Wikisource viwikisource https://vi.wikisource.org/wiki/Trang_Ch%C3%ADnh MediaWiki 1.48.0-wmf.4 first-letter Phương tiện Đặc biệt Thảo luận Thành viên Thảo luận Thành viên Wikisource Thảo luận Wikisource Tập tin Thảo luận Tập tin MediaWiki Thảo luận MediaWiki Bản mẫu Thảo luận Bản mẫu Trợ giúp Thảo luận Trợ giúp Thể loại Thảo luận Thể loại Chủ đề Thảo luận Chủ đề Tác gia Thảo luận Tác gia Trang Thảo luận Trang Mục lục Thảo luận Mục lục Biên dịch Thảo luận Biên dịch TimedText TimedText talk Mô đun Thảo luận Mô đun Sự kiện Thảo luận Sự kiện Đề tài 0 7700 206629 206396 2026-11-10T13:20:49Z ~2026-59601-67 20873 206629 wikitext text/x-wiki {{Chất lượng vk|50%}}{{đầu đề | tựa đề = Gió lạnh đầu mùa | tác giả = Thạch Lam | năm = 1937 | dịch giả = | phần = | trước = | sau = | ấn bản = có | ghi chú = }} {{văn| Buổi sáng hôm nay, mùa đông đột nhiên đến, không báo trước. Vừa mới ngày hôm qua giời hãy còn nắng ấm và hanh, cái nắng về cuối tháng mười làm nứt nẻ đất ruộng, và làm giòn khô những chiếc lá rơi. Sơn và chị chơi cỏ gà ở ngoài cánh đồng còn thấy nóng bức, chảy mồ hôi. Thế mà qua một đêm mưa rào, trời bỗng đổi ra gió bấc, rồi cái lạnh ở đâu đến làm cho người ta tưởng đang ở giữa mùa đông rét mướt. Sơn tung chăn tỉnh dậy, nhưng không bước xuống giường ngay như mọi khi, còn ngồi thu tay vào trong bọc, bên cạnh đứa em bé vẫn nắm tay ngủ kỹ. Chị Sơn và mẹ Sơn đã trở dậy, đang ngồi quạt hỏa lò để pha nước chè uống. Sơn nhìn thấy mọi người đã mặc áo rét cả rồi. Nhìn ra ngoài sân, Sơn thấy đất khô trắng, luôn luôn cơn gió vi vu làm bốc lên những màn bụi nhỏ, thổi lăn những cái lá khô lạo xạo. Trời không u ám, toàn một màu trắng đục. Những cây lan trông chậu, lá rung động và hình như sắt lại vì rét. Sơn cũng thấy lạnh, vội vơ lấy cái chăn trùm lên đầu rồi cất tiếng gọi chị. Mẹ Sơn nghe thấy, đặt chén nước chè xuống, bảo chị Lan: - Con vào buồng lấy thúng áo ra mẹ mặc cho em, đi. Rồi quay lại bảo Sơn: - Con sang đây mà ngồi cho ấm. Bước khéo để cho em bé ngủ. Sơn kéo chăn lên đắp cho em, ngồi xếp bằng bên khay nước. Mẹ Sơn rót cho một chén, Sơn cầm lấy chén chè nóng ấp vào mặt, vào má cho ấm, rồi để mặt vào miệng chén cho hơi bốc lên. Bà Sơn thường vẫn bảo làm thế cho tỉnh mắt. Người vú già xù xù cái áo bông cánh rách, xách siêu nước từ dưới nhà lên, vừa xuýt xoa vừa nói: - Rét quá! Múc nước cóng cả tay. Vú giơ tay hơ trên hỏa lò. Mẹ Sơn hỏi: - Năm nay rét sớm hơn mọi năm vú nhỉ…………. Người vú già ra vẻ nhớ lại, đáp: - Cũng chả bằng cái năm mợ đi cân gạo bên Sông. Gớm, mới rét làm sao! Sáng tôi dậy, bà sai đi chợ, cứ run lên cầm cập. Sơn cũng nhớ cái rét năm ấy rõ rệt lắm, như mới đây thôi. Buổi sớm hôm ấy, mẹ Sơn cũng ngồi uống nước chè như sáng hôm nay và cũng lấy áo rét ra mặc. Chị Lan từ trong buồng đi ra, khệ nệ ôm cái thúng quần áo đặt lên đầu phản. Mẹ Sơn đặt cái vỉ buồm lục đống quần áo rét. Sơn nhận ra cũng những cái áo Sơn đã mặc năm ngoái, năm kia: một cái áo vệ sinh màu nâu sẫm với một cái áo dạ khâu chỉ đỏ. Sơn cầm giơ những cái áo lên, thấy mát lạnh cả tay. Từ bộ quần áo thoảng ra hơi mốc của vải gấp lâu trong hòm, làm Sơn nhớ lại những buổi đầu mùa rét từ bao giờ, lâu lắm, ngày Sơn còn nhỏ. Mẹ Sơn giơ lên một cái áo bông cánh đã cũ nhưng còn lành lặn, nói: - Đây là áo của cô Duyên đây. Duyên là đứa em gái bé của Sơn, chết từ năm lên bốn tuổi. Mẹ Sơn nhắc đến làm Sơn nhớ em, cảm động và thương em quá. Vú già là người đã nuôi Duyên từ lúc mới đẻ, với lấy cái áo lật đi lật lại ngắm nghía,tay mân mê các đường chỉ: - Giá bây giờ em nó có còn cũng chả mặc được. Mẹ Sơn yên lặng không nói gì. Nhưng đến lúc nói với Sơn lại để mặc áo, Sơn thấy mẹ hơi rơm rớm nước mắt. Sơn đã mặc xong áo ấm áp: cả cái áo dạ chỉ đỏ lẫn áo vệ sinh, ngoài lại mặc phủ cái áo vải thâm dài. Sơn đứng trên giường trước mặt mẹ, đã quay đi quay lại ba, bốn lần để mẹ Sơn ngắm áo. Sau cùng, mẹ Sơn vuốt các tà áo cho phẳng phiu, rồi đẩy Sơn ra, bảo: - Thôi, con đi chơi. Sơn xúng xính rủ chị ra chợ chơi. Nhà Sơn ở quay lưng vào chợ, cạnh một dãy nhà lá của những người nghèo khổ mà Sơn quen biết cả vì họ vẫn vào vay mượn ở nhà Sơn. Sơn biết lũ trẻ con các gia đình ấy chắc bây giờ đương đợi mình ở cuối chợ để đánh khăng, đánh đáo. Không phải ngày phiên, nên chợ vắng không. Mấy cái quán chơ vơ lộng gió, rác bẩn rải rác lẫn với lá rụng của cây đề. Gió thổi mạnh làm Sơn thấy lạnh, và cay mắt. Nhưng chân trời trong hơn mọi hôm, những làng ở xa Sơn thấy rõ như ở gần. Mặt đất răn lại, và nức nẻ những đường nho nhỏ, kêu vang lên lanh tanh dưới nhịp guốc của hai chị em. Đến cuối chợ đã thấy lũ trẻ đang quây quần chơi nghịch. Chúng nó thấy chị em Sơn đến đều lộ vẻ vui mừng, nhưng chúng vẫn đứng xa, không dám vồ vập. Chúng như biết cái phận nghèo hèn của chúng vậy, tuy Sơn và chị vẫn thân mật chơi đùa với, chứ không kiêu kỳ và khinh khỉnh như các em họ của Sơn. Thằng Cúc, con Xuân, con Tý, con Túc sán gần giương đôi mắt ngắm bộ quần áo mới của Sơn. Sơn nhận thấy chúng ăn mặc không khác ngày thường, vẫn những bộ quần áo nâu bạc đã rách vá nhiều chỗ. Nhưng hôm nay, môi chúng nó tím lại, và qua những chỗ áo rách, da thịt thâm đi. Mỗi cơn gió đến, chúng lại run lên, hàm răng đập vào nhau. Thằng Xuân đến mó vào chiếc áo của Sơn, nó chưa thấy cái áo như thế bao giờ. Sơn lật vạt áo thâm, chìa áo vệ sinh và áo dạ cho cả bọn xem. Một đứa tắc lưỡi, nói: - Cái áo này mặc thì nóng lắm. Chắc mua phải đến một đồng bạc chứ không ít, chúng mày nhỉ. Đứa khác nói: - Ngày trước thầy tao cũng có một cái áo như thế, về sau bán cho ông lý mất. Con Túc ngây ngô giương đôi mắt lên hỏi Sơn: - Cái này cậu mua tận Hà Nội phải không? Sơn ưỡn ngực đáp: - Ở Hà Nội, chứ ở đây làm gì có. Mẹ tôi còn hẹn mua cho tôi một cái áo len nhiều tiền hơn nữa kia. Chị Lan bỗng giơ tay vẫy một con bé, từ nãy vẫn đứng dựa vào cột quán, gọi: - Sao không lại đây, Hiên? Lại đây chơi với tôi. Hiên là đứa con gái bên hàng xóm, bạn với Lan và Duyên. Sơn thấy chị gọi nó không lại, bước gần đến trông thấy con bé co ro đứng bên cột quán, chỉ mặc có manh áo rách tả tơi, hở cả lưng và tay. Chị Lan cũng đến hỏi: - Sao áo của mày rách thế, Hiên? Áo lành đâu không mặc? Con bé bịu xịu nói: - Hết áo rồi, chỉ còn cái này. - Sao không bảo u mày may cho? Sơn bây giờ mới chợt nhớ ra là mẹ cái Hiên rất nghèo, chỉ có nghề đi mò cua bắt ốc thì còn lấy đâu ra tiền mà sắm áo cho con nữa. Sơn thấy động lòng thương, cũng như ban sáng Sơn đã nhớ thương đến em Duyên ngày trước vẫn cùng nói với Hiên đùa nghịch ở vườn nhà. Một ý nghĩ tốt bỗng thoáng qua trong trí, Sơn lại gần chị thì thầm: - Hay là chúng ta đem cho nó cái áo bông cũ, chị ạ. - Ừ, phải đấy. Để chị về lấy. Với lòng ngây thơ của tuổi trẻ, chị Lan hăm hở chạy về nhà lấy áo. Sơn đứng lặng yên đợi, trong lòng tự nhiên thấy ấm áp vui vui. Nhưng cái vui của Sơn không được bao lâu. Bữa cơm về tới nhà, Sơn không thấy mẹ đâu cả, hỏi vú già: - Mợ tôi đi đâu hở vú? - Chị Lan và cậu cứ ăn cơm trước đi. Mợ còn đi ăn giỗ đến trưa mới về. Rồi vú già nhìn rõ vào mặt Sơn, hỏi: - Có phải cậu đem cho con Hiên cái áo bông cũ phải không? Sơn ngạc nhiên đáp: - Phải. Nhưng sao vú biết? - Con Sinh nó nói với tôi đấy (Sinh là đứa em họ của Sơn, vẫn hay nói hỗn với vú già, nên vú ấy ghét) Nó lại còn bảo hễ mợ về nó sẽ sang mách với mợ cho cậu phải đòn. Sơn lo quá, sắp ăn, bỏ đũa đứng dậy, van: - Thế bây giờ làm thế nào, hở vú? Mợ tôi biết thì chết. - Ai bảo cậu dại dột đem cho áo nó? Bây giờ cậu sang bảo cái Hiên trả lại thì không việc gì. Sơn vội vàng ra chợ tìm cái Hiên nhưng không thấy con bé ở đó. Đến nhà cũng không thấy ai, mẹ nó cũng không có nhà. Hai chị em lo sợ, đi ra cánh đồng tìm cũng không gặp. Gần đến buổi chiều, Sơn và chị chưa đòi được áo. Lan trách em: - Sao em lại nghĩ đem cho nó cái áo ấy, có phải bây giờ mẹ mắng chết không. - Ai bảo chị về lấy? Nếu chị không về lấy thì em biết đâu. Chị Lan đấu dịu: - Thôi, bây giờ phải về nhà vậy chứ biết làm thế nào. - Nhưng mà em sợ lắm. Chị Lan thở dài, nắm chặt lấy tay em, an ủi: - Đằng nào cũng phải về cơ mà. May ra có lẽ mẹ không mắng đâu. Hai chị em lo lắng dắt nhau lẻn về nhà. Đến cửa, Sơn nghe thấy tiếng mẹ nói ở trong với tiếng một người đàn bà khác nữa, nghe quen quen. Lan dắt tay Sơn khép nép bước vào, hai chị em ngạc nhiên đứng sững ra khi thấy mẹ con Hiên đang ngồi ở cái ghế con trên đất trước mặt mẹ, tay cầm cái áo bông cũ. Thấy hai con về, mẹ Sơn ngửng lên nhìn rồi nghiêm nghị bảo: - Kìa, hai cô cậu đã về kia. Thế áo bông của tôi đâu mà tự tiện đem cho đấy? Sơn sợ hãi, cúi đầu lặng im, nép vào sau lưng chị. Bác Hiên vừa cười vừa nói: - Tôi về thấy cháu nó mặc cái áo bông tôi hỏi ngay. Nó bảo của cậu Sơn cho nó. Tôi biết cậu ở đây đùa, nên tôi phải vội vàng đem lại đây trả mợ. Thôi, bây giờ, xin phép mợ tôi về. Mẹ Sơn hỏi: - Con Hiên không có cái áo à? - Bẩm nhà cháu độ này khổ lắm, Chẳng để dành được đồng nào may áo cho con cả. Thành thử vẫn cái áo từ năm ngoái nó mặc mãi. Mẹ Sơn với cái âu đồng, lấy tiền đưa cho bác Hiên: - Đây, tôi cho mượn năm hào cầm về mà may áo cho con. Khi bác Hiên bước ra khỏi cửa, mẹ Sơn vẫy hai con lại gần, rồi âu yếm ôm vào lòng mà bảo : - Hai con tôi quý quá, dám tự do lấy áo đem cho người ta không sợ mẹ mắng ư? }} {{PVCC-Việt Nam}} [[Thể loại:Truyện ngắn]] [[Thể loại:Văn học Việt Nam]] 78fvxltmauqtldg7xt787po220o305k 102 31009 206638 89004 2026-11-11T11:04:33Z Mrfly911 2215 206638 wikitext text/x-wiki {{tác gia | tên-họ = | tên = Vi Lâm Đạo Bái | họ = | chữ đầu tên = B | năm sinh = | năm mất = | mô tả = '''Vi Lâm Đạo Bái''' (zh: 爲霖道霈, ja: Irin Dōhai) là thiền sư Trung Quốc thuộc tông Tào Động, sống vào cuối thời nhà Minh, đầu thời nhà Thanh. Sư từng trụ trì và khai hóa tại các đạo tràng Thiền tông ở núi Cổ Sơn, Phúc Kiến, biên soạn nhiều tác phẩm Thiền học. }} ==Tác phẩm== * [[Hồng danh bảo sám]] * [[Biên dịch:Bát Thập Bát Phật Hồng Danh Bảo Sám|Bát Thập Bát Phật Hồng Danh Bảo Sám]] (dịch theo bản tiếng Trung) {{PD-old}} {{authority control}} [[Thể loại:Tác gia Trung Quốc]] ph7cuy3bx2qlnw373ycwftgk0o282yx 104 72568 206630 2026-11-11T10:10:38Z Lcsnes 11706 /* Đã hiệu đính */ 206630 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lcsnes" /></noinclude>{{g|{{xxxx-lớn|'''TỰ-VỰNG'''}}<br>{{xx-lớn|'''Quốc-ngữ – Chữ Hán – Chữ Pháp'''}}<br>{{hơi nhỏ|(Thích nghĩa những chữ mới dùng trong sách này)}} {{vạch|6em}}}} {{ra hàng/đ}} {{lớn|[[wikt:ảnh hưởng|Ảnh-hưởng]] 影 響}} ＝ Chính nghĩa là cái bóng cái vang. Dùng nghĩa bóng để chỉ cái thế-lực vô-hình của vật nọ đối với vật kia, người nọ đối với người kia. – {{sc|Influence ; exercer une influence.}} {{lớn|Bảo-tàng-viện 寶 藏 院}} ＝ Nhà chứa và bày những đồ quí, nhất là đồ mĩ-thuật. – {{sc|Musée d'art.}} {{lớn|Bạt-chúng 拔 衆}} ＝ Ra ngoài công-chúng, lỗi-lạc khác thường. {{sc|Qui sort de l'ordinaire.}} {{lớn|Bí-tàng 毖 藏}} ＝ Sự bí-hiểm trong khoa-học hay của tạo-vật chưa thể phá-giải ra được. – {{sc|Secret}} (de la science, de la nature). {{lớn|Biểu-hiệu 表 號}} ＝ Cái gì nên ra để làm hiệu, có ngụ một cái ý-nghĩa gì. – {{sc|Symbole.}} {{lớn|[[wikt:cá nhân|Cá-nhân]] 箇 人}} ＝ Nói về người ta đứng đơn-độc một mình, đối với gia đình, với xã-hội, là gom-góp nhiều người. — {{sc|Individu, individualité.}}<noinclude>{{ra hàng/c}}</noinclude> nupo9lrjvvnfxumzt9x54lirikgwt01 104 72569 206631 2026-11-11T10:12:30Z Lcsnes 11706 /* Đã hiệu đính */ 206631 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lcsnes" />{{rh||II|}} {{ra hàng/g}}</noinclude>{{lớn|[[wikt:cảm động|Cảm-động]] 鰔 動}} ＝ Nhân có cảm về sự gì mà động đến lòng thương. – {{sc|Emotion.}} {{lớn|[[wikt:cảm giác|Cảm-giác]] 鰔 覺}} ＝ Vật ngoài cảm vào ngũ-quan mà thấu đến tâm-trí, gọi là cảm-giác, nghĩa là cảm biết. – {{sc|Sensation ; impression.}} {{lớn|[[wikt:cảm phục|Cảm-phục]] 鰔 服}} ＝ Nhân cảm-động đến thần-trí mà chịu phục là hay là tài. – {{sc|Admiration.}} {{lớn|[[wikt:can thiệp|Can-thiệp]] 干 涉}} ＝ Tự-ý tham-dự vào việc gì. – {{sc|Intervenir.}} {{lớn|[[wikt:cố hữu|Cố-hữu]] 固 有}} ＝ Vốn có sẵn, không phải ở ngoài đem vào. – {{sc|Qui appartient en propre; inné, naturel.}} {{lớn|[[wikt:cổ động|Cổ-động]] 鼔 動}} ＝ Chính nghĩa là đánh trống khua động lên. Nghĩa bóng là vận-động cho nhiều người biết mà theo một cái chủ-nghĩa, một sự hành-động gì. – {{sc|Faire de la propagande.}} {{lớn|Cộng-sản-chủ-nghĩa 共 產 主 義}} ＝ Chủ-nghĩa mưu sự hạnh-phúc cho loài người bằng cách quân-phân của-cải cho không có kẻ giàu kẻ nghèo nữa. – {{sc|Communisme.}} {{lớn|Cơ-đốc 基 督}} ＝ Dịch âm chữ tây ''Christ'', nghĩa là đấng cứu-thế, tức là đức chúa Giê-su trong đạo Thiên-chúa. Chúa Giê-su dịch là « Gia-tô-Cơ-đốc » (''Jésus-Christ''); đạo Thiên-chúa dịch là « Cơ-đốc-giáo » (''Christianisme''). {{lớn|[[wikt:cự phách|Cự-phách]] 秬 擘}} ＝ Chính nghĩa là ngón tay cái. Nghĩa bóng là người lỗi-lạc khác thường, người có danh-giá tài-cán hơn cả. – {{sc|Se dit}}<noinclude>{{ra hàng/c}}</noinclude> 9uuozel5pifg9bz43nmk5zgkf91e1mi 104 72570 206632 2026-11-11T10:15:24Z Lcsnes 11706 /* Đã hiệu đính */ 206632 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lcsnes" />{{rh||– III –|}} {{ra hàng/g}}</noinclude>{{sc|d'un homme de talent, d'une célébrité littéraire, artistique.}} {{lớn|[[wikt:cực đoan|Cực-đoan]] 極 端}} ＝ Chỗ đầu cùng, đến đấy là hết. Nói rộng nghĩa là suy lẽ gì đến cùng cực, làm việc gì đến kịch-liệt. – {{sc|Extrême; extrêmaste.}} {{lớn|Châu-tuần 硃 旬}} ＝ Chính nghĩa là đi đứng loanh-quanh, có ý khúm-núm, giữ lễ-phép. Nói rộng nghĩa là quanh-quẩn ở chỗ giao-thiệp, chăm-chút về việc thù-ứng, để mưu-cầu công-việc gì. – {{sc|Se dit d'un homme intrigant.}} {{lớn|[[wikt:chế độ|Chế-độ]] 制 度}} ＝ Nói chung về luật-lệ phép-tắc trong một nước. – {{sc|Institutions}} (politiques et sociales d'un pays). {{lớn|[[wikt:chi phối|Chi-phối]] 之 配}} ＝ Sai-khiến, chỉ-bảo, sắp-đặt, cai-quản. – {{sc|Diriger, régenter, régir.}} {{lớn|[[wikt:chinh phục|Chinh-phục]] 征 服}} ＝ Đem quân đi đánh mà lấy được. – {{sc|Conquerir, conquête.}} {{lớn|[[wikt:chính biến|Chính-biến]] 正 遍}} ＝ Việc biến về chính-trị, có quan-hệ đến chính-thể. – {{sc|Changement politique coup d'etat.}} {{lớn|Chính-tỉ-lệ 正 俾 淚}} ＝ So đường-thẳng (Xem lời chú ở trang 29). – {{sc|Raison directe.}} {{lớn|[[wikt:chính thể|Chính-thể]] 正 體}} ＝ Hình-thể chính-trị một nước, như quân-chủ, dân-chủ, v. v. – {{sc|Forme politiqué}} (d'un pays). {{lớn|[[wikt:chuyên chế|Chuyên-chế 専 制}} ＝ Người đứng đầu trong nước được có quyền vô-hạn, tự ý muốn làm gì thì làm. – {{sc|Pouvoir absolu ; absolutisme.}}<noinclude>{{ra hàng/c}}</noinclude> agozck0c95n89zohwvyb2kachjcjybo 104 72571 206633 2026-11-11T10:17:48Z Lcsnes 11706 /* Đã hiệu đính */ 206633 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lcsnes" />{{rh||– IV –|}} {{ra hàng/g}}</noinclude>{{lớn|dân-tộc-chủ-nghĩa 民 族 主 義}} ＝ Chủ-nghĩa cho các dân-tộc được sinh-tồn tự-do. – {{sc|Principe des nationalités.}} {{lớn|[[wikt:dị đoan|Dị-đoan]] 異 端}} ＝ Nói về những sự tư-tưởng tín-ngưỡng trái với chính-đạo. – {{sc|Sedit des idées ou groyances hétérodoxes.}} {{lớn|[[wikt:du mục|Du-mục]] 攸 目}} ＝ Nói về những dân chuyên nghề mục-súc, thường đi tìm nơi có cỏ cho giống vật ăn, không có chỗ ở nhất-định. – {{sc|Pasteurs nomades.}} {{lớn|[[wikt:dư luận|Dư-luận]] 予 論}} ＝ Lời bàn chung của công-chúng. – {{sc|Opinion publique.}} {{lớn|[[wikt:đào tạo|Đào-tạo]] 桃 造}} ＝ Nung-đúc cho thành. – {{sc|Former, créer.}} {{lớn|[[wikt:đào thải|Đào-thải]] 桃 采}} ＝ Lọc bỏ đi. – {{sc|Eliminer.}} {{lớn|[[wikt:đặc sắc|Đặc-sắc]] 特 色}} ＝ Mầu-sắc riêng; vẻ đẹp, vẻ lạ. – {{sc|Originalité.}} {{lớn|[[wikt:đặc tính|Đặc-tính]] 特 性}} ＝ Tính-cách riêng, phân-biệt với cái khác. – {{sc|Caractéristique.}} {{lớn|[[wikt:đế quốc|Đế-quốc]] 帝 國}} ＝ Nước có vua xưng đế. Nước có sức-mạnh chinh-phục kiêm-tính đất nước ngoài cũng gọi là đế-quốc. – {{sc|Empire.}} {{lớn|[[wikt:đoàn thể|Đoàn-thể]] 段 體}} ＝ Họp nhiều người lại thành một đoàn có tính-cách chung. Nói rộng là cái nghĩa người ta có liên-lạc quan-hệ với nhau nên phải xum-họp cùng nhau. – {{sc|Collectivité, corps constitué ;}} – par extension : {{sc|Sentiment de solidarité.}}<noinclude>{{ra hàng/c}}</noinclude> mk15q5jj40qi0lxkzork1plpzcgclnu 104 72572 206634 2026-11-11T10:19:20Z Lcsnes 11706 /* Đã hiệu đính */ 206634 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lcsnes" />{{rh||– V –|}} {{ra hàng/g}}</noinclude>{{lớn|[[wikt:độc đoán|Độc-đoán]] 讀 斷}} ＝ Tự mình phán-đoán, cứ ý riêng mà đoán-định. – {{sc|Arbitraire ; despotique.}} {{lớn|Độc-thần 讀 臣}} ＝ Nói về đạo thờ một vị thần chúa-tể. – {{sc|Monotheiste.}} {{lớn|[[wikt:đối chiếu|Đối-chiếu]] 對 照}} ＝ So-sánh xem có hợp nhau không. – {{sc|Confronter, comparer.}} {{lớn|[[wikt:động cơ|Động-cơ]] 動 基}} ＝ Bộ-phận trong máy làm cho máy chuyển-động. – {{sc|Moteur.}} {{lớn|[[wikt:động học|Động-học]] 動 學}} ＝ Khoa-học về sự động tĩnh của các vật. – {{sc|Mécanique.}} {{lớn|[[wikt:động lục|Động-lực]] 動 力}} ＝ Sức làm cho chuyển-động. – {{sc|Force motrice.}} {{lớn|[[wikt:đơn cử|Đơn-cử]] 丹 舉}} ＝ Lấy một việc mà nói riêng ra. – {{sc|Prendre isolément}} (un fait). {{lớn|Đương-đạo 當 道}} ＝ Nói về kẻ đương cầm quyền chính-trị. – {{sc|Les hommes au pouvoir.}} {{lớn|[[wikt:giai cấp|Giai-cấp]] 皆 急}} ＝ Chính nghĩa là thềm-bậc. Dùng đề chỉ các bậc người trong xã-hội, có phân-cách nhau. – {{sc|Caste}}. {{lớn|[[wikt:giải phẫu học|Giải-phẫu-học]] 解 缶 學}} ＝ Môn học mổ-cắt thân-thể ra để xét về thể-chất các cơ quan. – {{sc|Anatomie.}} {{lớn|[[wikt:giải phóng|Giải-phóng]] 解 放}} ＝ Cởi thả cho được tự-do. – {{sc|Libération, émancipation.}} {{lớn|[[wikt:giải quyết|Giải-quyết]] 解 厥}} ＝ Quyết-định cho xong một điều khó-khăn gì, một cái vấn đề gì. – {{sc|Résoudre une difficulté, solutionner une question.}} {{lớn|[[wikt:gián tiếp|Gián-tiếp]] 諫 接}} ＝ Không có ngay hẳn, còn có cách một từng. – {{sc|Indirect ; indirectement.}}<noinclude>{{ra hàng/c}}</noinclude> iv9zz587faxlo2lihx5d4nqz5tprx5n 104 72573 206635 2026-11-11T10:21:09Z Lcsnes 11706 /* Đã hiệu đính */ 206635 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lcsnes" />{{rh||– VI –|}} {{ra hàng/g}}</noinclude>{{lớn|[[wikt:giao hiếu|Giao-hiếu]] 交 孝}} ＝ Nói về hai nước đi lại với nhau một cách thân-thiện. – {{sc|Relations d'amitié}} (entre deux pays). {{lớn|[[wikt:giao tế|Giao-tế]] 交 際}} ＝ Nói chung về người ta đi lại với nhau trong xã-hội. – {{sc|Relations sociales.}} {{lớn|[[wikt:giao thiệp|Giao-thiệp]] 交 捷}} ＝ Nói chung về các nước đi lại bàn-bạc công-việc với nhau. – {{sc|Relations diplomatiques}} (entre nations). {{lớn|[[wikt:giáo hội|Giáo-hội]] 教 會}} ＝ Hội tôn-giáo. Nói riêng về đoàn-thể đạo Gia-tô. – {{sc|Association religieuse ; l'Eglise catholique.}} {{lớn|[[wikt:giáo lý|Giáo-lý]] 教 李}} ＝ Các lẽ nhất-định về tôn-giáo, bắt-buộc phải theo, không được nghị-luận. – {{sc|Dogme religieux.}} {{lớn|[[wikt:hí kịch|Hí-kịch]] 戲 劇}} ＝ Lối diễn-kịch lấy diễu-cợt sự đời làm trò cười. – {{sc|Comédie, genre comique.}} {{lớn|Hiểm-tượng 險 象}} ＝ Cảnh-tượng nguy-hiểm. – {{sc|Danger, peril.}} {{lớn|[[wikt:hiến pháp|Hiến-pháp]] 獻 法}} ＝ Phép chính trong một nước, định về chính-thể nước ấy. – {{sc|Loi constitutionnelle, constitution}} (d'un pays). {{lớn|[[wikt:hiện tượng|Hiện-tượng]] 現 象}} ＝ Có hai nghĩa: nghĩa phổ-thông là hình-trạng xuất-hiện ra người, sự-thực mắt người trông thấy; nghĩa triết-học là phàm cái gì giác-quan người ta cảm mà biết được, đối với « thực-thể » là cái gì vốn vẫn có, dẫu giác-quan có cảm hay không cảm mặc lòng. Nghĩa trên dịch ra tiếng tây là: {{sc|Réalité, apparence.}} Nghĩa dưới dịch là:<noinclude>{{ra hàng/c}}</noinclude> guepwlk7ikt0hn75kb3muqu464pt9e1 104 72574 206636 2026-11-11T10:23:21Z Lcsnes 11706 /* Đã hiệu đính */ 206636 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lcsnes" />{{rh||– VII –|}} {{ra hàng/g}}</noinclude>{{sc|Phénomène}}, đối với « thực-thể » là: {{sc|Noumène, substance.}} {{lớn|[[wikt:hiệu lực|Hiệu-lực]] 號 力}} ＝ Có hai nghĩa: 1◦ Hết sức làm cho được việc. – {{sc|Se dėvouer}}; 2◦ Có công-hiệu hẳn-hoi. – {{sc|Efficient, efficace.}} {{lớn|[[wikt:hoàn cảnh|Hoàn-cảnh]] 還 景}} ＝ Cảnh chung-quanh có ảnh-hưởng đến người ta về đường vật-chất hay về đường tinh-thần. – {{sc|Milibu, ambiance.}} {{lớn|Hoàng-kim thời-đại 黃 金 時 大}} ＝ Thời-đại loài người được sung-sướng. Nói rộng là đời thịnh-vượng nhất. – {{sc|Âge d’or.}} {{lớn|[[wikt:hối đoái|Hối-đoái]] 誨 脫}} ＝ Việc buôn-bán giao-dịch tiền-bạc cùng ngân-phiếu trái-phiếu. – {{sc|Le change.}} {{lớn|[[wikt:hùng biện|Hùng-hiện]] 雄 變}} ＝ Tài biện-thuyết giỏi. – {{sc|Eloquence.}} {{lớn|Hữu-sinh-vật 有 生 勿}} ＝ Vật có sống, có cơ-quan sống được. – {{sc|Être vivant, corps organique.}} {{lớn|[[wikt:kiến trúc|Kiến-trúc]] 見 竹}} ＝ Xây-dựng. Nói riêng về thuật xây-dựng nhà-cửa cầu-cống. – {{sc|Construction ; génie civil ; architecture.}} {{lớn|[[wikt:kinh doanh|Kinh-doanh]] 經 營}} ＝ Mưu-tính để làm công-việc gì. – {{sc|Entreprendre une ceuvre, une affaire.}} {{lớn|[[wikt:kinh tế|Kinh-tế]] 經 際}} ＝ Nói chung về sự làm ăn của người ta trong xã-hội. Nói riêng về khoa-học xét cách lợi dụng các hóa-vật trong xã-hội để thỏa-mãn sự cần-dùng của người ta về đường sinh-hoạt. – {{sc|Economie politique ; economique.}} {{lớn|[[wikt:khoa học|Khoa-học]] 科 學}} ＝ Phàm nghiên-cứu về sự-vật có phương-pháp nhất-định, có thống-hệ hẳn-hoi,<noinclude>{{ra hàng/c}}</noinclude> qyp2vwlrs3optdd02ewoa3fwc5likdf 104 72575 206637 2026-11-11T10:24:32Z Lcsnes 11706 /* Đã hiệu đính */ 206637 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lcsnes" />{{rh||– VIII –|}} {{ra hàng/g}}</noinclude>và chia ra các khoa chuyên-trị đến nơi đến chốn, gọi là khoa-học. – {{sc|La science ; une science ; scientifique.}} {{lớn|[[wikt:khuếch trương|Khuếch-trương]] 廓 張}} ＝ Mở-mang cho rộng-rãi to-tát ra. – {{sc|Développer, donner de l'extension, étendre.}} {{lớn|[[wikt:khuynh đảo|Khuynh-đảo]] 傾 倒}} ＝ Đánh đổ đi, làm cho ngã xuống. – {{sc|Renverser, faire tomber.}} {{lớn|[[wikt:khuynh hướng|Khuynh-hướng]] 傾 向}} ＝ Nghiêng theo về một đuong nào. – {{sc|Inclination, tendance, penchant.}} {{lớn|[[wikt:khủng hoảng|Khủng-hoảng]] 恐 晃}} ＝ Hốt-hoảng lo-sợ. Nay thường dùng đề chỉ những khi có sự nguy-hiểm về kinh-tế hay về chính-trị. – {{sc|Crise}} (politique, économique...) {{lớn|[[wikt:lãng mạn|Lãng-mạn]] 浪 漫}} ＝ Phóng-khoáng tự-do, không chịu bó-buộc về kỷ-luật. Dùng riêng để chỉ lối văn-chương hay mĩ-thuật không câu-nệ lề-lối cũ, muốn phá cách làm mới lạ. – {{sc|Romantique.}} {{lớn|[[wikt:lao động|Lao-động]] 勞 動}} ＝ Nói chung về sự làm-lụng khó-nhọc. Nói riêng về kẻ làm-lụng khó-nhọc mới có ăn, đối với bọn « tư-bản» là kẻ không phải lao-lực mà có của. – {{sc|Travail, prolétariat.}} {{lớn|[[wikt:lập hiến|Lập-hiến]] 立 獻}} ＝ Nói về chính-thể có đặt hiến-pháp để hạn-định chủ-quyền trong nước. – {{sc|Constitutionnel.}} {{lớn|[[wikt:lập pháp|Lập-pháp]] 立 法}} ＝ Thuộc về quyền đặt pháp-luật trong nước. – {{sc|Législatif.}}<noinclude>{{ra hàng/c}}</noinclude> 90bd7l1dgw5fym2neoz0q35vdnodvpj