Wikivoyage
viwikivoyage
https://vi.wikivoyage.org/wiki/Trang_Ch%C3%ADnh
MediaWiki 1.48.0-wmf.3
first-letter
Phương tiện
Đặc biệt
Thảo luận
Thành viên
Thảo luận Thành viên
Wikivoyage
Thảo luận Wikivoyage
Tập tin
Thảo luận Tập tin
MediaWiki
Thảo luận MediaWiki
Bản mẫu
Thảo luận Bản mẫu
Trợ giúp
Thảo luận Trợ giúp
Thể loại
Thảo luận Thể loại
TimedText
TimedText talk
Mô đun
Thảo luận Mô đun
Sự kiện
Thảo luận Sự kiện
Ý
0
1544
123481
121547
2026-11-04T16:44:17Z
Oursana
12103
-+Florence 2009 - 0967.jpg
123481
wikitext
text/x-wiki
{{pagebanner|Italy banner 3 Florence.jpg|caption=Một khung nhìn của Firenze từ Piazzale Michelangelo}}
{{quickbar
|image=Rome at night.jpg
| caption=Roma về đêm.
| location=LocationItaly.png
| flag=Flag of Italy.svg
| Thủ đô=[[Rome]]
| government=Cộng hòa nghị viện
| currency=Euro (€)
| area= ''tổng:'' 301.340 km<sup>2</sup><br />''nước'' 7.200 km<sup>2</sup><br />''land:'' 294,140 km<sup>2</sup>
| population=59.619.290 (ước tính năm 2008)
| language=[[Tiếng Ý]] (chính thức); thiểu số nói [[tiếng Đức]], [[tiếng Pháp]] và [[tiếng Slovenian|Slovene]]
| religion=chủ yếu Công giáo La Mã với cộng đồng Tin Lành và Do Thái trưởng thành và một cộng đồng người nhập cư Hồi giáo đang phát triển
| callingcode=+39
| tld=.it
|timezone=
}}
'''Ý''' (gọi tắt từ Hán-Việt: '''Ý Đại Lợi'''), còn gọi là '''I-ta-li-a''' (tiếng Ý: '''Italia'''), quốc danh hiện tại là '''Cộng hoà Ý''' (tiếng Ý: Repubblica Italiana), là một quốc gia nằm ở Bán đảo Ý phía Nam [[Châu Âu]], và trên hai hòn đảo lớn nhất tại Địa Trung Hải, Sicilia và Sardegna.
==Tổng quan==
Ý có chung biên giới phía bắc là dãy Alpine với [[Pháp]], [[Thụy Sĩ]], [[Áo]] và [[Slovenia]]. Các quốc gia độc lập [[San Marino]] và [[Thành Vatican]] là những lãnh thổ nằm gọn bên trong bán đảo Ý, còn Campione d'Italia lại là một vùng đất của Ý nằm trong lãnh thổ Thuỵ Sĩ. Cùng với [[Hy Lạp]], Italia được công nhận là nơi sinh của văn hóa phương Tây. Không đáng ngạc nhiên, nó cũng là nơi có số lượng [[di sản thế giới UNESCO]] nhiều nhất trên thế giới. Nghệ thuật và di tích cao được tìm thấy ở khắp mọi nơi trên toàn quốc. Nó cũng là trên toàn thế giới nổi tiếng với các món ăn ngon, thời trang hợp thời trang của nó, xe hơi và xe máy thể thao sang trọng, các nền văn hóa trong khu vực đa dạng và tiếng địa phương, cũng như đối với nhiều bờ biển đẹp, hồ núi và núi (dãy Alps và Apennines). Không có thắc mắc nó có biệt danh Il Bel Paese (quốc gia xinh đẹp).
Ý từng là nơi xuất phát của nhiều nền văn hoá [[Châu Âu]], như Etruscan và La Mã, và sau này cũng là nơi sản sinh ra phong trào Phục hưng Ý. Thủ đô Roma của Ý từng là trung tâm của nền Văn minh phương Tây, và là trung tâm của Giáo hội Công giáo La Mã.
Ngày nay, Ý là một nền cộng hoà dân chủ, và là một quốc gia phát triển với GDP đứng hàng thứ 7 và thứ 20 về Chỉ số phát triển con người của thế giới. Nước này là một thành viên sáng lập của tổ chức tiền thân Liên minh [[Châu Âu]] ngày nay (đã ký kết Hiệp ước Roma năm 1957), và cũng là một thành viên của G8, Hội đồng [[Châu Âu]], Liên minh Tây Âu, và tổ chức Sáng kiến Trung Âu. Bắt đầu từ ngày 1 tháng 1 năm 2007, Ý đã trở thành một thành viên không thường trực của Hội đồng Bảo an Liên hiệp quốc. Đồng thời, Ý cũng được coi là một cường quốc.
Ý phần lớn là một bán đảo nằm trên biển Địa Trung Hải, giáp biên giới [[Pháp]], Thụy Sĩ, Áo và Slovenia ở phía bắc. Đất nước này hình chiếc ủng, được bao quanh bởi biển Liguria, biển Sardinia, và biển Tyrrhenia ở phía tây, Sicilia và biển Ionian ở miền Nam, và biển Adriatic ở phía Đông. [[Tiếng Ý]] là ngôn ngữ chính thức là ngôn ngữ của đa số dân chúng, nhưng như bạn đi du lịch trong cả nước, bạn sẽ thấy có một số phương ngữ Ý nhau tương ứng với các khu vực bạn đang ở. Ý có một cảnh quan rất đa dạng, nhưng có thể được mô tả chủ yếu như núi bao gồm các dãy núi Alps và dãy núi Apennines chạy qua phần lớn của nó. Ý có hai hòn đảo lớn như là một phần của đất nước mình: Sardinia, đó là một hòn đảo ngoài khơi bờ biển phía tây của Ý, và Sicily, mà là ở phía Nam (các "ngón chân") của khởi động.
Trong trường hợp khẩn cấp hoặc phiền toái, Bộ Ý Du lịch thực hiện các trung tâm liên lạc đa ngôn ngữ cung cấp thông tin và hỗ trợ cho người lạ. Easy Italia hoạt động bảy ngày một tuần 9:00-22:00. Bạn có thể liên hệ với Easy Italia bằng cách quay số +39.039.039.039 từ bất cứ nơi nào trên thế giới, hoặc từ một điện thoại cố định hoặc di động. Nếu bạn đang ở Ý bạn cũng có thể liên hệ với họ bằng cách quay các số điện thoại miễn phí số 800.000.039 từ điện thoại cố định và điện thoại công cộng. Dịch vụ này cũng có sẵn trên Skype (easyitalia) và bạn có thể nhận được bất kỳ thông tin miễn phí bằng cách điền vào mẫu của họ.
===Lịch sử===
Chắc chắn có con người trên bán đảo Ý cho ít nhất 200.000 năm. Trước khi người La Mã, nền văn minh Etrusca kéo dài từ thời tiền sử đến việc thành lập La Mã. Người Etrusca phát triển mạnh mẽ ở trung tâm và phía bắc hiện nay là Ý, đặc biệt là trong khu vực bây giờ đại diện phía bắc Lazio, Umbria và Tuscany. La Mã đã giúp người Etrusca cho đến khi La Mã đánh bại thành phố Etrusca gần đó Veii trong 396 trước Công nguyên. Trong thế kỷ thứ 8 và thứ 7 trước Công nguyên, các thuộc địa của Hy Lạp đã được thành lập tại Sicily và vùng phía nam của Ý và văn hóa Etrusca nhanh chóng trở thành chịu ảnh hưởng của của Hy Lạp. Điều này được mô tả rõ nét ở một số bảo tàng Etruscan tuyệt vời, các bãi chôn lấp Etruscan cũng rất đáng tham quan.
La Mã cổ đại ban đầu là một ngôi làng nhỏ được thành lập khoảng thế kỷ thứ 8 trước Công nguyên. Theo thời gian, nó đã phát triển thành một đế chế bao phủ toàn bộ Địa Trung Hải và xa về phía bắc Scotland. Việc suy tàn đều của nó bắt đầu vào thế kỷ thứ 2, và đế chế cuối cùng đã bị vỡ thành hai phần trong năm 285: Đế quốc La Mã phương Tây và Đế chế Byzantine ở phía Đông. Phía tây, bị tấn công từ những người Goths, cuối cùng sụp đổ, để lại bán đảo Ý bị chia rẽ. Sau này, La Mã thông qua thành cái gọi là thời Trung Cổ. Chính thành phố này đã bị đánh chiếm bởi người Saracens trong 846.
Trong thế kỷ thứ 6, một bộ tộc Giéc Manh, người Lombard, đến từ phía bắc, vì vậy khu vực phía Bắc hiện nay của Lombardy. Cán cân quyền lực giữa họ và những kẻ xâm lược khác như Byzantine, Ả Rập, và Saracens Hồi giáo, với Thánh chế La Mã và Giáo hoàng có nghĩa là không thể thống nhất Italia, mặc dù khách đến sau như những người Carolingia và Hohenstaufen đã xoay xở để áp đặt một số quyền kiểm soát. Ở miền Nam, Vương quốc Hai Sicilies, một kết quả của sự thống nhất của Vương quốc Sicily với Vương quốc Napoli trong năm 1442, có kinh đô ở Napoli. Ở phía bắc, Ý là một bộ sưu tập của các quốc gia thành phố độc lập nhỏ và vương quốc và sẽ vẫn như vậy cho đến thế kỷ 19. Mọi người nhìn những người đàn ông mạnh mẽ những người có thể mang lại trật tự cho thành phố và đây là cách triều đại như Medici ở Florence phát triển. Đổi lại, các gia đình đã trở thành khách hàng quen của nghệ thuật, cho phép Ý để trở thành nơi sinh của thời kỳ Phục hưng, với sự xuất hiện của những thiên tài như Leonardo da Vinci và Michelangelo.
Từ 1494 trở đi, Ý bị một loạt các cuộc xâm lược của [[Pháp]] và [[Tây Ban Nha]]. Phía Bắc đã trở thành chi phối bởi nước Áo.
Vương quốc Ý kéo dài 1861-1946. Giuseppe Garibaldi lãnh đạo một đợt phát động thống nhất đất nước ở miền nam Italia, trong khi miền Bắc muốn thành lập một nhà nước thống nhất Ý dưới sự cai trị của nó. Vương quốc phía Bắc thách thức thành công Áo và thành lập Turin là thủ đô của nhà nước mới được thành lập. Năm 1866, Victor Emmanuel II đã có thể thôn tín Venice. Vào năm 1870, ngay sau khi Pháp đã từ bỏ nó, thủ đô của Italia đã được chuyển đến [[Roma]].
Trong tháng 10 năm 1922, một đảng Phát xít quốc gia nhỏ do Benito Mussolini đã cố gắng một cuộc đảo chính với "Diễu hành ở Roma", kết quả là nhà vua hình thành một liên minh với Mussolini. Một hiệp ước với Đức được ký kết bởi Mussolini năm 1936, và lần thứ hai vào năm 1938. Trong cuộc chiến tranh thế giới thứ hai, Ý bị xâm chiếm bởi quân Đồng minh vào tháng Sáu năm 1943, dẫn đến sự sụp đổ của chế độ phát xít và việc bắt giữ, chuyến bay, cuối cùng lại chụp và cái chết của Mussolini. Vào tháng Chín năm 1943, Ý đầu hàng. Tuy nhiên, giao chiến tiếp tục trên lãnh thổ của mình cho phần còn lại của chiến tranh, với các đồng minh chống phát xít những người Ý đã không đầu hàng, cũng như các lực lượng Đức.
Năm 1946, vua Umberto II đã buộc phải thoái vị và Ý đã trở thành một nước cộng hòa. Trong những năm 1950, Ý đã trở thành một thành viên của NATO và liên minh với Hoa Kỳ. Kế hoạch Marshall đã giúp khôi phục nền kinh tế Ý mà, cho đến những năm 1960, đã có được một giai đoạn tăng trưởng kinh tế bền vững. Năm 1957, Ý đã trở thành một thành viên sáng lập Cộng đồng kinh tế [[Châu Âu]]. Trong những năm 1950 và đầu những năm 1960, Ý đã trải qua thời kỳ tăng trưởng kinh tế nhanh chóng và sản xuất công nghiệp, được gọi là "il boom", mà thấy tăng của đất nước từ một quốc gia nghèo và yếu, để một mạnh mẽ. Trong thời gian này, cũng có thể, các thành phố như Roma trở lại là điểm du lịch phổ biến, thể hiện ở cả phim Mỹ và Ý như "Roman Holiday" hoặc "La Dolce Vita".
Tuy nhiên, mặc dù một giai đoạn thành công và sản xuất nhiều kéo dài cho đến giữa năm 1960, từ cuối thập niên 60 cho đến cuối những năm 1980, đất nước đã trải qua một cuộc khủng hoảng kinh tế. Có một nỗi sợ hãi liên tục, cả bên trong và bên ngoài nước Ý (đặc biệt là ở Mỹ), rằng Đảng Cộng sản, mà thường xuyên thăm dò ý kiến trên 20% số phiếu bầu, một ngày nào đó sẽ hình thành một một chính phủ và tất cả các loại thủ đoạn bẩn được bịa ra để ngăn chặn điều này. Từ năm 1992 cho đến ngày nay, Italia đã phải đối mặt với khoản nợ lớn của chính phủ và tham nhũng rộng lớn. Vụ bê bối có liên quan đến tất cả các bên lớn, nhưng đặc biệt là đảng Dân chủ Thiên chúa giáo và đảng Xã hội, được hòa tan. Các cuộc bầu cử năm 1994 đưa ông trùm truyền thông Silvio Berlusconi vào ghế Thủ tướng Chính phủ, ông đã hai lần bị đánh bại, nhưng ông nổi lên chiến thắng một lần nữa trong cuộc bầu cử năm 2008.
Mặc dù thống nhất đã kéo dài hơn 150 năm, vẫn còn những chia rẽ lớn ở Ý. Phần phía bắc của đất nước giàu có hơn và công nghiệp hóa nhiều hơn phía nam và nhiều người miền bắc phản đối với các đòi hỏi thực tế trợ cấp cho miền Nam. Chính đảng Liên đoàn miền Bắc thúc đẩy quyền tự chủ lớn hơn cho phía bắc và để giảm chuyển tiền về phía nam. Chỉ một điều người dân ở phía bắc và phía nam có thể đồng ý: không ai thích trả tiền cho bộ máy quan liêu khổng lồ có trụ sở tại [[Roma]].
==Vùng==
{{Regionlist|
regionmap=Italy regions.png |
regionmapsize=400px |
regionmaptext=Các vùng của Ý |
region1name=[[Tây Bắc Ý]] |
region1color=#71b37b |
region1items=[[Piedmont]], [[Liguria]], [[Lombardy]] và [[Aosta Valley]]|
region1description=Nhà của Riviera Ý, bao gồm [[Portofino]] và [[Cinque Terre]]. Các [[Alps]], các thành phố đẳng cấp thế giới như thủ đô công nghiệp của Ý ([[Torino]]), cảng lớn nhất của nó ([[Genova]]), là trung tâm kinh doanh chính của đất nước ([[Milano]]), chia sẻ du khách trong khu vực với phong cảnh đẹp như hồ Como và hồ Maggiore, và các kho báu Phục hưng ít được biết đến như [[Mantova]].
|
region2name=[[Đông Bắc Ý]] |
region2color=#8a84a3 |
region2items=[[Emilia-Romagna]], [[Friuli-Venezia Giulia]], [[Trentino-Alto Adige]] và [[Veneto]] |
region2description=Từ các kênh rạch của [[Venice]] đến thủ đô ẩm thực [[Bologna]], từ núi ấn tượng như [[Dolomites]] và khu nghỉ các khu nghỉ dưỡng trượt tuyết hạng nhất như [[Cortina d'Ampezzo]] cho các cảnh mái phố thú vị của [[Parma]] và [[Verona]] các khu vực này cung cấp nhiều để xem và làm. [[Nam Tyrol]] nói tiếng Đức và các thành phố quốc tế [[Trieste]] cung cấp một sự tinh tế duy nhất Trung ương châu Âu.
|
region3name=[[Trung Ý|Trung bộ Ý]] |
region3color=#d5dc76 |
region3items=[[Lazio]], [[Abruzzo]], [[Marche]], [[Tuscano]] và [[Umbria]] |
region3description=Hơi thở lịch sử và nghệ thuật. [[Roma]] tự hào có những kỳ quan lại của đế chế La Mã và một số địa danh nổi tiếng nhất của thế giới, kết hợp một cảm giác thành phố lớn, sôi động. [[Firenze]], cái nôi của thời kỳ Phục hưng, là địa điểm hấp dẫn hàng đầu [[Tuscany]], trong khi vùng nông thôn tuyệt vời và các thành phố lân cận như [[Siena]], [[Pisa]] và [[Lucca]] có nhiều điều để cung cấp cho những người tìm kiếm lịch sử phong phú của đất nước và di sản. Umbria là rải rác với nhiều thành phố đẹp như tranh vẽ như [[Perugia]], [[Orvieto]], [[Gubbio]] và [[Assisi]] |
region4name=[[Nam Ý]] |
region4color=#d09440 |
region4items=[[Apulia]], [[Basilicata]], [[Calabria]], [[Campania]] và [[Molise]] |
region4description=[[Napoli]] nhộn nhịp, những tàn tích ấn tượng của [[Pompeii]], [[Bờ biển Amalfi]] lãng mạn và [[Capri]], laidback [[Apulia]] và những bãi biển tuyệt đẹp của [[Calabria]], cũng như du lịch nông nghiệp đang gia tăng giúp làm cho khu vực ít được du khách đến thăm của Ý của một nơi tuyệt vời để khám phá. |
region5name=[[Sicilia]] |
region5color=#d56d76 |
region5items= |
region5description=Hòn đảo xinh đẹp nổi tiếng với khảo cổ học, cảnh biển và một số món ăn tốt nhất trong bếp Ý cung cấp. |
region6name=[[Sardinia]] |
region6color=#b383b3 |
region6items= |
region6description=Hòn đảo lớn khoảng 250 km về phía tây bờ biển Ý. Cảnh quan đẹp, biển đẹp và những bãi biển: một điểm đến chính cho người Ý lục địa. |
}}
{{clear}}
==Thành phố==
[[Hình:Neptune fountain.jpg|250px|nhỏ|phải|Roma (đài phun nước Neptune, Piazza Navona)]]
[[Hình:Florence 2009 - 0967.jpg|nhỏ|250px|phải|Florence (sông Arno, với cầu Vecchio phía sau)]]
* [[Roma]] (''Rome'') — thủ đô của Ý từng là trung tâm của nền Văn minh phương Tây, và là trung tâm của Giáo hội Công giáo La Mã
* [[Bologna]] — một trong những thành phố đại học lớn trên thế giới được phong phú về lịch sử, văn hóa, công nghệ và thực phẩm
* [[Firenze]] (''Florence'') — thành phố Phục hưng nổi tiếng với kiến trúc nghệ thuật ảnh hưởng khắp thể giới
* [[Genova]] (''Genoa'') — một nước cộng hòa hàng hải trung cổ quan trọng; cảng của nó đã mang lại du lịch và mậu dịch, cùng với nghệ thuật và kiến trúc
* [[Milano]] (''Milan'') — một trong những thành phố thời trang chính của thế giới, mà còn trung tâm quan trọng nhất của Italy thương mại và kinh doanh
* [[Napoli]] (''Naples'') — một trong những thành phố cổ nhất của thế giới phương Tây, trung tâm lịch sử là di sản thế giới UNESCO
* [[Pisa]] — một trong những nước cộng hòa hàng hải trung cổ quan trọng, nơi có tháp nghiêng Pisa
* [[Torino]] (''Turin'') — một thành phố công nghiệp nổi tiếng, nhà của FIAT, xe ô tô khác và các ngành công nghiệp hàng không vũ trụ. Le Corbusier xác định Turin là "thành phố với vị trí tự nhiên đẹp nhất thế giới"
* [[Venice]] (''Venezia'') là thành phố du lịch nổi tiếng ở đông bắc Ý, nổi tiếng với các con kênh đẹp.
==Các điểm đến khác==
* [[Hồ Como]] - bầu không khí của nó đã được đánh giá cao về vẻ đẹp và sự độc đáo của nó từ thời La Mã.
Lake Como, là địa điểm gần Milan, cách chưa đầy một giờ lái xe, được coi là quận độc quyền và siêu sang của Milan. Chúng tôi thường sống trên hồ Como để đi làm ở Milan hàng ngày. Hồ Como có rất nhiều hoạt động giải trí dành cho những người có nhiều tiền để chi tiêu, bao gồm các buổi chiêu đãi độc quyền và du thuyền thường chở các nhân vật quan trọng quốc tế và các ngôi sao Hollywood trong sự riêng tư tuyệt đối.
Hồ Como có lẽ là khu vực thu hút nhiều khách du lịch nhất trên thế giới, nổi tiếng với khí hậu ôn hòa và những cuộc gặp gỡ với các ngôi sao (George Clooney, Donatella Versace, v.v.) và những gia đình giàu có nhất thế giới. Ở trên hồ Como là một biểu tượng địa vị toàn cầu thực sự cho các tỷ phú lịch lãm, nó có sự hào nhoáng và quyến rũ mà ít nơi trên thế giới có thể sánh được. Mặc dù Hồ Como Riviera nổi tiếng với sự quyến rũ của nó, nhưng có nhiều điểm tham quan khác ít được biết đến hơn ở vùng núi, nơi Leonardo da Vinci đã dành một thời gian dài để nghiên cứu chúng. Tất cả các bức tranh của Leonardo da Vinci đều có phong cảnh Hồ Como ở hậu cảnh. Hồ Como là nguồn cảm hứng cho nhiều nghệ sĩ nổi tiếng và nhiều tác phẩm của họ được trưng bày trong các bảo tàng và phòng trưng bày nghệ thuật địa phương.
* [[Bờ biển Amalfi]] - bờ biển đá tuyệt đẹp, rất phổ biến và xe riêng bị cấm trong những tháng mùa hè
* [[Capri]] - hòn đảo nổi tiếng trong vịnh Napoli, trước đây là một khu nghỉ mát ưa thích của hoàng đế La Mã
* [[Cinque Terre]] - năm danh lam thắng cảnh, thị xã, xâu thành chuỗi dọc theo bờ biển có các vườn nho Liguria
* [[Alps|Alps Ý]] - một trong những ngọn núi đẹp nhất ở châu Âu, bao gồm Mont Blanc và núi Rosa
* [[Hồ Garda]] - một hồ nước xinh đẹp ở miền Bắc Italy bao quanh với nhiều ngôi làng nhỏ
* [[Pompeii]] và [[Herculaneum]] - hai thành phố lân cận bao phủ bởi một vụ phun trào núi. Vesuvius vào năm 79, bây giờ được khai quật tiết lộ cuộc sống như nó đã được trong thời La Mã
* [[Taormina]] - một thị trấn sườn đồi quyến rũ trên bờ biển phía đông của Sicily
* [[Vesuvius]] - núi lửa không hoạt động nổi tiếng với một cái nhìn cảnh quan tuyệt đẹp của vịnh Napoli
==Đến==
Ý là một thành viên của Hiệp ước Schengen. Không có kiểm soát biên giới giữa các quốc gia đã ký kết và thực hiện các điều ước quốc tế - Liên minh [[Châu Âu]] (ngoại trừ Bulgaria, Síp, Ireland, Romania và Vương quốc Anh), Iceland, Liechtenstein, Na Uy và Thụy Sĩ. Tương tự như vậy, thị thực được cấp cho bất kỳ thành viên Schengen có giá trị trong tất cả các nước khác đã ký kết và thực hiện các điều ước quốc tế. Nhưng hãy cẩn thận: không phải tất cả các thành viên EU đã ký hiệp ước Schengen, và không phải tất cả các thành viên trong khối Schengen là một phần của Liên minh [[Châu Âu]]. Điều này có nghĩa rằng có thể có vị trí kiểm tra hải quan nhưng không có kiểm tra xuất nhập cảnh (đi du lịch trong khối Schengen nhưng đến / từ một quốc gia không thuộc EU) hoặc bạn có thể phải rõ ràng nhập cư nhưng không hải quan (đi du lịch trong EU nhưng đến / từ một không Schengen nước).
Các sân bay ở [[Châu Âu]] do đó chia thành khu vực "Schengen" và "không Schengen", trong đó trên thực tế có vai trò như "nội địa" và phần "quốc tế" ở nơi khác. Nếu bạn đang bay từ bên ngoài [[Châu Âu]] thành một nước thuộc khối Schengen và tiếp tục khác, bạn sẽ rõ ràng xuất nhập cảnh và hải quan tại quốc gia đầu tiên và sau đó tiếp tục đến đích của bạn không có kiểm tra thêm. Đi lại giữa các thành viên trong khối Schengen và một nước không thuộc khối Schengen sẽ dẫn đến việc kiểm tra biên giới bình thường. Lưu ý rằng bất kể bạn đang đi du lịch trong khu vực Schengen hay không, nhiều hãng hàng không vẫn sẽ nhấn mạnh khi nhìn thấy thẻ ID của bạn hoặc hộ chiếu.
Công dân của EU và EFTA (Iceland, Liechtenstein, Na Uy, Thụy Sĩ) nước chỉ cần một chứng minh thư quốc gia hợp lệ hoặc hộ chiếu nhập cảnh - trong trường hợp không họ sẽ cần phải có thị thực cư trú lâu lúc nào bất kỳ.
Dân của các nước không phải EU/EFTA thường sẽ cần một hộ chiếu nhập cảnh vào một nước thuộc khối Schengen và hầu hết sẽ cần visa.
Chỉ có công dân của các nước không phải EU/EFTA sau đây không cần phải có thị thực nhập cảnh vào khu vực Schengen: Albania *, Andorra, Antigua và Barbuda, Argentina, Úc, Bahamas, Barbados, Bosnia và Herzegovina *, Brazil, Brunei, Canada, Chile, Costa Rica, Croatia, El Salvador, Guatemala, Honduras, Israel, Nhật Bản, Macedonia *, Malaysia, Mauritius, Mexico, Monaco, Montenegro *, New Zealand, Nicaragua, Panama, Paraguay, Saint Kitts và Nevis, San Marino, Serbia * / **, Seychelles, Singapore, Hàn Quốc, Đài Loan *** (Trung Hoa Dân Quốc), Hoa Kỳ, Uruguay, Vatican City, Venezuela, bổ sung người có chức Quốc gia Anh (ở nước ngoài), Hồng Kông hay Macao. Những khách không thuộc quốc tịch EU/EFTA miễn thị thực có thể không được ở lại quá 90 ngày trong một khoảng thời gian 180 ngày trong khu vực Schengen tổng cộng, nói chung, không thể làm việc trong thời gian nghỉ (mặc dù một số nước trong khối Schengen không cho phép một số người có quốc tịch nhất định làm việc - xem dưới đây). Người ta tính ngày từ khi bạn nhập bất kỳ nước nào trong khu vực Schengen và không thiết lập lại bằng cách rời một nước thuộc khối Schengen cụ thể cho một nước thuộc khối Schengen, hoặc ngược lại. Tuy nhiên, công dân New Zealand có thể ở lại quá 90 ngày nếu họ chỉ thăm các nước thuộc khối Schengen đặc biệt.
Khách [[Việt Nam]] cần phải phỏng vấn cấp visa tại Đại sứ quán Ý tại Hà Nội. Không có Tổng lãnh sự quán Ý tại [[Thành phố Hồ Chí Minh]]. Do Ý tham gia khối Schengen, visa nhập cảnh Ý được nhập cảnh các quốc gia khối Schengen.
===Bằng đường hàng không===
Các sân bay lớn hơn được phục vụ bởi các hãng hàng không lớn của châu Âu (Air France / KLM, Lufthansa, British Airways, Iberia, SAS, Finnair, Thụy Sĩ, TAP, Áo...).
Các hãng hàng không liên lục địa chủ yếu đến ở Rome và Milan, với Rome là cửa ngõ quốc tế chính vào nước này.
Hầu hết các chuyến bay tầm trung quốc tế đến với thành phố của Ý như sau:
* [[Roma]] - với hai sân bay: Fiumicino (FCO - Leonardo da Vinci) và Ciampino (CIA) cho các hãng hàng không
* [[Milan]] - với hai sân bay: Malpensa (MXP) và Linate (LIN), ngoài ra, Bergamo (BGY - Orio al Serio) đôi khi được gọi là "Milan Bergamo"
* [[Bologna]] (BLQ - Guglielmo Marconi)
* [[Napoli]] (NAP - Capodichino)
* [[Pisa]] (PSA - Galileo Galilei)
* [[Venice]] (VCE - Marco Polo), ngoài ra, Treviso (TSF - Antonio Canova) đôi khi được gọi là "Venice Treviso"
* [[Turin]] (TRN - Sandro Pertini)
* [[Catania]] (CTA - Vincenzo Bellini)
* [[Bari]] (BRI - Palese)
* [[Genoa]] (GOA - Cristoforo Colombo)
==== Hãng hàng không nổi bật ở Ý ====
* {{địa điểm
| tên=Ryanair | tên khác={{IATA|FR}} | trang web=http://www.ryanair.com | email=
| địa chỉ= | vĩ độ= | kinh độ= | chỉ đường=
| điện thoại=899 55 25 89 | điện thoại miễn cước= | fax=
| giờ hoạt động= | giá=
| nội dung=11 điểm đến ở Ý.
}}
* {{địa điểm
| tên=easyjet | tên khác={{IATA|U2}} | trang web=http://www.easyjet.com | email=
| địa chỉ= | vĩ độ= | kinh độ= | chỉ đường=
| điện thoại=199 201 840 | điện thoại miễn cước= | fax=
| giờ hoạt động= | giá=
| nội dung=Nhiều điểm đến ở Ý.
}}
* {{địa điểm
| tên=Wizz Air | tên khác={{IATA|W6}} | trang web=http://www.wizzair.com | email=
| địa chỉ= | vĩ độ= | kinh độ= | chỉ đường=
| điện thoại=899 018 874 | điện thoại miễn cước= | fax=
| giờ hoạt động= | giá=
| nội dung=Nối một số sân bay Ý với Đông Âu.
}}
=== Bằng đường sắt ===
* Từ [[Áo]] qua [[Viên]], [[Innsbruck]] và [[Villach]]
* Từ [[Pháp]] qua [[Nice]], [[Lyon]] và [[Paris]]
* Từ [[Đức]] qua [[Munich]]
* Từ [[Tây Ban Nha]] qua [[Barcelona]]
* Từ [[Thụy Sĩ]] qua [[Basel]], [[Geneva]] và [[Zurich]]
Nếu đi du lịch đến hoặc từ Pháp về [https://www.thello.com/ Thello] ngủ tàu, chi tiêu một vài phút trước khi cuộc hành trình của bạn mua bánh mì hoặc các thực phẩm khác.
Kể từ năm 2011, không còn được bất kỳ kết nối trực tiếp bằng tàu hỏa với Đông Âu ([[Croatia]], [[Hungary]], [[Romania]], [[Serbia]] và [[Slovenia]]). Cách duy nhất để đạt Ý bằng xe lửa từ các quốc gia này là thông qua [[Viên]] hay [[Villach]], bạn cũng có thể đi bằng tàu hỏa đến Nova Gorica (trong [[Slovenia]], sau đó vượt biên giới trên bộ và mất một đoàn tàu từ ga đường sắt của [[Gorizia]] ở Ý.
===Bằng ô-tô===
=== Bằng xe buýt ===
===Bằng tàu thuyền===
== Đi dạo ==
=== Bằng đường sắt ===
Tàu hỏa ở Ý nói chung là tốt, thường xuyên nhưng.
Thị trường đường sắt ở Ý gần đây đã được mở ra cho cạnh tranh, vì vậy trên một số tuyến tốc độ cao, bạn có thể lựa chọn giữa "Nuovo Trasporto Viaggiatori" (tư nhân) và "Trenitalia" (nhà nước). Trên tất cả các tuyến đường khác, nhà nước là nhà cung cấp duy nhất, với một trong hai Trenitalia hoặc một nhà điều hành khu vực độc quyền thị trường địa phương.
* {{địa điểm
| name = Nuovo Trasporto Viaggiatori | tên=Nuovo Trasporto Viaggiatori | trang web=http://www.italotreno.it/EN/Pages/default.aspx | email=
| địa chỉ= | vĩ độ= | kinh độ= | chỉ đường=
| điện thoại=060708 | điện thoại miễn cước= | fax=
| giờ hoạt động= | giá=
| nội dung=
Tàu của "Italo" NTV tham gia vào mạng lưới tàu cao tốc Ý vào năm 2012. Từ đó họ đã mở rộng dịch vụ, hiện đang phục vụ Roma, Milano, Torino, Venezia, Firenze, Napoli và những nơi khác. Trong khi họ không định vị bản thân là hãng cung cấp chi phí thấp (thay vì đó lại tập trung vào việc cung cấp một dịch vụ tốt hơn nhiều), đối với một số tuyến đường và ngày giá của họ có thể thấp hơn đáng kể so với các đối thủ cạnh tranh. Kiểm tra trang web của họ cùng với Trenitalia để lựa chọn giải pháp rẻ nhất và thuận tiện nhất.
}}
* {{địa điểm
| tên=Trenitalia | trang web=http://www.trenitalia.com/cms/v/index.jsp?vgnextoid=ad1ce14114bc9110VgnVCM10000080a3e90aRCRD | email=
| địa chỉ= | vĩ độ= | kinh độ= | chỉ đường=
| điện thoại=892021 | điện thoại miễn cước= | fax=
| giờ hoạt động= | giá=
| nội dung=
Trenitalia chạy một loạt các loại tàu: '''xe lửa tốc độ cao''' (Frecciarossa, Frecciargento, Frecciabianca, Eurostar Italia), '''Intercity''', '''xe lửa khu vực''' (Regionali, Regionali Veloci) và '''tàu quốc tế''' (Eurocity, Euronight).}}
Tàu cao tốc rất thoải mái, tốc độ chạy lên đến 360 kmph và chỉ dừng lại ở các ga chính. Họ kết nối Rome với Turin, Milan, Venice, Bologna, Florence, Naples và các thành phố khác. Họ cũng là những loại tàu đắt nhất cho đến nay. Để đi du lịch trên các đoàn tàu bạn được yêu cầu phải trả một bổ sung cho vé tiêu chuẩn, bao gồm cả phí đặt phòng.
Xe lửa khu vực là chậm nhất, rẻ nhất và ít tin cậy hơn, dừng lại ở tất cả các ga.
Tàu liên tỉnh có mức độ ở giữa đoàn tàu tốc độ cao và địa phương. Chúng nói chung là đáng tin cậy, nhưng nếu bạn cần thời gian gấp để đón kịp một chuyến bay, ví dụ, nó có thể là tốt hơn để trả thêm tiền cho các đoàn tàu tốc độ cao.
Trên xe lửa đường dài có 1 và 2 hạng ghế. Một vé hạng nhì có vé bằng khoảng 80% giá của một vé hạng 1. Trên xe lửa tốc độ cao, bạn cũng có thể lựa chọn loại vé tiêu chuẩn và linh hoạt cơ bản. Vé cơ bản có giá rẻ nhất.
Trên xe lửa tốc độ cao thì đặt chỗ ngồi trước là bắt buộc. Điều này có nghĩa là chỗ ngồi của bạn là về mặt lý thuyết đảm bảo, nhưng nó cũng có nghĩa là bạn sẽ cần phải mua vé trước. Trên thực tế, nhiều hành khách có vé tàu khác nhưng đi nhầm tàu sẽ phải trả tiền phạt rẻ vì không có đặt chỗ.
Ngôn ngữ chính thức của Italia là Tiếng Italia chuẩn, một hậu duệ của thổ ngữ Tuscan và hậu duệ trực tiếp của tiếng Latinh. Khoảng 75 các từ trong tiếng Italia có nguồn gốc từ tiếng Latinh.
Khi Ý được thống nhất năm 1861 tiếng Italia chủ yếu hiện diện trong ngôn ngữ văn học. Nhiều phương ngữ Romance được dùng trên khắp bán đảo Italia (các thổ ngữ Italia), với nhiều biến thể địa phương.
Sau khi Ý thống nhất Massimo Taparelli, marquis d'Azeglio, một trong các vị quan của Cavour's, được cho là đã nói việc tạo lập nhà nước Ý chỉ còn thiếu một ngôn ngữ Italia (một đặc tính quốc gia). Thổ ngữ Tuscan được sử dụng tại Tuscany được khuyến khích trở thành ngôn ngữ chuẩn phần lớn bởi di sản văn học của nó (tác phẩm Thần khúc của Dante's thường gắn liền với sự kiện thổ ngữ Tuscan trở thành ngôn ngữ chuẩn). Pietro Bembo, bị ảnh hưởng bởi Petrarch, cũng ủng hộ tiếng Tuscan trở thành ngôn ngữ văn học chuẩn (volgare illustre). Sự phát triển của chữ in và các phong trào văn học càng thúc đẩy quá trình tiêu chuẩn hoá tiếng Italia.
Việc thành lập một hệ thống giáo dục quốc gia đã dẫn tới sự giảm sút các biến thể ngôn ngữ được sử dụng trên toàn quốc. Sự tiêu chuẩn hoá càng diễn ra nhanh chóng trong thập niên 1960 vì tăng trưởng kinh tế dẫn tới sự phổ cập vô tuyến truyền hình (Công ty truyền thông nhà nước RAI đã thiết lập tiếng Italia tiêu chuẩn).
Ngày nay, dù có nhiều biến thể địa phương về giọng và nhấn nguyên âm, các thổ ngữ Italia hầu hết luôn có thể hiểu được với cả người nói và người nghe. Quả thực tính đa dạng vẫn tồn tại và thỉnh thoảng được sử dụng trong những cách diễn đạt và những bài hát dân gian.
Một số ngôn ngữ được dùng ở Italia không được coi là các thổ ngữ Italia mà hoàn toàn là những ngôn ngữ khác, như [[Ngôn ngữ Venetian|Venetian]], Napoli, Sicili và các ngôn ngữ Gallo-Italia ở phía bắc.
Ngoài nhiều biến thể ngôn ngữ địa phương và các thổ ngữ tiếng Italia tiêu chuẩn, một số ngôn ngữ được chấp nhận chính thức ở một số hình thức cũng được sử dụng:
* Tại Sardinia có nhóm người không nói tiếng Italia lớn nhất, khoảng 1.3 triệu người, họ sử dụng [[ngôn ngữ Sardinian]], một ngôn ngữ Romance vẫn còn giữ lại nhiều từ tiền Latinh.
* Ở phía bắc, [[tỉnh Bolzano-Bozen]] có đa số dân là người nói [[Ngôn ngữ German]] ([[German Thượng]]). Vùng này được lấy từ [[Áo-Hung]] và trao cho Italia theo những điều khoản của Hiệp ước Saint-Germain-en-Laye năm 1919 Thế chiến thứ nhất. Một số cộng đồng nói tiếng German cũng tồn tại ở những phần khác ở phía [[bắc Italia]]. Ngôn ngữ Cimbrian là tiếng Đức liên quan tới ngôn ngữ Áo-Bayern được dùng ở một số phần tại [[Veneto]] ([[Asiago]], [[Luserna]]) và [[Walser]] tại Val'Aosta (Gressoney). Tổng cộng khoảng 300.000 hay hơn nữa người Italia nói tiếng German như tiếng mẹ đẻ của mình. Một số người tự cho mình là người Áo.
* Khoảng 120.000 người sống tại vùng [[Thung lũng Aosta]], nơi một thổ ngữ [[Ngôn ngữ Franco-Provençal|Franco-Provençal]] được sử dụng tương tự như các thổ ngữ được dùng ở [[Pháp]]. Khoảng 1.400 sống tại hai thị trấn tách biệt ở Foggia nói một thổ ngữ Franco-Provençal khác.
* khoảng 80.000 người nói tiếng Slovenia sống ở vùng đông bắc Friuli-Venezia Giulia gần biên giới với Slovenia.
* Tại dãy núi Dolomite ở Trentino-Alto Adige/Südtirol và [[Veneto]] có khoảng 40.000 người nói ngôn ngữ Ladin Rhaeto-Romance.
* Một cộng đồng 700.000 người tại [[Friuli]] nói tiếng Friulian, cũng là một ngôn ngữ thuộc hệ Rhaeto-Romance.
* Tại vùng [[Molise]] trung nam Italia khoảng 4.000 người nói tiếng Molise Croatian. Họ là những người Molise Croat, hậu duệ của một nhóm người đã di cư tới đây từ Balkan thời Trung Cổ.
* Sống rải rác ở phía nam Italia ([[Salento]] và [[Calabria]]) là khoảng 30.000 người nói tiếng Hy Lạp—được coi là những hậu duệ cuối cùng có nguồn gốc Magna Graecia của vùng này. Họ nói thổ ngữ Hy Lạp, Griko.
* Khoảng 15.000 người nói tiếng Catalan sống quanh vùng [[Alghero]] góc tây bắc [[Sardinia]]—được cho là kết quả của một đợt di cư của một nhóm lớn người Catalan từ [[Barcelona]].
* Người Arbëreshë, với số lượng khoảng 100.000 ở phía nam Italia và trung [[Sicilia]], kết quả của những đợt nhập cư trong quá khứ, nói thổ ngữ Arbëresh thuộc ngôn ngữ Albani.
==Mua sắm==
Đơn vị tiền tệ của Ý chính là đồng Euro. 1 Euro hiện nay đổi được khoảng 26.600 VNĐ.
Roma không phải là thành phố có chi phí sinh hoạt đắt đỏ nhất nước Ý, thế nhưng nếu đi du lịch ở thành phố này thì bạn phải chuẩn bị cho mình một khoản kinh phí kha khá. Khoản chi phí mà bạn phải tốn nhiều nhất khi đi du lịch ở đây đó chính là khách sạn. Giá dao động từ 80 Euro (tương đương 1.968.000 VNĐ) cho nhà nghỉ bình dân đến khoảng 300 Euro (7.380.000 VNĐ) tương đương nếu ở khách sạn hạng sang. Nếu tiết kiệm, bạn có thể ở nhà nghỉ tập thể, một đêm tốn khoảng 25 Euro (tương đương 615.000 VNĐ).
Giá cả thức ăn cũng khá là đắt. Một chiếc bánh Pizza cùng với một ly bia có thể có giá khoảng 18 Euro (tương đương 442.800 VNĐ), trong khi một bữa ăn đầy đủ ở một nhà hàng trung tâm thành phố sẽ tốn ít nhất là từ 25 đến 30 Euro (tương đương 615.000 VNĐ – 738.000 VNĐ).
Ở Rome, hầu hết những cửa hàng mua sắm lớn đều chấp nhận thanh toán bằng thẻ visa hoặc thẻ master. Nếu bạn có nhu cầu đổi tiền thì có thể đến những ngân hàng, hay các điểm đổi ngoại tệ ở trên phố. Để có được tỉ giá tốt nhất, bạn hãy đến thẳng ngân hàng.
==Thức ăn==
Ẩm thực Ý đã phát triển qua nhiều thế kỷ với những biến động chính trị và xã hội, với nguồn gốc lùi lại cho đến thế kỷ thứ IV trước Công nguyên. Ẩm thực Ý chịu ảnh hưởng lớn từ Etruscan, Hy Lạp cổ đại, La Mã cổ đại, Byzantine, người Do Thái và các món ăn Ả Rập, Etruscan, Hy Lạp cổ đại, La Mã cổ đại, Byzantine, và Do Thái. Thay đổi đáng kể đã diễn ra cùng với sự phát hiện Tân thế giới và việc du nhập một loạt cây lương thực như khoai tây, cà chua, ớt và ngô, hiện nay là trung tâm của đến các món ăn, nhưng đã không được du nhập với số lượng lớn cho đến thế kỷ thứ 18. Ẩm thực Ý được chú ý với sự đa dạng trong các vùng miền, phong phú của sự khác biệt trong hương vị, và được biết đến là một trong những nền ẩm thực phổ biến nhất trên thế giới, với ảnh hưởng ra các nước khác trên thế giới. Thành phần và các món ăn khác nhau theo vùng. Nhiều món từng là đặc sản của vùng nhưng đã phát triển mạnh với những thay đổi trong cả nước. Pho mát và rượu vang là một phần quan trọng trong ẩm thực, với nhiều biến thể và ''Denominazione di origine controllata'' (DOC) luật (quy định tên gọi). Cà phê, đặc biệt là espresso, đã trở thành một phần quan trọng trong ẩm thực Ý.
Món ăn đặc trưng của Ý gồm pasta và bánh pizza. Tại Ý, tên của các hình dạng cụ thể hoặc các pasta thường khác nhau theo phương ngữ. Ví dụ dạng cavatelli được biết đến bởi 28 tên gọi khác nhau tùy thuộc vào khu vực và thị trấn. Hình thức phổ biến của mì ống bao gồm hình dạng dài, hình dạng ngắn, ống, hình dạng phẳng hoặc tấm phẳng, hình dạng súp thu nhỏ, nhồi, và đặc biệt hoặc các hình dạng trang trí. Sự phân định này dựa trên hình dạng, thành phần và thói quen sử dụng. Trong đó, spaghetti vẫn là một loại phổ biến nhất. Spaghetti có dạng sợi tròn nhỏ, được làm từ bột mì loại semolina và nước. Nhìn chung, những món ăn từ Pasta thường được người ta chế biến tương đối nhanh chóng. Trong đó, điểm nhấn chủ yếu vẫn là nước xốt đi kèm. Xốt đi kèm với pasta thường là xốt cà chua, thêm ít phô mai, thịt băm. Các loại xốt này có thể có nhiều loại rau gia vị (đặc biệt là oregano và húng húng, dầu ô liu, thịt, hoặc rau. Hình dạng pasta thường rất đa dạng và theo đó, các loại xốt đi kèm với chúng cũng có đôi chút khác biệt. Các loại pasta sợi nhỏ thì thường ăn chung với các loại nước xốt không quá đặc, vị nồng không cao lắm. Ngược lại, các loại sợi to lại nên ăn cùng với nước xốt đặc sánh. Còn các loại không phải dạng sợi thì dùng chung với xốt có nhiều rau củ. Nước xốt không được đổ ngập mì và khi ăn hết mì trên dĩa thì vẫn còn lại nước xốt
Món pizza là loại bánh dẹt, tròn được chế biến từ nước, bột mỳ và nấm men, sau khi đã được ủ ít nhất 24 tiếng đồng hồ và nhào nặn thành loại bánh có hình dạng tròn và dẹt thì người ta cho vào lò nướng chín.
Mặc dù ngày nay xuất hiện ở hầu hết các quốc gia trên thế giới, nhưng pizza vẫn được xem là món ăn đặc trưng của ẩm thực Ý và đặc biệt là ở vùng Napoli (''pizza napoletana''). Trên thực tế, theo cảm nhận thông thường thì có thể nhận thấy các thành phần khác của pizza là cà chua và pho mát Mozzarella. Một trong những biến thể nổi tiếng nhất của pizza napoletana là pizza margherita.
==Liên hệ==
{{IsPartOf|Châu Âu}}
{{Outline}}
{{Wikipedia|Ý}}
{{geo|42.5|12.5|zoom=6}}
58d87wcy3sq8dz8t95qf7v8o07dk24i
Thảo luận Thành viên:Tbmainam
3
58090
123480
121437
2026-11-04T16:21:29Z
EmausBot
3310
Giải quyết đổi hướng kép từ [[Thảo luận Thành viên:Mai Thanh Bang]] đến [[Thảo luận Thành viên:Mai T Bang]]
123480
wikitext
text/x-wiki
#đổi [[Thảo luận Thành viên:Mai T Bang]]
6fgiw6gl24iwhkx2f2ly3xruxqkkfol
Thảo luận Thành viên:TB Mai Nam
3
62954
123479
121418
2026-11-04T16:21:19Z
EmausBot
3310
Giải quyết đổi hướng kép từ [[Thảo luận Thành viên:Mai Thanh Bang]] đến [[Thảo luận Thành viên:Mai T Bang]]
123479
wikitext
text/x-wiki
#đổi [[Thảo luận Thành viên:Mai T Bang]]
6fgiw6gl24iwhkx2f2ly3xruxqkkfol
Wikivoyage:Quy định xóa trang
4
63274
123464
123459
2026-11-04T12:16:54Z
Nvdtn19
6833
/* Xóa nhanh (Speedy deletion) */
123464
wikitext
text/x-wiki
{{nutshell|Bài viết và hình ảnh có thể bị xóa nếu thỏa mãn các tiêu chí cụ thể. Nếu bạn nhận thấy một bài viết hoặc hình ảnh cần phải xóa, hãy đưa ra biểu quyết xóa bài. Một số trường hợp rõ ràng như spam phá hoại hoặc vi phạm bản quyền trắng trợn có thể được xóa nhanh.}}
{{shortcut|WV:QĐXB|WV:DP}}
[[Tập tin:Calculator delete button.jpg|nhỏ|300px|Làm sao người ta có thể cưỡng lại được sự thôi thúc xóa bỏ lịch sử chỉ bằng một nút bấm duy nhất? Một nút bấm sáng loáng, đầy mê hoặc?]]
Không phải mọi thứ đều thuộc về Wikivoyage. Đôi khi chúng ta bắt buộc phải '''xóa bài viết, tập tin và bản mẫu'''; quy định này xác định rõ lý do và cách thức thực hiện điều đó.
Toàn bộ hoặc một phần '''nội dung''' của bất kỳ bài viết nào đều có thể bị xóa vào bất kỳ lúc nào bởi bất kỳ thành viên nào. Điều này không có nghĩa là nội dung đó ''nên'' bị xóa, nhưng mọi người dùng đều có khả năng kỹ thuật để làm điều đó. Tuy nhiên, chỉ có [[Wikivoyage:Bảo quản viên|bảo quản viên]] mới có quyền xóa hoàn toàn '''tiêu đề bài viết và mục dữ liệu''' khỏi hệ thống.
Chúng ta '''rất hiếm khi xóa các trang''' được viết với tinh thần thiện chí nhằm cải thiện cẩm nang du lịch và không vi phạm bản quyền từ nơi khác. Việc xóa hẳn thường không cần thiết. Trang này hướng dẫn cách xóa một trang, và quan trọng hơn là nên làm gì khi bạn ''nghĩ'' rằng cần xóa nhưng thực ra lại có giải pháp tốt hơn.
Các bài viết về những địa danh có thật nhưng không đủ điều kiện đứng độc lập thường sẽ được chuyển hướng về bài viết điểm đến lân cận phù hợp nhất. Tuy nhiên, khi việc đó bất khả thi hoặc xét thấy không mang lại lợi ích tốt nhất cho [[Wikivoyage:Phục vụ khách du lịch|du khách]], bài viết có thể được đề cử xóa tại [[Wikivoyage:Biểu quyết xóa bài|biểu quyết xóa bài]]. Trong các trường hợp [[Wikivoyage:Quyền tác giả|vi phạm bản quyền]] hoặc phá hoại tạo trang quy mô lớn, toàn bộ nội dung chỉ nói về địa điểm nằm ngoài vùng quản lý, hoặc liên tục thiếu thông tin đến mức chỉ có đúng một câu kiểu "[Tên điểm đến] nằm ở [Tên vùng]", việc xóa nhanh là cần thiết và hợp lý. Trong các trường hợp đó, đặc biệt là vi phạm bản quyền, cộng đồng luôn hoan nghênh việc khởi tạo lại bài viết mới hoàn toàn bằng thiện chí và đúng quy chuẩn.
== Các lý do để xóa bài viết ==
Chỉ khẳng định chung chung rằng một trang không phù hợp với [[Wikivoyage:Mục tiêu và không mục tiêu|mục tiêu của dự án]] là chưa đủ căn cứ để xóa; lý do xóa bắt buộc phải đối chiếu với các điều khoản quy định cụ thể. '''Bài viết''' sẽ bị xóa khỏi trang web khi...
* ...chúng '''quá chi tiết.''' Theo quy tắc chung, nhà hàng, khách sạn, quán bar hay từng điểm tham quan đơn lẻ không được tạo thành bài viết riêng trên Wikivoyage. Trừ một số trường hợp ngoại lệ, một số điểm tham quan tự thân nó đủ tầm vóc để trở thành một điểm đến du lịch trọn vẹn, chẳng hạn như [[Quần thể di tích Angkor]] hay [[Disneyland]]. Xem thêm tại [[Wikivoyage:Thế nào là một bài viết?|Thế nào là một bài viết?]]. Nếu điểm tham quan đó đủ quan trọng để du khách tìm kiếm, hoặc nội dung cần lưu giữ lịch sử sửa đổi để [[Wikivoyage:Bản quyền mở|ghi công tác giả theo giấy phép CC BY-SA]], thì trang đó nên được chuyển hướng thay vì xóa.
* ...chúng là '''hành vi phá hoại.''' Đôi khi các bài viết được tạo ra từ sự quậy phá, chứa tiêu đề vô nghĩa, xúc phạm hoặc tục tĩu. Dù vậy, hãy xác minh kỹ trước: ví dụ, nhiều địa danh có tên gọi kỳ lạ trên thế giới là có thật! Mặc dù việc xóa là đúng đắn, đôi khi có những cách xử lý thông minh hơn, như biến trang đó thành liên kết đổi hướng cho các lỗi chính tả phổ biến của một địa danh thực.
* ...chúng '''vi phạm bản quyền''' ngay từ thời điểm khởi tạo ban đầu. Bản thân việc nội dung vi phạm bản quyền không có nghĩa là chủ đề đó không được phép tồn tại, nhưng việc xóa trang sẽ loại bỏ hoàn toàn lịch sử vi phạm khỏi hệ thống – điều này rất cần thiết về mặt pháp lý.
* ...chúng là các bài lịch trình du lịch ở mức ''phác thảo'' mà không hề có sửa đổi đáng kể nào trong suốt một năm. Vì hầu như bất kỳ cung đường nào cũng có thể trở thành một [[Wikivoyage:Hành trình|hành trình]], các bài lịch trình phải được chủ động hoàn thiện dần hoặc đạt độ hoàn chỉnh nhất định thì mới được giữ lại. Các bài viết này được gắn thẻ {{tl|outlineitinerary}}. Lưu ý rằng những cung đường nổi tiếng thế giới có biển chỉ dẫn rõ ràng sẽ được miễn trừ quy định này bất kể tình trạng hay thời gian tồn tại.
* ...chúng là các bài [[Chủ đề du lịch|chủ đề du lịch]] ở mức phác thảo không có sửa đổi thực chất trong vòng một năm và không có bài viết chủ đề nào khác phù hợp để đổi hướng về. Những bài này được gắn thẻ {{tl|outlinetopic}}.
Bài viết ''không nên'' bị xóa khi chủ đề hoàn toàn có thể viết thành một bài cẩm nang hợp lệ. Các ví dụ điển hình:
* '''Tiêu đề bài viết sai sót'''. Nếu tên bài bị sai chính tả hoặc không khớp với [[Wikivoyage:Quy ước đặt tên bài viết|quy ước đặt tên]], hãy [[Wikivoyage:Cách đổi tên một bài viết|đổi tên bài viết]] thay vì sao chép nội dung sang trang mới rồi xóa trang cũ.
* '''Bài viết trùng lặp'''. Ví dụ: nếu cùng tồn tại bài "Holland" và "Hà Lan", nội dung nên được hợp nhất, và bài viết có tên không chuẩn theo quy ước sẽ được [[Wikivoyage:Cách đổi hướng một bài viết|đổi hướng]] về bài viết chính thức.
* '''Bài viết chất lượng quá kém'''. Đôi khi bài viết chỉ là một mớ ghi chú lộn xộn hoặc vài ý tưởng sơ sài. Những trang này nên được chung tay cải thiện hơn là xóa bỏ.
Trong trường hợp bài viết chất lượng quá tệ về một chủ đề hợp lệ, thay vì xóa hoàn toàn, nội dung nên được tạm thời thay bằng một bản mẫu bài [[Wikivoyage:Bài sơ khai|sơ khai]] chuẩn và tiếp tục bổ sung sau đó. Có vài trường hợp đặc biệt:
* Một bài viết được tạo ra như trò đùa (hoặc tệ đến mức trở thành một câu chuyện cười vui vẻ) có thể được chuyển sang trang con của [[Wikivoyage:Trò đùa ngớ ngẩn]] (không để lại đổi hướng), để lại trang trắng tinh cho việc viết bài nghiêm túc.
* Một bài viết nhập từ dự án wiki du lịch khác có thể được loại bỏ và thay thế nếu không chứa nội dung nào cần tái sử dụng. Điều này giúp loại bỏ nghĩa vụ ghi công bên ngoài nếu trang được viết lại mới hoàn toàn.
=== Trang đổi hướng ===
Theo nguyên tắc chung, các trang đổi hướng '''không''' nên bị xóa. Trang đổi hướng cung cấp các tên gọi thay thế hữu ích cho bài viết và giúp các công cụ tìm kiếm dẫn đúng địa chỉ cẩm nang. Nếu bạn xóa một trang, hãy đảm bảo các liên kết trỏ đến trang đó đã được sửa lại. Các trang đổi hướng trỏ vào trang không tồn tại sẽ biến thành đổi hướng hỏng. Tuy nhiên, có thể cân nhắc xóa trang đổi hướng nếu:
* ...trang đổi hướng đó '''không có liên kết trỏ tới, đang dẫn về một bài viết đã bị xóa và việc giữ liên kết đó không còn ý nghĩa thực tế.'''
Để di chuyển một bài viết đè lên tên của một trang đổi hướng, trang đổi hướng đó cần phải được xóa trước. Nếu trang đổi hướng có lịch sử sửa đổi không tầm thường (do từng là bài viết cũ được gộp vào), lịch sử cần được hợp nhất cẩn thận trước khi thực hiện thao tác.
=== Trang thảo luận ===
Khác với Wikipedia, chúng ta thường không xóa các [[Wikivoyage:Sử dụng trang thảo luận|trang thảo luận]], ngay cả khi bài viết chính đã bị xóa. Việc giữ lại trang thảo luận không gây hại gì và đôi khi lưu giữ những trao đổi, ý kiến giá trị của các biên tập viên đi trước.
=== Bản mẫu ===
[[Wikivoyage:Sử dụng bản mẫu MediaWiki|Quy định bản mẫu]] yêu cầu các bản mẫu hệ thống mới cần được thảo luận và nhận được sự đồng thuận của cộng đồng trước khi triển khai rộng rãi. Những bản mẫu gây tranh cãi hoặc có sự phản đối sẽ được đưa ra biểu quyết xóa.
Các bản mẫu không còn trang nào sử dụng (mồ côi) cũng có thể được xóa dọn dẹp.
=== Thể loại ===
Các thể loại được tạo ra tương ứng với hệ thống phân cấp thanh điều hướng (breadcrumbs), nhưng đôi khi hệ thống phân cấp thay đổi hoặc các bài viết được di chuyển. Trong trường hợp đó, các thể loại cũ không còn sử dụng có thể được xóa ngay và thay thế bằng các thể loại mới tương ứng.
=== Bài sơ khai bị bỏ rơi ===
Các bài viết được gắn thẻ {{tl|stub}} (sơ khai) có thể bị xem xét xóa nhanh nếu sau 7 ngày chúng dường như bị bỏ rơi và không chứa đựng nội dung thực chất hoặc không có khả năng cứu vãn. Bảo quản viên cần hết sức thận trọng và cân nhắc kỹ lưỡng: nếu các giải pháp thay thế như đổi hướng, hợp nhất vào bài lớn hơn hoặc bổ sung nội dung đem lại lợi ích tốt hơn cho dự án, hãy ưu tiên các phương án đó trước khi quyết định xóa.
== Lý do xóa tập tin hình ảnh ==
Hầu như mọi hình ảnh minh họa đều nên được tải lên kho lưu trữ tự do dùng chung [[:Commons:Trang Chính|Wikimedia Commons]]. Ngoại lệ ''duy nhất'' là những hình ảnh [[Wikivoyage:Nội dung không tự do|không tự do]] được lưu trữ cục bộ theo [[Wikivoyage:Nội dung không tự do#Chính sách miễn trừ|chính sách miễn trừ]] và một số hình ảnh đặc thù như [[Wikivoyage:Ứng cử viên bài viết tiêu biểu Trang Chính/Banner|ảnh banner Trang Chính]].
Các tập tin đa phương tiện không phải hình ảnh được tải lên cục bộ sẽ bị xóa.
Các lý do xóa đối với tập tin hình ảnh lưu trữ cục bộ:
* '''Vi phạm bản quyền'''.
* '''Hình ảnh mồ côi''', tức là hình ảnh không được nhúng vào bất kỳ bài viết nào. Hình ảnh lưu cục bộ là để phục vụ bài viết cụ thể, không lưu giữ vô mục đích.
* '''Vi phạm quyền riêng tư'''. Hình ảnh chụp rõ danh tính người khác phải đáp ứng các tiêu chuẩn được quy định tại [[:Commons:Commons:Photographs of identifiable people|Commons:Hình chụp người có thể nhận dạng danh tính]].
== Xóa trang và Đổi hướng trang ==
Đổi hướng các trang không đủ tiêu chuẩn bài viết (thay vì xóa hẳn) luôn là lựa chọn được ưu tiên vì nhiều lý do. Thứ nhất, bất kỳ ai cũng có thể tạo trang đổi hướng mà không cần quyền bảo quản viên. Thứ hai, trang đổi hướng rất hữu ích cho độc giả. Hãy tưởng tượng một du khách tìm kiếm [[Tháp Eiffel]]; nhờ có trang đổi hướng, họ sẽ được dẫn ngay đến bài viết về thành phố Paris. Cuối cùng, các liên kết đổi hướng hỗ trợ rất tốt cho việc tối ưu hóa công cụ tìm kiếm (SEO).
Một trang đổi hướng là '''không phù hợp''' khi:
# Có thể gây nhầm lẫn. Ví dụ: đổi hướng "Hoa anh đào" về [[100 điểm ngắm hoa anh đào hàng đầu Nhật Bản]] sẽ gây nhầm lẫn với các điểm ngắm hoa anh đào khác trên khắp thế giới.
# Gây cản trở kết quả tìm kiếm. Ví dụ: đổi hướng "Đại dương" về bài viết điểm đến [[Ocean City]] sẽ làm hỏng kết quả tìm kiếm thông thường của độc giả.
# Bị coi là hành vi tự quảng cáo hoặc spam (xem [[Wikivoyage:Không quảng cáo|Không quảng bá]]). Từng quán ăn, khách sạn hay cơ sở kinh doanh đơn lẻ không được tạo trang đổi hướng riêng, trừ phi đó là các tập đoàn vận tải hoặc dịch vụ công cộng quy mô lớn mang tầm quốc gia (như [[Amtrak]]).
Một trang đổi hướng là '''phù hợp''' khi:
# Là tên gọi thay thế hoặc cách viết khác của một địa danh, bao gồm cả những lỗi chính tả phổ biến.
# Dành cho một địa danh có thật và có một điểm đến mục tiêu thích hợp để trỏ về. Quy định này áp dụng cho các khu phố, thôn xóm, thị trấn nhỏ không đủ chuẩn bài viết độc lập (ví dụ: khu phố [[Hell's Kitchen]] đổi hướng về quận [[Manhattan]]).
# Là một thuật ngữ thường xuyên được liên kết hoặc có nguy cơ cao bị tạo thành bài viết vụn vặt (ví dụ: [[Tháp Big Ben]] đổi hướng về bài viết [[London/Westminster]]).
# Hỗ trợ tìm kiếm các từ viết tắt thông dụng (ví dụ: [[USA]] đổi hướng về [[Hoa Kỳ]]).
# Tránh làm gãy các liên kết từ bên ngoài trỏ vào Wikivoyage qua các bài viết cũ.
# Cần bảo tồn lịch sử sửa đổi để ghi công tác giả khi sáp nhập hai bài viết lại với nhau.
Trước khi đổi hướng, hãy ''hợp nhất'' những thông tin hữu ích vào bài viết chính; tóm lược sửa đổi phải ghi rõ nguồn gốc thông tin trích xuất từ bài nào để đảm bảo ghi công bản quyền. Sau đó biến trang cũ thành trang đổi hướng; xem thêm chi tiết tại [[Wikivoyage:Cách đổi hướng một trang|Cách đổi hướng một trang]].
== Quy trình biểu quyết xóa bài ==
# Đầu tiên, hãy xác minh chắc chắn xem bài viết hoặc tập tin đó có thực sự cần phải xóa hay không. Nếu chưa rõ ràng, hãy nêu vấn đề ra [[Wikivoyage:Sử dụng trang thảo luận|trang thảo luận]] của bài viết.
# Gắn thẻ {{tl|vfd}} lên đầu bài viết hoặc trang mô tả tập tin được đề cử. Thẻ {{tl|vfd}} phải nằm '''ở vị trí trên cùng''', trước mọi nội dung khác (chỉ sau banner bài viết).
# Thêm một đề mục liên kết đến bài viết hoặc hình ảnh vào cuối trang [[Wikivoyage:Biểu quyết xóa bài|Biểu quyết xóa bài]] (VFD) kèm theo lý do cụ thể. Ký tên vào đề cử bằng bốn dấu ngã ("<nowiki>~~~~</nowiki>"). ''Mỗi đề mục chỉ đề cử duy nhất một trang hoặc tập tin''.
# Nếu đề cử xóa tập tin, hãy chắc chắn rằng tập tin đó nằm trên máy chủ nội bộ của Wikivoyage tiếng Việt chứ không phải trên [[:Commons:Trang Chính|Wikimedia Commons]] (nếu trên Commons, bạn phải đề cử xóa bên đó).
Cộng đồng sẽ cùng tham gia thảo luận và đánh giá. '''Bài viết và tập tin được coi là chưa đạt chuẩn cho đến khi được chứng minh điều ngược lại.''' Sau '''bảy (7) ngày''' thảo luận, nếu đạt được [[Wikivoyage:Đồng thuận|sự đồng thuận]] giữ lại, bài viết sẽ không bị xóa. Ngược lại, nếu đồng thuận xóa hoặc không có lý do chính đáng để giữ, bảo quản viên sẽ tiến hành thao tác xóa trang.
=== Xóa nhanh ===
{{shortcut|WV:CSD|WV:XN}}
:''Xem danh sách theo dõi tại [[:Thể loại:Chờ xóa]]''
Bảo quản viên có toàn quyền xem xét xóa nhanh các bài viết và hình ảnh rõ ràng không phù hợp mà không cần chờ biểu quyết 7 ngày:
* Các bài viết không bao giờ có thể trở thành [[Wikivoyage:Thế nào là một bài viết?|điểm đến]] hay [[Chủ đề du lịch|chủ đề du lịch]], vì phạm vi quá hẹp hoặc hoàn toàn nằm ngoài tiêu chí của Wikivoyage. Ví dụ: bài viết về tên cá nhân, công ty, khách sạn, quán ăn, bệnh viện, trường học bình thường, hoặc trang thử nghiệm chữ vô nghĩa.
* Hình ảnh tải lên Wikivoyage tiếng Việt mà không có lý do chính đáng. Wikimedia Commons là kho lưu trữ chung cho tất cả hình ảnh; mọi ảnh tải lên cục bộ đều thuộc diện xóa nhanh trừ phi thuộc trường hợp ngoại lệ (như [[Wikivoyage:Nội dung không tự do|nội dung không tự do]]). Bảo quản viên khi xóa nhanh nên nhắn tin nhắc nhở người tải lên tại trang thảo luận cá nhân.
* Hình ảnh [[Wikivoyage:Bản quyền mở|vi phạm bản quyền]] rõ ràng từ các trang thương mại, trang web chính phủ hoặc nguồn có đăng ký bản quyền chặt chẽ (như bản đồ quét lại, tài liệu quảng cáo thương mại). Bảo quản viên khi xóa cần dẫn nguồn URL vi phạm.
* Hình ảnh đã được chuyển thành công sang Wikimedia Commons có thể được xóa nhanh theo yêu cầu.
* Các trang nhập khẩu thử nghiệm từ wiki khác không có nội dung hữu ích hoặc đã được viết lại mới hoàn toàn.
* Trang thảo luận chỉ chứa toàn nội dung rác, spam quảng cáo hoặc chữ vô nghĩa.
* Xóa các trang tạo nhầm lẫn không gây tranh cãi hoặc trang đổi hướng không có lịch sử đang cản trở việc di chuyển bài viết.
* Trang cá nhân của thành viên không đóng góp được tạo ra với mục đích spam phá hoại ngoài phạm vi du lịch.
* Các trang trong không gian tên ''Thành viên:'' hoặc ''Thảo luận Thành viên:'' theo chính yêu cầu của chủ tài khoản đó (trừ những trang lưu trữ thảo luận có sự tham gia của thành viên khác).
* Các thể loại thừa còn sót lại sau khi tái cơ cấu thanh điều hướng breadcrumb.
* Trang đổi hướng hỏng (cần kiểm tra kỹ để tránh nhầm lẫn với các liên kết liên wiki hoặc liên kết sang Meta).
* [[#Bài sơ khai bị bỏ rơi|Bài sơ khai bị bỏ rơi]] không có nội dung giá trị và không có sửa đổi sau hơn 7 ngày.
* Các bài viết được tạo hoàn toàn bằng AI một cách máy móc, lộ liễu, không qua biên tập thực tế.
Nếu có ''bất kỳ sự nghi ngờ'' nào về việc bài viết có thể hữu ích hoặc có thể phát triển, trang đó bắt buộc phải đưa ra quy trình biểu quyết xóa bài thông thường. Nếu nội dung có tiềm năng nhưng tên bài sai, hãy đổi tên bài trước khi xóa. Nếu nội dung vi phạm bản quyền nhưng chủ đề hợp lệ, có thể làm trống nội dung và thay thế bằng khung dàn ý chuẩn.
Các trang spam rõ ràng sẽ bị bảo quản viên xóa ngay khi phát hiện và không cần đưa vào trang biểu quyết xóa bài. Thành viên bình thường có thể gắn bản mẫu {{tl|xóa}} để bảo quản viên chú ý xử lý.
Nếu muốn khiếu nại một tác vụ xóa nhanh, hãy nêu vấn đề tại [[Wikivoyage:Đề nghị phục hồi trang|đề nghị phục hồi trang]].
=== Đóng biểu quyết giữ sớm (Speedy keep) ===
Trong một số trường hợp, một bài viết hoặc hình ảnh được đề cử xóa nhưng cộng đồng đã nhanh chóng đạt được [[Wikivoyage:Đồng thuận|sự đồng thuận giữ lại rõ ràng]] trước khi thời hạn 14 ngày kết thúc. Khi đó, không cần thiết phải duy trì tình trạng đề cử và có thể kết thúc sớm cuộc biểu quyết:
- Gỡ thẻ {{tl|vfd}} khỏi bài viết hoặc hình ảnh.
- Sao chép toàn bộ nội dung thảo luận biểu quyết sang trang thảo luận của bài viết/hình ảnh đó.
- Lưu trữ cuộc thảo luận từ trang [[Wikivoyage:Biểu quyết xóa bài|Biểu quyết xóa bài]].
'''Tuyệt đối không kết thúc biểu quyết sớm trừ phi đã có sự đồng thuận hoàn toàn rõ ràng'''. Sự đồng thuận không đơn thuần là số đông quá bán, và một vài ý kiến ủng hộ đơn lẻ không tạo thành sự đồng thuận. Nếu chưa chắc chắn, hãy để cuộc biểu quyết tiếp tục diễn ra đủ thời gian quy định.
=== Xóa bài viết trong không gian tên cá nhân ===
Các trang nháp trong không gian tên cá nhân của bạn (''Thành viên:Tên_bạn/...'') có thể được bảo quản viên xóa nhanh theo chính yêu cầu của bạn bằng cách gắn thẻ ''{{xóa nhanh|Tác giả yêu cầu}}''.
Bảo quản viên có thể tự xóa các trang nháp cá nhân của chính mình.
Ngoại lệ đáng lưu ý là trang thảo luận: Chúng ta không xóa thảo luận nếu đã có những thành viên khác tham gia để lại ý kiến.
== Quy trình phục hồi bài viết đã xóa ==
Thỉnh thoảng có thể xảy ra trường hợp một trang bị xóa nhầm — nghĩa là trang đó không thực sự vi phạm các tiêu chuẩn xóa bài ở trên. Hoặc có thể các quy định liên quan đã được thay đổi cởi mở hơn sau thời điểm xóa, cho phép phục hồi bài viết. Khi đó, thành viên có thể tạo đề xuất tại [[Wikivoyage:Biểu quyết phục hồi bài|Biểu quyết phục hồi bài]], giải thích rõ lý do tại sao quyết định xóa trước đây không còn phù hợp với tình hình hiện tại. Cần đưa ra một ''lập luận mới'' thuyết phục để xem xét lại quyết định cũ. Sau mười bốn ngày thảo luận, nếu đạt được sự đồng thuận rằng bài viết bị xóa không thỏa đáng, bảo quản viên sẽ phục hồi lại trang. Ngược lại, trang sẽ tiếp tục được giữ nguyên trạng thái đã xóa.
[[Thể loại:Quy định Wikivoyage]]
[[Thể loại:Bảo trì Wikivoyage]]
opr4iuu0qq4l74akkcbsfzx018ucvho
123465
123464
2026-11-04T12:17:22Z
Nvdtn19
6833
/* Đóng biểu quyết giữ sớm (Speedy keep) */
123465
wikitext
text/x-wiki
{{nutshell|Bài viết và hình ảnh có thể bị xóa nếu thỏa mãn các tiêu chí cụ thể. Nếu bạn nhận thấy một bài viết hoặc hình ảnh cần phải xóa, hãy đưa ra biểu quyết xóa bài. Một số trường hợp rõ ràng như spam phá hoại hoặc vi phạm bản quyền trắng trợn có thể được xóa nhanh.}}
{{shortcut|WV:QĐXB|WV:DP}}
[[Tập tin:Calculator delete button.jpg|nhỏ|300px|Làm sao người ta có thể cưỡng lại được sự thôi thúc xóa bỏ lịch sử chỉ bằng một nút bấm duy nhất? Một nút bấm sáng loáng, đầy mê hoặc?]]
Không phải mọi thứ đều thuộc về Wikivoyage. Đôi khi chúng ta bắt buộc phải '''xóa bài viết, tập tin và bản mẫu'''; quy định này xác định rõ lý do và cách thức thực hiện điều đó.
Toàn bộ hoặc một phần '''nội dung''' của bất kỳ bài viết nào đều có thể bị xóa vào bất kỳ lúc nào bởi bất kỳ thành viên nào. Điều này không có nghĩa là nội dung đó ''nên'' bị xóa, nhưng mọi người dùng đều có khả năng kỹ thuật để làm điều đó. Tuy nhiên, chỉ có [[Wikivoyage:Bảo quản viên|bảo quản viên]] mới có quyền xóa hoàn toàn '''tiêu đề bài viết và mục dữ liệu''' khỏi hệ thống.
Chúng ta '''rất hiếm khi xóa các trang''' được viết với tinh thần thiện chí nhằm cải thiện cẩm nang du lịch và không vi phạm bản quyền từ nơi khác. Việc xóa hẳn thường không cần thiết. Trang này hướng dẫn cách xóa một trang, và quan trọng hơn là nên làm gì khi bạn ''nghĩ'' rằng cần xóa nhưng thực ra lại có giải pháp tốt hơn.
Các bài viết về những địa danh có thật nhưng không đủ điều kiện đứng độc lập thường sẽ được chuyển hướng về bài viết điểm đến lân cận phù hợp nhất. Tuy nhiên, khi việc đó bất khả thi hoặc xét thấy không mang lại lợi ích tốt nhất cho [[Wikivoyage:Phục vụ khách du lịch|du khách]], bài viết có thể được đề cử xóa tại [[Wikivoyage:Biểu quyết xóa bài|biểu quyết xóa bài]]. Trong các trường hợp [[Wikivoyage:Quyền tác giả|vi phạm bản quyền]] hoặc phá hoại tạo trang quy mô lớn, toàn bộ nội dung chỉ nói về địa điểm nằm ngoài vùng quản lý, hoặc liên tục thiếu thông tin đến mức chỉ có đúng một câu kiểu "[Tên điểm đến] nằm ở [Tên vùng]", việc xóa nhanh là cần thiết và hợp lý. Trong các trường hợp đó, đặc biệt là vi phạm bản quyền, cộng đồng luôn hoan nghênh việc khởi tạo lại bài viết mới hoàn toàn bằng thiện chí và đúng quy chuẩn.
== Các lý do để xóa bài viết ==
Chỉ khẳng định chung chung rằng một trang không phù hợp với [[Wikivoyage:Mục tiêu và không mục tiêu|mục tiêu của dự án]] là chưa đủ căn cứ để xóa; lý do xóa bắt buộc phải đối chiếu với các điều khoản quy định cụ thể. '''Bài viết''' sẽ bị xóa khỏi trang web khi...
* ...chúng '''quá chi tiết.''' Theo quy tắc chung, nhà hàng, khách sạn, quán bar hay từng điểm tham quan đơn lẻ không được tạo thành bài viết riêng trên Wikivoyage. Trừ một số trường hợp ngoại lệ, một số điểm tham quan tự thân nó đủ tầm vóc để trở thành một điểm đến du lịch trọn vẹn, chẳng hạn như [[Quần thể di tích Angkor]] hay [[Disneyland]]. Xem thêm tại [[Wikivoyage:Thế nào là một bài viết?|Thế nào là một bài viết?]]. Nếu điểm tham quan đó đủ quan trọng để du khách tìm kiếm, hoặc nội dung cần lưu giữ lịch sử sửa đổi để [[Wikivoyage:Bản quyền mở|ghi công tác giả theo giấy phép CC BY-SA]], thì trang đó nên được chuyển hướng thay vì xóa.
* ...chúng là '''hành vi phá hoại.''' Đôi khi các bài viết được tạo ra từ sự quậy phá, chứa tiêu đề vô nghĩa, xúc phạm hoặc tục tĩu. Dù vậy, hãy xác minh kỹ trước: ví dụ, nhiều địa danh có tên gọi kỳ lạ trên thế giới là có thật! Mặc dù việc xóa là đúng đắn, đôi khi có những cách xử lý thông minh hơn, như biến trang đó thành liên kết đổi hướng cho các lỗi chính tả phổ biến của một địa danh thực.
* ...chúng '''vi phạm bản quyền''' ngay từ thời điểm khởi tạo ban đầu. Bản thân việc nội dung vi phạm bản quyền không có nghĩa là chủ đề đó không được phép tồn tại, nhưng việc xóa trang sẽ loại bỏ hoàn toàn lịch sử vi phạm khỏi hệ thống – điều này rất cần thiết về mặt pháp lý.
* ...chúng là các bài lịch trình du lịch ở mức ''phác thảo'' mà không hề có sửa đổi đáng kể nào trong suốt một năm. Vì hầu như bất kỳ cung đường nào cũng có thể trở thành một [[Wikivoyage:Hành trình|hành trình]], các bài lịch trình phải được chủ động hoàn thiện dần hoặc đạt độ hoàn chỉnh nhất định thì mới được giữ lại. Các bài viết này được gắn thẻ {{tl|outlineitinerary}}. Lưu ý rằng những cung đường nổi tiếng thế giới có biển chỉ dẫn rõ ràng sẽ được miễn trừ quy định này bất kể tình trạng hay thời gian tồn tại.
* ...chúng là các bài [[Chủ đề du lịch|chủ đề du lịch]] ở mức phác thảo không có sửa đổi thực chất trong vòng một năm và không có bài viết chủ đề nào khác phù hợp để đổi hướng về. Những bài này được gắn thẻ {{tl|outlinetopic}}.
Bài viết ''không nên'' bị xóa khi chủ đề hoàn toàn có thể viết thành một bài cẩm nang hợp lệ. Các ví dụ điển hình:
* '''Tiêu đề bài viết sai sót'''. Nếu tên bài bị sai chính tả hoặc không khớp với [[Wikivoyage:Quy ước đặt tên bài viết|quy ước đặt tên]], hãy [[Wikivoyage:Cách đổi tên một bài viết|đổi tên bài viết]] thay vì sao chép nội dung sang trang mới rồi xóa trang cũ.
* '''Bài viết trùng lặp'''. Ví dụ: nếu cùng tồn tại bài "Holland" và "Hà Lan", nội dung nên được hợp nhất, và bài viết có tên không chuẩn theo quy ước sẽ được [[Wikivoyage:Cách đổi hướng một bài viết|đổi hướng]] về bài viết chính thức.
* '''Bài viết chất lượng quá kém'''. Đôi khi bài viết chỉ là một mớ ghi chú lộn xộn hoặc vài ý tưởng sơ sài. Những trang này nên được chung tay cải thiện hơn là xóa bỏ.
Trong trường hợp bài viết chất lượng quá tệ về một chủ đề hợp lệ, thay vì xóa hoàn toàn, nội dung nên được tạm thời thay bằng một bản mẫu bài [[Wikivoyage:Bài sơ khai|sơ khai]] chuẩn và tiếp tục bổ sung sau đó. Có vài trường hợp đặc biệt:
* Một bài viết được tạo ra như trò đùa (hoặc tệ đến mức trở thành một câu chuyện cười vui vẻ) có thể được chuyển sang trang con của [[Wikivoyage:Trò đùa ngớ ngẩn]] (không để lại đổi hướng), để lại trang trắng tinh cho việc viết bài nghiêm túc.
* Một bài viết nhập từ dự án wiki du lịch khác có thể được loại bỏ và thay thế nếu không chứa nội dung nào cần tái sử dụng. Điều này giúp loại bỏ nghĩa vụ ghi công bên ngoài nếu trang được viết lại mới hoàn toàn.
=== Trang đổi hướng ===
Theo nguyên tắc chung, các trang đổi hướng '''không''' nên bị xóa. Trang đổi hướng cung cấp các tên gọi thay thế hữu ích cho bài viết và giúp các công cụ tìm kiếm dẫn đúng địa chỉ cẩm nang. Nếu bạn xóa một trang, hãy đảm bảo các liên kết trỏ đến trang đó đã được sửa lại. Các trang đổi hướng trỏ vào trang không tồn tại sẽ biến thành đổi hướng hỏng. Tuy nhiên, có thể cân nhắc xóa trang đổi hướng nếu:
* ...trang đổi hướng đó '''không có liên kết trỏ tới, đang dẫn về một bài viết đã bị xóa và việc giữ liên kết đó không còn ý nghĩa thực tế.'''
Để di chuyển một bài viết đè lên tên của một trang đổi hướng, trang đổi hướng đó cần phải được xóa trước. Nếu trang đổi hướng có lịch sử sửa đổi không tầm thường (do từng là bài viết cũ được gộp vào), lịch sử cần được hợp nhất cẩn thận trước khi thực hiện thao tác.
=== Trang thảo luận ===
Khác với Wikipedia, chúng ta thường không xóa các [[Wikivoyage:Sử dụng trang thảo luận|trang thảo luận]], ngay cả khi bài viết chính đã bị xóa. Việc giữ lại trang thảo luận không gây hại gì và đôi khi lưu giữ những trao đổi, ý kiến giá trị của các biên tập viên đi trước.
=== Bản mẫu ===
[[Wikivoyage:Sử dụng bản mẫu MediaWiki|Quy định bản mẫu]] yêu cầu các bản mẫu hệ thống mới cần được thảo luận và nhận được sự đồng thuận của cộng đồng trước khi triển khai rộng rãi. Những bản mẫu gây tranh cãi hoặc có sự phản đối sẽ được đưa ra biểu quyết xóa.
Các bản mẫu không còn trang nào sử dụng (mồ côi) cũng có thể được xóa dọn dẹp.
=== Thể loại ===
Các thể loại được tạo ra tương ứng với hệ thống phân cấp thanh điều hướng (breadcrumbs), nhưng đôi khi hệ thống phân cấp thay đổi hoặc các bài viết được di chuyển. Trong trường hợp đó, các thể loại cũ không còn sử dụng có thể được xóa ngay và thay thế bằng các thể loại mới tương ứng.
=== Bài sơ khai bị bỏ rơi ===
Các bài viết được gắn thẻ {{tl|stub}} (sơ khai) có thể bị xem xét xóa nhanh nếu sau 7 ngày chúng dường như bị bỏ rơi và không chứa đựng nội dung thực chất hoặc không có khả năng cứu vãn. Bảo quản viên cần hết sức thận trọng và cân nhắc kỹ lưỡng: nếu các giải pháp thay thế như đổi hướng, hợp nhất vào bài lớn hơn hoặc bổ sung nội dung đem lại lợi ích tốt hơn cho dự án, hãy ưu tiên các phương án đó trước khi quyết định xóa.
== Lý do xóa tập tin hình ảnh ==
Hầu như mọi hình ảnh minh họa đều nên được tải lên kho lưu trữ tự do dùng chung [[:Commons:Trang Chính|Wikimedia Commons]]. Ngoại lệ ''duy nhất'' là những hình ảnh [[Wikivoyage:Nội dung không tự do|không tự do]] được lưu trữ cục bộ theo [[Wikivoyage:Nội dung không tự do#Chính sách miễn trừ|chính sách miễn trừ]] và một số hình ảnh đặc thù như [[Wikivoyage:Ứng cử viên bài viết tiêu biểu Trang Chính/Banner|ảnh banner Trang Chính]].
Các tập tin đa phương tiện không phải hình ảnh được tải lên cục bộ sẽ bị xóa.
Các lý do xóa đối với tập tin hình ảnh lưu trữ cục bộ:
* '''Vi phạm bản quyền'''.
* '''Hình ảnh mồ côi''', tức là hình ảnh không được nhúng vào bất kỳ bài viết nào. Hình ảnh lưu cục bộ là để phục vụ bài viết cụ thể, không lưu giữ vô mục đích.
* '''Vi phạm quyền riêng tư'''. Hình ảnh chụp rõ danh tính người khác phải đáp ứng các tiêu chuẩn được quy định tại [[:Commons:Commons:Photographs of identifiable people|Commons:Hình chụp người có thể nhận dạng danh tính]].
== Xóa trang và Đổi hướng trang ==
Đổi hướng các trang không đủ tiêu chuẩn bài viết (thay vì xóa hẳn) luôn là lựa chọn được ưu tiên vì nhiều lý do. Thứ nhất, bất kỳ ai cũng có thể tạo trang đổi hướng mà không cần quyền bảo quản viên. Thứ hai, trang đổi hướng rất hữu ích cho độc giả. Hãy tưởng tượng một du khách tìm kiếm [[Tháp Eiffel]]; nhờ có trang đổi hướng, họ sẽ được dẫn ngay đến bài viết về thành phố Paris. Cuối cùng, các liên kết đổi hướng hỗ trợ rất tốt cho việc tối ưu hóa công cụ tìm kiếm (SEO).
Một trang đổi hướng là '''không phù hợp''' khi:
# Có thể gây nhầm lẫn. Ví dụ: đổi hướng "Hoa anh đào" về [[100 điểm ngắm hoa anh đào hàng đầu Nhật Bản]] sẽ gây nhầm lẫn với các điểm ngắm hoa anh đào khác trên khắp thế giới.
# Gây cản trở kết quả tìm kiếm. Ví dụ: đổi hướng "Đại dương" về bài viết điểm đến [[Ocean City]] sẽ làm hỏng kết quả tìm kiếm thông thường của độc giả.
# Bị coi là hành vi tự quảng cáo hoặc spam (xem [[Wikivoyage:Không quảng cáo|Không quảng bá]]). Từng quán ăn, khách sạn hay cơ sở kinh doanh đơn lẻ không được tạo trang đổi hướng riêng, trừ phi đó là các tập đoàn vận tải hoặc dịch vụ công cộng quy mô lớn mang tầm quốc gia (như [[Amtrak]]).
Một trang đổi hướng là '''phù hợp''' khi:
# Là tên gọi thay thế hoặc cách viết khác của một địa danh, bao gồm cả những lỗi chính tả phổ biến.
# Dành cho một địa danh có thật và có một điểm đến mục tiêu thích hợp để trỏ về. Quy định này áp dụng cho các khu phố, thôn xóm, thị trấn nhỏ không đủ chuẩn bài viết độc lập (ví dụ: khu phố [[Hell's Kitchen]] đổi hướng về quận [[Manhattan]]).
# Là một thuật ngữ thường xuyên được liên kết hoặc có nguy cơ cao bị tạo thành bài viết vụn vặt (ví dụ: [[Tháp Big Ben]] đổi hướng về bài viết [[London/Westminster]]).
# Hỗ trợ tìm kiếm các từ viết tắt thông dụng (ví dụ: [[USA]] đổi hướng về [[Hoa Kỳ]]).
# Tránh làm gãy các liên kết từ bên ngoài trỏ vào Wikivoyage qua các bài viết cũ.
# Cần bảo tồn lịch sử sửa đổi để ghi công tác giả khi sáp nhập hai bài viết lại với nhau.
Trước khi đổi hướng, hãy ''hợp nhất'' những thông tin hữu ích vào bài viết chính; tóm lược sửa đổi phải ghi rõ nguồn gốc thông tin trích xuất từ bài nào để đảm bảo ghi công bản quyền. Sau đó biến trang cũ thành trang đổi hướng; xem thêm chi tiết tại [[Wikivoyage:Cách đổi hướng một trang|Cách đổi hướng một trang]].
== Quy trình biểu quyết xóa bài ==
# Đầu tiên, hãy xác minh chắc chắn xem bài viết hoặc tập tin đó có thực sự cần phải xóa hay không. Nếu chưa rõ ràng, hãy nêu vấn đề ra [[Wikivoyage:Sử dụng trang thảo luận|trang thảo luận]] của bài viết.
# Gắn thẻ {{tl|vfd}} lên đầu bài viết hoặc trang mô tả tập tin được đề cử. Thẻ {{tl|vfd}} phải nằm '''ở vị trí trên cùng''', trước mọi nội dung khác (chỉ sau banner bài viết).
# Thêm một đề mục liên kết đến bài viết hoặc hình ảnh vào cuối trang [[Wikivoyage:Biểu quyết xóa bài|Biểu quyết xóa bài]] (VFD) kèm theo lý do cụ thể. Ký tên vào đề cử bằng bốn dấu ngã ("<nowiki>~~~~</nowiki>"). ''Mỗi đề mục chỉ đề cử duy nhất một trang hoặc tập tin''.
# Nếu đề cử xóa tập tin, hãy chắc chắn rằng tập tin đó nằm trên máy chủ nội bộ của Wikivoyage tiếng Việt chứ không phải trên [[:Commons:Trang Chính|Wikimedia Commons]] (nếu trên Commons, bạn phải đề cử xóa bên đó).
Cộng đồng sẽ cùng tham gia thảo luận và đánh giá. '''Bài viết và tập tin được coi là chưa đạt chuẩn cho đến khi được chứng minh điều ngược lại.''' Sau '''bảy (7) ngày''' thảo luận, nếu đạt được [[Wikivoyage:Đồng thuận|sự đồng thuận]] giữ lại, bài viết sẽ không bị xóa. Ngược lại, nếu đồng thuận xóa hoặc không có lý do chính đáng để giữ, bảo quản viên sẽ tiến hành thao tác xóa trang.
=== Xóa nhanh ===
{{shortcut|WV:CSD|WV:XN}}
:''Xem danh sách theo dõi tại [[:Thể loại:Chờ xóa]]''
Bảo quản viên có toàn quyền xem xét xóa nhanh các bài viết và hình ảnh rõ ràng không phù hợp mà không cần chờ biểu quyết 7 ngày:
* Các bài viết không bao giờ có thể trở thành [[Wikivoyage:Thế nào là một bài viết?|điểm đến]] hay [[Chủ đề du lịch|chủ đề du lịch]], vì phạm vi quá hẹp hoặc hoàn toàn nằm ngoài tiêu chí của Wikivoyage. Ví dụ: bài viết về tên cá nhân, công ty, khách sạn, quán ăn, bệnh viện, trường học bình thường, hoặc trang thử nghiệm chữ vô nghĩa.
* Hình ảnh tải lên Wikivoyage tiếng Việt mà không có lý do chính đáng. Wikimedia Commons là kho lưu trữ chung cho tất cả hình ảnh; mọi ảnh tải lên cục bộ đều thuộc diện xóa nhanh trừ phi thuộc trường hợp ngoại lệ (như [[Wikivoyage:Nội dung không tự do|nội dung không tự do]]). Bảo quản viên khi xóa nhanh nên nhắn tin nhắc nhở người tải lên tại trang thảo luận cá nhân.
* Hình ảnh [[Wikivoyage:Bản quyền mở|vi phạm bản quyền]] rõ ràng từ các trang thương mại, trang web chính phủ hoặc nguồn có đăng ký bản quyền chặt chẽ (như bản đồ quét lại, tài liệu quảng cáo thương mại). Bảo quản viên khi xóa cần dẫn nguồn URL vi phạm.
* Hình ảnh đã được chuyển thành công sang Wikimedia Commons có thể được xóa nhanh theo yêu cầu.
* Các trang nhập khẩu thử nghiệm từ wiki khác không có nội dung hữu ích hoặc đã được viết lại mới hoàn toàn.
* Trang thảo luận chỉ chứa toàn nội dung rác, spam quảng cáo hoặc chữ vô nghĩa.
* Xóa các trang tạo nhầm lẫn không gây tranh cãi hoặc trang đổi hướng không có lịch sử đang cản trở việc di chuyển bài viết.
* Trang cá nhân của thành viên không đóng góp được tạo ra với mục đích spam phá hoại ngoài phạm vi du lịch.
* Các trang trong không gian tên ''Thành viên:'' hoặc ''Thảo luận Thành viên:'' theo chính yêu cầu của chủ tài khoản đó (trừ những trang lưu trữ thảo luận có sự tham gia của thành viên khác).
* Các thể loại thừa còn sót lại sau khi tái cơ cấu thanh điều hướng breadcrumb.
* Trang đổi hướng hỏng (cần kiểm tra kỹ để tránh nhầm lẫn với các liên kết liên wiki hoặc liên kết sang Meta).
* [[#Bài sơ khai bị bỏ rơi|Bài sơ khai bị bỏ rơi]] không có nội dung giá trị và không có sửa đổi sau hơn 7 ngày.
* Các bài viết được tạo hoàn toàn bằng AI một cách máy móc, lộ liễu, không qua biên tập thực tế.
Nếu có ''bất kỳ sự nghi ngờ'' nào về việc bài viết có thể hữu ích hoặc có thể phát triển, trang đó bắt buộc phải đưa ra quy trình biểu quyết xóa bài thông thường. Nếu nội dung có tiềm năng nhưng tên bài sai, hãy đổi tên bài trước khi xóa. Nếu nội dung vi phạm bản quyền nhưng chủ đề hợp lệ, có thể làm trống nội dung và thay thế bằng khung dàn ý chuẩn.
Các trang spam rõ ràng sẽ bị bảo quản viên xóa ngay khi phát hiện và không cần đưa vào trang biểu quyết xóa bài. Thành viên bình thường có thể gắn bản mẫu {{tl|xóa}} để bảo quản viên chú ý xử lý.
Nếu muốn khiếu nại một tác vụ xóa nhanh, hãy nêu vấn đề tại [[Wikivoyage:Đề nghị phục hồi trang|đề nghị phục hồi trang]].
=== Đóng biểu quyết giữ sớm ===
Trong một số trường hợp, một bài viết hoặc hình ảnh được đề cử xóa nhưng cộng đồng đã nhanh chóng đạt được [[Wikivoyage:Đồng thuận|sự đồng thuận giữ lại rõ ràng]] trước khi thời hạn 14 ngày kết thúc. Khi đó, không cần thiết phải duy trì tình trạng đề cử và có thể kết thúc sớm cuộc biểu quyết:
- Gỡ thẻ {{tl|vfd}} khỏi bài viết hoặc hình ảnh.
- Sao chép toàn bộ nội dung thảo luận biểu quyết sang trang thảo luận của bài viết/hình ảnh đó.
- Lưu trữ cuộc thảo luận từ trang [[Wikivoyage:Biểu quyết xóa bài|Biểu quyết xóa bài]].
'''Tuyệt đối không kết thúc biểu quyết sớm trừ phi đã có sự đồng thuận hoàn toàn rõ ràng'''. Sự đồng thuận không đơn thuần là số đông quá bán, và một vài ý kiến ủng hộ đơn lẻ không tạo thành sự đồng thuận. Nếu chưa chắc chắn, hãy để cuộc biểu quyết tiếp tục diễn ra đủ thời gian quy định.
=== Xóa bài viết trong không gian tên cá nhân ===
Các trang nháp trong không gian tên cá nhân của bạn (''Thành viên:Tên_bạn/...'') có thể được bảo quản viên xóa nhanh theo chính yêu cầu của bạn bằng cách gắn thẻ ''{{xóa nhanh|Tác giả yêu cầu}}''.
Bảo quản viên có thể tự xóa các trang nháp cá nhân của chính mình.
Ngoại lệ đáng lưu ý là trang thảo luận: Chúng ta không xóa thảo luận nếu đã có những thành viên khác tham gia để lại ý kiến.
== Quy trình phục hồi bài viết đã xóa ==
Thỉnh thoảng có thể xảy ra trường hợp một trang bị xóa nhầm — nghĩa là trang đó không thực sự vi phạm các tiêu chuẩn xóa bài ở trên. Hoặc có thể các quy định liên quan đã được thay đổi cởi mở hơn sau thời điểm xóa, cho phép phục hồi bài viết. Khi đó, thành viên có thể tạo đề xuất tại [[Wikivoyage:Biểu quyết phục hồi bài|Biểu quyết phục hồi bài]], giải thích rõ lý do tại sao quyết định xóa trước đây không còn phù hợp với tình hình hiện tại. Cần đưa ra một ''lập luận mới'' thuyết phục để xem xét lại quyết định cũ. Sau mười bốn ngày thảo luận, nếu đạt được sự đồng thuận rằng bài viết bị xóa không thỏa đáng, bảo quản viên sẽ phục hồi lại trang. Ngược lại, trang sẽ tiếp tục được giữ nguyên trạng thái đã xóa.
[[Thể loại:Quy định Wikivoyage]]
[[Thể loại:Bảo trì Wikivoyage]]
17kk363c8uw67fmwwbj0v1db325n8jb
123466
123465
2026-11-04T12:18:48Z
Nvdtn19
6833
/* Xóa bài viết trong không gian tên cá nhân */
123466
wikitext
text/x-wiki
{{nutshell|Bài viết và hình ảnh có thể bị xóa nếu thỏa mãn các tiêu chí cụ thể. Nếu bạn nhận thấy một bài viết hoặc hình ảnh cần phải xóa, hãy đưa ra biểu quyết xóa bài. Một số trường hợp rõ ràng như spam phá hoại hoặc vi phạm bản quyền trắng trợn có thể được xóa nhanh.}}
{{shortcut|WV:QĐXB|WV:DP}}
[[Tập tin:Calculator delete button.jpg|nhỏ|300px|Làm sao người ta có thể cưỡng lại được sự thôi thúc xóa bỏ lịch sử chỉ bằng một nút bấm duy nhất? Một nút bấm sáng loáng, đầy mê hoặc?]]
Không phải mọi thứ đều thuộc về Wikivoyage. Đôi khi chúng ta bắt buộc phải '''xóa bài viết, tập tin và bản mẫu'''; quy định này xác định rõ lý do và cách thức thực hiện điều đó.
Toàn bộ hoặc một phần '''nội dung''' của bất kỳ bài viết nào đều có thể bị xóa vào bất kỳ lúc nào bởi bất kỳ thành viên nào. Điều này không có nghĩa là nội dung đó ''nên'' bị xóa, nhưng mọi người dùng đều có khả năng kỹ thuật để làm điều đó. Tuy nhiên, chỉ có [[Wikivoyage:Bảo quản viên|bảo quản viên]] mới có quyền xóa hoàn toàn '''tiêu đề bài viết và mục dữ liệu''' khỏi hệ thống.
Chúng ta '''rất hiếm khi xóa các trang''' được viết với tinh thần thiện chí nhằm cải thiện cẩm nang du lịch và không vi phạm bản quyền từ nơi khác. Việc xóa hẳn thường không cần thiết. Trang này hướng dẫn cách xóa một trang, và quan trọng hơn là nên làm gì khi bạn ''nghĩ'' rằng cần xóa nhưng thực ra lại có giải pháp tốt hơn.
Các bài viết về những địa danh có thật nhưng không đủ điều kiện đứng độc lập thường sẽ được chuyển hướng về bài viết điểm đến lân cận phù hợp nhất. Tuy nhiên, khi việc đó bất khả thi hoặc xét thấy không mang lại lợi ích tốt nhất cho [[Wikivoyage:Phục vụ khách du lịch|du khách]], bài viết có thể được đề cử xóa tại [[Wikivoyage:Biểu quyết xóa bài|biểu quyết xóa bài]]. Trong các trường hợp [[Wikivoyage:Quyền tác giả|vi phạm bản quyền]] hoặc phá hoại tạo trang quy mô lớn, toàn bộ nội dung chỉ nói về địa điểm nằm ngoài vùng quản lý, hoặc liên tục thiếu thông tin đến mức chỉ có đúng một câu kiểu "[Tên điểm đến] nằm ở [Tên vùng]", việc xóa nhanh là cần thiết và hợp lý. Trong các trường hợp đó, đặc biệt là vi phạm bản quyền, cộng đồng luôn hoan nghênh việc khởi tạo lại bài viết mới hoàn toàn bằng thiện chí và đúng quy chuẩn.
== Các lý do để xóa bài viết ==
Chỉ khẳng định chung chung rằng một trang không phù hợp với [[Wikivoyage:Mục tiêu và không mục tiêu|mục tiêu của dự án]] là chưa đủ căn cứ để xóa; lý do xóa bắt buộc phải đối chiếu với các điều khoản quy định cụ thể. '''Bài viết''' sẽ bị xóa khỏi trang web khi...
* ...chúng '''quá chi tiết.''' Theo quy tắc chung, nhà hàng, khách sạn, quán bar hay từng điểm tham quan đơn lẻ không được tạo thành bài viết riêng trên Wikivoyage. Trừ một số trường hợp ngoại lệ, một số điểm tham quan tự thân nó đủ tầm vóc để trở thành một điểm đến du lịch trọn vẹn, chẳng hạn như [[Quần thể di tích Angkor]] hay [[Disneyland]]. Xem thêm tại [[Wikivoyage:Thế nào là một bài viết?|Thế nào là một bài viết?]]. Nếu điểm tham quan đó đủ quan trọng để du khách tìm kiếm, hoặc nội dung cần lưu giữ lịch sử sửa đổi để [[Wikivoyage:Bản quyền mở|ghi công tác giả theo giấy phép CC BY-SA]], thì trang đó nên được chuyển hướng thay vì xóa.
* ...chúng là '''hành vi phá hoại.''' Đôi khi các bài viết được tạo ra từ sự quậy phá, chứa tiêu đề vô nghĩa, xúc phạm hoặc tục tĩu. Dù vậy, hãy xác minh kỹ trước: ví dụ, nhiều địa danh có tên gọi kỳ lạ trên thế giới là có thật! Mặc dù việc xóa là đúng đắn, đôi khi có những cách xử lý thông minh hơn, như biến trang đó thành liên kết đổi hướng cho các lỗi chính tả phổ biến của một địa danh thực.
* ...chúng '''vi phạm bản quyền''' ngay từ thời điểm khởi tạo ban đầu. Bản thân việc nội dung vi phạm bản quyền không có nghĩa là chủ đề đó không được phép tồn tại, nhưng việc xóa trang sẽ loại bỏ hoàn toàn lịch sử vi phạm khỏi hệ thống – điều này rất cần thiết về mặt pháp lý.
* ...chúng là các bài lịch trình du lịch ở mức ''phác thảo'' mà không hề có sửa đổi đáng kể nào trong suốt một năm. Vì hầu như bất kỳ cung đường nào cũng có thể trở thành một [[Wikivoyage:Hành trình|hành trình]], các bài lịch trình phải được chủ động hoàn thiện dần hoặc đạt độ hoàn chỉnh nhất định thì mới được giữ lại. Các bài viết này được gắn thẻ {{tl|outlineitinerary}}. Lưu ý rằng những cung đường nổi tiếng thế giới có biển chỉ dẫn rõ ràng sẽ được miễn trừ quy định này bất kể tình trạng hay thời gian tồn tại.
* ...chúng là các bài [[Chủ đề du lịch|chủ đề du lịch]] ở mức phác thảo không có sửa đổi thực chất trong vòng một năm và không có bài viết chủ đề nào khác phù hợp để đổi hướng về. Những bài này được gắn thẻ {{tl|outlinetopic}}.
Bài viết ''không nên'' bị xóa khi chủ đề hoàn toàn có thể viết thành một bài cẩm nang hợp lệ. Các ví dụ điển hình:
* '''Tiêu đề bài viết sai sót'''. Nếu tên bài bị sai chính tả hoặc không khớp với [[Wikivoyage:Quy ước đặt tên bài viết|quy ước đặt tên]], hãy [[Wikivoyage:Cách đổi tên một bài viết|đổi tên bài viết]] thay vì sao chép nội dung sang trang mới rồi xóa trang cũ.
* '''Bài viết trùng lặp'''. Ví dụ: nếu cùng tồn tại bài "Holland" và "Hà Lan", nội dung nên được hợp nhất, và bài viết có tên không chuẩn theo quy ước sẽ được [[Wikivoyage:Cách đổi hướng một bài viết|đổi hướng]] về bài viết chính thức.
* '''Bài viết chất lượng quá kém'''. Đôi khi bài viết chỉ là một mớ ghi chú lộn xộn hoặc vài ý tưởng sơ sài. Những trang này nên được chung tay cải thiện hơn là xóa bỏ.
Trong trường hợp bài viết chất lượng quá tệ về một chủ đề hợp lệ, thay vì xóa hoàn toàn, nội dung nên được tạm thời thay bằng một bản mẫu bài [[Wikivoyage:Bài sơ khai|sơ khai]] chuẩn và tiếp tục bổ sung sau đó. Có vài trường hợp đặc biệt:
* Một bài viết được tạo ra như trò đùa (hoặc tệ đến mức trở thành một câu chuyện cười vui vẻ) có thể được chuyển sang trang con của [[Wikivoyage:Trò đùa ngớ ngẩn]] (không để lại đổi hướng), để lại trang trắng tinh cho việc viết bài nghiêm túc.
* Một bài viết nhập từ dự án wiki du lịch khác có thể được loại bỏ và thay thế nếu không chứa nội dung nào cần tái sử dụng. Điều này giúp loại bỏ nghĩa vụ ghi công bên ngoài nếu trang được viết lại mới hoàn toàn.
=== Trang đổi hướng ===
Theo nguyên tắc chung, các trang đổi hướng '''không''' nên bị xóa. Trang đổi hướng cung cấp các tên gọi thay thế hữu ích cho bài viết và giúp các công cụ tìm kiếm dẫn đúng địa chỉ cẩm nang. Nếu bạn xóa một trang, hãy đảm bảo các liên kết trỏ đến trang đó đã được sửa lại. Các trang đổi hướng trỏ vào trang không tồn tại sẽ biến thành đổi hướng hỏng. Tuy nhiên, có thể cân nhắc xóa trang đổi hướng nếu:
* ...trang đổi hướng đó '''không có liên kết trỏ tới, đang dẫn về một bài viết đã bị xóa và việc giữ liên kết đó không còn ý nghĩa thực tế.'''
Để di chuyển một bài viết đè lên tên của một trang đổi hướng, trang đổi hướng đó cần phải được xóa trước. Nếu trang đổi hướng có lịch sử sửa đổi không tầm thường (do từng là bài viết cũ được gộp vào), lịch sử cần được hợp nhất cẩn thận trước khi thực hiện thao tác.
=== Trang thảo luận ===
Khác với Wikipedia, chúng ta thường không xóa các [[Wikivoyage:Sử dụng trang thảo luận|trang thảo luận]], ngay cả khi bài viết chính đã bị xóa. Việc giữ lại trang thảo luận không gây hại gì và đôi khi lưu giữ những trao đổi, ý kiến giá trị của các biên tập viên đi trước.
=== Bản mẫu ===
[[Wikivoyage:Sử dụng bản mẫu MediaWiki|Quy định bản mẫu]] yêu cầu các bản mẫu hệ thống mới cần được thảo luận và nhận được sự đồng thuận của cộng đồng trước khi triển khai rộng rãi. Những bản mẫu gây tranh cãi hoặc có sự phản đối sẽ được đưa ra biểu quyết xóa.
Các bản mẫu không còn trang nào sử dụng (mồ côi) cũng có thể được xóa dọn dẹp.
=== Thể loại ===
Các thể loại được tạo ra tương ứng với hệ thống phân cấp thanh điều hướng (breadcrumbs), nhưng đôi khi hệ thống phân cấp thay đổi hoặc các bài viết được di chuyển. Trong trường hợp đó, các thể loại cũ không còn sử dụng có thể được xóa ngay và thay thế bằng các thể loại mới tương ứng.
=== Bài sơ khai bị bỏ rơi ===
Các bài viết được gắn thẻ {{tl|stub}} (sơ khai) có thể bị xem xét xóa nhanh nếu sau 7 ngày chúng dường như bị bỏ rơi và không chứa đựng nội dung thực chất hoặc không có khả năng cứu vãn. Bảo quản viên cần hết sức thận trọng và cân nhắc kỹ lưỡng: nếu các giải pháp thay thế như đổi hướng, hợp nhất vào bài lớn hơn hoặc bổ sung nội dung đem lại lợi ích tốt hơn cho dự án, hãy ưu tiên các phương án đó trước khi quyết định xóa.
== Lý do xóa tập tin hình ảnh ==
Hầu như mọi hình ảnh minh họa đều nên được tải lên kho lưu trữ tự do dùng chung [[:Commons:Trang Chính|Wikimedia Commons]]. Ngoại lệ ''duy nhất'' là những hình ảnh [[Wikivoyage:Nội dung không tự do|không tự do]] được lưu trữ cục bộ theo [[Wikivoyage:Nội dung không tự do#Chính sách miễn trừ|chính sách miễn trừ]] và một số hình ảnh đặc thù như [[Wikivoyage:Ứng cử viên bài viết tiêu biểu Trang Chính/Banner|ảnh banner Trang Chính]].
Các tập tin đa phương tiện không phải hình ảnh được tải lên cục bộ sẽ bị xóa.
Các lý do xóa đối với tập tin hình ảnh lưu trữ cục bộ:
* '''Vi phạm bản quyền'''.
* '''Hình ảnh mồ côi''', tức là hình ảnh không được nhúng vào bất kỳ bài viết nào. Hình ảnh lưu cục bộ là để phục vụ bài viết cụ thể, không lưu giữ vô mục đích.
* '''Vi phạm quyền riêng tư'''. Hình ảnh chụp rõ danh tính người khác phải đáp ứng các tiêu chuẩn được quy định tại [[:Commons:Commons:Photographs of identifiable people|Commons:Hình chụp người có thể nhận dạng danh tính]].
== Xóa trang và Đổi hướng trang ==
Đổi hướng các trang không đủ tiêu chuẩn bài viết (thay vì xóa hẳn) luôn là lựa chọn được ưu tiên vì nhiều lý do. Thứ nhất, bất kỳ ai cũng có thể tạo trang đổi hướng mà không cần quyền bảo quản viên. Thứ hai, trang đổi hướng rất hữu ích cho độc giả. Hãy tưởng tượng một du khách tìm kiếm [[Tháp Eiffel]]; nhờ có trang đổi hướng, họ sẽ được dẫn ngay đến bài viết về thành phố Paris. Cuối cùng, các liên kết đổi hướng hỗ trợ rất tốt cho việc tối ưu hóa công cụ tìm kiếm (SEO).
Một trang đổi hướng là '''không phù hợp''' khi:
# Có thể gây nhầm lẫn. Ví dụ: đổi hướng "Hoa anh đào" về [[100 điểm ngắm hoa anh đào hàng đầu Nhật Bản]] sẽ gây nhầm lẫn với các điểm ngắm hoa anh đào khác trên khắp thế giới.
# Gây cản trở kết quả tìm kiếm. Ví dụ: đổi hướng "Đại dương" về bài viết điểm đến [[Ocean City]] sẽ làm hỏng kết quả tìm kiếm thông thường của độc giả.
# Bị coi là hành vi tự quảng cáo hoặc spam (xem [[Wikivoyage:Không quảng cáo|Không quảng bá]]). Từng quán ăn, khách sạn hay cơ sở kinh doanh đơn lẻ không được tạo trang đổi hướng riêng, trừ phi đó là các tập đoàn vận tải hoặc dịch vụ công cộng quy mô lớn mang tầm quốc gia (như [[Amtrak]]).
Một trang đổi hướng là '''phù hợp''' khi:
# Là tên gọi thay thế hoặc cách viết khác của một địa danh, bao gồm cả những lỗi chính tả phổ biến.
# Dành cho một địa danh có thật và có một điểm đến mục tiêu thích hợp để trỏ về. Quy định này áp dụng cho các khu phố, thôn xóm, thị trấn nhỏ không đủ chuẩn bài viết độc lập (ví dụ: khu phố [[Hell's Kitchen]] đổi hướng về quận [[Manhattan]]).
# Là một thuật ngữ thường xuyên được liên kết hoặc có nguy cơ cao bị tạo thành bài viết vụn vặt (ví dụ: [[Tháp Big Ben]] đổi hướng về bài viết [[London/Westminster]]).
# Hỗ trợ tìm kiếm các từ viết tắt thông dụng (ví dụ: [[USA]] đổi hướng về [[Hoa Kỳ]]).
# Tránh làm gãy các liên kết từ bên ngoài trỏ vào Wikivoyage qua các bài viết cũ.
# Cần bảo tồn lịch sử sửa đổi để ghi công tác giả khi sáp nhập hai bài viết lại với nhau.
Trước khi đổi hướng, hãy ''hợp nhất'' những thông tin hữu ích vào bài viết chính; tóm lược sửa đổi phải ghi rõ nguồn gốc thông tin trích xuất từ bài nào để đảm bảo ghi công bản quyền. Sau đó biến trang cũ thành trang đổi hướng; xem thêm chi tiết tại [[Wikivoyage:Cách đổi hướng một trang|Cách đổi hướng một trang]].
== Quy trình biểu quyết xóa bài ==
# Đầu tiên, hãy xác minh chắc chắn xem bài viết hoặc tập tin đó có thực sự cần phải xóa hay không. Nếu chưa rõ ràng, hãy nêu vấn đề ra [[Wikivoyage:Sử dụng trang thảo luận|trang thảo luận]] của bài viết.
# Gắn thẻ {{tl|vfd}} lên đầu bài viết hoặc trang mô tả tập tin được đề cử. Thẻ {{tl|vfd}} phải nằm '''ở vị trí trên cùng''', trước mọi nội dung khác (chỉ sau banner bài viết).
# Thêm một đề mục liên kết đến bài viết hoặc hình ảnh vào cuối trang [[Wikivoyage:Biểu quyết xóa bài|Biểu quyết xóa bài]] (VFD) kèm theo lý do cụ thể. Ký tên vào đề cử bằng bốn dấu ngã ("<nowiki>~~~~</nowiki>"). ''Mỗi đề mục chỉ đề cử duy nhất một trang hoặc tập tin''.
# Nếu đề cử xóa tập tin, hãy chắc chắn rằng tập tin đó nằm trên máy chủ nội bộ của Wikivoyage tiếng Việt chứ không phải trên [[:Commons:Trang Chính|Wikimedia Commons]] (nếu trên Commons, bạn phải đề cử xóa bên đó).
Cộng đồng sẽ cùng tham gia thảo luận và đánh giá. '''Bài viết và tập tin được coi là chưa đạt chuẩn cho đến khi được chứng minh điều ngược lại.''' Sau '''bảy (7) ngày''' thảo luận, nếu đạt được [[Wikivoyage:Đồng thuận|sự đồng thuận]] giữ lại, bài viết sẽ không bị xóa. Ngược lại, nếu đồng thuận xóa hoặc không có lý do chính đáng để giữ, bảo quản viên sẽ tiến hành thao tác xóa trang.
=== Xóa nhanh ===
{{shortcut|WV:CSD|WV:XN}}
:''Xem danh sách theo dõi tại [[:Thể loại:Chờ xóa]]''
Bảo quản viên có toàn quyền xem xét xóa nhanh các bài viết và hình ảnh rõ ràng không phù hợp mà không cần chờ biểu quyết 7 ngày:
* Các bài viết không bao giờ có thể trở thành [[Wikivoyage:Thế nào là một bài viết?|điểm đến]] hay [[Chủ đề du lịch|chủ đề du lịch]], vì phạm vi quá hẹp hoặc hoàn toàn nằm ngoài tiêu chí của Wikivoyage. Ví dụ: bài viết về tên cá nhân, công ty, khách sạn, quán ăn, bệnh viện, trường học bình thường, hoặc trang thử nghiệm chữ vô nghĩa.
* Hình ảnh tải lên Wikivoyage tiếng Việt mà không có lý do chính đáng. Wikimedia Commons là kho lưu trữ chung cho tất cả hình ảnh; mọi ảnh tải lên cục bộ đều thuộc diện xóa nhanh trừ phi thuộc trường hợp ngoại lệ (như [[Wikivoyage:Nội dung không tự do|nội dung không tự do]]). Bảo quản viên khi xóa nhanh nên nhắn tin nhắc nhở người tải lên tại trang thảo luận cá nhân.
* Hình ảnh [[Wikivoyage:Bản quyền mở|vi phạm bản quyền]] rõ ràng từ các trang thương mại, trang web chính phủ hoặc nguồn có đăng ký bản quyền chặt chẽ (như bản đồ quét lại, tài liệu quảng cáo thương mại). Bảo quản viên khi xóa cần dẫn nguồn URL vi phạm.
* Hình ảnh đã được chuyển thành công sang Wikimedia Commons có thể được xóa nhanh theo yêu cầu.
* Các trang nhập khẩu thử nghiệm từ wiki khác không có nội dung hữu ích hoặc đã được viết lại mới hoàn toàn.
* Trang thảo luận chỉ chứa toàn nội dung rác, spam quảng cáo hoặc chữ vô nghĩa.
* Xóa các trang tạo nhầm lẫn không gây tranh cãi hoặc trang đổi hướng không có lịch sử đang cản trở việc di chuyển bài viết.
* Trang cá nhân của thành viên không đóng góp được tạo ra với mục đích spam phá hoại ngoài phạm vi du lịch.
* Các trang trong không gian tên ''Thành viên:'' hoặc ''Thảo luận Thành viên:'' theo chính yêu cầu của chủ tài khoản đó (trừ những trang lưu trữ thảo luận có sự tham gia của thành viên khác).
* Các thể loại thừa còn sót lại sau khi tái cơ cấu thanh điều hướng breadcrumb.
* Trang đổi hướng hỏng (cần kiểm tra kỹ để tránh nhầm lẫn với các liên kết liên wiki hoặc liên kết sang Meta).
* [[#Bài sơ khai bị bỏ rơi|Bài sơ khai bị bỏ rơi]] không có nội dung giá trị và không có sửa đổi sau hơn 7 ngày.
* Các bài viết được tạo hoàn toàn bằng AI một cách máy móc, lộ liễu, không qua biên tập thực tế.
Nếu có ''bất kỳ sự nghi ngờ'' nào về việc bài viết có thể hữu ích hoặc có thể phát triển, trang đó bắt buộc phải đưa ra quy trình biểu quyết xóa bài thông thường. Nếu nội dung có tiềm năng nhưng tên bài sai, hãy đổi tên bài trước khi xóa. Nếu nội dung vi phạm bản quyền nhưng chủ đề hợp lệ, có thể làm trống nội dung và thay thế bằng khung dàn ý chuẩn.
Các trang spam rõ ràng sẽ bị bảo quản viên xóa ngay khi phát hiện và không cần đưa vào trang biểu quyết xóa bài. Thành viên bình thường có thể gắn bản mẫu {{tl|xóa}} để bảo quản viên chú ý xử lý.
Nếu muốn khiếu nại một tác vụ xóa nhanh, hãy nêu vấn đề tại [[Wikivoyage:Đề nghị phục hồi trang|đề nghị phục hồi trang]].
=== Đóng biểu quyết giữ sớm ===
Trong một số trường hợp, một bài viết hoặc hình ảnh được đề cử xóa nhưng cộng đồng đã nhanh chóng đạt được [[Wikivoyage:Đồng thuận|sự đồng thuận giữ lại rõ ràng]] trước khi thời hạn 14 ngày kết thúc. Khi đó, không cần thiết phải duy trì tình trạng đề cử và có thể kết thúc sớm cuộc biểu quyết:
- Gỡ thẻ {{tl|vfd}} khỏi bài viết hoặc hình ảnh.
- Sao chép toàn bộ nội dung thảo luận biểu quyết sang trang thảo luận của bài viết/hình ảnh đó.
- Lưu trữ cuộc thảo luận từ trang [[Wikivoyage:Biểu quyết xóa bài|Biểu quyết xóa bài]].
'''Tuyệt đối không kết thúc biểu quyết sớm trừ phi đã có sự đồng thuận hoàn toàn rõ ràng'''. Sự đồng thuận không đơn thuần là số đông quá bán, và một vài ý kiến ủng hộ đơn lẻ không tạo thành sự đồng thuận. Nếu chưa chắc chắn, hãy để cuộc biểu quyết tiếp tục diễn ra đủ thời gian quy định.
=== Xóa bài viết trong không gian tên cá nhân ===
Các trang nháp trong không gian tên cá nhân của bạn (''Thành viên:Tên_bạn/...'') có thể được bảo quản viên xóa nhanh theo chính yêu cầu của bạn bằng cách gắn thẻ {{tlx|chờ xoá|Tác giả yêu cầu}}.
Bảo quản viên có thể tự xóa các trang nháp cá nhân của chính mình.
Ngoại lệ đáng lưu ý là trang thảo luận: Chúng ta không xóa thảo luận nếu đã có những thành viên khác tham gia để lại ý kiến.
== Quy trình phục hồi bài viết đã xóa ==
Thỉnh thoảng có thể xảy ra trường hợp một trang bị xóa nhầm — nghĩa là trang đó không thực sự vi phạm các tiêu chuẩn xóa bài ở trên. Hoặc có thể các quy định liên quan đã được thay đổi cởi mở hơn sau thời điểm xóa, cho phép phục hồi bài viết. Khi đó, thành viên có thể tạo đề xuất tại [[Wikivoyage:Biểu quyết phục hồi bài|Biểu quyết phục hồi bài]], giải thích rõ lý do tại sao quyết định xóa trước đây không còn phù hợp với tình hình hiện tại. Cần đưa ra một ''lập luận mới'' thuyết phục để xem xét lại quyết định cũ. Sau mười bốn ngày thảo luận, nếu đạt được sự đồng thuận rằng bài viết bị xóa không thỏa đáng, bảo quản viên sẽ phục hồi lại trang. Ngược lại, trang sẽ tiếp tục được giữ nguyên trạng thái đã xóa.
[[Thể loại:Quy định Wikivoyage]]
[[Thể loại:Bảo trì Wikivoyage]]
aen8pivlf1pptnu4mutf4kjn3k5gulo
123467
123466
2026-11-04T12:19:15Z
Nvdtn19
6833
/* Quy trình phục hồi bài viết đã xóa */
123467
wikitext
text/x-wiki
{{nutshell|Bài viết và hình ảnh có thể bị xóa nếu thỏa mãn các tiêu chí cụ thể. Nếu bạn nhận thấy một bài viết hoặc hình ảnh cần phải xóa, hãy đưa ra biểu quyết xóa bài. Một số trường hợp rõ ràng như spam phá hoại hoặc vi phạm bản quyền trắng trợn có thể được xóa nhanh.}}
{{shortcut|WV:QĐXB|WV:DP}}
[[Tập tin:Calculator delete button.jpg|nhỏ|300px|Làm sao người ta có thể cưỡng lại được sự thôi thúc xóa bỏ lịch sử chỉ bằng một nút bấm duy nhất? Một nút bấm sáng loáng, đầy mê hoặc?]]
Không phải mọi thứ đều thuộc về Wikivoyage. Đôi khi chúng ta bắt buộc phải '''xóa bài viết, tập tin và bản mẫu'''; quy định này xác định rõ lý do và cách thức thực hiện điều đó.
Toàn bộ hoặc một phần '''nội dung''' của bất kỳ bài viết nào đều có thể bị xóa vào bất kỳ lúc nào bởi bất kỳ thành viên nào. Điều này không có nghĩa là nội dung đó ''nên'' bị xóa, nhưng mọi người dùng đều có khả năng kỹ thuật để làm điều đó. Tuy nhiên, chỉ có [[Wikivoyage:Bảo quản viên|bảo quản viên]] mới có quyền xóa hoàn toàn '''tiêu đề bài viết và mục dữ liệu''' khỏi hệ thống.
Chúng ta '''rất hiếm khi xóa các trang''' được viết với tinh thần thiện chí nhằm cải thiện cẩm nang du lịch và không vi phạm bản quyền từ nơi khác. Việc xóa hẳn thường không cần thiết. Trang này hướng dẫn cách xóa một trang, và quan trọng hơn là nên làm gì khi bạn ''nghĩ'' rằng cần xóa nhưng thực ra lại có giải pháp tốt hơn.
Các bài viết về những địa danh có thật nhưng không đủ điều kiện đứng độc lập thường sẽ được chuyển hướng về bài viết điểm đến lân cận phù hợp nhất. Tuy nhiên, khi việc đó bất khả thi hoặc xét thấy không mang lại lợi ích tốt nhất cho [[Wikivoyage:Phục vụ khách du lịch|du khách]], bài viết có thể được đề cử xóa tại [[Wikivoyage:Biểu quyết xóa bài|biểu quyết xóa bài]]. Trong các trường hợp [[Wikivoyage:Quyền tác giả|vi phạm bản quyền]] hoặc phá hoại tạo trang quy mô lớn, toàn bộ nội dung chỉ nói về địa điểm nằm ngoài vùng quản lý, hoặc liên tục thiếu thông tin đến mức chỉ có đúng một câu kiểu "[Tên điểm đến] nằm ở [Tên vùng]", việc xóa nhanh là cần thiết và hợp lý. Trong các trường hợp đó, đặc biệt là vi phạm bản quyền, cộng đồng luôn hoan nghênh việc khởi tạo lại bài viết mới hoàn toàn bằng thiện chí và đúng quy chuẩn.
== Các lý do để xóa bài viết ==
Chỉ khẳng định chung chung rằng một trang không phù hợp với [[Wikivoyage:Mục tiêu và không mục tiêu|mục tiêu của dự án]] là chưa đủ căn cứ để xóa; lý do xóa bắt buộc phải đối chiếu với các điều khoản quy định cụ thể. '''Bài viết''' sẽ bị xóa khỏi trang web khi...
* ...chúng '''quá chi tiết.''' Theo quy tắc chung, nhà hàng, khách sạn, quán bar hay từng điểm tham quan đơn lẻ không được tạo thành bài viết riêng trên Wikivoyage. Trừ một số trường hợp ngoại lệ, một số điểm tham quan tự thân nó đủ tầm vóc để trở thành một điểm đến du lịch trọn vẹn, chẳng hạn như [[Quần thể di tích Angkor]] hay [[Disneyland]]. Xem thêm tại [[Wikivoyage:Thế nào là một bài viết?|Thế nào là một bài viết?]]. Nếu điểm tham quan đó đủ quan trọng để du khách tìm kiếm, hoặc nội dung cần lưu giữ lịch sử sửa đổi để [[Wikivoyage:Bản quyền mở|ghi công tác giả theo giấy phép CC BY-SA]], thì trang đó nên được chuyển hướng thay vì xóa.
* ...chúng là '''hành vi phá hoại.''' Đôi khi các bài viết được tạo ra từ sự quậy phá, chứa tiêu đề vô nghĩa, xúc phạm hoặc tục tĩu. Dù vậy, hãy xác minh kỹ trước: ví dụ, nhiều địa danh có tên gọi kỳ lạ trên thế giới là có thật! Mặc dù việc xóa là đúng đắn, đôi khi có những cách xử lý thông minh hơn, như biến trang đó thành liên kết đổi hướng cho các lỗi chính tả phổ biến của một địa danh thực.
* ...chúng '''vi phạm bản quyền''' ngay từ thời điểm khởi tạo ban đầu. Bản thân việc nội dung vi phạm bản quyền không có nghĩa là chủ đề đó không được phép tồn tại, nhưng việc xóa trang sẽ loại bỏ hoàn toàn lịch sử vi phạm khỏi hệ thống – điều này rất cần thiết về mặt pháp lý.
* ...chúng là các bài lịch trình du lịch ở mức ''phác thảo'' mà không hề có sửa đổi đáng kể nào trong suốt một năm. Vì hầu như bất kỳ cung đường nào cũng có thể trở thành một [[Wikivoyage:Hành trình|hành trình]], các bài lịch trình phải được chủ động hoàn thiện dần hoặc đạt độ hoàn chỉnh nhất định thì mới được giữ lại. Các bài viết này được gắn thẻ {{tl|outlineitinerary}}. Lưu ý rằng những cung đường nổi tiếng thế giới có biển chỉ dẫn rõ ràng sẽ được miễn trừ quy định này bất kể tình trạng hay thời gian tồn tại.
* ...chúng là các bài [[Chủ đề du lịch|chủ đề du lịch]] ở mức phác thảo không có sửa đổi thực chất trong vòng một năm và không có bài viết chủ đề nào khác phù hợp để đổi hướng về. Những bài này được gắn thẻ {{tl|outlinetopic}}.
Bài viết ''không nên'' bị xóa khi chủ đề hoàn toàn có thể viết thành một bài cẩm nang hợp lệ. Các ví dụ điển hình:
* '''Tiêu đề bài viết sai sót'''. Nếu tên bài bị sai chính tả hoặc không khớp với [[Wikivoyage:Quy ước đặt tên bài viết|quy ước đặt tên]], hãy [[Wikivoyage:Cách đổi tên một bài viết|đổi tên bài viết]] thay vì sao chép nội dung sang trang mới rồi xóa trang cũ.
* '''Bài viết trùng lặp'''. Ví dụ: nếu cùng tồn tại bài "Holland" và "Hà Lan", nội dung nên được hợp nhất, và bài viết có tên không chuẩn theo quy ước sẽ được [[Wikivoyage:Cách đổi hướng một bài viết|đổi hướng]] về bài viết chính thức.
* '''Bài viết chất lượng quá kém'''. Đôi khi bài viết chỉ là một mớ ghi chú lộn xộn hoặc vài ý tưởng sơ sài. Những trang này nên được chung tay cải thiện hơn là xóa bỏ.
Trong trường hợp bài viết chất lượng quá tệ về một chủ đề hợp lệ, thay vì xóa hoàn toàn, nội dung nên được tạm thời thay bằng một bản mẫu bài [[Wikivoyage:Bài sơ khai|sơ khai]] chuẩn và tiếp tục bổ sung sau đó. Có vài trường hợp đặc biệt:
* Một bài viết được tạo ra như trò đùa (hoặc tệ đến mức trở thành một câu chuyện cười vui vẻ) có thể được chuyển sang trang con của [[Wikivoyage:Trò đùa ngớ ngẩn]] (không để lại đổi hướng), để lại trang trắng tinh cho việc viết bài nghiêm túc.
* Một bài viết nhập từ dự án wiki du lịch khác có thể được loại bỏ và thay thế nếu không chứa nội dung nào cần tái sử dụng. Điều này giúp loại bỏ nghĩa vụ ghi công bên ngoài nếu trang được viết lại mới hoàn toàn.
=== Trang đổi hướng ===
Theo nguyên tắc chung, các trang đổi hướng '''không''' nên bị xóa. Trang đổi hướng cung cấp các tên gọi thay thế hữu ích cho bài viết và giúp các công cụ tìm kiếm dẫn đúng địa chỉ cẩm nang. Nếu bạn xóa một trang, hãy đảm bảo các liên kết trỏ đến trang đó đã được sửa lại. Các trang đổi hướng trỏ vào trang không tồn tại sẽ biến thành đổi hướng hỏng. Tuy nhiên, có thể cân nhắc xóa trang đổi hướng nếu:
* ...trang đổi hướng đó '''không có liên kết trỏ tới, đang dẫn về một bài viết đã bị xóa và việc giữ liên kết đó không còn ý nghĩa thực tế.'''
Để di chuyển một bài viết đè lên tên của một trang đổi hướng, trang đổi hướng đó cần phải được xóa trước. Nếu trang đổi hướng có lịch sử sửa đổi không tầm thường (do từng là bài viết cũ được gộp vào), lịch sử cần được hợp nhất cẩn thận trước khi thực hiện thao tác.
=== Trang thảo luận ===
Khác với Wikipedia, chúng ta thường không xóa các [[Wikivoyage:Sử dụng trang thảo luận|trang thảo luận]], ngay cả khi bài viết chính đã bị xóa. Việc giữ lại trang thảo luận không gây hại gì và đôi khi lưu giữ những trao đổi, ý kiến giá trị của các biên tập viên đi trước.
=== Bản mẫu ===
[[Wikivoyage:Sử dụng bản mẫu MediaWiki|Quy định bản mẫu]] yêu cầu các bản mẫu hệ thống mới cần được thảo luận và nhận được sự đồng thuận của cộng đồng trước khi triển khai rộng rãi. Những bản mẫu gây tranh cãi hoặc có sự phản đối sẽ được đưa ra biểu quyết xóa.
Các bản mẫu không còn trang nào sử dụng (mồ côi) cũng có thể được xóa dọn dẹp.
=== Thể loại ===
Các thể loại được tạo ra tương ứng với hệ thống phân cấp thanh điều hướng (breadcrumbs), nhưng đôi khi hệ thống phân cấp thay đổi hoặc các bài viết được di chuyển. Trong trường hợp đó, các thể loại cũ không còn sử dụng có thể được xóa ngay và thay thế bằng các thể loại mới tương ứng.
=== Bài sơ khai bị bỏ rơi ===
Các bài viết được gắn thẻ {{tl|stub}} (sơ khai) có thể bị xem xét xóa nhanh nếu sau 7 ngày chúng dường như bị bỏ rơi và không chứa đựng nội dung thực chất hoặc không có khả năng cứu vãn. Bảo quản viên cần hết sức thận trọng và cân nhắc kỹ lưỡng: nếu các giải pháp thay thế như đổi hướng, hợp nhất vào bài lớn hơn hoặc bổ sung nội dung đem lại lợi ích tốt hơn cho dự án, hãy ưu tiên các phương án đó trước khi quyết định xóa.
== Lý do xóa tập tin hình ảnh ==
Hầu như mọi hình ảnh minh họa đều nên được tải lên kho lưu trữ tự do dùng chung [[:Commons:Trang Chính|Wikimedia Commons]]. Ngoại lệ ''duy nhất'' là những hình ảnh [[Wikivoyage:Nội dung không tự do|không tự do]] được lưu trữ cục bộ theo [[Wikivoyage:Nội dung không tự do#Chính sách miễn trừ|chính sách miễn trừ]] và một số hình ảnh đặc thù như [[Wikivoyage:Ứng cử viên bài viết tiêu biểu Trang Chính/Banner|ảnh banner Trang Chính]].
Các tập tin đa phương tiện không phải hình ảnh được tải lên cục bộ sẽ bị xóa.
Các lý do xóa đối với tập tin hình ảnh lưu trữ cục bộ:
* '''Vi phạm bản quyền'''.
* '''Hình ảnh mồ côi''', tức là hình ảnh không được nhúng vào bất kỳ bài viết nào. Hình ảnh lưu cục bộ là để phục vụ bài viết cụ thể, không lưu giữ vô mục đích.
* '''Vi phạm quyền riêng tư'''. Hình ảnh chụp rõ danh tính người khác phải đáp ứng các tiêu chuẩn được quy định tại [[:Commons:Commons:Photographs of identifiable people|Commons:Hình chụp người có thể nhận dạng danh tính]].
== Xóa trang và Đổi hướng trang ==
Đổi hướng các trang không đủ tiêu chuẩn bài viết (thay vì xóa hẳn) luôn là lựa chọn được ưu tiên vì nhiều lý do. Thứ nhất, bất kỳ ai cũng có thể tạo trang đổi hướng mà không cần quyền bảo quản viên. Thứ hai, trang đổi hướng rất hữu ích cho độc giả. Hãy tưởng tượng một du khách tìm kiếm [[Tháp Eiffel]]; nhờ có trang đổi hướng, họ sẽ được dẫn ngay đến bài viết về thành phố Paris. Cuối cùng, các liên kết đổi hướng hỗ trợ rất tốt cho việc tối ưu hóa công cụ tìm kiếm (SEO).
Một trang đổi hướng là '''không phù hợp''' khi:
# Có thể gây nhầm lẫn. Ví dụ: đổi hướng "Hoa anh đào" về [[100 điểm ngắm hoa anh đào hàng đầu Nhật Bản]] sẽ gây nhầm lẫn với các điểm ngắm hoa anh đào khác trên khắp thế giới.
# Gây cản trở kết quả tìm kiếm. Ví dụ: đổi hướng "Đại dương" về bài viết điểm đến [[Ocean City]] sẽ làm hỏng kết quả tìm kiếm thông thường của độc giả.
# Bị coi là hành vi tự quảng cáo hoặc spam (xem [[Wikivoyage:Không quảng cáo|Không quảng bá]]). Từng quán ăn, khách sạn hay cơ sở kinh doanh đơn lẻ không được tạo trang đổi hướng riêng, trừ phi đó là các tập đoàn vận tải hoặc dịch vụ công cộng quy mô lớn mang tầm quốc gia (như [[Amtrak]]).
Một trang đổi hướng là '''phù hợp''' khi:
# Là tên gọi thay thế hoặc cách viết khác của một địa danh, bao gồm cả những lỗi chính tả phổ biến.
# Dành cho một địa danh có thật và có một điểm đến mục tiêu thích hợp để trỏ về. Quy định này áp dụng cho các khu phố, thôn xóm, thị trấn nhỏ không đủ chuẩn bài viết độc lập (ví dụ: khu phố [[Hell's Kitchen]] đổi hướng về quận [[Manhattan]]).
# Là một thuật ngữ thường xuyên được liên kết hoặc có nguy cơ cao bị tạo thành bài viết vụn vặt (ví dụ: [[Tháp Big Ben]] đổi hướng về bài viết [[London/Westminster]]).
# Hỗ trợ tìm kiếm các từ viết tắt thông dụng (ví dụ: [[USA]] đổi hướng về [[Hoa Kỳ]]).
# Tránh làm gãy các liên kết từ bên ngoài trỏ vào Wikivoyage qua các bài viết cũ.
# Cần bảo tồn lịch sử sửa đổi để ghi công tác giả khi sáp nhập hai bài viết lại với nhau.
Trước khi đổi hướng, hãy ''hợp nhất'' những thông tin hữu ích vào bài viết chính; tóm lược sửa đổi phải ghi rõ nguồn gốc thông tin trích xuất từ bài nào để đảm bảo ghi công bản quyền. Sau đó biến trang cũ thành trang đổi hướng; xem thêm chi tiết tại [[Wikivoyage:Cách đổi hướng một trang|Cách đổi hướng một trang]].
== Quy trình biểu quyết xóa bài ==
# Đầu tiên, hãy xác minh chắc chắn xem bài viết hoặc tập tin đó có thực sự cần phải xóa hay không. Nếu chưa rõ ràng, hãy nêu vấn đề ra [[Wikivoyage:Sử dụng trang thảo luận|trang thảo luận]] của bài viết.
# Gắn thẻ {{tl|vfd}} lên đầu bài viết hoặc trang mô tả tập tin được đề cử. Thẻ {{tl|vfd}} phải nằm '''ở vị trí trên cùng''', trước mọi nội dung khác (chỉ sau banner bài viết).
# Thêm một đề mục liên kết đến bài viết hoặc hình ảnh vào cuối trang [[Wikivoyage:Biểu quyết xóa bài|Biểu quyết xóa bài]] (VFD) kèm theo lý do cụ thể. Ký tên vào đề cử bằng bốn dấu ngã ("<nowiki>~~~~</nowiki>"). ''Mỗi đề mục chỉ đề cử duy nhất một trang hoặc tập tin''.
# Nếu đề cử xóa tập tin, hãy chắc chắn rằng tập tin đó nằm trên máy chủ nội bộ của Wikivoyage tiếng Việt chứ không phải trên [[:Commons:Trang Chính|Wikimedia Commons]] (nếu trên Commons, bạn phải đề cử xóa bên đó).
Cộng đồng sẽ cùng tham gia thảo luận và đánh giá. '''Bài viết và tập tin được coi là chưa đạt chuẩn cho đến khi được chứng minh điều ngược lại.''' Sau '''bảy (7) ngày''' thảo luận, nếu đạt được [[Wikivoyage:Đồng thuận|sự đồng thuận]] giữ lại, bài viết sẽ không bị xóa. Ngược lại, nếu đồng thuận xóa hoặc không có lý do chính đáng để giữ, bảo quản viên sẽ tiến hành thao tác xóa trang.
=== Xóa nhanh ===
{{shortcut|WV:CSD|WV:XN}}
:''Xem danh sách theo dõi tại [[:Thể loại:Chờ xóa]]''
Bảo quản viên có toàn quyền xem xét xóa nhanh các bài viết và hình ảnh rõ ràng không phù hợp mà không cần chờ biểu quyết 7 ngày:
* Các bài viết không bao giờ có thể trở thành [[Wikivoyage:Thế nào là một bài viết?|điểm đến]] hay [[Chủ đề du lịch|chủ đề du lịch]], vì phạm vi quá hẹp hoặc hoàn toàn nằm ngoài tiêu chí của Wikivoyage. Ví dụ: bài viết về tên cá nhân, công ty, khách sạn, quán ăn, bệnh viện, trường học bình thường, hoặc trang thử nghiệm chữ vô nghĩa.
* Hình ảnh tải lên Wikivoyage tiếng Việt mà không có lý do chính đáng. Wikimedia Commons là kho lưu trữ chung cho tất cả hình ảnh; mọi ảnh tải lên cục bộ đều thuộc diện xóa nhanh trừ phi thuộc trường hợp ngoại lệ (như [[Wikivoyage:Nội dung không tự do|nội dung không tự do]]). Bảo quản viên khi xóa nhanh nên nhắn tin nhắc nhở người tải lên tại trang thảo luận cá nhân.
* Hình ảnh [[Wikivoyage:Bản quyền mở|vi phạm bản quyền]] rõ ràng từ các trang thương mại, trang web chính phủ hoặc nguồn có đăng ký bản quyền chặt chẽ (như bản đồ quét lại, tài liệu quảng cáo thương mại). Bảo quản viên khi xóa cần dẫn nguồn URL vi phạm.
* Hình ảnh đã được chuyển thành công sang Wikimedia Commons có thể được xóa nhanh theo yêu cầu.
* Các trang nhập khẩu thử nghiệm từ wiki khác không có nội dung hữu ích hoặc đã được viết lại mới hoàn toàn.
* Trang thảo luận chỉ chứa toàn nội dung rác, spam quảng cáo hoặc chữ vô nghĩa.
* Xóa các trang tạo nhầm lẫn không gây tranh cãi hoặc trang đổi hướng không có lịch sử đang cản trở việc di chuyển bài viết.
* Trang cá nhân của thành viên không đóng góp được tạo ra với mục đích spam phá hoại ngoài phạm vi du lịch.
* Các trang trong không gian tên ''Thành viên:'' hoặc ''Thảo luận Thành viên:'' theo chính yêu cầu của chủ tài khoản đó (trừ những trang lưu trữ thảo luận có sự tham gia của thành viên khác).
* Các thể loại thừa còn sót lại sau khi tái cơ cấu thanh điều hướng breadcrumb.
* Trang đổi hướng hỏng (cần kiểm tra kỹ để tránh nhầm lẫn với các liên kết liên wiki hoặc liên kết sang Meta).
* [[#Bài sơ khai bị bỏ rơi|Bài sơ khai bị bỏ rơi]] không có nội dung giá trị và không có sửa đổi sau hơn 7 ngày.
* Các bài viết được tạo hoàn toàn bằng AI một cách máy móc, lộ liễu, không qua biên tập thực tế.
Nếu có ''bất kỳ sự nghi ngờ'' nào về việc bài viết có thể hữu ích hoặc có thể phát triển, trang đó bắt buộc phải đưa ra quy trình biểu quyết xóa bài thông thường. Nếu nội dung có tiềm năng nhưng tên bài sai, hãy đổi tên bài trước khi xóa. Nếu nội dung vi phạm bản quyền nhưng chủ đề hợp lệ, có thể làm trống nội dung và thay thế bằng khung dàn ý chuẩn.
Các trang spam rõ ràng sẽ bị bảo quản viên xóa ngay khi phát hiện và không cần đưa vào trang biểu quyết xóa bài. Thành viên bình thường có thể gắn bản mẫu {{tl|xóa}} để bảo quản viên chú ý xử lý.
Nếu muốn khiếu nại một tác vụ xóa nhanh, hãy nêu vấn đề tại [[Wikivoyage:Đề nghị phục hồi trang|đề nghị phục hồi trang]].
=== Đóng biểu quyết giữ sớm ===
Trong một số trường hợp, một bài viết hoặc hình ảnh được đề cử xóa nhưng cộng đồng đã nhanh chóng đạt được [[Wikivoyage:Đồng thuận|sự đồng thuận giữ lại rõ ràng]] trước khi thời hạn 14 ngày kết thúc. Khi đó, không cần thiết phải duy trì tình trạng đề cử và có thể kết thúc sớm cuộc biểu quyết:
- Gỡ thẻ {{tl|vfd}} khỏi bài viết hoặc hình ảnh.
- Sao chép toàn bộ nội dung thảo luận biểu quyết sang trang thảo luận của bài viết/hình ảnh đó.
- Lưu trữ cuộc thảo luận từ trang [[Wikivoyage:Biểu quyết xóa bài|Biểu quyết xóa bài]].
'''Tuyệt đối không kết thúc biểu quyết sớm trừ phi đã có sự đồng thuận hoàn toàn rõ ràng'''. Sự đồng thuận không đơn thuần là số đông quá bán, và một vài ý kiến ủng hộ đơn lẻ không tạo thành sự đồng thuận. Nếu chưa chắc chắn, hãy để cuộc biểu quyết tiếp tục diễn ra đủ thời gian quy định.
=== Xóa bài viết trong không gian tên cá nhân ===
Các trang nháp trong không gian tên cá nhân của bạn (''Thành viên:Tên_bạn/...'') có thể được bảo quản viên xóa nhanh theo chính yêu cầu của bạn bằng cách gắn thẻ {{tlx|chờ xoá|Tác giả yêu cầu}}.
Bảo quản viên có thể tự xóa các trang nháp cá nhân của chính mình.
Ngoại lệ đáng lưu ý là trang thảo luận: Chúng ta không xóa thảo luận nếu đã có những thành viên khác tham gia để lại ý kiến.
== Quy trình phục hồi bài viết đã xóa ==
Thỉnh thoảng có thể xảy ra trường hợp một trang bị xóa nhầm — nghĩa là trang đó không thực sự vi phạm các tiêu chuẩn xóa bài ở trên. Hoặc có thể các quy định liên quan đã được thay đổi cởi mở hơn sau thời điểm xóa, cho phép phục hồi bài viết. Khi đó, thành viên có thể tạo đề xuất tại [[Wikivoyage:Đề nghị phục hồi trang|Đề nghị phục hồi trang]], giải thích rõ lý do tại sao quyết định xóa trước đây không còn phù hợp với tình hình hiện tại. Cần đưa ra một ''lập luận mới'' thuyết phục để xem xét lại quyết định cũ. Sau mười bốn ngày thảo luận, nếu đạt được sự đồng thuận rằng bài viết bị xóa không thỏa đáng, bảo quản viên sẽ phục hồi lại trang. Ngược lại, trang sẽ tiếp tục được giữ nguyên trạng thái đã xóa.
[[Thể loại:Quy định Wikivoyage]]
[[Thể loại:Bảo trì Wikivoyage]]
mfyqjzxsdqhknpjjqk47w1hz3b3spko
123468
123467
2026-11-04T12:22:30Z
Nvdtn19
6833
/* Bài sơ khai bị bỏ rơi */ chưa có đồng thuận cho tiêu chí này
123468
wikitext
text/x-wiki
{{nutshell|Bài viết và hình ảnh có thể bị xóa nếu thỏa mãn các tiêu chí cụ thể. Nếu bạn nhận thấy một bài viết hoặc hình ảnh cần phải xóa, hãy đưa ra biểu quyết xóa bài. Một số trường hợp rõ ràng như spam phá hoại hoặc vi phạm bản quyền trắng trợn có thể được xóa nhanh.}}
{{shortcut|WV:QĐXB|WV:DP}}
[[Tập tin:Calculator delete button.jpg|nhỏ|300px|Làm sao người ta có thể cưỡng lại được sự thôi thúc xóa bỏ lịch sử chỉ bằng một nút bấm duy nhất? Một nút bấm sáng loáng, đầy mê hoặc?]]
Không phải mọi thứ đều thuộc về Wikivoyage. Đôi khi chúng ta bắt buộc phải '''xóa bài viết, tập tin và bản mẫu'''; quy định này xác định rõ lý do và cách thức thực hiện điều đó.
Toàn bộ hoặc một phần '''nội dung''' của bất kỳ bài viết nào đều có thể bị xóa vào bất kỳ lúc nào bởi bất kỳ thành viên nào. Điều này không có nghĩa là nội dung đó ''nên'' bị xóa, nhưng mọi người dùng đều có khả năng kỹ thuật để làm điều đó. Tuy nhiên, chỉ có [[Wikivoyage:Bảo quản viên|bảo quản viên]] mới có quyền xóa hoàn toàn '''tiêu đề bài viết và mục dữ liệu''' khỏi hệ thống.
Chúng ta '''rất hiếm khi xóa các trang''' được viết với tinh thần thiện chí nhằm cải thiện cẩm nang du lịch và không vi phạm bản quyền từ nơi khác. Việc xóa hẳn thường không cần thiết. Trang này hướng dẫn cách xóa một trang, và quan trọng hơn là nên làm gì khi bạn ''nghĩ'' rằng cần xóa nhưng thực ra lại có giải pháp tốt hơn.
Các bài viết về những địa danh có thật nhưng không đủ điều kiện đứng độc lập thường sẽ được chuyển hướng về bài viết điểm đến lân cận phù hợp nhất. Tuy nhiên, khi việc đó bất khả thi hoặc xét thấy không mang lại lợi ích tốt nhất cho [[Wikivoyage:Phục vụ khách du lịch|du khách]], bài viết có thể được đề cử xóa tại [[Wikivoyage:Biểu quyết xóa bài|biểu quyết xóa bài]]. Trong các trường hợp [[Wikivoyage:Quyền tác giả|vi phạm bản quyền]] hoặc phá hoại tạo trang quy mô lớn, toàn bộ nội dung chỉ nói về địa điểm nằm ngoài vùng quản lý, hoặc liên tục thiếu thông tin đến mức chỉ có đúng một câu kiểu "[Tên điểm đến] nằm ở [Tên vùng]", việc xóa nhanh là cần thiết và hợp lý. Trong các trường hợp đó, đặc biệt là vi phạm bản quyền, cộng đồng luôn hoan nghênh việc khởi tạo lại bài viết mới hoàn toàn bằng thiện chí và đúng quy chuẩn.
== Các lý do để xóa bài viết ==
Chỉ khẳng định chung chung rằng một trang không phù hợp với [[Wikivoyage:Mục tiêu và không mục tiêu|mục tiêu của dự án]] là chưa đủ căn cứ để xóa; lý do xóa bắt buộc phải đối chiếu với các điều khoản quy định cụ thể. '''Bài viết''' sẽ bị xóa khỏi trang web khi...
* ...chúng '''quá chi tiết.''' Theo quy tắc chung, nhà hàng, khách sạn, quán bar hay từng điểm tham quan đơn lẻ không được tạo thành bài viết riêng trên Wikivoyage. Trừ một số trường hợp ngoại lệ, một số điểm tham quan tự thân nó đủ tầm vóc để trở thành một điểm đến du lịch trọn vẹn, chẳng hạn như [[Quần thể di tích Angkor]] hay [[Disneyland]]. Xem thêm tại [[Wikivoyage:Thế nào là một bài viết?|Thế nào là một bài viết?]]. Nếu điểm tham quan đó đủ quan trọng để du khách tìm kiếm, hoặc nội dung cần lưu giữ lịch sử sửa đổi để [[Wikivoyage:Bản quyền mở|ghi công tác giả theo giấy phép CC BY-SA]], thì trang đó nên được chuyển hướng thay vì xóa.
* ...chúng là '''hành vi phá hoại.''' Đôi khi các bài viết được tạo ra từ sự quậy phá, chứa tiêu đề vô nghĩa, xúc phạm hoặc tục tĩu. Dù vậy, hãy xác minh kỹ trước: ví dụ, nhiều địa danh có tên gọi kỳ lạ trên thế giới là có thật! Mặc dù việc xóa là đúng đắn, đôi khi có những cách xử lý thông minh hơn, như biến trang đó thành liên kết đổi hướng cho các lỗi chính tả phổ biến của một địa danh thực.
* ...chúng '''vi phạm bản quyền''' ngay từ thời điểm khởi tạo ban đầu. Bản thân việc nội dung vi phạm bản quyền không có nghĩa là chủ đề đó không được phép tồn tại, nhưng việc xóa trang sẽ loại bỏ hoàn toàn lịch sử vi phạm khỏi hệ thống – điều này rất cần thiết về mặt pháp lý.
* ...chúng là các bài lịch trình du lịch ở mức ''phác thảo'' mà không hề có sửa đổi đáng kể nào trong suốt một năm. Vì hầu như bất kỳ cung đường nào cũng có thể trở thành một [[Wikivoyage:Hành trình|hành trình]], các bài lịch trình phải được chủ động hoàn thiện dần hoặc đạt độ hoàn chỉnh nhất định thì mới được giữ lại. Các bài viết này được gắn thẻ {{tl|outlineitinerary}}. Lưu ý rằng những cung đường nổi tiếng thế giới có biển chỉ dẫn rõ ràng sẽ được miễn trừ quy định này bất kể tình trạng hay thời gian tồn tại.
* ...chúng là các bài [[Chủ đề du lịch|chủ đề du lịch]] ở mức phác thảo không có sửa đổi thực chất trong vòng một năm và không có bài viết chủ đề nào khác phù hợp để đổi hướng về. Những bài này được gắn thẻ {{tl|outlinetopic}}.
Bài viết ''không nên'' bị xóa khi chủ đề hoàn toàn có thể viết thành một bài cẩm nang hợp lệ. Các ví dụ điển hình:
* '''Tiêu đề bài viết sai sót'''. Nếu tên bài bị sai chính tả hoặc không khớp với [[Wikivoyage:Quy ước đặt tên bài viết|quy ước đặt tên]], hãy [[Wikivoyage:Cách đổi tên một bài viết|đổi tên bài viết]] thay vì sao chép nội dung sang trang mới rồi xóa trang cũ.
* '''Bài viết trùng lặp'''. Ví dụ: nếu cùng tồn tại bài "Holland" và "Hà Lan", nội dung nên được hợp nhất, và bài viết có tên không chuẩn theo quy ước sẽ được [[Wikivoyage:Cách đổi hướng một bài viết|đổi hướng]] về bài viết chính thức.
* '''Bài viết chất lượng quá kém'''. Đôi khi bài viết chỉ là một mớ ghi chú lộn xộn hoặc vài ý tưởng sơ sài. Những trang này nên được chung tay cải thiện hơn là xóa bỏ.
Trong trường hợp bài viết chất lượng quá tệ về một chủ đề hợp lệ, thay vì xóa hoàn toàn, nội dung nên được tạm thời thay bằng một bản mẫu bài [[Wikivoyage:Bài sơ khai|sơ khai]] chuẩn và tiếp tục bổ sung sau đó. Có vài trường hợp đặc biệt:
* Một bài viết được tạo ra như trò đùa (hoặc tệ đến mức trở thành một câu chuyện cười vui vẻ) có thể được chuyển sang trang con của [[Wikivoyage:Trò đùa ngớ ngẩn]] (không để lại đổi hướng), để lại trang trắng tinh cho việc viết bài nghiêm túc.
* Một bài viết nhập từ dự án wiki du lịch khác có thể được loại bỏ và thay thế nếu không chứa nội dung nào cần tái sử dụng. Điều này giúp loại bỏ nghĩa vụ ghi công bên ngoài nếu trang được viết lại mới hoàn toàn.
=== Trang đổi hướng ===
Theo nguyên tắc chung, các trang đổi hướng '''không''' nên bị xóa. Trang đổi hướng cung cấp các tên gọi thay thế hữu ích cho bài viết và giúp các công cụ tìm kiếm dẫn đúng địa chỉ cẩm nang. Nếu bạn xóa một trang, hãy đảm bảo các liên kết trỏ đến trang đó đã được sửa lại. Các trang đổi hướng trỏ vào trang không tồn tại sẽ biến thành đổi hướng hỏng. Tuy nhiên, có thể cân nhắc xóa trang đổi hướng nếu:
* ...trang đổi hướng đó '''không có liên kết trỏ tới, đang dẫn về một bài viết đã bị xóa và việc giữ liên kết đó không còn ý nghĩa thực tế.'''
Để di chuyển một bài viết đè lên tên của một trang đổi hướng, trang đổi hướng đó cần phải được xóa trước. Nếu trang đổi hướng có lịch sử sửa đổi không tầm thường (do từng là bài viết cũ được gộp vào), lịch sử cần được hợp nhất cẩn thận trước khi thực hiện thao tác.
=== Trang thảo luận ===
Khác với Wikipedia, chúng ta thường không xóa các [[Wikivoyage:Sử dụng trang thảo luận|trang thảo luận]], ngay cả khi bài viết chính đã bị xóa. Việc giữ lại trang thảo luận không gây hại gì và đôi khi lưu giữ những trao đổi, ý kiến giá trị của các biên tập viên đi trước.
=== Bản mẫu ===
[[Wikivoyage:Sử dụng bản mẫu MediaWiki|Quy định bản mẫu]] yêu cầu các bản mẫu hệ thống mới cần được thảo luận và nhận được sự đồng thuận của cộng đồng trước khi triển khai rộng rãi. Những bản mẫu gây tranh cãi hoặc có sự phản đối sẽ được đưa ra biểu quyết xóa.
Các bản mẫu không còn trang nào sử dụng (mồ côi) cũng có thể được xóa dọn dẹp.
=== Thể loại ===
Các thể loại được tạo ra tương ứng với hệ thống phân cấp thanh điều hướng (breadcrumbs), nhưng đôi khi hệ thống phân cấp thay đổi hoặc các bài viết được di chuyển. Trong trường hợp đó, các thể loại cũ không còn sử dụng có thể được xóa ngay và thay thế bằng các thể loại mới tương ứng.
== Lý do xóa tập tin hình ảnh ==
Hầu như mọi hình ảnh minh họa đều nên được tải lên kho lưu trữ tự do dùng chung [[:Commons:Trang Chính|Wikimedia Commons]]. Ngoại lệ ''duy nhất'' là những hình ảnh [[Wikivoyage:Nội dung không tự do|không tự do]] được lưu trữ cục bộ theo [[Wikivoyage:Nội dung không tự do#Chính sách miễn trừ|chính sách miễn trừ]] và một số hình ảnh đặc thù như [[Wikivoyage:Ứng cử viên bài viết tiêu biểu Trang Chính/Banner|ảnh banner Trang Chính]].
Các tập tin đa phương tiện không phải hình ảnh được tải lên cục bộ sẽ bị xóa.
Các lý do xóa đối với tập tin hình ảnh lưu trữ cục bộ:
* '''Vi phạm bản quyền'''.
* '''Hình ảnh mồ côi''', tức là hình ảnh không được nhúng vào bất kỳ bài viết nào. Hình ảnh lưu cục bộ là để phục vụ bài viết cụ thể, không lưu giữ vô mục đích.
* '''Vi phạm quyền riêng tư'''. Hình ảnh chụp rõ danh tính người khác phải đáp ứng các tiêu chuẩn được quy định tại [[:Commons:Commons:Photographs of identifiable people|Commons:Hình chụp người có thể nhận dạng danh tính]].
== Xóa trang và Đổi hướng trang ==
Đổi hướng các trang không đủ tiêu chuẩn bài viết (thay vì xóa hẳn) luôn là lựa chọn được ưu tiên vì nhiều lý do. Thứ nhất, bất kỳ ai cũng có thể tạo trang đổi hướng mà không cần quyền bảo quản viên. Thứ hai, trang đổi hướng rất hữu ích cho độc giả. Hãy tưởng tượng một du khách tìm kiếm [[Tháp Eiffel]]; nhờ có trang đổi hướng, họ sẽ được dẫn ngay đến bài viết về thành phố Paris. Cuối cùng, các liên kết đổi hướng hỗ trợ rất tốt cho việc tối ưu hóa công cụ tìm kiếm (SEO).
Một trang đổi hướng là '''không phù hợp''' khi:
# Có thể gây nhầm lẫn. Ví dụ: đổi hướng "Hoa anh đào" về [[100 điểm ngắm hoa anh đào hàng đầu Nhật Bản]] sẽ gây nhầm lẫn với các điểm ngắm hoa anh đào khác trên khắp thế giới.
# Gây cản trở kết quả tìm kiếm. Ví dụ: đổi hướng "Đại dương" về bài viết điểm đến [[Ocean City]] sẽ làm hỏng kết quả tìm kiếm thông thường của độc giả.
# Bị coi là hành vi tự quảng cáo hoặc spam (xem [[Wikivoyage:Không quảng cáo|Không quảng bá]]). Từng quán ăn, khách sạn hay cơ sở kinh doanh đơn lẻ không được tạo trang đổi hướng riêng, trừ phi đó là các tập đoàn vận tải hoặc dịch vụ công cộng quy mô lớn mang tầm quốc gia (như [[Amtrak]]).
Một trang đổi hướng là '''phù hợp''' khi:
# Là tên gọi thay thế hoặc cách viết khác của một địa danh, bao gồm cả những lỗi chính tả phổ biến.
# Dành cho một địa danh có thật và có một điểm đến mục tiêu thích hợp để trỏ về. Quy định này áp dụng cho các khu phố, thôn xóm, thị trấn nhỏ không đủ chuẩn bài viết độc lập (ví dụ: khu phố [[Hell's Kitchen]] đổi hướng về quận [[Manhattan]]).
# Là một thuật ngữ thường xuyên được liên kết hoặc có nguy cơ cao bị tạo thành bài viết vụn vặt (ví dụ: [[Tháp Big Ben]] đổi hướng về bài viết [[London/Westminster]]).
# Hỗ trợ tìm kiếm các từ viết tắt thông dụng (ví dụ: [[USA]] đổi hướng về [[Hoa Kỳ]]).
# Tránh làm gãy các liên kết từ bên ngoài trỏ vào Wikivoyage qua các bài viết cũ.
# Cần bảo tồn lịch sử sửa đổi để ghi công tác giả khi sáp nhập hai bài viết lại với nhau.
Trước khi đổi hướng, hãy ''hợp nhất'' những thông tin hữu ích vào bài viết chính; tóm lược sửa đổi phải ghi rõ nguồn gốc thông tin trích xuất từ bài nào để đảm bảo ghi công bản quyền. Sau đó biến trang cũ thành trang đổi hướng; xem thêm chi tiết tại [[Wikivoyage:Cách đổi hướng một trang|Cách đổi hướng một trang]].
== Quy trình biểu quyết xóa bài ==
# Đầu tiên, hãy xác minh chắc chắn xem bài viết hoặc tập tin đó có thực sự cần phải xóa hay không. Nếu chưa rõ ràng, hãy nêu vấn đề ra [[Wikivoyage:Sử dụng trang thảo luận|trang thảo luận]] của bài viết.
# Gắn thẻ {{tl|vfd}} lên đầu bài viết hoặc trang mô tả tập tin được đề cử. Thẻ {{tl|vfd}} phải nằm '''ở vị trí trên cùng''', trước mọi nội dung khác (chỉ sau banner bài viết).
# Thêm một đề mục liên kết đến bài viết hoặc hình ảnh vào cuối trang [[Wikivoyage:Biểu quyết xóa bài|Biểu quyết xóa bài]] (VFD) kèm theo lý do cụ thể. Ký tên vào đề cử bằng bốn dấu ngã ("<nowiki>~~~~</nowiki>"). ''Mỗi đề mục chỉ đề cử duy nhất một trang hoặc tập tin''.
# Nếu đề cử xóa tập tin, hãy chắc chắn rằng tập tin đó nằm trên máy chủ nội bộ của Wikivoyage tiếng Việt chứ không phải trên [[:Commons:Trang Chính|Wikimedia Commons]] (nếu trên Commons, bạn phải đề cử xóa bên đó).
Cộng đồng sẽ cùng tham gia thảo luận và đánh giá. '''Bài viết và tập tin được coi là chưa đạt chuẩn cho đến khi được chứng minh điều ngược lại.''' Sau '''bảy (7) ngày''' thảo luận, nếu đạt được [[Wikivoyage:Đồng thuận|sự đồng thuận]] giữ lại, bài viết sẽ không bị xóa. Ngược lại, nếu đồng thuận xóa hoặc không có lý do chính đáng để giữ, bảo quản viên sẽ tiến hành thao tác xóa trang.
=== Xóa nhanh ===
{{shortcut|WV:CSD|WV:XN}}
:''Xem danh sách theo dõi tại [[:Thể loại:Chờ xóa]]''
Bảo quản viên có toàn quyền xem xét xóa nhanh các bài viết và hình ảnh rõ ràng không phù hợp mà không cần chờ biểu quyết 7 ngày:
* Các bài viết không bao giờ có thể trở thành [[Wikivoyage:Thế nào là một bài viết?|điểm đến]] hay [[Chủ đề du lịch|chủ đề du lịch]], vì phạm vi quá hẹp hoặc hoàn toàn nằm ngoài tiêu chí của Wikivoyage. Ví dụ: bài viết về tên cá nhân, công ty, khách sạn, quán ăn, bệnh viện, trường học bình thường, hoặc trang thử nghiệm chữ vô nghĩa.
* Hình ảnh tải lên Wikivoyage tiếng Việt mà không có lý do chính đáng. Wikimedia Commons là kho lưu trữ chung cho tất cả hình ảnh; mọi ảnh tải lên cục bộ đều thuộc diện xóa nhanh trừ phi thuộc trường hợp ngoại lệ (như [[Wikivoyage:Nội dung không tự do|nội dung không tự do]]). Bảo quản viên khi xóa nhanh nên nhắn tin nhắc nhở người tải lên tại trang thảo luận cá nhân.
* Hình ảnh [[Wikivoyage:Bản quyền mở|vi phạm bản quyền]] rõ ràng từ các trang thương mại, trang web chính phủ hoặc nguồn có đăng ký bản quyền chặt chẽ (như bản đồ quét lại, tài liệu quảng cáo thương mại). Bảo quản viên khi xóa cần dẫn nguồn URL vi phạm.
* Hình ảnh đã được chuyển thành công sang Wikimedia Commons có thể được xóa nhanh theo yêu cầu.
* Các trang nhập khẩu thử nghiệm từ wiki khác không có nội dung hữu ích hoặc đã được viết lại mới hoàn toàn.
* Trang thảo luận chỉ chứa toàn nội dung rác, spam quảng cáo hoặc chữ vô nghĩa.
* Xóa các trang tạo nhầm lẫn không gây tranh cãi hoặc trang đổi hướng không có lịch sử đang cản trở việc di chuyển bài viết.
* Trang cá nhân của thành viên không đóng góp được tạo ra với mục đích spam phá hoại ngoài phạm vi du lịch.
* Các trang trong không gian tên ''Thành viên:'' hoặc ''Thảo luận Thành viên:'' theo chính yêu cầu của chủ tài khoản đó (trừ những trang lưu trữ thảo luận có sự tham gia của thành viên khác).
* Các thể loại thừa còn sót lại sau khi tái cơ cấu thanh điều hướng breadcrumb.
* Trang đổi hướng hỏng (cần kiểm tra kỹ để tránh nhầm lẫn với các liên kết liên wiki hoặc liên kết sang Meta).
* [[#Bài sơ khai bị bỏ rơi|Bài sơ khai bị bỏ rơi]] không có nội dung giá trị và không có sửa đổi sau hơn 7 ngày.
* Các bài viết được tạo hoàn toàn bằng AI một cách máy móc, lộ liễu, không qua biên tập thực tế.
Nếu có ''bất kỳ sự nghi ngờ'' nào về việc bài viết có thể hữu ích hoặc có thể phát triển, trang đó bắt buộc phải đưa ra quy trình biểu quyết xóa bài thông thường. Nếu nội dung có tiềm năng nhưng tên bài sai, hãy đổi tên bài trước khi xóa. Nếu nội dung vi phạm bản quyền nhưng chủ đề hợp lệ, có thể làm trống nội dung và thay thế bằng khung dàn ý chuẩn.
Các trang spam rõ ràng sẽ bị bảo quản viên xóa ngay khi phát hiện và không cần đưa vào trang biểu quyết xóa bài. Thành viên bình thường có thể gắn bản mẫu {{tl|xóa}} để bảo quản viên chú ý xử lý.
Nếu muốn khiếu nại một tác vụ xóa nhanh, hãy nêu vấn đề tại [[Wikivoyage:Đề nghị phục hồi trang|đề nghị phục hồi trang]].
=== Đóng biểu quyết giữ sớm ===
Trong một số trường hợp, một bài viết hoặc hình ảnh được đề cử xóa nhưng cộng đồng đã nhanh chóng đạt được [[Wikivoyage:Đồng thuận|sự đồng thuận giữ lại rõ ràng]] trước khi thời hạn 14 ngày kết thúc. Khi đó, không cần thiết phải duy trì tình trạng đề cử và có thể kết thúc sớm cuộc biểu quyết:
- Gỡ thẻ {{tl|vfd}} khỏi bài viết hoặc hình ảnh.
- Sao chép toàn bộ nội dung thảo luận biểu quyết sang trang thảo luận của bài viết/hình ảnh đó.
- Lưu trữ cuộc thảo luận từ trang [[Wikivoyage:Biểu quyết xóa bài|Biểu quyết xóa bài]].
'''Tuyệt đối không kết thúc biểu quyết sớm trừ phi đã có sự đồng thuận hoàn toàn rõ ràng'''. Sự đồng thuận không đơn thuần là số đông quá bán, và một vài ý kiến ủng hộ đơn lẻ không tạo thành sự đồng thuận. Nếu chưa chắc chắn, hãy để cuộc biểu quyết tiếp tục diễn ra đủ thời gian quy định.
=== Xóa bài viết trong không gian tên cá nhân ===
Các trang nháp trong không gian tên cá nhân của bạn (''Thành viên:Tên_bạn/...'') có thể được bảo quản viên xóa nhanh theo chính yêu cầu của bạn bằng cách gắn thẻ {{tlx|chờ xoá|Tác giả yêu cầu}}.
Bảo quản viên có thể tự xóa các trang nháp cá nhân của chính mình.
Ngoại lệ đáng lưu ý là trang thảo luận: Chúng ta không xóa thảo luận nếu đã có những thành viên khác tham gia để lại ý kiến.
== Quy trình phục hồi bài viết đã xóa ==
Thỉnh thoảng có thể xảy ra trường hợp một trang bị xóa nhầm — nghĩa là trang đó không thực sự vi phạm các tiêu chuẩn xóa bài ở trên. Hoặc có thể các quy định liên quan đã được thay đổi cởi mở hơn sau thời điểm xóa, cho phép phục hồi bài viết. Khi đó, thành viên có thể tạo đề xuất tại [[Wikivoyage:Đề nghị phục hồi trang|Đề nghị phục hồi trang]], giải thích rõ lý do tại sao quyết định xóa trước đây không còn phù hợp với tình hình hiện tại. Cần đưa ra một ''lập luận mới'' thuyết phục để xem xét lại quyết định cũ. Sau mười bốn ngày thảo luận, nếu đạt được sự đồng thuận rằng bài viết bị xóa không thỏa đáng, bảo quản viên sẽ phục hồi lại trang. Ngược lại, trang sẽ tiếp tục được giữ nguyên trạng thái đã xóa.
[[Thể loại:Quy định Wikivoyage]]
[[Thể loại:Bảo trì Wikivoyage]]
nvp0wds2eyu2x89w5hw9ssi8kba97er
123469
123468
2026-11-04T12:28:38Z
Nvdtn19
6833
/* Các lý do để xóa bài viết */ chưa có đồng thuận
123469
wikitext
text/x-wiki
{{nutshell|Bài viết và hình ảnh có thể bị xóa nếu thỏa mãn các tiêu chí cụ thể. Nếu bạn nhận thấy một bài viết hoặc hình ảnh cần phải xóa, hãy đưa ra biểu quyết xóa bài. Một số trường hợp rõ ràng như spam phá hoại hoặc vi phạm bản quyền trắng trợn có thể được xóa nhanh.}}
{{shortcut|WV:QĐXB|WV:DP}}
[[Tập tin:Calculator delete button.jpg|nhỏ|300px|Làm sao người ta có thể cưỡng lại được sự thôi thúc xóa bỏ lịch sử chỉ bằng một nút bấm duy nhất? Một nút bấm sáng loáng, đầy mê hoặc?]]
Không phải mọi thứ đều thuộc về Wikivoyage. Đôi khi chúng ta bắt buộc phải '''xóa bài viết, tập tin và bản mẫu'''; quy định này xác định rõ lý do và cách thức thực hiện điều đó.
Toàn bộ hoặc một phần '''nội dung''' của bất kỳ bài viết nào đều có thể bị xóa vào bất kỳ lúc nào bởi bất kỳ thành viên nào. Điều này không có nghĩa là nội dung đó ''nên'' bị xóa, nhưng mọi người dùng đều có khả năng kỹ thuật để làm điều đó. Tuy nhiên, chỉ có [[Wikivoyage:Bảo quản viên|bảo quản viên]] mới có quyền xóa hoàn toàn '''tiêu đề bài viết và mục dữ liệu''' khỏi hệ thống.
Chúng ta '''rất hiếm khi xóa các trang''' được viết với tinh thần thiện chí nhằm cải thiện cẩm nang du lịch và không vi phạm bản quyền từ nơi khác. Việc xóa hẳn thường không cần thiết. Trang này hướng dẫn cách xóa một trang, và quan trọng hơn là nên làm gì khi bạn ''nghĩ'' rằng cần xóa nhưng thực ra lại có giải pháp tốt hơn.
Các bài viết về những địa danh có thật nhưng không đủ điều kiện đứng độc lập thường sẽ được chuyển hướng về bài viết điểm đến lân cận phù hợp nhất. Tuy nhiên, khi việc đó bất khả thi hoặc xét thấy không mang lại lợi ích tốt nhất cho [[Wikivoyage:Phục vụ khách du lịch|du khách]], bài viết có thể được đề cử xóa tại [[Wikivoyage:Biểu quyết xóa bài|biểu quyết xóa bài]]. Trong các trường hợp [[Wikivoyage:Quyền tác giả|vi phạm bản quyền]] hoặc phá hoại tạo trang quy mô lớn, toàn bộ nội dung chỉ nói về địa điểm nằm ngoài vùng quản lý, hoặc liên tục thiếu thông tin đến mức chỉ có đúng một câu kiểu "[Tên điểm đến] nằm ở [Tên vùng]", việc xóa nhanh là cần thiết và hợp lý. Trong các trường hợp đó, đặc biệt là vi phạm bản quyền, cộng đồng luôn hoan nghênh việc khởi tạo lại bài viết mới hoàn toàn bằng thiện chí và đúng quy chuẩn.
== Các lý do để xóa bài viết ==
Chỉ khẳng định chung chung rằng một trang không phù hợp với [[Wikivoyage:Mục tiêu và không mục tiêu|mục tiêu của dự án]] là chưa đủ căn cứ để xóa; lý do xóa bắt buộc phải đối chiếu với các điều khoản quy định cụ thể. '''Bài viết''' sẽ bị xóa khỏi trang web khi...
* ...chúng '''nằm ngoài phạm vi phân loại bài viết.''' Theo quy tắc chung, nhà hàng, khách sạn, quán bar hay từng điểm tham quan đơn lẻ không được tạo thành bài viết riêng trên Wikivoyage. Trừ một số trường hợp ngoại lệ, một số điểm tham quan tự thân nó đủ tầm vóc để trở thành một điểm đến du lịch trọn vẹn, chẳng hạn như [[Quần thể di tích Angkor]] hay [[Disneyland]]. Xem thêm tại [[Wikivoyage:Bài viết là gì?]]. Nếu điểm tham quan đó đủ quan trọng để du khách tìm kiếm, hoặc nội dung cần lưu giữ lịch sử sửa đổi để [[Wikivoyage:Quyền tác giả|ghi công tác giả theo giấy phép CC BY-SA]], thì trang đó nên được chuyển hướng thay vì xóa.
* ...chúng là '''hành vi phá hoại.''' Đôi khi các bài viết được tạo ra từ sự quậy phá, chứa tiêu đề vô nghĩa, xúc phạm hoặc tục tĩu. Dù vậy, hãy xác minh kỹ trước: ví dụ, nhiều địa danh có tên gọi kỳ lạ trên thế giới là có thật! Mặc dù việc xóa là đúng đắn, đôi khi có những cách xử lý thông minh hơn, như biến trang đó thành liên kết đổi hướng cho các lỗi chính tả phổ biến của một địa danh thực.
* ...chúng '''vi phạm bản quyền''' ngay từ thời điểm khởi tạo ban đầu. Bản thân việc nội dung vi phạm bản quyền không có nghĩa là chủ đề đó không được phép tồn tại, nhưng việc xóa trang sẽ loại bỏ hoàn toàn lịch sử vi phạm khỏi hệ thống – điều này rất cần thiết về mặt pháp lý.
Bài viết ''không nên'' bị xóa khi chủ đề hoàn toàn có thể viết thành một bài cẩm nang hợp lệ. Các ví dụ điển hình:
* '''Tiêu đề bài viết sai sót'''. Nếu tên bài bị sai chính tả hoặc không khớp với [[Wikivoyage:Quy ước đặt tên bài viết|quy ước đặt tên]], hãy [[Wikivoyage:Cách đổi tên một bài viết|đổi tên bài viết]] thay vì sao chép nội dung sang trang mới rồi xóa trang cũ.
* '''Bài viết trùng lặp'''. Ví dụ: nếu cùng tồn tại bài "Holland" và "Hà Lan", nội dung nên được hợp nhất, và bài viết có tên không chuẩn theo quy ước sẽ được [[mw:Help:Redirects|đổi hướng]] về bài viết chính thức.
* '''Bài viết chất lượng quá kém'''. Đôi khi bài viết chỉ là một mớ ghi chú lộn xộn hoặc vài ý tưởng sơ sài. Những trang này nên được chung tay cải thiện hơn là xóa bỏ.
Trong trường hợp bài viết chất lượng quá tệ về một chủ đề hợp lệ, thay vì xóa hoàn toàn, nội dung nên được tạm thời thay bằng một bản mẫu bài [[Wikivoyage:Bài viết sơ khai|sơ khai]] chuẩn và tiếp tục bổ sung sau đó. Có vài trường hợp đặc biệt:
* Một bài viết được tạo ra như trò đùa (hoặc tệ đến mức trở thành một câu chuyện cười vui vẻ) có thể được chuyển sang trang con của [[Wikivoyage:Hài hước]] (không để lại đổi hướng), để lại trang trắng tinh cho việc viết bài nghiêm túc.
* Một bài viết nhập từ dự án wiki du lịch khác có thể được loại bỏ và thay thế nếu không chứa nội dung nào cần tái sử dụng. Điều này giúp loại bỏ nghĩa vụ ghi công bên ngoài nếu trang được viết lại mới hoàn toàn.
=== Trang đổi hướng ===
Theo nguyên tắc chung, các trang đổi hướng '''không''' nên bị xóa. Trang đổi hướng cung cấp các tên gọi thay thế hữu ích cho bài viết và giúp các công cụ tìm kiếm dẫn đúng địa chỉ cẩm nang. Nếu bạn xóa một trang, hãy đảm bảo các liên kết trỏ đến trang đó đã được sửa lại. Các trang đổi hướng trỏ vào trang không tồn tại sẽ biến thành đổi hướng hỏng. Tuy nhiên, có thể cân nhắc xóa trang đổi hướng nếu:
* ...trang đổi hướng đó '''không có liên kết trỏ tới, đang dẫn về một bài viết đã bị xóa và việc giữ liên kết đó không còn ý nghĩa thực tế.'''
Để di chuyển một bài viết đè lên tên của một trang đổi hướng, trang đổi hướng đó cần phải được xóa trước. Nếu trang đổi hướng có lịch sử sửa đổi không tầm thường (do từng là bài viết cũ được gộp vào), lịch sử cần được hợp nhất cẩn thận trước khi thực hiện thao tác.
=== Trang thảo luận ===
Khác với Wikipedia, chúng ta thường không xóa các [[Wikivoyage:Sử dụng trang thảo luận|trang thảo luận]], ngay cả khi bài viết chính đã bị xóa. Việc giữ lại trang thảo luận không gây hại gì và đôi khi lưu giữ những trao đổi, ý kiến giá trị của các biên tập viên đi trước.
=== Bản mẫu ===
[[Wikivoyage:Sử dụng bản mẫu MediaWiki|Quy định bản mẫu]] yêu cầu các bản mẫu hệ thống mới cần được thảo luận và nhận được sự đồng thuận của cộng đồng trước khi triển khai rộng rãi. Những bản mẫu gây tranh cãi hoặc có sự phản đối sẽ được đưa ra biểu quyết xóa.
Các bản mẫu không còn trang nào sử dụng (mồ côi) cũng có thể được xóa dọn dẹp.
=== Thể loại ===
Các thể loại được tạo ra tương ứng với hệ thống phân cấp thanh điều hướng (breadcrumbs), nhưng đôi khi hệ thống phân cấp thay đổi hoặc các bài viết được di chuyển. Trong trường hợp đó, các thể loại cũ không còn sử dụng có thể được xóa ngay và thay thế bằng các thể loại mới tương ứng.
== Lý do xóa tập tin hình ảnh ==
Hầu như mọi hình ảnh minh họa đều nên được tải lên kho lưu trữ tự do dùng chung [[:Commons:Trang Chính|Wikimedia Commons]]. Ngoại lệ ''duy nhất'' là những hình ảnh [[Wikivoyage:Nội dung không tự do|không tự do]] được lưu trữ cục bộ theo [[Wikivoyage:Nội dung không tự do#Chính sách miễn trừ|chính sách miễn trừ]] và một số hình ảnh đặc thù như [[Wikivoyage:Ứng cử viên bài viết tiêu biểu Trang Chính/Banner|ảnh banner Trang Chính]].
Các tập tin đa phương tiện không phải hình ảnh được tải lên cục bộ sẽ bị xóa.
Các lý do xóa đối với tập tin hình ảnh lưu trữ cục bộ:
* '''Vi phạm bản quyền'''.
* '''Hình ảnh mồ côi''', tức là hình ảnh không được nhúng vào bất kỳ bài viết nào. Hình ảnh lưu cục bộ là để phục vụ bài viết cụ thể, không lưu giữ vô mục đích.
* '''Vi phạm quyền riêng tư'''. Hình ảnh chụp rõ danh tính người khác phải đáp ứng các tiêu chuẩn được quy định tại [[:Commons:Commons:Photographs of identifiable people|Commons:Hình chụp người có thể nhận dạng danh tính]].
== Xóa trang và Đổi hướng trang ==
Đổi hướng các trang không đủ tiêu chuẩn bài viết (thay vì xóa hẳn) luôn là lựa chọn được ưu tiên vì nhiều lý do. Thứ nhất, bất kỳ ai cũng có thể tạo trang đổi hướng mà không cần quyền bảo quản viên. Thứ hai, trang đổi hướng rất hữu ích cho độc giả. Hãy tưởng tượng một du khách tìm kiếm [[Tháp Eiffel]]; nhờ có trang đổi hướng, họ sẽ được dẫn ngay đến bài viết về thành phố Paris. Cuối cùng, các liên kết đổi hướng hỗ trợ rất tốt cho việc tối ưu hóa công cụ tìm kiếm (SEO).
Một trang đổi hướng là '''không phù hợp''' khi:
# Có thể gây nhầm lẫn. Ví dụ: đổi hướng "Hoa anh đào" về [[100 điểm ngắm hoa anh đào hàng đầu Nhật Bản]] sẽ gây nhầm lẫn với các điểm ngắm hoa anh đào khác trên khắp thế giới.
# Gây cản trở kết quả tìm kiếm. Ví dụ: đổi hướng "Đại dương" về bài viết điểm đến [[Ocean City]] sẽ làm hỏng kết quả tìm kiếm thông thường của độc giả.
# Bị coi là hành vi tự quảng cáo hoặc spam (xem [[Wikivoyage:Không quảng cáo|Không quảng bá]]). Từng quán ăn, khách sạn hay cơ sở kinh doanh đơn lẻ không được tạo trang đổi hướng riêng, trừ phi đó là các tập đoàn vận tải hoặc dịch vụ công cộng quy mô lớn mang tầm quốc gia (như [[Amtrak]]).
Một trang đổi hướng là '''phù hợp''' khi:
# Là tên gọi thay thế hoặc cách viết khác của một địa danh, bao gồm cả những lỗi chính tả phổ biến.
# Dành cho một địa danh có thật và có một điểm đến mục tiêu thích hợp để trỏ về. Quy định này áp dụng cho các khu phố, thôn xóm, thị trấn nhỏ không đủ chuẩn bài viết độc lập (ví dụ: khu phố [[Hell's Kitchen]] đổi hướng về quận [[Manhattan]]).
# Là một thuật ngữ thường xuyên được liên kết hoặc có nguy cơ cao bị tạo thành bài viết vụn vặt (ví dụ: [[Tháp Big Ben]] đổi hướng về bài viết [[London/Westminster]]).
# Hỗ trợ tìm kiếm các từ viết tắt thông dụng (ví dụ: [[USA]] đổi hướng về [[Hoa Kỳ]]).
# Tránh làm gãy các liên kết từ bên ngoài trỏ vào Wikivoyage qua các bài viết cũ.
# Cần bảo tồn lịch sử sửa đổi để ghi công tác giả khi sáp nhập hai bài viết lại với nhau.
Trước khi đổi hướng, hãy ''hợp nhất'' những thông tin hữu ích vào bài viết chính; tóm lược sửa đổi phải ghi rõ nguồn gốc thông tin trích xuất từ bài nào để đảm bảo ghi công bản quyền. Sau đó biến trang cũ thành trang đổi hướng; xem thêm chi tiết tại [[Wikivoyage:Cách đổi hướng một trang|Cách đổi hướng một trang]].
== Quy trình biểu quyết xóa bài ==
# Đầu tiên, hãy xác minh chắc chắn xem bài viết hoặc tập tin đó có thực sự cần phải xóa hay không. Nếu chưa rõ ràng, hãy nêu vấn đề ra [[Wikivoyage:Sử dụng trang thảo luận|trang thảo luận]] của bài viết.
# Gắn thẻ {{tl|vfd}} lên đầu bài viết hoặc trang mô tả tập tin được đề cử. Thẻ {{tl|vfd}} phải nằm '''ở vị trí trên cùng''', trước mọi nội dung khác (chỉ sau banner bài viết).
# Thêm một đề mục liên kết đến bài viết hoặc hình ảnh vào cuối trang [[Wikivoyage:Biểu quyết xóa bài|Biểu quyết xóa bài]] (VFD) kèm theo lý do cụ thể. Ký tên vào đề cử bằng bốn dấu ngã ("<nowiki>~~~~</nowiki>"). ''Mỗi đề mục chỉ đề cử duy nhất một trang hoặc tập tin''.
# Nếu đề cử xóa tập tin, hãy chắc chắn rằng tập tin đó nằm trên máy chủ nội bộ của Wikivoyage tiếng Việt chứ không phải trên [[:Commons:Trang Chính|Wikimedia Commons]] (nếu trên Commons, bạn phải đề cử xóa bên đó).
Cộng đồng sẽ cùng tham gia thảo luận và đánh giá. '''Bài viết và tập tin được coi là chưa đạt chuẩn cho đến khi được chứng minh điều ngược lại.''' Sau '''bảy (7) ngày''' thảo luận, nếu đạt được [[Wikivoyage:Đồng thuận|sự đồng thuận]] giữ lại, bài viết sẽ không bị xóa. Ngược lại, nếu đồng thuận xóa hoặc không có lý do chính đáng để giữ, bảo quản viên sẽ tiến hành thao tác xóa trang.
=== Xóa nhanh ===
{{shortcut|WV:CSD|WV:XN}}
:''Xem danh sách theo dõi tại [[:Thể loại:Chờ xóa]]''
Bảo quản viên có toàn quyền xem xét xóa nhanh các bài viết và hình ảnh rõ ràng không phù hợp mà không cần chờ biểu quyết 7 ngày:
* Các bài viết không bao giờ có thể trở thành [[Wikivoyage:Thế nào là một bài viết?|điểm đến]] hay [[Chủ đề du lịch|chủ đề du lịch]], vì phạm vi quá hẹp hoặc hoàn toàn nằm ngoài tiêu chí của Wikivoyage. Ví dụ: bài viết về tên cá nhân, công ty, khách sạn, quán ăn, bệnh viện, trường học bình thường, hoặc trang thử nghiệm chữ vô nghĩa.
* Hình ảnh tải lên Wikivoyage tiếng Việt mà không có lý do chính đáng. Wikimedia Commons là kho lưu trữ chung cho tất cả hình ảnh; mọi ảnh tải lên cục bộ đều thuộc diện xóa nhanh trừ phi thuộc trường hợp ngoại lệ (như [[Wikivoyage:Nội dung không tự do|nội dung không tự do]]). Bảo quản viên khi xóa nhanh nên nhắn tin nhắc nhở người tải lên tại trang thảo luận cá nhân.
* Hình ảnh [[Wikivoyage:Bản quyền mở|vi phạm bản quyền]] rõ ràng từ các trang thương mại, trang web chính phủ hoặc nguồn có đăng ký bản quyền chặt chẽ (như bản đồ quét lại, tài liệu quảng cáo thương mại). Bảo quản viên khi xóa cần dẫn nguồn URL vi phạm.
* Hình ảnh đã được chuyển thành công sang Wikimedia Commons có thể được xóa nhanh theo yêu cầu.
* Các trang nhập khẩu thử nghiệm từ wiki khác không có nội dung hữu ích hoặc đã được viết lại mới hoàn toàn.
* Trang thảo luận chỉ chứa toàn nội dung rác, spam quảng cáo hoặc chữ vô nghĩa.
* Xóa các trang tạo nhầm lẫn không gây tranh cãi hoặc trang đổi hướng không có lịch sử đang cản trở việc di chuyển bài viết.
* Trang cá nhân của thành viên không đóng góp được tạo ra với mục đích spam phá hoại ngoài phạm vi du lịch.
* Các trang trong không gian tên ''Thành viên:'' hoặc ''Thảo luận Thành viên:'' theo chính yêu cầu của chủ tài khoản đó (trừ những trang lưu trữ thảo luận có sự tham gia của thành viên khác).
* Các thể loại thừa còn sót lại sau khi tái cơ cấu thanh điều hướng breadcrumb.
* Trang đổi hướng hỏng (cần kiểm tra kỹ để tránh nhầm lẫn với các liên kết liên wiki hoặc liên kết sang Meta).
* [[#Bài sơ khai bị bỏ rơi|Bài sơ khai bị bỏ rơi]] không có nội dung giá trị và không có sửa đổi sau hơn 7 ngày.
* Các bài viết được tạo hoàn toàn bằng AI một cách máy móc, lộ liễu, không qua biên tập thực tế.
Nếu có ''bất kỳ sự nghi ngờ'' nào về việc bài viết có thể hữu ích hoặc có thể phát triển, trang đó bắt buộc phải đưa ra quy trình biểu quyết xóa bài thông thường. Nếu nội dung có tiềm năng nhưng tên bài sai, hãy đổi tên bài trước khi xóa. Nếu nội dung vi phạm bản quyền nhưng chủ đề hợp lệ, có thể làm trống nội dung và thay thế bằng khung dàn ý chuẩn.
Các trang spam rõ ràng sẽ bị bảo quản viên xóa ngay khi phát hiện và không cần đưa vào trang biểu quyết xóa bài. Thành viên bình thường có thể gắn bản mẫu {{tl|xóa}} để bảo quản viên chú ý xử lý.
Nếu muốn khiếu nại một tác vụ xóa nhanh, hãy nêu vấn đề tại [[Wikivoyage:Đề nghị phục hồi trang|đề nghị phục hồi trang]].
=== Đóng biểu quyết giữ sớm ===
Trong một số trường hợp, một bài viết hoặc hình ảnh được đề cử xóa nhưng cộng đồng đã nhanh chóng đạt được [[Wikivoyage:Đồng thuận|sự đồng thuận giữ lại rõ ràng]] trước khi thời hạn 14 ngày kết thúc. Khi đó, không cần thiết phải duy trì tình trạng đề cử và có thể kết thúc sớm cuộc biểu quyết:
- Gỡ thẻ {{tl|vfd}} khỏi bài viết hoặc hình ảnh.
- Sao chép toàn bộ nội dung thảo luận biểu quyết sang trang thảo luận của bài viết/hình ảnh đó.
- Lưu trữ cuộc thảo luận từ trang [[Wikivoyage:Biểu quyết xóa bài|Biểu quyết xóa bài]].
'''Tuyệt đối không kết thúc biểu quyết sớm trừ phi đã có sự đồng thuận hoàn toàn rõ ràng'''. Sự đồng thuận không đơn thuần là số đông quá bán, và một vài ý kiến ủng hộ đơn lẻ không tạo thành sự đồng thuận. Nếu chưa chắc chắn, hãy để cuộc biểu quyết tiếp tục diễn ra đủ thời gian quy định.
=== Xóa bài viết trong không gian tên cá nhân ===
Các trang nháp trong không gian tên cá nhân của bạn (''Thành viên:Tên_bạn/...'') có thể được bảo quản viên xóa nhanh theo chính yêu cầu của bạn bằng cách gắn thẻ {{tlx|chờ xoá|Tác giả yêu cầu}}.
Bảo quản viên có thể tự xóa các trang nháp cá nhân của chính mình.
Ngoại lệ đáng lưu ý là trang thảo luận: Chúng ta không xóa thảo luận nếu đã có những thành viên khác tham gia để lại ý kiến.
== Quy trình phục hồi bài viết đã xóa ==
Thỉnh thoảng có thể xảy ra trường hợp một trang bị xóa nhầm — nghĩa là trang đó không thực sự vi phạm các tiêu chuẩn xóa bài ở trên. Hoặc có thể các quy định liên quan đã được thay đổi cởi mở hơn sau thời điểm xóa, cho phép phục hồi bài viết. Khi đó, thành viên có thể tạo đề xuất tại [[Wikivoyage:Đề nghị phục hồi trang|Đề nghị phục hồi trang]], giải thích rõ lý do tại sao quyết định xóa trước đây không còn phù hợp với tình hình hiện tại. Cần đưa ra một ''lập luận mới'' thuyết phục để xem xét lại quyết định cũ. Sau mười bốn ngày thảo luận, nếu đạt được sự đồng thuận rằng bài viết bị xóa không thỏa đáng, bảo quản viên sẽ phục hồi lại trang. Ngược lại, trang sẽ tiếp tục được giữ nguyên trạng thái đã xóa.
[[Thể loại:Quy định Wikivoyage]]
[[Thể loại:Bảo trì Wikivoyage]]
9jp9igqem2udqbe8mgdx39ujpl4dsg8
123470
123469
2026-11-04T12:29:30Z
Nvdtn19
6833
123470
wikitext
text/x-wiki
{{nutshell|Bài viết và hình ảnh có thể bị xóa nếu thỏa mãn các tiêu chí cụ thể. Nếu bạn nhận thấy một bài viết hoặc hình ảnh cần phải xóa, hãy đưa ra biểu quyết xóa bài. Một số trường hợp rõ ràng như spam phá hoại hoặc vi phạm bản quyền trắng trợn có thể được xóa nhanh.}}
{{shortcut|WV:QĐXB|WV:DP}}
[[Tập tin:Calculator delete button.jpg|nhỏ|300px|Làm sao người ta có thể cưỡng lại được sự thôi thúc xóa bỏ lịch sử chỉ bằng một nút bấm duy nhất? Một nút bấm sáng loáng, đầy mê hoặc?]]
Không phải mọi thứ đều thuộc về Wikivoyage. Đôi khi chúng ta bắt buộc phải '''xóa bài viết, tập tin và bản mẫu'''; quy định này xác định rõ lý do và cách thức thực hiện điều đó.
Toàn bộ hoặc một phần '''nội dung''' của bất kỳ bài viết nào đều có thể bị xóa vào bất kỳ lúc nào bởi bất kỳ thành viên nào. Điều này không có nghĩa là nội dung đó ''nên'' bị xóa, nhưng mọi người dùng đều có khả năng kỹ thuật để làm điều đó. Tuy nhiên, chỉ có [[Wikivoyage:Bảo quản viên|bảo quản viên]] mới có quyền xóa hoàn toàn trang khỏi dự án.
Chúng ta '''rất hiếm khi xóa các trang''' được viết với tinh thần thiện chí nhằm cải thiện cẩm nang du lịch và không vi phạm bản quyền từ nơi khác. Việc xóa hẳn thường không cần thiết. Trang này hướng dẫn cách xóa một trang, và quan trọng hơn là nên làm gì khi bạn ''nghĩ'' rằng cần xóa nhưng thực ra lại có giải pháp tốt hơn.
Các bài viết về những địa danh có thật nhưng không đủ điều kiện đứng độc lập thường sẽ được chuyển hướng về bài viết điểm đến lân cận phù hợp nhất. Tuy nhiên, khi việc đó bất khả thi hoặc xét thấy không mang lại lợi ích tốt nhất cho [[Wikivoyage:Phục vụ khách du lịch|du khách]], bài viết có thể được đề cử xóa tại [[Wikivoyage:Biểu quyết xóa bài|biểu quyết xóa bài]]. Trong các trường hợp [[Wikivoyage:Quyền tác giả|vi phạm bản quyền]] hoặc phá hoại tạo trang quy mô lớn, toàn bộ nội dung chỉ nói về địa điểm nằm ngoài vùng quản lý, hoặc liên tục thiếu thông tin đến mức chỉ có đúng một câu kiểu "[Tên điểm đến] nằm ở [Tên vùng]", việc xóa nhanh là cần thiết và hợp lý. Trong các trường hợp đó, đặc biệt là vi phạm bản quyền, cộng đồng luôn hoan nghênh việc khởi tạo lại bài viết mới hoàn toàn bằng thiện chí và đúng quy chuẩn.
== Các lý do để xóa bài viết ==
Chỉ khẳng định chung chung rằng một trang không phù hợp với [[Wikivoyage:Mục tiêu và không mục tiêu|mục tiêu của dự án]] là chưa đủ căn cứ để xóa; lý do xóa bắt buộc phải đối chiếu với các điều khoản quy định cụ thể. '''Bài viết''' sẽ bị xóa khỏi trang web khi...
* ...chúng '''nằm ngoài phạm vi phân loại bài viết.''' Theo quy tắc chung, nhà hàng, khách sạn, quán bar hay từng điểm tham quan đơn lẻ không được tạo thành bài viết riêng trên Wikivoyage. Trừ một số trường hợp ngoại lệ, một số điểm tham quan tự thân nó đủ tầm vóc để trở thành một điểm đến du lịch trọn vẹn, chẳng hạn như [[Quần thể di tích Angkor]] hay [[Disneyland]]. Xem thêm tại [[Wikivoyage:Bài viết là gì?]]. Nếu điểm tham quan đó đủ quan trọng để du khách tìm kiếm, hoặc nội dung cần lưu giữ lịch sử sửa đổi để [[Wikivoyage:Quyền tác giả|ghi công tác giả theo giấy phép CC BY-SA]], thì trang đó nên được chuyển hướng thay vì xóa.
* ...chúng là '''hành vi phá hoại.''' Đôi khi các bài viết được tạo ra từ sự quậy phá, chứa tiêu đề vô nghĩa, xúc phạm hoặc tục tĩu. Dù vậy, hãy xác minh kỹ trước: ví dụ, nhiều địa danh có tên gọi kỳ lạ trên thế giới là có thật! Mặc dù việc xóa là đúng đắn, đôi khi có những cách xử lý thông minh hơn, như biến trang đó thành liên kết đổi hướng cho các lỗi chính tả phổ biến của một địa danh thực.
* ...chúng '''vi phạm bản quyền''' ngay từ thời điểm khởi tạo ban đầu. Bản thân việc nội dung vi phạm bản quyền không có nghĩa là chủ đề đó không được phép tồn tại, nhưng việc xóa trang sẽ loại bỏ hoàn toàn lịch sử vi phạm khỏi hệ thống – điều này rất cần thiết về mặt pháp lý.
Bài viết ''không nên'' bị xóa khi chủ đề hoàn toàn có thể viết thành một bài cẩm nang hợp lệ. Các ví dụ điển hình:
* '''Tiêu đề bài viết sai sót'''. Nếu tên bài bị sai chính tả hoặc không khớp với [[Wikivoyage:Quy ước đặt tên bài viết|quy ước đặt tên]], hãy [[Wikivoyage:Cách đổi tên một bài viết|đổi tên bài viết]] thay vì sao chép nội dung sang trang mới rồi xóa trang cũ.
* '''Bài viết trùng lặp'''. Ví dụ: nếu cùng tồn tại bài "Holland" và "Hà Lan", nội dung nên được hợp nhất, và bài viết có tên không chuẩn theo quy ước sẽ được [[mw:Help:Redirects|đổi hướng]] về bài viết chính thức.
* '''Bài viết chất lượng quá kém'''. Đôi khi bài viết chỉ là một mớ ghi chú lộn xộn hoặc vài ý tưởng sơ sài. Những trang này nên được chung tay cải thiện hơn là xóa bỏ.
Trong trường hợp bài viết chất lượng quá tệ về một chủ đề hợp lệ, thay vì xóa hoàn toàn, nội dung nên được tạm thời thay bằng một bản mẫu bài [[Wikivoyage:Bài viết sơ khai|sơ khai]] chuẩn và tiếp tục bổ sung sau đó. Có vài trường hợp đặc biệt:
* Một bài viết được tạo ra như trò đùa (hoặc tệ đến mức trở thành một câu chuyện cười vui vẻ) có thể được chuyển sang trang con của [[Wikivoyage:Hài hước]] (không để lại đổi hướng), để lại trang trắng tinh cho việc viết bài nghiêm túc.
* Một bài viết nhập từ dự án wiki du lịch khác có thể được loại bỏ và thay thế nếu không chứa nội dung nào cần tái sử dụng. Điều này giúp loại bỏ nghĩa vụ ghi công bên ngoài nếu trang được viết lại mới hoàn toàn.
=== Trang đổi hướng ===
Theo nguyên tắc chung, các trang đổi hướng '''không''' nên bị xóa. Trang đổi hướng cung cấp các tên gọi thay thế hữu ích cho bài viết và giúp các công cụ tìm kiếm dẫn đúng địa chỉ cẩm nang. Nếu bạn xóa một trang, hãy đảm bảo các liên kết trỏ đến trang đó đã được sửa lại. Các trang đổi hướng trỏ vào trang không tồn tại sẽ biến thành đổi hướng hỏng. Tuy nhiên, có thể cân nhắc xóa trang đổi hướng nếu:
* ...trang đổi hướng đó '''không có liên kết trỏ tới, đang dẫn về một bài viết đã bị xóa và việc giữ liên kết đó không còn ý nghĩa thực tế.'''
Để di chuyển một bài viết đè lên tên của một trang đổi hướng, trang đổi hướng đó cần phải được xóa trước. Nếu trang đổi hướng có lịch sử sửa đổi không tầm thường (do từng là bài viết cũ được gộp vào), lịch sử cần được hợp nhất cẩn thận trước khi thực hiện thao tác.
=== Trang thảo luận ===
Khác với Wikipedia, chúng ta thường không xóa các [[Wikivoyage:Sử dụng trang thảo luận|trang thảo luận]], ngay cả khi bài viết chính đã bị xóa. Việc giữ lại trang thảo luận không gây hại gì và đôi khi lưu giữ những trao đổi, ý kiến giá trị của các biên tập viên đi trước.
=== Bản mẫu ===
[[Wikivoyage:Sử dụng bản mẫu MediaWiki|Quy định bản mẫu]] yêu cầu các bản mẫu hệ thống mới cần được thảo luận và nhận được sự đồng thuận của cộng đồng trước khi triển khai rộng rãi. Những bản mẫu gây tranh cãi hoặc có sự phản đối sẽ được đưa ra biểu quyết xóa.
Các bản mẫu không còn trang nào sử dụng (mồ côi) cũng có thể được xóa dọn dẹp.
=== Thể loại ===
Các thể loại được tạo ra tương ứng với hệ thống phân cấp thanh điều hướng (breadcrumbs), nhưng đôi khi hệ thống phân cấp thay đổi hoặc các bài viết được di chuyển. Trong trường hợp đó, các thể loại cũ không còn sử dụng có thể được xóa ngay và thay thế bằng các thể loại mới tương ứng.
== Lý do xóa tập tin hình ảnh ==
Hầu như mọi hình ảnh minh họa đều nên được tải lên kho lưu trữ tự do dùng chung [[:Commons:Trang Chính|Wikimedia Commons]]. Ngoại lệ ''duy nhất'' là những hình ảnh [[Wikivoyage:Nội dung không tự do|không tự do]] được lưu trữ cục bộ theo [[Wikivoyage:Nội dung không tự do#Chính sách miễn trừ|chính sách miễn trừ]] và một số hình ảnh đặc thù như [[Wikivoyage:Ứng cử viên bài viết tiêu biểu Trang Chính/Banner|ảnh banner Trang Chính]].
Các tập tin đa phương tiện không phải hình ảnh được tải lên cục bộ sẽ bị xóa.
Các lý do xóa đối với tập tin hình ảnh lưu trữ cục bộ:
* '''Vi phạm bản quyền'''.
* '''Hình ảnh mồ côi''', tức là hình ảnh không được nhúng vào bất kỳ bài viết nào. Hình ảnh lưu cục bộ là để phục vụ bài viết cụ thể, không lưu giữ vô mục đích.
* '''Vi phạm quyền riêng tư'''. Hình ảnh chụp rõ danh tính người khác phải đáp ứng các tiêu chuẩn được quy định tại [[:Commons:Commons:Photographs of identifiable people|Commons:Hình chụp người có thể nhận dạng danh tính]].
== Xóa trang và Đổi hướng trang ==
Đổi hướng các trang không đủ tiêu chuẩn bài viết (thay vì xóa hẳn) luôn là lựa chọn được ưu tiên vì nhiều lý do. Thứ nhất, bất kỳ ai cũng có thể tạo trang đổi hướng mà không cần quyền bảo quản viên. Thứ hai, trang đổi hướng rất hữu ích cho độc giả. Hãy tưởng tượng một du khách tìm kiếm [[Tháp Eiffel]]; nhờ có trang đổi hướng, họ sẽ được dẫn ngay đến bài viết về thành phố Paris. Cuối cùng, các liên kết đổi hướng hỗ trợ rất tốt cho việc tối ưu hóa công cụ tìm kiếm (SEO).
Một trang đổi hướng là '''không phù hợp''' khi:
# Có thể gây nhầm lẫn. Ví dụ: đổi hướng "Hoa anh đào" về [[100 điểm ngắm hoa anh đào hàng đầu Nhật Bản]] sẽ gây nhầm lẫn với các điểm ngắm hoa anh đào khác trên khắp thế giới.
# Gây cản trở kết quả tìm kiếm. Ví dụ: đổi hướng "Đại dương" về bài viết điểm đến [[Ocean City]] sẽ làm hỏng kết quả tìm kiếm thông thường của độc giả.
# Bị coi là hành vi tự quảng cáo hoặc spam (xem [[Wikivoyage:Không quảng cáo|Không quảng bá]]). Từng quán ăn, khách sạn hay cơ sở kinh doanh đơn lẻ không được tạo trang đổi hướng riêng, trừ phi đó là các tập đoàn vận tải hoặc dịch vụ công cộng quy mô lớn mang tầm quốc gia (như [[Amtrak]]).
Một trang đổi hướng là '''phù hợp''' khi:
# Là tên gọi thay thế hoặc cách viết khác của một địa danh, bao gồm cả những lỗi chính tả phổ biến.
# Dành cho một địa danh có thật và có một điểm đến mục tiêu thích hợp để trỏ về. Quy định này áp dụng cho các khu phố, thôn xóm, thị trấn nhỏ không đủ chuẩn bài viết độc lập (ví dụ: khu phố [[Hell's Kitchen]] đổi hướng về quận [[Manhattan]]).
# Là một thuật ngữ thường xuyên được liên kết hoặc có nguy cơ cao bị tạo thành bài viết vụn vặt (ví dụ: [[Tháp Big Ben]] đổi hướng về bài viết [[London/Westminster]]).
# Hỗ trợ tìm kiếm các từ viết tắt thông dụng (ví dụ: [[USA]] đổi hướng về [[Hoa Kỳ]]).
# Tránh làm gãy các liên kết từ bên ngoài trỏ vào Wikivoyage qua các bài viết cũ.
# Cần bảo tồn lịch sử sửa đổi để ghi công tác giả khi sáp nhập hai bài viết lại với nhau.
Trước khi đổi hướng, hãy ''hợp nhất'' những thông tin hữu ích vào bài viết chính; tóm lược sửa đổi phải ghi rõ nguồn gốc thông tin trích xuất từ bài nào để đảm bảo ghi công bản quyền. Sau đó biến trang cũ thành trang đổi hướng; xem thêm chi tiết tại [[Wikivoyage:Cách đổi hướng một trang|Cách đổi hướng một trang]].
== Quy trình biểu quyết xóa bài ==
# Đầu tiên, hãy xác minh chắc chắn xem bài viết hoặc tập tin đó có thực sự cần phải xóa hay không. Nếu chưa rõ ràng, hãy nêu vấn đề ra [[Wikivoyage:Sử dụng trang thảo luận|trang thảo luận]] của bài viết.
# Gắn thẻ {{tl|vfd}} lên đầu bài viết hoặc trang mô tả tập tin được đề cử. Thẻ {{tl|vfd}} phải nằm '''ở vị trí trên cùng''', trước mọi nội dung khác (chỉ sau banner bài viết).
# Thêm một đề mục liên kết đến bài viết hoặc hình ảnh vào cuối trang [[Wikivoyage:Biểu quyết xóa bài|Biểu quyết xóa bài]] (VFD) kèm theo lý do cụ thể. Ký tên vào đề cử bằng bốn dấu ngã ("<nowiki>~~~~</nowiki>"). ''Mỗi đề mục chỉ đề cử duy nhất một trang hoặc tập tin''.
# Nếu đề cử xóa tập tin, hãy chắc chắn rằng tập tin đó nằm trên máy chủ nội bộ của Wikivoyage tiếng Việt chứ không phải trên [[:Commons:Trang Chính|Wikimedia Commons]] (nếu trên Commons, bạn phải đề cử xóa bên đó).
Cộng đồng sẽ cùng tham gia thảo luận và đánh giá. '''Bài viết và tập tin được coi là chưa đạt chuẩn cho đến khi được chứng minh điều ngược lại.''' Sau '''bảy (7) ngày''' thảo luận, nếu đạt được [[Wikivoyage:Đồng thuận|sự đồng thuận]] giữ lại, bài viết sẽ không bị xóa. Ngược lại, nếu đồng thuận xóa hoặc không có lý do chính đáng để giữ, bảo quản viên sẽ tiến hành thao tác xóa trang.
=== Xóa nhanh ===
{{shortcut|WV:CSD|WV:XN}}
:''Xem danh sách theo dõi tại [[:Thể loại:Chờ xóa]]''
Bảo quản viên có toàn quyền xem xét xóa nhanh các bài viết và hình ảnh rõ ràng không phù hợp mà không cần chờ biểu quyết 7 ngày:
* Các bài viết không bao giờ có thể trở thành [[Wikivoyage:Thế nào là một bài viết?|điểm đến]] hay [[Chủ đề du lịch|chủ đề du lịch]], vì phạm vi quá hẹp hoặc hoàn toàn nằm ngoài tiêu chí của Wikivoyage. Ví dụ: bài viết về tên cá nhân, công ty, khách sạn, quán ăn, bệnh viện, trường học bình thường, hoặc trang thử nghiệm chữ vô nghĩa.
* Hình ảnh tải lên Wikivoyage tiếng Việt mà không có lý do chính đáng. Wikimedia Commons là kho lưu trữ chung cho tất cả hình ảnh; mọi ảnh tải lên cục bộ đều thuộc diện xóa nhanh trừ phi thuộc trường hợp ngoại lệ (như [[Wikivoyage:Nội dung không tự do|nội dung không tự do]]). Bảo quản viên khi xóa nhanh nên nhắn tin nhắc nhở người tải lên tại trang thảo luận cá nhân.
* Hình ảnh [[Wikivoyage:Bản quyền mở|vi phạm bản quyền]] rõ ràng từ các trang thương mại, trang web chính phủ hoặc nguồn có đăng ký bản quyền chặt chẽ (như bản đồ quét lại, tài liệu quảng cáo thương mại). Bảo quản viên khi xóa cần dẫn nguồn URL vi phạm.
* Hình ảnh đã được chuyển thành công sang Wikimedia Commons có thể được xóa nhanh theo yêu cầu.
* Các trang nhập khẩu thử nghiệm từ wiki khác không có nội dung hữu ích hoặc đã được viết lại mới hoàn toàn.
* Trang thảo luận chỉ chứa toàn nội dung rác, spam quảng cáo hoặc chữ vô nghĩa.
* Xóa các trang tạo nhầm lẫn không gây tranh cãi hoặc trang đổi hướng không có lịch sử đang cản trở việc di chuyển bài viết.
* Trang cá nhân của thành viên không đóng góp được tạo ra với mục đích spam phá hoại ngoài phạm vi du lịch.
* Các trang trong không gian tên ''Thành viên:'' hoặc ''Thảo luận Thành viên:'' theo chính yêu cầu của chủ tài khoản đó (trừ những trang lưu trữ thảo luận có sự tham gia của thành viên khác).
* Các thể loại thừa còn sót lại sau khi tái cơ cấu thanh điều hướng breadcrumb.
* Trang đổi hướng hỏng (cần kiểm tra kỹ để tránh nhầm lẫn với các liên kết liên wiki hoặc liên kết sang Meta).
* [[#Bài sơ khai bị bỏ rơi|Bài sơ khai bị bỏ rơi]] không có nội dung giá trị và không có sửa đổi sau hơn 7 ngày.
* Các bài viết được tạo hoàn toàn bằng AI một cách máy móc, lộ liễu, không qua biên tập thực tế.
Nếu có ''bất kỳ sự nghi ngờ'' nào về việc bài viết có thể hữu ích hoặc có thể phát triển, trang đó bắt buộc phải đưa ra quy trình biểu quyết xóa bài thông thường. Nếu nội dung có tiềm năng nhưng tên bài sai, hãy đổi tên bài trước khi xóa. Nếu nội dung vi phạm bản quyền nhưng chủ đề hợp lệ, có thể làm trống nội dung và thay thế bằng khung dàn ý chuẩn.
Các trang spam rõ ràng sẽ bị bảo quản viên xóa ngay khi phát hiện và không cần đưa vào trang biểu quyết xóa bài. Thành viên bình thường có thể gắn bản mẫu {{tl|xóa}} để bảo quản viên chú ý xử lý.
Nếu muốn khiếu nại một tác vụ xóa nhanh, hãy nêu vấn đề tại [[Wikivoyage:Đề nghị phục hồi trang|đề nghị phục hồi trang]].
=== Đóng biểu quyết giữ sớm ===
Trong một số trường hợp, một bài viết hoặc hình ảnh được đề cử xóa nhưng cộng đồng đã nhanh chóng đạt được [[Wikivoyage:Đồng thuận|sự đồng thuận giữ lại rõ ràng]] trước khi thời hạn 14 ngày kết thúc. Khi đó, không cần thiết phải duy trì tình trạng đề cử và có thể kết thúc sớm cuộc biểu quyết:
- Gỡ thẻ {{tl|vfd}} khỏi bài viết hoặc hình ảnh.
- Sao chép toàn bộ nội dung thảo luận biểu quyết sang trang thảo luận của bài viết/hình ảnh đó.
- Lưu trữ cuộc thảo luận từ trang [[Wikivoyage:Biểu quyết xóa bài|Biểu quyết xóa bài]].
'''Tuyệt đối không kết thúc biểu quyết sớm trừ phi đã có sự đồng thuận hoàn toàn rõ ràng'''. Sự đồng thuận không đơn thuần là số đông quá bán, và một vài ý kiến ủng hộ đơn lẻ không tạo thành sự đồng thuận. Nếu chưa chắc chắn, hãy để cuộc biểu quyết tiếp tục diễn ra đủ thời gian quy định.
=== Xóa bài viết trong không gian tên cá nhân ===
Các trang nháp trong không gian tên cá nhân của bạn (''Thành viên:Tên_bạn/...'') có thể được bảo quản viên xóa nhanh theo chính yêu cầu của bạn bằng cách gắn thẻ {{tlx|chờ xoá|Tác giả yêu cầu}}.
Bảo quản viên có thể tự xóa các trang nháp cá nhân của chính mình.
Ngoại lệ đáng lưu ý là trang thảo luận: Chúng ta không xóa thảo luận nếu đã có những thành viên khác tham gia để lại ý kiến.
== Quy trình phục hồi bài viết đã xóa ==
Thỉnh thoảng có thể xảy ra trường hợp một trang bị xóa nhầm — nghĩa là trang đó không thực sự vi phạm các tiêu chuẩn xóa bài ở trên. Hoặc có thể các quy định liên quan đã được thay đổi cởi mở hơn sau thời điểm xóa, cho phép phục hồi bài viết. Khi đó, thành viên có thể tạo đề xuất tại [[Wikivoyage:Đề nghị phục hồi trang|Đề nghị phục hồi trang]], giải thích rõ lý do tại sao quyết định xóa trước đây không còn phù hợp với tình hình hiện tại. Cần đưa ra một ''lập luận mới'' thuyết phục để xem xét lại quyết định cũ. Sau mười bốn ngày thảo luận, nếu đạt được sự đồng thuận rằng bài viết bị xóa không thỏa đáng, bảo quản viên sẽ phục hồi lại trang. Ngược lại, trang sẽ tiếp tục được giữ nguyên trạng thái đã xóa.
[[Thể loại:Quy định Wikivoyage]]
[[Thể loại:Bảo trì Wikivoyage]]
ejem1dm7u2ghw87ybfrkdv3ob6vpnqi
123471
123470
2026-11-04T12:31:37Z
Nvdtn19
6833
/* Lý do xóa tập tin hình ảnh */ vivoy không bật upload hình
123471
wikitext
text/x-wiki
{{nutshell|Bài viết và hình ảnh có thể bị xóa nếu thỏa mãn các tiêu chí cụ thể. Nếu bạn nhận thấy một bài viết hoặc hình ảnh cần phải xóa, hãy đưa ra biểu quyết xóa bài. Một số trường hợp rõ ràng như spam phá hoại hoặc vi phạm bản quyền trắng trợn có thể được xóa nhanh.}}
{{shortcut|WV:QĐXB|WV:DP}}
[[Tập tin:Calculator delete button.jpg|nhỏ|300px|Làm sao người ta có thể cưỡng lại được sự thôi thúc xóa bỏ lịch sử chỉ bằng một nút bấm duy nhất? Một nút bấm sáng loáng, đầy mê hoặc?]]
Không phải mọi thứ đều thuộc về Wikivoyage. Đôi khi chúng ta bắt buộc phải '''xóa bài viết, tập tin và bản mẫu'''; quy định này xác định rõ lý do và cách thức thực hiện điều đó.
Toàn bộ hoặc một phần '''nội dung''' của bất kỳ bài viết nào đều có thể bị xóa vào bất kỳ lúc nào bởi bất kỳ thành viên nào. Điều này không có nghĩa là nội dung đó ''nên'' bị xóa, nhưng mọi người dùng đều có khả năng kỹ thuật để làm điều đó. Tuy nhiên, chỉ có [[Wikivoyage:Bảo quản viên|bảo quản viên]] mới có quyền xóa hoàn toàn trang khỏi dự án.
Chúng ta '''rất hiếm khi xóa các trang''' được viết với tinh thần thiện chí nhằm cải thiện cẩm nang du lịch và không vi phạm bản quyền từ nơi khác. Việc xóa hẳn thường không cần thiết. Trang này hướng dẫn cách xóa một trang, và quan trọng hơn là nên làm gì khi bạn ''nghĩ'' rằng cần xóa nhưng thực ra lại có giải pháp tốt hơn.
Các bài viết về những địa danh có thật nhưng không đủ điều kiện đứng độc lập thường sẽ được chuyển hướng về bài viết điểm đến lân cận phù hợp nhất. Tuy nhiên, khi việc đó bất khả thi hoặc xét thấy không mang lại lợi ích tốt nhất cho [[Wikivoyage:Phục vụ khách du lịch|du khách]], bài viết có thể được đề cử xóa tại [[Wikivoyage:Biểu quyết xóa bài|biểu quyết xóa bài]]. Trong các trường hợp [[Wikivoyage:Quyền tác giả|vi phạm bản quyền]] hoặc phá hoại tạo trang quy mô lớn, toàn bộ nội dung chỉ nói về địa điểm nằm ngoài vùng quản lý, hoặc liên tục thiếu thông tin đến mức chỉ có đúng một câu kiểu "[Tên điểm đến] nằm ở [Tên vùng]", việc xóa nhanh là cần thiết và hợp lý. Trong các trường hợp đó, đặc biệt là vi phạm bản quyền, cộng đồng luôn hoan nghênh việc khởi tạo lại bài viết mới hoàn toàn bằng thiện chí và đúng quy chuẩn.
== Các lý do để xóa bài viết ==
Chỉ khẳng định chung chung rằng một trang không phù hợp với [[Wikivoyage:Mục tiêu và không mục tiêu|mục tiêu của dự án]] là chưa đủ căn cứ để xóa; lý do xóa bắt buộc phải đối chiếu với các điều khoản quy định cụ thể. '''Bài viết''' sẽ bị xóa khỏi trang web khi...
* ...chúng '''nằm ngoài phạm vi phân loại bài viết.''' Theo quy tắc chung, nhà hàng, khách sạn, quán bar hay từng điểm tham quan đơn lẻ không được tạo thành bài viết riêng trên Wikivoyage. Trừ một số trường hợp ngoại lệ, một số điểm tham quan tự thân nó đủ tầm vóc để trở thành một điểm đến du lịch trọn vẹn, chẳng hạn như [[Quần thể di tích Angkor]] hay [[Disneyland]]. Xem thêm tại [[Wikivoyage:Bài viết là gì?]]. Nếu điểm tham quan đó đủ quan trọng để du khách tìm kiếm, hoặc nội dung cần lưu giữ lịch sử sửa đổi để [[Wikivoyage:Quyền tác giả|ghi công tác giả theo giấy phép CC BY-SA]], thì trang đó nên được chuyển hướng thay vì xóa.
* ...chúng là '''hành vi phá hoại.''' Đôi khi các bài viết được tạo ra từ sự quậy phá, chứa tiêu đề vô nghĩa, xúc phạm hoặc tục tĩu. Dù vậy, hãy xác minh kỹ trước: ví dụ, nhiều địa danh có tên gọi kỳ lạ trên thế giới là có thật! Mặc dù việc xóa là đúng đắn, đôi khi có những cách xử lý thông minh hơn, như biến trang đó thành liên kết đổi hướng cho các lỗi chính tả phổ biến của một địa danh thực.
* ...chúng '''vi phạm bản quyền''' ngay từ thời điểm khởi tạo ban đầu. Bản thân việc nội dung vi phạm bản quyền không có nghĩa là chủ đề đó không được phép tồn tại, nhưng việc xóa trang sẽ loại bỏ hoàn toàn lịch sử vi phạm khỏi hệ thống – điều này rất cần thiết về mặt pháp lý.
Bài viết ''không nên'' bị xóa khi chủ đề hoàn toàn có thể viết thành một bài cẩm nang hợp lệ. Các ví dụ điển hình:
* '''Tiêu đề bài viết sai sót'''. Nếu tên bài bị sai chính tả hoặc không khớp với [[Wikivoyage:Quy ước đặt tên bài viết|quy ước đặt tên]], hãy [[Wikivoyage:Cách đổi tên một bài viết|đổi tên bài viết]] thay vì sao chép nội dung sang trang mới rồi xóa trang cũ.
* '''Bài viết trùng lặp'''. Ví dụ: nếu cùng tồn tại bài "Holland" và "Hà Lan", nội dung nên được hợp nhất, và bài viết có tên không chuẩn theo quy ước sẽ được [[mw:Help:Redirects|đổi hướng]] về bài viết chính thức.
* '''Bài viết chất lượng quá kém'''. Đôi khi bài viết chỉ là một mớ ghi chú lộn xộn hoặc vài ý tưởng sơ sài. Những trang này nên được chung tay cải thiện hơn là xóa bỏ.
Trong trường hợp bài viết chất lượng quá tệ về một chủ đề hợp lệ, thay vì xóa hoàn toàn, nội dung nên được tạm thời thay bằng một bản mẫu bài [[Wikivoyage:Bài viết sơ khai|sơ khai]] chuẩn và tiếp tục bổ sung sau đó. Có vài trường hợp đặc biệt:
* Một bài viết được tạo ra như trò đùa (hoặc tệ đến mức trở thành một câu chuyện cười vui vẻ) có thể được chuyển sang trang con của [[Wikivoyage:Hài hước]] (không để lại đổi hướng), để lại trang trắng tinh cho việc viết bài nghiêm túc.
* Một bài viết nhập từ dự án wiki du lịch khác có thể được loại bỏ và thay thế nếu không chứa nội dung nào cần tái sử dụng. Điều này giúp loại bỏ nghĩa vụ ghi công bên ngoài nếu trang được viết lại mới hoàn toàn.
=== Trang đổi hướng ===
Theo nguyên tắc chung, các trang đổi hướng '''không''' nên bị xóa. Trang đổi hướng cung cấp các tên gọi thay thế hữu ích cho bài viết và giúp các công cụ tìm kiếm dẫn đúng địa chỉ cẩm nang. Nếu bạn xóa một trang, hãy đảm bảo các liên kết trỏ đến trang đó đã được sửa lại. Các trang đổi hướng trỏ vào trang không tồn tại sẽ biến thành đổi hướng hỏng. Tuy nhiên, có thể cân nhắc xóa trang đổi hướng nếu:
* ...trang đổi hướng đó '''không có liên kết trỏ tới, đang dẫn về một bài viết đã bị xóa và việc giữ liên kết đó không còn ý nghĩa thực tế.'''
Để di chuyển một bài viết đè lên tên của một trang đổi hướng, trang đổi hướng đó cần phải được xóa trước. Nếu trang đổi hướng có lịch sử sửa đổi không tầm thường (do từng là bài viết cũ được gộp vào), lịch sử cần được hợp nhất cẩn thận trước khi thực hiện thao tác.
=== Trang thảo luận ===
Khác với Wikipedia, chúng ta thường không xóa các [[Wikivoyage:Sử dụng trang thảo luận|trang thảo luận]], ngay cả khi bài viết chính đã bị xóa. Việc giữ lại trang thảo luận không gây hại gì và đôi khi lưu giữ những trao đổi, ý kiến giá trị của các biên tập viên đi trước.
=== Bản mẫu ===
[[Wikivoyage:Sử dụng bản mẫu MediaWiki|Quy định bản mẫu]] yêu cầu các bản mẫu hệ thống mới cần được thảo luận và nhận được sự đồng thuận của cộng đồng trước khi triển khai rộng rãi. Những bản mẫu gây tranh cãi hoặc có sự phản đối sẽ được đưa ra biểu quyết xóa.
Các bản mẫu không còn trang nào sử dụng (mồ côi) cũng có thể được xóa dọn dẹp.
=== Thể loại ===
Các thể loại được tạo ra tương ứng với hệ thống phân cấp thanh điều hướng (breadcrumbs), nhưng đôi khi hệ thống phân cấp thay đổi hoặc các bài viết được di chuyển. Trong trường hợp đó, các thể loại cũ không còn sử dụng có thể được xóa ngay và thay thế bằng các thể loại mới tương ứng.
== Xóa trang và Đổi hướng trang ==
Đổi hướng các trang không đủ tiêu chuẩn bài viết (thay vì xóa hẳn) luôn là lựa chọn được ưu tiên vì nhiều lý do. Thứ nhất, bất kỳ ai cũng có thể tạo trang đổi hướng mà không cần quyền bảo quản viên. Thứ hai, trang đổi hướng rất hữu ích cho độc giả. Hãy tưởng tượng một du khách tìm kiếm [[Tháp Eiffel]]; nhờ có trang đổi hướng, họ sẽ được dẫn ngay đến bài viết về thành phố Paris. Cuối cùng, các liên kết đổi hướng hỗ trợ rất tốt cho việc tối ưu hóa công cụ tìm kiếm (SEO).
Một trang đổi hướng là '''không phù hợp''' khi:
# Có thể gây nhầm lẫn. Ví dụ: đổi hướng "Hoa anh đào" về [[100 điểm ngắm hoa anh đào hàng đầu Nhật Bản]] sẽ gây nhầm lẫn với các điểm ngắm hoa anh đào khác trên khắp thế giới.
# Gây cản trở kết quả tìm kiếm. Ví dụ: đổi hướng "Đại dương" về bài viết điểm đến [[Ocean City]] sẽ làm hỏng kết quả tìm kiếm thông thường của độc giả.
# Bị coi là hành vi tự quảng cáo hoặc spam (xem [[Wikivoyage:Không quảng cáo|Không quảng bá]]). Từng quán ăn, khách sạn hay cơ sở kinh doanh đơn lẻ không được tạo trang đổi hướng riêng, trừ phi đó là các tập đoàn vận tải hoặc dịch vụ công cộng quy mô lớn mang tầm quốc gia (như [[Amtrak]]).
Một trang đổi hướng là '''phù hợp''' khi:
# Là tên gọi thay thế hoặc cách viết khác của một địa danh, bao gồm cả những lỗi chính tả phổ biến.
# Dành cho một địa danh có thật và có một điểm đến mục tiêu thích hợp để trỏ về. Quy định này áp dụng cho các khu phố, thôn xóm, thị trấn nhỏ không đủ chuẩn bài viết độc lập (ví dụ: khu phố [[Hell's Kitchen]] đổi hướng về quận [[Manhattan]]).
# Là một thuật ngữ thường xuyên được liên kết hoặc có nguy cơ cao bị tạo thành bài viết vụn vặt (ví dụ: [[Tháp Big Ben]] đổi hướng về bài viết [[London/Westminster]]).
# Hỗ trợ tìm kiếm các từ viết tắt thông dụng (ví dụ: [[USA]] đổi hướng về [[Hoa Kỳ]]).
# Tránh làm gãy các liên kết từ bên ngoài trỏ vào Wikivoyage qua các bài viết cũ.
# Cần bảo tồn lịch sử sửa đổi để ghi công tác giả khi sáp nhập hai bài viết lại với nhau.
Trước khi đổi hướng, hãy ''hợp nhất'' những thông tin hữu ích vào bài viết chính; tóm lược sửa đổi phải ghi rõ nguồn gốc thông tin trích xuất từ bài nào để đảm bảo ghi công bản quyền. Sau đó biến trang cũ thành trang đổi hướng; xem thêm chi tiết tại [[Wikivoyage:Cách đổi hướng một trang|Cách đổi hướng một trang]].
== Quy trình biểu quyết xóa bài ==
# Đầu tiên, hãy xác minh chắc chắn xem bài viết hoặc tập tin đó có thực sự cần phải xóa hay không. Nếu chưa rõ ràng, hãy nêu vấn đề ra [[Wikivoyage:Sử dụng trang thảo luận|trang thảo luận]] của bài viết.
# Gắn thẻ {{tl|vfd}} lên đầu bài viết hoặc trang mô tả tập tin được đề cử. Thẻ {{tl|vfd}} phải nằm '''ở vị trí trên cùng''', trước mọi nội dung khác (chỉ sau banner bài viết).
# Thêm một đề mục liên kết đến bài viết hoặc hình ảnh vào cuối trang [[Wikivoyage:Biểu quyết xóa bài|Biểu quyết xóa bài]] (VFD) kèm theo lý do cụ thể. Ký tên vào đề cử bằng bốn dấu ngã ("<nowiki>~~~~</nowiki>"). ''Mỗi đề mục chỉ đề cử duy nhất một trang hoặc tập tin''.
# Nếu đề cử xóa tập tin, hãy chắc chắn rằng tập tin đó nằm trên máy chủ nội bộ của Wikivoyage tiếng Việt chứ không phải trên [[:Commons:Trang Chính|Wikimedia Commons]] (nếu trên Commons, bạn phải đề cử xóa bên đó).
Cộng đồng sẽ cùng tham gia thảo luận và đánh giá. '''Bài viết và tập tin được coi là chưa đạt chuẩn cho đến khi được chứng minh điều ngược lại.''' Sau '''bảy (7) ngày''' thảo luận, nếu đạt được [[Wikivoyage:Đồng thuận|sự đồng thuận]] giữ lại, bài viết sẽ không bị xóa. Ngược lại, nếu đồng thuận xóa hoặc không có lý do chính đáng để giữ, bảo quản viên sẽ tiến hành thao tác xóa trang.
=== Xóa nhanh ===
{{shortcut|WV:CSD|WV:XN}}
:''Xem danh sách theo dõi tại [[:Thể loại:Chờ xóa]]''
Bảo quản viên có toàn quyền xem xét xóa nhanh các bài viết và hình ảnh rõ ràng không phù hợp mà không cần chờ biểu quyết 7 ngày:
* Các bài viết không bao giờ có thể trở thành [[Wikivoyage:Thế nào là một bài viết?|điểm đến]] hay [[Chủ đề du lịch|chủ đề du lịch]], vì phạm vi quá hẹp hoặc hoàn toàn nằm ngoài tiêu chí của Wikivoyage. Ví dụ: bài viết về tên cá nhân, công ty, khách sạn, quán ăn, bệnh viện, trường học bình thường, hoặc trang thử nghiệm chữ vô nghĩa.
* Hình ảnh tải lên Wikivoyage tiếng Việt mà không có lý do chính đáng. Wikimedia Commons là kho lưu trữ chung cho tất cả hình ảnh; mọi ảnh tải lên cục bộ đều thuộc diện xóa nhanh trừ phi thuộc trường hợp ngoại lệ (như [[Wikivoyage:Nội dung không tự do|nội dung không tự do]]). Bảo quản viên khi xóa nhanh nên nhắn tin nhắc nhở người tải lên tại trang thảo luận cá nhân.
* Hình ảnh [[Wikivoyage:Bản quyền mở|vi phạm bản quyền]] rõ ràng từ các trang thương mại, trang web chính phủ hoặc nguồn có đăng ký bản quyền chặt chẽ (như bản đồ quét lại, tài liệu quảng cáo thương mại). Bảo quản viên khi xóa cần dẫn nguồn URL vi phạm.
* Hình ảnh đã được chuyển thành công sang Wikimedia Commons có thể được xóa nhanh theo yêu cầu.
* Các trang nhập khẩu thử nghiệm từ wiki khác không có nội dung hữu ích hoặc đã được viết lại mới hoàn toàn.
* Trang thảo luận chỉ chứa toàn nội dung rác, spam quảng cáo hoặc chữ vô nghĩa.
* Xóa các trang tạo nhầm lẫn không gây tranh cãi hoặc trang đổi hướng không có lịch sử đang cản trở việc di chuyển bài viết.
* Trang cá nhân của thành viên không đóng góp được tạo ra với mục đích spam phá hoại ngoài phạm vi du lịch.
* Các trang trong không gian tên ''Thành viên:'' hoặc ''Thảo luận Thành viên:'' theo chính yêu cầu của chủ tài khoản đó (trừ những trang lưu trữ thảo luận có sự tham gia của thành viên khác).
* Các thể loại thừa còn sót lại sau khi tái cơ cấu thanh điều hướng breadcrumb.
* Trang đổi hướng hỏng (cần kiểm tra kỹ để tránh nhầm lẫn với các liên kết liên wiki hoặc liên kết sang Meta).
* [[#Bài sơ khai bị bỏ rơi|Bài sơ khai bị bỏ rơi]] không có nội dung giá trị và không có sửa đổi sau hơn 7 ngày.
* Các bài viết được tạo hoàn toàn bằng AI một cách máy móc, lộ liễu, không qua biên tập thực tế.
Nếu có ''bất kỳ sự nghi ngờ'' nào về việc bài viết có thể hữu ích hoặc có thể phát triển, trang đó bắt buộc phải đưa ra quy trình biểu quyết xóa bài thông thường. Nếu nội dung có tiềm năng nhưng tên bài sai, hãy đổi tên bài trước khi xóa. Nếu nội dung vi phạm bản quyền nhưng chủ đề hợp lệ, có thể làm trống nội dung và thay thế bằng khung dàn ý chuẩn.
Các trang spam rõ ràng sẽ bị bảo quản viên xóa ngay khi phát hiện và không cần đưa vào trang biểu quyết xóa bài. Thành viên bình thường có thể gắn bản mẫu {{tl|xóa}} để bảo quản viên chú ý xử lý.
Nếu muốn khiếu nại một tác vụ xóa nhanh, hãy nêu vấn đề tại [[Wikivoyage:Đề nghị phục hồi trang|đề nghị phục hồi trang]].
=== Đóng biểu quyết giữ sớm ===
Trong một số trường hợp, một bài viết hoặc hình ảnh được đề cử xóa nhưng cộng đồng đã nhanh chóng đạt được [[Wikivoyage:Đồng thuận|sự đồng thuận giữ lại rõ ràng]] trước khi thời hạn 14 ngày kết thúc. Khi đó, không cần thiết phải duy trì tình trạng đề cử và có thể kết thúc sớm cuộc biểu quyết:
- Gỡ thẻ {{tl|vfd}} khỏi bài viết hoặc hình ảnh.
- Sao chép toàn bộ nội dung thảo luận biểu quyết sang trang thảo luận của bài viết/hình ảnh đó.
- Lưu trữ cuộc thảo luận từ trang [[Wikivoyage:Biểu quyết xóa bài|Biểu quyết xóa bài]].
'''Tuyệt đối không kết thúc biểu quyết sớm trừ phi đã có sự đồng thuận hoàn toàn rõ ràng'''. Sự đồng thuận không đơn thuần là số đông quá bán, và một vài ý kiến ủng hộ đơn lẻ không tạo thành sự đồng thuận. Nếu chưa chắc chắn, hãy để cuộc biểu quyết tiếp tục diễn ra đủ thời gian quy định.
=== Xóa bài viết trong không gian tên cá nhân ===
Các trang nháp trong không gian tên cá nhân của bạn (''Thành viên:Tên_bạn/...'') có thể được bảo quản viên xóa nhanh theo chính yêu cầu của bạn bằng cách gắn thẻ {{tlx|chờ xoá|Tác giả yêu cầu}}.
Bảo quản viên có thể tự xóa các trang nháp cá nhân của chính mình.
Ngoại lệ đáng lưu ý là trang thảo luận: Chúng ta không xóa thảo luận nếu đã có những thành viên khác tham gia để lại ý kiến.
== Quy trình phục hồi bài viết đã xóa ==
Thỉnh thoảng có thể xảy ra trường hợp một trang bị xóa nhầm — nghĩa là trang đó không thực sự vi phạm các tiêu chuẩn xóa bài ở trên. Hoặc có thể các quy định liên quan đã được thay đổi cởi mở hơn sau thời điểm xóa, cho phép phục hồi bài viết. Khi đó, thành viên có thể tạo đề xuất tại [[Wikivoyage:Đề nghị phục hồi trang|Đề nghị phục hồi trang]], giải thích rõ lý do tại sao quyết định xóa trước đây không còn phù hợp với tình hình hiện tại. Cần đưa ra một ''lập luận mới'' thuyết phục để xem xét lại quyết định cũ. Sau mười bốn ngày thảo luận, nếu đạt được sự đồng thuận rằng bài viết bị xóa không thỏa đáng, bảo quản viên sẽ phục hồi lại trang. Ngược lại, trang sẽ tiếp tục được giữ nguyên trạng thái đã xóa.
[[Thể loại:Quy định Wikivoyage]]
[[Thể loại:Bảo trì Wikivoyage]]
k2mfjfe27asa2vvckgq783x8j63o3ng
123472
123471
2026-11-04T12:33:43Z
Nvdtn19
6833
/* Xóa nhanh */
123472
wikitext
text/x-wiki
{{nutshell|Bài viết và hình ảnh có thể bị xóa nếu thỏa mãn các tiêu chí cụ thể. Nếu bạn nhận thấy một bài viết hoặc hình ảnh cần phải xóa, hãy đưa ra biểu quyết xóa bài. Một số trường hợp rõ ràng như spam phá hoại hoặc vi phạm bản quyền trắng trợn có thể được xóa nhanh.}}
{{shortcut|WV:QĐXB|WV:DP}}
[[Tập tin:Calculator delete button.jpg|nhỏ|300px|Làm sao người ta có thể cưỡng lại được sự thôi thúc xóa bỏ lịch sử chỉ bằng một nút bấm duy nhất? Một nút bấm sáng loáng, đầy mê hoặc?]]
Không phải mọi thứ đều thuộc về Wikivoyage. Đôi khi chúng ta bắt buộc phải '''xóa bài viết, tập tin và bản mẫu'''; quy định này xác định rõ lý do và cách thức thực hiện điều đó.
Toàn bộ hoặc một phần '''nội dung''' của bất kỳ bài viết nào đều có thể bị xóa vào bất kỳ lúc nào bởi bất kỳ thành viên nào. Điều này không có nghĩa là nội dung đó ''nên'' bị xóa, nhưng mọi người dùng đều có khả năng kỹ thuật để làm điều đó. Tuy nhiên, chỉ có [[Wikivoyage:Bảo quản viên|bảo quản viên]] mới có quyền xóa hoàn toàn trang khỏi dự án.
Chúng ta '''rất hiếm khi xóa các trang''' được viết với tinh thần thiện chí nhằm cải thiện cẩm nang du lịch và không vi phạm bản quyền từ nơi khác. Việc xóa hẳn thường không cần thiết. Trang này hướng dẫn cách xóa một trang, và quan trọng hơn là nên làm gì khi bạn ''nghĩ'' rằng cần xóa nhưng thực ra lại có giải pháp tốt hơn.
Các bài viết về những địa danh có thật nhưng không đủ điều kiện đứng độc lập thường sẽ được chuyển hướng về bài viết điểm đến lân cận phù hợp nhất. Tuy nhiên, khi việc đó bất khả thi hoặc xét thấy không mang lại lợi ích tốt nhất cho [[Wikivoyage:Phục vụ khách du lịch|du khách]], bài viết có thể được đề cử xóa tại [[Wikivoyage:Biểu quyết xóa bài|biểu quyết xóa bài]]. Trong các trường hợp [[Wikivoyage:Quyền tác giả|vi phạm bản quyền]] hoặc phá hoại tạo trang quy mô lớn, toàn bộ nội dung chỉ nói về địa điểm nằm ngoài vùng quản lý, hoặc liên tục thiếu thông tin đến mức chỉ có đúng một câu kiểu "[Tên điểm đến] nằm ở [Tên vùng]", việc xóa nhanh là cần thiết và hợp lý. Trong các trường hợp đó, đặc biệt là vi phạm bản quyền, cộng đồng luôn hoan nghênh việc khởi tạo lại bài viết mới hoàn toàn bằng thiện chí và đúng quy chuẩn.
== Các lý do để xóa bài viết ==
Chỉ khẳng định chung chung rằng một trang không phù hợp với [[Wikivoyage:Mục tiêu và không mục tiêu|mục tiêu của dự án]] là chưa đủ căn cứ để xóa; lý do xóa bắt buộc phải đối chiếu với các điều khoản quy định cụ thể. '''Bài viết''' sẽ bị xóa khỏi trang web khi...
* ...chúng '''nằm ngoài phạm vi phân loại bài viết.''' Theo quy tắc chung, nhà hàng, khách sạn, quán bar hay từng điểm tham quan đơn lẻ không được tạo thành bài viết riêng trên Wikivoyage. Trừ một số trường hợp ngoại lệ, một số điểm tham quan tự thân nó đủ tầm vóc để trở thành một điểm đến du lịch trọn vẹn, chẳng hạn như [[Quần thể di tích Angkor]] hay [[Disneyland]]. Xem thêm tại [[Wikivoyage:Bài viết là gì?]]. Nếu điểm tham quan đó đủ quan trọng để du khách tìm kiếm, hoặc nội dung cần lưu giữ lịch sử sửa đổi để [[Wikivoyage:Quyền tác giả|ghi công tác giả theo giấy phép CC BY-SA]], thì trang đó nên được chuyển hướng thay vì xóa.
* ...chúng là '''hành vi phá hoại.''' Đôi khi các bài viết được tạo ra từ sự quậy phá, chứa tiêu đề vô nghĩa, xúc phạm hoặc tục tĩu. Dù vậy, hãy xác minh kỹ trước: ví dụ, nhiều địa danh có tên gọi kỳ lạ trên thế giới là có thật! Mặc dù việc xóa là đúng đắn, đôi khi có những cách xử lý thông minh hơn, như biến trang đó thành liên kết đổi hướng cho các lỗi chính tả phổ biến của một địa danh thực.
* ...chúng '''vi phạm bản quyền''' ngay từ thời điểm khởi tạo ban đầu. Bản thân việc nội dung vi phạm bản quyền không có nghĩa là chủ đề đó không được phép tồn tại, nhưng việc xóa trang sẽ loại bỏ hoàn toàn lịch sử vi phạm khỏi hệ thống – điều này rất cần thiết về mặt pháp lý.
Bài viết ''không nên'' bị xóa khi chủ đề hoàn toàn có thể viết thành một bài cẩm nang hợp lệ. Các ví dụ điển hình:
* '''Tiêu đề bài viết sai sót'''. Nếu tên bài bị sai chính tả hoặc không khớp với [[Wikivoyage:Quy ước đặt tên bài viết|quy ước đặt tên]], hãy [[Wikivoyage:Cách đổi tên một bài viết|đổi tên bài viết]] thay vì sao chép nội dung sang trang mới rồi xóa trang cũ.
* '''Bài viết trùng lặp'''. Ví dụ: nếu cùng tồn tại bài "Holland" và "Hà Lan", nội dung nên được hợp nhất, và bài viết có tên không chuẩn theo quy ước sẽ được [[mw:Help:Redirects|đổi hướng]] về bài viết chính thức.
* '''Bài viết chất lượng quá kém'''. Đôi khi bài viết chỉ là một mớ ghi chú lộn xộn hoặc vài ý tưởng sơ sài. Những trang này nên được chung tay cải thiện hơn là xóa bỏ.
Trong trường hợp bài viết chất lượng quá tệ về một chủ đề hợp lệ, thay vì xóa hoàn toàn, nội dung nên được tạm thời thay bằng một bản mẫu bài [[Wikivoyage:Bài viết sơ khai|sơ khai]] chuẩn và tiếp tục bổ sung sau đó. Có vài trường hợp đặc biệt:
* Một bài viết được tạo ra như trò đùa (hoặc tệ đến mức trở thành một câu chuyện cười vui vẻ) có thể được chuyển sang trang con của [[Wikivoyage:Hài hước]] (không để lại đổi hướng), để lại trang trắng tinh cho việc viết bài nghiêm túc.
* Một bài viết nhập từ dự án wiki du lịch khác có thể được loại bỏ và thay thế nếu không chứa nội dung nào cần tái sử dụng. Điều này giúp loại bỏ nghĩa vụ ghi công bên ngoài nếu trang được viết lại mới hoàn toàn.
=== Trang đổi hướng ===
Theo nguyên tắc chung, các trang đổi hướng '''không''' nên bị xóa. Trang đổi hướng cung cấp các tên gọi thay thế hữu ích cho bài viết và giúp các công cụ tìm kiếm dẫn đúng địa chỉ cẩm nang. Nếu bạn xóa một trang, hãy đảm bảo các liên kết trỏ đến trang đó đã được sửa lại. Các trang đổi hướng trỏ vào trang không tồn tại sẽ biến thành đổi hướng hỏng. Tuy nhiên, có thể cân nhắc xóa trang đổi hướng nếu:
* ...trang đổi hướng đó '''không có liên kết trỏ tới, đang dẫn về một bài viết đã bị xóa và việc giữ liên kết đó không còn ý nghĩa thực tế.'''
Để di chuyển một bài viết đè lên tên của một trang đổi hướng, trang đổi hướng đó cần phải được xóa trước. Nếu trang đổi hướng có lịch sử sửa đổi không tầm thường (do từng là bài viết cũ được gộp vào), lịch sử cần được hợp nhất cẩn thận trước khi thực hiện thao tác.
=== Trang thảo luận ===
Khác với Wikipedia, chúng ta thường không xóa các [[Wikivoyage:Sử dụng trang thảo luận|trang thảo luận]], ngay cả khi bài viết chính đã bị xóa. Việc giữ lại trang thảo luận không gây hại gì và đôi khi lưu giữ những trao đổi, ý kiến giá trị của các biên tập viên đi trước.
=== Bản mẫu ===
[[Wikivoyage:Sử dụng bản mẫu MediaWiki|Quy định bản mẫu]] yêu cầu các bản mẫu hệ thống mới cần được thảo luận và nhận được sự đồng thuận của cộng đồng trước khi triển khai rộng rãi. Những bản mẫu gây tranh cãi hoặc có sự phản đối sẽ được đưa ra biểu quyết xóa.
Các bản mẫu không còn trang nào sử dụng (mồ côi) cũng có thể được xóa dọn dẹp.
=== Thể loại ===
Các thể loại được tạo ra tương ứng với hệ thống phân cấp thanh điều hướng (breadcrumbs), nhưng đôi khi hệ thống phân cấp thay đổi hoặc các bài viết được di chuyển. Trong trường hợp đó, các thể loại cũ không còn sử dụng có thể được xóa ngay và thay thế bằng các thể loại mới tương ứng.
== Xóa trang và Đổi hướng trang ==
Đổi hướng các trang không đủ tiêu chuẩn bài viết (thay vì xóa hẳn) luôn là lựa chọn được ưu tiên vì nhiều lý do. Thứ nhất, bất kỳ ai cũng có thể tạo trang đổi hướng mà không cần quyền bảo quản viên. Thứ hai, trang đổi hướng rất hữu ích cho độc giả. Hãy tưởng tượng một du khách tìm kiếm [[Tháp Eiffel]]; nhờ có trang đổi hướng, họ sẽ được dẫn ngay đến bài viết về thành phố Paris. Cuối cùng, các liên kết đổi hướng hỗ trợ rất tốt cho việc tối ưu hóa công cụ tìm kiếm (SEO).
Một trang đổi hướng là '''không phù hợp''' khi:
# Có thể gây nhầm lẫn. Ví dụ: đổi hướng "Hoa anh đào" về [[100 điểm ngắm hoa anh đào hàng đầu Nhật Bản]] sẽ gây nhầm lẫn với các điểm ngắm hoa anh đào khác trên khắp thế giới.
# Gây cản trở kết quả tìm kiếm. Ví dụ: đổi hướng "Đại dương" về bài viết điểm đến [[Ocean City]] sẽ làm hỏng kết quả tìm kiếm thông thường của độc giả.
# Bị coi là hành vi tự quảng cáo hoặc spam (xem [[Wikivoyage:Không quảng cáo|Không quảng bá]]). Từng quán ăn, khách sạn hay cơ sở kinh doanh đơn lẻ không được tạo trang đổi hướng riêng, trừ phi đó là các tập đoàn vận tải hoặc dịch vụ công cộng quy mô lớn mang tầm quốc gia (như [[Amtrak]]).
Một trang đổi hướng là '''phù hợp''' khi:
# Là tên gọi thay thế hoặc cách viết khác của một địa danh, bao gồm cả những lỗi chính tả phổ biến.
# Dành cho một địa danh có thật và có một điểm đến mục tiêu thích hợp để trỏ về. Quy định này áp dụng cho các khu phố, thôn xóm, thị trấn nhỏ không đủ chuẩn bài viết độc lập (ví dụ: khu phố [[Hell's Kitchen]] đổi hướng về quận [[Manhattan]]).
# Là một thuật ngữ thường xuyên được liên kết hoặc có nguy cơ cao bị tạo thành bài viết vụn vặt (ví dụ: [[Tháp Big Ben]] đổi hướng về bài viết [[London/Westminster]]).
# Hỗ trợ tìm kiếm các từ viết tắt thông dụng (ví dụ: [[USA]] đổi hướng về [[Hoa Kỳ]]).
# Tránh làm gãy các liên kết từ bên ngoài trỏ vào Wikivoyage qua các bài viết cũ.
# Cần bảo tồn lịch sử sửa đổi để ghi công tác giả khi sáp nhập hai bài viết lại với nhau.
Trước khi đổi hướng, hãy ''hợp nhất'' những thông tin hữu ích vào bài viết chính; tóm lược sửa đổi phải ghi rõ nguồn gốc thông tin trích xuất từ bài nào để đảm bảo ghi công bản quyền. Sau đó biến trang cũ thành trang đổi hướng; xem thêm chi tiết tại [[Wikivoyage:Cách đổi hướng một trang|Cách đổi hướng một trang]].
== Quy trình biểu quyết xóa bài ==
# Đầu tiên, hãy xác minh chắc chắn xem bài viết hoặc tập tin đó có thực sự cần phải xóa hay không. Nếu chưa rõ ràng, hãy nêu vấn đề ra [[Wikivoyage:Sử dụng trang thảo luận|trang thảo luận]] của bài viết.
# Gắn thẻ {{tl|vfd}} lên đầu bài viết hoặc trang mô tả tập tin được đề cử. Thẻ {{tl|vfd}} phải nằm '''ở vị trí trên cùng''', trước mọi nội dung khác (chỉ sau banner bài viết).
# Thêm một đề mục liên kết đến bài viết hoặc hình ảnh vào cuối trang [[Wikivoyage:Biểu quyết xóa bài|Biểu quyết xóa bài]] (VFD) kèm theo lý do cụ thể. Ký tên vào đề cử bằng bốn dấu ngã ("<nowiki>~~~~</nowiki>"). ''Mỗi đề mục chỉ đề cử duy nhất một trang hoặc tập tin''.
# Nếu đề cử xóa tập tin, hãy chắc chắn rằng tập tin đó nằm trên máy chủ nội bộ của Wikivoyage tiếng Việt chứ không phải trên [[:Commons:Trang Chính|Wikimedia Commons]] (nếu trên Commons, bạn phải đề cử xóa bên đó).
Cộng đồng sẽ cùng tham gia thảo luận và đánh giá. '''Bài viết và tập tin được coi là chưa đạt chuẩn cho đến khi được chứng minh điều ngược lại.''' Sau '''bảy (7) ngày''' thảo luận, nếu đạt được [[Wikivoyage:Đồng thuận|sự đồng thuận]] giữ lại, bài viết sẽ không bị xóa. Ngược lại, nếu đồng thuận xóa hoặc không có lý do chính đáng để giữ, bảo quản viên sẽ tiến hành thao tác xóa trang.
=== Xóa nhanh ===
{{shortcut|WV:CSD|WV:XN}}
:''Xem danh sách theo dõi tại [[:Thể loại:Chờ xóa]]''
Bảo quản viên có toàn quyền xem xét xóa nhanh các bài viết và hình ảnh rõ ràng không phù hợp mà không cần chờ biểu quyết 7 ngày:
* Các bài viết không bao giờ có thể trở thành [[Wikivoyage:Thế nào là một bài viết?|điểm đến]] hay [[Chủ đề du lịch|chủ đề du lịch]], vì phạm vi quá hẹp hoặc hoàn toàn nằm ngoài tiêu chí của Wikivoyage. Ví dụ: bài viết về tên cá nhân, công ty, khách sạn, quán ăn, bệnh viện, trường học bình thường, hoặc trang thử nghiệm chữ vô nghĩa.
* Các trang nhập khẩu thử nghiệm từ wiki khác không có nội dung hữu ích.
* Trang thảo luận chỉ chứa toàn nội dung rác, spam quảng cáo hoặc chữ vô nghĩa.
* Xóa các trang tạo nhầm lẫn không gây tranh cãi hoặc trang đổi hướng không có lịch sử đang cản trở việc di chuyển bài viết.
* Trang cá nhân của thành viên không đóng góp được tạo ra với mục đích spam phá hoại ngoài phạm vi du lịch.
* Các trang trong không gian tên ''Thành viên:'' hoặc ''Thảo luận Thành viên:'' theo chính yêu cầu của chủ tài khoản đó (trừ những trang lưu trữ thảo luận có sự tham gia của thành viên khác).
* Các thể loại thừa còn sót lại sau khi tái cơ cấu thanh điều hướng breadcrumb.
* Trang đổi hướng hỏng (cần kiểm tra kỹ để tránh nhầm lẫn với các liên kết liên wiki hoặc liên kết sang Meta).
* Các bài viết được tạo hoàn toàn bằng AI một cách máy móc, lộ liễu, không qua biên tập thực tế.
Nếu có ''bất kỳ sự nghi ngờ'' nào về việc bài viết có thể hữu ích hoặc có thể phát triển, trang đó bắt buộc phải đưa ra quy trình biểu quyết xóa bài thông thường. Nếu nội dung có tiềm năng nhưng tên bài sai, hãy đổi tên bài trước khi xóa. Nếu nội dung vi phạm bản quyền nhưng chủ đề hợp lệ, có thể làm trống nội dung và thay thế bằng khung dàn ý chuẩn.
Các trang spam rõ ràng sẽ bị bảo quản viên xóa ngay khi phát hiện và không cần đưa vào trang biểu quyết xóa bài. Thành viên bình thường có thể gắn bản mẫu {{tl|xóa}} để bảo quản viên chú ý xử lý.
Nếu muốn khiếu nại một tác vụ xóa nhanh, hãy nêu vấn đề tại [[Wikivoyage:Đề nghị phục hồi trang|đề nghị phục hồi trang]].
=== Đóng biểu quyết giữ sớm ===
Trong một số trường hợp, một bài viết hoặc hình ảnh được đề cử xóa nhưng cộng đồng đã nhanh chóng đạt được [[Wikivoyage:Đồng thuận|sự đồng thuận giữ lại rõ ràng]] trước khi thời hạn 14 ngày kết thúc. Khi đó, không cần thiết phải duy trì tình trạng đề cử và có thể kết thúc sớm cuộc biểu quyết:
- Gỡ thẻ {{tl|vfd}} khỏi bài viết hoặc hình ảnh.
- Sao chép toàn bộ nội dung thảo luận biểu quyết sang trang thảo luận của bài viết/hình ảnh đó.
- Lưu trữ cuộc thảo luận từ trang [[Wikivoyage:Biểu quyết xóa bài|Biểu quyết xóa bài]].
'''Tuyệt đối không kết thúc biểu quyết sớm trừ phi đã có sự đồng thuận hoàn toàn rõ ràng'''. Sự đồng thuận không đơn thuần là số đông quá bán, và một vài ý kiến ủng hộ đơn lẻ không tạo thành sự đồng thuận. Nếu chưa chắc chắn, hãy để cuộc biểu quyết tiếp tục diễn ra đủ thời gian quy định.
=== Xóa bài viết trong không gian tên cá nhân ===
Các trang nháp trong không gian tên cá nhân của bạn (''Thành viên:Tên_bạn/...'') có thể được bảo quản viên xóa nhanh theo chính yêu cầu của bạn bằng cách gắn thẻ {{tlx|chờ xoá|Tác giả yêu cầu}}.
Bảo quản viên có thể tự xóa các trang nháp cá nhân của chính mình.
Ngoại lệ đáng lưu ý là trang thảo luận: Chúng ta không xóa thảo luận nếu đã có những thành viên khác tham gia để lại ý kiến.
== Quy trình phục hồi bài viết đã xóa ==
Thỉnh thoảng có thể xảy ra trường hợp một trang bị xóa nhầm — nghĩa là trang đó không thực sự vi phạm các tiêu chuẩn xóa bài ở trên. Hoặc có thể các quy định liên quan đã được thay đổi cởi mở hơn sau thời điểm xóa, cho phép phục hồi bài viết. Khi đó, thành viên có thể tạo đề xuất tại [[Wikivoyage:Đề nghị phục hồi trang|Đề nghị phục hồi trang]], giải thích rõ lý do tại sao quyết định xóa trước đây không còn phù hợp với tình hình hiện tại. Cần đưa ra một ''lập luận mới'' thuyết phục để xem xét lại quyết định cũ. Sau mười bốn ngày thảo luận, nếu đạt được sự đồng thuận rằng bài viết bị xóa không thỏa đáng, bảo quản viên sẽ phục hồi lại trang. Ngược lại, trang sẽ tiếp tục được giữ nguyên trạng thái đã xóa.
[[Thể loại:Quy định Wikivoyage]]
[[Thể loại:Bảo trì Wikivoyage]]
2brngp3bhovh2rjn5gfctdtbo6xqanh
123473
123472
2026-11-04T12:34:56Z
Nvdtn19
6833
Nvdtn19 đã đổi [[Wikivoyage:Quy định xóa bài]] thành [[Wikivoyage:Quy định xóa trang]]
123472
wikitext
text/x-wiki
{{nutshell|Bài viết và hình ảnh có thể bị xóa nếu thỏa mãn các tiêu chí cụ thể. Nếu bạn nhận thấy một bài viết hoặc hình ảnh cần phải xóa, hãy đưa ra biểu quyết xóa bài. Một số trường hợp rõ ràng như spam phá hoại hoặc vi phạm bản quyền trắng trợn có thể được xóa nhanh.}}
{{shortcut|WV:QĐXB|WV:DP}}
[[Tập tin:Calculator delete button.jpg|nhỏ|300px|Làm sao người ta có thể cưỡng lại được sự thôi thúc xóa bỏ lịch sử chỉ bằng một nút bấm duy nhất? Một nút bấm sáng loáng, đầy mê hoặc?]]
Không phải mọi thứ đều thuộc về Wikivoyage. Đôi khi chúng ta bắt buộc phải '''xóa bài viết, tập tin và bản mẫu'''; quy định này xác định rõ lý do và cách thức thực hiện điều đó.
Toàn bộ hoặc một phần '''nội dung''' của bất kỳ bài viết nào đều có thể bị xóa vào bất kỳ lúc nào bởi bất kỳ thành viên nào. Điều này không có nghĩa là nội dung đó ''nên'' bị xóa, nhưng mọi người dùng đều có khả năng kỹ thuật để làm điều đó. Tuy nhiên, chỉ có [[Wikivoyage:Bảo quản viên|bảo quản viên]] mới có quyền xóa hoàn toàn trang khỏi dự án.
Chúng ta '''rất hiếm khi xóa các trang''' được viết với tinh thần thiện chí nhằm cải thiện cẩm nang du lịch và không vi phạm bản quyền từ nơi khác. Việc xóa hẳn thường không cần thiết. Trang này hướng dẫn cách xóa một trang, và quan trọng hơn là nên làm gì khi bạn ''nghĩ'' rằng cần xóa nhưng thực ra lại có giải pháp tốt hơn.
Các bài viết về những địa danh có thật nhưng không đủ điều kiện đứng độc lập thường sẽ được chuyển hướng về bài viết điểm đến lân cận phù hợp nhất. Tuy nhiên, khi việc đó bất khả thi hoặc xét thấy không mang lại lợi ích tốt nhất cho [[Wikivoyage:Phục vụ khách du lịch|du khách]], bài viết có thể được đề cử xóa tại [[Wikivoyage:Biểu quyết xóa bài|biểu quyết xóa bài]]. Trong các trường hợp [[Wikivoyage:Quyền tác giả|vi phạm bản quyền]] hoặc phá hoại tạo trang quy mô lớn, toàn bộ nội dung chỉ nói về địa điểm nằm ngoài vùng quản lý, hoặc liên tục thiếu thông tin đến mức chỉ có đúng một câu kiểu "[Tên điểm đến] nằm ở [Tên vùng]", việc xóa nhanh là cần thiết và hợp lý. Trong các trường hợp đó, đặc biệt là vi phạm bản quyền, cộng đồng luôn hoan nghênh việc khởi tạo lại bài viết mới hoàn toàn bằng thiện chí và đúng quy chuẩn.
== Các lý do để xóa bài viết ==
Chỉ khẳng định chung chung rằng một trang không phù hợp với [[Wikivoyage:Mục tiêu và không mục tiêu|mục tiêu của dự án]] là chưa đủ căn cứ để xóa; lý do xóa bắt buộc phải đối chiếu với các điều khoản quy định cụ thể. '''Bài viết''' sẽ bị xóa khỏi trang web khi...
* ...chúng '''nằm ngoài phạm vi phân loại bài viết.''' Theo quy tắc chung, nhà hàng, khách sạn, quán bar hay từng điểm tham quan đơn lẻ không được tạo thành bài viết riêng trên Wikivoyage. Trừ một số trường hợp ngoại lệ, một số điểm tham quan tự thân nó đủ tầm vóc để trở thành một điểm đến du lịch trọn vẹn, chẳng hạn như [[Quần thể di tích Angkor]] hay [[Disneyland]]. Xem thêm tại [[Wikivoyage:Bài viết là gì?]]. Nếu điểm tham quan đó đủ quan trọng để du khách tìm kiếm, hoặc nội dung cần lưu giữ lịch sử sửa đổi để [[Wikivoyage:Quyền tác giả|ghi công tác giả theo giấy phép CC BY-SA]], thì trang đó nên được chuyển hướng thay vì xóa.
* ...chúng là '''hành vi phá hoại.''' Đôi khi các bài viết được tạo ra từ sự quậy phá, chứa tiêu đề vô nghĩa, xúc phạm hoặc tục tĩu. Dù vậy, hãy xác minh kỹ trước: ví dụ, nhiều địa danh có tên gọi kỳ lạ trên thế giới là có thật! Mặc dù việc xóa là đúng đắn, đôi khi có những cách xử lý thông minh hơn, như biến trang đó thành liên kết đổi hướng cho các lỗi chính tả phổ biến của một địa danh thực.
* ...chúng '''vi phạm bản quyền''' ngay từ thời điểm khởi tạo ban đầu. Bản thân việc nội dung vi phạm bản quyền không có nghĩa là chủ đề đó không được phép tồn tại, nhưng việc xóa trang sẽ loại bỏ hoàn toàn lịch sử vi phạm khỏi hệ thống – điều này rất cần thiết về mặt pháp lý.
Bài viết ''không nên'' bị xóa khi chủ đề hoàn toàn có thể viết thành một bài cẩm nang hợp lệ. Các ví dụ điển hình:
* '''Tiêu đề bài viết sai sót'''. Nếu tên bài bị sai chính tả hoặc không khớp với [[Wikivoyage:Quy ước đặt tên bài viết|quy ước đặt tên]], hãy [[Wikivoyage:Cách đổi tên một bài viết|đổi tên bài viết]] thay vì sao chép nội dung sang trang mới rồi xóa trang cũ.
* '''Bài viết trùng lặp'''. Ví dụ: nếu cùng tồn tại bài "Holland" và "Hà Lan", nội dung nên được hợp nhất, và bài viết có tên không chuẩn theo quy ước sẽ được [[mw:Help:Redirects|đổi hướng]] về bài viết chính thức.
* '''Bài viết chất lượng quá kém'''. Đôi khi bài viết chỉ là một mớ ghi chú lộn xộn hoặc vài ý tưởng sơ sài. Những trang này nên được chung tay cải thiện hơn là xóa bỏ.
Trong trường hợp bài viết chất lượng quá tệ về một chủ đề hợp lệ, thay vì xóa hoàn toàn, nội dung nên được tạm thời thay bằng một bản mẫu bài [[Wikivoyage:Bài viết sơ khai|sơ khai]] chuẩn và tiếp tục bổ sung sau đó. Có vài trường hợp đặc biệt:
* Một bài viết được tạo ra như trò đùa (hoặc tệ đến mức trở thành một câu chuyện cười vui vẻ) có thể được chuyển sang trang con của [[Wikivoyage:Hài hước]] (không để lại đổi hướng), để lại trang trắng tinh cho việc viết bài nghiêm túc.
* Một bài viết nhập từ dự án wiki du lịch khác có thể được loại bỏ và thay thế nếu không chứa nội dung nào cần tái sử dụng. Điều này giúp loại bỏ nghĩa vụ ghi công bên ngoài nếu trang được viết lại mới hoàn toàn.
=== Trang đổi hướng ===
Theo nguyên tắc chung, các trang đổi hướng '''không''' nên bị xóa. Trang đổi hướng cung cấp các tên gọi thay thế hữu ích cho bài viết và giúp các công cụ tìm kiếm dẫn đúng địa chỉ cẩm nang. Nếu bạn xóa một trang, hãy đảm bảo các liên kết trỏ đến trang đó đã được sửa lại. Các trang đổi hướng trỏ vào trang không tồn tại sẽ biến thành đổi hướng hỏng. Tuy nhiên, có thể cân nhắc xóa trang đổi hướng nếu:
* ...trang đổi hướng đó '''không có liên kết trỏ tới, đang dẫn về một bài viết đã bị xóa và việc giữ liên kết đó không còn ý nghĩa thực tế.'''
Để di chuyển một bài viết đè lên tên của một trang đổi hướng, trang đổi hướng đó cần phải được xóa trước. Nếu trang đổi hướng có lịch sử sửa đổi không tầm thường (do từng là bài viết cũ được gộp vào), lịch sử cần được hợp nhất cẩn thận trước khi thực hiện thao tác.
=== Trang thảo luận ===
Khác với Wikipedia, chúng ta thường không xóa các [[Wikivoyage:Sử dụng trang thảo luận|trang thảo luận]], ngay cả khi bài viết chính đã bị xóa. Việc giữ lại trang thảo luận không gây hại gì và đôi khi lưu giữ những trao đổi, ý kiến giá trị của các biên tập viên đi trước.
=== Bản mẫu ===
[[Wikivoyage:Sử dụng bản mẫu MediaWiki|Quy định bản mẫu]] yêu cầu các bản mẫu hệ thống mới cần được thảo luận và nhận được sự đồng thuận của cộng đồng trước khi triển khai rộng rãi. Những bản mẫu gây tranh cãi hoặc có sự phản đối sẽ được đưa ra biểu quyết xóa.
Các bản mẫu không còn trang nào sử dụng (mồ côi) cũng có thể được xóa dọn dẹp.
=== Thể loại ===
Các thể loại được tạo ra tương ứng với hệ thống phân cấp thanh điều hướng (breadcrumbs), nhưng đôi khi hệ thống phân cấp thay đổi hoặc các bài viết được di chuyển. Trong trường hợp đó, các thể loại cũ không còn sử dụng có thể được xóa ngay và thay thế bằng các thể loại mới tương ứng.
== Xóa trang và Đổi hướng trang ==
Đổi hướng các trang không đủ tiêu chuẩn bài viết (thay vì xóa hẳn) luôn là lựa chọn được ưu tiên vì nhiều lý do. Thứ nhất, bất kỳ ai cũng có thể tạo trang đổi hướng mà không cần quyền bảo quản viên. Thứ hai, trang đổi hướng rất hữu ích cho độc giả. Hãy tưởng tượng một du khách tìm kiếm [[Tháp Eiffel]]; nhờ có trang đổi hướng, họ sẽ được dẫn ngay đến bài viết về thành phố Paris. Cuối cùng, các liên kết đổi hướng hỗ trợ rất tốt cho việc tối ưu hóa công cụ tìm kiếm (SEO).
Một trang đổi hướng là '''không phù hợp''' khi:
# Có thể gây nhầm lẫn. Ví dụ: đổi hướng "Hoa anh đào" về [[100 điểm ngắm hoa anh đào hàng đầu Nhật Bản]] sẽ gây nhầm lẫn với các điểm ngắm hoa anh đào khác trên khắp thế giới.
# Gây cản trở kết quả tìm kiếm. Ví dụ: đổi hướng "Đại dương" về bài viết điểm đến [[Ocean City]] sẽ làm hỏng kết quả tìm kiếm thông thường của độc giả.
# Bị coi là hành vi tự quảng cáo hoặc spam (xem [[Wikivoyage:Không quảng cáo|Không quảng bá]]). Từng quán ăn, khách sạn hay cơ sở kinh doanh đơn lẻ không được tạo trang đổi hướng riêng, trừ phi đó là các tập đoàn vận tải hoặc dịch vụ công cộng quy mô lớn mang tầm quốc gia (như [[Amtrak]]).
Một trang đổi hướng là '''phù hợp''' khi:
# Là tên gọi thay thế hoặc cách viết khác của một địa danh, bao gồm cả những lỗi chính tả phổ biến.
# Dành cho một địa danh có thật và có một điểm đến mục tiêu thích hợp để trỏ về. Quy định này áp dụng cho các khu phố, thôn xóm, thị trấn nhỏ không đủ chuẩn bài viết độc lập (ví dụ: khu phố [[Hell's Kitchen]] đổi hướng về quận [[Manhattan]]).
# Là một thuật ngữ thường xuyên được liên kết hoặc có nguy cơ cao bị tạo thành bài viết vụn vặt (ví dụ: [[Tháp Big Ben]] đổi hướng về bài viết [[London/Westminster]]).
# Hỗ trợ tìm kiếm các từ viết tắt thông dụng (ví dụ: [[USA]] đổi hướng về [[Hoa Kỳ]]).
# Tránh làm gãy các liên kết từ bên ngoài trỏ vào Wikivoyage qua các bài viết cũ.
# Cần bảo tồn lịch sử sửa đổi để ghi công tác giả khi sáp nhập hai bài viết lại với nhau.
Trước khi đổi hướng, hãy ''hợp nhất'' những thông tin hữu ích vào bài viết chính; tóm lược sửa đổi phải ghi rõ nguồn gốc thông tin trích xuất từ bài nào để đảm bảo ghi công bản quyền. Sau đó biến trang cũ thành trang đổi hướng; xem thêm chi tiết tại [[Wikivoyage:Cách đổi hướng một trang|Cách đổi hướng một trang]].
== Quy trình biểu quyết xóa bài ==
# Đầu tiên, hãy xác minh chắc chắn xem bài viết hoặc tập tin đó có thực sự cần phải xóa hay không. Nếu chưa rõ ràng, hãy nêu vấn đề ra [[Wikivoyage:Sử dụng trang thảo luận|trang thảo luận]] của bài viết.
# Gắn thẻ {{tl|vfd}} lên đầu bài viết hoặc trang mô tả tập tin được đề cử. Thẻ {{tl|vfd}} phải nằm '''ở vị trí trên cùng''', trước mọi nội dung khác (chỉ sau banner bài viết).
# Thêm một đề mục liên kết đến bài viết hoặc hình ảnh vào cuối trang [[Wikivoyage:Biểu quyết xóa bài|Biểu quyết xóa bài]] (VFD) kèm theo lý do cụ thể. Ký tên vào đề cử bằng bốn dấu ngã ("<nowiki>~~~~</nowiki>"). ''Mỗi đề mục chỉ đề cử duy nhất một trang hoặc tập tin''.
# Nếu đề cử xóa tập tin, hãy chắc chắn rằng tập tin đó nằm trên máy chủ nội bộ của Wikivoyage tiếng Việt chứ không phải trên [[:Commons:Trang Chính|Wikimedia Commons]] (nếu trên Commons, bạn phải đề cử xóa bên đó).
Cộng đồng sẽ cùng tham gia thảo luận và đánh giá. '''Bài viết và tập tin được coi là chưa đạt chuẩn cho đến khi được chứng minh điều ngược lại.''' Sau '''bảy (7) ngày''' thảo luận, nếu đạt được [[Wikivoyage:Đồng thuận|sự đồng thuận]] giữ lại, bài viết sẽ không bị xóa. Ngược lại, nếu đồng thuận xóa hoặc không có lý do chính đáng để giữ, bảo quản viên sẽ tiến hành thao tác xóa trang.
=== Xóa nhanh ===
{{shortcut|WV:CSD|WV:XN}}
:''Xem danh sách theo dõi tại [[:Thể loại:Chờ xóa]]''
Bảo quản viên có toàn quyền xem xét xóa nhanh các bài viết và hình ảnh rõ ràng không phù hợp mà không cần chờ biểu quyết 7 ngày:
* Các bài viết không bao giờ có thể trở thành [[Wikivoyage:Thế nào là một bài viết?|điểm đến]] hay [[Chủ đề du lịch|chủ đề du lịch]], vì phạm vi quá hẹp hoặc hoàn toàn nằm ngoài tiêu chí của Wikivoyage. Ví dụ: bài viết về tên cá nhân, công ty, khách sạn, quán ăn, bệnh viện, trường học bình thường, hoặc trang thử nghiệm chữ vô nghĩa.
* Các trang nhập khẩu thử nghiệm từ wiki khác không có nội dung hữu ích.
* Trang thảo luận chỉ chứa toàn nội dung rác, spam quảng cáo hoặc chữ vô nghĩa.
* Xóa các trang tạo nhầm lẫn không gây tranh cãi hoặc trang đổi hướng không có lịch sử đang cản trở việc di chuyển bài viết.
* Trang cá nhân của thành viên không đóng góp được tạo ra với mục đích spam phá hoại ngoài phạm vi du lịch.
* Các trang trong không gian tên ''Thành viên:'' hoặc ''Thảo luận Thành viên:'' theo chính yêu cầu của chủ tài khoản đó (trừ những trang lưu trữ thảo luận có sự tham gia của thành viên khác).
* Các thể loại thừa còn sót lại sau khi tái cơ cấu thanh điều hướng breadcrumb.
* Trang đổi hướng hỏng (cần kiểm tra kỹ để tránh nhầm lẫn với các liên kết liên wiki hoặc liên kết sang Meta).
* Các bài viết được tạo hoàn toàn bằng AI một cách máy móc, lộ liễu, không qua biên tập thực tế.
Nếu có ''bất kỳ sự nghi ngờ'' nào về việc bài viết có thể hữu ích hoặc có thể phát triển, trang đó bắt buộc phải đưa ra quy trình biểu quyết xóa bài thông thường. Nếu nội dung có tiềm năng nhưng tên bài sai, hãy đổi tên bài trước khi xóa. Nếu nội dung vi phạm bản quyền nhưng chủ đề hợp lệ, có thể làm trống nội dung và thay thế bằng khung dàn ý chuẩn.
Các trang spam rõ ràng sẽ bị bảo quản viên xóa ngay khi phát hiện và không cần đưa vào trang biểu quyết xóa bài. Thành viên bình thường có thể gắn bản mẫu {{tl|xóa}} để bảo quản viên chú ý xử lý.
Nếu muốn khiếu nại một tác vụ xóa nhanh, hãy nêu vấn đề tại [[Wikivoyage:Đề nghị phục hồi trang|đề nghị phục hồi trang]].
=== Đóng biểu quyết giữ sớm ===
Trong một số trường hợp, một bài viết hoặc hình ảnh được đề cử xóa nhưng cộng đồng đã nhanh chóng đạt được [[Wikivoyage:Đồng thuận|sự đồng thuận giữ lại rõ ràng]] trước khi thời hạn 14 ngày kết thúc. Khi đó, không cần thiết phải duy trì tình trạng đề cử và có thể kết thúc sớm cuộc biểu quyết:
- Gỡ thẻ {{tl|vfd}} khỏi bài viết hoặc hình ảnh.
- Sao chép toàn bộ nội dung thảo luận biểu quyết sang trang thảo luận của bài viết/hình ảnh đó.
- Lưu trữ cuộc thảo luận từ trang [[Wikivoyage:Biểu quyết xóa bài|Biểu quyết xóa bài]].
'''Tuyệt đối không kết thúc biểu quyết sớm trừ phi đã có sự đồng thuận hoàn toàn rõ ràng'''. Sự đồng thuận không đơn thuần là số đông quá bán, và một vài ý kiến ủng hộ đơn lẻ không tạo thành sự đồng thuận. Nếu chưa chắc chắn, hãy để cuộc biểu quyết tiếp tục diễn ra đủ thời gian quy định.
=== Xóa bài viết trong không gian tên cá nhân ===
Các trang nháp trong không gian tên cá nhân của bạn (''Thành viên:Tên_bạn/...'') có thể được bảo quản viên xóa nhanh theo chính yêu cầu của bạn bằng cách gắn thẻ {{tlx|chờ xoá|Tác giả yêu cầu}}.
Bảo quản viên có thể tự xóa các trang nháp cá nhân của chính mình.
Ngoại lệ đáng lưu ý là trang thảo luận: Chúng ta không xóa thảo luận nếu đã có những thành viên khác tham gia để lại ý kiến.
== Quy trình phục hồi bài viết đã xóa ==
Thỉnh thoảng có thể xảy ra trường hợp một trang bị xóa nhầm — nghĩa là trang đó không thực sự vi phạm các tiêu chuẩn xóa bài ở trên. Hoặc có thể các quy định liên quan đã được thay đổi cởi mở hơn sau thời điểm xóa, cho phép phục hồi bài viết. Khi đó, thành viên có thể tạo đề xuất tại [[Wikivoyage:Đề nghị phục hồi trang|Đề nghị phục hồi trang]], giải thích rõ lý do tại sao quyết định xóa trước đây không còn phù hợp với tình hình hiện tại. Cần đưa ra một ''lập luận mới'' thuyết phục để xem xét lại quyết định cũ. Sau mười bốn ngày thảo luận, nếu đạt được sự đồng thuận rằng bài viết bị xóa không thỏa đáng, bảo quản viên sẽ phục hồi lại trang. Ngược lại, trang sẽ tiếp tục được giữ nguyên trạng thái đã xóa.
[[Thể loại:Quy định Wikivoyage]]
[[Thể loại:Bảo trì Wikivoyage]]
2brngp3bhovh2rjn5gfctdtbo6xqanh
123475
123473
2026-11-04T12:51:11Z
Nvdtn19
6833
123475
wikitext
text/x-wiki
{{nutshell|Các trang trên Wikivoyage có thể bị xóa nếu thỏa mãn các tiêu chí cụ thể. Nếu bạn nhận thấy một bài viết cần phải xóa, hãy đánh dấu nó để xóa nhanh hoặc đưa ra đề nghị xoá trang. Một số trường hợp rõ ràng như spam phá hoại hoặc vi phạm bản quyền trắng trợn có thể được xóa nhanh.}}
{{shortcut|WV:QĐXB|WV:DP}}
[[Tập tin:Calculator delete button.jpg|nhỏ|300px|Làm sao người ta có thể cưỡng lại được sự thôi thúc xóa bỏ lịch sử chỉ bằng một nút bấm duy nhất? Một nút bấm sáng loáng, đầy mê hoặc?]]
Không phải mọi thứ đều thuộc về Wikivoyage. Đôi khi chúng ta bắt buộc phải '''xóa trang'''; quy định này xác định rõ lý do và cách thức thực hiện điều đó.
Toàn bộ hoặc một phần '''nội dung''' của bất kỳ bài viết nào đều có thể bị xóa vào bất kỳ lúc nào bởi bất kỳ thành viên nào. Điều này không có nghĩa là nội dung đó ''nên'' bị xóa, nhưng mọi người dùng đều có khả năng kỹ thuật để làm điều đó. Tuy nhiên, chỉ có [[Wikivoyage:Bảo quản viên|bảo quản viên]] mới có quyền xóa hoàn toàn trang khỏi dự án.
Chúng ta '''rất hiếm khi xóa các trang''' được viết với tinh thần thiện chí nhằm cải thiện cẩm nang du lịch và không vi phạm bản quyền từ nơi khác. Việc xóa hẳn thường không cần thiết. Trang này hướng dẫn cách xóa một trang, và quan trọng hơn là nên làm gì khi bạn ''nghĩ'' rằng cần xóa nhưng thực ra lại có giải pháp tốt hơn.
Các bài viết về những địa danh có thật nhưng không đủ điều kiện đứng độc lập thường sẽ được chuyển hướng về bài viết điểm đến lân cận phù hợp nhất. Tuy nhiên, khi việc đó bất khả thi hoặc xét thấy không mang lại lợi ích tốt nhất cho [[Wikivoyage:Phục vụ khách du lịch|du khách]], bài viết có thể được đề cử xóa tại [[Wikivoyage:đề nghị xóa|đề nghị xóa]]. Trong các trường hợp [[Wikivoyage:Quyền tác giả|vi phạm bản quyền]] hoặc phá hoại tạo trang quy mô lớn, toàn bộ nội dung chỉ nói về địa điểm nằm ngoài vùng quản lý, hoặc liên tục thiếu thông tin đến mức chỉ có đúng một câu kiểu "[Tên điểm đến] nằm ở [Tên vùng]", việc xóa nhanh là cần thiết và hợp lý. Trong các trường hợp đó, đặc biệt là vi phạm bản quyền, cộng đồng luôn hoan nghênh việc khởi tạo lại bài viết mới hoàn toàn bằng thiện chí và đúng quy chuẩn.
== Các lý do để xóa bài viết ==
Chỉ khẳng định chung chung rằng một trang không phù hợp với [[Wikivoyage:Mục tiêu và không mục tiêu|mục tiêu của dự án]] là chưa đủ căn cứ để xóa; lý do xóa bắt buộc phải đối chiếu với các điều khoản quy định cụ thể. '''Bài viết''' sẽ bị xóa khỏi trang web khi...
* ...chúng '''nằm ngoài phạm vi phân loại bài viết.''' Theo quy tắc chung, nhà hàng, khách sạn, quán bar hay từng điểm tham quan đơn lẻ không được tạo thành bài viết riêng trên Wikivoyage. Trừ một số trường hợp ngoại lệ, một số điểm tham quan tự thân nó đủ tầm vóc để trở thành một điểm đến du lịch trọn vẹn, chẳng hạn như [[Quần thể di tích Angkor]] hay [[Disneyland]]. Xem thêm tại [[Wikivoyage:Bài viết là gì?]]. Nếu điểm tham quan đó đủ quan trọng để du khách tìm kiếm, hoặc nội dung cần lưu giữ lịch sử sửa đổi để [[Wikivoyage:Quyền tác giả|ghi công tác giả theo giấy phép CC BY-SA]], thì trang đó nên được chuyển hướng thay vì xóa.
* ...chúng là '''hành vi phá hoại.''' Đôi khi các bài viết được tạo ra từ sự quậy phá, chứa tiêu đề vô nghĩa, xúc phạm hoặc tục tĩu. Dù vậy, hãy xác minh kỹ trước: ví dụ, nhiều địa danh có tên gọi kỳ lạ trên thế giới là có thật! Mặc dù việc xóa là đúng đắn, đôi khi có những cách xử lý thông minh hơn, như biến trang đó thành liên kết đổi hướng cho các lỗi chính tả phổ biến của một địa danh thực.
* ...chúng '''vi phạm bản quyền''' ngay từ thời điểm khởi tạo ban đầu. Bản thân việc nội dung vi phạm bản quyền không có nghĩa là chủ đề đó không được phép tồn tại, nhưng việc xóa trang sẽ loại bỏ hoàn toàn lịch sử vi phạm khỏi hệ thống – điều này rất cần thiết về mặt pháp lý.
Bài viết ''không nên'' bị xóa khi chủ đề hoàn toàn có thể viết thành một bài cẩm nang hợp lệ. Các ví dụ điển hình:
* '''Tiêu đề bài viết sai sót'''. Nếu tên bài bị sai chính tả hoặc không khớp với [[Wikivoyage:Quy ước đặt tên bài viết|quy ước đặt tên]], hãy [[Wikivoyage:Cách đổi tên một bài viết|đổi tên bài viết]] thay vì sao chép nội dung sang trang mới rồi xóa trang cũ.
* '''Bài viết trùng lặp'''. Ví dụ: nếu cùng tồn tại bài "Holland" và "Hà Lan", nội dung nên được hợp nhất, và bài viết có tên không chuẩn theo quy ước sẽ được [[mw:Help:Redirects|đổi hướng]] về bài viết chính thức.
* '''Bài viết chất lượng quá kém'''. Đôi khi bài viết chỉ là một mớ ghi chú lộn xộn hoặc vài ý tưởng sơ sài. Những trang này nên được chung tay cải thiện hơn là xóa bỏ.
Trong trường hợp bài viết chất lượng quá tệ về một chủ đề hợp lệ, thay vì xóa hoàn toàn, nội dung nên được tạm thời thay bằng một bản mẫu bài [[Wikivoyage:Bài viết sơ khai|sơ khai]] chuẩn và tiếp tục bổ sung sau đó. Có vài trường hợp đặc biệt:
* Một bài viết được tạo ra như trò đùa (hoặc tệ đến mức trở thành một câu chuyện cười vui vẻ) có thể được chuyển sang trang con của [[Wikivoyage:Hài hước]] (không để lại đổi hướng), để lại trang trắng tinh cho việc viết bài nghiêm túc.
* Một bài viết nhập từ dự án wiki du lịch khác có thể được loại bỏ và thay thế nếu không chứa nội dung nào cần tái sử dụng. Điều này giúp loại bỏ nghĩa vụ ghi công bên ngoài nếu trang được viết lại mới hoàn toàn.
=== Trang đổi hướng ===
Theo nguyên tắc chung, các trang đổi hướng '''không''' nên bị xóa. Trang đổi hướng cung cấp các tên gọi thay thế hữu ích cho bài viết và giúp các công cụ tìm kiếm dẫn đúng địa chỉ cẩm nang. Nếu bạn xóa một trang, hãy đảm bảo các liên kết trỏ đến trang đó đã được sửa lại. Các trang đổi hướng trỏ vào trang không tồn tại sẽ biến thành đổi hướng hỏng. Tuy nhiên, có thể cân nhắc xóa trang đổi hướng nếu:
* ...trang đổi hướng đó '''không có liên kết trỏ tới, đang dẫn về một bài viết đã bị xóa và việc giữ liên kết đó không còn ý nghĩa thực tế.'''
Để di chuyển một bài viết đè lên tên của một trang đổi hướng, trang đổi hướng đó cần phải được xóa trước. Nếu trang đổi hướng có lịch sử sửa đổi không tầm thường (do từng là bài viết cũ được gộp vào), lịch sử cần được hợp nhất cẩn thận trước khi thực hiện thao tác.
=== Trang thảo luận ===
Khác với Wikipedia, chúng ta thường không xóa các [[Wikivoyage:Trang thảo luận|trang thảo luận]], ngay cả khi bài viết chính đã bị xóa. Việc giữ lại trang thảo luận không gây hại gì và đôi khi lưu giữ những trao đổi, ý kiến giá trị của các biên tập viên đi trước.
=== Bản mẫu ===
[[Wikivoyage:Sử dụng bản mẫu MediaWiki|Quy định bản mẫu]] yêu cầu các bản mẫu hệ thống mới cần được thảo luận và nhận được sự đồng thuận của cộng đồng trước khi triển khai rộng rãi. Những bản mẫu gây tranh cãi hoặc có sự phản đối sẽ được đưa ra đề nghị xóa.
Các bản mẫu không còn trang nào sử dụng (mồ côi) cũng có thể được xóa dọn dẹp.
=== Thể loại ===
Các thể loại được tạo ra tương ứng với hệ thống phân cấp thanh điều hướng (breadcrumbs), nhưng đôi khi hệ thống phân cấp thay đổi hoặc các bài viết được di chuyển. Trong trường hợp đó, các thể loại cũ không còn sử dụng có thể được xóa ngay và thay thế bằng các thể loại mới tương ứng.
== Xóa trang và Đổi hướng trang ==
Đổi hướng các trang không đủ tiêu chuẩn bài viết (thay vì xóa hẳn) luôn là lựa chọn được ưu tiên vì nhiều lý do. Thứ nhất, bất kỳ ai cũng có thể tạo trang đổi hướng mà không cần quyền bảo quản viên. Thứ hai, trang đổi hướng rất hữu ích cho độc giả. Hãy tưởng tượng một du khách tìm kiếm [[Tháp Eiffel]]; nhờ có trang đổi hướng, họ sẽ được dẫn ngay đến bài viết về thành phố Paris. Cuối cùng, các liên kết đổi hướng hỗ trợ rất tốt cho việc tối ưu hóa công cụ tìm kiếm (SEO).
Một trang đổi hướng là '''không phù hợp''' khi:
# Có thể gây nhầm lẫn. Ví dụ: đổi hướng "Hoa anh đào" về [[100 điểm ngắm hoa anh đào hàng đầu Nhật Bản]] sẽ gây nhầm lẫn với các điểm ngắm hoa anh đào khác trên khắp thế giới.
# Gây cản trở kết quả tìm kiếm. Ví dụ: đổi hướng "Đại dương" về bài viết điểm đến [[Ocean City]] sẽ làm hỏng kết quả tìm kiếm thông thường của độc giả.
# Bị coi là hành vi tự quảng cáo hoặc spam (xem [[Wikivoyage:Không quảng cáo|Không quảng bá]]). Từng quán ăn, khách sạn hay cơ sở kinh doanh đơn lẻ không được tạo trang đổi hướng riêng, trừ phi đó là các tập đoàn vận tải hoặc dịch vụ công cộng quy mô lớn mang tầm quốc gia (như [[Amtrak]]).
Một trang đổi hướng là '''phù hợp''' khi:
# Là tên gọi thay thế hoặc cách viết khác của một địa danh, bao gồm cả những lỗi chính tả phổ biến.
# Dành cho một địa danh có thật và có một điểm đến mục tiêu thích hợp để trỏ về. Quy định này áp dụng cho các khu phố, thôn xóm, thị trấn nhỏ không đủ chuẩn bài viết độc lập (ví dụ: khu phố [[Hell's Kitchen]] đổi hướng về quận [[Manhattan]]).
# Là một thuật ngữ thường xuyên được liên kết hoặc có nguy cơ cao bị tạo thành bài viết vụn vặt (ví dụ: [[Tháp Big Ben]] đổi hướng về bài viết [[London/Westminster]]).
# Hỗ trợ tìm kiếm các từ viết tắt thông dụng (ví dụ: [[USA]] đổi hướng về [[Hoa Kỳ]]).
# Tránh làm gãy các liên kết từ bên ngoài trỏ vào Wikivoyage qua các bài viết cũ.
# Cần bảo tồn lịch sử sửa đổi để ghi công tác giả khi sáp nhập hai bài viết lại với nhau.
Trước khi đổi hướng, hãy ''hợp nhất'' những thông tin hữu ích vào bài viết chính; tóm lược sửa đổi phải ghi rõ nguồn gốc thông tin trích xuất từ bài nào để đảm bảo ghi công bản quyền. Sau đó biến trang cũ thành trang đổi hướng; xem thêm chi tiết tại [[Wikivoyage:Cách đổi hướng một trang|Cách đổi hướng một trang]].
== Quy trình đề nghị xóa ==
# Đầu tiên, hãy xác minh chắc chắn xem trang đó có thực sự cần phải xóa hay không. Nếu chưa rõ ràng, hãy nêu vấn đề ra [[Wikivoyage:Trang thảo luận|trang thảo luận]] của bài viết.
# Gắn thẻ {{tl|vfd}} lên đầu bài viết hoặc trang mô tả tập tin được đề cử. Thẻ {{tl|vfd}} phải nằm '''ở vị trí trên cùng''', trước mọi nội dung khác (chỉ sau banner bài viết).
# Thêm một đề mục liên kết đến bài viết hoặc hình ảnh vào cuối trang [[Wikivoyage:đề nghị xóa|đề nghị xóa]] kèm theo lý do cụ thể. Ký tên vào đề cử bằng bốn dấu ngã ("<nowiki>~~~~</nowiki>").
Cộng đồng sẽ cùng tham gia thảo luận và đánh giá. '''Trang sẽ được coi là chưa đạt chuẩn cho đến khi được chứng minh điều ngược lại.''' Nếu đồng thuận xóa hoặc không có lý do chính đáng để giữ, bảo quản viên sẽ tiến hành thao tác xóa trang. Ngược lại, , nếu sau khi thảo luận và đạt được [[Wikivoyage:Đồng thuận|đồng thuận]] giữ lại, trang sẽ không bị xóa.
=== Xóa nhanh ===
{{shortcut|WV:CSD|WV:XN}}
:''Xem danh sách theo dõi tại [[:Thể loại:Chờ xóa]]''
Bảo quản viên có toàn quyền xem xét xóa nhanh các bài viết rõ ràng không phù hợp mà không cần chờ đề nghị 7 ngày:
* Các bài viết không bao giờ có thể trở thành [[Wikivoyage:Bài viết là gì?|điểm đến]] hay [[chủ đề du lịch]], vì phạm vi quá hẹp hoặc hoàn toàn nằm ngoài tiêu chí của Wikivoyage. Ví dụ: bài viết về tên cá nhân, công ty, khách sạn, quán ăn, bệnh viện, trường học bình thường, hoặc trang thử nghiệm chữ vô nghĩa.
* Các trang nhập khẩu thử nghiệm từ wiki khác không có nội dung hữu ích.
* Trang thảo luận chỉ chứa toàn nội dung rác, spam quảng cáo hoặc chữ vô nghĩa.
* Xóa các trang tạo nhầm lẫn không gây tranh cãi hoặc trang đổi hướng không có lịch sử đang cản trở việc di chuyển bài viết.
* Trang cá nhân của thành viên không đóng góp được tạo ra với mục đích spam phá hoại ngoài phạm vi du lịch.
* Các trang trong không gian tên ''Thành viên:'' hoặc ''Thảo luận Thành viên:'' theo chính yêu cầu của chủ tài khoản đó (trừ những trang lưu trữ thảo luận có sự tham gia của thành viên khác).
* Các thể loại thừa còn sót lại sau khi tái cơ cấu thanh điều hướng breadcrumb.
* Trang đổi hướng hỏng (cần kiểm tra kỹ để tránh nhầm lẫn với các liên kết liên wiki hoặc liên kết sang Meta).
* Các bài viết được tạo hoàn toàn bằng AI một cách máy móc, lộ liễu, không qua biên tập thực tế.
Nếu có ''bất kỳ sự nghi ngờ'' nào về việc bài viết có thể hữu ích hoặc có thể phát triển, trang đó bắt buộc phải đưa ra quy trình đề nghị xóa thông thường. Nếu nội dung có tiềm năng nhưng tên bài sai, hãy đổi tên bài trước khi xóa. Nếu nội dung vi phạm bản quyền nhưng chủ đề hợp lệ, có thể làm trống nội dung và thay thế bằng khung dàn ý chuẩn.
Các trang spam rõ ràng sẽ bị bảo quản viên xóa ngay khi phát hiện và không cần đưa vào trang đề nghị xóa. Thành viên bình thường có thể gắn bản mẫu {{tl|xóa}} để bảo quản viên chú ý xử lý.
Nếu muốn khiếu nại một tác vụ xóa nhanh, hãy nêu vấn đề tại [[Wikivoyage:Đề nghị phục hồi trang|đề nghị phục hồi trang]].
=== Đóng đề nghị giữ sớm ===
Trong một số trường hợp, một bài viết hoặc hình ảnh được đề cử xóa nhưng cộng đồng đã nhanh chóng đạt được [[Wikivoyage:Đồng thuận|sự đồng thuận giữ lại rõ ràng]] trước khi thời hạn 14 ngày kết thúc. Khi đó, không cần thiết phải duy trì tình trạng đề cử và có thể kết thúc sớm cuộc đề nghị:
- Gỡ thẻ {{tl|vfd}} khỏi bài viết hoặc hình ảnh.
- Sao chép toàn bộ nội dung thảo luận đề nghị sang trang thảo luận của bài viết/hình ảnh đó.
- Lưu trữ cuộc thảo luận từ trang [[Wikivoyage:đề nghị xóa|đề nghị xóa]].
'''Tuyệt đối không kết thúc đề nghị sớm trừ phi đã có sự đồng thuận hoàn toàn rõ ràng'''. Sự đồng thuận không đơn thuần là số đông quá bán, và một vài ý kiến ủng hộ đơn lẻ không tạo thành sự đồng thuận. Nếu chưa chắc chắn, hãy để cuộc đề nghị tiếp tục diễn ra đủ thời gian quy định.
=== Xóa bài viết trong không gian tên cá nhân ===
Các trang nháp trong không gian tên cá nhân của bạn (''Thành viên:Tên_bạn/...'') có thể được bảo quản viên xóa nhanh theo chính yêu cầu của bạn bằng cách gắn thẻ {{tlx|chờ xoá|Tác giả yêu cầu}}.
Bảo quản viên có thể tự xóa các trang nháp cá nhân của chính mình.
Ngoại lệ đáng lưu ý là trang thảo luận: Chúng ta không xóa thảo luận nếu đã có những thành viên khác tham gia để lại ý kiến.
== Quy trình phục hồi bài viết đã xóa ==
Thỉnh thoảng có thể xảy ra trường hợp một trang bị xóa nhầm — nghĩa là trang đó không thực sự vi phạm các tiêu chuẩn xóa bài ở trên. Hoặc có thể các quy định liên quan đã được thay đổi cởi mở hơn sau thời điểm xóa, cho phép phục hồi bài viết. Khi đó, thành viên có thể tạo đề xuất tại [[Wikivoyage:Đề nghị phục hồi trang|Đề nghị phục hồi trang]], giải thích rõ lý do tại sao quyết định xóa trước đây không còn phù hợp với tình hình hiện tại. Cần đưa ra một ''lập luận mới'' thuyết phục để xem xét lại quyết định cũ. Sau mười bốn ngày thảo luận, nếu đạt được sự đồng thuận rằng bài viết bị xóa không thỏa đáng, bảo quản viên sẽ phục hồi lại trang. Ngược lại, trang sẽ tiếp tục được giữ nguyên trạng thái đã xóa.
[[Thể loại:Quy định Wikivoyage]]
[[Thể loại:Bảo trì Wikivoyage]]
467wbnu258elyzf6xx5n2bvs48epstb
123476
123475
2026-11-04T12:52:17Z
Nvdtn19
6833
/* Đóng đề nghị giữ sớm */
123476
wikitext
text/x-wiki
{{nutshell|Các trang trên Wikivoyage có thể bị xóa nếu thỏa mãn các tiêu chí cụ thể. Nếu bạn nhận thấy một bài viết cần phải xóa, hãy đánh dấu nó để xóa nhanh hoặc đưa ra đề nghị xoá trang. Một số trường hợp rõ ràng như spam phá hoại hoặc vi phạm bản quyền trắng trợn có thể được xóa nhanh.}}
{{shortcut|WV:QĐXB|WV:DP}}
[[Tập tin:Calculator delete button.jpg|nhỏ|300px|Làm sao người ta có thể cưỡng lại được sự thôi thúc xóa bỏ lịch sử chỉ bằng một nút bấm duy nhất? Một nút bấm sáng loáng, đầy mê hoặc?]]
Không phải mọi thứ đều thuộc về Wikivoyage. Đôi khi chúng ta bắt buộc phải '''xóa trang'''; quy định này xác định rõ lý do và cách thức thực hiện điều đó.
Toàn bộ hoặc một phần '''nội dung''' của bất kỳ bài viết nào đều có thể bị xóa vào bất kỳ lúc nào bởi bất kỳ thành viên nào. Điều này không có nghĩa là nội dung đó ''nên'' bị xóa, nhưng mọi người dùng đều có khả năng kỹ thuật để làm điều đó. Tuy nhiên, chỉ có [[Wikivoyage:Bảo quản viên|bảo quản viên]] mới có quyền xóa hoàn toàn trang khỏi dự án.
Chúng ta '''rất hiếm khi xóa các trang''' được viết với tinh thần thiện chí nhằm cải thiện cẩm nang du lịch và không vi phạm bản quyền từ nơi khác. Việc xóa hẳn thường không cần thiết. Trang này hướng dẫn cách xóa một trang, và quan trọng hơn là nên làm gì khi bạn ''nghĩ'' rằng cần xóa nhưng thực ra lại có giải pháp tốt hơn.
Các bài viết về những địa danh có thật nhưng không đủ điều kiện đứng độc lập thường sẽ được chuyển hướng về bài viết điểm đến lân cận phù hợp nhất. Tuy nhiên, khi việc đó bất khả thi hoặc xét thấy không mang lại lợi ích tốt nhất cho [[Wikivoyage:Phục vụ khách du lịch|du khách]], bài viết có thể được đề cử xóa tại [[Wikivoyage:đề nghị xóa|đề nghị xóa]]. Trong các trường hợp [[Wikivoyage:Quyền tác giả|vi phạm bản quyền]] hoặc phá hoại tạo trang quy mô lớn, toàn bộ nội dung chỉ nói về địa điểm nằm ngoài vùng quản lý, hoặc liên tục thiếu thông tin đến mức chỉ có đúng một câu kiểu "[Tên điểm đến] nằm ở [Tên vùng]", việc xóa nhanh là cần thiết và hợp lý. Trong các trường hợp đó, đặc biệt là vi phạm bản quyền, cộng đồng luôn hoan nghênh việc khởi tạo lại bài viết mới hoàn toàn bằng thiện chí và đúng quy chuẩn.
== Các lý do để xóa bài viết ==
Chỉ khẳng định chung chung rằng một trang không phù hợp với [[Wikivoyage:Mục tiêu và không mục tiêu|mục tiêu của dự án]] là chưa đủ căn cứ để xóa; lý do xóa bắt buộc phải đối chiếu với các điều khoản quy định cụ thể. '''Bài viết''' sẽ bị xóa khỏi trang web khi...
* ...chúng '''nằm ngoài phạm vi phân loại bài viết.''' Theo quy tắc chung, nhà hàng, khách sạn, quán bar hay từng điểm tham quan đơn lẻ không được tạo thành bài viết riêng trên Wikivoyage. Trừ một số trường hợp ngoại lệ, một số điểm tham quan tự thân nó đủ tầm vóc để trở thành một điểm đến du lịch trọn vẹn, chẳng hạn như [[Quần thể di tích Angkor]] hay [[Disneyland]]. Xem thêm tại [[Wikivoyage:Bài viết là gì?]]. Nếu điểm tham quan đó đủ quan trọng để du khách tìm kiếm, hoặc nội dung cần lưu giữ lịch sử sửa đổi để [[Wikivoyage:Quyền tác giả|ghi công tác giả theo giấy phép CC BY-SA]], thì trang đó nên được chuyển hướng thay vì xóa.
* ...chúng là '''hành vi phá hoại.''' Đôi khi các bài viết được tạo ra từ sự quậy phá, chứa tiêu đề vô nghĩa, xúc phạm hoặc tục tĩu. Dù vậy, hãy xác minh kỹ trước: ví dụ, nhiều địa danh có tên gọi kỳ lạ trên thế giới là có thật! Mặc dù việc xóa là đúng đắn, đôi khi có những cách xử lý thông minh hơn, như biến trang đó thành liên kết đổi hướng cho các lỗi chính tả phổ biến của một địa danh thực.
* ...chúng '''vi phạm bản quyền''' ngay từ thời điểm khởi tạo ban đầu. Bản thân việc nội dung vi phạm bản quyền không có nghĩa là chủ đề đó không được phép tồn tại, nhưng việc xóa trang sẽ loại bỏ hoàn toàn lịch sử vi phạm khỏi hệ thống – điều này rất cần thiết về mặt pháp lý.
Bài viết ''không nên'' bị xóa khi chủ đề hoàn toàn có thể viết thành một bài cẩm nang hợp lệ. Các ví dụ điển hình:
* '''Tiêu đề bài viết sai sót'''. Nếu tên bài bị sai chính tả hoặc không khớp với [[Wikivoyage:Quy ước đặt tên bài viết|quy ước đặt tên]], hãy [[Wikivoyage:Cách đổi tên một bài viết|đổi tên bài viết]] thay vì sao chép nội dung sang trang mới rồi xóa trang cũ.
* '''Bài viết trùng lặp'''. Ví dụ: nếu cùng tồn tại bài "Holland" và "Hà Lan", nội dung nên được hợp nhất, và bài viết có tên không chuẩn theo quy ước sẽ được [[mw:Help:Redirects|đổi hướng]] về bài viết chính thức.
* '''Bài viết chất lượng quá kém'''. Đôi khi bài viết chỉ là một mớ ghi chú lộn xộn hoặc vài ý tưởng sơ sài. Những trang này nên được chung tay cải thiện hơn là xóa bỏ.
Trong trường hợp bài viết chất lượng quá tệ về một chủ đề hợp lệ, thay vì xóa hoàn toàn, nội dung nên được tạm thời thay bằng một bản mẫu bài [[Wikivoyage:Bài viết sơ khai|sơ khai]] chuẩn và tiếp tục bổ sung sau đó. Có vài trường hợp đặc biệt:
* Một bài viết được tạo ra như trò đùa (hoặc tệ đến mức trở thành một câu chuyện cười vui vẻ) có thể được chuyển sang trang con của [[Wikivoyage:Hài hước]] (không để lại đổi hướng), để lại trang trắng tinh cho việc viết bài nghiêm túc.
* Một bài viết nhập từ dự án wiki du lịch khác có thể được loại bỏ và thay thế nếu không chứa nội dung nào cần tái sử dụng. Điều này giúp loại bỏ nghĩa vụ ghi công bên ngoài nếu trang được viết lại mới hoàn toàn.
=== Trang đổi hướng ===
Theo nguyên tắc chung, các trang đổi hướng '''không''' nên bị xóa. Trang đổi hướng cung cấp các tên gọi thay thế hữu ích cho bài viết và giúp các công cụ tìm kiếm dẫn đúng địa chỉ cẩm nang. Nếu bạn xóa một trang, hãy đảm bảo các liên kết trỏ đến trang đó đã được sửa lại. Các trang đổi hướng trỏ vào trang không tồn tại sẽ biến thành đổi hướng hỏng. Tuy nhiên, có thể cân nhắc xóa trang đổi hướng nếu:
* ...trang đổi hướng đó '''không có liên kết trỏ tới, đang dẫn về một bài viết đã bị xóa và việc giữ liên kết đó không còn ý nghĩa thực tế.'''
Để di chuyển một bài viết đè lên tên của một trang đổi hướng, trang đổi hướng đó cần phải được xóa trước. Nếu trang đổi hướng có lịch sử sửa đổi không tầm thường (do từng là bài viết cũ được gộp vào), lịch sử cần được hợp nhất cẩn thận trước khi thực hiện thao tác.
=== Trang thảo luận ===
Khác với Wikipedia, chúng ta thường không xóa các [[Wikivoyage:Trang thảo luận|trang thảo luận]], ngay cả khi bài viết chính đã bị xóa. Việc giữ lại trang thảo luận không gây hại gì và đôi khi lưu giữ những trao đổi, ý kiến giá trị của các biên tập viên đi trước.
=== Bản mẫu ===
[[Wikivoyage:Sử dụng bản mẫu MediaWiki|Quy định bản mẫu]] yêu cầu các bản mẫu hệ thống mới cần được thảo luận và nhận được sự đồng thuận của cộng đồng trước khi triển khai rộng rãi. Những bản mẫu gây tranh cãi hoặc có sự phản đối sẽ được đưa ra đề nghị xóa.
Các bản mẫu không còn trang nào sử dụng (mồ côi) cũng có thể được xóa dọn dẹp.
=== Thể loại ===
Các thể loại được tạo ra tương ứng với hệ thống phân cấp thanh điều hướng (breadcrumbs), nhưng đôi khi hệ thống phân cấp thay đổi hoặc các bài viết được di chuyển. Trong trường hợp đó, các thể loại cũ không còn sử dụng có thể được xóa ngay và thay thế bằng các thể loại mới tương ứng.
== Xóa trang và Đổi hướng trang ==
Đổi hướng các trang không đủ tiêu chuẩn bài viết (thay vì xóa hẳn) luôn là lựa chọn được ưu tiên vì nhiều lý do. Thứ nhất, bất kỳ ai cũng có thể tạo trang đổi hướng mà không cần quyền bảo quản viên. Thứ hai, trang đổi hướng rất hữu ích cho độc giả. Hãy tưởng tượng một du khách tìm kiếm [[Tháp Eiffel]]; nhờ có trang đổi hướng, họ sẽ được dẫn ngay đến bài viết về thành phố Paris. Cuối cùng, các liên kết đổi hướng hỗ trợ rất tốt cho việc tối ưu hóa công cụ tìm kiếm (SEO).
Một trang đổi hướng là '''không phù hợp''' khi:
# Có thể gây nhầm lẫn. Ví dụ: đổi hướng "Hoa anh đào" về [[100 điểm ngắm hoa anh đào hàng đầu Nhật Bản]] sẽ gây nhầm lẫn với các điểm ngắm hoa anh đào khác trên khắp thế giới.
# Gây cản trở kết quả tìm kiếm. Ví dụ: đổi hướng "Đại dương" về bài viết điểm đến [[Ocean City]] sẽ làm hỏng kết quả tìm kiếm thông thường của độc giả.
# Bị coi là hành vi tự quảng cáo hoặc spam (xem [[Wikivoyage:Không quảng cáo|Không quảng bá]]). Từng quán ăn, khách sạn hay cơ sở kinh doanh đơn lẻ không được tạo trang đổi hướng riêng, trừ phi đó là các tập đoàn vận tải hoặc dịch vụ công cộng quy mô lớn mang tầm quốc gia (như [[Amtrak]]).
Một trang đổi hướng là '''phù hợp''' khi:
# Là tên gọi thay thế hoặc cách viết khác của một địa danh, bao gồm cả những lỗi chính tả phổ biến.
# Dành cho một địa danh có thật và có một điểm đến mục tiêu thích hợp để trỏ về. Quy định này áp dụng cho các khu phố, thôn xóm, thị trấn nhỏ không đủ chuẩn bài viết độc lập (ví dụ: khu phố [[Hell's Kitchen]] đổi hướng về quận [[Manhattan]]).
# Là một thuật ngữ thường xuyên được liên kết hoặc có nguy cơ cao bị tạo thành bài viết vụn vặt (ví dụ: [[Tháp Big Ben]] đổi hướng về bài viết [[London/Westminster]]).
# Hỗ trợ tìm kiếm các từ viết tắt thông dụng (ví dụ: [[USA]] đổi hướng về [[Hoa Kỳ]]).
# Tránh làm gãy các liên kết từ bên ngoài trỏ vào Wikivoyage qua các bài viết cũ.
# Cần bảo tồn lịch sử sửa đổi để ghi công tác giả khi sáp nhập hai bài viết lại với nhau.
Trước khi đổi hướng, hãy ''hợp nhất'' những thông tin hữu ích vào bài viết chính; tóm lược sửa đổi phải ghi rõ nguồn gốc thông tin trích xuất từ bài nào để đảm bảo ghi công bản quyền. Sau đó biến trang cũ thành trang đổi hướng; xem thêm chi tiết tại [[Wikivoyage:Cách đổi hướng một trang|Cách đổi hướng một trang]].
== Quy trình đề nghị xóa ==
# Đầu tiên, hãy xác minh chắc chắn xem trang đó có thực sự cần phải xóa hay không. Nếu chưa rõ ràng, hãy nêu vấn đề ra [[Wikivoyage:Trang thảo luận|trang thảo luận]] của bài viết.
# Gắn thẻ {{tl|vfd}} lên đầu bài viết hoặc trang mô tả tập tin được đề cử. Thẻ {{tl|vfd}} phải nằm '''ở vị trí trên cùng''', trước mọi nội dung khác (chỉ sau banner bài viết).
# Thêm một đề mục liên kết đến bài viết hoặc hình ảnh vào cuối trang [[Wikivoyage:đề nghị xóa|đề nghị xóa]] kèm theo lý do cụ thể. Ký tên vào đề cử bằng bốn dấu ngã ("<nowiki>~~~~</nowiki>").
Cộng đồng sẽ cùng tham gia thảo luận và đánh giá. '''Trang sẽ được coi là chưa đạt chuẩn cho đến khi được chứng minh điều ngược lại.''' Nếu đồng thuận xóa hoặc không có lý do chính đáng để giữ, bảo quản viên sẽ tiến hành thao tác xóa trang. Ngược lại, , nếu sau khi thảo luận và đạt được [[Wikivoyage:Đồng thuận|đồng thuận]] giữ lại, trang sẽ không bị xóa.
=== Xóa nhanh ===
{{shortcut|WV:CSD|WV:XN}}
:''Xem danh sách theo dõi tại [[:Thể loại:Chờ xóa]]''
Bảo quản viên có toàn quyền xem xét xóa nhanh các bài viết rõ ràng không phù hợp mà không cần chờ đề nghị 7 ngày:
* Các bài viết không bao giờ có thể trở thành [[Wikivoyage:Bài viết là gì?|điểm đến]] hay [[chủ đề du lịch]], vì phạm vi quá hẹp hoặc hoàn toàn nằm ngoài tiêu chí của Wikivoyage. Ví dụ: bài viết về tên cá nhân, công ty, khách sạn, quán ăn, bệnh viện, trường học bình thường, hoặc trang thử nghiệm chữ vô nghĩa.
* Các trang nhập khẩu thử nghiệm từ wiki khác không có nội dung hữu ích.
* Trang thảo luận chỉ chứa toàn nội dung rác, spam quảng cáo hoặc chữ vô nghĩa.
* Xóa các trang tạo nhầm lẫn không gây tranh cãi hoặc trang đổi hướng không có lịch sử đang cản trở việc di chuyển bài viết.
* Trang cá nhân của thành viên không đóng góp được tạo ra với mục đích spam phá hoại ngoài phạm vi du lịch.
* Các trang trong không gian tên ''Thành viên:'' hoặc ''Thảo luận Thành viên:'' theo chính yêu cầu của chủ tài khoản đó (trừ những trang lưu trữ thảo luận có sự tham gia của thành viên khác).
* Các thể loại thừa còn sót lại sau khi tái cơ cấu thanh điều hướng breadcrumb.
* Trang đổi hướng hỏng (cần kiểm tra kỹ để tránh nhầm lẫn với các liên kết liên wiki hoặc liên kết sang Meta).
* Các bài viết được tạo hoàn toàn bằng AI một cách máy móc, lộ liễu, không qua biên tập thực tế.
Nếu có ''bất kỳ sự nghi ngờ'' nào về việc bài viết có thể hữu ích hoặc có thể phát triển, trang đó bắt buộc phải đưa ra quy trình đề nghị xóa thông thường. Nếu nội dung có tiềm năng nhưng tên bài sai, hãy đổi tên bài trước khi xóa. Nếu nội dung vi phạm bản quyền nhưng chủ đề hợp lệ, có thể làm trống nội dung và thay thế bằng khung dàn ý chuẩn.
Các trang spam rõ ràng sẽ bị bảo quản viên xóa ngay khi phát hiện và không cần đưa vào trang đề nghị xóa. Thành viên bình thường có thể gắn bản mẫu {{tl|xóa}} để bảo quản viên chú ý xử lý.
Nếu muốn khiếu nại một tác vụ xóa nhanh, hãy nêu vấn đề tại [[Wikivoyage:Đề nghị phục hồi trang|đề nghị phục hồi trang]].
=== Đóng đề nghị giữ sớm ===
Trong một số trường hợp, một bài viết hoặc hình ảnh được đề cử xóa nhưng cộng đồng đã nhanh chóng đạt được [[Wikivoyage:Đồng thuận|sự đồng thuận giữ lại rõ ràng]]. Khi đó, không cần thiết phải duy trì tình trạng đề cử và có thể kết thúc sớm cuộc đề nghị:
- Gỡ thẻ {{tl|vfd}} khỏi bài viết hoặc hình ảnh.
- Sao chép toàn bộ nội dung thảo luận đề nghị sang trang thảo luận của bài viết/hình ảnh đó.
- Lưu trữ cuộc thảo luận từ trang [[Wikivoyage:đề nghị xóa|đề nghị xóa]].
'''Tuyệt đối không kết thúc đề nghị sớm trừ phi đã có sự đồng thuận hoàn toàn rõ ràng'''. Sự đồng thuận không đơn thuần là số đông quá bán, và một vài ý kiến ủng hộ đơn lẻ không tạo thành sự đồng thuận. Nếu chưa chắc chắn, hãy để cuộc đề nghị tiếp tục diễn ra đủ thời gian quy định.
=== Xóa bài viết trong không gian tên cá nhân ===
Các trang nháp trong không gian tên cá nhân của bạn (''Thành viên:Tên_bạn/...'') có thể được bảo quản viên xóa nhanh theo chính yêu cầu của bạn bằng cách gắn thẻ {{tlx|chờ xoá|Tác giả yêu cầu}}.
Bảo quản viên có thể tự xóa các trang nháp cá nhân của chính mình.
Ngoại lệ đáng lưu ý là trang thảo luận: Chúng ta không xóa thảo luận nếu đã có những thành viên khác tham gia để lại ý kiến.
== Quy trình phục hồi bài viết đã xóa ==
Thỉnh thoảng có thể xảy ra trường hợp một trang bị xóa nhầm — nghĩa là trang đó không thực sự vi phạm các tiêu chuẩn xóa bài ở trên. Hoặc có thể các quy định liên quan đã được thay đổi cởi mở hơn sau thời điểm xóa, cho phép phục hồi bài viết. Khi đó, thành viên có thể tạo đề xuất tại [[Wikivoyage:Đề nghị phục hồi trang|Đề nghị phục hồi trang]], giải thích rõ lý do tại sao quyết định xóa trước đây không còn phù hợp với tình hình hiện tại. Cần đưa ra một ''lập luận mới'' thuyết phục để xem xét lại quyết định cũ. Sau mười bốn ngày thảo luận, nếu đạt được sự đồng thuận rằng bài viết bị xóa không thỏa đáng, bảo quản viên sẽ phục hồi lại trang. Ngược lại, trang sẽ tiếp tục được giữ nguyên trạng thái đã xóa.
[[Thể loại:Quy định Wikivoyage]]
[[Thể loại:Bảo trì Wikivoyage]]
lwgn3ii7uoo7o7i11wln9z0tczxud4c
123477
123476
2026-11-04T12:54:04Z
Nvdtn19
6833
123477
wikitext
text/x-wiki
{{nutshell|Các trang trên Wikivoyage có thể bị xóa nếu thỏa mãn các tiêu chí cụ thể. Nếu bạn nhận thấy một bài viết cần phải xóa, hãy đánh dấu nó để xóa nhanh hoặc đưa ra đề nghị xoá trang. Một số trường hợp rõ ràng như spam phá hoại hoặc vi phạm bản quyền trắng trợn có thể được xóa nhanh.}}
{{shortcut|WV:QĐXB|WV:DP}}
[[Tập tin:Calculator delete button.jpg|nhỏ|300px|Làm sao người ta có thể cưỡng lại được sự thôi thúc xóa bỏ lịch sử chỉ bằng một nút bấm duy nhất? Một nút bấm sáng loáng, đầy mê hoặc?]]
Không phải mọi thứ đều thuộc về Wikivoyage. Đôi khi chúng ta bắt buộc phải '''xóa trang'''; quy định này xác định rõ lý do và cách thức thực hiện điều đó.
Toàn bộ hoặc một phần '''nội dung''' của bất kỳ bài viết nào đều có thể bị xóa vào bất kỳ lúc nào bởi bất kỳ thành viên nào. Điều này không có nghĩa là nội dung đó ''nên'' bị xóa, nhưng mọi người dùng đều có khả năng kỹ thuật để làm điều đó. Tuy nhiên, chỉ có [[Wikivoyage:Bảo quản viên|bảo quản viên]] mới có quyền xóa hoàn toàn trang khỏi dự án.
Chúng ta '''rất hiếm khi xóa các trang''' được viết với tinh thần thiện chí nhằm cải thiện cẩm nang du lịch và không vi phạm bản quyền từ nơi khác. Việc xóa hẳn thường không cần thiết. Trang này hướng dẫn cách xóa một trang, và quan trọng hơn là nên làm gì khi bạn ''nghĩ'' rằng cần xóa nhưng thực ra lại có giải pháp tốt hơn.
Các bài viết về những địa danh có thật nhưng không đủ điều kiện đứng độc lập thường sẽ được chuyển hướng về bài viết điểm đến lân cận phù hợp nhất. Tuy nhiên, khi việc đó bất khả thi hoặc xét thấy không mang lại lợi ích tốt nhất cho [[Wikivoyage:Phục vụ khách du lịch|du khách]], bài viết có thể được đề cử xóa tại [[Wikivoyage:đề nghị xóa|đề nghị xóa]]. Trong các trường hợp [[Wikivoyage:Quyền tác giả|vi phạm bản quyền]] hoặc phá hoại tạo trang quy mô lớn, toàn bộ nội dung chỉ nói về địa điểm nằm ngoài vùng quản lý, hoặc liên tục thiếu thông tin đến mức chỉ có đúng một câu kiểu "[Tên điểm đến] nằm ở [Tên vùng]", việc xóa nhanh là cần thiết và hợp lý. Trong các trường hợp đó, đặc biệt là vi phạm bản quyền, cộng đồng luôn hoan nghênh việc khởi tạo lại bài viết mới hoàn toàn bằng thiện chí và đúng quy chuẩn.
== Các lý do để xóa bài viết ==
Chỉ khẳng định chung chung rằng một trang không phù hợp với [[Wikivoyage:Mục tiêu và không mục tiêu|mục tiêu của dự án]] là chưa đủ căn cứ để xóa; lý do xóa bắt buộc phải đối chiếu với các điều khoản quy định cụ thể. '''Bài viết''' sẽ bị xóa khỏi trang web khi...
* ...chúng '''nằm ngoài phạm vi phân loại bài viết.''' Theo quy tắc chung, nhà hàng, khách sạn, quán bar hay từng điểm tham quan đơn lẻ không được tạo thành bài viết riêng trên Wikivoyage. Trừ một số trường hợp ngoại lệ, một số điểm tham quan tự thân nó đủ tầm vóc để trở thành một điểm đến du lịch trọn vẹn, chẳng hạn như [[Quần thể di tích Angkor]] hay [[Disneyland]]. Xem thêm tại [[Wikivoyage:Bài viết là gì?]]. Nếu điểm tham quan đó đủ quan trọng để du khách tìm kiếm, hoặc nội dung cần lưu giữ lịch sử sửa đổi để [[Wikivoyage:Quyền tác giả|ghi công tác giả theo giấy phép CC BY-SA]], thì trang đó nên được chuyển hướng thay vì xóa.
* ...chúng là '''hành vi phá hoại.''' Đôi khi các bài viết được tạo ra từ sự quậy phá, chứa tiêu đề vô nghĩa, xúc phạm hoặc tục tĩu. Dù vậy, hãy xác minh kỹ trước: ví dụ, nhiều địa danh có tên gọi kỳ lạ trên thế giới là có thật! Mặc dù việc xóa là đúng đắn, đôi khi có những cách xử lý thông minh hơn, như biến trang đó thành liên kết đổi hướng cho các lỗi chính tả phổ biến của một địa danh thực.
* ...chúng '''vi phạm bản quyền''' ngay từ thời điểm khởi tạo ban đầu. Bản thân việc nội dung vi phạm bản quyền không có nghĩa là chủ đề đó không được phép tồn tại, nhưng việc xóa trang sẽ loại bỏ hoàn toàn lịch sử vi phạm khỏi hệ thống – điều này rất cần thiết về mặt pháp lý.
Bài viết ''không nên'' bị xóa khi chủ đề hoàn toàn có thể viết thành một bài cẩm nang hợp lệ. Các ví dụ điển hình:
* '''Tiêu đề bài viết sai sót'''. Nếu tên bài bị sai chính tả hoặc không khớp với [[Wikivoyage:Quy ước đặt tên bài viết|quy ước đặt tên]], hãy [[Wikivoyage:Cách đổi tên một bài viết|đổi tên bài viết]] thay vì sao chép nội dung sang trang mới rồi xóa trang cũ.
* '''Bài viết trùng lặp'''. Ví dụ: nếu cùng tồn tại bài "Holland" và "Hà Lan", nội dung nên được hợp nhất, và bài viết có tên không chuẩn theo quy ước sẽ được [[mw:Help:Redirects|đổi hướng]] về bài viết chính thức.
* '''Bài viết chất lượng quá kém'''. Đôi khi bài viết chỉ là một mớ ghi chú lộn xộn hoặc vài ý tưởng sơ sài. Những trang này nên được chung tay cải thiện hơn là xóa bỏ.
Trong trường hợp bài viết chất lượng quá tệ về một chủ đề hợp lệ, thay vì xóa hoàn toàn, nội dung nên được tạm thời thay bằng một bản mẫu bài [[Wikivoyage:Bài viết sơ khai|sơ khai]] chuẩn và tiếp tục bổ sung sau đó. Có vài trường hợp đặc biệt:
* Một bài viết được tạo ra như trò đùa (hoặc tệ đến mức trở thành một câu chuyện cười vui vẻ) có thể được chuyển sang trang con của [[Wikivoyage:Hài hước]] (không để lại đổi hướng), để lại trang trắng tinh cho việc viết bài nghiêm túc.
* Một bài viết nhập từ dự án wiki du lịch khác có thể được loại bỏ và thay thế nếu không chứa nội dung nào cần tái sử dụng. Điều này giúp loại bỏ nghĩa vụ ghi công bên ngoài nếu trang được viết lại mới hoàn toàn.
=== Trang đổi hướng ===
Theo nguyên tắc chung, các trang đổi hướng '''không''' nên bị xóa. Trang đổi hướng cung cấp các tên gọi thay thế hữu ích cho bài viết và giúp các công cụ tìm kiếm dẫn đúng địa chỉ cẩm nang. Nếu bạn xóa một trang, hãy đảm bảo các liên kết trỏ đến trang đó đã được sửa lại. Các trang đổi hướng trỏ vào trang không tồn tại sẽ biến thành đổi hướng hỏng. Tuy nhiên, có thể cân nhắc xóa trang đổi hướng nếu:
* ...trang đổi hướng đó '''không có liên kết trỏ tới, đang dẫn về một bài viết đã bị xóa và việc giữ liên kết đó không còn ý nghĩa thực tế.'''
Để di chuyển một bài viết đè lên tên của một trang đổi hướng, trang đổi hướng đó cần phải được xóa trước. Nếu trang đổi hướng có lịch sử sửa đổi không tầm thường (do từng là bài viết cũ được gộp vào), lịch sử cần được hợp nhất cẩn thận trước khi thực hiện thao tác.
=== Trang thảo luận ===
Khác với Wikipedia, chúng ta thường không xóa các [[Wikivoyage:Trang thảo luận|trang thảo luận]], ngay cả khi bài viết chính đã bị xóa. Việc giữ lại trang thảo luận không gây hại gì và đôi khi lưu giữ những trao đổi, ý kiến giá trị của các biên tập viên đi trước.
=== Bản mẫu ===
[[Wikivoyage:Sử dụng bản mẫu MediaWiki|Quy định bản mẫu]] yêu cầu các bản mẫu hệ thống mới cần được thảo luận và nhận được sự đồng thuận của cộng đồng trước khi triển khai rộng rãi. Những bản mẫu gây tranh cãi hoặc có sự phản đối sẽ được đưa ra đề nghị xóa.
Các bản mẫu không còn trang nào sử dụng (mồ côi) cũng có thể được xóa dọn dẹp.
=== Thể loại ===
Các thể loại được tạo ra tương ứng với hệ thống phân cấp thanh điều hướng (breadcrumbs), nhưng đôi khi hệ thống phân cấp thay đổi hoặc các bài viết được di chuyển. Trong trường hợp đó, các thể loại cũ không còn sử dụng có thể được xóa ngay và thay thế bằng các thể loại mới tương ứng.
== Xóa trang và Đổi hướng trang ==
Đổi hướng các trang không đủ tiêu chuẩn bài viết (thay vì xóa hẳn) luôn là lựa chọn được ưu tiên vì nhiều lý do. Thứ nhất, bất kỳ ai cũng có thể tạo trang đổi hướng mà không cần quyền bảo quản viên. Thứ hai, trang đổi hướng rất hữu ích cho độc giả. Hãy tưởng tượng một du khách tìm kiếm [[Tháp Eiffel]]; nhờ có trang đổi hướng, họ sẽ được dẫn ngay đến bài viết về thành phố Paris. Cuối cùng, các liên kết đổi hướng hỗ trợ rất tốt cho việc tối ưu hóa công cụ tìm kiếm (SEO).
Một trang đổi hướng là '''không phù hợp''' khi:
# Có thể gây nhầm lẫn. Ví dụ: đổi hướng "Hoa anh đào" về [[100 điểm ngắm hoa anh đào hàng đầu Nhật Bản]] sẽ gây nhầm lẫn với các điểm ngắm hoa anh đào khác trên khắp thế giới.
# Gây cản trở kết quả tìm kiếm. Ví dụ: đổi hướng "Đại dương" về bài viết điểm đến [[Ocean City]] sẽ làm hỏng kết quả tìm kiếm thông thường của độc giả.
# Bị coi là hành vi tự quảng cáo hoặc spam (xem [[Wikivoyage:Không quảng cáo|Không quảng bá]]). Từng quán ăn, khách sạn hay cơ sở kinh doanh đơn lẻ không được tạo trang đổi hướng riêng, trừ phi đó là các tập đoàn vận tải hoặc dịch vụ công cộng quy mô lớn mang tầm quốc gia (như [[Amtrak]]).
Một trang đổi hướng là '''phù hợp''' khi:
# Là tên gọi thay thế hoặc cách viết khác của một địa danh, bao gồm cả những lỗi chính tả phổ biến.
# Dành cho một địa danh có thật và có một điểm đến mục tiêu thích hợp để trỏ về. Quy định này áp dụng cho các khu phố, thôn xóm, thị trấn nhỏ không đủ chuẩn bài viết độc lập (ví dụ: khu phố [[Hell's Kitchen]] đổi hướng về quận [[Manhattan]]).
# Là một thuật ngữ thường xuyên được liên kết hoặc có nguy cơ cao bị tạo thành bài viết vụn vặt (ví dụ: [[Tháp Big Ben]] đổi hướng về bài viết [[London/Westminster]]).
# Hỗ trợ tìm kiếm các từ viết tắt thông dụng (ví dụ: [[USA]] đổi hướng về [[Hoa Kỳ]]).
# Tránh làm gãy các liên kết từ bên ngoài trỏ vào Wikivoyage qua các bài viết cũ.
# Cần bảo tồn lịch sử sửa đổi để ghi công tác giả khi sáp nhập hai bài viết lại với nhau.
Trước khi đổi hướng, hãy ''hợp nhất'' những thông tin hữu ích vào bài viết chính; tóm lược sửa đổi phải ghi rõ nguồn gốc thông tin trích xuất từ bài nào để đảm bảo ghi công bản quyền. Sau đó biến trang cũ thành trang đổi hướng; xem thêm chi tiết tại [[Wikivoyage:Cách đổi hướng một trang|Cách đổi hướng một trang]].
== Quy trình đề nghị xóa ==
# Đầu tiên, hãy xác minh chắc chắn xem trang đó có thực sự cần phải xóa hay không. Nếu chưa rõ ràng, hãy nêu vấn đề ra [[Wikivoyage:Trang thảo luận|trang thảo luận]] của bài viết.
# Gắn thẻ {{tl|vfd}} lên đầu bài viết hoặc trang mô tả tập tin được đề cử. Thẻ {{tl|vfd}} phải nằm '''ở vị trí trên cùng''', trước mọi nội dung khác (chỉ sau banner bài viết).
# Thêm một đề mục liên kết đến trang cần xóa vào cuối [[Wikivoyage:đề nghị xóa|đề nghị xóa]] kèm theo lý do cụ thể. Ký tên vào đề cử bằng bốn dấu ngã ("<nowiki>~~~~</nowiki>").
Cộng đồng sẽ cùng tham gia thảo luận và đánh giá. '''Trang sẽ được coi là chưa đạt chuẩn cho đến khi được chứng minh điều ngược lại.''' Nếu đồng thuận xóa hoặc không có lý do chính đáng để giữ, bảo quản viên sẽ tiến hành thao tác xóa trang. Ngược lại, , nếu sau khi thảo luận và đạt được [[Wikivoyage:Đồng thuận|đồng thuận]] giữ lại, trang sẽ không bị xóa.
=== Xóa nhanh ===
{{shortcut|WV:CSD|WV:XN}}
:''Xem danh sách theo dõi tại [[:Thể loại:Chờ xóa]]''
Bảo quản viên có toàn quyền xem xét xóa nhanh các bài viết rõ ràng không phù hợp mà không cần chờ đề nghị 7 ngày:
* Các bài viết không bao giờ có thể trở thành [[Wikivoyage:Bài viết là gì?|điểm đến]] hay [[chủ đề du lịch]], vì phạm vi quá hẹp hoặc hoàn toàn nằm ngoài tiêu chí của Wikivoyage. Ví dụ: bài viết về tên cá nhân, công ty, khách sạn, quán ăn, bệnh viện, trường học bình thường, hoặc trang thử nghiệm chữ vô nghĩa.
* Các trang nhập khẩu thử nghiệm từ wiki khác không có nội dung hữu ích.
* Trang thảo luận chỉ chứa toàn nội dung rác, spam quảng cáo hoặc chữ vô nghĩa.
* Xóa các trang tạo nhầm lẫn không gây tranh cãi hoặc trang đổi hướng không có lịch sử đang cản trở việc di chuyển bài viết.
* Trang cá nhân của thành viên không đóng góp được tạo ra với mục đích spam phá hoại ngoài phạm vi du lịch.
* Các trang trong không gian tên ''Thành viên:'' hoặc ''Thảo luận Thành viên:'' theo chính yêu cầu của chủ tài khoản đó (trừ những trang lưu trữ thảo luận có sự tham gia của thành viên khác).
* Các thể loại thừa còn sót lại sau khi tái cơ cấu thanh điều hướng breadcrumb.
* Trang đổi hướng hỏng (cần kiểm tra kỹ để tránh nhầm lẫn với các liên kết liên wiki hoặc liên kết sang Meta).
* Các bài viết được tạo hoàn toàn bằng AI một cách máy móc, lộ liễu, không qua biên tập thực tế.
Nếu có ''bất kỳ sự nghi ngờ'' nào về việc bài viết có thể hữu ích hoặc có thể phát triển, trang đó bắt buộc phải đưa ra quy trình đề nghị xóa thông thường. Nếu nội dung có tiềm năng nhưng tên bài sai, hãy đổi tên bài trước khi xóa. Nếu nội dung vi phạm bản quyền nhưng chủ đề hợp lệ, có thể làm trống nội dung và thay thế bằng khung dàn ý chuẩn.
Các trang spam rõ ràng sẽ bị bảo quản viên xóa ngay khi phát hiện và không cần đưa vào trang đề nghị xóa. Thành viên bình thường có thể gắn bản mẫu {{tl|xóa}} để bảo quản viên chú ý xử lý.
Nếu muốn khiếu nại một tác vụ xóa nhanh, hãy nêu vấn đề tại [[Wikivoyage:Đề nghị phục hồi trang|đề nghị phục hồi trang]].
=== Đóng đề nghị giữ sớm ===
Trong một số trường hợp, một bài viết được đề cử xóa nhưng cộng đồng đã nhanh chóng đạt được [[Wikivoyage:Đồng thuận|sự đồng thuận giữ lại rõ ràng]]. Khi đó, không cần thiết phải duy trì tình trạng đề cử và có thể kết thúc sớm cuộc đề nghị:
- Gỡ thẻ {{tl|vfd}} khỏi bài viết.
- Lưu trữ cuộc thảo luận từ trang [[Wikivoyage:đề nghị xóa|đề nghị xóa]].
'''Tuyệt đối không kết thúc đề nghị sớm trừ phi đã có sự đồng thuận hoàn toàn rõ ràng'''. Sự đồng thuận không đơn thuần là số đông quá bán, và một vài ý kiến ủng hộ đơn lẻ không tạo thành sự đồng thuận. Nếu chưa chắc chắn, hãy để cuộc đề nghị tiếp tục diễn ra đủ thời gian quy định.
=== Xóa bài viết trong không gian tên cá nhân ===
Các trang nháp trong không gian tên cá nhân của bạn (''Thành viên:Tên_bạn/...'') có thể được bảo quản viên xóa nhanh theo chính yêu cầu của bạn bằng cách gắn thẻ {{tlx|chờ xoá|Tác giả yêu cầu}}.
Bảo quản viên có thể tự xóa các trang nháp cá nhân của chính mình.
Ngoại lệ đáng lưu ý là trang thảo luận: Chúng ta không xóa thảo luận nếu đã có những thành viên khác tham gia để lại ý kiến.
== Quy trình phục hồi bài viết đã xóa ==
Thỉnh thoảng có thể xảy ra trường hợp một trang bị xóa nhầm — nghĩa là trang đó không thực sự vi phạm các tiêu chuẩn xóa bài ở trên. Hoặc có thể các quy định liên quan đã được thay đổi cởi mở hơn sau thời điểm xóa, cho phép phục hồi bài viết. Khi đó, thành viên có thể tạo đề xuất tại [[Wikivoyage:Đề nghị phục hồi trang|Đề nghị phục hồi trang]], giải thích rõ lý do tại sao quyết định xóa trước đây không còn phù hợp với tình hình hiện tại. Cần đưa ra một ''lập luận mới'' thuyết phục để xem xét lại quyết định cũ. Sau mười bốn ngày thảo luận, nếu đạt được sự đồng thuận rằng bài viết bị xóa không thỏa đáng, bảo quản viên sẽ phục hồi lại trang. Ngược lại, trang sẽ tiếp tục được giữ nguyên trạng thái đã xóa.
[[Thể loại:Quy định Wikivoyage]]
[[Thể loại:Bảo trì Wikivoyage]]
su0fl4e212l3ofyieekvdpbvvyxk260
Wikivoyage:Quy định xóa bài
4
63279
123474
2026-11-04T12:34:57Z
Nvdtn19
6833
Nvdtn19 đã đổi [[Wikivoyage:Quy định xóa bài]] thành [[Wikivoyage:Quy định xóa trang]]
123474
wikitext
text/x-wiki
#đổi [[Wikivoyage:Quy định xóa trang]]
0nxs6ktvkhoxj41zncim0on8zuykynb
Thảo luận Thành viên:UK9sd32t4
3
63280
123478
2026-11-04T14:43:39Z
Chào mừng người mới Wikivoyage
12096
Chào mừng bạn đã đến với Wikivoyage!
123478
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Welcome|name=UK9sd32t4}}
-- [[Thành viên:Chào mừng người mới Wikivoyage|Chào mừng người mới Wikivoyage]] ([[Thảo luận Thành viên:Chào mừng người mới Wikivoyage|thảo luận]]) 21:43, ngày 4 tháng 11 năm 2026 (+07)
hxtmb3bbqi3eqpjep0k9nq3my6aehp6
Thảo luận Thành viên:Oursana
3
63281
123482
2026-11-04T16:44:19Z
Chào mừng người mới Wikivoyage
12096
Chào mừng bạn đã đến với Wikivoyage!
123482
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Welcome|name=Oursana}}
-- [[Thành viên:Chào mừng người mới Wikivoyage|Chào mừng người mới Wikivoyage]] ([[Thảo luận Thành viên:Chào mừng người mới Wikivoyage|thảo luận]]) 23:44, ngày 4 tháng 11 năm 2026 (+07)
ljn04vthamnvr8ezpdvlwnscufrlog1
Darjeeling (huyện)
0
63282
123483
2026-11-05T05:05:04Z
Lcsnes
6521
Trang mới: “{{pagebanner|pgname=Huyện Darjeeling}} [[File:Darjeeling in West Bengal (India).svg|thumb|upright=0.8|Vị trí huyện Darjeeling ở Tây Bengal]] '''Darjeeling''' ({{ill|Sổ tay tiếng Nepal|lt=tiếng Nepal|en|Nepali}}: दार्जिलिङ ''Dārjiling'', {{ill|Sổ tay tiếng Bengal|lt=tiếng Bengal|en|Bengali}}: দার্জিলিং ''Dārjiling'') là huyện ở bang [[Tây Bengal]] trên dãy [[Himalaya]]. Nổi tiếng với vườn trà, hu…”
123483
wikitext
text/x-wiki
{{pagebanner|pgname=Huyện Darjeeling}}
[[File:Darjeeling in West Bengal (India).svg|thumb|upright=0.8|Vị trí huyện Darjeeling ở Tây Bengal]]
'''Darjeeling''' ({{ill|Sổ tay tiếng Nepal|lt=tiếng Nepal|en|Nepali}}: दार्जिलिङ ''Dārjiling'', {{ill|Sổ tay tiếng Bengal|lt=tiếng Bengal|en|Bengali}}: দার্জিলিং ''Dārjiling'') là huyện ở bang [[Tây Bengal]] trên dãy [[Himalaya]]. Nổi tiếng với vườn trà, huyện sở hữu khung cảnh tuyệt đẹp của đồi núi, gồm cả đỉnh Kangchenjunga.
==Thành phố==
{{mapframe|width=400|height=640}}
{{mapshape|wikidata=Q1134759}}
{{mapshape|type=geoline|stroke=#000075|stroke-width=3|title=[[Đường sắt Himalaya Darjeeling]]|wikidata=Q463874}}
===Bắc Darjeeling===
* {{Địa điểm|type=city|tên=[[Darjeeling]]|wikidata=Q169997|vĩ độ=27.037500|kinh độ=88.263056}} — huyện lị
* {{Địa điểm|type=city|tên=[[Lebong]]|wikidata=Q3228703|vĩ độ=27.059444|kinh độ=88.278611}}
* {{Địa điểm|type=city|tên=[[Sonada]]|wikidata=Q7560731|vĩ độ=26.961997|kinh độ=88.268367}}
* {{Địa điểm|type=city|tên=[[Takdah]]|wikidata=Q7677534|vĩ độ=27.059111|kinh độ=88.340769}} — nơi trồng lan, vườn trà
===Trung Darjeeling===
* {{Địa điểm|type=city|tên=[[Kurseong]]|wikidata=Q1025634|vĩ độ=26.880000|kinh độ=88.280000}} — quê hương một số loại trà đắt nhất thế giới. Một số vườn trà nổi tiếng như Ambotia, Makaibari và Castleton, tạo ra những hương vị đặc biệt mà trồng ở nơi khác không có được
* {{Địa điểm|type=city|tên=[[Mirik]]|wikidata=Q2733296|vĩ độ=26.886944|kinh độ=88.186944}} — địa điểm đẹp như tranh vẽ, khí hậu tốt và dễ tiếp cận
* {{Địa điểm|type=city|tên=[[Rohini (Darjeeling)|Rohini]]|wikidata=Q60789590|vĩ độ=26.829731|kinh độ=88.296531}} — vườn trà, dù lượn
* {{Địa điểm|type=city|tên=[[Sukna]]|wikidata=Q60789612|vĩ độ=26.788900|kinh độ=88.362419}}
* {{Địa điểm|type=city|tên=[[Tindharia]]|wikidata=Q7808051|vĩ độ=26.853056|kinh độ=88.333056}} — cảnh đẹp, vườn trà
===Đông Darjeeling===
* {{Địa điểm|type=city|tên=[[Mangpoo]]|wikidata=Q60789706|vĩ độ=26.951944|kinh độ=88.390278}}
* {{Địa điểm|type=city|tên=[[Sevoke]]|wikidata=Q7458106|vĩ độ=26.880000|kinh độ=88.471111}}
* {{Địa điểm|type=city|tên=[[Sittong]]|wikidata=Q96405788|vĩ độ=26.936944|kinh độ=88.366944}}
===Hành lang Siliguri===
* {{Địa điểm|type=city|tên=[[Panitanki]]|wikidata=Q25341396|vĩ độ=26.640000|kinh độ=88.170000}} — thị trấn biên giới
* {{Địa điểm|type=city|tên=[[Siliguri]]|wikidata=Q5087|vĩ độ=26.720000|kinh độ=88.420000}} — cửa ngõ vào vùng đồi núi và là trung tâm giao thương mua sắm lớn
==Điểm đến khác==
* {{Địa điểm|type=other|tên=Khu bảo tồn động vật hoang dã Jore Pokhri|wikidata=Q6277572|vĩ độ=26.991181|kinh độ=88.157300}} — môi trường sống một số loài động vật vùng núi cao như kỳ nhông Himalaya 'Gora'.
* {{Địa điểm|type=other|tên=Khu bảo tồn động vật hoang dã Mahananda|wikidata=Q15243705|vĩ độ=26.873611|kinh độ=88.438889}}
* {{Địa điểm|type=other|tên=[[Vườn quốc gia Singalila]]|wikidata=Q2985193|vĩ độ=27.116667|kinh độ=88.066667}} — điểm trekking nổi tiếng với đỉnh Sandakphu cao nhất Tây Bengal.
==Tổng quan==
===Lịch sử===
Darjeeling từng là cụm làng bản luân phiên qua tay [[Nepal]] và [[Sikkim]]. Trở nên nổi bật vào giữa thế kỷ 19 khi [[Đế quốc Anh|Anh]] thành lập khu nghỉ dưỡng trên núi dựa trên khí hậu thuận lợi.
Sau này, khu vực này được phát hiện rằng thổ nhưỡng đặc biệt thích hợp cho việc trồng trà, từ đó trà Darjeeling được xuất đi toàn thế giới. Năm 1849, Darjeeling nằm trong vùng sáp nhập vào Ấn Độ thuộc Anh. Năm 1881 khai trương [[tuyến đường sắt Himalaya Darjeeling]] (hiện nay là Di sản Thế giới được UNESCO công nhận).
Nhiều dân Tạng chạy sang đây khi Tây Tạng bị Trung Quốc sáp nhập. Bên cạnh là người Nepal con cháu binh lính của Prithvi Narayan Shah hay công nhân đồn điền chè. Hai dân tộc sống hòa hợp với nhau.
Đã có những hành động chính trị lẻ tẻ từ các nhóm Gorkha đòi thành lập nhà nước độc lập (Gorkhaland). Tháng 6 năm 2008, đình công làm tê liệt cả khu vực, khiến khách sạn, nhà hàng và cửa hàng phải đóng cửa, biểu tình đôi lần thậm chí dẫn đến bạo động. Chỉ là bất tiện chứ không gây nguy hiểm cho du khách, nhưng nói chung vẫn cần kiểm tra tình hình trước khi đến.
===Địa lý===
Rặng đồi bắt đầu dốc lên đột ngột từ vùng Terai gần {{ill|Siliguri|en}}. Huyện chia làm hai phần: dãy Singalila và dãy Darjeeling. Dãy Singalila nằm dọc theo biên giới giữa [[Darjeeling]] và [[Nepal]].
===Nói chuyện===
{{ill|Sổ tay tiếng Nepal|lt=Tiếng Nepal|en|Nepali phrasebook}} là ngôn ngữ chính trong huyện. {{ill|Sổ tay tiếng Bengal|lt=Tiếng Bengal|en|Bengali phrasebook}} là ngôn ngữ chính của bang Tây Bengal nên cũng được hiểu rõ.
===Thông tin cho du khách===
Trang web chính thức:
* [https://darjeeling.gov.in/ Huyện Darjeeling]
==Đến==
===Bằng máy bay===
Sân bay quốc tế Bagdogra (IXB) ở {{ill|Siliguri|en}} là điểm chính để bay đến đây.
===Bằng tàu hỏa===
{{ill|New Jalpaiguri|en}} (NJP) ở {{ill|Siliguri|en}} là ga đường sắt khổ rộng gần nhất trên tuyến đường sắt liên tỉnh chính. Có nhiều chuyến chạy trực tiếp Delhi-NJP hàng ngày. Từ NJP, tuyến DHR sẽ đưa du khách đến các điểm khác trong huyện.
==Di chuyển==
===Bằng tòa hỏa===
{{Main|Tuyến đường sắt Himalaya Darjeeling}}
[[File:DarjeelingTrainFruitshop.JPG|thumb|Tàu đi qua hàng trái cây ở [[Darjeeling]]]]
'''[[Tuyến đường sắt Darjeeling Himalayan]]''' ('''DHR''') mệnh danh là "Toy Train - Tàu đồ chơi" là tuyến đường sắt khổ hẹp nối Siliguri cao 100 m (328 ft) tới Darjeeling cao 2.200 m (7.218 ft) ở Darjeeling.
Tàu hơi nước 'Joy' hoạt động từ Darjeeling đến Ghum qua vòng lặp Batasia, bốn lần một ngày, thông tin chi tiết hỏi tại ga Darjeeling. Giá vé tàu hơi nước là ₹2200 và tàu diesel là ₹1200.
Ngoài ra còn có chuyến tàu "Trường học" (School Train) hàng ngày khởi hành từ Kurseong lúc 6:15 sáng và đến Darjeeling lúc 8:45 sáng. Tàu rời Darjeeling lúc 4:00 chiều và đến Kurseong lúc 6:30 chiều. Đây là một trong những chuyến tàu hơi nước "hàng ngày" cuối cùng trên thế giới. Lịch trình thường xuyên thay đổi và cũng như trễ vài tiếng là bình thường.
==Tham quan==
Vùng núi Darjeeling nổi tiếng với vẻ đẹp ngoạn mục của dãy Himalaya.
* '''[[Tuyến đường sắt Himalaya Darjeeling]]''' (Toy Train) — tuyến đường sắt di sản khổ hẹp do Đường sắt Ấn Độ vận hành nối {{ill|Siliguri|en}} với [[Darjeeling]]. Tuyến đường dài khoảng 86 km (53 dặm) được xây dựng năm 1879-1881. Tàu chạy bằng động cơ hơi nước và diesel, mang đến tầm nhìn toàn cảnh tuyệt đẹp khi leo núi. Là di sản thế giới UNESCO, du khách rất chuộng đi tuyến này qua vùng núi non hùng vĩ.
* '''{{ill|Trekking Sandakphu–Phalut|en|Sandakphu–Phalut Trek}}''' — Sandakphu (3.636 m) là điểm cao nhất Tây Bengal và Phalut (3.600 m) là điểm cực bắc Tây Bengal. Hành trình nối hai điểm mang đến tầm nhìn tuyệt vời ra Kangchenjunga và nhiều đỉnh núi phủ tuyết khác, gồm cả đỉnh [[Everest]].
==Hoạt động==
Có rất nhiều lựa chọn trekking ở,phổ biến nhất là tuyến Singalila Ridge Trail. Bạn có thể đặt trước đồ dùng, người khuân vác và chỗ nghỉ dọc đường mòn tại Darjeeling hoặc thị trấn Manebhanjang gần đó (điểm khởi hành). Từ tháng 7 đến giữa tháng 9, vườn quốc gia Singalila đóng cửa, trời mưa, nhiều mây và sương mù, nên không ngắm cảnh được gì.
==Đồ ăn==
Tất cả các khách sạn tốt đều có nhà hàng riêng. Món ăn đường phố "momo" rất phổ biến trong huyện Darjeeling.
==Đồ uống==
Trà Darjeeling nổi tiếng khắp thế giới với hương thơm nồng nàn và vị thanh tao.
==Điểm đến tiếp theo==
* '''[[Nepal]]'''
* '''{{ill|Sikkim|en}}'''
{{wikipedia}}
{{IsPartOf|Bắc Bengal}}
{{outlineregion}}
{{geo|26.866667|88.3|zoom=9}}
0pz9uth3xjdgfc6p2dfj005crs8zn32