạn dân. Hai là Giáo điển, để yên định bang quốc, giáo hóa quan phủ, thuần phục vạn dân. Ba là Lễ điển, để hòa hợp bang quốc, thống quản trăm quan, hòa mục vạn dân. Thứ tư gọi là Chính điển, để bình định bang quốc, chấn chỉnh bách quan, quân bình vạn dân. Thứ năm gọi là Hình điển, để răn xét bang quốc, định hình phạt bách quan, quy củ vạn dân. Thứ sáu gọi là Sự điển, để làm giàu bang quốc, giao phó bách quan, nuôi dưỡng sinh kế vạn dân. Dùng tám phép để trị quan phủ: Thứ nhất gọi là Quan thuộc, để cất nhắc việc trị nước. Thứ hai gọi là Quan chức, để phân biệt phận việc trị nước. Thứ ba gọi là Quan liên, để hội thông việc quan. Thứ tư gọi là Quan thường, để xét định phép tắc quan lại. Thứ năm gọi là Quan thành, để chuẩn hóa việc trị nước. Thứ sáu gọi là Quan pháp, để sửa ngay việc trị nước. Thứ bảy gọi là Quan hình, để uốn nắn trừng trị việc quan. Thứ tám gọi là Quan kế, để khảo xét chung cuộc việc quan. Dùng tám tắc để trị đô bỉ: Thứ nhất gọi là Tế tự, để thống ngự thần linh. Thứ hai gọi là Pháp tắc, để thống ngự quan lại nơi ấy. Thứ ba gọi là Phế trí, để thống ngự lại dịch nơi ấy. Thứ tư gọi là Lộc vị, để thống ngự kẻ sĩ nơi ấy. Thứ năm gọi là Phú cống, để thống ngự việc chi dùng nơi ấy. Thứ sáu gọi là Lễ tục, để thống ngự dân chúng nơi ấy. Thứ bảy gọi là Hình thưởng, để thống ngự uy quyền nơi ấy. Thứ tám gọi là Điền dịch, để thống ngự đám đông dân chúng. Dùng tám bính (tám quyền bính) tâu vua ngự trị quần thần: Thứ nhất là Tước, để giữ quyền tôn quý. Thứ hai là Lộc, để giữ quyền giàu có. Thứ ba là Dữ, để ban phát ân sủng. Thứ tư là Trí, để khích lệ đức hạnh. Thứ năm là Sinh, để ban phúc che chở. Thứ sáu là Đoạt, để trừng phạt làm cho khốn cùng. Thứ bảy là Phế, để trừng trị kẻ có tội. Thứ tám là Tru, để diệt trừ lỗi lầm lớn. Dùng tám thống tâu vua cai quản vạn dân: Thứ nhất là Thân thân (yêu thương thân tộc), thứ hai là Kính cố (kính trọng bạn hữu cố cựu), thứ ba là Tiến hiền (tiến cử người hiền), thứ tư là Sử năng (dùng người có tài năng), thứ cựu là Bảo dung (che chở người có công lao), thứ sáu là Tôn quý (tôn kính người cao quý), thứ bảy là Đạt lại (thông suốt với hàng quan lại), thứ tám là Lễ tân (đãi khách bằng lễ). Dùng chín chức vụ giao việc cho vạn dân: Thứ nhất là Tam nông, trồng chín loại ngũ cốc. Thứ hai là Viên bộc, ươm trồng cây cối rau quả. Thứ ba là Ngu hành, khai thác lâm sản nguồn lợi núi đầm. Thứ tư là Tẩu mục, chăn nuôi và gây đàn chim thú. Thứ năm là Bách công, chế tác tôi luyện tám loại vật liệu. Thứ sáu là Thương giả, buôn bán lưu thông tiền của hàng hóa. Thứ bảy là Tần phụ, kéo tơ chế biến tơ gai. Thứ tám là Thần thiếp, thu hái nhặt nhạnh cỏ rơm rau củ dại. Thứ chín là Nhàn dân, không có nghề nghiệp cố định, luân chuyển làm việc thuê mướn. Dùng chín loại phú thuế để thu gom của cải tài vật: Thứ nhất là thuế Bang trung (trong kinh thành), thứ hai là thuế Tứ giao (bốn vùng ngoại ô), thứ ba là thuế Bang điện (vùng phụ cận kinh thành), thứ tư là thuế Gia tước (đất ấp phong của đại phu), thứ năm là thuế Bang huyện (vùng huyện), thứ sáu là thuế Bang đô (vùng ấp đô), thứ bảy là thuế Quan thị (cửa ải và chợ), thứ tám là thuế Sơn trạch (núi non đầm hồ), thứ chín là thuế Tệ dư (tiền tệ hàng hóa dôi dư). Dùng chín thức chế định chi dùng tài vật có chừng mực: Thứ nhất là định mức Tế tự, thứ hai là định mức Tân khách, thứ ba là định mức Tang hoang (tang ma và mất mùa đói kém), thứ tư là định mức Tu phục (đồ ăn ngon và y phục), thứ năm là định mức Công sự (việc xây dựng công trình), thứ sáu là định mức Tệ bạch (lụa là lễ vật tiền tệ), thứ bảy là định mức Sô mạt (cỏ khô lúa mạch nuôi ngựa xe), thứ tám là định mức Phỉ ban (phân phát ban thưởng định kỳ), thứ chín là định mức Hảo dụng (chi dùng riêng tùy thích). Dùng chín khoản cống nạp để cung cấp cho việc chi dùng của bang quốc: Thứ nhất là Tự cống (đồ cúng tế), thứ hai là Tần cống (hàng dệt của đàn bà), thứ ba là Khí cống (khí cụ đồ dùng), thứ tư là Tệ cống (tiền bạc lụa là), thứ năm là Tài cống (vật liệu gỗ đá), thứ sáu là Hóa cống (vàng ngọc châu báu), thứ bảy là Phục cống (y phục thú phục), thứ tám là Du cống (đặc sản địa phương), thứ chín là Vật cống (muôn vật sản vật thiên nhiên). Dùng chín mối liên kết để gắn kết dân chúng trong bang quốc: Thứ nhất là Mục, nhờ đất đai mà được lòng dân. Thứ hai là Trưởng, nhờ địa vị tôn quý mà được lòng dân. Thứ ba là Sư, nhờ hiền đức mà được lòng dân. Thứ tư là Nho, nhờ đạo nghĩa mà được lòng dân. Thứ năm là Tông, nhờ tông tộc mà được lòng dân. Thứ sáu là Chủ, nhờ phân phát lợi ích mà được lòng dân. Thứ bảy là Lại, nhờ tài cai trị mà được lòng dân. Thứ tám là Hữu, nhờ tín nhiệm tương trợ mà được lòng dân. Thứ chín là Tẩu, nhờ sự sung túc tụ hội mà được lòng dân. Ngày tốt tháng giêng, bắt đầu ban bố việc trị nước cho bang quốc đô bỉ. Liền treo pháp điển hình tượng cai trị lên tượng ngụy (lầu cửa khuyết), để vạn dân trông ngắm tượng pháp trị lý, qua mười ngày thì thu lại. Rồi đem điển chế thi hành nơi bang quốc, đặt chức Mục của vùng, lập chức Giám sát, đặt chức Tam, xếp hàng Ngũ, bày hàng Ân, đặt chức Phụ. Rồi đem phép tắc thi hành ở đô bỉ, lập người Đứng đầu, đặt chức Lưỡng, đặt hàng Ngũ, bày hàng Ân, đặt chức Phụ. Rồi đem phép tắc thi hành nơi quan phủ, đặt chức Trưởng, lập chức Phó, đặt chức Khảo, bày hàng Ân, đặt chức Phụ. Phàm việc cai trị: lấy điển chế để ứng phó sự cai trị bang quốc, lấy quy tắc để ứng phó sự cai trị đô bỉ, lấy pháp luật để ứng phó sự cai trị quan phủ, lấy quan thành để ứng phó sự cai trị vạn dân, lấy lễ chế để ứng phó sự thết đãi tân khách. Tế Ngũ đế, thì nắm việc thề giới của bách quan cùng đồ vật sắm sửa. Trước kỳ mười ngày, dẫn dắt các chấp sự bói chọn ngày, rồi ra lệnh trai giới. Đến khi chấp sự bắt tay vào việc, xem xét việc tẩy rửa lau chùi. Đến khi dâng đồ cúng chín, giúp vua việc tế lễ muông sinh. Đến ngày tế lễ, giúp việc ngọc, lụa, chén tước. Tế thần linh Đại thần kỳ cũng như thế, cúng tế Tiên vương cũng như thế, giúp dâng kỷ ngọc, chén ngọc. Đại triều kiến hội đồng chư hầu, giúp dâng ngọc tệ, ngọc hiến, kỷ ngọc, chén ngọc. Có đại tang, giúp dâng ngọc tặng, ngọc hàm. Làm việc lớn của quốc gia, thì ra lệnh giới nghiêm cho bách quan, giúp tuyên cáo mệnh lệnh của vua. Vua xét triều đình cai trị, thì giúp vua lắng nghe việc chính trị; xét việc nghe triều của bốn phương, cũng làm như thế. Phàm việc cai trị nhỏ của đất nước, thì Trủng tể đứng ra xét xử; ứng phó việc nhỏ của tân khách bốn phương. Cuối năm, lệnh cho các quan phủ đều tự chấn chỉnh việc cai trị của mình, thu nhận sổ sách tổng kết, nghe báo cáo kết quả công việc, rồi tâu vua việc giáng chức bãi nhiệm hay thăng chức đặt để. Cứ ba năm, thì mở kỳ đại kế khảo xét công trạng cai trị của các quan lại mà trừng phạt hay ban thưởng. ==Tiểu tể chi chức== Chức vụ của Tiểu tể: Nắm giữ việc đặt định cung hình của đất nước, để trị lý chính lệnh nơi vương cung, phàm mọi việc xem xét cấm đoán trong cung. Nắm giữ bản phụ của sáu điển, tám pháp, tám tắc của đất nước, để đối chiếu kiểm tra việc cai trị của bang quốc, đô bỉ, quan phủ. Cầm giữ bản phụ của chín cống, chín phú, chín thức của đất nước, để điều hòa tài vật và tiết kiệm việc chi dùng của nước nhà. Dùng sáu thứ bậc của quan phủ để chấn chỉnh các quan lại: Thứ nhất là theo thứ bậc định ngôi vị của họ, thứ hai là theo thứ bậc thăng tiến việc trị lý của họ, thứ ba là theo thứ bậc hưng khởi công việc của họ, thứ tư là theo thứ bậc định mức bổng lộc lương thực của họ, thứ năm là theo thứ bậc thu nhận sổ sách báo cáo của họ, thứ sáu là theo thứ bậc lắng nghe tình trạng thực tế của họ. Dùng sáu chức thuộc của quan phủ để dấy khởi việc trị nước: Thứ nhất là Thiên quan, thuộc hạ gồm sáu mươi chức quan, nắm giữ việc trị nước, việc lớn thì theo quan trưởng, việc nhỏ thì được chuyên quyền thi hành tâu đạt. Thứ hai là Địa quan, thuộc hạ gồm sáu mươi chức quan, nắm giữ việc giáo hóa của nước, việc lớn thì theo quan trưởng, việc nhỏ thì được chuyên quyền thi hành tâu đạt. Thứ ba là Xuân quan, thuộc hạ gồm sáu mươi chức quan, nắm giữ lễ nghi của nước, việc lớn thì theo quan trưởng, việc nhỏ thì được chuyên quyền thi hành tâu đạt. Thứ tư là Hạ quan, thuộc hạ gồm sáu mươi chức quan, nắm giữ chính sự quân sự của nước, việc lớn thì theo quan trưởng, việc nhỏ thì được chuyên quyền thi hành tâu đạt. Thứ năm là Thu quan, thuộc hạ gồm sáu mươi chức quan, nắm giữ hình pháp của nước, việc lớn thì theo quan trưởng, việc nhỏ thì được chuyên quyền thi hành tâu đạt. Thứ sáu là Đông quan, thuộc hạ gồm sáu mươi chức quan, nắm giữ công việc sự vụ của nước, việc lớn thì theo quan trưởng, việc nhỏ thì được chuyên quyền thi hành tâu đạt. Dùng sáu chức vụ của quan phủ để phân biệt việc trị nước: Thứ nhất là Trị chức, để yên ổn bang quốc, quân bình vạn dân, tiết kiệm tài dụng. Thứ hai là Giáo chức, để an định bang quốc, vỗ về vạn dân, chiêu dụ tân khách. Thứ ba là Lễ chức, để hòa mục bang quốc, hòa hợp vạn dân, phụng sự quỷ thần. Thứ tư là Chính chức, để khuất phục bang quốc, chấn chỉnh vạn dân, thu gom trăm vật. Thứ năm là Hình chức, để cấm đoán răn đe bang quốc, sửa trị vạn dân, trừ khử trộm cướp. Thứ sáu là Sự chức, để làm giàu bang quốc, nuôi dưỡng vạn dân, sinh sôi muôn vật. Dùng sáu sự phối hợp liên đới của quan phủ để hợp nhất việc trị nước: Thứ nhất là việc liên đới Tế tự, thứ hai là việc liên đới Tân khách, thứ ba là việc liên đới Tang hoang, thứ tư là việc liên đới Quân lữ, thứ năm là việc liên đới Điền dịch, thứ sáu là việc liên đới Liễm trì (thu thuế và nới lỏng cứu trợ). Phàm việc nhỏ thảy đều có sự liên đới phối hợp. Dùng tám điều định sẵn của quan phủ để chuẩn hóa việc trị nước: Thứ nhất là xét việc chính dịch dựa vào hộ khẩu cư trú, thứ hai là xét việc quân ngũ săn bắn dựa vào sổ kiểm tra duyệt binh, thứ ba là xét thôn xóm láng giềng dựa vào bản đồ hộ tịch, thứ tư là xét việc nợ nần vay mượn dựa vào khế ước phó biệt, thứ năm là xét bổng lộc phẩm hàm dựa vào lễ mệnh phong thưởng, thứ sáu là xét việc nhận cho trao đổi dựa vào thư khế giao kèo, thứ bảy là xét việc mua bán dựa vào văn tự chất tề, thứ tám là xét việc xuất nhập chi tiêu dựa vào sổ sách yếu hội. Lấy việc lắng nghe sáu điều thanh liêm của quan phủ để định đoạt sự cai trị của các quan lại: Thứ nhất là Liêm thiện (thanh liêm hiền hậu), thứ hai là Liêm năng (thanh liêm có tài), thứ ba là Liêm kính (thanh liêm kính cẩn), thứ tư là Liêm chính (thanh liêm chính trực), thứ năm là Liêm pháp (thanh liêm giữ phép), thứ sáu là Liêm biện (thanh liêm minh bạch rõ ràng). Theo pháp luật mà nắm việc tập hợp đồ dự bị, giới nghiêm cho tế lễ, triều kiến, hội đồng, tân khách; việc quân lữ, điền dịch, tang hoang cũng như thế. Bảy việc ấy, lệnh cho trăm quan phủ cùng nhau cung cấp tài dùng, xếp đặt chỗ ở nghỉ ngơi, xét xử việc kiện tụng của họ. Phàm việc tế lễ, giúp việc ngọc, tiền lụa, chén tước, giúp việc rót rượu quán tế. Phàm việc tiếp đãi tân khách, giúp việc quán tế, phàm việc nhận chén tước, phàm việc nhận tiền lụa. Tang hoang, nhận các việc về ngọc hàm, đồ tặng áo liệm, tiền lụa. Cuối tháng, thì theo thứ bậc của quan phủ mà thu nhận sổ sách tóm lược của các quan lại. Giúp Trủng tể thu nhận sổ sách tổng kết năm. Cuối năm, ra lệnh cho các quan lại báo cáo hoàn tất việc chức trách. Đầu năm, dẫn dắt các thuộc quan của Trị quan đi xem xét hình tượng pháp độ cai trị, rung chuông gỗ mộc đốc truyền hiệu lệnh rằng: "Kẻ nào không tuân theo pháp luật, nước có hình phạt thường quy!" Rồi lui về, đem cung hình tuyên cáo điều cấm kỵ trong vương cung. Ra lệnh nơi trăm quan phủ rằng: "Mỗi người hãy sửa sang chức trách của mình, khảo xét phép tắc của mình, đón đợi công việc của mình, để vâng nghe mệnh vua. Kẻ nào bất kính không cung ứng đủ, nước có đại hình!" ==Tể phu chi chức== Chức vụ của Tể phu: Nắm giữ phép tắc ở Trị triều, để định ngay ngắn ngôi vị của vua cùng Tam công, Lục khanh, Đại phu, và các quan lại. Nắm giữ các lệnh cấm đoán của triều đình. Sắp đặt trật tự cai trị của các quan lại, để chờ đón mệnh lệnh của tân khách, lời tâu báo của các quan thần, sự thỉnh nguyện khiếu nại của vạn dân. Nắm giữ các lệnh徵 triệu của trăm quan phủ, phân biệt tám chức vụ của họ: Thứ nhất là Chính, nắm luật lệ của quan để cai quản mối chính yếu. Thứ hai là Sư, nắm quy tắc thành tựu của quan để cai quản việc đại cương. Thứ ba là Tư, nắm pháp chế của quan để cai quản các điều mục. Thứ tư là Lữ, nắm phép thường của quan để cai quản số mục phân bổ. Thứ năm là Phủ, nắm khế ước của quan để cai quản việc cất giữ. Thứ sáu là Sử, nắm sổ sách giấy tờ của quan để giúp việc trị lý. Thứ bảy là Tư, nắm trật tự sắp đặt của quan để cai quản thứ bậc. Thứ tám là Đồ, nắm hiệu lệnh của quan để truyền đạt徵 triệu. Nắm giữ phép trị để khảo xét việc trị lý của trăm quan phủ, cùng các đô, huyện, bỉ; kiểm soát việc xuất nhập của tài dùng. Phàm ai làm tổn thất tài dụng, đồ vật sai trật danh phận, thì lấy hình luật của quan tâu lên Trủng tể để trừng trị họ. Người nào làm cho đồ dùng đầy đủ, tăng thêm của cải, làm tốt vật phẩm, thì ban thưởng. Lấy phép tắc chuẩn thức nắm giữ đồ chuẩn bị trai giới cho tế lễ, cùng đồ dâng cúng thức ăn tươi ngon, theo sau Đại tể mà xem xét việc tẩy rửa lau chùi. Phàm có việc lễ nghi, giúp Tiểu tể so sánh kiểm tra đồ dùng của các quan phủ. Phàm việc triều kiến, hội đồng, tiếp đãi tân khách, lấy điển pháp lễ lao mà nắm giữ lễ mổ trâu dê tế đãi, kho bãi dự trữ, đồ dâng nếm, ăn uống, bữa ăn thức sống ban tặng cho khách cùng số lượng bày biện. Phàm việc tang viếng điếu phúng của đất nước, nắm giữ các điều răn lệnh cấm, cùng đồ tiền lụa, đồ dùng, tài vật, phàm mọi thứ cần cung ứng. Có đại tang, tiểu tang, thì nắm giữ hiệu lệnh của các quan nhỏ, dẫn dắt chấp sự mà xếp đặt trị lý. Tang của Tam công, Lục khanh, thì cùng quan Chức tang dẫn dắt các quan hữu ty mà xếp đặt trị lý. Phàm tang của các Đại phu, thì sai thuộc hạ dẫn dắt hữu ty mà lo liệu sắp đặt. Cuối năm, lệnh cho các quan lại chỉnh đốn sổ sách tổng kết năm; cuối tháng, lệnh cho chỉnh đốn sổ tóm lược tháng; cuối tuần mười ngày, lệnh cho chỉnh đốn thành quả biểu ngày. Dựa vào đó mà khảo xét sự cai trị. Việc nào không cử hành đúng kỳ hạn thời gian, thì báo cáo lên trên để trừng phạt. Đầu năm, lấy pháp luật răn đe nhắc nhở các quan lại, ra lệnh chỉnh đốn chức vụ công việc trong cung điện. Ghi chép người có tài năng cùng người lương thiện hiền đức, rồi đem tâu báo lên bề trên. ==Cung chính chi chức== Cung chính: Nắm giữ hiệu lệnh răn đe, xét hỏi cấm đoán nơi vương cung. Theo thời tiết mùa màng so sánh kiểm tra số lượng nhiều ít người ở các quan phủ, thứ xá nơi nội cung, làm sổ hộ tịch để chờ lệnh. Buổi chiều gõ mõ gác đêm mà điểm danh so sánh. Nước có biến cố, thì ra lệnh ngủ trực đêm phòng thủ, việc điểm danh kiểm tra cũng như thế. Phân biệt trong ngoài mà định giờ cấm xuất nhập, tra xét công tích nguồn cơn, uốn nắn hạnh kiểm đạo đức, dò xét sự ra vào, cân đối khẩu phần lương thực cấp phát định kỳ. Trục xuất những kẻ dâm đãng biếng nhác cùng đám dân quái gở tà vạy. Gom họp theo hàng ngũ thập ngũ mà dạy dỗ đạo nghệ. Cuối tháng thì tính toán tổng kết lương ăn định kỳ, cuối năm thì tính toán tổng kết việc làm công trạng. Phàm có việc đại sự của đất nước, ra lệnh cho các quan phủ, thứ xá nơi vương cung không được rời bỏ cương vị trực giữ mà phải chăm chú nghe chính lệnh. Mùa xuân mùa thu rung chuông gỗ mộc đốc chỉnh đốn lệnh phòng hỏa. Phàm có việc của nước cần dẹp đường cấm người, trong cung trong miếu thì cầm đuốc soi đường. Có đại tang, thì cấp phát lều lán tang cư, phân biệt rõ chỗ ở theo thứ tự thân sơ quý tiện. ==Cung bá chi chức== Cung bá: Nắm giữ các sĩ thứ tử nơi vương cung, phàm những người có tên trong sổ hộ tịch. Nắm giữ chính sự hiệu lệnh của họ, thi hành thứ bậc lương bổng của họ, điều động công việc phu dịch của họ. Giao phó chức vụ công việc ở tám thứ tám xá. Nếu bang quốc có việc lớn, điều động người trong cung, thì ra lệnh cho họ. Cuối tháng thì quân bình bổng lộc, cuối năm thì quân bình thứ bậc thăng tiến. Theo mùa cấp phát y phục áo lông cừu của họ, nắm việc thưởng phạt phân minh. ==Thiện phu chi chức== Thiện phu: Nắm việc ăn uống tiệc tùng cao lương mỹ vị của vua, để phụng dưỡng vua cùng Vương hậu, Thế tử. Phàm bữa cơm dâng lên vua, món ăn dùng sáu loại ngũ cốc, món thịt dùng sáu giống muông sinh, đồ uống dùng sáu loại nước thanh sạch, món ngon dùng một trăm hai mươi phẩm loại, trân vị dùng tám món trân quý, nước tương nước chấm dùng một trăm hai mươi hũ vò. Mỗi ngày vua đại thực một lần, bày mười hai đỉnh, các món đều có thớt gỗ trở chứa. Dùng âm nhạc giúp vui khi ăn. Thiện phu dâng phần tế trước, nếm thử các món ăn, rồi vua mới ngự thực. Ăn xong, tấu nhạc thu dọn các mâm bát về bếp. Những ngày vua trai giới thì mỗi ngày dâng ba bữa ăn thanh tịnh. Gặp đại tang thì không dâng bữa tiệc trọng thể lớn, gặp mất mùa lớn thì không dâng tiệc lớn, gặp dịch bệnh lớn thì không dâng tiệc lớn, trời đất có tai biến thì không dâng tiệc lớn, đất nước có biến cố lớn thì không dâng tiệc lớn. Vua ăn bữa thường yến tiệc nhỏ, thì dâng đồ ăn và giúp việc tế lễ. Phàm khi vua cúng tế, thết đãi tân khách ăn uống, thì thu dọn thớt thịt tạ cúng của vua. Phàm vua có bữa ăn nhẹ lót dạ, thì bày biện thịt khô thịt băm giầm. Vua mở tiệc uống rượu, thì Thiện phu làm chủ chúc rượu hiến thọ. Nắm giữ đồ ăn món ngon của Vương hậu và Thế tử. Phàm các món thịt khô tẩm ướp ban tặng đều do chức này nắm giữ. Phàm đồ cúng tế đưa lại đem phúc đến, thì nhận lấy dâng làm đồ ăn cho vua, những lễ vật cầm tay đến ra mắt cũng làm như thế. Cuối năm thì tính toán tổng kết sổ sách, duy chỉ có việc ăn uống của vua, Vương hậu và Thế tử là không lập sổ đối xét. ==Bào nhân chi chức== Bào nhân: Nắm giữ việc cung cấp sáu giống súc vật nuôi, sáu loài muông thú rừng, sáu loài chim muông, phân biệt tên gọi giống loài vật phẩm của chúng. Phàm các vật phẩm sống, chết, tươi sống, khô ráo, đem cung cấp bữa ăn cho vua, cùng đồ vật dâng nếm tươi ngon, và bữa ăn món ngon của Vương hậu, Thế tử. Cung cấp món ngon tế tự, cung cấp món ngon phụ thêm trong việc tang lễ, đồ chim muông hiến tặng đãi tân khách. Phàm các lệnh săn bắt dâng nộp chim muông thú rừng, chiếu theo điển pháp mà cấp phát, việc xuất nhập của chúng cũng theo lệ đó. Phàm dùng thịt thú dâng tiến: Mùa xuân dùng dê con lợn con, nấu bằng mỡ chó cho thơm; mùa hè dùng thịt cá khô héo, nấu bằng mỡ chó cho bớt tanh; mùa thu dùng nghé con hươu con, nấu bằng mỡ lợn cho bớt tanh hôi; mùa đông dùng hoẵng tươi chim muông, nấu bằng mỡ dê cừu cho hợp vị nồng. Cuối năm thì kết toán sổ sách, duy chỉ có chim muông thịt thú dùng cho bữa ăn của vua và Vương hậu là không lập sổ đối xét. ==Nội ung chi chức== Nội ung: Nắm việc xẻ thịt nấu nướng rán xào nêm nếm các món ăn ngon của vua, Vương hậu và Thế tử, phân biệt tên gọi các bộ phận phần thịt, phân biệt trăm phẩm vật mùi vị gia vị. Khi vua dùng đại yến, thì bày biện đỉnh thớt, lấy các phần thịt muông sinh chứa đầy vào đó. Chọn lựa trăm món mỹ vị, đồ tương chấm, món trân quý để chờ dâng tiến. Cung cấp món ăn ngon của Vương hậu và Thế tử. Phân biệt các loại thịt có mùi tanh hôi nồng gắt không thể ăn được: Bò đêm kêu rống thì thịt hôi thối; cừu lông rụng xơ xác thì thịt tanh nồng; chó bắp đùi đỏ mà hay bồn chồn nhảy nhót thì thịt hôi tanh; chim lông biến sắc trắng bệch mà tiếng kêu khàn cát thì thịt có độc; lợn mắt lờ đờ lông mi đan chéo nhau thì thịt tanh lợm; ngựa sống lưng đen mà chân có vằn thì thịt như giòi bọ. Phàm tế lễ ở tông miếu, nắm việc mổ xẻ nấu nướng chín, phàm các yến tiệc ăn uống cũng như thế. Phàm nắm việc sắm đủ đồ mỹ vị, thịt khô tẩm ướp, canh hình, thịt nạc lưng, thịt sườn bụng, xương tủy, cá khô, để chờ cung đốn món ăn. Phàm khi vua ban ân thưởng thịt ướp thịt khô, thì người Ung nhân đứng ra cung ứng. ==Ngoại ung chi chức== Ngoại ung: Nắm việc mổ xẻ nấu nướng cho các cuộc cúng tế ở ngoài tôn miếu (tế trời đất thần kỳ), cung cấp thịt khô, thịt ướp, canh hình, thịt nạc lưng, bày biện đỉnh thớt, chứa đầy thịt muông sinh, cá, thịt ướp khô. Phàm các việc thết đãi cơm nước yến tiệc cho tân khách, cũng làm như thế. Đất nước thết tiệc khao bậc kỳ lão người già, trẻ mồ côi cô độc, thì nắm việc mổ xẻ nấu nướng; thết đãi các sĩ thứ tử, cũng như thế. Có việc xuất quân tuyển mộ sai dịch, thì nắm việc cung cấp thịt ướp thịt khô ban thưởng dâng hiến. Phàm việc tang ma nhỏ, bày biện đỉnh thớt mà chứa đầy đồ cúng. Hanh nhân: Nắm việc cung cấp nồi đỉnh chảo vạc, để cấp nước lửa điều hòa vừa vặn. Giữ việc bếp núc đun nấu cho cả Ngoại ung và Nội ung, phân biệt các phẩm vật món ăn ngon. Tế lễ, cung cấp canh đại canh (canh không nêm muối mắm), canh hình (canh nêm rau muối); đãi khách quý, cũng làm như thế. ==Điền sư chi chức== Điền sư: Nắm việc dẫn dắt thuộc hạ cày cấy làm cỏ ruộng tịch điền của vua, theo mùa thu hoạch nộp vào, để cung cấp lúa gạo nấu xôi đồ cúng tế sạch sẽ. Tế lễ, cung cấp cỏ tiêu cỏ mao, cung cấp hoa quả rau củ dại dâng tiến. Có tang sự của nước, thay vua chịu tai vạ rủi ro trừng phạt của thần linh. Người cùng họ với vua phạm tội, thì thi hành án tử hình ở chỗ chức này. Dẫn dắt đồ chúng lấy củi đuốc cành khô phục dịch việc đun nấu cho Ngoại ung và Nội ung. ==Thú nhân chi chức== Thú nhân: Nắm việc giăng lưới săn muông thú, phân biệt tên gọi phẩm vật của chúng. Mùa đông dâng chó sói, mùa hè dâng hươu麋, mùa xuân mùa thu dâng các loài muông thú. Đến mùa săn bắn, thì canh giữ giăng lưới. Đến khi kết thúc cuộc săn bắn, ra lệnh đưa các con thú săn được tập trung vào sở của quan Ngu nhân. Phàm tế tự, tang ma, đãi khách, cung ứng các giống thú chết và thú sống. Phàm thú thịt thì nộp cho quan Tích nhân, da lông gân sừng thì nộp vào Ngọc phủ. Phàm những kẻ đi săn thú, chức này nắm giữ chính lệnh cai quản. ==Ngư nhân chi chức== Ngư nhân: Nắm việc theo đúng mùa đánh bắt cá và đắp đập bắt cá. Mùa xuân dâng cá vương vĩ (cá tầm lớn). Phân biệt các loài cá, làm ra cá tươi và cá khô, để cung cấp cho bữa ăn món ngon của vua. Phàm tế lễ, tân khách, tang ma, cung cấp cá tươi và cá khô. Phàm những người đánh bắt cá, chức này nắm giữ chính lệnh cai quản. Phàm thuế đánh cá nộp vào Ngọc phủ. ==Miết nhân chi chức== Miết nhân: Nắm việc bắt các loài giáp xác mai rùa vỏ cứng. Theo mùa lấy xiên đâm đinh ba bắt cá, ba ba, rùa, con hến vỏ trai, phàm các loài thủy sản vùi lấp dưới bùn cát. Mùa xuân dâng ba ba, hến lớn; mùa thu dâng rùa, cá. Tế lễ, cung cấp sò huyết, ốc biển, ấu trùng kiến, để giao cho quan Hải nhân. Nắm giữ phàm mọi việc săn bắt đâm chĩa dưới nước của đất nước. ==Tích nhân chi chức== Tích nhân: Nắm giữ thịt khô, phàm các việc làm thịt khô miếng, thịt ướp cả con, thịt nạc lưng, thịt sấy khô từ thú săn bắn. Phàm cúng tế, cung cấp đậu phụ nhục (thịt khô đựng trong mâm đậu), thịt khô tiến cúng, thịt nạc lưng khô, thịt sấy, phàm các vật thịt khô ướp muối. Đãi khách, tang ma, cung ứng thịt khô cắt miếng, thịt ướp muối, phàm mọi việc liên quan đến thịt khô. ==Y sư chi chức== Y sư: Nắm giữ chính lệnh y tế, thu thập các vị thuốc có độc tính để cung cấp cho việc chữa bệnh. Phàm trong nước có người mắc tật bệnh, người lở loét ghẻ lở tìm đến, thì sai các thầy thuốc chia nhau chữa trị. Cuối năm, khảo hạch kết quả công việc chữa trị của họ để định mức cấp bổng lộc thức ăn: Chữa khỏi mười phần vẹn mười là bậc Thượng, mười người hỏng một là bậc Kế, mười người hỏng hai là bậc Kế tiếp, mười người hỏng ba là bậc Kế nữa, mười người hỏng bốn trở lên là bậc Hạ. ==Thực y chi chức== Thực y: Nắm việc điều hòa mức độ vừa vặn của sáu loại thức ăn, sáu loại đồ uống, sáu loại thịt thà, trăm món ăn ngon, trăm loại nước tương, tám món trân quý dâng vua. Phàm mức thức ăn cơm cháo xem chừng theo tiết mùa xuân, mức canh thang xem chừng theo tiết mùa hè, mức tương chấm xem chừng theo tiết mùa thu, mức đồ uống xem chừng theo tiết mùa đông. Phàm hòa vị, mùa xuân thêm nhiều vị chua, mùa hè thêm nhiều vị đắng, mùa thu thêm nhiều vị cay, mùa đông thêm nhiều vị mặn, điều hòa điểm xuyết bằng vị trơn béo và vị ngọt. Phàm phối hợp sự thích hợp của bữa ăn: thịt bò hợp với gạo nếp, thịt cừu hợp với kê nếp, thịt lợn hợp với kê tắc, thịt chó hợp với kê lương, thịt ngỗng trời hợp với lúa mạch, thịt cá hợp với lúa miêu. Phàm việc ăn uống của người quân tử, thường phỏng theo phép tắc ấy. ==Tật y chi chức== Tật y: Nắm việc chăm sóc chữa trị tật bệnh cho vạn dân. Bốn mùa đều có bệnh dịch lưu hành: mùa xuân có bệnh gầy mòn nhức đầu, mùa hè có bệnh ngứa lở ghẻ chốc, mùa thu có bệnh sốt rét cảm hàn, mùa đông có bệnh ho hen khí suyễn ngược lên. Dùng năm vị, năm loại ngũ cốc, năm thứ thuốc để nuôi dưỡng chữa lành bệnh tật. Dùng năm sắc khí, năm âm thanh, năm màu sắc sắc mặt để xem xét sự sống chết. So đôi với sự biến đổi của chín lỗ khiếu trên cơ thể, đối chiếu phối hợp với sự chuyển động của chín tạng bên trong. Phàm dân chúng có tật bệnh, chia nhau chữa trị; ai chết qua đời, thì đều ghi rõ nguyên do căn bệnh rồi nộp báo cáo cho Y sư. ==Dương y chi chức== Dương y: Nắm việc phối chế thuốc dùng cầu chúc, đắp bôi, gọt khoét, sát trùng tiêu mủ cho các chứng mụn sưng ung nhọt, lở loét hoại tử, vết thương do binh khí đâm chém, gãy xương dập nát. Phàm chữa trị ung nhọt lở loét: Dùng năm thứ độc dược để công phá mầm bệnh, dùng năm luồng khí để nuôi dưỡng cơ thể, dùng năm thứ thuốc để chữa lành, dùng năm vị để tiết chế điều hòa. Phàm dùng thuốc: vị chua để nuôi dưỡng xương, vị cay để nuôi dưỡng gân, vị mặn để nuôi dưỡng mạch máu, vị đắng để nuôi dưỡng khí, vị ngọt để nuôi dưỡng thịt nạc, vị trơn nhẵn để nuôi dưỡng các lỗ khiếu. Phàm ai có vết thương ung nhọt, thì nhận thuốc nơi chức này. ==Thú y chi chức== Thú y: Nắm việc chữa bệnh cho muông thú súc vật, chữa trị ung nhọt vết loét cho thú. Phàm chữa bệnh tật cho thú, thì cho uống thuốc dẫn lưu để điều tiết, làm cho khí huyết của nó chuyển động, quan sát triệu chứng phát ra từ đâu mà chăm sóc nuôi dưỡng. Phàm chữa ung nhọt cho thú, thì tưới rửa rồi gọt nạo mủ máu, làm cho độc dữ phát tiết ra ngoài, sau đó mới cho dùng thuốc, chăm sóc bồi dưỡng, cho ăn uống. Phàm súc vật có bệnh, có vết ung loét, thì giao cho chữa trị; nếu để chết thì tính đếm số lượng để thăng chức hay giáng chức thải hồi. ==Tửu chính chi chức== Tửu chính: Nắm chính lệnh về rượu, chiếu theo pháp thức mà cấp phát nguyên liệu nấu rượu. Phàm ai nấu rượu công cho triều đình, cũng làm theo lệ đó. Phân biệt tên gọi của năm loại tửu tề: thứ nhất gọi là Phiếm tề (rượu nổi bọt nhẹ), thứ hai gọi là Lễ tề (rượu ngọt ngâm sơ), thứ ba gọi là Áng tề (rượu hơi đục lên men), thứ tư gọi là Đề tề (rượu màu đỏ hồng), thứ năm gọi là Trầm tề (rượu lắng trong chìm bã). Phân biệt phẩm vật của ba thứ rượu: thứ nhất gọi là Sự tửu (rượu nấu có việc dùng ngay), thứ hai gọi là Tích tửu (rượu cất ủ lâu ngày), thứ ba gọi là Thanh tửu (rượu trong lọc kỹ). Phân biệt vật phẩm của bốn loại đồ uống: thứ nhất gọi là Thanh (nước mát trong), thứ hai gọi là Y (nước ngọt mơ mơ), thứ ba gọi là Tương (nước chua thanh dịu), thứ tư gọi là Di (nước cháo loãng ngọt). Nắm giữ độ dày loãng vừa độ của chúng, để cung cấp thức dâng bốn loại đồ uống và ba thứ rượu cho vua, cùng đồ uống và rượu của Vương hậu, Thế tử. Phàm tế tự, theo quy định cung cấp năm loại tửu tề, ba thứ rượu, để rót đầy tám bình tôn lớn. Đại tế thì dùng ba loại rượu phụ thêm, trung tế dùng hai loại rượu phụ thêm, tiểu tế dùng một loại rượu phụ thêm, thảy đều có số chén rót nhất định. Duy chỉ có loại rượu ngọt tê tề là không dùng đồ phụ, đều có dung lượng đồ đựng quy củ. Cung cấp rượu lễ tiếp đãi tân khách, cung cấp lễ rượu của Vương hậu gửi dâng kính thết tân khách gồm y, di, tao (rượu cặn ngọt), đều sai hàng sĩ dâng tiến. Phàm khi vua mở tiệc rượu vui chơi, cung ứng số lượng tính toán, quan Tửu chính bưng dâng hầu. Phàm thết tiệc các sĩ thứ tử, thết tiệc bậc kỳ lão già cả, kẻ mồ côi neo đơn, đều cung cấp rượu cho họ, không hạn chế số chén rót. Nắm việc ban thưởng rượu, thảy đều có phép tắc để thi hành. Phàm người được hưởng rượu định ngạch theo cấp bậc, thì dùng giấy tờ thư khế mà cấp phát. Đồ vật xuất ra của Tửu chính, mỗi ngày nộp sổ kết quả ngày, mỗi tháng nộp sổ tóm lược tháng, do Tiểu tể xem xét nghe báo cáo. Cuối năm thì tính toán tổng kết sổ sách, duy chỉ có việc uống rượu của vua và Vương hậu là không lập sổ đối xét, dựa vào pháp thức rượu mà xét thưởng phạt.Tửu nhân chi chức Tửu nhân: Nắm việc nấu năm loại tửu tề và ba thứ rượu, khi tế tự thì dâng tiến, dẫn dắt sai khiến các thế phụ. Cung cấp rượu lễ đón khách, rượu tiệc thết đãi tân khách mà dâng lên. Phàm có việc sự vụ, cung cấp rượu rồi nộp vào sở Tửu phủ. Phàm tế tự, cung cấp rượu mang đến đàn tràng. Rượu bày biện đãi khách cũng như thế. Tương nhân: Nắm việc cung ứng sáu thứ đồ uống dâng vua gồm nước, tương, lễ (rượu nếp ngọt), lương (nước giải khát mát), y, di, nộp vào sở Tửu phủ. Cung cấp phẩm vật lễ nhẹ cho tân khách. Cung cấp các loại thanh, lễ, y, di, tao trong nghi lễ Vương phu nhân kính gửi đồ uống thết tân khách và bưng dâng lên. Phàm các thứ nước uống nói chung, chức này đều cung cấp. ==Lăng nhân chi chức== Lăng nhân: Nắm chính sự về băng đá. Tháng mười hai cuối năm, hạ lệnh đốn cắt băng đá, trữ lượng gấp ba lần số băng cần dùng lúc tan. Mùa xuân bắt đầu sửa sang các chậu giám đựng băng; phàm thức ăn món ngon của Ngoại ung và Nội ung, đều dùng chậu băng ướp lạnh bảo quản. Phàm các loại rượu ngọt, nước tương cũng làm như thế. Tế tự, cung cấp chậu đá ướp lạnh. Đãi tân khách, cung cấp đá lạnh. Có đại tang, cung cấp băng đá đặt vào mâm di bàn dưới thi thể. Mùa hè, phụ trách việc phân phát đá lạnh theo phận sự. Mùa thu, quét dọn lau rửa hầm băng sạch sẽ. ==Biên nhân chi chức== Biên nhân: Nắm các đồ vật phẩm chứa trong bốn loại giỏ biên bằng tre nứa. Giỏ biên dùng cho việc buổi sáng (triều sự), vật chứa bên trong là bánh lúa rang mễ miến, hạt gai dầu bóc vỏ, gạo trắng, gạo đen, muối đóng tảng hình con thú, thịt nạc lưng khô, cá bào khô, cá khô nguyên con. Giỏ biên dùng khi dâng bữa ăn (quỹ thực), vật chứa bên trong là quả táo tàu, hạt dẻ, quả đào, mận khô, hạt phỉ. Giỏ biên bày thêm (gia biên), đựng ấu gai, củ củ súng (khiếm thực), hạt dẻ, thịt khô. Giỏ biên trân vị (tu biên), đựng bánh bột lương khô ngào đường, bánh bột gạo nếp trắng. Phàm cúng tế, cung ứng đồ vật dâng tiến trân vị chứa trong giỏ biên. Việc tang ma và việc tiếp đãi tân khách, cung ứng giỏ biên tiến dâng và giỏ biên trân vị. Cung cấp món ngon ăn trong cung cho vua cùng Vương hậu, Thế tử. Phàm các việc liên quan đến giỏ biên nứa tre, chức này đều nắm giữ. ==Hải nhân chi chức== Hải nhân: Nắm giữ phẩm vật chứa trong bốn loại mâm đậu bằng gỗ. Mâm đậu dùng cho việc tế sớm buổi sáng, vật chứa gồm có dưa hẹ muối, mắm ấu trùng kiến; củ xương bồ ngâm dấm, mắm thịt hươu; dưa rau muống ngâm, mắm thịt hoẵng; dưa rau má ngâm, mắm thịt mang khô. Mâm đậu dùng dâng bữa ăn, vật chứa gồm có dưa rau quỳ ngâm, mắm ốc; dưa lòng mề bò thái nhỏ, mắm tôm tép nhỏ; nghêu sò, mắm ấu trùng kiến; giò lợn muối, mắm cá. Mâm đậu bày thêm, gồm có dưa cần nước ngâm, mắm thỏ; dưa ngó sậy sâu dưới bùn, mắm thịt băm nhuyễn; dưa cỏ đài muối, mắm ngỗng trời; măng trúc muối, mắm cá. Đồ ăn chứa trong mâm đậu trân vị gồm có cháo di thực, bánh bột sam thực. Phàm tế tự, cung ứng phẩm vật dâng cúng trân quý đựng trong mâm đậu; việc tiếp khách, tang ma cũng như thế. Cung cấp món ngon thức ăn nội cung cho vua cùng Vương hậu, Thế tử. Khi vua dùng đại yến, thì cung cấp sáu mươi hũ vò mắm thịt, chứa đầy năm loại tương tề, bảy loại mắm thịt hải, bảy loại dưa muối trư, ba loại thịt nát nhuyễn nê. Nghi lễ đãi khách sang, cung ứng năm mươi hũ mắm. Phàm mọi việc dùng mắm muối dầm, chức này đều cung cấp. ==Hê nhân chi chức== Hê nhân: Nắm việc cung ứng năm loại tương tề, bảy loại dưa muối trư, phàm các thức ngâm dấm hê vật. Đem cung cấp dưa ngâm tương tề cúng tế, phàm các thứ tương dấm chua. Đãi tân khách, cũng làm như thế. Khi vua dùng bữa lớn, cung cấp sáu mươi hũ đồ chua tương tề dưa muối. Cung ứng tương tề dưa muối cho Vương hậu và Thế tử. Lễ đãi khách, cung ứng năm mươi hũ đồ dấm. Phàm việc dùng đồ chua dấm lên men, đều cung ứng. Diêm nhân: Nắm chính lệnh về muối, để cung cấp muối dùng cho trăm việc. Tế tự, cung cấp muối đắng khổ diêm, muối hạt tán diêm. Tiếp tân khách, cung ứng muối đóng khuôn hình diêm, muối hạt tán diêm. Bữa ăn món ngon của vua, cung ứng muối ngọt di diêm; Vương hậu và Thế tử cũng dùng như thế. Phàm các việc pha chế gia vị, đun nấu lọc muối để chờ hiệu lệnh sai phái. ==Mịch nhân chi chức== Mịch nhân: Nắm việc cung cấp khăn phủ nắp đậy mịch. Cúng tế, dùng khăn vải thô phủ che tám chiếc bình tôn lớn, dùng khăn vải vẽ hoa văn sắc màu phủ che sáu chiếc bình di lớn. Phàm khăn dùng cho vua đều dệt hoa văn hình rìu phủ viền đen trắng. ==Cung nhân chi chức== Cung nhân: Nắm việc sửa sang quét dọn sáu tẩm điện nghỉ ngơi của vua. Đào vét giếng nước rãnh nước hố xí cho cung tẩm, dọn dẹp sạch sẽ những chỗ nhơ bẩn, khử trừ mùi hôi thối độc hại. Cung cấp nước và đồ dùng tắm gội cho vua. Phàm mọi công việc trong tẩm điện như quét tước bụi bặm, cầm nến thắp sáng, cung cấp lò than sưởi ấm, phàm các việc lao dịch tạp vụ. Chỗ ở các hành cung dinh xá bốn phương, cũng làm như thế. ==Chưởng xá chi chức== Chưởng xá: Nắm giữ nơi dinh xá nghỉ ngơi khi vua đi hội đồng các chư hầu. Đặt chông gai hàng rào mễ hộ hai lớp kiên cố. Đặt dinh xe xa cung, mở cửa xe viên môn. Đắp đàn cúng đắp lũy làm đàn quỹ cung, cắm gai làm cức môn; dựng cung trướng che rèm vi cung, cắm cờ lập tinh môn. Nếu không làm cung trướng rộng, thì sắp đặt quân sĩ đứng gác làm cửa nhân môn. Phàm các việc liên quan đến chỗ dinh xá đồn trú, chức này đều nắm giữ. Mạc nhân: Nắm giữ các việc về rèm che, màn lớn, màn vòm ốc, màn trần ếch, dây dải thắt thòng. Phàm triều kiến, hội đồng chư hầu, việc quân lữ viễn chinh, săn bắn luyện quân, cúng tế thần linh, đều cung cấp rèm, màn, trướng ốc, màn trần, dây dải. Gặp đại tang, cung cấp rèm, màn, màn trần, dây dải. Tang của bậc Tam công cùng Khanh đại phu, thì cung cấp màn trần che quan cữu. ==Chưởng thứ chi chức== Chưởng thứ: Nắm giữ phép tắc bài trí nhà tạm trướng thứ của vua, để chờ việc trương dựng màn trướng. Vua làm lễ đại lữ tế Thượng đế, thì căng trướng nỉ dạ thảm án, dựng bình phong thêu lông chim hoàng để. Ngày tế Mặt trời, tế Ngũ đế, thì căng dựng nhà trướng lớn đại thứ, nhà trướng nhỏ tiểu thứ, đặt màn trần hai lớp, chiếu thảm hai tầng; họp các nước chư hầu, cũng làm như thế. Đem quân đi săn bắn thao diễn, thì giăng màn lớn, đặt màn trần hai lớp, thảm án hai tầng. Khi chư hầu đến chầu, triều kiến, hội minh, đồng minh, thì căng dựng đại thứ, tiểu thứ; đem quân đi săn bắn, thì giăng màn lớn đặt bàn án. Hàng cô khanh có công việc bang quốc, thì căng màn dựng án. Phàm việc tang ma, tang của vua thì giăng màn trần ba lớp, tang chư hầu hai lớp, tang cô khanh đại phu chỉ một lớp không chồng. Phàm cúng tế, giăng màn lớn tế lữ mạc, giăng trướng cho người đóng vai người chết nhận tế thi thứ. Tổ chức bắn cung, thì giăng trướng thi đấu ngẫu thứ. Chức này nắm giữ phàm mọi việc căng dựng màn trướng của đất nước. Đại phủ: Nắm bản phụ của chín thứ cống, chín thứ phú thuế, chín thứ công trình, để thu nhận tài vật hàng hóa đưa vào; phân phát các hàng hóa vào các kho cất giữ, phân phát các của cải tiền tài vào các kho chi dùng. Phàm các quan lại cùng những người chấp sự nơi quan phủ đô bỉ, thảy đều nhận tài vật chi dùng nơi này. Phàm phân phát của cải, chiếu theo điển pháp mức độ mà cấp phát: Thuế cửa ải và chợ búa, để dự bị cho ăn uống y phục của vua; thuế trong thành bang trung, để dự phòng tiếp đãi tân khách; thuế bốn cõi giao ngoại, để dự phòng thức ăn cho gia súc ngựa xe; thuế đất lộc gia tước, để dự phòng ban thưởng định kỳ phỉ ban; thuế vùng bang điện, để dự phòng việc xây cất thợ thuyền công sự; thuế vùng bang huyện, để dự phòng mua sắm tiền của lụa là tệ bạch; thuế vùng bang đô, để dự phòng việc cúng tế thần linh tổ tiên; thuế vùng non đầm sơn trạch, để dự phòng việc tang ma việc hiếu; tiền thuế dư thừa tệ dư, để dự phòng các khoản ban tặng thưởng riêng. Phàm cống vật nạp từ các bang quốc, dùng vào việc thăm viếng cứu tế điếu phúng. Phàm cống nạp của vạn dân, dùng để chứa đầy kho tàng phủ khố. Phàm tài vật dôi dư ra từ việc cống nộp đúng định ngạch mức độ, đem dùng vào việc vui chơi ngoạn hảo của nhà vua. Phàm các khoản chi dùng từ thuế của bang quốc, thảy đều lấy đầy đủ từ chức này. Cuối năm, lấy số lượng xuất nhập của của cải tài vật mà làm sổ kết toán tổng kết. ==Ngọc phủ chi chức== Ngọc phủ: Nắm vàng ngọc, đồ chơi quý báu, binh khí sắc bén của vua, phàm mọi việc cất giữ của cải hàng hóa tốt đẹp quý giá. Cung cấp ngọc phục sức áo mão của vua, ngọc bội đeo bên mình, ngọc trai hạt châu. Khi vua trai giới, thì cung cấp bột ngọc mịn để vua nuốt ăn giữ thanh sạch. Gặp đại tang, cung cấp ngọc ngậm trong miệng hàm ngọc, quần áo chiêu hồn phục y thường, gối sừng, thìa sừng. Nắm giữ quần áo thường ngày yến tiệc của vua, chiếu nằm đệm ngồi, giường chõng đòn tre, phàm mọi vật dụng sinh hoạt thân cận hằng ngày tiết khí. Nếu vua hội họp các chư hầu ăn thề, thì cung cấp mâm khảm ngọc trai chu bàn, liễn ngọc đựng máu ngọc đôn. Phàm vàng ngọc, binh khí, gấm vóc hoa văn, của cải hàng hóa tốt đẹp do người ta dâng hiến cho vua, chức này đều thu nhận rồi cất giữ vào kho. Phàm khi vua có ý thích ban tặng cho ai, thì cung cấp các thứ của cải hàng hóa ấy. ==Nội phủ chi chức== Nội phủ: Nắm việc thu nhận hàng hóa của cải, vũ khí sắc bén, khí cụ tinh xảo từ chín khoản cống, chín khoản phú, chín khoản công, để dự phòng cho việc dùng lớn của đất nước. Phàm các lễ vật dâng cống từ bốn phương gồm vàng bạc ngọc ngà, sừng ngà da thú, binh khí giáp trụ, phàm mọi hàng hóa tốt đẹp, đều nhập vào kho này. Phàm có sứ giả đi đến bốn phương, chức này cung cấp các phẩm vật đã thu nhận ấy để sứ giả mang đi phụng mệnh. Phàm khi vua cùng Trủng tể có ý muốn ban tặng của cải, thì chức này cung cấp đem ban. ==Ngoại phủ chi chức== Ngoại phủ: Nắm việc xuất nhập tiền đồng tiền tệ của đất nước, để cung cấp mua sắm trăm vật chờ việc chi dùng của quốc gia, phàm các khoản chi tiêu có pháp độ quy chuẩn. Cung cấp vải vóc tiền nong dùng cho y phục của vua, Vương hậu và Thế tử. Phàm tế tự, đãi khách, tang ma, hội đồng chư hầu, việc quân ngũ xuất chinh, cung cấp các khoản tiền lụa chi dùng tệ tê, tài vật tiền bạc để ban phát thưởng tặng. Phàm các việc chi tiêu nhỏ của đất nước, đều nhận tiền từ chức này. Cuối năm thì tính toán tổng kết sổ sách, duy chỉ có tiền chi dùng may mặc y phục của vua và Vương hậu là không lập sổ đối xét. ==Tư hội chi chức== Tư hội: Nắm bản phụ của sáu điển, tám pháp, tám tắc của đất nước, để đối chiếu kiểm tra việc cai trị của bang quốc, đô bỉ, quan phủ. Dùng phép chín cống để thu nạp tài dùng của các bang quốc, dùng phép chín phú thuế để thu hoạch tài dùng từ chốn ruộng đồng thôn dã, dùng phép chín công để thu góp tài dùng từ chức nghiệp nghề ngỗng của muôn dân, dùng phép chín thức để cân đối tiết kiệm việc chi dùng tài vật của nước nhà. Nắm giữ các bản phụ sổ sách khế ước địa đồ về trăm vật tài dùng nơi quan phủ trong nước, đồng ruộng vùng ngoại ô, và khắp huyện hạt ấp đô, để đối chiếu việc trị lý của các quan lại mà tra xét sổ sách kế toán của họ. Dùng việc đối chiếu đan xen lẫn nhau để khảo xét thành quả ngày nhật thành, dùng sổ tóm lược tháng nguyệt yếu để khảo xét thành quả tháng nguyệt thành, dùng sổ tổng kết năm tuế hội để khảo xét thành quả năm tuế thành. Nhờ đó mà biết rõ tường tận tình hình cai trị của bốn phương trong nước, để tâu vua và Trủng tể định việc bãi chức truất phế hay thăng thưởng đặt để. ==Tư thư chi chức== Tư thư: Nắm giữ sáu điển, tám pháp, tám tắc, chín chức, chín chính, chín sự của đất nước, cùng sổ bộ hộ tịch trong nước, bản đồ cương vực đất đai, để biết rõ tường tận việc xuất nhập của trăm vật, chiếu theo thứ bậc mà quản lý tài vật; thu nhận tiền lụa tệ bạch, chuyển nộp vào sở Chức tệ. Phàm bề trên xuất tiền tài của cải ra dùng, ắt phải đối chiếu kiểm tra qua quan Tư hội. Cứ ba năm, thì mở kỳ đại kế tính toán chung việc cai trị của các quan lại, để nắm biết được con số về tài dụng, đồ dùng khí giới của dân chúng; biết được số lượng ruộng đồng cày cấy, số hộ gia đình đinh khẩu, số lượng sáu giống súc vật nuôi; biết được diện tích sản vật của núi rừng sông đầm, để đối chiếu kiểm tra các mệnh lệnh徵 thu sai dịch của các quan lại. Phàm việc thu thuế má tô dịch, những người nắm giữ sự việc đều phải nhận pháp thức định mức từ chức này. Đến khi việc hoàn thành, thì nộp bản sao sổ sách tóm lược vào đây. Phàm việc cai trị của đất nước, thảy đều căn cứ vào đây để khảo xét. ==Chức nội chi chức== Chức nội: Nắm các khoản thu nộp thuế khóa phú nhập của bang quốc, phân biệt các phẩm vật tài dùng mà nắm giữ mối sổ cái tổng ngạch, làm bản phụ đối chiếu số lượng của cải nộp vào của quan phủ và đô bỉ, để kiểm soát việc dùng thuế khóa của bang quốc. Phàm ai được tiếp nhận tiền tài, chức này nhận mệnh lệnh bản phụ rồi ghi chép vào sổ sách. Đến kỳ kết toán sổ sách, thì đối chiếu kiểm tra việc xuất tài vật chi dùng của quan Chức tuế cùng các quan phủ, rồi phân loại sắp xếp tiền của ấy để chờ việc điều động điều chuyển chi dùng của đất nước. ==Chức tuế chi chức== Chức tuế: Nắm các khoản chi tiêu tiền thuế xuất ra của bang quốc, làm bản phụ ghi chép các số lượng của cải xuất kho và tiền ban thưởng của quan phủ và đô bỉ, để chờ kỳ kế toán mà khảo xét tra cứu. Phàm việc xuất tiền của tài dùng của các quan lại nơi quan phủ và đô bỉ, đều phải tiếp nhận pháp thức quy định từ quan Chức tuế. Phàm các khoản ban thưởng của bề trên, thì chiếu theo thứ bậc cùng quan Chức tệ cấp phát trao cho. Đến kỳ hội toán kết sổ, lấy pháp thức quy chuẩn giúp việc đối chiếu kiểm tra sổ sách. ==Chức tệ chi chức== Chức tệ: Nắm pháp thức quy chuẩn để thu gom tiền bạc vải lụa tệ của các quan phủ, đô bỉ cùng những nơi chi dùng của cải của đất nước; thu vét số tiền của tài vật dôi dư còn lại của những người chấp sự giữ việc. Thảy đều phân biệt rõ từng phẩm vật mà định rõ danh mục ghi chép, dùng thẻ gỗ viết chữ đính vào làm dấu niêm phong, để tâu lên việc chi dùng nhỏ và việc ban thưởng của bề trên. Cuối năm thì tính toán tổng kết sổ sách các khoản xuất ra. Phàm các kỳ đại hội kết sổ của đất nước, dùng pháp thức định ngạch để giúp việc kiểm tra kế toán. ==Tư cừu chi chức== Tư cừu: Nắm việc may áo lông cừu lớn đại cừu, để cung cấp y phục cho vua mặc khi tế Trời. Tháng trọng thu giữa mùa thu dâng áo cừu tốt lương cừu, vua mới bắt đầu mặc đồ lông vũ chim chóc. Tháng quý thu cuối mùa thu dâng áo lông cừu công cừu may khéo, để chờ ngày ban thưởng cho bề tôi. Khi vua tổ chức bắn cung lớn đại xạ, thì cung cấp bia ngắm hình cọp hổ hầu, bia hình gấu hùng hầu, bia hình báo báo hầu, đặt hồng tâm đích ngắm hộc ở giữa; chư hầu bắn thì cung cấp bia gấu, bia báo; khanh đại phu thì cung cấp bia hươu nai mi hầu, thảy đều đặt hồng tâm đích ngắm ở giữa. Có việc đại tang, dâng bày áo cừu cúng khâm liệm, trang hoàng xe phủ da thú bì xa. Phàm các việc dùng đồ da thú của đất nước, chức này đều nắm giữ. Cuối năm thì tính toán tổng kết sổ sách, duy chỉ có áo cừu lông của vua cùng các việc may da cho vua là không lập sổ đối xét. ==Chưởng bì chi chức== Chưởng bì: Nắm việc mùa thu thu gom da thú còn lông bì, mùa đông thu gom da thú đã thuộc bỏ lông cách, mùa xuân đem dâng nộp. Rồi đem pháp thức quy chuẩn phân phát da lông cho trăm phường thợ, gom lấy lông tơ mao mịn làm thành nỉ dạ, để chờ cung ứng việc nước. Cuối năm thì tính toán tổng kết sổ sách tiền tài vật tư của mình. ==Nội tể chi chức== Nội tể: Nắm giữ phép tắc ghi chép sổ bộ địa đồ trong cung, để trị lý chính lệnh nơi hậu cung của vua, cân đối khẩu phần lương thực định kỳ, phân chia cung nữ nhân dân ở trong cung theo chỗ ở quy củ. Dùng âm lễ (lễ nghi phép tắc của phụ nữ) dạy dỗ sáu cung, dùng âm lễ dạy dỗ chín bậc cửu tần. Dùng phép tắc chức phận đàn bà phụ chức dạy dỗ các nữ ngự, khiến mỗi người đều có chức thuộc phân minh, để làm hai việc nội trợ vá may thêu thùa; chấn chỉnh y phục trang phục cho đúng đắn, nghiêm cấm thói lạ lùng tà vạy dâm dật, mở mang kiểm tra công tích việc làm của họ. Khi có đại tế tự, Vương hậu làm lễ rót rượu quán hiến dâng cúng, thì chức này giúp việc tế; dâng chén ngọc dao tước cũng giúp như thế. Chấn chỉnh phẩm phục ngôi vị của Vương hậu, mà chỉ dẫn các nghi thức lễ nhạc cho Hậu. Giúp đỡ các nghi lễ tế việc của hàng cửu tần. Phàm các nghi lễ Vương hậu tiếp đón tân khách làm lễ rót rượu hiến tế, dâng chén ngọc, thảy đều đứng bên giúp việc. Hoàn thành các nghi lễ tiếp đón tân khách của Vương hậu. Phàm có việc tang ma, phò tá Vương hậu, sai khiến sắp đặt các mệnh phụ bên ngoài và bên trong cung, chấn chỉnh phẩm phục ngôi vị tang phục của họ. Phàm khi dựng nước định đô, giúp đỡ Vương hậu thiết lập chợ búa của đàn bà, sắp đặt chỗ thứ xá, xếp đặt thứ bậc buôn bán, sửa sang ngay ngắn các cửa hàng bày bán, bày biện hàng hóa của cải, đưa ra quy chuẩn đo lường khuôn khổ tấm vải, cúng tế thần chợ bằng âm lễ. Giữa mùa xuân trọng xuân, tâu Vương hậu dẫn dắt các mệnh phụ trong ngoài bắt đầu lễ nuôi tằm ở đàn bắc giao, lấy tơ dệt may đồ tế phục. Cuối năm, tính toán tổng kết khẩu phần lương ăn của người trong cung nội nhân, tra xét công việc thành tích của họ. Phò tá Vương hậu thu nhận đồ thêu dệt công xảo dâng hiến, so sánh việc lớn việc nhỏ cùng độ thô ráp hay tinh xảo khéo léo mà định việc thưởng phạt. Kết toán sổ sách tài dùng của nội cung. Đầu năm, quân bình lại khẩu phần lương ăn định kỳ, phân bổ giao phó công việc chức phận, ban bố điều cấm hiệu lệnh nơi bắc cung của vua, mà đôn đốc tuần tra sự canh giữ. Tháng đầu mùa xuân thượng xuân, tâu Vương hậu dẫn dắt người trong sáu cung ngâm ủ nảy mầm các giống lúa chín sớm chín muộn chủng lục, rồi đem dâng tiến hạt giống ấy lên nhà vua. ==Nội tiểu thần chi chức== Nội tiểu thần: Nắm việc truyền đạt mệnh lệnh của Vương hậu, chỉnh đốn phẩm phục ngôi vị của Hậu. Vương hậu đi ra đi vào, thì đi trước dẹp đường tiền khu. Nếu có việc tế tự, tiếp đãi tân khách, tang ma, thì làm người xướng lễ dẫn đường tân khách dẫn dắt nghi lễ, chỉ dẫn các việc lễ tiết cho Vương hậu, phò tá các nghi lễ của cửu tần, chấn chỉnh việc lễ nghi của người nội cung, thu dọn thớt thịt tạ cúng của Vương hậu. Vương hậu có việc thăm hỏi ban ân tốt đẹp đến bốn phương, thì chức này vâng mệnh đi sứ; có mệnh lệnh ban ơn tốt lành đến hàng khanh đại phu, thì cũng làm sứ giả như thế. Nắm giữ các việc thầm kín âm sự và mệnh lệnh nội cung âm lệnh của vua. ==Hôn nhân chi chức== Hôn nhân: Nắm việc canh giữ cấm lệnh nơi cửa giữa trung môn của vương cung. Áo tang ma phục dịch, binh khí hung khí không được đem vào cung; áo mặc lén lút lẩn lút, vũ khí thích khách tặc khí không được đem vào cung; quần áo quái dị kỳ phục, dân tình kỳ dị quái dân không được bước vào cung. Phàm người trong nội cung, đồ công khí của triều đình, tân khách vãng lai, nếu không có quan lại dẫn dắt thì đều dò xét kiểm tra sự ra vào cẩn mật. Đóng mở cửa cung đúng giờ giấc quy định. Phàm các bậc mệnh phu mệnh phụ trong ngoài ra vào, thì dẹp đường dọn lối cho đi. Nắm việc quét tước sân cửa cung đình. Khi có đại tế tự, việc tang ma tế lễ, thì đặt đuốc lớn môn liệu trước cửa, dẹp người cấm đường ở cửa cung và cửa miếu. Phàm tiếp đón tân khách, cũng làm như thế. ==Tự nhân chi chức== Tự nhân: Nắm giữ hiệu lệnh răn đe đối với người trong nội cung của vua và các nữ quan cung nữ, giúp đỡ dẫn dắt đường lối ra vào của họ mà xét hỏi kiểm tra ngăn ngừa sai trái. Nếu có việc tang ma, tân khách, cúng tế, thì dẫn dắt các nữ quan cung nữ giao nộp cho các quan hữu ty phụ trách, giúp đỡ các thế phụ lo liệu việc lễ nghi. Nắm giữ các điều cấm lệnh đối với người nội cung, phàm người nội cung đi ra ngoài viếng điếu tang lễ, thì chức này dẫn dắt đi, đứng ở phía trước mà chỉ dẫn giúp đỡ nghi tiết. ==Nội thụ chi chức== Nội thụ: Nắm việc truyền đạt mệnh lệnh thông tin giữa bên trong nội cung và bên ngoài triều đình, phàm các công việc nhỏ nhặt. Nếu có việc cúng tế, tiếp tân khách, việc tang ma, thì đi dẹp đường ngăn người cho người trong nội cung. Khi Vương hậu qua đời gặp đại tang, chuyển quan cữu đi lại trong cung điện thì đi trước dẹp đường hô hào; đến khi chôn cất an táng, cầm các đồ dùng sinh hoạt tiết khí đi theo sau xe tang khiển xa. ==Cửu tần chi chức== Cửu tần: Nắm phép tắc học tập của đàn bà phụ học, để dạy dỗ các chức nữ ngự về bốn đức: phụ đức, phụ ngôn, phụ dung, phụ công; mỗi người dẫn dắt chức thuộc của mình mà theo đúng thời khắc thứ bậc vào hầu vua nơi tẩm điện. Phàm khi cúng tế, giúp việc bưng ngọc và thóc xôi ngọc tư, giúp Vương hậu việc dâng tiến và thu dọn mâm đậu giỏ biên. Nếu có việc tiếp đón tân khách, thì đi theo sau hầu Vương hậu. Gặp đại tang, dẫn dắt sắp xếp hàng lối những người khóc viếng theo đúng thứ tự, cũng làm như thế. ==Thế phụ chi chức== Thế phụ: Nắm việc cúng tế, tiếp tân khách, việc tang ma, dẫn dắt các nữ quan cung nữ vo gạo rửa ráy đồ đựng, làm các thứ xôi nếp tư thịnh dâng cúng. Đến ngày tế lễ, thân hành đến giám sát bày biện đồ dùng của các nữ quan, phàm các vật phẩm món ngon nội cung nội tu. Nắm việc đi viếng tang điếu phúng nơi tang lễ của hàng khanh đại phu. ==Nữ ngự chi chức== Nữ ngự: Nắm việc theo thứ tự vào hầu hạ vua nơi yến tẩm nghỉ ngơi. Theo mùa trong năm dâng nộp các thành quả công việc may vá dệt thêu. Phàm tế tự, giúp đỡ hàng thế phụ. Gặp đại tang, nắm việc tắm gội lau thi thể mộc dục. Khi Vương hậu qua đời, cầm quạt lông che quan cữu trì háp. Đi theo thế phụ đến viếng tang nơi nhà của hàng khanh đại phu. ==Nữ chúc chi chức== Nữ chúc: Nắm việc tế tự bên trong nội cung của Vương hậu, phàm mọi việc cầu đảo cúng vái nơi hậu cung. Nắm việc theo đúng mùa làm các lễ chiêu hồn (chiêu), trừ tà đuổi quỷ (cạnh), tế cầu phúc tiêu trừ tai ương (hội), lễ tống tiễn giải ách (nhương), để xua đuổi tật bệnh và tai ương hoạn nạn. ==Nữ sử chi chức== Nữ sử: Nắm việc lễ nghi chức phận của Vương hậu, nắm bản phụ thứ hai của việc cai trị nội cung, để tâu giúp Vương hậu trị lý nội chính. Đón nhận sổ sách việc nội cung. Ghi chép các sắc lệnh nơi nội cung nội lệnh. Phàm mọi công việc của Vương hậu, đều chiếu theo lễ chế mà đi theo phò tá. ==Điển phụ công chi chức== Điển phụ công: Nắm phép tắc khuôn mẫu công việc của đàn bà phụ thức, để cấp phát vật liệu chi phí cho cửu tần, phụ nữ và cung nữ nội nhân làm việc nữ công may dệt thêu thùa. Phàm việc giao công việc cho các tần phụ, đến mùa thu nộp thành quả công việc hiến công, phân biệt phẩm chất thô xấu hay tốt lành, so sánh kích thước lớn nhỏ mà định giá tiền công, ghi chép tên đồ vật vào thẻ gỗ rồi treo niêm phong. Đem cung cấp cho việc chi dùng của vua và Vương hậu, phần còn lại nộp phân phát vào kho Nội phủ. ==Điển ti chi chức== Điển ti: Nắm các khoản thu nộp tơ tằm mà phân biệt phẩm vật của chúng, dựa theo giá trị giá cả mà đính thẻ gỗ ghi dấu. Nắm việc cất giữ vào kho và việc xuất kho của tơ lụa, để chờ đợi thời điểm hưng khởi công việc dệt may. Phân phát tơ sợi cho các phường thợ trong ngoài, đều chiếu theo phẩm vật quy định mà trao cho. Phàm các khoản bề trên ban thưởng tơ lụa, cũng làm theo lệ đó. Đến khi thợ dâng nộp thành quả dệt xong, thì thu nhận những sản phẩm tốt khéo lương công rồi cất vào kho, phân biệt rõ phẩm loại mà ghi chép số lượng vào sổ sách, để chờ chính sự mệnh lệnh của các quan hữu ty và sự ban thưởng của bề trên. Phàm cúng tế, cung ứng các đồ vật có vẽ hoa văn đen trắng phủ họa, dây thao dệt dải tổ tựu. Việc tang ma, cung cấp các đồ tơ lụa, tơ tằm bông xơ, dây thao hoa văn dệt. Phàm những ai nhận việc trang trí khí vật đồ dùng của đất nước, đều đến chức này nhận hàng dệt hoa văn văn chức và tơ sợi dây thao. Cuối năm, thì chiếu theo từng chủng loại phẩm vật mà làm sổ kết toán tổng kết. ==Điển hỉ chi chức== Điển hỉ: Nắm các vật liệu từ cây gai vỏ cỏ như vải bố gai thô, sợi tơ gai gai lũ, sợi gai mịn trữ thảo, để chờ thời điểm phân phát công việc mà giao cấp vật liệu chi phí. Đến khi người ta dâng nộp sản phẩm hoàn thành, thu nhận các sản phẩm dệt thô vụng khổ công, chiếu theo giá trị của chúng mà đính thẻ gỗ ghi chép rồi cất vào kho, để chờ thời điểm phân phát sử dụng. Khi có lệnh ban phát y phục thì lấy ra cấp phát, việc ban tặng thưởng cũng làm như thế. Cuối năm, chiếu theo từng phẩm vật mà làm sổ kết toán tổng kết. ==Nội tư phục chi chức== Nội tư phục: Nắm giữ sáu thứ lễ phục của Vương hậu gồm áo huệ y, du địch, khuyết địch, cúc y, triển y, duyên y, cùng áo lót lụa sa trắng tố sa. Phân biệt phẩm phục y phục của các mệnh phụ trong và ngoài cung gồm áo cúc y, triển y, duyên y, cùng áo lót lụa sa trắng tố sa. Phàm khi cúng tế, tiếp đón tân khách, cung cấp y phục của Vương hậu; đến các bậc cửu tần, thế phụ, phàm các mệnh phụ, cung cấp y phục của họ; cung cấp tang phục đồ sô gai chế áo tang, cũng làm như thế. Khi Vương hậu qua đời gặp tang lễ, cung cấp y phục liệm táng, phàm các đồ vật khâm liệm dụng cụ bên trong. ==Phùng nhân chi chức== Phùng nhân: Nắm công việc may vá đường kim mũi chỉ nơi vương cung, sai khiến sai dịch các nữ ngự, để may vá quần áo cho vua và Vương hậu. Gặp việc tang ma, may các đồ vải vóc bọc trang trí quan tài quan sức, may vải bọc các vật liệu khung che quạt lông háp liễu. Nắm giữ phàm mọi việc may vá bên trong nội cung. ==Nhiễm nhân chi chức== Nhiễm nhân: Nắm việc nhuộm màu tơ tằm vải lụa tơ bạch. Phàm việc nhuộm màu: Mùa xuân phơi nắng nấu luyện tơ lụa cho trắng sạch bạo luyện, mùa hè nhuộm màu đỏ son nhuộm màu đen huyền, mùa thu nhuộm các màu sắc rực rỡ văn thái hạ sắc, mùa đông dâng nộp thành phẩm công việc hiến công. Nắm giữ phàm mọi việc nhuộm màu trong nước. ==Truy sư chi chức== Truy sư: Nắm đồ đội trên đầu thủ phục mũ miện của Vương hậu, làm các bộ tóc giả kết búi phụ, bện sam búi tóc biên, các thứ trâm búi tóc giả thứ, tra ngọc đính vào thanh ngọc ngang truy hành, làm trâm cài đầu cơi thoa笄; làm mũ miện thủ phục đội đầu cho hàng cửu tần và các mệnh phụ trong ngoài, để chờ các dịp cúng tế, tiếp đón tân khách. Gặp việc tang ma, cung cấp trâm cài đầu bằng tre cùng dây gai buộc trâm kê điệt cũng làm như thế. ==Lữ nhân chi chức== Lữ nhân: Nắm đồ giày dép phục lữ của vua và Vương hậu, làm các loại giày đỏ xích tích, giày đen hắc tích, may viền mũi giày sắc đỏ xích ức, viền mũi giày sắc vàng hoàng ức, móc mũi giày sắc xanh thanh câu, làm giày vải trắng thô tố lữ, giày đan bằng cỏ sắn cát lữ; phân biệt các loại giày mệnh lữ ban theo phẩm trật, giày công việc công lữ, giày đi thường ngày tán lữ của hàng mệnh phu mệnh phụ trong ngoài. Phàm cúng tế bốn mùa, chiếu theo sự thích hợp của điển lễ mà dâng tiến mang mặc. ==Hạ thái chi chức== Hạ thái: Nắm việc khi có đại tang của nhà vua, mặc áo miện phục trèo lên nóc nhà tổ miếu Đại tổ hú gọi vía vua về (phục), rồi ngồi xe tứ mã cưỡi xe cắm cờ đuôi bò kiến tuy đi gọi vía vua về khắp bốn cõi ngoại ô tứ giao. [[Category:Chu Lễ|01]] jb9ubsinqsdomvyjxb9de90zi9omw2v 206519 206518 2026-10-28T12:16:24Z Mathalala1 20814 206519 wikitext text/x-wiki {{đầu đề |tựa đề = Chu Lễ<br>Thiên quan Trủng tể |tiếp=[[../Địa quan Tư đồ|Địa quan Tư đồ]]}} Duy vương kiến quốc, biện phương chính vị, thể quốc kinh dã, thiết quan phân chức, dĩ vi dân cực. Nãi lập Thiên quan Trủng tể, sử suất kỳ thuộc nhi chưởng bang trị, dĩ tá vương quân bang quốc. Trị quan chi thuộc: (''Bậc thiên tử dựng nền xã tắc, trước xét bốn phương mà định vị ngôi báu, phân định nội thành ngoài cõi, đặt chức quan, định bổn phận, cốt dựng ngọn chuẩn mực cho muôn dân noi theo. Bèn đặt chức Thiên quan Trủng tể đứng đầu, suất lĩnh quan thuộc nắm quyền trị quốc, phò tá thiên tử giữ thế quân bình cho khắp cõi sơn hà. Thuộc hạ của quan cai quản việc triều chính gồm:'') ==Đại tể== Đại tể, Khanh một người. ==Tiểu tể== Tiểu tể, Trung đại phu hai người. ==Tể phu== Tể phu, Hạ đại phu bốn người; Thượng sĩ tám người, Trung sĩ mười sáu người, Lữ hạ sĩ ba mươi hai người; Phủ sáu người, Sử mười hai người, Tư mười hai người, Đồ một trăm hai mươi người. ==Cung chính== Cung chính: Thượng sĩ hai người, Trung sĩ bốn người, Hạ sĩ tám người; Phủ hai người, Sử bốn người, Tư bốn người, Đồ bốn mươi người. ==Cung bá== Cung bá: Trung sĩ hai người, Hạ sĩ bốn người; Phủ một người, Sử hai người, Tư hai người, Đồ hai mươi người. ==Thiện phu== Thiện phu: Thượng sĩ hai người, Trung sĩ bốn người, Hạ sĩ tám người; Phủ hai người, Sử bốn người, Tư mười hai người, Đồ một trăm hai mươi người. ==Bào nhân== Bào nhân: Trung sĩ bốn người, Hạ sĩ tám người; Phủ hai người, Sử bốn người, Giả tám người, Tư bốn người, Đồ bốn mươi người. ==Nội ung== Nội ung: Trung sĩ bốn người, Hạ sĩ tám người; Phủ hai người, Sử bốn người, Tư mười người, Đồ một trăm người. ==Ngoại ung== Ngoại ung: Trung sĩ bốn người, Hạ sĩ tám người; Phủ hai người, Sử bốn người, Tư mười người, Đồ một trăm người. ==Hanh nhân== Hanh nhân: Hạ sĩ bốn người; Phủ một người, Sử hai người, Tư năm người, Đồ năm mươi người. ==Điền sư== Điền sư: Hạ sĩ hai người; Phủ một người, Sử hai người, Tư ba mươi người, Đồ ba trăm người. ==Thú nhân== Thú nhân: Trung sĩ bốn người, Hạ sĩ tám người; Phủ hai người, Sử bốn người, Tư bốn người, Đồ bốn mươi người. ==Ngư nhân== Ngư nhân: Trung sĩ hai người, Hạ sĩ bốn người; Phủ hai người, Sử bốn người, Tư ba mươi người, Đồ ba trăm người. ==Miết nhân== Miết nhân: Hạ sĩ bốn người; Phủ hai người, Sử hai người, Đồ mười sáu người. ==Tích nhân== Tích nhân: Hạ sĩ bốn người; Phủ hai người, Sử hai người, Đồ hai mươi người. ==Y sư== Y sư: Thượng sĩ hai người, Hạ sĩ bốn người; Phủ hai người, Sử hai người, Đồ hai mươi người. ==Thực y== Thực y: Trung sĩ hai người. ==Tật y== Tật y: Trung sĩ tám người. ==Dương y== Dương y: Hạ sĩ tám người. ==Thú y== Thú y: Hạ sĩ bốn người. ==Tửu chính== Tửu chính: Trung sĩ bốn người, Hạ sĩ tám người; Phủ hai người, Sử tám người, Tư tám người, Đồ tám mươi người. ==Tửu nhân== Tửu nhân: Yêm mười người, Nữ tửu ba mươi người, Hề ba trăm người. ==Tương nhân== Tương nhân: Yêm năm người, Nữ tương mười lăm người, Hề một trăm năm mươi người. ==Lăng nhân== Lăng nhân: Hạ sĩ hai người; Phủ hai người, Sử hai người, Tư tám người, Đồ tám mươi người. ==Biên nhân== Biên nhân: Yêm một người, Nữ biên mười người, Hề hai mươi người. ==Hải nhân== Hải nhân: Yêm một người, Nữ hải hai mươi người, Hề bốn mươi người. ==Hê nhân== Hê nhân: Yêm hai người, Nữ hê hai mươi người, Hề bốn mươi người. ==Diêm nhân== Diêm nhân: Yêm hai người, Nữ diêm hai mươi người, Hề bốn mươi người. ==Mịch nhân== Mịch nhân: Yêm một người, Nữ mịch mười người, Hề hai mươi người. ==Cung nhân== Cung nhân: Trung sĩ bốn người, Hạ sĩ tám người; Phủ hai người, Sử bốn người, Tư tám người, Đồ tám mươi người. ==Chưởng xá== Chưởng xá: Hạ sĩ bốn người; Phủ hai người, Sử bốn người, Đồ bốn mươi người. ==Mạc nhân== Mạc nhân: Hạ sĩ một người, Phủ hai người, Sử hai người, Đồ bốn mươi người. ==Chưởng thứ== Chưởng thứ: Hạ sĩ bốn người; Phủ bốn người, Sử hai người, Đồ tám mươi người. ==Đại phủ== Đại phủ: Hạ đại phu hai người, Thượng sĩ bốn người, Hạ sĩ tám người; Phủ bốn người, Sử tám người, Giả mười sáu người, Tư tám người, Đồ tám mươi người. ==Ngọc phủ== Ngọc phủ: Thượng sĩ hai người, Trung sĩ bốn người; Phủ hai người, Sử hai người, Công tám người, Giả tám người, Tư bốn người, Đồ bốn mươi tám người. ==Nội phủ== Nội phủ: Trung sĩ hai người; Phủ một người, Sử hai người, Đồ mười người. ==Ngoại phủ== Ngoại phủ: Trung sĩ hai người; Phủ một người, Sử hai người, Đồ mười người. ==Tư hội== Tư hội: Trung đại phu hai người, Hạ đại phu bốn người, Thượng sĩ tám người, Trung sĩ mười sáu người; Phủ bốn người, Sử tám người, Tư năm người, Đồ năm mươi người. ==Tư thư== Tư thư: Thượng sĩ hai người, Trung sĩ bốn người; Phủ hai người, Sử bốn người, Đồ tám người. ==Chức nội== Chức nội: Thượng sĩ hai người, Trung sĩ bốn người; Phủ bốn người, Sử bốn người, Đồ hai mươi người. ==Chức tuế== Chức tuế: Thượng sĩ bốn người, Trung sĩ tám người; Phủ bốn người, Sử tám người, Đồ hai mươi người. ==Chức tệ== Chức tệ: Thượng sĩ hai người, Trung sĩ bốn người; Phủ hai người, Sử bốn người, Giả bốn người, Tư hai người, Đồ hai mươi người. ==Tư cừu== Tư cừu: Trung sĩ hai người, Hạ sĩ bốn người; Phủ hai người, Sử bốn người, Đồ bốn mươi người. ==Chưởng bì== Chưởng bì: Hạ sĩ bốn người; Phủ hai người, Sử bốn người, Đồ bốn mươi người. ==Nội tể== Nội tể: Hạ đại phu hai người, Thượng sĩ bốn người, Trung sĩ tám người; Phủ bốn người, Sử tám người, Tư tám người, Đồ tám mươi người. ==Nội tiểu thần== Nội tiểu thần: Yêm thượng sĩ bốn người; Sử hai người, Đồ tám người. ==Hôn nhân== Hôn nhân: Vương cung mỗi cửa bốn người, Hựu du cũng như thế. ==Tự nhân== Tự nhân: Vương chi Chính nội năm người. ==Nội thụ== Nội thụ: Bằng gấp bội số Tự nhân. ==Cửu tần== ==Thế phụ== ==Nữ ngự== ==Nữ chúc== Nữ chúc bốn người, Hề tám người. ==Nữ sử== Nữ sử tám người, Hề mười sáu người. ==Điển phụ công== Điển phụ công: Trung sĩ hai người, Hạ sĩ bốn người; Phủ hai người, Sử bốn người, Công bốn người, Giả bốn người, Đồ hai mươi người. ==Điển ti== Điển ti: Hạ sĩ hai người; Phủ hai người, Sử hai người, Giả bốn người, Đồ mười hai người. ==Điển hỉ== Điển hỉ: Hạ sĩ hai người; Phủ hai người, Sử hai người, Đồ hai mươi người. ==Nội tư phục== Nội tư phục: Yêm một người, Nữ ngự hai người, Hề tám người. ==Phùng nhân== Phùng nhân: Yêm hai người, Nữ ngự tám người, Nữ công tám mươi người, Hề ba mươi người. ==Nhiễm nhân== Nhiễm nhân: Hạ sĩ hai người; Phủ hai người, Sử hai người, Đồ hai mươi người. ==Truy sư== Truy sư: Hạ sĩ hai người; Phủ một người, Sử hai người, Công hai người, Đồ bốn người. ==Lữ nhân== Lữ nhân: Hạ sĩ hai người; Phủ một người, Sử một người, Công tám người, Đồ bốn người. ==Hạ thái== Hạ thái: Hạ sĩ bốn người; Sử một người, Đồ bốn người. =Trị quan chi chức= ==Đại tể chi chức== Chức vụ của Đại tể: Nắm giữ sáu điển dựng nước để giúp vua trị vì bờ cõi: Một là Trị điển, để kinh lý bang quốc, chỉnh đốn quan phủ, kỷ cương vạn dân. Hai là Giáo điển, để yên định bang quốc, giáo hóa quan phủ, thuần phục vạn dân. Ba là Lễ điển, để hòa hợp bang quốc, thống quản trăm quan, hòa mục vạn dân. Thứ tư gọi là Chính điển, để bình định bang quốc, chấn chỉnh bách quan, quân bình vạn dân. Thứ năm gọi là Hình điển, để răn xét bang quốc, định hình phạt bách quan, quy củ vạn dân. Thứ sáu gọi là Sự điển, để làm giàu bang quốc, giao phó bách quan, nuôi dưỡng sinh kế vạn dân. Dùng tám phép để trị quan phủ: Thứ nhất gọi là Quan thuộc, để cất nhắc việc trị nước. Thứ hai gọi là Quan chức, để phân biệt phận việc trị nước. Thứ ba gọi là Quan liên, để hội thông việc quan. Thứ tư gọi là Quan thường, để xét định phép tắc quan lại. Thứ năm gọi là Quan thành, để chuẩn hóa việc trị nước. Thứ sáu gọi là Quan pháp, để sửa ngay việc trị nước. Thứ bảy gọi là Quan hình, để uốn nắn trừng trị việc quan. Thứ tám gọi là Quan kế, để khảo xét chung cuộc việc quan. Dùng tám tắc để trị đô bỉ: Thứ nhất gọi là Tế tự, để thống ngự thần linh. Thứ hai gọi là Pháp tắc, để thống ngự quan lại nơi ấy. Thứ ba gọi là Phế trí, để thống ngự lại dịch nơi ấy. Thứ tư gọi là Lộc vị, để thống ngự kẻ sĩ nơi ấy. Thứ năm gọi là Phú cống, để thống ngự việc chi dùng nơi ấy. Thứ sáu gọi là Lễ tục, để thống ngự dân chúng nơi ấy. Thứ bảy gọi là Hình thưởng, để thống ngự uy quyền nơi ấy. Thứ tám gọi là Điền dịch, để thống ngự đám đông dân chúng. Dùng tám bính (tám quyền bính) tâu vua ngự trị quần thần: Thứ nhất là Tước, để giữ quyền tôn quý. Thứ hai là Lộc, để giữ quyền giàu có. Thứ ba là Dữ, để ban phát ân sủng. Thứ tư là Trí, để khích lệ đức hạnh. Thứ năm là Sinh, để ban phúc che chở. Thứ sáu là Đoạt, để trừng phạt làm cho khốn cùng. Thứ bảy là Phế, để trừng trị kẻ có tội. Thứ tám là Tru, để diệt trừ lỗi lầm lớn. Dùng tám thống tâu vua cai quản vạn dân: Thứ nhất là Thân thân (yêu thương thân tộc), thứ hai là Kính cố (kính trọng bạn hữu cố cựu), thứ ba là Tiến hiền (tiến cử người hiền), thứ tư là Sử năng (dùng người có tài năng), thứ cựu là Bảo dung (che chở người có công lao), thứ sáu là Tôn quý (tôn kính người cao quý), thứ bảy là Đạt lại (thông suốt với hàng quan lại), thứ tám là Lễ tân (đãi khách bằng lễ). Dùng chín chức vụ giao việc cho vạn dân: Thứ nhất là Tam nông, trồng chín loại ngũ cốc. Thứ hai là Viên bộc, ươm trồng cây cối rau quả. Thứ ba là Ngu hành, khai thác lâm sản nguồn lợi núi đầm. Thứ tư là Tẩu mục, chăn nuôi và gây đàn chim thú. Thứ năm là Bách công, chế tác tôi luyện tám loại vật liệu. Thứ sáu là Thương giả, buôn bán lưu thông tiền của hàng hóa. Thứ bảy là Tần phụ, kéo tơ chế biến tơ gai. Thứ tám là Thần thiếp, thu hái nhặt nhạnh cỏ rơm rau củ dại. Thứ chín là Nhàn dân, không có nghề nghiệp cố định, luân chuyển làm việc thuê mướn. Dùng chín loại phú thuế để thu gom của cải tài vật: Thứ nhất là thuế Bang trung (trong kinh thành), thứ hai là thuế Tứ giao (bốn vùng ngoại ô), thứ ba là thuế Bang điện (vùng phụ cận kinh thành), thứ tư là thuế Gia tước (đất ấp phong của đại phu), thứ năm là thuế Bang huyện (vùng huyện), thứ sáu là thuế Bang đô (vùng ấp đô), thứ bảy là thuế Quan thị (cửa ải và chợ), thứ tám là thuế Sơn trạch (núi non đầm hồ), thứ chín là thuế Tệ dư (tiền tệ hàng hóa dôi dư). Dùng chín thức chế định chi dùng tài vật có chừng mực: Thứ nhất là định mức Tế tự, thứ hai là định mức Tân khách, thứ ba là định mức Tang hoang (tang ma và mất mùa đói kém), thứ tư là định mức Tu phục (đồ ăn ngon và y phục), thứ năm là định mức Công sự (việc xây dựng công trình), thứ sáu là định mức Tệ bạch (lụa là lễ vật tiền tệ), thứ bảy là định mức Sô mạt (cỏ khô lúa mạch nuôi ngựa xe), thứ tám là định mức Phỉ ban (phân phát ban thưởng định kỳ), thứ chín là định mức Hảo dụng (chi dùng riêng tùy thích). Dùng chín khoản cống nạp để cung cấp cho việc chi dùng của bang quốc: Thứ nhất là Tự cống (đồ cúng tế), thứ hai là Tần cống (hàng dệt của đàn bà), thứ ba là Khí cống (khí cụ đồ dùng), thứ tư là Tệ cống (tiền bạc lụa là), thứ năm là Tài cống (vật liệu gỗ đá), thứ sáu là Hóa cống (vàng ngọc châu báu), thứ bảy là Phục cống (y phục thú phục), thứ tám là Du cống (đặc sản địa phương), thứ chín là Vật cống (muôn vật sản vật thiên nhiên). Dùng chín mối liên kết để gắn kết dân chúng trong bang quốc: Thứ nhất là Mục, nhờ đất đai mà được lòng dân. Thứ hai là Trưởng, nhờ địa vị tôn quý mà được lòng dân. Thứ ba là Sư, nhờ hiền đức mà được lòng dân. Thứ tư là Nho, nhờ đạo nghĩa mà được lòng dân. Thứ năm là Tông, nhờ tông tộc mà được lòng dân. Thứ sáu là Chủ, nhờ phân phát lợi ích mà được lòng dân. Thứ bảy là Lại, nhờ tài cai trị mà được lòng dân. Thứ tám là Hữu, nhờ tín nhiệm tương trợ mà được lòng dân. Thứ chín là Tẩu, nhờ sự sung túc tụ hội mà được lòng dân. Ngày tốt tháng giêng, bắt đầu ban bố việc trị nước cho bang quốc đô bỉ. Liền treo pháp điển hình tượng cai trị lên tượng ngụy (lầu cửa khuyết), để vạn dân trông ngắm tượng pháp trị lý, qua mười ngày thì thu lại. Rồi đem điển chế thi hành nơi bang quốc, đặt chức Mục của vùng, lập chức Giám sát, đặt chức Tam, xếp hàng Ngũ, bày hàng Ân, đặt chức Phụ. Rồi đem phép tắc thi hành ở đô bỉ, lập người Đứng đầu, đặt chức Lưỡng, đặt hàng Ngũ, bày hàng Ân, đặt chức Phụ. Rồi đem phép tắc thi hành nơi quan phủ, đặt chức Trưởng, lập chức Phó, đặt chức Khảo, bày hàng Ân, đặt chức Phụ. Phàm việc cai trị: lấy điển chế để ứng phó sự cai trị bang quốc, lấy quy tắc để ứng phó sự cai trị đô bỉ, lấy pháp luật để ứng phó sự cai trị quan phủ, lấy quan thành để ứng phó sự cai trị vạn dân, lấy lễ chế để ứng phó sự thết đãi tân khách. Tế Ngũ đế, thì nắm việc thề giới của bách quan cùng đồ vật sắm sửa. Trước kỳ mười ngày, dẫn dắt các chấp sự bói chọn ngày, rồi ra lệnh trai giới. Đến khi chấp sự bắt tay vào việc, xem xét việc tẩy rửa lau chùi. Đến khi dâng đồ cúng chín, giúp vua việc tế lễ muông sinh. Đến ngày tế lễ, giúp việc ngọc, lụa, chén tước. Tế thần linh Đại thần kỳ cũng như thế, cúng tế Tiên vương cũng như thế, giúp dâng kỷ ngọc, chén ngọc. Đại triều kiến hội đồng chư hầu, giúp dâng ngọc tệ, ngọc hiến, kỷ ngọc, chén ngọc. Có đại tang, giúp dâng ngọc tặng, ngọc hàm. Làm việc lớn của quốc gia, thì ra lệnh giới nghiêm cho bách quan, giúp tuyên cáo mệnh lệnh của vua. Vua xét triều đình cai trị, thì giúp vua lắng nghe việc chính trị; xét việc nghe triều của bốn phương, cũng làm như thế. Phàm việc cai trị nhỏ của đất nước, thì Trủng tể đứng ra xét xử; ứng phó việc nhỏ của tân khách bốn phương. Cuối năm, lệnh cho các quan phủ đều tự chấn chỉnh việc cai trị của mình, thu nhận sổ sách tổng kết, nghe báo cáo kết quả công việc, rồi tâu vua việc giáng chức bãi nhiệm hay thăng chức đặt để. Cứ ba năm, thì mở kỳ đại kế khảo xét công trạng cai trị của các quan lại mà trừng phạt hay ban thưởng. ==Tiểu tể chi chức== Chức vụ của Tiểu tể: Nắm giữ việc đặt định cung hình của đất nước, để trị lý chính lệnh nơi vương cung, phàm mọi việc xem xét cấm đoán trong cung. Nắm giữ bản phụ của sáu điển, tám pháp, tám tắc của đất nước, để đối chiếu kiểm tra việc cai trị của bang quốc, đô bỉ, quan phủ. Cầm giữ bản phụ của chín cống, chín phú, chín thức của đất nước, để điều hòa tài vật và tiết kiệm việc chi dùng của nước nhà. Dùng sáu thứ bậc của quan phủ để chấn chỉnh các quan lại: Thứ nhất là theo thứ bậc định ngôi vị của họ, thứ hai là theo thứ bậc thăng tiến việc trị lý của họ, thứ ba là theo thứ bậc hưng khởi công việc của họ, thứ tư là theo thứ bậc định mức bổng lộc lương thực của họ, thứ năm là theo thứ bậc thu nhận sổ sách báo cáo của họ, thứ sáu là theo thứ bậc lắng nghe tình trạng thực tế của họ. Dùng sáu chức thuộc của quan phủ để dấy khởi việc trị nước: Thứ nhất là Thiên quan, thuộc hạ gồm sáu mươi chức quan, nắm giữ việc trị nước, việc lớn thì theo quan trưởng, việc nhỏ thì được chuyên quyền thi hành tâu đạt. Thứ hai là Địa quan, thuộc hạ gồm sáu mươi chức quan, nắm giữ việc giáo hóa của nước, việc lớn thì theo quan trưởng, việc nhỏ thì được chuyên quyền thi hành tâu đạt. Thứ ba là Xuân quan, thuộc hạ gồm sáu mươi chức quan, nắm giữ lễ nghi của nước, việc lớn thì theo quan trưởng, việc nhỏ thì được chuyên quyền thi hành tâu đạt. Thứ tư là Hạ quan, thuộc hạ gồm sáu mươi chức quan, nắm giữ chính sự quân sự của nước, việc lớn thì theo quan trưởng, việc nhỏ thì được chuyên quyền thi hành tâu đạt. Thứ năm là Thu quan, thuộc hạ gồm sáu mươi chức quan, nắm giữ hình pháp của nước, việc lớn thì theo quan trưởng, việc nhỏ thì được chuyên quyền thi hành tâu đạt. Thứ sáu là Đông quan, thuộc hạ gồm sáu mươi chức quan, nắm giữ công việc sự vụ của nước, việc lớn thì theo quan trưởng, việc nhỏ thì được chuyên quyền thi hành tâu đạt. Dùng sáu chức vụ của quan phủ để phân biệt việc trị nước: Thứ nhất là Trị chức, để yên ổn bang quốc, quân bình vạn dân, tiết kiệm tài dụng. Thứ hai là Giáo chức, để an định bang quốc, vỗ về vạn dân, chiêu dụ tân khách. Thứ ba là Lễ chức, để hòa mục bang quốc, hòa hợp vạn dân, phụng sự quỷ thần. Thứ tư là Chính chức, để khuất phục bang quốc, chấn chỉnh vạn dân, thu gom trăm vật. Thứ năm là Hình chức, để cấm đoán răn đe bang quốc, sửa trị vạn dân, trừ khử trộm cướp. Thứ sáu là Sự chức, để làm giàu bang quốc, nuôi dưỡng vạn dân, sinh sôi muôn vật. Dùng sáu sự phối hợp liên đới của quan phủ để hợp nhất việc trị nước: Thứ nhất là việc liên đới Tế tự, thứ hai là việc liên đới Tân khách, thứ ba là việc liên đới Tang hoang, thứ tư là việc liên đới Quân lữ, thứ năm là việc liên đới Điền dịch, thứ sáu là việc liên đới Liễm trì (thu thuế và nới lỏng cứu trợ). Phàm việc nhỏ thảy đều có sự liên đới phối hợp. Dùng tám điều định sẵn của quan phủ để chuẩn hóa việc trị nước: Thứ nhất là xét việc chính dịch dựa vào hộ khẩu cư trú, thứ hai là xét việc quân ngũ săn bắn dựa vào sổ kiểm tra duyệt binh, thứ ba là xét thôn xóm láng giềng dựa vào bản đồ hộ tịch, thứ tư là xét việc nợ nần vay mượn dựa vào khế ước phó biệt, thứ năm là xét bổng lộc phẩm hàm dựa vào lễ mệnh phong thưởng, thứ sáu là xét việc nhận cho trao đổi dựa vào thư khế giao kèo, thứ bảy là xét việc mua bán dựa vào văn tự chất tề, thứ tám là xét việc xuất nhập chi tiêu dựa vào sổ sách yếu hội. Lấy việc lắng nghe sáu điều thanh liêm của quan phủ để định đoạt sự cai trị của các quan lại: Thứ nhất là Liêm thiện (thanh liêm hiền hậu), thứ hai là Liêm năng (thanh liêm có tài), thứ ba là Liêm kính (thanh liêm kính cẩn), thứ tư là Liêm chính (thanh liêm chính trực), thứ năm là Liêm pháp (thanh liêm giữ phép), thứ sáu là Liêm biện (thanh liêm minh bạch rõ ràng). Theo pháp luật mà nắm việc tập hợp đồ dự bị, giới nghiêm cho tế lễ, triều kiến, hội đồng, tân khách; việc quân lữ, điền dịch, tang hoang cũng như thế. Bảy việc ấy, lệnh cho trăm quan phủ cùng nhau cung cấp tài dùng, xếp đặt chỗ ở nghỉ ngơi, xét xử việc kiện tụng của họ. Phàm việc tế lễ, giúp việc ngọc, tiền lụa, chén tước, giúp việc rót rượu quán tế. Phàm việc tiếp đãi tân khách, giúp việc quán tế, phàm việc nhận chén tước, phàm việc nhận tiền lụa. Tang hoang, nhận các việc về ngọc hàm, đồ tặng áo liệm, tiền lụa. Cuối tháng, thì theo thứ bậc của quan phủ mà thu nhận sổ sách tóm lược của các quan lại. Giúp Trủng tể thu nhận sổ sách tổng kết năm. Cuối năm, ra lệnh cho các quan lại báo cáo hoàn tất việc chức trách. Đầu năm, dẫn dắt các thuộc quan của Trị quan đi xem xét hình tượng pháp độ cai trị, rung chuông gỗ mộc đốc truyền hiệu lệnh rằng: "Kẻ nào không tuân theo pháp luật, nước có hình phạt thường quy!" Rồi lui về, đem cung hình tuyên cáo điều cấm kỵ trong vương cung. Ra lệnh nơi trăm quan phủ rằng: "Mỗi người hãy sửa sang chức trách của mình, khảo xét phép tắc của mình, đón đợi công việc của mình, để vâng nghe mệnh vua. Kẻ nào bất kính không cung ứng đủ, nước có đại hình!" ==Tể phu chi chức== Chức vụ của Tể phu: Nắm giữ phép tắc ở Trị triều, để định ngay ngắn ngôi vị của vua cùng Tam công, Lục khanh, Đại phu, và các quan lại. Nắm giữ các lệnh cấm đoán của triều đình. Sắp đặt trật tự cai trị của các quan lại, để chờ đón mệnh lệnh của tân khách, lời tâu báo của các quan thần, sự thỉnh nguyện khiếu nại của vạn dân. Nắm giữ các lệnh徵 triệu của trăm quan phủ, phân biệt tám chức vụ của họ: Thứ nhất là Chính, nắm luật lệ của quan để cai quản mối chính yếu. Thứ hai là Sư, nắm quy tắc thành tựu của quan để cai quản việc đại cương. Thứ ba là Tư, nắm pháp chế của quan để cai quản các điều mục. Thứ tư là Lữ, nắm phép thường của quan để cai quản số mục phân bổ. Thứ năm là Phủ, nắm khế ước của quan để cai quản việc cất giữ. Thứ sáu là Sử, nắm sổ sách giấy tờ của quan để giúp việc trị lý. Thứ bảy là Tư, nắm trật tự sắp đặt của quan để cai quản thứ bậc. Thứ tám là Đồ, nắm hiệu lệnh của quan để truyền đạt徵 triệu. Nắm giữ phép trị để khảo xét việc trị lý của trăm quan phủ, cùng các đô, huyện, bỉ; kiểm soát việc xuất nhập của tài dùng. Phàm ai làm tổn thất tài dụng, đồ vật sai trật danh phận, thì lấy hình luật của quan tâu lên Trủng tể để trừng trị họ. Người nào làm cho đồ dùng đầy đủ, tăng thêm của cải, làm tốt vật phẩm, thì ban thưởng. Lấy phép tắc chuẩn thức nắm giữ đồ chuẩn bị trai giới cho tế lễ, cùng đồ dâng cúng thức ăn tươi ngon, theo sau Đại tể mà xem xét việc tẩy rửa lau chùi. Phàm có việc lễ nghi, giúp Tiểu tể so sánh kiểm tra đồ dùng của các quan phủ. Phàm việc triều kiến, hội đồng, tiếp đãi tân khách, lấy điển pháp lễ lao mà nắm giữ lễ mổ trâu dê tế đãi, kho bãi dự trữ, đồ dâng nếm, ăn uống, bữa ăn thức sống ban tặng cho khách cùng số lượng bày biện. Phàm việc tang viếng điếu phúng của đất nước, nắm giữ các điều răn lệnh cấm, cùng đồ tiền lụa, đồ dùng, tài vật, phàm mọi thứ cần cung ứng. Có đại tang, tiểu tang, thì nắm giữ hiệu lệnh của các quan nhỏ, dẫn dắt chấp sự mà xếp đặt trị lý. Tang của Tam công, Lục khanh, thì cùng quan Chức tang dẫn dắt các quan hữu ty mà xếp đặt trị lý. Phàm tang của các Đại phu, thì sai thuộc hạ dẫn dắt hữu ty mà lo liệu sắp đặt. Cuối năm, lệnh cho các quan lại chỉnh đốn sổ sách tổng kết năm; cuối tháng, lệnh cho chỉnh đốn sổ tóm lược tháng; cuối tuần mười ngày, lệnh cho chỉnh đốn thành quả biểu ngày. Dựa vào đó mà khảo xét sự cai trị. Việc nào không cử hành đúng kỳ hạn thời gian, thì báo cáo lên trên để trừng phạt. Đầu năm, lấy pháp luật răn đe nhắc nhở các quan lại, ra lệnh chỉnh đốn chức vụ công việc trong cung điện. Ghi chép người có tài năng cùng người lương thiện hiền đức, rồi đem tâu báo lên bề trên. ==Cung chính chi chức== Cung chính: Nắm giữ hiệu lệnh răn đe, xét hỏi cấm đoán nơi vương cung. Theo thời tiết mùa màng so sánh kiểm tra số lượng nhiều ít người ở các quan phủ, thứ xá nơi nội cung, làm sổ hộ tịch để chờ lệnh. Buổi chiều gõ mõ gác đêm mà điểm danh so sánh. Nước có biến cố, thì ra lệnh ngủ trực đêm phòng thủ, việc điểm danh kiểm tra cũng như thế. Phân biệt trong ngoài mà định giờ cấm xuất nhập, tra xét công tích nguồn cơn, uốn nắn hạnh kiểm đạo đức, dò xét sự ra vào, cân đối khẩu phần lương thực cấp phát định kỳ. Trục xuất những kẻ dâm đãng biếng nhác cùng đám dân quái gở tà vạy. Gom họp theo hàng ngũ thập ngũ mà dạy dỗ đạo nghệ. Cuối tháng thì tính toán tổng kết lương ăn định kỳ, cuối năm thì tính toán tổng kết việc làm công trạng. Phàm có việc đại sự của đất nước, ra lệnh cho các quan phủ, thứ xá nơi vương cung không được rời bỏ cương vị trực giữ mà phải chăm chú nghe chính lệnh. Mùa xuân mùa thu rung chuông gỗ mộc đốc chỉnh đốn lệnh phòng hỏa. Phàm có việc của nước cần dẹp đường cấm người, trong cung trong miếu thì cầm đuốc soi đường. Có đại tang, thì cấp phát lều lán tang cư, phân biệt rõ chỗ ở theo thứ tự thân sơ quý tiện. ==Cung bá chi chức== Cung bá: Nắm giữ các sĩ thứ tử nơi vương cung, phàm những người có tên trong sổ hộ tịch. Nắm giữ chính sự hiệu lệnh của họ, thi hành thứ bậc lương bổng của họ, điều động công việc phu dịch của họ. Giao phó chức vụ công việc ở tám thứ tám xá. Nếu bang quốc có việc lớn, điều động người trong cung, thì ra lệnh cho họ. Cuối tháng thì quân bình bổng lộc, cuối năm thì quân bình thứ bậc thăng tiến. Theo mùa cấp phát y phục áo lông cừu của họ, nắm việc thưởng phạt phân minh. ==Thiện phu chi chức== Thiện phu: Nắm việc ăn uống tiệc tùng cao lương mỹ vị của vua, để phụng dưỡng vua cùng Vương hậu, Thế tử. Phàm bữa cơm dâng lên vua, món ăn dùng sáu loại ngũ cốc, món thịt dùng sáu giống muông sinh, đồ uống dùng sáu loại nước thanh sạch, món ngon dùng một trăm hai mươi phẩm loại, trân vị dùng tám món trân quý, nước tương nước chấm dùng một trăm hai mươi hũ vò. Mỗi ngày vua đại thực một lần, bày mười hai đỉnh, các món đều có thớt gỗ trở chứa. Dùng âm nhạc giúp vui khi ăn. Thiện phu dâng phần tế trước, nếm thử các món ăn, rồi vua mới ngự thực. Ăn xong, tấu nhạc thu dọn các mâm bát về bếp. Những ngày vua trai giới thì mỗi ngày dâng ba bữa ăn thanh tịnh. Gặp đại tang thì không dâng bữa tiệc trọng thể lớn, gặp mất mùa lớn thì không dâng tiệc lớn, gặp dịch bệnh lớn thì không dâng tiệc lớn, trời đất có tai biến thì không dâng tiệc lớn, đất nước có biến cố lớn thì không dâng tiệc lớn. Vua ăn bữa thường yến tiệc nhỏ, thì dâng đồ ăn và giúp việc tế lễ. Phàm khi vua cúng tế, thết đãi tân khách ăn uống, thì thu dọn thớt thịt tạ cúng của vua. Phàm vua có bữa ăn nhẹ lót dạ, thì bày biện thịt khô thịt băm giầm. Vua mở tiệc uống rượu, thì Thiện phu làm chủ chúc rượu hiến thọ. Nắm giữ đồ ăn món ngon của Vương hậu và Thế tử. Phàm các món thịt khô tẩm ướp ban tặng đều do chức này nắm giữ. Phàm đồ cúng tế đưa lại đem phúc đến, thì nhận lấy dâng làm đồ ăn cho vua, những lễ vật cầm tay đến ra mắt cũng làm như thế. Cuối năm thì tính toán tổng kết sổ sách, duy chỉ có việc ăn uống của vua, Vương hậu và Thế tử là không lập sổ đối xét. ==Bào nhân chi chức== Bào nhân: Nắm giữ việc cung cấp sáu giống súc vật nuôi, sáu loài muông thú rừng, sáu loài chim muông, phân biệt tên gọi giống loài vật phẩm của chúng. Phàm các vật phẩm sống, chết, tươi sống, khô ráo, đem cung cấp bữa ăn cho vua, cùng đồ vật dâng nếm tươi ngon, và bữa ăn món ngon của Vương hậu, Thế tử. Cung cấp món ngon tế tự, cung cấp món ngon phụ thêm trong việc tang lễ, đồ chim muông hiến tặng đãi tân khách. Phàm các lệnh săn bắt dâng nộp chim muông thú rừng, chiếu theo điển pháp mà cấp phát, việc xuất nhập của chúng cũng theo lệ đó. Phàm dùng thịt thú dâng tiến: Mùa xuân dùng dê con lợn con, nấu bằng mỡ chó cho thơm; mùa hè dùng thịt cá khô héo, nấu bằng mỡ chó cho bớt tanh; mùa thu dùng nghé con hươu con, nấu bằng mỡ lợn cho bớt tanh hôi; mùa đông dùng hoẵng tươi chim muông, nấu bằng mỡ dê cừu cho hợp vị nồng. Cuối năm thì kết toán sổ sách, duy chỉ có chim muông thịt thú dùng cho bữa ăn của vua và Vương hậu là không lập sổ đối xét. ==Nội ung chi chức== Nội ung: Nắm việc xẻ thịt nấu nướng rán xào nêm nếm các món ăn ngon của vua, Vương hậu và Thế tử, phân biệt tên gọi các bộ phận phần thịt, phân biệt trăm phẩm vật mùi vị gia vị. Khi vua dùng đại yến, thì bày biện đỉnh thớt, lấy các phần thịt muông sinh chứa đầy vào đó. Chọn lựa trăm món mỹ vị, đồ tương chấm, món trân quý để chờ dâng tiến. Cung cấp món ăn ngon của Vương hậu và Thế tử. Phân biệt các loại thịt có mùi tanh hôi nồng gắt không thể ăn được: Bò đêm kêu rống thì thịt hôi thối; cừu lông rụng xơ xác thì thịt tanh nồng; chó bắp đùi đỏ mà hay bồn chồn nhảy nhót thì thịt hôi tanh; chim lông biến sắc trắng bệch mà tiếng kêu khàn cát thì thịt có độc; lợn mắt lờ đờ lông mi đan chéo nhau thì thịt tanh lợm; ngựa sống lưng đen mà chân có vằn thì thịt như giòi bọ. Phàm tế lễ ở tông miếu, nắm việc mổ xẻ nấu nướng chín, phàm các yến tiệc ăn uống cũng như thế. Phàm nắm việc sắm đủ đồ mỹ vị, thịt khô tẩm ướp, canh hình, thịt nạc lưng, thịt sườn bụng, xương tủy, cá khô, để chờ cung đốn món ăn. Phàm khi vua ban ân thưởng thịt ướp thịt khô, thì người Ung nhân đứng ra cung ứng. ==Ngoại ung chi chức== Ngoại ung: Nắm việc mổ xẻ nấu nướng cho các cuộc cúng tế ở ngoài tôn miếu (tế trời đất thần kỳ), cung cấp thịt khô, thịt ướp, canh hình, thịt nạc lưng, bày biện đỉnh thớt, chứa đầy thịt muông sinh, cá, thịt ướp khô. Phàm các việc thết đãi cơm nước yến tiệc cho tân khách, cũng làm như thế. Đất nước thết tiệc khao bậc kỳ lão người già, trẻ mồ côi cô độc, thì nắm việc mổ xẻ nấu nướng; thết đãi các sĩ thứ tử, cũng như thế. Có việc xuất quân tuyển mộ sai dịch, thì nắm việc cung cấp thịt ướp thịt khô ban thưởng dâng hiến. Phàm việc tang ma nhỏ, bày biện đỉnh thớt mà chứa đầy đồ cúng. Hanh nhân: Nắm việc cung cấp nồi đỉnh chảo vạc, để cấp nước lửa điều hòa vừa vặn. Giữ việc bếp núc đun nấu cho cả Ngoại ung và Nội ung, phân biệt các phẩm vật món ăn ngon. Tế lễ, cung cấp canh đại canh (canh không nêm muối mắm), canh hình (canh nêm rau muối); đãi khách quý, cũng làm như thế. ==Điền sư chi chức== Điền sư: Nắm việc dẫn dắt thuộc hạ cày cấy làm cỏ ruộng tịch điền của vua, theo mùa thu hoạch nộp vào, để cung cấp lúa gạo nấu xôi đồ cúng tế sạch sẽ. Tế lễ, cung cấp cỏ tiêu cỏ mao, cung cấp hoa quả rau củ dại dâng tiến. Có tang sự của nước, thay vua chịu tai vạ rủi ro trừng phạt của thần linh. Người cùng họ với vua phạm tội, thì thi hành án tử hình ở chỗ chức này. Dẫn dắt đồ chúng lấy củi đuốc cành khô phục dịch việc đun nấu cho Ngoại ung và Nội ung. ==Thú nhân chi chức== Thú nhân: Nắm việc giăng lưới săn muông thú, phân biệt tên gọi phẩm vật của chúng. Mùa đông dâng chó sói, mùa hè dâng hươu麋, mùa xuân mùa thu dâng các loài muông thú. Đến mùa săn bắn, thì canh giữ giăng lưới. Đến khi kết thúc cuộc săn bắn, ra lệnh đưa các con thú săn được tập trung vào sở của quan Ngu nhân. Phàm tế tự, tang ma, đãi khách, cung ứng các giống thú chết và thú sống. Phàm thú thịt thì nộp cho quan Tích nhân, da lông gân sừng thì nộp vào Ngọc phủ. Phàm những kẻ đi săn thú, chức này nắm giữ chính lệnh cai quản. ==Ngư nhân chi chức== Ngư nhân: Nắm việc theo đúng mùa đánh bắt cá và đắp đập bắt cá. Mùa xuân dâng cá vương vĩ (cá tầm lớn). Phân biệt các loài cá, làm ra cá tươi và cá khô, để cung cấp cho bữa ăn món ngon của vua. Phàm tế lễ, tân khách, tang ma, cung cấp cá tươi và cá khô. Phàm những người đánh bắt cá, chức này nắm giữ chính lệnh cai quản. Phàm thuế đánh cá nộp vào Ngọc phủ. ==Miết nhân chi chức== Miết nhân: Nắm việc bắt các loài giáp xác mai rùa vỏ cứng. Theo mùa lấy xiên đâm đinh ba bắt cá, ba ba, rùa, con hến vỏ trai, phàm các loài thủy sản vùi lấp dưới bùn cát. Mùa xuân dâng ba ba, hến lớn; mùa thu dâng rùa, cá. Tế lễ, cung cấp sò huyết, ốc biển, ấu trùng kiến, để giao cho quan Hải nhân. Nắm giữ phàm mọi việc săn bắt đâm chĩa dưới nước của đất nước. ==Tích nhân chi chức== Tích nhân: Nắm giữ thịt khô, phàm các việc làm thịt khô miếng, thịt ướp cả con, thịt nạc lưng, thịt sấy khô từ thú săn bắn. Phàm cúng tế, cung cấp đậu phụ nhục (thịt khô đựng trong mâm đậu), thịt khô tiến cúng, thịt nạc lưng khô, thịt sấy, phàm các vật thịt khô ướp muối. Đãi khách, tang ma, cung ứng thịt khô cắt miếng, thịt ướp muối, phàm mọi việc liên quan đến thịt khô. ==Y sư chi chức== Y sư: Nắm giữ chính lệnh y tế, thu thập các vị thuốc có độc tính để cung cấp cho việc chữa bệnh. Phàm trong nước có người mắc tật bệnh, người lở loét ghẻ lở tìm đến, thì sai các thầy thuốc chia nhau chữa trị. Cuối năm, khảo hạch kết quả công việc chữa trị của họ để định mức cấp bổng lộc thức ăn: Chữa khỏi mười phần vẹn mười là bậc Thượng, mười người hỏng một là bậc Kế, mười người hỏng hai là bậc Kế tiếp, mười người hỏng ba là bậc Kế nữa, mười người hỏng bốn trở lên là bậc Hạ. ==Thực y chi chức== Thực y: Nắm việc điều hòa mức độ vừa vặn của sáu loại thức ăn, sáu loại đồ uống, sáu loại thịt thà, trăm món ăn ngon, trăm loại nước tương, tám món trân quý dâng vua. Phàm mức thức ăn cơm cháo xem chừng theo tiết mùa xuân, mức canh thang xem chừng theo tiết mùa hè, mức tương chấm xem chừng theo tiết mùa thu, mức đồ uống xem chừng theo tiết mùa đông. Phàm hòa vị, mùa xuân thêm nhiều vị chua, mùa hè thêm nhiều vị đắng, mùa thu thêm nhiều vị cay, mùa đông thêm nhiều vị mặn, điều hòa điểm xuyết bằng vị trơn béo và vị ngọt. Phàm phối hợp sự thích hợp của bữa ăn: thịt bò hợp với gạo nếp, thịt cừu hợp với kê nếp, thịt lợn hợp với kê tắc, thịt chó hợp với kê lương, thịt ngỗng trời hợp với lúa mạch, thịt cá hợp với lúa miêu. Phàm việc ăn uống của người quân tử, thường phỏng theo phép tắc ấy. ==Tật y chi chức== Tật y: Nắm việc chăm sóc chữa trị tật bệnh cho vạn dân. Bốn mùa đều có bệnh dịch lưu hành: mùa xuân có bệnh gầy mòn nhức đầu, mùa hè có bệnh ngứa lở ghẻ chốc, mùa thu có bệnh sốt rét cảm hàn, mùa đông có bệnh ho hen khí suyễn ngược lên. Dùng năm vị, năm loại ngũ cốc, năm thứ thuốc để nuôi dưỡng chữa lành bệnh tật. Dùng năm sắc khí, năm âm thanh, năm màu sắc sắc mặt để xem xét sự sống chết. So đôi với sự biến đổi của chín lỗ khiếu trên cơ thể, đối chiếu phối hợp với sự chuyển động của chín tạng bên trong. Phàm dân chúng có tật bệnh, chia nhau chữa trị; ai chết qua đời, thì đều ghi rõ nguyên do căn bệnh rồi nộp báo cáo cho Y sư. ==Dương y chi chức== Dương y: Nắm việc phối chế thuốc dùng cầu chúc, đắp bôi, gọt khoét, sát trùng tiêu mủ cho các chứng mụn sưng ung nhọt, lở loét hoại tử, vết thương do binh khí đâm chém, gãy xương dập nát. Phàm chữa trị ung nhọt lở loét: Dùng năm thứ độc dược để công phá mầm bệnh, dùng năm luồng khí để nuôi dưỡng cơ thể, dùng năm thứ thuốc để chữa lành, dùng năm vị để tiết chế điều hòa. Phàm dùng thuốc: vị chua để nuôi dưỡng xương, vị cay để nuôi dưỡng gân, vị mặn để nuôi dưỡng mạch máu, vị đắng để nuôi dưỡng khí, vị ngọt để nuôi dưỡng thịt nạc, vị trơn nhẵn để nuôi dưỡng các lỗ khiếu. Phàm ai có vết thương ung nhọt, thì nhận thuốc nơi chức này. ==Thú y chi chức== Thú y: Nắm việc chữa bệnh cho muông thú súc vật, chữa trị ung nhọt vết loét cho thú. Phàm chữa bệnh tật cho thú, thì cho uống thuốc dẫn lưu để điều tiết, làm cho khí huyết của nó chuyển động, quan sát triệu chứng phát ra từ đâu mà chăm sóc nuôi dưỡng. Phàm chữa ung nhọt cho thú, thì tưới rửa rồi gọt nạo mủ máu, làm cho độc dữ phát tiết ra ngoài, sau đó mới cho dùng thuốc, chăm sóc bồi dưỡng, cho ăn uống. Phàm súc vật có bệnh, có vết ung loét, thì giao cho chữa trị; nếu để chết thì tính đếm số lượng để thăng chức hay giáng chức thải hồi. ==Tửu chính chi chức== Tửu chính: Nắm chính lệnh về rượu, chiếu theo pháp thức mà cấp phát nguyên liệu nấu rượu. Phàm ai nấu rượu công cho triều đình, cũng làm theo lệ đó. Phân biệt tên gọi của năm loại tửu tề: thứ nhất gọi là Phiếm tề (rượu nổi bọt nhẹ), thứ hai gọi là Lễ tề (rượu ngọt ngâm sơ), thứ ba gọi là Áng tề (rượu hơi đục lên men), thứ tư gọi là Đề tề (rượu màu đỏ hồng), thứ năm gọi là Trầm tề (rượu lắng trong chìm bã). Phân biệt phẩm vật của ba thứ rượu: thứ nhất gọi là Sự tửu (rượu nấu có việc dùng ngay), thứ hai gọi là Tích tửu (rượu cất ủ lâu ngày), thứ ba gọi là Thanh tửu (rượu trong lọc kỹ). Phân biệt vật phẩm của bốn loại đồ uống: thứ nhất gọi là Thanh (nước mát trong), thứ hai gọi là Y (nước ngọt mơ mơ), thứ ba gọi là Tương (nước chua thanh dịu), thứ tư gọi là Di (nước cháo loãng ngọt). Nắm giữ độ dày loãng vừa độ của chúng, để cung cấp thức dâng bốn loại đồ uống và ba thứ rượu cho vua, cùng đồ uống và rượu của Vương hậu, Thế tử. Phàm tế tự, theo quy định cung cấp năm loại tửu tề, ba thứ rượu, để rót đầy tám bình tôn lớn. Đại tế thì dùng ba loại rượu phụ thêm, trung tế dùng hai loại rượu phụ thêm, tiểu tế dùng một loại rượu phụ thêm, thảy đều có số chén rót nhất định. Duy chỉ có loại rượu ngọt tê tề là không dùng đồ phụ, đều có dung lượng đồ đựng quy củ. Cung cấp rượu lễ tiếp đãi tân khách, cung cấp lễ rượu của Vương hậu gửi dâng kính thết tân khách gồm y, di, tao (rượu cặn ngọt), đều sai hàng sĩ dâng tiến. Phàm khi vua mở tiệc rượu vui chơi, cung ứng số lượng tính toán, quan Tửu chính bưng dâng hầu. Phàm thết tiệc các sĩ thứ tử, thết tiệc bậc kỳ lão già cả, kẻ mồ côi neo đơn, đều cung cấp rượu cho họ, không hạn chế số chén rót. Nắm việc ban thưởng rượu, thảy đều có phép tắc để thi hành. Phàm người được hưởng rượu định ngạch theo cấp bậc, thì dùng giấy tờ thư khế mà cấp phát. Đồ vật xuất ra của Tửu chính, mỗi ngày nộp sổ kết quả ngày, mỗi tháng nộp sổ tóm lược tháng, do Tiểu tể xem xét nghe báo cáo. Cuối năm thì tính toán tổng kết sổ sách, duy chỉ có việc uống rượu của vua và Vương hậu là không lập sổ đối xét, dựa vào pháp thức rượu mà xét thưởng phạt.Tửu nhân chi chức Tửu nhân: Nắm việc nấu năm loại tửu tề và ba thứ rượu, khi tế tự thì dâng tiến, dẫn dắt sai khiến các thế phụ. Cung cấp rượu lễ đón khách, rượu tiệc thết đãi tân khách mà dâng lên. Phàm có việc sự vụ, cung cấp rượu rồi nộp vào sở Tửu phủ. Phàm tế tự, cung cấp rượu mang đến đàn tràng. Rượu bày biện đãi khách cũng như thế. Tương nhân: Nắm việc cung ứng sáu thứ đồ uống dâng vua gồm nước, tương, lễ (rượu nếp ngọt), lương (nước giải khát mát), y, di, nộp vào sở Tửu phủ. Cung cấp phẩm vật lễ nhẹ cho tân khách. Cung cấp các loại thanh, lễ, y, di, tao trong nghi lễ Vương phu nhân kính gửi đồ uống thết tân khách và bưng dâng lên. Phàm các thứ nước uống nói chung, chức này đều cung cấp. ==Lăng nhân chi chức== Lăng nhân: Nắm chính sự về băng đá. Tháng mười hai cuối năm, hạ lệnh đốn cắt băng đá, trữ lượng gấp ba lần số băng cần dùng lúc tan. Mùa xuân bắt đầu sửa sang các chậu giám đựng băng; phàm thức ăn món ngon của Ngoại ung và Nội ung, đều dùng chậu băng ướp lạnh bảo quản. Phàm các loại rượu ngọt, nước tương cũng làm như thế. Tế tự, cung cấp chậu đá ướp lạnh. Đãi tân khách, cung cấp đá lạnh. Có đại tang, cung cấp băng đá đặt vào mâm di bàn dưới thi thể. Mùa hè, phụ trách việc phân phát đá lạnh theo phận sự. Mùa thu, quét dọn lau rửa hầm băng sạch sẽ. ==Biên nhân chi chức== Biên nhân: Nắm các đồ vật phẩm chứa trong bốn loại giỏ biên bằng tre nứa. Giỏ biên dùng cho việc buổi sáng (triều sự), vật chứa bên trong là bánh lúa rang mễ miến, hạt gai dầu bóc vỏ, gạo trắng, gạo đen, muối đóng tảng hình con thú, thịt nạc lưng khô, cá bào khô, cá khô nguyên con. Giỏ biên dùng khi dâng bữa ăn (quỹ thực), vật chứa bên trong là quả táo tàu, hạt dẻ, quả đào, mận khô, hạt phỉ. Giỏ biên bày thêm (gia biên), đựng ấu gai, củ củ súng (khiếm thực), hạt dẻ, thịt khô. Giỏ biên trân vị (tu biên), đựng bánh bột lương khô ngào đường, bánh bột gạo nếp trắng. Phàm cúng tế, cung ứng đồ vật dâng tiến trân vị chứa trong giỏ biên. Việc tang ma và việc tiếp đãi tân khách, cung ứng giỏ biên tiến dâng và giỏ biên trân vị. Cung cấp món ngon ăn trong cung cho vua cùng Vương hậu, Thế tử. Phàm các việc liên quan đến giỏ biên nứa tre, chức này đều nắm giữ. ==Hải nhân chi chức== Hải nhân: Nắm giữ phẩm vật chứa trong bốn loại mâm đậu bằng gỗ. Mâm đậu dùng cho việc tế sớm buổi sáng, vật chứa gồm có dưa hẹ muối, mắm ấu trùng kiến; củ xương bồ ngâm dấm, mắm thịt hươu; dưa rau muống ngâm, mắm thịt hoẵng; dưa rau má ngâm, mắm thịt mang khô. Mâm đậu dùng dâng bữa ăn, vật chứa gồm có dưa rau quỳ ngâm, mắm ốc; dưa lòng mề bò thái nhỏ, mắm tôm tép nhỏ; nghêu sò, mắm ấu trùng kiến; giò lợn muối, mắm cá. Mâm đậu bày thêm, gồm có dưa cần nước ngâm, mắm thỏ; dưa ngó sậy sâu dưới bùn, mắm thịt băm nhuyễn; dưa cỏ đài muối, mắm ngỗng trời; măng trúc muối, mắm cá. Đồ ăn chứa trong mâm đậu trân vị gồm có cháo di thực, bánh bột sam thực. Phàm tế tự, cung ứng phẩm vật dâng cúng trân quý đựng trong mâm đậu; việc tiếp khách, tang ma cũng như thế. Cung cấp món ngon thức ăn nội cung cho vua cùng Vương hậu, Thế tử. Khi vua dùng đại yến, thì cung cấp sáu mươi hũ vò mắm thịt, chứa đầy năm loại tương tề, bảy loại mắm thịt hải, bảy loại dưa muối trư, ba loại thịt nát nhuyễn nê. Nghi lễ đãi khách sang, cung ứng năm mươi hũ mắm. Phàm mọi việc dùng mắm muối dầm, chức này đều cung cấp. ==Hê nhân chi chức== Hê nhân: Nắm việc cung ứng năm loại tương tề, bảy loại dưa muối trư, phàm các thức ngâm dấm hê vật. Đem cung cấp dưa ngâm tương tề cúng tế, phàm các thứ tương dấm chua. Đãi tân khách, cũng làm như thế. Khi vua dùng bữa lớn, cung cấp sáu mươi hũ đồ chua tương tề dưa muối. Cung ứng tương tề dưa muối cho Vương hậu và Thế tử. Lễ đãi khách, cung ứng năm mươi hũ đồ dấm. Phàm việc dùng đồ chua dấm lên men, đều cung ứng. Diêm nhân: Nắm chính lệnh về muối, để cung cấp muối dùng cho trăm việc. Tế tự, cung cấp muối đắng khổ diêm, muối hạt tán diêm. Tiếp tân khách, cung ứng muối đóng khuôn hình diêm, muối hạt tán diêm. Bữa ăn món ngon của vua, cung ứng muối ngọt di diêm; Vương hậu và Thế tử cũng dùng như thế. Phàm các việc pha chế gia vị, đun nấu lọc muối để chờ hiệu lệnh sai phái. ==Mịch nhân chi chức== Mịch nhân: Nắm việc cung cấp khăn phủ nắp đậy mịch. Cúng tế, dùng khăn vải thô phủ che tám chiếc bình tôn lớn, dùng khăn vải vẽ hoa văn sắc màu phủ che sáu chiếc bình di lớn. Phàm khăn dùng cho vua đều dệt hoa văn hình rìu phủ viền đen trắng. ==Cung nhân chi chức== Cung nhân: Nắm việc sửa sang quét dọn sáu tẩm điện nghỉ ngơi của vua. Đào vét giếng nước rãnh nước hố xí cho cung tẩm, dọn dẹp sạch sẽ những chỗ nhơ bẩn, khử trừ mùi hôi thối độc hại. Cung cấp nước và đồ dùng tắm gội cho vua. Phàm mọi công việc trong tẩm điện như quét tước bụi bặm, cầm nến thắp sáng, cung cấp lò than sưởi ấm, phàm các việc lao dịch tạp vụ. Chỗ ở các hành cung dinh xá bốn phương, cũng làm như thế. ==Chưởng xá chi chức== Chưởng xá: Nắm giữ nơi dinh xá nghỉ ngơi khi vua đi hội đồng các chư hầu. Đặt chông gai hàng rào mễ hộ hai lớp kiên cố. Đặt dinh xe xa cung, mở cửa xe viên môn. Đắp đàn cúng đắp lũy làm đàn quỹ cung, cắm gai làm cức môn; dựng cung trướng che rèm vi cung, cắm cờ lập tinh môn. Nếu không làm cung trướng rộng, thì sắp đặt quân sĩ đứng gác làm cửa nhân môn. Phàm các việc liên quan đến chỗ dinh xá đồn trú, chức này đều nắm giữ. Mạc nhân: Nắm giữ các việc về rèm che, màn lớn, màn vòm ốc, màn trần ếch, dây dải thắt thòng. Phàm triều kiến, hội đồng chư hầu, việc quân lữ viễn chinh, săn bắn luyện quân, cúng tế thần linh, đều cung cấp rèm, màn, trướng ốc, màn trần, dây dải. Gặp đại tang, cung cấp rèm, màn, màn trần, dây dải. Tang của bậc Tam công cùng Khanh đại phu, thì cung cấp màn trần che quan cữu. ==Chưởng thứ chi chức== Chưởng thứ: Nắm giữ phép tắc bài trí nhà tạm trướng thứ của vua, để chờ việc trương dựng màn trướng. Vua làm lễ đại lữ tế Thượng đế, thì căng trướng nỉ dạ thảm án, dựng bình phong thêu lông chim hoàng để. Ngày tế Mặt trời, tế Ngũ đế, thì căng dựng nhà trướng lớn đại thứ, nhà trướng nhỏ tiểu thứ, đặt màn trần hai lớp, chiếu thảm hai tầng; họp các nước chư hầu, cũng làm như thế. Đem quân đi săn bắn thao diễn, thì giăng màn lớn, đặt màn trần hai lớp, thảm án hai tầng. Khi chư hầu đến chầu, triều kiến, hội minh, đồng minh, thì căng dựng đại thứ, tiểu thứ; đem quân đi săn bắn, thì giăng màn lớn đặt bàn án. Hàng cô khanh có công việc bang quốc, thì căng màn dựng án. Phàm việc tang ma, tang của vua thì giăng màn trần ba lớp, tang chư hầu hai lớp, tang cô khanh đại phu chỉ một lớp không chồng. Phàm cúng tế, giăng màn lớn tế lữ mạc, giăng trướng cho người đóng vai người chết nhận tế thi thứ. Tổ chức bắn cung, thì giăng trướng thi đấu ngẫu thứ. Chức này nắm giữ phàm mọi việc căng dựng màn trướng của đất nước. Đại phủ: Nắm bản phụ của chín thứ cống, chín thứ phú thuế, chín thứ công trình, để thu nhận tài vật hàng hóa đưa vào; phân phát các hàng hóa vào các kho cất giữ, phân phát các của cải tiền tài vào các kho chi dùng. Phàm các quan lại cùng những người chấp sự nơi quan phủ đô bỉ, thảy đều nhận tài vật chi dùng nơi này. Phàm phân phát của cải, chiếu theo điển pháp mức độ mà cấp phát: Thuế cửa ải và chợ búa, để dự bị cho ăn uống y phục của vua; thuế trong thành bang trung, để dự phòng tiếp đãi tân khách; thuế bốn cõi giao ngoại, để dự phòng thức ăn cho gia súc ngựa xe; thuế đất lộc gia tước, để dự phòng ban thưởng định kỳ phỉ ban; thuế vùng bang điện, để dự phòng việc xây cất thợ thuyền công sự; thuế vùng bang huyện, để dự phòng mua sắm tiền của lụa là tệ bạch; thuế vùng bang đô, để dự phòng việc cúng tế thần linh tổ tiên; thuế vùng non đầm sơn trạch, để dự phòng việc tang ma việc hiếu; tiền thuế dư thừa tệ dư, để dự phòng các khoản ban tặng thưởng riêng. Phàm cống vật nạp từ các bang quốc, dùng vào việc thăm viếng cứu tế điếu phúng. Phàm cống nạp của vạn dân, dùng để chứa đầy kho tàng phủ khố. Phàm tài vật dôi dư ra từ việc cống nộp đúng định ngạch mức độ, đem dùng vào việc vui chơi ngoạn hảo của nhà vua. Phàm các khoản chi dùng từ thuế của bang quốc, thảy đều lấy đầy đủ từ chức này. Cuối năm, lấy số lượng xuất nhập của của cải tài vật mà làm sổ kết toán tổng kết. ==Ngọc phủ chi chức== Ngọc phủ: Nắm vàng ngọc, đồ chơi quý báu, binh khí sắc bén của vua, phàm mọi việc cất giữ của cải hàng hóa tốt đẹp quý giá. Cung cấp ngọc phục sức áo mão của vua, ngọc bội đeo bên mình, ngọc trai hạt châu. Khi vua trai giới, thì cung cấp bột ngọc mịn để vua nuốt ăn giữ thanh sạch. Gặp đại tang, cung cấp ngọc ngậm trong miệng hàm ngọc, quần áo chiêu hồn phục y thường, gối sừng, thìa sừng. Nắm giữ quần áo thường ngày yến tiệc của vua, chiếu nằm đệm ngồi, giường chõng đòn tre, phàm mọi vật dụng sinh hoạt thân cận hằng ngày tiết khí. Nếu vua hội họp các chư hầu ăn thề, thì cung cấp mâm khảm ngọc trai chu bàn, liễn ngọc đựng máu ngọc đôn. Phàm vàng ngọc, binh khí, gấm vóc hoa văn, của cải hàng hóa tốt đẹp do người ta dâng hiến cho vua, chức này đều thu nhận rồi cất giữ vào kho. Phàm khi vua có ý thích ban tặng cho ai, thì cung cấp các thứ của cải hàng hóa ấy. ==Nội phủ chi chức== Nội phủ: Nắm việc thu nhận hàng hóa của cải, vũ khí sắc bén, khí cụ tinh xảo từ chín khoản cống, chín khoản phú, chín khoản công, để dự phòng cho việc dùng lớn của đất nước. Phàm các lễ vật dâng cống từ bốn phương gồm vàng bạc ngọc ngà, sừng ngà da thú, binh khí giáp trụ, phàm mọi hàng hóa tốt đẹp, đều nhập vào kho này. Phàm có sứ giả đi đến bốn phương, chức này cung cấp các phẩm vật đã thu nhận ấy để sứ giả mang đi phụng mệnh. Phàm khi vua cùng Trủng tể có ý muốn ban tặng của cải, thì chức này cung cấp đem ban. ==Ngoại phủ chi chức== Ngoại phủ: Nắm việc xuất nhập tiền đồng tiền tệ của đất nước, để cung cấp mua sắm trăm vật chờ việc chi dùng của quốc gia, phàm các khoản chi tiêu có pháp độ quy chuẩn. Cung cấp vải vóc tiền nong dùng cho y phục của vua, Vương hậu và Thế tử. Phàm tế tự, đãi khách, tang ma, hội đồng chư hầu, việc quân ngũ xuất chinh, cung cấp các khoản tiền lụa chi dùng tệ tê, tài vật tiền bạc để ban phát thưởng tặng. Phàm các việc chi tiêu nhỏ của đất nước, đều nhận tiền từ chức này. Cuối năm thì tính toán tổng kết sổ sách, duy chỉ có tiền chi dùng may mặc y phục của vua và Vương hậu là không lập sổ đối xét. ==Tư hội chi chức== Tư hội: Nắm bản phụ của sáu điển, tám pháp, tám tắc của đất nước, để đối chiếu kiểm tra việc cai trị của bang quốc, đô bỉ, quan phủ. Dùng phép chín cống để thu nạp tài dùng của các bang quốc, dùng phép chín phú thuế để thu hoạch tài dùng từ chốn ruộng đồng thôn dã, dùng phép chín công để thu góp tài dùng từ chức nghiệp nghề ngỗng của muôn dân, dùng phép chín thức để cân đối tiết kiệm việc chi dùng tài vật của nước nhà. Nắm giữ các bản phụ sổ sách khế ước địa đồ về trăm vật tài dùng nơi quan phủ trong nước, đồng ruộng vùng ngoại ô, và khắp huyện hạt ấp đô, để đối chiếu việc trị lý của các quan lại mà tra xét sổ sách kế toán của họ. Dùng việc đối chiếu đan xen lẫn nhau để khảo xét thành quả ngày nhật thành, dùng sổ tóm lược tháng nguyệt yếu để khảo xét thành quả tháng nguyệt thành, dùng sổ tổng kết năm tuế hội để khảo xét thành quả năm tuế thành. Nhờ đó mà biết rõ tường tận tình hình cai trị của bốn phương trong nước, để tâu vua và Trủng tể định việc bãi chức truất phế hay thăng thưởng đặt để. ==Tư thư chi chức== Tư thư: Nắm giữ sáu điển, tám pháp, tám tắc, chín chức, chín chính, chín sự của đất nước, cùng sổ bộ hộ tịch trong nước, bản đồ cương vực đất đai, để biết rõ tường tận việc xuất nhập của trăm vật, chiếu theo thứ bậc mà quản lý tài vật; thu nhận tiền lụa tệ bạch, chuyển nộp vào sở Chức tệ. Phàm bề trên xuất tiền tài của cải ra dùng, ắt phải đối chiếu kiểm tra qua quan Tư hội. Cứ ba năm, thì mở kỳ đại kế tính toán chung việc cai trị của các quan lại, để nắm biết được con số về tài dụng, đồ dùng khí giới của dân chúng; biết được số lượng ruộng đồng cày cấy, số hộ gia đình đinh khẩu, số lượng sáu giống súc vật nuôi; biết được diện tích sản vật của núi rừng sông đầm, để đối chiếu kiểm tra các mệnh lệnh徵 thu sai dịch của các quan lại. Phàm việc thu thuế má tô dịch, những người nắm giữ sự việc đều phải nhận pháp thức định mức từ chức này. Đến khi việc hoàn thành, thì nộp bản sao sổ sách tóm lược vào đây. Phàm việc cai trị của đất nước, thảy đều căn cứ vào đây để khảo xét. ==Chức nội chi chức== Chức nội: Nắm các khoản thu nộp thuế khóa phú nhập của bang quốc, phân biệt các phẩm vật tài dùng mà nắm giữ mối sổ cái tổng ngạch, làm bản phụ đối chiếu số lượng của cải nộp vào của quan phủ và đô bỉ, để kiểm soát việc dùng thuế khóa của bang quốc. Phàm ai được tiếp nhận tiền tài, chức này nhận mệnh lệnh bản phụ rồi ghi chép vào sổ sách. Đến kỳ kết toán sổ sách, thì đối chiếu kiểm tra việc xuất tài vật chi dùng của quan Chức tuế cùng các quan phủ, rồi phân loại sắp xếp tiền của ấy để chờ việc điều động điều chuyển chi dùng của đất nước. ==Chức tuế chi chức== Chức tuế: Nắm các khoản chi tiêu tiền thuế xuất ra của bang quốc, làm bản phụ ghi chép các số lượng của cải xuất kho và tiền ban thưởng của quan phủ và đô bỉ, để chờ kỳ kế toán mà khảo xét tra cứu. Phàm việc xuất tiền của tài dùng của các quan lại nơi quan phủ và đô bỉ, đều phải tiếp nhận pháp thức quy định từ quan Chức tuế. Phàm các khoản ban thưởng của bề trên, thì chiếu theo thứ bậc cùng quan Chức tệ cấp phát trao cho. Đến kỳ hội toán kết sổ, lấy pháp thức quy chuẩn giúp việc đối chiếu kiểm tra sổ sách. ==Chức tệ chi chức== Chức tệ: Nắm pháp thức quy chuẩn để thu gom tiền bạc vải lụa tệ của các quan phủ, đô bỉ cùng những nơi chi dùng của cải của đất nước; thu vét số tiền của tài vật dôi dư còn lại của những người chấp sự giữ việc. Thảy đều phân biệt rõ từng phẩm vật mà định rõ danh mục ghi chép, dùng thẻ gỗ viết chữ đính vào làm dấu niêm phong, để tâu lên việc chi dùng nhỏ và việc ban thưởng của bề trên. Cuối năm thì tính toán tổng kết sổ sách các khoản xuất ra. Phàm các kỳ đại hội kết sổ của đất nước, dùng pháp thức định ngạch để giúp việc kiểm tra kế toán. ==Tư cừu chi chức== Tư cừu: Nắm việc may áo lông cừu lớn đại cừu, để cung cấp y phục cho vua mặc khi tế Trời. Tháng trọng thu giữa mùa thu dâng áo cừu tốt lương cừu, vua mới bắt đầu mặc đồ lông vũ chim chóc. Tháng quý thu cuối mùa thu dâng áo lông cừu công cừu may khéo, để chờ ngày ban thưởng cho bề tôi. Khi vua tổ chức bắn cung lớn đại xạ, thì cung cấp bia ngắm hình cọp hổ hầu, bia hình gấu hùng hầu, bia hình báo báo hầu, đặt hồng tâm đích ngắm hộc ở giữa; chư hầu bắn thì cung cấp bia gấu, bia báo; khanh đại phu thì cung cấp bia hươu nai mi hầu, thảy đều đặt hồng tâm đích ngắm ở giữa. Có việc đại tang, dâng bày áo cừu cúng khâm liệm, trang hoàng xe phủ da thú bì xa. Phàm các việc dùng đồ da thú của đất nước, chức này đều nắm giữ. Cuối năm thì tính toán tổng kết sổ sách, duy chỉ có áo cừu lông của vua cùng các việc may da cho vua là không lập sổ đối xét. ==Chưởng bì chi chức== Chưởng bì: Nắm việc mùa thu thu gom da thú còn lông bì, mùa đông thu gom da thú đã thuộc bỏ lông cách, mùa xuân đem dâng nộp. Rồi đem pháp thức quy chuẩn phân phát da lông cho trăm phường thợ, gom lấy lông tơ mao mịn làm thành nỉ dạ, để chờ cung ứng việc nước. Cuối năm thì tính toán tổng kết sổ sách tiền tài vật tư của mình. ==Nội tể chi chức== Nội tể: Nắm giữ phép tắc ghi chép sổ bộ địa đồ trong cung, để trị lý chính lệnh nơi hậu cung của vua, cân đối khẩu phần lương thực định kỳ, phân chia cung nữ nhân dân ở trong cung theo chỗ ở quy củ. Dùng âm lễ (lễ nghi phép tắc của phụ nữ) dạy dỗ sáu cung, dùng âm lễ dạy dỗ chín bậc cửu tần. Dùng phép tắc chức phận đàn bà phụ chức dạy dỗ các nữ ngự, khiến mỗi người đều có chức thuộc phân minh, để làm hai việc nội trợ vá may thêu thùa; chấn chỉnh y phục trang phục cho đúng đắn, nghiêm cấm thói lạ lùng tà vạy dâm dật, mở mang kiểm tra công tích việc làm của họ. Khi có đại tế tự, Vương hậu làm lễ rót rượu quán hiến dâng cúng, thì chức này giúp việc tế; dâng chén ngọc dao tước cũng giúp như thế. Chấn chỉnh phẩm phục ngôi vị của Vương hậu, mà chỉ dẫn các nghi thức lễ nhạc cho Hậu. Giúp đỡ các nghi lễ tế việc của hàng cửu tần. Phàm các nghi lễ Vương hậu tiếp đón tân khách làm lễ rót rượu hiến tế, dâng chén ngọc, thảy đều đứng bên giúp việc. Hoàn thành các nghi lễ tiếp đón tân khách của Vương hậu. Phàm có việc tang ma, phò tá Vương hậu, sai khiến sắp đặt các mệnh phụ bên ngoài và bên trong cung, chấn chỉnh phẩm phục ngôi vị tang phục của họ. Phàm khi dựng nước định đô, giúp đỡ Vương hậu thiết lập chợ búa của đàn bà, sắp đặt chỗ thứ xá, xếp đặt thứ bậc buôn bán, sửa sang ngay ngắn các cửa hàng bày bán, bày biện hàng hóa của cải, đưa ra quy chuẩn đo lường khuôn khổ tấm vải, cúng tế thần chợ bằng âm lễ. Giữa mùa xuân trọng xuân, tâu Vương hậu dẫn dắt các mệnh phụ trong ngoài bắt đầu lễ nuôi tằm ở đàn bắc giao, lấy tơ dệt may đồ tế phục. Cuối năm, tính toán tổng kết khẩu phần lương ăn của người trong cung nội nhân, tra xét công việc thành tích của họ. Phò tá Vương hậu thu nhận đồ thêu dệt công xảo dâng hiến, so sánh việc lớn việc nhỏ cùng độ thô ráp hay tinh xảo khéo léo mà định việc thưởng phạt. Kết toán sổ sách tài dùng của nội cung. Đầu năm, quân bình lại khẩu phần lương ăn định kỳ, phân bổ giao phó công việc chức phận, ban bố điều cấm hiệu lệnh nơi bắc cung của vua, mà đôn đốc tuần tra sự canh giữ. Tháng đầu mùa xuân thượng xuân, tâu Vương hậu dẫn dắt người trong sáu cung ngâm ủ nảy mầm các giống lúa chín sớm chín muộn chủng lục, rồi đem dâng tiến hạt giống ấy lên nhà vua. ==Nội tiểu thần chi chức== Nội tiểu thần: Nắm việc truyền đạt mệnh lệnh của Vương hậu, chỉnh đốn phẩm phục ngôi vị của Hậu. Vương hậu đi ra đi vào, thì đi trước dẹp đường tiền khu. Nếu có việc tế tự, tiếp đãi tân khách, tang ma, thì làm người xướng lễ dẫn đường tân khách dẫn dắt nghi lễ, chỉ dẫn các việc lễ tiết cho Vương hậu, phò tá các nghi lễ của cửu tần, chấn chỉnh việc lễ nghi của người nội cung, thu dọn thớt thịt tạ cúng của Vương hậu. Vương hậu có việc thăm hỏi ban ân tốt đẹp đến bốn phương, thì chức này vâng mệnh đi sứ; có mệnh lệnh ban ơn tốt lành đến hàng khanh đại phu, thì cũng làm sứ giả như thế. Nắm giữ các việc thầm kín âm sự và mệnh lệnh nội cung âm lệnh của vua. ==Hôn nhân chi chức== Hôn nhân: Nắm việc canh giữ cấm lệnh nơi cửa giữa trung môn của vương cung. Áo tang ma phục dịch, binh khí hung khí không được đem vào cung; áo mặc lén lút lẩn lút, vũ khí thích khách tặc khí không được đem vào cung; quần áo quái dị kỳ phục, dân tình kỳ dị quái dân không được bước vào cung. Phàm người trong nội cung, đồ công khí của triều đình, tân khách vãng lai, nếu không có quan lại dẫn dắt thì đều dò xét kiểm tra sự ra vào cẩn mật. Đóng mở cửa cung đúng giờ giấc quy định. Phàm các bậc mệnh phu mệnh phụ trong ngoài ra vào, thì dẹp đường dọn lối cho đi. Nắm việc quét tước sân cửa cung đình. Khi có đại tế tự, việc tang ma tế lễ, thì đặt đuốc lớn môn liệu trước cửa, dẹp người cấm đường ở cửa cung và cửa miếu. Phàm tiếp đón tân khách, cũng làm như thế. ==Tự nhân chi chức== Tự nhân: Nắm giữ hiệu lệnh răn đe đối với người trong nội cung của vua và các nữ quan cung nữ, giúp đỡ dẫn dắt đường lối ra vào của họ mà xét hỏi kiểm tra ngăn ngừa sai trái. Nếu có việc tang ma, tân khách, cúng tế, thì dẫn dắt các nữ quan cung nữ giao nộp cho các quan hữu ty phụ trách, giúp đỡ các thế phụ lo liệu việc lễ nghi. Nắm giữ các điều cấm lệnh đối với người nội cung, phàm người nội cung đi ra ngoài viếng điếu tang lễ, thì chức này dẫn dắt đi, đứng ở phía trước mà chỉ dẫn giúp đỡ nghi tiết. ==Nội thụ chi chức== Nội thụ: Nắm việc truyền đạt mệnh lệnh thông tin giữa bên trong nội cung và bên ngoài triều đình, phàm các công việc nhỏ nhặt. Nếu có việc cúng tế, tiếp tân khách, việc tang ma, thì đi dẹp đường ngăn người cho người trong nội cung. Khi Vương hậu qua đời gặp đại tang, chuyển quan cữu đi lại trong cung điện thì đi trước dẹp đường hô hào; đến khi chôn cất an táng, cầm các đồ dùng sinh hoạt tiết khí đi theo sau xe tang khiển xa. ==Cửu tần chi chức== Cửu tần: Nắm phép tắc học tập của đàn bà phụ học, để dạy dỗ các chức nữ ngự về bốn đức: phụ đức, phụ ngôn, phụ dung, phụ công; mỗi người dẫn dắt chức thuộc của mình mà theo đúng thời khắc thứ bậc vào hầu vua nơi tẩm điện. Phàm khi cúng tế, giúp việc bưng ngọc và thóc xôi ngọc tư, giúp Vương hậu việc dâng tiến và thu dọn mâm đậu giỏ biên. Nếu có việc tiếp đón tân khách, thì đi theo sau hầu Vương hậu. Gặp đại tang, dẫn dắt sắp xếp hàng lối những người khóc viếng theo đúng thứ tự, cũng làm như thế. ==Thế phụ chi chức== Thế phụ: Nắm việc cúng tế, tiếp tân khách, việc tang ma, dẫn dắt các nữ quan cung nữ vo gạo rửa ráy đồ đựng, làm các thứ xôi nếp tư thịnh dâng cúng. Đến ngày tế lễ, thân hành đến giám sát bày biện đồ dùng của các nữ quan, phàm các vật phẩm món ngon nội cung nội tu. Nắm việc đi viếng tang điếu phúng nơi tang lễ của hàng khanh đại phu. ==Nữ ngự chi chức== Nữ ngự: Nắm việc theo thứ tự vào hầu hạ vua nơi yến tẩm nghỉ ngơi. Theo mùa trong năm dâng nộp các thành quả công việc may vá dệt thêu. Phàm tế tự, giúp đỡ hàng thế phụ. Gặp đại tang, nắm việc tắm gội lau thi thể mộc dục. Khi Vương hậu qua đời, cầm quạt lông che quan cữu trì háp. Đi theo thế phụ đến viếng tang nơi nhà của hàng khanh đại phu. ==Nữ chúc chi chức== Nữ chúc: Nắm việc tế tự bên trong nội cung của Vương hậu, phàm mọi việc cầu đảo cúng vái nơi hậu cung. Nắm việc theo đúng mùa làm các lễ chiêu hồn (chiêu), trừ tà đuổi quỷ (cạnh), tế cầu phúc tiêu trừ tai ương (hội), lễ tống tiễn giải ách (nhương), để xua đuổi tật bệnh và tai ương hoạn nạn. ==Nữ sử chi chức== Nữ sử: Nắm việc lễ nghi chức phận của Vương hậu, nắm bản phụ thứ hai của việc cai trị nội cung, để tâu giúp Vương hậu trị lý nội chính. Đón nhận sổ sách việc nội cung. Ghi chép các sắc lệnh nơi nội cung nội lệnh. Phàm mọi công việc của Vương hậu, đều chiếu theo lễ chế mà đi theo phò tá. ==Điển phụ công chi chức== Điển phụ công: Nắm phép tắc khuôn mẫu công việc của đàn bà phụ thức, để cấp phát vật liệu chi phí cho cửu tần, phụ nữ và cung nữ nội nhân làm việc nữ công may dệt thêu thùa. Phàm việc giao công việc cho các tần phụ, đến mùa thu nộp thành quả công việc hiến công, phân biệt phẩm chất thô xấu hay tốt lành, so sánh kích thước lớn nhỏ mà định giá tiền công, ghi chép tên đồ vật vào thẻ gỗ rồi treo niêm phong. Đem cung cấp cho việc chi dùng của vua và Vương hậu, phần còn lại nộp phân phát vào kho Nội phủ. ==Điển ti chi chức== Điển ti: Nắm các khoản thu nộp tơ tằm mà phân biệt phẩm vật của chúng, dựa theo giá trị giá cả mà đính thẻ gỗ ghi dấu. Nắm việc cất giữ vào kho và việc xuất kho của tơ lụa, để chờ đợi thời điểm hưng khởi công việc dệt may. Phân phát tơ sợi cho các phường thợ trong ngoài, đều chiếu theo phẩm vật quy định mà trao cho. Phàm các khoản bề trên ban thưởng tơ lụa, cũng làm theo lệ đó. Đến khi thợ dâng nộp thành quả dệt xong, thì thu nhận những sản phẩm tốt khéo lương công rồi cất vào kho, phân biệt rõ phẩm loại mà ghi chép số lượng vào sổ sách, để chờ chính sự mệnh lệnh của các quan hữu ty và sự ban thưởng của bề trên. Phàm cúng tế, cung ứng các đồ vật có vẽ hoa văn đen trắng phủ họa, dây thao dệt dải tổ tựu. Việc tang ma, cung cấp các đồ tơ lụa, tơ tằm bông xơ, dây thao hoa văn dệt. Phàm những ai nhận việc trang trí khí vật đồ dùng của đất nước, đều đến chức này nhận hàng dệt hoa văn văn chức và tơ sợi dây thao. Cuối năm, thì chiếu theo từng chủng loại phẩm vật mà làm sổ kết toán tổng kết. ==Điển hỉ chi chức== Điển hỉ: Nắm các vật liệu từ cây gai vỏ cỏ như vải bố gai thô, sợi tơ gai gai lũ, sợi gai mịn trữ thảo, để chờ thời điểm phân phát công việc mà giao cấp vật liệu chi phí. Đến khi người ta dâng nộp sản phẩm hoàn thành, thu nhận các sản phẩm dệt thô vụng khổ công, chiếu theo giá trị của chúng mà đính thẻ gỗ ghi chép rồi cất vào kho, để chờ thời điểm phân phát sử dụng. Khi có lệnh ban phát y phục thì lấy ra cấp phát, việc ban tặng thưởng cũng làm như thế. Cuối năm, chiếu theo từng phẩm vật mà làm sổ kết toán tổng kết. ==Nội tư phục chi chức== Nội tư phục: Nắm giữ sáu thứ lễ phục của Vương hậu gồm áo huệ y, du địch, khuyết địch, cúc y, triển y, duyên y, cùng áo lót lụa sa trắng tố sa. Phân biệt phẩm phục y phục của các mệnh phụ trong và ngoài cung gồm áo cúc y, triển y, duyên y, cùng áo lót lụa sa trắng tố sa. Phàm khi cúng tế, tiếp đón tân khách, cung cấp y phục của Vương hậu; đến các bậc cửu tần, thế phụ, phàm các mệnh phụ, cung cấp y phục của họ; cung cấp tang phục đồ sô gai chế áo tang, cũng làm như thế. Khi Vương hậu qua đời gặp tang lễ, cung cấp y phục liệm táng, phàm các đồ vật khâm liệm dụng cụ bên trong. ==Phùng nhân chi chức== Phùng nhân: Nắm công việc may vá đường kim mũi chỉ nơi vương cung, sai khiến sai dịch các nữ ngự, để may vá quần áo cho vua và Vương hậu. Gặp việc tang ma, may các đồ vải vóc bọc trang trí quan tài quan sức, may vải bọc các vật liệu khung che quạt lông háp liễu. Nắm giữ phàm mọi việc may vá bên trong nội cung. ==Nhiễm nhân chi chức== Nhiễm nhân: Nắm việc nhuộm màu tơ tằm vải lụa tơ bạch. Phàm việc nhuộm màu: Mùa xuân phơi nắng nấu luyện tơ lụa cho trắng sạch bạo luyện, mùa hè nhuộm màu đỏ son nhuộm màu đen huyền, mùa thu nhuộm các màu sắc rực rỡ văn thái hạ sắc, mùa đông dâng nộp thành phẩm công việc hiến công. Nắm giữ phàm mọi việc nhuộm màu trong nước. ==Truy sư chi chức== Truy sư: Nắm đồ đội trên đầu thủ phục mũ miện của Vương hậu, làm các bộ tóc giả kết búi phụ, bện sam búi tóc biên, các thứ trâm búi tóc giả thứ, tra ngọc đính vào thanh ngọc ngang truy hành, làm trâm cài đầu cơi thoa笄; làm mũ miện thủ phục đội đầu cho hàng cửu tần và các mệnh phụ trong ngoài, để chờ các dịp cúng tế, tiếp đón tân khách. Gặp việc tang ma, cung cấp trâm cài đầu bằng tre cùng dây gai buộc trâm kê điệt cũng làm như thế. ==Lữ nhân chi chức== Lữ nhân: Nắm đồ giày dép phục lữ của vua và Vương hậu, làm các loại giày đỏ xích tích, giày đen hắc tích, may viền mũi giày sắc đỏ xích ức, viền mũi giày sắc vàng hoàng ức, móc mũi giày sắc xanh thanh câu, làm giày vải trắng thô tố lữ, giày đan bằng cỏ sắn cát lữ; phân biệt các loại giày mệnh lữ ban theo phẩm trật, giày công việc công lữ, giày đi thường ngày tán lữ của hàng mệnh phu mệnh phụ trong ngoài. Phàm cúng tế bốn mùa, chiếu theo sự thích hợp của điển lễ mà dâng tiến mang mặc. ==Hạ thái chi chức== Hạ thái: Nắm việc khi có đại tang của nhà vua, mặc áo miện phục trèo lên nóc nhà tổ miếu Đại tổ hú gọi vía vua về (phục), rồi ngồi xe tứ mã cưỡi xe cắm cờ đuôi bò kiến tuy đi gọi vía vua về khắp bốn cõi ngoại ô tứ giao. [[Category:Chu Lễ|01]] 64x2v1tz1fucm1qz9ewkoyjznlyhx78