Wikipedia vlswiki https://vls.wikipedia.org/wiki/Voorblad MediaWiki 1.47.0-wmf.12 first-letter Media Specioal Discuusje Gebruker Discuusje gebruker Wikipedia Discuusje Wikipedia Ofbeeldienge Discuusje ofbeeldienge MediaWiki Discuusje MediaWiki Patrôon Discuusje patrôon Ulpe Discuusje ulpe Categorie Discuusje categorie TimedText TimedText talk Module Overleg module Event Event talk 0 1757 327225 325235 2026-07-22T06:16:44Z InternetArchiveBot 22297 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 327225 wikitext text/x-wiki {{infobox Belgische gemêente| |naam=Gemêente Deirlyk |officieel=Deerlijk |kaart=[[Ofbeeldienge:DeerlijkLocation.png|250px]] |kaartbijschrift=Liggienge binn 't arroundissement Kortrik<br/> in de provinsie West-Vloandern <br /> {{Coord|50|51|12|N|3|21|12|E|titelweergave=ja}} |wapen=Blason Deerlijk.svg |vlag=Flag of Deerlijk.svg |gewest=VLA |provincie=WVLA |arroundissement=[[Arroundissement Kortryk|Kortryk]] |opp=16,97 |inw=12.690 |mannen=49,46% |vrouwen=50,54% |dichtheid=747,65 |0-17=19,58 |18-64=59,63 |65=20,79 |buitenlanders=4,37 |werkloos=3,32 |postcode=8540 |deelgemeente=Deirlyk |burgemeester=Louis Vanderbeken<br> (CD&V Deerlijk) |bestuur=[[CD&V|CD&V Deerlijk]] |partijen=[[CD&V|CD&V Deerlijk]]<br>[[Open Vld|Team Deerlijk]]<br>[[N-VA]]<br>[[Vlaams Belang]] |zetels='''23''' (2024-2030)<br>14<br>7<br>1<br>1 |netn=056 |web=[http://www.deerlijk.be/ www.deerlijk.be] |datum1=01/01/2025 |datum2=01/01/2025 |datum3=01/01/2025 |datum4=01/10/2019 |}} {{veranderplat|Deirlyks}} '''Deirlyk''' (ZO WVL), Déérlik (N WVL) of Dierlaik (Lokaal, streek van Woaregem - officieel [[Nederlands]]: ''Deerlijk'') es e Belgische gemiente, geleegn in 't zoidn van de provincie [[West-Vloandern|West-Vloandrn]], tusn [[Zwevegem]], [[Êestert]], [[Vichte]], [[Oarelbeke]] en [[Woaregem]]. Deirlik éé e aantal wykn en côtés: 't centrum, den Belgiëk, Sellewie, de Veugelwyk, de Keuningswyk,... [[Ofbeeldienge:Museum geboortehuis René De Clercq Deerlijk 1.JPG|thumb|left|<center>Museum [[René De Clercq]]]] {{clear|left}} == Geschiedenisse == De noame Deirlik komt van 't Latyng: ''Tresleca''. ==Beziensweirdigheedn== ::''Kyk noa [[Bouwkundig erfgoed in Deirlyk]]'' Deirlik es bekend vo: * ''Meubelen Gaverzicht'': e grôte bekende meublzoake in West- & [[Ôost-Vloandern]]; * Zyn kerke mé e retabel == Bekende Deirlyknoarns == * Dr. [[Yves Benoit]]: stichter van 't KinderKankerFonds * [[Hannelore Bedert]]: kleenkunstzangeresse * [[René De Clercq]]: dichter & schryver, bekend van "[[Tineke van Heule]]" moa ôok van 'Het puiteke', 'Bietebauw', 'Ogen die het bruin weerkaatst', 'Moederke alleen', ... * [[Luuk Gruwez]]: ne dichtre * [[Leif Hoste]]: ne coureur * [[Pieter Jan Renier]]: ne schryver * [[Hugo Verriest]]: paster, schryver en flamingant * [[Stijn Devolder]]: ne coureur aka Volderke == Externe koppeliengn == *[https://web.archive.org/web/20201101025914/http://www.deerlijk.be/ Den officieeln website van Deirlyk] *[http://www.dorpentoren.be Heemkundige kryng Dorp En Toren.be] *[https://web.archive.org/web/20080504004946/http://www.taxiedent.be/ Jeugdhuis 't AxieDent] *[http://www.bokkeslot.be Kinderboerderij Bokkeslot] *[https://web.archive.org/web/20070220141505/http://www.renedeclercq.be/indexb.htm René De Clercq] {{commonscat|Deerlijk}} {{Gemêent'nWVL}} [[Categorie:Deirlyk| ]] [[Categorie:Plekke in West-Vloandern]] ren1hwzityl8a1xq2qtcx9e2vwfp4cz 0 10549 327243 325853 2026-07-23T05:35:32Z Dizenter 31036 327243 wikitext text/x-wiki {{Bofartikel_ster}} {{Dynastie| | ploatje = [[Ofbeeldienge:Maître de la légende de Sainte Marie-Madeleine - Philippe le Beau, INV 2085 ; C 324 (cropped).jpg|thumb]] | noame = Filips I van Castilië | leevn = 1478-1506 | functie1= [[Ofbeeldienge:Blason fr Bourgogne.svg|20px|left]] [[File:Brabant-Limburg Arms.svg|20px|left]] [[Hertog van Bourgondië]] (titulair) <br /> [[File:Armoiries Comtes de Luxembourg superseding.svg|20px|right]] [[Hertog van Broabant#Hertoogn van Broabant, Lothier en Limburg|Hertog van Broabant, Lothier, Limburg]] en [[Huus Luxemburg#Hertogdom Luxemburg|Luxemburg]]. <br />[[File:Namur Arms.svg|20px|left]] [[Ofbeeldienge:Blason Comte-de-Flandre.svg|20px|left]] [[Ofbeeldienge:Blason comtes fr d'Artois 1.svg|20px|right]] Markgroaf van Noamn. <br /> [[Groaf van Vloandern]], [[Groafschap Artois#Huus Bourgondië|Artois]], [[Bourgondiërs#Huus Bourgondië (1347–1361)|Franche-Comté]], [[Charolais]], [[Groafschap Henegouwn#Huus Wittelsbach|Henegouwn]], [[File:Hainaut Modern Arms.svg|20px|left]] [[File:Counts of Holland Arms.svg|20px|right]] [[Groafschap Holland#Huus Wittelsbach|Holland, Zêeland]] | periode1 = [[1482]]-[[1506]] | vôorganger1 = [[Maria van Bourgondië]] | ipvolger1 = [[Karel V van et Illig Rôoms Ryk|Karel II]] | functie2 = [[File:Guelders-Jülich Arms.svg|20px|left]] [[File:Graafschap zutphen.svg|20px|right]] Hertog van Gelre en<br /> Groaf van Zutphen | periode2 = [[1482]]-[[1492]] | vôorganger2 = [[Maria van Bourgondië]] | ipvolger2 = Karel van Gelre | functie3 = [[Ofbeeldienge:Royal Coat of Arms of the Crown of Castile (15th Century).svg|25px|left]] Keunienk van Castilië en Léon | periode3 = [[12 juli]] [[1506]]-<br />[[25 september]] [[1506]] | vôorganger3 = [[Johanna van Kastilië|Johanna]] | ipvolger3 = Ferdinand II van Aragón (regent vo [[Johanna van Kastilië|Johanna]]) | voader= [[Maximiliaan I|Maximiliaan van Ôostnryk]] | moeder = [[Maria van Bourgondië]] }} '''Filips I van Castilië''', bygenoamd Filips de Schôonn, ([[Brugge]], [[22 juli]] [[1478]] - Burgos, [[25 september]] [[1506]]) was de zeune van [[Maximiliaan I|Maximiliaan van Ôostnryk]] en [[Maria van Bourgondië]]. Deur te trouwn mè [[Johanna van Castilië]] kwam Spanje loater ounder de [[Habsburg]]ers. ==Zyn kienderjoarn== [[Ofbeeldienge:Bernhard Strigel 003b.jpg|thumb|left|<center>Filips tusschn zyn voader en moeder.<br />Ounder: Van lienks no reks: [[Ferdinand I van et Illig Rôoms Ryk|Ferdinand I]], [[Keizer Karel V|Karel V]] en [[Lodewyk II van Hongareye]].]] Omdat 'n nog mo vier joar oud was os z'n moeder stierf, pakte z'n voader Maximiliaan 't regentschap ip hem. Filips is van zyn 7 joar ipgebrocht in [[Mecheln]] deur zyn stiefgrotmoeder [[Margaretha van York]], de weeuwe van [[Karel de Stoutn]]. Achter den dôod van heur vint in 1477, ha Margaretha van York et Hof van Koameryk in Mecheln gekocht, en heur doa gevestigd. 't Was 'n eigndom gewist van Jan van Bourgondië, de bisschop van Koameryk, die e bastoardzeune was van [[Jan zounder Vrees]]. Achter da Filips zyn moeder in 1482 veroungelukt was, wierd zyn voader Maximiliaan nie anveird deur de Vlamsche steedn en surtout Gent was ipstandig. Ze speeldn boas over zyn twi jounges, Filips en zyn zusje [[Margaretha van Oostnryk (1480-1530)|Margaretha]]. In 1485 stoptn de Gentenoars under verzet en Maximiliaan brocht zyn zeuntje, die ton 7 joar oud was, no Margaretha van York in Mecheln. In 1486 verkocht z'heur paleis an 't stadsbesteur van Mecheln, die 't kocht vo te geevn an de Habsburgsche familie. Filips kwamt doar ounder invloed van de Mechelschn oadel. ==Mêerderjoarig== In [[1494]] is Filips mêerderjoarig verkloard en krêegt ie 't bewiend in handn. [[Image:PhillippeJeanne.jpg|thumb|left|<center>Filips mè zyn vrouwe Johanna]] Direkt begost ie de belangn van de Nederlandn te verdeedign en probeerdegt ie de neutraliteit te bewoarn tegenover [[Vrankryk]] en [[Iengeland]]. Da was in teegnstellienge mè de polletiek van z'n voader Maximiliaan, die styf anti-Frans was en die hem, achter zyn anstellienge van keizer in 1493, nie vele mèr antrok van de Nederlandn. Filips was de latstn hertog van Bourgondië die persôonlik over de [[Bourgondische Nederlandn|Bourgondische]] of [[Habsburgsche Nederlandn]] regeerde. Je zette der de centralisoasjepolletiek van zyn vôorgangers vôort, o.m. deur in 1504 de Grôte Road, die in 1477 achter den dood van [[Karel de Stoutn]] ofgeschaft was, were ip te richtn en definitief in Mecheln te vestign ounder de noame ''De Grôte Road van Mecheln''. De 20stn oktober 1496 trouwde Filips in de Sint-Gummaruskerke in [[Lier (België)|Lier]] mè [[Johanna van Castilië]]. Ze was de dochter van de zogenoamde ''Katholieke Keuniengn'': keunienk Ferdinand II van Aragon en keuniginne [[Isabella I van Castilië]]. Johanna was mo derde in lyne vo de trôonsipvolgienge, en doadeure ha ze nie verwacht da z'in anmerkienge zou kommn. Moar in 1497 stierf heur broere Johan, de prins van Asturië en krôonprins. Je was zes moandn idder getrouwd mè Filips zyn zuster Margaretha van Ôostnryk. In 1498 en 1500 stiervn ook heur zuster [[Isabella van Portugal (1470-1498)|Isabella van Portugal]], en heur zeuntje Miguel, die anders keunienk van Spanje en Portugal zou gekommn zyn. Deurda Johanna trôonipvolgster kwam van Castilië en Aragon, zou Filips loater regeern over Ôostnryk, de Nederlandn en hêel Spanje. ==Keunienk van Castilië== [[File:Coat of Arms of Philip I of Castile.svg|thumb|<center>Woapnschild van Filips I van Castilië]] In 1502 reisde Filips mè Johanna, en e grôot dêel van 't hof van Bourgondië, no Spanje vor hem lik ipvolger te loatn erkenn. Ze lietn under drie oudste jounges, Eleonora, [[Keizer Karel V|Karel]] en Isabella, achter by Margaretha van York. 't Joar derip, in 1503 is Margaretha van York gestorvn, en Filips kêerde da joar mè 't grotste dêel van 't hof were no de Nederlandn. Johanna, die in verwachtienge was van [[Ferdinand I van et Illig Roomsche Ryk|Ferdinand I]], blêef in Madrid, woa da ze in 1503 beviel. Loater kêerde ze were no de Nederlandn en heur vuufde kiend [[Maria van Hongareye|Maria]] is doar in 1505 geboorn. Johanna heur gêestesziekte was ton ol begost. De reloasje met heur vint was styf slicht en ze leefdn apart. Zyn ountrouw en heur jalousie die heur coleriek miek, verergerde de situoasje nog. In november 1504 was Filips zyn schonmoeder Isabella I van Castilië gestorvn. Heur vint Ferdinand II probeerde 't regentschap van Castilië te krygn, moar in 1506 riept de Cortes Filips en zyn vrouwe no Spanje. Achter e moeilikke reize in e zwoare storm belandegn z'eindelik in Spanje. Filips krêegt doa probleemn mè zyn schonvoader, die 't nie koste verkroppn dat er e vrimdn de macht over Spanje zou krygn, en j'eiste 't regentschap ip vor hem. Mo de 12e juli 1506 wierd Filips toch officieel erkend deur de Cortes en kwamt ie Filips I van Castilië, neffest z'n vrouwe Johanna de keuniginne. ==Zyn dôod== Nog gin drie moandn loater, de 25e september 1506, is Filips gestorvn. [[Ofbeeldienge:Juana la Loca de Pradilla.jpg|thumb|left|400px|<center>Johanna de Woanzinnige an zyn dôodskiste. (''Doña Juana la Loca'', schildery uut 1877 van Francisco Pradilla y Ortiz <br />(Pradomuseum, Madrid)]] Zyn vrouwe Johanna was in verwachtienge van under joungste dochter, Catharina, die in 1507 geboorn is in Spanje. Johanna kost den dôod van heur vint nie verwerkn, woadeure dat heur gêestesziekte nog verergerde. Ze slôot heur of van de weireld en ze kost nie schêen van Filips zyn dôodskiste. Ze doolde der overol mee round, wat da loater leidde tout heur bynoame ''Johanna de Woanzinnige''. Deurda ze nie mè bekwoam was vo te regeern kwam heur voader, Ferdinand II van Aragón, heur regent van 1506 tout 1516, mo ze blêef heur titel theoretisch houdn tout an heur dôod in 1555. Under zeune Karel erfde, ounder 't regentschap van z'n grotvoader Maximiliaan, 't [[Hillig Rôoms Ryk]] en de [[Lêge Landn]], en achter den dôod van z'n andere grotvoader Ferdinand II van Aragon in 1516, ook hêel Spanje. 't Spoans-Habsburgs Ryk is lange 't machtigste ryk van 't Europees continent gewist. 't Proalgraf van Filips en Johanna stoat in de keuninklikke kapelle neffest de kathedroale van Granada. In 1507 stelde Maximiliaan zyn dochter, [[Margaretha van Oostnryk (1480-1530)|Margaretha]], an als regente en [[Landvoogdn van de Habsburgsche Nederlandn|landvoogdesse van de Habsbursche Nederlandn]]. Ze vestigdeg' heur in 't paleis in Mecheln. ==Zyn titels== * [[Ofbeeldienge:Blason Castille Léon.svg|30px]] [[12 juli]] [[1506]] - [[25 september]] [[1506]]: Keunienk van Castilië lik '''Filips I''' * [[Ofbeeldienge:Armoiries Bourgogne Moderne.png|30px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[25 september]] [[1506]]: [[Hertog van Bourgondië]] lik '''Filips IV''' (ollene moa titulair, Bourgondië zelve wos ol round 1477 deur de Fransche veroverd) * [[Ofbeeldienge:Armoiries Brabant.svg|30px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[25 september]] [[1506]]: [[Hertog van Broabant]] lik '''Filips III''' * [[Ofbeeldienge:Modern Arms of Limburg.svg|30px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[25 september]] [[1506]]: Hertog van Limburg lik '''Filips III''' * [[Ofbeeldienge:Gules a fess argent.svg|30px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[25 september]] [[1506]]: Hertog van [[Ertogdom Lothier|Lothier]] lik '''Filips III''' * [[Ofbeeldienge:Armoiries Comtes de Luxembourg superseding.svg|30px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[25 september]] [[1506]]: Hertog van [[Grootertogdom Luxemburg|Luxemburg]] lik '''Filips II''' * [[Ofbeeldienge:Arms of Namur.svg|30px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[25 september]] [[1506]]: Markgroaf van Noamn lik '''Filips V''' * [[Ofbeeldienge:Blason fr Franche-Comté.svg|30px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[25 september]] [[1506]]: [[Bourgondiërs#Machtstryd vo 't groafschap Bourgondië|Groaf van vry Bourgondië (Franche-comté)]] lik '''Filips VI''' * [[Ofbeeldienge:Blason comtes fr d'Artois 1.svg|30px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[25 september]] [[1506]]: Groaf van [[Artesië]] lik '''Filips VI''' * [[Ofbeeldienge:Blason Charolais.svg|30px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[25 september]] [[1506]]: Groaf van [[Groafschap Charolais|Charolais]] lik '''Filips III''' * [[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|30px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[25 september]] [[1506]]: Groaf van [[Groafschap Vloandern|Vloandern]] lik '''Filips IV''' * [[Ofbeeldienge:Armoiries Hainaut Moderne.png|30px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[25 september]] [[1506]]: [[Groafschap Henegouwn|Groaf van Henegouwn]] lik '''Filips II''' * [[Ofbeeldienge:Armoiries Hollande.png|30px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[25 september]] [[1506]]: [[Groafschap Holland|Groaf van Holland]] lik '''Filips II''' * [[Ofbeeldienge:Coatofarmszeeland.PNG|30px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[25 september]] [[1506]]: Groaf van Zeeland lik '''Filips II''' * [[Ofbeeldienge:Wappen Geldern-Juelich.svg|30px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[1492]]: Hertog van Gelre lik '''Filips I''' *[[Ofbeeldienge:Coat of arms of Zutphen.svg|40px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[1492]]: Groaf van Zutphen lik '''Filips I''' ==Zyn zes jounges== [[Image:De zes kinderen van Filips de Schone en Johanna van Castilië.JPG|thumb|400px|<center>De zes jounges van Filips en Johanna van Castilië]] * Eleonora van Habsburg, keuniginne van Portugal en loater van Vrankryk, getrouwd met Emanuel I van Portugal en mè [[François I van Vrankryk]] * [[Karel V van et Illig Rôoms Ryk|Karel V]], keizer van 't [[Hillig Rôoms Ryk]] en keunienk van Spanje, getrouwd met [[Isabella van Portugal (1503-1539)|Isabella van Portugal]] * [[Isabella van Habsburg]], keuniginne van Denemarkn, getrouwd mè Christiaan II van Denemarkn * [[Ferdinand I van et Illig Rôoms Ryk|Ferdinand I]], keizer van 't Hillig Rôoms Ryk, getrouwd mè Anna van [[Boheemn]] * [[Maria van Hongareye]], keuniginne van Hongareye, getrouwd mè [[Lodewyk II van Hongareye]] * Catharina van Habsburg (1507-1578), keuniginne van Portugal, getrouwd mè Johan III van Portugal {{commons|Category:Philip I of Castile|Filips I van Castilië}} [[Categorie:Ertog van Bourgondië]] [[Categorie:Groaf van Vloandern]] [[Categorie:Habsburg]] [[Categorie:Wikipedia:Bofartikel]] [[Categorie:Groaf van Bourgondië]] [[Categorie:Hertog van Broabant]] [[Categorie:Groaf van Artois]] 3i4i0v0g80wri5m4rzmnai2ipmlnstx 327245 327243 2026-07-23T05:37:46Z Dizenter 31036 327245 wikitext text/x-wiki {{Bofartikel_ster}} {{Dynastie| | ploatje = [[Ofbeeldienge:Maître de la légende de Sainte Marie-Madeleine - Philippe le Beau, INV 2085 ; C 324 (cropped).jpg|thumb]] | noame = Filips I van Castilië | leevn = 1478-1506 | functie1= [[Ofbeeldienge:Blason fr Bourgogne.svg|20px|left]] [[File:Brabant-Limburg Arms.svg|20px|left]] [[Hertog van Bourgondië]] (titulair) <br /> [[File:Armoiries Comtes de Luxembourg superseding.svg|20px|right]] [[Hertog van Broabant#Hertoogn van Broabant, Lothier en Limburg|Hertog van Broabant, Lothier, Limburg]] en [[Huus Luxemburg#Hertogdom Luxemburg|Luxemburg]]. <br />[[File:Namur Arms.svg|20px|left]] [[Ofbeeldienge:Blason Comte-de-Flandre.svg|20px|left]] [[Ofbeeldienge:Blason comtes fr d'Artois 1.svg|20px|right]] Markgroaf van Noamn. <br /> [[Groaf van Vloandern]], [[Groafschap Artois#Huus Bourgondië|Artois]], [[Bourgondiërs#Huus Bourgondië (1347–1361)|Franche-Comté]], [[Charolais]], [[Groafschap Henegouwn#Huus Wittelsbach|Henegouwn]], [[File:Hainaut Modern Arms.svg|20px|left]] [[File:Counts of Holland Arms.svg|20px|right]] [[Groafschap Holland#Huus Wittelsbach|Holland, Zêeland]] | periode1 = [[1482]]-[[1506]] | vôorganger1 = [[Maria van Bourgondië]] | ipvolger1 = [[Karel V van et Illig Rôoms Ryk|Karel II]] | functie2 = [[File:Guelders-Jülich Arms.svg|20px|left]] [[File:Graafschap zutphen.svg|20px|right]] Hertog van Gelre en<br /> Groaf van Zutphen | periode2 = [[1482]]-[[1492]] | vôorganger2 = [[Maria van Bourgondië]] | ipvolger2 = Karel van Gelre | functie3 = [[Ofbeeldienge:Royal Coat of Arms of the Crown of Castile (15th Century).svg|25px|left]] Keunienk van Castilië en Léon | periode3 = [[12 juli]] [[1506]]-<br />[[25 september]] [[1506]] | vôorganger3 = [[Johanna van Kastilië|Johanna]] | ipvolger3 = Ferdinand II van Aragón (regent vo [[Johanna van Kastilië|Johanna]]) | voader= [[Maximiliaan I|Maximiliaan van Ôostnryk]] | moeder = [[Maria van Bourgondië]] }} '''Filips I van Castilië''', bygenoamd Filips de Schôonn, ([[Brugge]], [[22 juli]] [[1478]] - Burgos, [[25 september]] [[1506]]) was de zeune van [[Maximiliaan I|Maximiliaan van Ôostnryk]] en [[Maria van Bourgondië]]. Deur te trouwn mè [[Johanna van Castilië]] kwam Spanje loater ounder de [[Habsburg]]ers. ==Zyn kienderjoarn== [[Ofbeeldienge:Bernhard Strigel 003b.jpg|thumb|left|<center>Filips tusschn zyn voader en moeder.<br />Ounder: Van lienks no reks: [[Ferdinand I van et Illig Rôoms Ryk|Ferdinand I]], [[Keizer Karel V|Karel V]] en [[Lodewyk II van Hongareye]].]] Omdat 'n nog mo vier joar oud was os z'n moeder stierf, pakte z'n voader Maximiliaan 't regentschap ip hem. Filips is van zyn 7 joar ipgebrocht in [[Mecheln]] deur zyn stiefgrotmoeder [[Margaretha van York]], de weeuwe van [[Karel de Stoutn]]. Achter den dôod van heur vint in 1477, ha Margaretha van York et Hof van Koameryk in Mecheln gekocht, en heur doa gevestigd. 't Was 'n eigndom gewist van Jan van Bourgondië, de bisschop van Koameryk, die e bastoardzeune was van [[Jan zounder Vrees]]. Achter da Filips zyn moeder in 1482 veroungelukt was, wierd zyn voader Maximiliaan nie anveird deur de Vlamsche steedn en surtout Gent was ipstandig. Ze speeldn boas over zyn twi jounges, Filips en zyn zusje [[Margaretha van Oostnryk (1480-1530)|Margaretha]]. In 1485 stoptn de Gentenoars under verzet en Maximiliaan brocht zyn zeuntje, die ton 7 joar oud was, no Margaretha van York in Mecheln. In 1486 verkocht z'heur paleis an 't stadsbesteur van Mecheln, die 't kocht vo te geevn an de Habsburgsche familie. Filips kwamt doar ounder invloed van de Mechelschn oadel. ==Mêerderjoarig== In [[1494]] is Filips mêerderjoarig verkloard en krêegt ie 't bewiend in handn. [[Image:PhillippeJeanne.jpg|thumb|left|<center>Filips mè zyn vrouwe Johanna]] Direkt begost ie de belangn van de Nederlandn te verdeedign en probeerdegt ie de neutraliteit te bewoarn tegenover [[Vrankryk]] en [[Iengeland]]. Da was in teegnstellienge mè de polletiek van z'n voader Maximiliaan, die styf anti-Frans was en die hem, achter zyn anstellienge van keizer in 1493, nie vele mèr antrok van de Nederlandn. Filips was de latstn hertog van Bourgondië die persôonlik over de [[Bourgondische Nederlandn|Bourgondische]] of [[Habsburgsche Nederlandn]] regeerde. Je zette der de centralisoasjepolletiek van zyn vôorgangers vôort, o.m. deur in 1504 de Grôte Road, die in 1477 achter den dood van [[Karel de Stoutn]] ofgeschaft was, were ip te richtn en definitief in Mecheln te vestign ounder de noame ''De Grôte Road van Mecheln''. De 20stn oktober 1496 trouwde Filips in de Sint-Gummaruskerke in [[Lier (België)|Lier]] mè [[Johanna van Castilië]]. Ze was de dochter van de zogenoamde ''Katholieke Keuniengn'': keunienk Ferdinand II van Aragon en keuniginne [[Isabella I van Castilië]]. Johanna was mo derde in lyne vo de trôonsipvolgienge, en doadeure ha ze nie verwacht da z'in anmerkienge zou kommn. Moar in 1497 stierf heur broere Johan, de prins van Asturië en krôonprins. Je was zes moandn idder getrouwd mè Filips zyn zuster Margaretha van Ôostnryk. In 1498 en 1500 stiervn ook heur zuster [[Isabella van Portugal (1470-1498)|Isabella van Portugal]], en heur zeuntje Miguel, die anders keunienk van Spanje en Portugal zou gekommn zyn. Deurda Johanna trôonipvolgster kwam van Castilië en Aragon, zou Filips loater regeern over Ôostnryk, de Nederlandn en hêel Spanje. ==Keunienk van Castilië== [[File:Coat of Arms of Philip I of Castile (Chivalric).svg|thumb|<center>Woapnschild van Filips I van Castilië]] In 1502 reisde Filips mè Johanna, en e grôot dêel van 't hof van Bourgondië, no Spanje vor hem lik ipvolger te loatn erkenn. Ze lietn under drie oudste jounges, Eleonora, [[Keizer Karel V|Karel]] en Isabella, achter by Margaretha van York. 't Joar derip, in 1503 is Margaretha van York gestorvn, en Filips kêerde da joar mè 't grotste dêel van 't hof were no de Nederlandn. Johanna, die in verwachtienge was van [[Ferdinand I van et Illig Roomsche Ryk|Ferdinand I]], blêef in Madrid, woa da ze in 1503 beviel. Loater kêerde ze were no de Nederlandn en heur vuufde kiend [[Maria van Hongareye|Maria]] is doar in 1505 geboorn. Johanna heur gêestesziekte was ton ol begost. De reloasje met heur vint was styf slicht en ze leefdn apart. Zyn ountrouw en heur jalousie die heur coleriek miek, verergerde de situoasje nog. In november 1504 was Filips zyn schonmoeder Isabella I van Castilië gestorvn. Heur vint Ferdinand II probeerde 't regentschap van Castilië te krygn, moar in 1506 riept de Cortes Filips en zyn vrouwe no Spanje. Achter e moeilikke reize in e zwoare storm belandegn z'eindelik in Spanje. Filips krêegt doa probleemn mè zyn schonvoader, die 't nie koste verkroppn dat er e vrimdn de macht over Spanje zou krygn, en j'eiste 't regentschap ip vor hem. Mo de 12e juli 1506 wierd Filips toch officieel erkend deur de Cortes en kwamt ie Filips I van Castilië, neffest z'n vrouwe Johanna de keuniginne. ==Zyn dôod== Nog gin drie moandn loater, de 25e september 1506, is Filips gestorvn. [[Ofbeeldienge:Juana la Loca de Pradilla.jpg|thumb|left|400px|<center>Johanna de Woanzinnige an zyn dôodskiste. (''Doña Juana la Loca'', schildery uut 1877 van Francisco Pradilla y Ortiz <br />(Pradomuseum, Madrid)]] Zyn vrouwe Johanna was in verwachtienge van under joungste dochter, Catharina, die in 1507 geboorn is in Spanje. Johanna kost den dôod van heur vint nie verwerkn, woadeure dat heur gêestesziekte nog verergerde. Ze slôot heur of van de weireld en ze kost nie schêen van Filips zyn dôodskiste. Ze doolde der overol mee round, wat da loater leidde tout heur bynoame ''Johanna de Woanzinnige''. Deurda ze nie mè bekwoam was vo te regeern kwam heur voader, Ferdinand II van Aragón, heur regent van 1506 tout 1516, mo ze blêef heur titel theoretisch houdn tout an heur dôod in 1555. Under zeune Karel erfde, ounder 't regentschap van z'n grotvoader Maximiliaan, 't [[Hillig Rôoms Ryk]] en de [[Lêge Landn]], en achter den dôod van z'n andere grotvoader Ferdinand II van Aragon in 1516, ook hêel Spanje. 't Spoans-Habsburgs Ryk is lange 't machtigste ryk van 't Europees continent gewist. 't Proalgraf van Filips en Johanna stoat in de keuninklikke kapelle neffest de kathedroale van Granada. In 1507 stelde Maximiliaan zyn dochter, [[Margaretha van Oostnryk (1480-1530)|Margaretha]], an als regente en [[Landvoogdn van de Habsburgsche Nederlandn|landvoogdesse van de Habsbursche Nederlandn]]. Ze vestigdeg' heur in 't paleis in Mecheln. ==Zyn titels== * [[Ofbeeldienge:Blason Castille Léon.svg|30px]] [[12 juli]] [[1506]] - [[25 september]] [[1506]]: Keunienk van Castilië lik '''Filips I''' * [[Ofbeeldienge:Armoiries Bourgogne Moderne.png|30px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[25 september]] [[1506]]: [[Hertog van Bourgondië]] lik '''Filips IV''' (ollene moa titulair, Bourgondië zelve wos ol round 1477 deur de Fransche veroverd) * [[Ofbeeldienge:Armoiries Brabant.svg|30px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[25 september]] [[1506]]: [[Hertog van Broabant]] lik '''Filips III''' * [[Ofbeeldienge:Modern Arms of Limburg.svg|30px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[25 september]] [[1506]]: Hertog van Limburg lik '''Filips III''' * [[Ofbeeldienge:Gules a fess argent.svg|30px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[25 september]] [[1506]]: Hertog van [[Ertogdom Lothier|Lothier]] lik '''Filips III''' * [[Ofbeeldienge:Armoiries Comtes de Luxembourg superseding.svg|30px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[25 september]] [[1506]]: Hertog van [[Grootertogdom Luxemburg|Luxemburg]] lik '''Filips II''' * [[Ofbeeldienge:Arms of Namur.svg|30px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[25 september]] [[1506]]: Markgroaf van Noamn lik '''Filips V''' * [[Ofbeeldienge:Blason fr Franche-Comté.svg|30px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[25 september]] [[1506]]: [[Bourgondiërs#Machtstryd vo 't groafschap Bourgondië|Groaf van vry Bourgondië (Franche-comté)]] lik '''Filips VI''' * [[Ofbeeldienge:Blason comtes fr d'Artois 1.svg|30px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[25 september]] [[1506]]: Groaf van [[Artesië]] lik '''Filips VI''' * [[Ofbeeldienge:Blason Charolais.svg|30px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[25 september]] [[1506]]: Groaf van [[Groafschap Charolais|Charolais]] lik '''Filips III''' * [[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|30px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[25 september]] [[1506]]: Groaf van [[Groafschap Vloandern|Vloandern]] lik '''Filips IV''' * [[Ofbeeldienge:Armoiries Hainaut Moderne.png|30px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[25 september]] [[1506]]: [[Groafschap Henegouwn|Groaf van Henegouwn]] lik '''Filips II''' * [[Ofbeeldienge:Armoiries Hollande.png|30px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[25 september]] [[1506]]: [[Groafschap Holland|Groaf van Holland]] lik '''Filips II''' * [[Ofbeeldienge:Coatofarmszeeland.PNG|30px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[25 september]] [[1506]]: Groaf van Zeeland lik '''Filips II''' * [[Ofbeeldienge:Wappen Geldern-Juelich.svg|30px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[1492]]: Hertog van Gelre lik '''Filips I''' *[[Ofbeeldienge:Coat of arms of Zutphen.svg|40px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[1492]]: Groaf van Zutphen lik '''Filips I''' ==Zyn zes jounges== [[Image:De zes kinderen van Filips de Schone en Johanna van Castilië.JPG|thumb|400px|<center>De zes jounges van Filips en Johanna van Castilië]] * Eleonora van Habsburg, keuniginne van Portugal en loater van Vrankryk, getrouwd met Emanuel I van Portugal en mè [[François I van Vrankryk]] * [[Karel V van et Illig Rôoms Ryk|Karel V]], keizer van 't [[Hillig Rôoms Ryk]] en keunienk van Spanje, getrouwd met [[Isabella van Portugal (1503-1539)|Isabella van Portugal]] * [[Isabella van Habsburg]], keuniginne van Denemarkn, getrouwd mè Christiaan II van Denemarkn * [[Ferdinand I van et Illig Rôoms Ryk|Ferdinand I]], keizer van 't Hillig Rôoms Ryk, getrouwd mè Anna van [[Boheemn]] * [[Maria van Hongareye]], keuniginne van Hongareye, getrouwd mè [[Lodewyk II van Hongareye]] * Catharina van Habsburg (1507-1578), keuniginne van Portugal, getrouwd mè Johan III van Portugal {{commons|Category:Philip I of Castile|Filips I van Castilië}} [[Categorie:Ertog van Bourgondië]] [[Categorie:Groaf van Vloandern]] [[Categorie:Habsburg]] [[Categorie:Wikipedia:Bofartikel]] [[Categorie:Groaf van Bourgondië]] [[Categorie:Hertog van Broabant]] [[Categorie:Groaf van Artois]] 3joxauq5tvs6tllka3buyswvl4bi6dt 0 10777 327244 261905 2026-07-23T05:36:40Z Dizenter 31036 327244 wikitext text/x-wiki {{Dynastie| | ploatje = [[Ofbeeldienge:Margaret of Austria (1480-1530) by Lucas Cranach (I).jpg|thumb|Margaretha van Oostnryk met eur witte weeuwekappe]] | noame = Margaretha van Oostnryk | leevn = [[1480]] – [[1530]] | functie = Landvoogdesse van de Nederlandn | periode = 1507 – [[1530]] | vôorganger = - | ipvolger = [[Maria van Ongareye (1505-1558)|Maria van Ongareye]] | voader = [[Maximiliaan I|Maximiliaan van Oostnryk]] | moeder = [[Maria van Bourgondië]] }} '''Margaretha van Oostnryk''' ([[Brussel]], [[10 januoari]] [[1480]] - [[Mecheln]], [[1 december]] [[1530]]) was ertoginne van Savoye, [[Landvoogdn van de Habsburgsche Nederlandn|landvoogdesse]] van de [[Nederlandn]], en d'enigste dochter van keizer [[Maximiliaan I]] en [[Maria van Bourgondië]]. == Eur jounk leevn in Frankryk == Achter den dood van eur moeder in 1482 zound eur voader eur no Lodewyk XI van Frankryk. Da was ’n deel van d’ofsproake by de [[Vrede van Atrecht (1482)|Vrede van Atrecht]]. Je verloofdeg' eur an eur twi joar mè de ton dertienjoarign Franschn dauphin (kroonprins), loater Karel VIII van Frankryk. In 1483 stierf Lodewyk, mo Margaretha bleef in Frankryk. Omda Karel VIII ton nog minderjoarig was wierd d'oudste dochter van Lodewyk, Anna van Frankryk (bygenoamd van Beaujeu) zyn voogd. Den achttienstn december 1490 trouwde Maximiliaan mè d’ertoginne, Anna van Bretagne. ’t Was e trouw mè vulmacht, da was zounder dan ze persoonlik anwezig woarn. (in ’t Latyn: per procurationem). Mo Karel VIII en z’n zuster wildegn eur erfenisse, en in 1491, o Karel meerderjoarig was, vielt ’n Bretagne binnen, je liet z’n verlovienge mè Margaretha en Maximiliaans trouw oungeldig verkloarn en je trouwde zelve met Anna van Bretagne. == Twi kêers weeuwe == In 1493 goavn ze Margaretha were an eur voader Maximiliaan. In 1497 trouwde ze met de prins van Asturië Johan van Kastilië, de troonipvolger van [[Spanje]] en zeune van [[Isabella I van Kastilië]] en Ferdinand II van Aragon. Mo vuuf moandn loater stierft ’n an tuberculose. Ze was in verwachtienge van em, mo ’t kind is dood geboorn. Den achtntwintigstn november 1501 trouwde ze met den ertog Filibert II van Savoye, mo drie joar loater stierft ‘n deur yskoud woater te drinkn achter de jacht, en was Margaretha were weeuwe. Ze besliste ton van vo de reste van eur doagn de witte weeuwekappe te droagn. Ze liet e prachtig mausoleum moakn ter erinnerienge an eur vint. == Landvoogdesse == Ze keerde were no de Nederlandn, woa da keizer Maximiliaan, die regent was achter den dood van [[Filips I van Kastilië|Filips den Schoonn]], eur den achttienstn moarte 1507 anstelde ols landvoogdesse van de Nederlandn. Margaretha regeerdeg' in ‘t hof van Savoye in Mecheln, van ton d’oofdstad van de Nederlandn. In 1515, o [[Karel V van et Illig Roomsche Ryk|Karel]] meerderjoarig verkloard was, trok z’eur were, mor in 1516, achter den dood van z’n schôonvoader Ferdinand II van Aragón, vertrok Karel no Spanje vor em ip te volgn, en z’n tante Margaretha wierd vo de twidde kêe belast mè de regerienge over de Nederlandn. Margaretha stierf in 1530 en z’is begroavn in Bourg-en-Bresse, Franche Comté, in ’t mausoleum da ze liet moakn vor eur twidde vint, Filibert. Karel V benoemde z’n zuster [[Maria van Ongareye (1505-1558)|Maria van Ongareye]] ols eur ipvolgster. [[Ofbeeldienge:Eglise de Brou5 marguerite d'autriche.jpg|thumb|left|[[Gisant]] van Margaretha van Oostnryk in de Ouze-Lieve-Vrouwekathedroale van Bourg-en-Bresse. De kerke et gebouwd gewist in updracht van Margaratha zelve.]] [[Categorie:Habsburg]] [[Categorie:Landvoogd]] iuvpjqaoyeq4956c0kj6ir0ak2t5wgt 0 15905 327181 327135 2026-07-20T15:57:40Z Zeisterre 178 Update 327181 wikitext text/x-wiki {{Streektoale|Westhoeks}} 't '''Weireldkampioenschap foetbol''' is 't grotste [[Voetbol|foetboltournôoi]] voun landnteams in de weireld. 't Is organiseerd deur de weireldfoetbolbound FIFA, voun 'n êeste kêe in 1930, toune wonn [[Uruguay]] in nunder eign land teegn [[Brazilië]], die zevve het record van mêeste weireldbekers het, z'hen ol 5 keirs ewonn, 'n latste kêe in 2002. België het oek twêe kêes verre erocht. In Mexico in 1986 verlôorn ze mor in d'hoolve finalles teegn 't Argentinië van [[Diego Maradona|Maradona]] en endigdn up de vierde plekke. In Rusland in 2018 verlôorn ze in d'hoolve finalles teegn Vrankryk en endigdn ip de derde plekke deur te winn van Iengeland. ==Overzicht== {| border="0" cellspacing="2" cellpadding="0" width="100%" |- style="color:#000000;background-color:#CCCCCC;" || '''Joar''' || '''Gastland(n)''' || Êeste plekke || Twidde plekke || Derde plekke || Vierde plekke || Mêeste golln |- || 2034 ||{{SA-VLAG}} [[Saoedi-Arabië]] || || || || || |- - bgcolor="#EEEEEE" || 2030 ||{{ES}}<br />{{PT}}<br />{{MA}} || || || || || |- || 2026 ||{{CA}}<br />{{MX}}<br />{{US}} || {{ES}} || {{AR}} || {{EN}} || {{FR}} || {{FR-VLAG}} [[Kylian Mbappé]] (10) |- bgcolor="#EEEEEE" || 2022 || {{QA}} || {{AR}} || {{FR}} || {{HR}} || {{MA-VLAG}} [[Marokko]] || {{FR-VLAG}} [[Kylian Mbappé]] (8) |- || 2018 || {{RU}} || {{FR}} || {{HR}} || {{BE}} || {{EN}} || {{EN-VLAG}} Harry Kane (6) |- bgcolor="#EEEEEE" || 2014 || {{BR}} || {{DE}} || {{AR}} || {{NL}} || {{BR}} || {{CO-VLAG}} James Rodríguez (6) |- || [[Weireldkampioenschap foetbol 2010|2010]] || {{ZA}} || {{ES}} || {{NL}} || {{DE}} || {{UY}} || {{DE-VLAG}} Thomas Müller, {{NL-VLAG}} Wesley Sneijder, {{ES-VLAG}} David Villa, {{UY-VLAG}} Diego Forlán (5) |- bgcolor="#EEEEEE" || 2006 || {{DE}} || {{IT}} || {{FR}} || {{DE}} || {{PT}} || {{DE-VLAG}} Miroslav Klose (5) |- || 2002 || {{JP}}<br />{{KR}} || {{BR}} || {{DE}} || {{TR}} || {{KR}} || {{BR-VLAG}} Ronaldo (8) |- bgcolor="#EEEEEE" || 1998 || {{FR}} || {{FR}} || {{BR}} || {{HR}} || {{NL}} || {{HR-VLAG}} Davor Šuker (6) |- || 1994 || {{US}} || {{BR}} || {{IT}} || {{SE}} || {{BG}} || {{RU-VLAG}} Oleg Salenko, {{BG-VLAG}} Hristo Stoichkov (6) |- bgcolor="#EEEEEE" || 1990 || {{IT}} || {{DE-VLAG}} West-[[Duutsland]] || {{AR}} || {{IT}} || {{EN}} || {{IT-VLAG}} Salvatore Schillacci (6) |- || 1986 || {{MX}} || {{AR}} || {{DE-VLAG}} West-[[Duutsland]] || {{FR}} || {{BE}} || {{EN-VLAG}} Gary Lineker (6) |- bgcolor="#EEEEEE" || 1982 || {{ES}} || {{IT}} || {{DE-VLAG}} West-[[Duutsland]] || {{PL}} || {{FR}} || {{IT-VLAG}} Paolo Rossi (6) |- || 1978 || {{AR}} || {{AR}} || {{NL}} || {{BR}} || {{IT}} || {{AR-VLAG}} Mario Kempes (6) |- bgcolor="#EEEEEE" || 1974 || {{DE-VLAG}} West-[[Duutsland]] || {{DE-VLAG}} West-[[Duutsland]] || {{NL}} || {{PL}} || {{BR}} || {{PL-VLAG}} Grzegorz Lato (7) |- || 1970 || {{MX}} || {{BR}} || {{IT}} || {{DE-VLAG}} West-[[Duutsland]] || {{UY}} || {{DE-VLAG}} Gerd Müller (10) |- bgcolor="#EEEEEE" || 1966 || {{EN}} || {{EN}} || {{DE-VLAG}} West-[[Duutsland]] || {{PT}} || [[Ofbeeldienge:Flag of the Soviet Union.svg|25px]] [[Sovjet-Unie]] || {{PT-VLAG}} Eusébio (9) |- || 1962 || {{CL}} || {{BR}} || {{CZ-VLAG}} [[Tsjechoslovakeye]] || {{CL}} || [[Ofbeeldienge:Flag of Yugoslavia (1946–1992).svg|20px]] [[Joegoslavië]] || {{BR-VLAG}} Garrincha, {{BR-VLAG}} Vavá, {{CL-VLAG}} Sánchez, [[Ofbeeldienge:Flag of Yugoslavia (1946–1992).svg|20px]] Jerković, {{HU-VLAG}} Albert, [[Ofbeeldienge:Flag of the Soviet Union.svg|25px]] Ivanov (4) |- bgcolor="#EEEEEE" || 1958 || {{SE}} || {{BR}} || {{SE}} || {{FR}} || {{DE-VLAG}} West-[[Duutsland]] || {{FR-VLAG}} Just Fontaine (13) |- || 1954 || {{CH}} || {{DE-VLAG}} West-[[Duutsland]] || {{HU}} || {{AT}} || {{UY}} || {{HU-VLAG}} Sándor Kocsis (11) |- bgcolor="#EEEEEE" || 1950 || {{BR}} || {{UY}} || {{BR}} || {{SE}} || {{ES}} || {{BR-VLAG}} Ademir (8) |- || 1938 || {{FR}} || {{IT}} || {{HU}} || {{BR}} || {{SE}} || {{BR-VLAG}} Leônidas (7) |- bgcolor="#EEEEEE" || 1934 || {{IT}} || {{IT}} || {{CZ-VLAG}} [[Tsjechoslovakeye]] || {{DE}} || {{AT}} || {{CZ-VLAG}} Oldřich Nejedlý (5) |- || 1930 || {{UY}} || {{UY}} || {{AR}} || {{US}} || [[Ofbeeldienge:Flag of Yugoslavia (1946–1992).svg|20px]] [[Joegoslavië]] || {{AR-VLAG}} Guillermo Stábile (8) |} [[File:World cup countries best results.png|frameless|center|upright=2]] [[Categorie:Weireldkampioenschap foetbol]] drstqgyttt04vvawjexf2izbqs3e88a 0 15907 327224 327177 2026-07-21T18:18:16Z Zeisterre 178 links 327224 wikitext text/x-wiki {{Streektoale|Westhoeks}} [[File:World cup countries best results and hosts.PNG|thumb|right|450px|Koarte met per land 't beste resultoat en de gastlandn.]] [[File:Map World Cup appearances 2018 (enwiki).png|thumb|right|450px|Koarte met hoevele kêern per land dat er meiedoan is.]] In 't hêle zyn der toet nu toe (weireldbeker 2018 in Rusland derby) 81 '''dêelnemers an 't weireldkampioenschap foetbal''' ewist, ol kut der doarover ediscuteerd zyn, deurdan der e dêel landn uut makoar evolln zyn, lik [[Tsjechoslovakeye]], [[Joegoslavië]] en de [[Sovjet-Unie]]. Up 'n weireldbeker 2026 zyn der 4 debutantn: Curaçao, Jordanië, Koapverdië en Oezbekistan. ==Overzicht== ;{{DZ}} (5) *5 keirs meiedoan, 3 keirs nie deur d'êeste rounde erocht, ol moest dadde in 1982 wel gebeurd henn. Z'han Europees kampioen West-Duutsland eklopt, die in de latstn match nunder kustn platsn an ze wonn teegn Ôostnryk, die ol zeker deure wos. Hrubesch makte de 1-0 en doarachter zyn ze geweune begunn passn, zounder nog te trachtn e golle te moakn. Up 'n weireldbeker van 2010 hen ze nie ewonn en oek gin golln emakt. In 2014 zyn ze wel deur d'êeste rounde erocht. **1982: R1 **1986: R1 **2010: R1 **2014: R2 **2026: 1/16 fin. ;[[Angola]] (1) *Êne kêe meiedoan, in d'êeste rounde deruut in Duutsland. **2006: R1 ;{{AR}} (19) *Drie keirs weireldkampioen, in 1978, 1986 en 2022. In 2010 êen van de grôte favorietn me Messi up 't pling en Maradona derlaasn, mor in de kwartfinalles me 4-0 verlôorn teegn e superieur Duutsland. **1930: 2dn **1934: R1 **1958: R1 **1962: R1 **1966: KF **1974: KF **1978: '''WK''' **1982: R2 **1986: '''WK''' **1990: 2dn **1994: R2 **1998: KF **2002: R1 **2006: KF **2010: KF **2014: 2dn **2018: R2 **2022: '''WK''' **2026: 2dn ;{{AU}} (7) *Verre ossan uuteschoakeld in barragges teegn e ploeg uut Zuud-Amerika, in 2006 deur d'êeste rounde erocht. Up 'n weireldbeker van 2010 zyn ze slicht begunn teegn Duutsland (4-0), mor uutendelik mo deur nunder slichter doelsaldo uuteschoakeld. **1974: R1 **2006: R2 **2010: R1 **2014: R1 **2018: R1 **2022: R2 **2026: 1/16 fin. ;{{BE}} (15) *België dei ol 'n êeste kêe mei in 1930. In 2002 verlôorn ze in de twidde rounde teegn Brazilië. In 2026 verloorn z' in de kwartfinalles teegn Spanje. **1930: R1 **1934: R1 **1938: R1 **1954: R1 **1966: R1 **1982: R2 **1986: 4dn **1990: R2 **1994: R2 **1998: R1 **2002: R2 **2014: KF **2018: 3dn **2022: R1 **2026: KF ;{{BO}} (3) *Nog nôois deur d'êeste rounde erocht. **1930: R1 **1950: R1 **1994: R1 ;{{BA}} (2) *In 2014 voun 'n êeste kêe derby, vôorn 1992 verênigd in Joegoslavië. Nie deur d'êeste rounde erocht. **2014: R1 **2026: 1/16 fin. ;{{BR}} (23) *Dei ol ieder ki mei en het ol 5 keirs ewonn. In 2010 hen ze verlôorn teegn d'Hollanders. **1930: R1 **1934: R1 **1938: 3dn **1950: 2dn **1954: KF **1958: '''WK''' **1962: '''WK''' **1966: R1 **1970: '''WK''' **1974: 4dn **1978: 3dn **1982: R2 **1986: KF **1990: R2 **1994: '''WK''' **1998: 2dn **2002: '''WK''' **2006: KF **2010: KF **2014: 4dn **2018: KF **2022: KF **2026: 8e fin. ;{{BG}} (7) *In de Verênigde Stoatn rochtn ze toet in de hoolve finalles. **1962: R1 **1966: R1 **1970: R1 **1974: R1 **1986: R2 **1994: KF **1998: R1 ;{{CA-VLAG}} [[Canada]] (3) *Canada overleefde d'êeste rounde nie in 1986 en 2022. **1986: R1 **2022: R1 **2026: 8e fin. ;{{CL}} (9) *Chili is eki 'n derdn ewist, in 1962 in eign land. In 2010 in de twidde rounde uuteschoakeld deur Brazilië, ol han ze wel indruk emakt met anvollnd foetbol. **1930: R1 **1950: R1 **1962: 3dn **1964: R1 **1970: R1 **1978: R1 **1998: R2 **2010: R2 **2014: R2 ;{{CN}} (1) *China rochte nie deur d'êeste rounde in 2002. **2002: R1 ;{{CO}} (7) *In 1990 deur d'êeste rounde erocht, toune an ze verlôorn teegn Kameroen. **1962: R1 **1990: R2 **1994: R1 **1998: R1 **2014: KF **2018: R2 **2026: 8e fin. ;{{CD}} (2) *Congo-Kinshasa het in 1974 meiedoan ounder de noame ''Zaïre''. **1974: R1 **2026: 1/16 fin. ;{{CR}} (6) *Costa Rica rochte in zyn êeste weireldbeker in 1990 deur d'êeste rounde. **1990: R2 **2002: R1 **2006: R1 **2014: KF **2018: R1 **2022: R1 ;[[Cuba]] (1) *Henn mor êne kêe meiedoan, mo toune in de kwartfinalles erocht. **1938: KF ;[[Curaçao]] (1) *Den êerste kêe meiedoan in 2026. *2026: R1 ;{{DK}} (6) *Hen de kwartfinalles hoald in 1998, in 2010 voun 'n êeste kêe nie deur d'êeste rounde erocht. **1986: R2 **1998: KF **2002: R2 **2010: R1 **2018: R2 **2022: R1 ;{{DE}} (21) *Achter 'n Twiddn Ôorloge ounder de noame West-Duutsland (Bundesrepublik Deutschland), van 1994 vors were tope met Ôost-Duutsland, ol 3 keirs weireldkampioen. Speeldn in 2010 in 't hêle nie lik Duutschers, me rappe combinoasjes, mo ze sneuveldn wel in d'hoolve finalles teegn Spanje en paktn de derde plekke teegn Uruguay. **1934: 3dn **1938: R1 **1954: '''WK''' **1958: 4dn **1962: KF **1966: 2dn **1970: 3dn **1974: '''WK''' **1978: KF **1982: 2dn **1986: 2dn **1990: '''WK''' **1994: KF **1998: KF **2002: 2dn **2006: 3dn **2010: 3dn **2014: '''WK''' **2018: R1 **2022: R1 **2026: 1/16 fin. ;{{EC}} (5) *Vuuf keirs meiedoan, doavan in 2002 de twidde rounde hoald. **1998: R1 **2002: R2 **2014: R1 **2022: R1 **2026: 1/16 fin. ;{{EG-VLAG}} [[Egypte]] (4) *Recordhouder met 7 overwinniengn in de Africa Cup, mor egliek nog mo vier keirs up de weireldbeker, woarvan 1 kêe deur d'êeste rounde erocht. **1934: R1 **1990: R1 **2018: R1 **2026: 8e fin. ;[[El Salvador]] (2) *Twi keirs meiedoan, twi keirs d'êeste rounde. In 1982 zaatn ze in e groep me België, ze verlôorn toune oundermêer me 10-1 teegn Hongareye. **1970: R1 **1982: R1 ;{{GH}} (5) *Voun 'n êeste kêe derby in 2006 en rechtet deure nog de twidde rounde. In 2010 rochtn ze in de kwartfinalles, woarin dan ze in de latste minute van de verlengiengn nog e penanti krêegn, Gyan schôot nem up de latte en Uruguay won met de penanti's, Abreu makte 'n latstn deur e Panenkaatje, e stiftertje over 'n keeper. **2006: R2 **2010: KF **2014: R1 **2022: R1 **2026: 1/16 fin. ;{{GR}} (3) *Krêegn in 1994 de latste officiële golle van Maradona teegn, doarachter is 'n eschorst van cocaïne te gebruukn. In 2010 were stief defensief espeeld en uutendelik uuteschoakeld, wel nunder êeste twêe golln emakt, teegn Nigeria. **1994: R1 **2010: R1 **2014: R2 ;[[Haïti]] (2) *Nie deur de êeste rounde erocht. **1974: R1 **2026: R1 ;{{NL}} (12) *In 1974, 1978 en 2010 de finalle espeeld, mo nie kunn winn. **1934: R1 **1938: R1 **1974: 2dn **1978: 2dn **1990: R2 **1994: KF **1998: 4dn **2006: R2 **2010: 2dn **2014: 3dn **2022: KF **2026: 1/16 fin. ;{{HN}} (3) *In 1982 wos 't edoan in d'êeste rounde, juuste lik in 2010, toune an ze oek gin golle kustn moakn. **1982: R1 **2010: R1 **2014: R1 ;{{HU}} (9) *Surtout e ploeg van 't verleedn, 'n latste ki meiedoan in 1986, wel twi keirs 'n twiddn met oundermêer Puskas en Masopust. **1934: KF **1938: 2dn **1954: 2dn **1958: R1 **1962: KF **1966: KF **1978: R1 **1982: R1 **1986: R1 ;{{EN}} (17) *Êne kêe ewonn, in 1966 in eign land. In 2010 mo juuste deur d'êeste rounde erocht, toune me 4-1 verlôorn teegn de Duutschers. **1950: R1 **1954: KF **1958: R1 **1962: KF **1966: '''WK''' **1970: KF **1982: R2 **1986: KF **1990: 4dn **1998: R2 **2002: KF **2006: R2 **2010: R2 **2014: R1 **2018: 4dn **2022: KF **2026: 3dn ;{{IE}} (3) *Ossan deur d'êeste rounde erocht, êne kêe zest de kwartfinalles. **1990: KF **1994: R2 **2002: R2 ;{{ID-VLAG}} [[Indonesië]] (1) *In 1938 uuteschoakeld in de êeste rounde. **1938: R1 ;[[Irak]] (2) *In 1986 won [[België]] me stief vele rôoi teegn [[Irak]], die nie deur de êeste rounde rochte. **1986: R1 **2026: R1 ;{{IR}} (7) *Zeevn keirs in d'êeste rounde bluuvn hangn. **1978: R1 **1998: R1 **2006: R1 **2014: R1 **2018: R1 **2022: R1 **2026: R1 ;{{IL}} (1) *Eparkeerd in rounde 1 in 1970. **1970: R1 ;{{IT}} (18) *4 keirs weireldkampioen, 'n latste kêe in 2006. In 2010 kust 'n ze gin êne kêe winn en vlôogn ze deruut in d'êeste rounde. **1934: '''WK''' **1938: '''WK''' **1950: R1 **1954: R1 **1962: R1 **1966: R1 **1970: 2dn **1974: R1 **1978: 4dn **1982: '''WK''' **1986: R2 **1990: 3dn **1994: 2dn **1998: KF **2002: R2 **2006: '''WK''' **2010: R1 **2014: R1 ;{{CI}} (4) *Ol twi keirs in de ''groep des dôods''. Ol drie kirs deruut in rounde 1. **2006: R1 **2010: R1 **2014: R1 **2026: 1/16 fin. ;[[Jamaica]] (1) *In 1998 nie deur d'êeste rounde erocht, mo wel e match ewonn teegn Japan. **1998: R1 ;{{JP}} (8) *De latste zes weireldbekers derby, in eign land deur d'êeste rounde erocht (in e groep me België). In 2010 deruut in de twidde rounde teegn Paraguay, met de penanties, in d'êeste rounde het Keisuke Honda wel de schonste passeerbewegienge edoen teegn Denemarkn. **1998: R1 **2002: R2 **2006: R1 **2010: R2 **2014: R1 **2018: R2 **2022: R2 **2026: 1/16 fin. ;[[Joegoslavië]] (8) *Twi keirs 'n vierdn ewist, achter 'n burgerôorlog uut makoar evolln in Slovenië, Kroatië, Macedonië, Bosnië & Herzegovina en Servië en Montenegro (die nu oek ol twêe (foetbol)landn zyn). **1930: 4dn **1950: R1 **1954: KF **1958: KF **1962: 4dn **1974: KF **1982: R1 **1990: KF ;[[Jordanië]] (1) *Den êerste kêe meiedoan in 2026. **2026: R1 ;{{CM}} (8) *Kameroen het ol êne kêe in de kwartfinalles erocht, met Roger Milla henn ze 'n oudste scôorder, e wos in 1994 42 at 'n e golle makte teegn Rusland. In 2010 ol in d'êeste rounde deruut. **1982: R1 **1990: KF **1994: R1 **1998: R1 **2002: R1 **2010: R1 **2014: R1 **2022: R1 ;[[Koapverdië]] (1) *Den êerste kêe meiedoan in 2026. **2026: 1/16 fin. ;[[Koeweit]] (1) *In 1982 in d'êeste rounde deruut, beisn 'n match teegn Vrankryk wel in 't nieuws ekommn omdat 'n Russischn arbiter e golle were ofekeurd hadde ounder druk van de broere van 'n emir van Koeweit. **1982: R1 ;{{HR}} (7) *Toet en met 1994 e dêel van Joegoslavië, in 1998 rechtet 'n derdn. **1998: 3dn **2002: R1 **2006: R1 **2014: R1 **2018: 2dn **2022: 3dn **2026: 1/16 fin. ;{{MA-VLAG}} [[Marokko]] (7) *Êne kêe in de twidde rounde erocht, in 1994 in groep met de Belgn, die 1-0 wonn met e golle van [[Marc Degryse|Degryse]]. In 2026 verloorn z' in de kwartfinalles teegn Vrankryk. **1970: R1 **1986: R2 **1994: R1 **1998: R1 **2018: R1 **2022: 4dn **2026: KF ;{{MX}} (18) *Ol 18 keirs meiedoan, mo nôois vodder of de kwartfinalles, twi keirs an ze 't tournôoi zevve organiseerd henn. In 2010, juuste lik in 2006, deruut in de twidde rounde teegn Argentinië. **1930: R1 **1950: R1 **1954: R1 **1958: R1 **1962: R1 **1966: R1 **1970: KF **1978: R1 **1986: KF **1994: R2 **1998: R2 **2002: R2 **2006: R2 **2010: R2 **2014: R2 **2018: R2 **2022: R1 **2026: 8e fin. ;[[Nieuw-Zêeland]] (3) *In 2010 nunder êeste punt kunn pakkn teegn Slovakeye, in de vôorroundn mêestol eblokkeerd deur Australië, die sedert de vôorroundn voun 2010 in de Aziatische pouln speelt en dus gin barrages mi moe speeln. In 2010 verlôorn ze gin êen match, mor d'êeste rounde hen ze egliek nie overleefd. **1982: R1 **2010: R1 **2026: R1 ;{{NG}} (6) *Ol drie keirs deur d'êeste rounde erocht. In 2010 moestn ze up 'n latstn match winn teegn Zuud-Korea voun deure te goan, mo ze mistn te vele kansn en 't wos 2-2 en Zuud-Korea gienk deure. **1994: R2 **1998: R2 **2002: R1 **2010: R1 **2014: R2 **2018: R1 ;[[Nôord-Ierland]] (3) *In 1958 rochtn ze in de kwartfinalles, beter of dat Iengeland up da moment ol hadde ekunn. **1958: KF **1982: R2 **1986: R1 ;[[Nôord-Korea]] (2) *Rochtn in 1966 in de kwartfinalles en verlôorn doarin me 3-5 teegn Portugal, achter dan ze 3-0 vôornekommn woarn. Dein nog moeilik teegn Brazilië in 2010 (2-1 verlôorn), mo teegn Portugal krêegn ze der 7 binn. **1966: KF **2010: R1 ;{{NO}} (4) *Ol in 1934 derby, mo doarachter 50 joar moetn wachtn voun e twidde kêe. In 1998 zest in de twidde rounde erocht. In 2026 verloorn z' in de kwartfinalles teegn Iengeland. **1934: R1 **1994: R1 **1998: R2 **2026: KF ;{{UA-VLAG}} [[Oekraïne]] (1) *Sedert dan ze nie mir ounder de USSR of 't GOS zittn, êne kir up de weireldbeker en rechtet no de kwartfinalles. **2006: KF ;{{UZ-VLAG}} [[Oezbekistan]] (1) *Den êerste kêe meiedoan in 2026. **2026: R1 ;Ôost-Duutsland (DDR) *Êne kêe meiedoen, in 1974, mo nie deur de êeste rounde erocht. Van 1994 vors tope met West-Duutsland. **1974: R1 ;{{AT}} (8) *De derde plekke in 1954 wos nunder beste resultoat. **1934: 4dn **1954: 3dn **1958: R1 **1978: KF **1982: R2 **1990: R1 **1998: R1 **2026: 1/16 fin. ;[[Panama]] (2) *In 2018 voun 'n êeste kêe derby. **2018: R1 **2026: R1 ;[[Paraguay]] (9) *In 2010 voun 'n êeste kêe deur de twidde rounde erocht, deur Japan te kloppn met de penanti's. In de kwartfinalles zeker nie slichter of Spanje, mor egliek deruut deur e golle van Villa, achter dat e golle van Valdes ofekeurd wos en Cardozo e penanti miste. **1930: R1 **1950: R1 **1958: R1 **1986: R2 **1998: R2 **2002: R2 **2006: R1 **2010: KF **2026: 8e fin. ;[[Peru]] (5) *Peru het 2 keirs de kwartfinalles espeeld, in 1970 en 1978 **1930: R1 **1970: KF **1978: KF **1982: R1 **2018: R1 ;{{PL}} (9) *Pooln speelde twi keirs d'hoolve finalles, in nunder goudn joarn tusschn 1974 en 1986. **1938: R1 **1974: 3dn **1978: KF **1982: 3dn **1986: R2 **2002: R1 **2006: R1 **2018: R1 **2022: R2 ;{{PT}} (9) *Ol twi keirs in de hoolve finalles, in 1966 en in 2006. In 2010 deruut in de twidde rounde, ol makte David Villa van Spanje zyn golle wel in afseits. **1966: 3dn **1986: R1 **2002: R1 **2006: 4dn **2010: R2 **2014: R1 **2018: R2 **2022: KF **2026: 8e fin. ;{{QA-VLAG}} [[Qatar]] (2) *Gastland in 2022 en êeste kêe meegedoan **2022: R1 **2026: R1 ;{{RO-VLAG}} [[Roemenië]] (7) *Kwartfinalles in 1994, ounder impuls van Hagi en Raducioiu. **1930: R1 **1934: R1 **1938: R1 **1970: R1 **1990: R2 **1994: KF **1998: R2 ;{{RU}} (11) *Oek ounder de noame USSR, CCCP, Sovjet-Unie en GOS espeeld, êne ki 'n vierdn ewist. **1958: KF **1962: KF **1966: 4dn **1970: KF **1982: R2 **1986: R2 **1990: R1 **1994: R1 **2002: R1 **2014: R1 **2018: KF ;{{SA-VLAG}} [[Saoedi-Arabië]] (7) *In 1994 no de twidde rounde, deur België te kloppn, e golle van Al-Owairan. In 2002 verlôorn ze me 8-0 teegn Duutsland. **1994: R2 **1998: R1 **2002: R1 **2006: R1 **2018: R1 **2022: R1 **2026: R1 ;[[Schotland]] (9) *In 9 keirs nôois deur de êeste rounde erocht. **1954: R1 **1958: R1 **1974: R1 **1978: R1 **1982: R1 **1986: R1 **1990: R1 **1998: R1 **2026: R1 ;{{SN-VLAG}} [[Senegal]] (4) *Kloptn in 2002 weireldkampioen Vrankryk en rochtn in de kwartfinalles, woa dan ze teegn Turkeye verlôorn in de verlengiengn. **2002: KF **2018: R1 **2022: R2 **2026: 1/16 fin. ;{{RS-VLAG}} [[Servië]] (5) *In 2010 voun 'n êeste kêe hêel ollêne up 'n weireldbeker, nu at Montenegro oek en apartn foetbolbound ekommn is. In 1998 en 2006 dei dus officieel Servië & Montenegro mei. In 2010 wonn ze teegn Duutsland, mo vodder voun de reste twi kirs verlôorn en buutn. **1998: R2 **2006: R1 **2010: R1 **2018: R1 **2022: R1 ;{{SK-VLAG}} [[Slovakeye]] (1) *Voun êeste kêe sedert 'n ounofhankelikheid no 'n weireldbeker in 2010, doavôorn wel ol êentige kêern tope met Tjechië. Rechtet deur d'êeste rounde erocht deur Italië te kloppn in d'êeste rounde, in de twidde rounde deruut teegn Holland. **2010: R2 ;{{SI-VLAG}} [[Slovenië]] (2) *In 2002 voun 'n êeste kêe derby, vôorn 1992 verênigd in Joegoslavië. In 2010, juuste lik in 2002, deruut in rounde 1. **2002: R1 **2010: R1 ;{{ES}} (17) *E grôot foetbolland, mo vôorn 2010 nog mor êne kêe e pryzetje: de vierde plekke in 1950. In 2010 en 2026 weireldkampioen. In 1986 nog uuteschoakeld met de pinanti's in de kwartfinalles teegn België. In 2014 nie deur d' êeste rounde erocht. **1934: KF **1950: 4dn **1962: R1 **1966: R1 **1978: R1 **1982: R2 **1986: KF **1990: R2 **1994: KF **1998: R1 **2002: KF **2006: R2 **2010: '''WK''' **2014: R1 **2018: R2 **2022: R2 **2026: '''WK''' ;{{CZ}} (2) *Mor êne kêe zevve meiedoan, doavôorn tope me Slovakeye. **2002: R1 **2026: R1 ;[[Tsjechoslovakeye]] (8) *Ezo meiedoan toet in 1990, doarachter Tjechië en Slovakeye apart. Twi keirs de finalle verlôorn. **1934: 2dn **1938: KF **1954: R1 **1958: R1 **1962: 2dn **1970: R1 **1978: R1 **1990: KF ;[[Togo]] (1) *Rocht in 2006 nie deur de groepsfoase. **2006: R1 ;[[Trinidad en Tobago]] (1) *Nie deur groep B erocht en oek gin golle kunn moakn. **2006: R1 ;[[Tunesië]] (7) *Zeevn keirs nie deur de êeste rounde erocht, in 2002 wel e punt epakt teegn België. **1978: R1 **1998: R1 **2002: R1 **2006: R1 **2018: R1 **2022: R1 **2026: R1 ;{{TR-VLAG}} [[Turkeye]] (3) *Turkeye wos er voun 'n êeste kêe by in 1954, in 2002 hen ze brouns hoald. **1954: R1 **2002: 3dn **2026: R1 ;{{UY}} (15) *Klêen land van 3,5 meljoen menschn, mo wel twi keirs 'n weireldbeker ewonn. In 2010 me 3-2 verlôorn teegn Holland in d'hoolve finalles en met eevn vele in de klêne finalle, dus e vierde plekke, boovn verwachtienge. **1930: '''WK''' **1950: '''WK''' **1954: 4dn **1962: R1 **1966: KF **1970: 4dn **1974: R1 **1986: R2 **1990: R2 **2002: R1 **2010: 4dn **2014: R2 **2018: KF **2022: R1 **2026: R1 ;{{AE}} (1) *In 1990 bluuvn plakkn in de êeste rounde. **1990: R1 ;{{US}} (12) *Ol up 'n êestn weireldbeker de derde plekke, surtout sedert 1990 were mêer e foetbolland ekommn. In 2010 met de verlengiengn uuteschoakeld in de twidde rounde deur Ghana. In 2026 in d' 8e finalle uuteschoakeld deur België. **1930: 3dn **1934: R1 **1950: R1 **1990: R1 **1994: R2 **1998: R1 **2002: KF **2006: R1 **2010: R2 **2014: R2 **2022: R2 **2026: 8e fin. ;{{FR}} (17) *Weireldkampioen in 1998 in eign land teegn Brazilië en in 2018 teegn Krowoasje. In 2010 is er vanolles en nog etwot gebeurd, ollêne up 't pling nie. Ze kustn mor êen golle moakn en 't wos hêel 'n tyd spel en miserie, achter dat Anelke nor huus ezondn wos, hen de reste van de spelers en dag estakt. **1930: R1 **1934: R1 **1938: KF **1954: R1 **1958: 3dn **1966: R1 **1978: R1 **1982: 4dn **1986: 3dn **1998: '''WK''' **2002: R1 **2006: 2dn **2010: R1 **2014: KF **2018: '''WK''' **2022: 2dn **2026: 4dn ;[[Wales]] (2) *In dien êne kêe dan ze derby woarn in de kwartfinalles erocht. **1958: KF **2022: R1 ;{{IS-VLAG}} [[Ysland]] (1) *In 2018 voun 'n êeste kêe derby. **2018: R1 ;{{ZA-VLAG}} [[Zuud-Afrika]] (4) *Muchte deur 'n Apartheid lange nie meidoen an de vôorroundn, sedert 1994 wel en oundertusschn ol 3 keirs derby. In 2010 woarn ze 't êeste gastland die nie deur d'êeste rounde erocht is, ol wos 't mo met 't doelsaldo, Mexico gienk wel deure me 4 puntn. **1998: R1 **2002: R1 **2010: R1 **2026: 1/16 fin. ;{{KR}} (12) *Ol sedert 1986 derby, in 2002 in eign land in de hoolve finalles erocht, me trainer Guus Hiddink, voun de reste ossan mor in d'êeste rounde. In 2010 voun de twidde kêe deur d'êeste rounde erocht, mor in de twidde rounde eklopt deur Uruguay. **1954: R1 **1986: R1 **1990: R1 **1994: R1 **1998: R1 **2002: 4dn **2006: R1 **2010: R2 **2014: R1 **2018: R1 **2022: R2 **2026: R1 ;{{SE}} (13) *Êne kêe in de finalle, in 1958 in eign land. **1934: KF **1938: 4dn **1950: 3dn **1958: 2dn **1970: R1 **1974: KF **1978: R1 **1990: R1 **1994: 3dn **2002: R2 **2006: R2 **2018: KF **2026: R1 ;{{CH}} (13) *In elf keirs 3 keirs in de kwartfinalles erocht. In 2010 Europees kampioen Spanje eklopt in 'n êestn match, mor egliek nog deruut, achter Spanje en Chili. In 2026 verloorn z' in de kwarttfinalles teegn Argentinië. **1934: KF **1938: KF **1950: R1 **1954: KF **1962: R1 **1966: R1 **1994: R1 **2006: R2 **2010: R1 **2014: R2 **2018: R2 **2022: R2 **2026: KF [[Categorie:Weireldkampioenschap foetbol]] a11dkh5w4zbng03hfxpglx44w7uhp0e 0 17089 327179 325399 2026-07-20T15:01:15Z Zeisterre 178 links 327179 wikitext text/x-wiki {{beg}} {{Infobox land |noame=<big>Repubblika ta' Malta<br />Republic of Malta</big><br />Republiek Malta |vlagge=Flag of Malta.svg |woapen=Coat of arms of Malta.svg |koarte=[[Ofbeeldienge:EU-Malta.svg|250px]] |koartebyschrift=Liggienge van Malta in Europa<br /> {{Coord|35|54|0|N|14|24|0|E|titelweergave=ja}} |toale=Maltees, Iengels |hoofdstad=[[Valletta]] |stoatsvorm=[[Republiek]] |stoatshoofd=President [[George Vella]] |1e minister=[[Robert Abela]] |ipp=316 |inw=405.165 <small>(2009)</small> |dichtheid=1.282 |munte=Euro |tydzone=UTC+1<br /><small>(zomertyd: UTC+2) </small> |landcode=MT, MLT |tillefong=356 |TLD=.mt |fêestdag=[[21 september]]<br /><small>Oenofhankelikheidsdag</small> }} '''Malta''', officieel de '''Republiek Malta''' (Maltees: ''Repubblika ta' Malta''), is e Zuud-Europees land da bestoat uut e groep eiland'n in 't midd'n van de [[Middellandsche Zee]], 93&nbsp;km te zuud'n van [[Sicilië]] en 288&nbsp;km in 't oost'n van [[Tunesië]]. De beweunde eiland'n zyn Malta, Gozo en Comino. Malta bestoat uut 300&nbsp;km² land en is doamee één van de kleenste en dichtst bevolkte land'n ter weireld. Den hoofdstad is [[Valletta]] en de grotste stad is Birkirkara. 't Land het twee officiële toal'n: Maltees en Iengels. [[Ofbeeldienge:Kaart Malta.png|thumb|left|Koarte van Malta]] {{Commonscat|Malta}} {{EU}} {{Landn in Europa}} [[Categorie:Malta| ]] pt074qr813m2mk0za16vud0jzmvnnlp 0 19933 327227 327153 2026-07-22T15:45:02Z Zeisterre 178 links 327227 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:Location North America.svg|thumb|<center>Liggienge van Noôrd-Amerika in de weireld]] [[Ofbeeldienge:North America.png|thumb|<center> Koarte van Noôrd-Amerika]] '''Noôrd-Amerika''' is e continent die heêlegans ip 't noôrdelyk alfroend ligt en bykans heêl in 't westelyk alfroend. 't Wordt ook wel anziên lik e noôrdelyk subcontinent van [[Amerika]]. 't Grenst in 't noôrd'n an de [[Nôordelyke Yszêe]], in 't oôst'n an den [[Atlantisch'n Oceoan]], in 't west'n en 't zuud'n an de [[Still'n Oceoan]] en in 't zuudoôst'n an [[Zuud-Amerika]] en de [[Caraïbische Zêe]]. Noôrd-Amerika èt een ippervlak van à peu près 24.709.000&nbsp;km², omtrent 4,8% van d' [[Eirde (planete)|Eirde]]. 't Antal inweuners wordt geschat ip 529 miljoen mensch'n verdêeld over 23 oenofankelyke stoat'n. == Land'n en gebiêd'n == Land'n en gebiêd'n die geogroafisch geziên deêl uutmoak'n van Noôrd-Amerika zyn: *[[Ofbeeldienge:Flag of Bermuda.svg|20px]] Bermuda ([[Verênigd Keunienkryk]]) *[[Ofbeeldienge:Flag of Canada.svg|20px|border]] [[Canada]] *[[Ofbeeldienge:Flag of Greenland.svg|20px|border]] [[Groenland]] ([[Denemark'n]]) *{{MX}} *{{FR-VLAG}} Saint-Pierre en Miquelon ([[Vrankryk]]) * {{US}} Te zuud'n van Mexico ligg'n der e deêl land'n die gegroepeerd kunn'n word'n oender de noame [[Centroal-Amerika]]: *[[Ofbeeldienge:Flag of Belize.svg|20px]] Belize *{{CR}} *[[Ofbeeldienge:Flag of El Salvador.svg|20px]] [[El Salvador]] *[[Ofbeeldienge:Flag of Guatemala.svg|20px]] Guatemala *{{HN}} *[[Ofbeeldienge:Flag of Nicaragua.svg|20px]] [[Nicaragua]] *[[Ofbeeldienge:Flag of Panama.svg|20px|border]] [[Panama]] In bepoalde gevall'n word'n ook d' Antill'n of [[Caraïebn]] meegereek'nd, een eiland'ngroep in de Caraïbische Zêe: *[[Amerikoansche Moagdneilandn]] (Verênigde Stoat'n) *Anguilla (Verênigd Keunienkryk) *Antigua en Barbuda *[[Aruba]] ([[Keunienkryk van de Nederland'n]]) *Bahama's *Barbados *[[Bonaire]] ([[Olland]]) *Britsche Moagd'neiland'n (Verênigd Keunienkryk) *[[Cuba]] *[[Curaçao]] (Keunienkryk van de Nederland'n) *Dominica *Dominicoansche Republiek *Grenada *Guadeloupe (Vrankryk) *[[Haïti]] *[[Jamaica]] *Martinique (Vrankryk) *Montserrat (Verênigd Keunienkryk) *Puerto Rico (Verênigde Stoat'n) *[[Saba]] (Olland) *Saint-Barthélemy (Vrankryk) *Saint Kitts en Nevis *Saint Lucia *Saint-Martin (Vrankryk) *Sint Moart'n (Keunienkryk van de Nederland'n) *Saint Vincent en de Grenadines *[[Sint Eustatius]] (Olland) *[[Trinidad en Tobago]] {{Commonscat|North America}} {{Weirelddêeln}} [[Categorie:Nôord-Amerika| ]] bgi5whqicvjwf5q3xsobiwr4ucj2wfi 0 20466 327229 309530 2026-07-22T15:52:10Z Zeisterre 178 327229 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame=Amerikoansche Moagdneilandn<br />''United States Virgin Islands'' |woapen=Seal of the United States Virgin Islands.svg |vlagge=Flag of the United States Virgin Islands.svg |koarte=[[Ofbeeldienge:LocationUSVirginIslands.png|250px]] |koartebyschrift=Liggienge van d' Amerikoansche Moagdneilandn |toale=Iengels |hoofdstad=Charlotte Amalie |stoatsvorm=Unincorporated territory<br/>van de [[Verênigde Stoatn]] |stoatshoofd=President:<br/>[[Barack Obama]] |1e minister= |ipp=347 |inw=104.737 (2013) |dichtheid=301,8 |munte=US Dollar (USD) |tydzone=UTC -4 |landcode=VI, VIR |tillefong=(+1-340) |TLD=.vi |fêestdag=[[31 moarte]] (1917)<br/>Transfer Day (Denemarkn) }} D' '''Amerikoansche Moagdneilandn''' ([[Iengels]]: ''United States Virgin Islands'') zyn een eilandgebied van de [[Verênigde Stoatn]], e groep eilandn in de [[Caraïebn]]. Geografisch moakn ze dêel uut van de [[Moagdneilandn]] in de Klêene Antiln, tegoare met de Britsche en Spoansche Moagdneilandn. Vroeger woarn ze [[Deens-West-Indië]], moa [[Denemarkn]] hè z' in [[1916]] verkocht an de Verênigde Stoatn. [[Ofbeeldienge:BritishVirginIsland map.png|thumb|left|<center>Koarte van d' Amerikoansche Moagdneilandn]] {{clear|left}} D' Amerikoansche Moagdneilandn bestoan uut d' hoofdeilandn Saint Croix (Sint-Kruus), Saint John (Sint-Jan), Saint Thomas en 't klindere Water Island met doarround nog e stik of 50 klêene eilandjes. Ze lign in den [[Atlantischn Oceoan]] oungeveer 64&nbsp;km ten ôostn van Puerto Rico en ten westn neffest de Britsche Moagdneilandn. De totoale ippervlakte bedroagt 346,4&nbsp;km². D' hoofdstad van 't gebied is Charlotte Amalie ip 't eiland Saint Thomas. De nateure wordt vor e grôot dêel beschermd in 't ''Virgin Islands National Park''. 't Is in [[1956]] ipgericht en 't bestoat uut boain mè kristalhelder woater, koroalrifn en witte zandstrandn. In de tropische busschn groein der mêer of 800 plantesôortn. De mêeste van d' eilandn zyn [[vulkoan|vulkanisch]] van ôorsproung en heuvelachtig. == Externe koppeliengn == *[http://www.vi.gov/ VI.gov] of [https://web.archive.org/web/20150507120837/http://www.gov.vi/ Gov.vi] - Officiële website {{en}} *[http://www.visitusvi.com/ Touristische website] {{en}} *[http://deredactie.be/cm/vrtnieuws/cultuur%2Ben%2Bmedia/kunsten/1.2146759 West-Vlaams was ooit de voertaal op de Amerikaanse Maagdeneilanden] {{Commonscat|United States Virgin Islands}} {{Landn in Nôord-Amerika}} [[Categorie:Amerikoansche Moagdneilandn| ]] 3ib4m3m4f0uyc4djrcro0w5jdy8n1uw 0 24826 327185 326809 2026-07-21T08:46:42Z CommonsDelinker 364 Replacing Drapeau_non-officiel_fr_département_Aude.svg with [[File:Drapeau_traditionnel_fr_département_Aude.svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · This is 327185 wikitext text/x-wiki {{Infobox Frans departement |noame='''Aude (11)''' |vlagge=Drapeau traditionnel fr département Aude.svg |woapn=Blason_département_fr_Aude.svg |koarte=[[Ofbeeldienge:Aude-Position.svg|250px]] |koartebyschrift=Liggienge binn'n Vrankryk |regio=[[Occitanie]] |pref=[[Carcassonne]] |sous-pref=Limoux<br />Narbonne |ipp=6139 |inw=368.025 (2016) |dichtheid=60 |arr=3 |kant=19 |gem=436 }} '''Aude (11)''' es 'n [[departement (Vrankryk)|departement]] in de [[regio (Vrankryk)|regio]] [[Occitanie]] in't zuud'n van [[Vrankryk]]. 't Es genoemd noa de gelyknoamige riviere. Inweuners van Aude wordn ''Audois'' genoemd. == Geschiedenisse == 't Departement Aude es één van de 83 departementn die gecreëerd zyn binst de [[Fransche Revoluusje]], de vierde moarte [[1790]]. 't Es e gedêelte van de vroegere provinsje Languedoc. == Geografie == 't Departement Aude ligt an de [[Middellandse Zêe]]. 't Grenst an de Fransche departementn [[Pyrénées-Orientales]] en d'[[Ariège]] in't zuud'n, [[Haute-Garonne]] in't westn en de [[Tarn]] en den [[Hérault]] in't nôord'n. Aude bestoat uut drie arroundissementn (Carcassonne, Limoux en Narbonne) en et 19 kantongs en 436 gemêentn. De grotste gemêent'n noar inweunertal zyn [[Narbonne]], [[Carcassonne]], Lézignan-Corbières, Castelnaudary en Limoux. In Aude ligg'n der verschilligte burchtn van de [[Kathoarn]]. Den bekendstn es die van Carcassonne. Aude bestoat uut vuuf streekn: * Pays de Lauragais * Pays Carcassonnais * Pays de la Haute Vallée de l'Aude * Pays Corbières Minervois * Pays de la Narbonnaise De langste riviern van't departement zyn d'Aude zelve en ôok den Orbieu, de Verdouble, de Fresquel, de Boulzane, den Hers, den Orbiel, de Berre en de Vixiège. In d'Aude ligt et Regionoal nateurpark van de Narbonnaise (''Parc naturel régional de la Narbonnaise en Méditerranée''). == Externe koppelienge == * [https://web.archive.org/web/20160422073623/http://www.aude.gouv.fr/ Site van de prefecture van Aude] {{Commonscat|Aude}} [[Categorie:Aude| ]] mhkb0r5r9ktqak74v3p4yzoppk9e57w 0 25683 327228 313244 2026-07-22T15:50:18Z Zeisterre 178 links 327228 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:MiddleAmerica-pol.jpg|thumb|Koarte van Middn-Amerika]] '''Middn-Amerika''' is e culturele regio van 't [[Amerika (continent)|Amerikoans continent]]. 't Omvat [[Mexico]], [[Centroal-Amerika]] en 't [[Caraïbisch gebied]]. == Landn == {| |- valign="top" | * Antigua en Barbuda * Bahama's * Barbados * Belize * [[Costa Rica]] * [[Cuba]] * Dominica | * Dominicoansche Republiek * [[El Salvador]] * Grenada * Guatemala * [[Haïti]] * [[Honduras]] * [[Jamaica]] | * [[Mexico]] * [[Nicaragua]] * [[Panama]] * Saint Kitts en Nevis * Saint Lucia * Saint Vincent en de Grenadines * [[Trinidad en Tobago]] |} == Ofhankelyke gebiedn == {| |- valign="top" | * [[Amerikoansche Moagdneylandn]] * Anguilla * [[Aruba]] * [[Bonaire]] * Britsche Moagdneylandn * [[Curaçao]] | * Guadeloupe * Caymaneylandn * Martinique * Montserrat * Puerto Rico * [[Saba]] | * Saint-Barthélemy * [[Sint Eustatius]] * Saint-Martin * Sint Moartn * Turks- en Caicoseylandn |} [[Categorie:Midden-Amerika| ]] ho016hz55prxy2tdo6q8hxrmygnflwd 0 28778 327183 324448 2026-07-21T03:45:26Z CommonsDelinker 364 Removing [[:c:File:Guinness_World_Records_Logo_2024.svg|Guinness_World_Records_Logo_2024.svg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Guinness World Records Logo 2024.svg 327183 wikitext text/x-wiki {{Guinness_icoon}} {| class="infobox" style="max-width: 22em; width: 100%; text-align: left; font-size: 90%; float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px;" |- ! colspan="2" style="text-align: center; font-size: 125%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; color: black;" | Guinness World Records |- | colspan="2" style="text-align: center; padding-bottom: 0.5em;" | <br/>''Guinness World Records Limited'' |- ! style="width: 40%; vertical-align: top;" | Redacteur | Craig Glenday<ref name="Corporate">[http://www.guinnessworldrecords.com/corporate/about_us_5.aspx "Corporate"]. ''Guinness World Records'' (19 moarte 2010).</ref> |- ! style="vertical-align: top;" | Land | [[w:nl:Verenigd Koninkrijk|Verênigd Keunienkryk]]<ref>[https://www.linkedin.com/company/guinness-world-records "Guinness World Records"]. ''LinkedIn''.</ref> |- ! style="vertical-align: top;" | Uutgever | [[w:en:Jim Pattison Group|Jim Pattison Group]] |- ! style="vertical-align: top;" | Êeste uutgoave | 27 ogustus 1955 |- ! style="vertical-align: top;" | Soorte media | Boek, [[w:nl:Televisie|tilleviesje]] |- ! style="vertical-align: top;" | Website | [https://www.guinnessworldrecords.com/ guinnessworldrecords.com] |} '''''Guinness World Records''''', van d' iprichtienge in 1955 toet 1999 gekend lik '''''The Guinness Book of Records''''' en in vroege Amerikoansche uutgoaven lik '''''The Guinness Book of World Records''''', is e Brits [[w:nl:Naslagwerk|naslagwerk]] da joarliks wordt uutgegeevn. 't Toogt e lyste van [[w:nl:Wereldrecord|weireldrecords]], zowel van menselikke prestoaties lik van uuterstn in de nateure. [[w:nl:Hugh Beaver|Sir Hugh Beaver]] bedocht 't concept om discussies in [[w:nl:Kroeg|pubs]] ip te lossn, en de twêelienkbroers [[w:en:Norris McWhirter|Norris]] en [[w:en:Ross McWhirter|Ross McWhirter]] richtn 't boek ip in [[w:nl:Londen|Londen]] in de latste doagn van ogustus 1955.<ref name=":3">[https://www.britannica.com/topic/The-Guinness-Book-of-World-Records "The Guinness World Records | Description, History, & Facts"]. ''Britannica'' (15 oktober 2025).</ref> D' êeste uutgoave stound teegn Kesmesse 1955 boovnan de bestsellerlyste in 't Verênigd Keunienkryk. 't Joar doarip wierd 't boek internationaal gelanceerd, en teegn d' uutgoave van 2026 zit 't an zyn 71ste publicoatiejoar, wordt 't uutgegeevn in 100 landn en 40 toaln, en bevat de database mêer of 53.000 records.<ref name=":3" /> De internationale franchise is intusschn uutgebreid bykan allêene moar print; 't omvat nu ôok [[w:nl:Televisieserie|tilleviesjeseries]] en [[w:nl:Museum|museums]]. De populariteit van de franchise et derveurn gezörgd da ''Guinness World Records'' d' internationale ôofdbronne is gewordn vo 't catalogiseern en verifiëren van een enorm antal weireldrecords. D' organisoatie et record-scheidsrechters in dienst om d' authenticiteit van 't vestign en breekn van records te controleern. Achter e reekse van eignoarens is de franchise sinds 2008 in handn van de [[w:en:Jim Pattison Group|Jim Pattison Group]]. D'n ôofdzetel wierd in 2017 verplatst noar [[w:en:South Quay Plaza|South Quay Plaza]] in [[w:nl:Canary Wharf|Canary Wharf]], Londen. Sinds 2008 et ''Guinness World Records'' zyn businessmodel verschoven van de verkoop van boekn noar 't creëern van nieuwe weireldrecords ols publiciteitsstunts vo menschn en bedryvn, wa da vele kritiek et gekreegn. == Geschiedenisse == Ip 10 november 1951 gienk Sir [[w:nl:Hugh Beaver|Hugh Beaver]], ton de directie-vôorzitter van de [[w:nl:Guinness (bier)|Guinness-brouweryen]],<ref>[https://web.archive.org/web/20120225172648/http://guinness.book-of-records.info/history.html "The History of the Book"]. ''Guinness Record Book Collecting'' (25 februoari 2012).</ref> ip jacht in de [[w:en:North Slob|North Slob]] by de riviere de [[w:nl:Slaney|Slaney]] in [[w:nl:County Wexford|County Wexford]], Ierland. Achter dat em e schot ad gemist ip e [[w:nl:Goudplevier|goudpleviere]], belandde hy in e discussie over de vroage of de goudpleviere of 't [[w:nl:Moerassneeuwhoen|moerassneeuwhoen]] de rapste [[w:nl:Wild (jacht)|jachtveugel]] van Europa was (de pleviere is rapper, moar gin êen van d' twêe is de rapste jachtveugel in Europa).<ref>Davenport, Fionn. ''Ireland''. Lonely Planet (2010), p. 193. ISBN 9781742203508.</ref> Dien oavend in 't Castlebridge House besefte hy dat et ounmeugelik was om in naslagwerkn te bevestign of de goudpleviere nu de rapste jachtveugel van Europa was of nie.<ref>[https://web.archive.org/web/20070701200438/http://freespace.virgin.net/james.robertson/history2.htm "Early History of Guinness World Records"] (2005), p. 2.</ref><ref>Cavendish, Richard. "Publication of the Guinness Book of Records: 27 August 1955". ''History Today'' 55 (Ogustus 2005).</ref> Beaver wist da der elke nacht by 't publiek nog tieloze andere soortgelyke discussies wierdn g'houden, moar da der gin êen boek ter weireld was da kost dienn om discussies over records ip te lossn.<ref name="first">[https://www.guinnessworldrecords.com/news/2022/9/why-was-the-guinness-world-records-book-first-published-714607 "Why Was the Guinness World Records Book First Published?"]. ''Guinness World Records'' (30 meie 2024).</ref> Hy besefte ton dat e boek da d' antwoordn ip da sôorte vroagen gaf, wel eki succesvol zou kunn zyn.<ref>''Guinness World Records 2005''. Guinness; 50th Anniversary edition (2004), p. 6. ISBN 1892051222.</ref> {| class="infobox skin-invert" style="float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 295px; text-align: center; font-size: 90%; background-color: #f8f9fa; border: 1px solid #c8ccd1; padding: 5px;" |- | style="padding: 5px;" | <span class="skin-invert" style="display:inline-block;">[[File:Norris McWhirter (1977).jpg|135px]]</span> | style="padding: 5px;" | <span class="skin-invert" style="display:inline-block;">[[File:Ludgate House, Ludgate Circus EC4 - geograph.org.uk - 1272076.jpg|135px]]</span> |- | colspan="2" style="padding: 5px; border-top: 1px solid #c8ccd1; text-align: left;" | [[w:en:Norris McWhirter|Norris McWhirter]] richtte 't boek ip met zyn twêelienkbroere [[w:en:Ross McWhirter|Ross]] in ogustus 1955 in Ludgate House, 107 [[w:nl:Fleet Street|Fleet Street]], Londen. |} Beaver zyn idee wierd realiteit otn Guinness-werknemer [[w:nl:Christopher Chataway|Christopher Chataway]] zyn universiteitsvriendn [[w:en:Norris McWhirter|Norris]] en [[w:en:Ross McWhirter|Ross McWhirter]] anraadde, die in Londen e feitenbureau beheerden.<ref name="NorrisObWash">[https://www.washingtonpost.com/archive/local/2004/04/21/norris-mcwhirter-dies/278c9125-e98d-4bd4-94df-90720769fddd/ Bernstein, Adam. "Norris McWhirter Dies; 'Guinness Book' Co-Founder"]. ''The Washington Post'' (21 april 2004).</ref> De twêelienkbroers krêegn in ogustus 1954 de ipdracht om wa da uuteindelik ''The Guinness Book of Records'' wierd, soamen te stelln. Der wierdn duznd groadise exemploarn uutgedêeld in pubs in hêel Groot-Brittannië en Ierland lik reclamestunt vo 't Guinness-merk, en ze wierdn oungelôoflik populair by de klantn.<ref name="first" /><ref>[https://web.archive.org/web/20060513093133/http://spyhunter007.com/spy_guinness_book_history.htm "Guinness Book History 1950 – Present"]. ''spyhunter007.com'' (13 meie 2006).</ref> Achter d' iprichtienge van 't kantoor van ''The Guinness Book of Records'' boovnan Ludgate House, 107 [[w:nl:Fleet Street|Fleet Street]] in Londen, wierd d' êeste 198 bladzydn tellende uutgoave gedrukt ip 27 ogustus 1955. Teegn Kesmesse stound et ip nummer êen van de Britsche bestsellerlyste.<ref name="best seller">[https://www.guinnessworldrecords.com/60/through_the_years.html "Guinness World Records History"]. ''Guinness World Records'' (13 november 2021).</ref> 't Joar doarip wierd 't in de Verênigde Stoatn geïntroduceerd deur de New Yorksche uutgever [[w:en:David A. Boehm|David Boehm]] en wierdn der 70.000 exemploarn verkocht.<ref name="Martin">[https://www.nytimes.com/2000/02/10/arts/david-boehm-86-record-keeper-to-the-world.html Martin, Douglas. "David Boehm, 86, Record-Keeper to the World"]. ''The New York Times'' (10 februoari 2000).</ref> Sindsdiên et ''Guinness World Records'' mêer of 150 miljoen exemploarn verkocht in 100 landn en 40 toaln.<ref>[https://www.businessinsider.com/guinness-world-records-surviving-age-of-internet-and-social-media-2023-6 "Here's How the Guinness World Records Went from a Way to Settle Pub Arguments to a Worldwide Phenomenon"]. ''Business Insider'' (8 juni 2024).</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20150821044202/http://corporate.guinnessworldrecords.com/index.aspx "Guinness World Records Corporate – Home"]. ''Guinness World Records'' (21 ogustus 2015).</ref> [[File:Kobayashi Takeru, Japanese competitive eater 2.jpg|thumb|upright|left|Japansche competietie-eter [[w:nl:Takeru Kobayashi|Takeru Kobayashi]] me twêe Guinness World Record certificoatn.]] Vanwege 't verrassende succes van 't boek wierdn der vele extra uutgoavn gedrukt, wa da uuteindelik leidde toet e patroon van êen herzienne uutgoave per joar, gepubliceerd in september/oktober, juuste ip tyd vo de fêestdoagn.<ref>[https://www.theguardian.com/books/booksblog/2011/dec/02/guinness-christmas-publishers-sales "Guinness Is Good for You at Christmas - but Not for Publishers"]. ''The Guardian'' (8 juni 2024).</ref> De broers McWhirter bleevn 't boek nog joarnlank soamenstelln. Ze aadden olletwêe een encyclopedisch geheugn; in de Britsche tilleviesjeserie vo kienders ''[[w:en:Record Breakers|Record Breakers]]'' (gebaseerd ip 't boek), die van 1972 toet 2001 ip de [[w:nl:BBC|BBC]] wierd uutgezoundn, beantwoordden ze vroagn van kienders in 't publiek over verschillige weireldrecords, en ze gaavn ossan 't zjuuste antwoord.<ref>Sheridan, Simon. ''The A-Z of Classic Children's Television: From Alberto Frog to Zebedee''. Reynolds & Hearn Ltd (2004), p. 217–221. ISBN 1903111277.</ref> [[w:en:Ross McWhirter#Assassination|Ross McWhirter wierd vermôord]] deur twêe leedn van 't [[w:nl:Provisional Irish Republican Army|Provisional Irish Republican Army]] (IRA) in 1975, ols reactie ip 't uutloovn van e belôning van £ 50.000 vo informoatie die zou leidn toet de vangst van leedn van de groepeerynge.<ref>[https://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/3643039.stm "Record Breakers' McWhirter Dies"]. ''BBC News'' (20 april 2004).</ref> Achter de môord ip Ross wierd 't segment in 't programma woarip da vroagn van kienders wierdn beantwoord, veranderd in ''Norris on the Spot''. Norris gienk vodder ols d'n ênigsten redacteur van 't boek.<ref name="NorrisObWash" /> [[File:Where’s Wally World Record (5846729480).jpg|thumb|upright=1.1|Dêelnemers an 't weireldrecord van ''[[w:nl:Waar is Wally?|Woar is Wally?]]'' uut 2011 in Dublin, Ierland. 't Record stound ip 3.872 menschn verkleed in Wally, moar wierd in 2017 gebrookn met 4.626 menschn in Japan.<ref>[https://www.guinnessworldrecords.com/news/commercial/2017/10/wheres-wally-4-626-people-dressed-as-waldo-break-a-record-in-japan-498860 "Where's Wally? 4,626 People Dressed As Waldo Break a Record in Japan"]. ''Guinness World Records'' (30 oktober 2017).</ref>]] Guinness Superlatives, loater Guinness World Records Limited, wierd in 1954 in Londen ipgericht om 't êeste boek uut te briengn.<ref>[https://find-and-update.company-information.service.gov.uk/company/00541295 "Guinness World Records Limited"]. ''Companies House.gov.uk'' (1 juni 2024).</ref> [[w:en:Sterling Publishing|Sterling Publishing]] bezat tientalln joarn de rechtn ip 't ''Guinness''-boek in de VS, toet da Guinness et in 1989 werekocht achter een 18 moandn deurende rechtzoake.<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20231123205553/https://www.mentalfloss.com/posts/discontinued-guinness-world-records Gutoskey, Ellen. "14 (Thankfully) Discontinued Guinness World Records"]. ''Mental Floss'' (4 meie 2022).</ref> De groepe was eigndom van Guinness PLC en doarachter [[w:nl:Diageo|Diageo]] toet 2001, ton da 't vo £ 45,5 miljoen ($ 65 miljoen) wierd overgekocht deur [[w:en:Gullane Entertainment|Gullane Entertainment]].<ref>[https://web.archive.org/web/20010820144727/http://biz.yahoo.com/prnews/010701/hssu011.html "Gullane Entertainment to Acquire Guinness World Records"]. ''PRNewswire'' via ''Yahoo.com'' (1 juli 2001).</ref> Gullane zelve wierd in 2002 gekocht deur [[w:en:HIT Entertainment|HIT Entertainment]]. In 2006 kocht [[w:nl:Apax Partners|Apax Partners]] HIT en verkocht uuteindelik Guinness World Records begun 2008 an de [[w:en:Jim Pattison Group|Jim Pattison Group]], 't moederbedryf van [[w:en:Ripley Entertainment|Ripley Entertainment]], da de licensjes bezit om de attracties van Guinness World Records uut te boatn. Met kantoorn in New York City en Tokio, bluuft d'n ôofdzetel van Guinness World Records in de [[w:en:South Quay Plaza|South Quay Plaza]] in [[w:nl:Canary Wharf|Canary Wharf]], Londen,<ref>[https://www.officelovin.com/2017/03/peek-inside-guinness-world-records-london-headquarters/ Michal. "A Peek Inside Guinness World Records' London Headquarters"]. ''Officelovin''' (Moarte 2017).</ref> binst da de museum-attracties gevestigd zyn in 't ôofdkwartier van Ripley in [[w:nl:Orlando (Florida)|Orlando]], Florida. === Evolutie === [[File:Lucky Diamond Rich face.jpg|left|upright|thumb|Sinds 2006 is [[w:en:Lucky Diamond Rich|Lucky Diamond Rich]] houder van 't Guinness World Record vo "De mêest getatoeëerde mens ter weireld", met tatoeages die bykan hêel zyn lichoam bedekkn.]] Recente uutgoavn en under surtout gefocust ip prestoaties van individuele menschn. Wedstrydn goan van bekende zoakn lik [[w:nl:Olympisch gewichtheffen|Olympisch gewichtheffn]] toet de langste ofstandn in 't [[w:en:Egg tossing|smyten me eiers]], of de langste tyd gespendeerd an 't speeln van ''[[w:nl:Grand Theft Auto IV|Grand Theft Auto IV]]'' of de grotste oeveelheid [[w:nl:Hotdog|hotdogs]] die iemend egeetn et in drie menuutn.<ref>[https://web.archive.org/web/20190119160744/http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/24214-most-hot-dogs-eaten-in-3-minutes "Most Hot Dogs Eaten in 3 Minutes"]. ''Guinness World Records'' (19 januoari 2019).</ref> Neviëst wedstryden stoan der ôok feitn in lik de zwoarste tumor,<ref>[https://web.archive.org/web/20190120161133/http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/67567-largest-tumour-removed-intact "Largest Tumour – Removed Intact"]. ''Guinness World Records'' (oktober 1991).</ref> de mêest giftige [[w:nl:Paddenstoel (schimmel)|paddenstoel]],<ref>[https://web.archive.org/web/20180824012923/http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/66477-most-poisonous-fungus "Most Poisonous Fungus"]. ''Guinness World Records'' (24 ogustus 2018).</ref> de langstlôopende [[w:nl:Soapserie|soapserie]]<ref>[https://web.archive.org/web/20190123185453/http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/longest-running-tv-soap-opera "Longest-Running TV Soap Opera"]. ''Guinness World Records'' (23 januoari 2019).</ref> en de mêest weirdevolle levensverzekering.<ref>[https://web.archive.org/web/20190112152038/http://www.guinnessworldrecords.com/news/2014/3/mystery-billionaire-takes-out-historic-$201-million-life-insurance-policy-56096 "Mystery Billionaire Takes Out Historic $201 Million Life Insurance Policy"]. ''Guinness World Records'' (13 moarte 2014).</ref> Vele records goan ôok over de joungste menschn die iet bereikt en, lik den joungsten die olle landn ter weireld et bezocht, udig vastg'houden deur [[w:nl:Maurizio Giuliano|Maurizio Giuliano]].<ref>''Guinness Book of World Records'' (UK editie, 2006), p. 126.</ref> Iedere uutgoave bevat e selectie uut de database van Guinness World Records, en d' eisen vo 't opneemn van e record verandern ieder joar.<ref>[https://web.archive.org/web/20210807182909/https://www.reddit.com/r/IAmA/comments/2ppbdz/i_am_craig_glenday_editorinchief_at_guinness/cmywf2e/ Glenday, Craig. "r/IAmA – I Am Craig Glenday, Editor-in-Chief at Guinness World Records"]. ''reddit'' (18 december 2014).</ref> De latste editie is de 72ste, uutgebrocht in ogustus 2025.<ref>[https://www.guinnessworldrecords.com/products/books/history-of-the-book/book-cover-archive "Guinness World Records Archive"]. ''Guinness World Records'' (9 november 2023).</ref> 't Pensioen van Norris McWhirter in 1995 en de loatere beslissing van Diageo om 't merk te verkôopn, en d'n focus van de boekn verschoven van tekst noar zwoar g'illustreerde informoatie. Een lyste records wordt vo 't boek geselecteerd uut 't vullêdige archief, moar olle bestoande weireldrecords zyn te bekiekn ip d' under website deur een account an te moakn. Aanvroagn vo te probeern e bestoand record te breekn, zyn grôdis vo geweune menschn. Der is e vergoedinge van £ 5 (of $ 5) om e hêel nieuw sôorte record vôorn te stelln.<ref>[https://web.archive.org/web/20190109082310/http://www.guinnessworldrecords.com/records/the-application-process/ "The Application Process"]. ''Guinness World Records'' (9 januoari 2019).</ref> [[File:Can you see the surfer? (33988985575).jpg|thumb|upright=1.1|De North Beach in [[w:nl:Nazaré (Portugal)|Nazaré]], Portugal, stoat in de Guinness World Records ols de plekke me de grotste golven woar dat er ôoit ip gesurft is.]] Der zyn ôok verschillige spin-off boekn<ref>[https://web.archive.org/web/20181227142638/http://book-of-records.info/ "Guinness Record Book Collecting"]. ''guinness.book-of-records.info'' (27 december 2018).</ref> en tilleviesjeseries gemakt. ''Guinness World Records'' kende 't record van "Mens me de mêeste records" toe an [[w:nl:Ashrita Furman|Ashrita Furman]] uut Queens, New York, in april 2009; ip da moment ad em der idder geval 100.<ref>[https://web.archive.org/web/20090612221225/http://community.guinnessworldrecords.com/_Guinness-World-Records-honors-one-mans-historic-milestone-100-Records-Broken/blog/241933/7691.html "Guinness World Records Honors One Man's Historic Milestone – 100 Records Broken!"]. ''community.guinnessworldrecords.com'' (12 juni 2009).</ref> In 2005 wierd 9 november benoemd toet ''International Guinness World Records Day'' om 't breekn van records an te moedigen.<ref name="Guinness2006">[https://archive.today/20120718032729/http://www.businesswire.com/portal/site/google/index.jsp?ndmViewId=news_view&newsId=20061106005761&newsLang=en "Records Shatter Across the Globe in Honor of Guinness World Records Day 2006"]. ''Businesswire'' (18 juli 2012).</ref> In 2006 deeden der noar schattinge 100.000 menschn mee in mêer of 10 landn. Guinness telde 2.244 nieuwe records in 12 moandn tyd, een enormen ipstoot in vergelykinge me de vôorgoande joarn.<ref name="Guinness2006" /> In februoari 2008 zond [[w:nl:National Broadcasting Company|NBC]] ''The Top 100 Guinness World Records of All Time'' uut, en de complete lyste wierd ip d' under website gezet.<ref>[https://web.archive.org/web/20150610215601/http://www.guinnessworldrecords.com/news/2008/01/080128.aspx "Guinness World Records Live: Top 100"]. ''Guinness World Records'' (10 juni 2015).</ref> Deur de stief grôte populariteit van de franchise is ''Guinness World Records'' uutgegroeid toet d'n absolute internationale autoriteit in 't beôordeeln en byhoudn van weireldrecords.<ref>[https://web.archive.org/web/20221015212647/https://www.itv.com/news/central/2012-09-13/midlands-world-record-breakers "Midlands World Record Breakers"]. ''ITV News'' (15 oktober 2022).</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20221015212646/https://blabbermouth.net/news/metallica-earns-spot-in-guinness-world-records-2015-edition "Metallica Earns Spot in 'Guinness World Records' 2015 Edition"]. ''Blabbermouth'' (15 oktober 2022).</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20200923040826/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/noblmd14-lewandowski-enters-guinness-world-record-books.jsp "Lewandowski Enters Guinness World Record Books"]. ''Bundesliga'' (23 september 2020).</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20200818203722/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/news/guinness-world-records-new-edition-history-origins-brewer-ireland-a8523941.html "Guinness World Records: How the Irish Brewer Became an Authority on Firsts, Feats and Pub Trivia"]. ''The Independent'' (18 ogustus 2020).</ref> === Lyste van stopgezette Guinness weireldrecords === Binst de geschiedenisse zyn verschillige recordcategorieën stopgezet. Dikkers et dit te moakn met e gevoar vo de gezoendheid of vo 't milieu. {| class="wikitable" |+ ! Record ! Redn vo stopzettienge ! Recordhouder ! Latste verschynienge ! Bronne |- | 't Grotste antal massoale [[w:nl:Oplaten van ballonnen|ballounn-oploatn]] | Zörgn om 't milieu (zie [[w:en:Balloonfest '86|Balloonfest '86]]) | Balloonfest '86 | 1986 | <ref>[https://web.archive.org/web/20231123205552/https://www.cleveland.com/tipoff/2011/10/claim_to_world_record_for_ball.html McIntyre, Michael K. "Claim to World Record for 'Balloonfest '86' Is Not All Hot Air: Michael K. Mcintyre's Tipoff"]. ''The Plain Dealer'' (1 oktober 2011).</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20231216175542/https://www.cleveland.com/news/2023/06/where-truth-ends-and-fake-news-begins-on-clevelands-1986-balloonfest-letter-from-the-editor.html Quinn, Chris. "Where Truth Ends and Fake News Begins on Cleveland's 1986 Balloonfest: Letter from the Editor"]. ''cleveland.com'' (24 juni 2023).</ref><ref name=":0" /> |- | Grotste publiek by e [[w:en:Camel wrestling|kameelworstelfestival]] (en andere controversiële bêestensportn) | Zörgn over 't welzyn van bêestn | 't Kameelworstelfestival van 1994 in [[w:nl:Selçuk (district)|Selçuk]], Turkeye, met een publiek van 20.000 menschn. | 2010 | <ref name=":0" /> |- | Rapste weireldreize me d'n auto | Snelheidslimietn (die in 't gedrang kwoamn) | Saloo Choudhury | style="text-align: center;" | 1996 | <ref name=":0" /> |- | 't Rapst [[w:nl:Jodelen|jodeln]] | | In februoari 1992 hoalde de Duutsche jodeloare Thomas Scholl 22 toonn in êen seconde, woarvan 15 in [[w:nl:Falset|falset]]. | 1992 | <ref name=":0" /> |- | Zwoarste huusdiern | Welzyn van bêestn. 't Moedigde menschn an om under bêestn te vele teetn te geevn. | De winnoare vo de zwoarste katte, Himmy, moeste in e kruwoagn vervoerd wordn en woog 21,3 kg by d'n dôod deur oasemhoaliengsprobleemn in 1986. | style="text-align: center;" | 1998 | <ref name=":0" /><ref name=":1">[https://web.archive.org/web/20231003201933/https://www.guinnessworldrecords.com/news/2015/8/60-years-on-the-categories-that-guinness-world-records-no-longer-monitors-393758 "60 Years on, the Categories That Guinness World Records No Longer Monitors"]. ''Guinness World Records'' (3 oktober 2023).</ref><ref>[https://www.theguardian.com/uk/2008/jul/20/animalwelfare.animalbehaviour Jowit, Juliette. "Junk Food Diet Fuels Epidemic of Pet Obesity"]. ''The Observer'' (19 juli 2008).</ref> |- | Joungerstoakingn en vastn | Gezoendheidsredens | | | <ref name=":2">[https://web.archive.org/web/20231123205553/https://www.grunge.com/366744/guinness-world-records-that-are-no-longer-accepted/ Sullivan, Kate. "Guinness World Records That Are No Longer Accepted"]. ''Grunge'' (26 moarte 2021).</ref> |- | Oungetimede [[w:nl:Vraatzucht|vroatzucht]] | Gezoendheidsredens | D' uutgoave van 1955 gaf an dat de rapste tyd om e vulle osse ip t'eetn 42 doagen was (gevestigd in 1880 deur de Duutser Johann Ketzler). In totoal wierdn in 1989 zo'n 43 eet-records stopgezet. Ollêne 't record van de grotste alleseter bleef over vo d' historische weirdn (de Fransman [[w:nl:Michel Lotito|Michel Lotito]] at lusterters, velo's, tv's en e hêel Cessna-vliegtuugste ip). | style="text-align: center;" | 1989 | <ref>[https://web.archive.org/web/20220606172642/https://apnews.com/article/70f238e617e728163a0c23f0f0ee4291 "Guinness to Drop Gluttony Records"]. ''AP News'' (6 juni 2022).</ref><ref name=":1" /><ref name=":0" /> |- | Grotste muntenpiramide | Kort in klêengeld / muntn | In 1984 gienk de prys noar twêe preteens uut [[w:nl:Arizona|Arizona]], Marc Edwards en Ben Schlimme Jr., die een piramide bouwden van 104.000 muntn. | style="text-align: center;" | 1984 | <ref>[https://web.archive.org/web/20250305230754/https://www.newspapers.com/article/arizona-daily-star-humble-pesos-rise-in/157141057/ "Humble Pesos Rise in Mighty Pyramid As Teen-ager Stacks His Way to Fame"]. ''Arizona Daily Star'' (6 september 1987), p. 30.</ref><ref name=":0" /> |- | Grotste toartengevecht | Verspillienge. Eetn moe by recordpogiengn achterof kunn g'eetn wordn deur menschn. | | | <ref name=":0" /> |- | Langste kussienge | Gevoar verboundn an [[w:nl:Slaaptekort|sloaptekort]] | | 2013 | <ref>[https://web.archive.org/web/20231123205553/https://www.ndtv.com/offbeat/longest-kiss-world-record-contest-was-discontinued-guinness-explains-why-4185928 "Longest Kiss World Record Contest Was Discontinued, Guinness Explains Why"]. ''NDTV.com'' (7 juli 2023).</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20241210084308/https://www.guinnessworldrecords.com/news/2023/7/why-did-we-deactivate-the-longest-kiss-world-record-754853 Atwal, Sanj. "Why Did We Deactivate the Longest Kiss World Record?"]. ''Guinness World Records'' (6 juli 2023).</ref> |- | Langste tyd levend begroavn zyn | Ounveilig | In 1998 bleef e "menselikken mol" genaamd Geoff Smith 147 doagen ounder de ground vo 't record van zyn eign moedre te breekn. Guinness weigerde d' erkenninge. | 1998 | <ref name=":2" /><ref>[https://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/229739.stm "Going Underground – What a Record!"]. ''BBC News'' (8 december 1998).</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20250119035234/https://www.newspapers.com/article/the-express-guinness-bury-the-human-mole/157145926/ "Guinness Bury the Human Mole's Feat"]. ''The Express'' (28 januoari 1999).</ref><ref>[https://www.newspapers.com/article/the-observer-the-underground-man/157146372/ Taylor, Sam. "The Underground Man"]. ''The Observer'' (13 december 1998).</ref> |- | Langste tyd zounder te sloapn | Gezoendheidsredens | | style="text-align: center;" | 1974 | <ref name=":23">[https://web.archive.org/web/20240511125622/https://www.guinnessworldrecords.com/news/2023/1/whats-the-limit-to-how-long-a-human-can-stay-awake-733188 Atwal, Sanj. "What's the Limit to How Long a Human Can Stay Awake? And Why We Don't Monitor the Record"]. ''Guinness World Records'' (17 januoari 2023).</ref><ref name=":12">[https://web.archive.org/web/20221115182509/https://www.cbs8.com/article/news/local/zevely-zone/roger-guy-english-revisits-his-1974-world-record/509-a6bc3940-0b69-4e46-ab4d-89bbd5d77314 Zevely, Jeff. "No Sleep for 12 Days! Roger Guy English Revisits His 1974 World Record"]. ''KFMB-TV'' (9 ogustus 2022).</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20231001195531/https://www.bbc.com/future/article/20180118-the-boy-who-stayed-awake-for-11-days Keating, Sarah. "The Boy Who Stayed Awake for 11 Days"]. ''BBC Future'' (18 januoari 2018).</ref><ref name=":02">[https://web.archive.org/web/20211118033629/https://www.sandiegouniontribune.com/pomerado-news/news/story/2021-11-17/poway-man-inspires-documentary-beer Brandt, Angela. "Poway Man Who Relishes a Challenge, No Matter How Crazy, Inspires Documentary and a Beer"]. ''Pomerado News'' (18 november 2021).</ref> |- | 't Mêeste bier gedrounkn in één eure | Gezoendheidsredens | In 60 menuutn dronk de 23-joarige Jack Keyes uut Nôord-Ierland 36 pientn uut. | style="text-align: center;" | 1989 | <ref name=":0" /> |- | Moeilikste tongbreker | | D' uutgoave van 1974 pikte d' Iengelse zinne "The sixth sick sheik's sixth sheep's sick" uut. | 1974 | <ref name=":0" /> |- | Mêeste wenskaarten ountvangn deur 1 mens | Angst da 't postsystêem weireldwyt zou platliggn | De Britse jounge kankerpatiënt [[w:nl:Craig Shergold|Craig Shergold]] ountving 33 miljoen koartjes tusschn 1989 en 1991. | 1991 | <ref>[https://www.irishtimes.com/news/get-well-letter-idea-makes-family-sick-11-years-later-1.292322 "'Get Well' Letter Idea Makes Family Sick 11 Years Later"]. ''The Irish Times''.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20111018090622/http://www.guardian.co.uk/society/2001/feb/15/voluntarysector1 "Caught Up in Chain Mail"]. ''The Guardian'' (15 februoari 2001).</ref><ref name=":0" /> |- | Mêeste gitoarn kapotgesleegn binst e tournee | "Gitoar-welzyn" | [[w:nl:Matthew Bellamy|Matthew Bellamy]] van d' Iengelsche rockband [[w:nl:Muse (band)|Muse]] sloeg in 2004 binst êen tournee 140 gitoarn plat. | 2004 | <ref name=":0" /> |- | Mêeste gêestn- of wensballounn tegelykertyd ipgeloatn | Milieu-overwegiengn | In meie 2013 wierdn der in de Filipynn 15.185 oploatballounn weggestuurd vo weireldvrede. | 2013 | <ref name=":0" /> |- | Mêeste tweets binst êen seconde | | Der wierdn ip 2 ogustus 2013 bykan 143.199 berichtjes verstuuurd in êen seconde ip Twitter binst d' uutzendieng van e film. | 2013 | <ref name=":0" /><ref name=":0" /> |- | Rapste violist | Moeilikheid om exact te meetn of ol de nootn zuuver zyn g'hoald, zelfs ofgespeeld in slow-motion. | | style="text-align: center;" | 2017 | <ref>[https://web.archive.org/web/20180510012656/https://www.youtube.com/watch?v=2Q0WGQbJbso "Fastest Violin Player"]. ''Guinness World Records'' / YouTube (2019).</ref> |- | Langste [[w:nl:Dreadlocks|dreadlock]] | Moeilik te bepoaln of er uutgevolln hoar g'hermonteerd is in de staarte. | | 2006 | <ref>[https://web.archive.org/web/20111005033245/http://community.guinnessworldrecords.com/_Longest-Dreadlock-Record-Rested/BLOG/3083932/7691.html "Longest Dreadlock Record – Rested"]. ''Guinness World Records'' (5 oktober 2011).</ref> |} == 't Bepoaln van records == {| class="infobox skin-invert" style="float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 295px; text-align: center; font-size: 90%; background-color: #f8f9fa; border: 1px solid #c8ccd1; padding: 5px;" |- | style="padding: 5px;" | <span class="skin-invert" style="display:inline-block;">[[File:Chandra_04.jpg|152px]]</span> | style="padding: 5px;" | <span class="skin-invert" style="display:inline-block;">[[File:Robert Wadlow postcard.jpg|118px]]</span> |- | colspan="2" style="padding: 5px; border-top: 1px solid #c8ccd1; text-align: left;" | [[w:nl:Chandra Bahadur Dangi|Chandra Bahadur Dangi]] uut Nepal (links), met e lengte van 54,6 cm, is erkend lik de kortste mens ôoit, binst dat de langste mens ter weireld, d'n Amerikoan [[w:nl:Robert Wadlow|Robert Wadlow]] (rechts), 2,72 meter lank was. Beidn zyn geverifieerd deur ''Guinness World Records''. |} Vo stief vele records treedt ''Guinness World Records'' ip lik den effectieven autoriteit ip 't gebied van d' exacte vereisten en by wien da de records liggn. 't Bedryf zendt eign scheidsrechters noar evenementn om d' echtheid van recordpogiengn te bepoaln. De lyste me records die deur ''Guinness World Records'' wordt geregistreerd is nie vaste; records kunn wordn toegevoegd en ôok vo verschillige redens wordn verwyderd. 't Publiek is oltyd welkome om anvragen vo records in te dienn, wa da e verbeteringe van e bestoand record kan zyn, of e gigantische prestoatie die e spiksplinternieuw record in 't leevn roept.<ref name="faq">[https://web.archive.org/web/20120124172127/http://www.guinnessworldrecords.com/faq.aspx "Frequently Asked Questions"]. ''Guinness World Records'' (24 januoari 2012).</ref> 't Bedryf stelt ôok corporoatieve dienstn ter beschikkinge an bedryvn die "de kracht van recordbreekn willn inzettn om anzienlik succes vôorn d' under oundernemieng te hoalen."<ref name="corporate">[https://web.archive.org/web/20120512021154/http://corporate.guinnessworldrecords.com/ "Guinness World Records Corporate"]. ''Guinness World Records'' (12 meie 2012).</ref> === Ethische en veiligheidsprobleemn === ''Guinness World Records'' vermeldt da ze verschillige sôortn records nie t'anveirdn vo ethische redens, lik dizze die te moakn en met 't dôden of 't kwoad doen van bêestn.<ref name="isitarecord">[https://web.archive.org/web/20120504015421/http://www.guinnessworldrecords.com/is-it-a-record/ "Is Your Proposal a Potential Guinness World Records™ Achievement?"]. ''Guinness World Records'' (4 meie 2012).</ref> In de uutgoave van 2006 wierd de Colombioansche seriemôordenoare [[w:nl:Pedro López (seriemoordenaar)|Pedro López]] vermeld lik de "mêest pro-actieve seriemôordenoare", achter dat em in de joarn '60 toet '80 minstens 110 menschn ad vermôord (ol beweert em zelve dat em der mêer of 300 et gedôod).<ref>[https://web.archive.org/web/20150216093053/http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/most-prolific-serial-killer "Most Prolific Serial Killer"]. ''Guinness World Records'' (16 februoari 2015).</ref> Da wierd loater verwyderd noa anleidieng van klachtn dat 't e wedstryd makte van môord, moar 't record wierd wel uuteindelik weere in d'uutgoave van 2026 ipgenome. [[File:Guinness Beer Record 1977.jpg|left|thumb|Steven Petrosino die êen liter pient achteroaver droenk in 1,3 secondn in juni 1977.<ref>[https://web.archive.org/web/20100211213237/http://www.beerrecord.com/ "Guinness World Beer Record"]. ''beerrecord.com'' (11 februoari 2010).</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20110131051136/http://www.youtube.com/watch?v=HbX33Zkl9Nw Raine, Jonathan. "Steven Petrosino Chugs"]. ''YouTube'' (1 september 2006).</ref> Guinness schrapte in 1991 uuteindelik olle alcoholrecords, om ze loater were in d' uutgoave van 2008 t' introdeuceern.]] Verschillige weireldrecords die ôoit in 't boek stounden, zyn geschrapt vo ethische redens, in 't byzounder uut zörge vo de veiligheid van potentiële recordbrekers. E vôorbeeld was d' publicoatie van 't record vo 't "zwoarste huusdier", woarachter da vele eignoarens under bêestn express t' overvoedden.<ref>[https://www.theguardian.com/uk/2008/jul/20/animalwelfare.animalbehaviour "Junk Food Diet Fuels Epidemic of Pet Obesity"]. ''The Guardian'' (31 meie 2024).</ref> Guinness liet ôok records volln binn d' under sectie van d' oardigheden over teetn en drienkn, en dit ol in 1991, uut vreeze da deelnemers under zoudn blesseern en ton me e [[w:nl:Rechtszaak|rechtzoake]] 't bedryf zoudn anklagen.<ref name="discontinue">''Guinness Book of World Records'' (1990), p. 464.</ref> By die veranderiengn eurd'n 't verwyderen van records round 't stief zêre binnedrienkn van [[w:nl:Gedistilleerde drank|stèrke drankn]], wyn en bier. Andere activiteitn, waarounder [[w:nl:Zwaardslikken|zwoardslikkn]] en openboar rallyryen, wierdn ofgeslootn vo nieuwe inzendietiengn omda de bestaande holders vôorby de algemêen anveirde medische meugelikheedn woarn gegoan. Ip 't zelfste moment zyn der echter ôok geslootn recordcategorieën die were oopngezet wierdn. E vôorbeeld is 't zwoardslikkn; in de uutgoave van 1990 slootn ze die weh, moar wierd met tyd were ip'oald achter da [[w:en:Johnny Strange|Johnny Strange]] ip de zender van Guinness e nieuw record iploed.<ref>[https://web.archive.org/web/20200301215007/https://www.getsurrey.co.uk/news/surrey-news/weird-wacky-surrey-guinness-world-17824947 Pengelly, Emma. "Surrey's Wackiest World Records and How You Can Set Your Own"]. ''Surreylive'' (29 februoari 2020).</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20180903200732/http://www.guinnessworldrecords.com/news/2017/1/daring-record-holder-johnny-strange-adds-to-his-collection-of-titles-460468 "Daring Record Holder Johnny Strange Adds to His Collection of Titles with Scary Sword Swallowing Feat"]. ''Guinness World Records'' (30 januoari 2017).</ref> 'T zelfste passeerde by d' bierdrinkers; de pientndrinkrecords wierdn 17 joar lank verbannen, moar in 2008 wierdn ze stillekes an uut de "menselikke prestoaties"-sectie ogeploaid en noar e nieuw, ounoapnvallend dêel van de latste print overgeplatst.<ref>[https://web.archive.org/web/20120112083811/http://www.beerrecord.com/guinnessbook.htm "Guinness World Record Book Entry"]. ''Guinness World Beer Record'' (11 juni 2004).</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20120112083947/http://www.beerrecord.com/guinnessbook_2008.htm "Guinness World Record Book Entry 2008"]. ''Guinness World Beer Record'' (11 juni 2004).</ref> Zeker sedert 2011 zyn der byzoundere veiligheidsrichtlynn round etensrecords. Zo is et verplicht da by probeerzels rond "grotste eteriengn" 't product nog eenevol eetboar bluuft an 't ende van de meteenge, en moej'et toet 't latste gruuske verdeeln an 't publiek om voedselverspillienge in te toomn.<ref name="faq" /> [[w:nl:Kettingbrief|Kettienkbrieven]] zyn ôok strengksns verboodn.<ref>[https://web.archive.org/web/20220322040209/https://www.guinnessworldrecords.com/records/faqs "Frequently Asked Questions"]. ''Guinness World Records'' (22 moarte 2022).</ref> Vo d' ecologische redens es 't ôok gedoan met 't massaal ipsmyten van balounn of lampionnen, juuste gelik de records die med den antwaarp van tobak- of [[w:nl:Hennep|cannabis]] te moakn ên.<ref name=":23" /><ref name=":02" /><ref>''Guinness Book of World Records'' (1984), p. 428.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20210512085629/https://guinnessworldrecords.com/records/record-policies "Record Policies"]. ''Guinness World Records'' (12 meie 2021).</ref> In 2024 is Guinness World Records d'r zwoar an bekritiseerd dat under recordboekn uutgebuut weirden deur dictators en dictateur-oardige regiemes. Met de recorden van zô-gezeid uutzounderlyke en heroïsche bestuurn kostn die moatschappye d' eigste gruwel-politiek te bitje afzwakken. Guinness wees die beschuldigingn of.<ref>[https://web.archive.org/web/20240721080959/https://www.thetimes.com/uk/article/guinness-world-records-accused-of-whitewashing-repressive-regimes-images-9bmrg9p6c Malvern, Jack; Willoughby, George. "Guinness World Records Accused of Whitewashing Repressive Regimes' Images"]. ''The Sunday Times'' (24 moarte 2024).</ref> D'r is evengoed kritiek epaseerd over d' misstoande uutbeelinge da psychische aandoeningen in de record-sectie lik normoale 'talenten' verheerlykt zyn ('t eetn van glas, kreyte, e.a., wuk d'n pica-aandoening in de realiteit betrof).<ref name="diseases">[https://web.archive.org/web/20250424170812/https://www.cracked.com/article_39392_5-guinness-world-records-that-are-just-diseases.html Yudin, Eli. "5 Guinness World Records That Are Just Diseases"]. ''Cracked.com'' (7 september 2023).</ref> === Moeilikheedn by 't definieern van records === Vo sommigte records èt Guinness dudelik e lyne getrokkn: oe is 't bykan ounmeugelik the registreern, anveirdn ze den inzendienge nie. Een van de regels eist nateurlik da schôonheid nie meugelik es ounder e record: "Wyder bekykn gîn êne indiendynk da verbonden is met objectieve moate vo schôonheid".<ref name="isitarecord" /> Ip 10 december 2010 hield et book op me 't de categorië 'langste rastahaar' binn t' loatn goan. Achter e grôot ounderzoek op d' ênigste vrowwe die den titel ooit 'ehad et (Asha Mandela), wierd besloten da zô'ne opkweek-historie stief slicht controlleirbaor wierd zounder da me eignlijk weest'n oe en wanneir d'haarlokken ofgebrokn én wedre aangekoart woarn.<ref>[https://web.archive.org/web/20111005033245/http://community.guinnessworldrecords.com/_Longest-Dreadlock-Record-Rested/BLOG/3083932/7691.html "Longest Dreadlock Record – Rested"]. ''Community.guinnessworldrecords.com'' (5 oktober 2011).</ref> == Veranderiengn in 't businessmodel == Oorsprounkelik rolde 't bedryf zyn groatsten omzet uut d' algemêne verkoap van fysieke recordboekn ounder de nieuwsgierigen mens. Met 't grôter wordn van 't web liep d' omzet, gelikstêeks med de verzwakkienge binnen de boekenweireld, zwaar deure. Volgens e reporteire van [[w:en:Planet Money|Planet Money]] ([[w:nl:NPR|NPR]]) binst 2017 kwamt d' directie er binst op de weireldbrekere zelve lik under goeden 'cashcow' (uutmelkkoetje) an the zien.<ref name="planetmoney">[https://web.archive.org/web/20191013134317/https://www.npr.org/sections/money/2017/09/20/552203402/episode-795-is-record-breaking-broken Smith, Stacey Vanek; Saakashvili, Eduard. "Is Record Breaking Broken?"]. ''National Public Radio'' (20 september 2017).</ref> Mêestal es 't normoale indie-process e moande of zovele uutgesteld en stief traag in 't bybekykn, maar recordbreekers en ipkomende bedrijven kundn der wel de eisn dwingn om e record vo ne flinke ree'le of te steken (van $12.000 toet bykan $500.000). Mêer ols de boeken leek the Guinness under dervôren in the schryven vo weireldgebaseerde publiciteitsstunts.<ref name="planetmoney" /> Zô es t bedryf ôok veel omschrevn ols e [[w:en:Native advertising|native advertising]] organisoatie weignt d' onbekwaame grenze die tussn "record feiten" en "verkoops advertensies" is gewordn.<ref>[https://web.archive.org/web/20230206052120/https://www.vox.com/2015/3/6/8157639/guinness-world-record-business Edwards, Phil. "Guinness World Records Is No Longer Just a Book Company. It's a Branded Experience."]. ''Vox'' (6 moarte 2015).</ref> Deur 't programma ''[[w:nl:Last Week Tonight with John Oliver|Last Week Tonight with John Oliver]]'' eit d' talkshow-host [[w:nl:John Oliver|John Oliver]] in 2019 hevig tege Guinness uitgehold achter een ofleverienge med of oover [[w:nl:Gurbanguly Berdimuhamedow|Gurbanguly Berdimuhamedow]] (de president van Turkmenistan).<ref name="JohnOliver">[https://web.archive.org/web/20190814150445/https://time.com/5648682/john-oliver-turkmenistan-cake/ "John Oliver Bakes Very Large Cake to Annoy Turkmenistan"]. ''Time'' (14 ogustus 2019).</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20190815170404/https://www.youtube.com/watch?v=-9QYu8LtH2E&gl=US&hl=en "Gurbanguly Berdimuhamedov: Last Week Tonight with John Oliver (HBO)"]. ''YouTube'' (11 ogustus 2019).</ref> Oliver gienk uut teegn de praktijkn da Guinness vôortzette om vôorn dictator-regiemes recordpogiengn te dwingen louter omdà se t kondn afficheren.<ref name="JohnOliver" /> Oliver weignde an da zyne ploeg zelve d' Guinness anraakte om e toart te moakn ounder den noam "de grotste marmerentourte med een foto ip van wien dat eir uut ze paerd g'vallen es" en wierd ofgeweezn wegens de stief onprofesionele verdedegings-eisen die 't bedryf zette ten aanzien van den dictateur. Teegnstrydig stelde Guinness da Oliver nooit e specifieke inzendienge en ad gestuurd om 'n record te hoalen moar ollêne e bestoand record ad willen onteirn uut zwoare spot en pesterye.<ref>[https://web.archive.org/web/20190813023105/https://www.guinnessworldrecords.com/news/2019/8/guinness-world-records-on-last-week-tonight-with-john-oliver-586398 "Guinness World Records on Last Week Tonight with John Oliver"]. ''Guinness World Records'' (12 ogustus 2019).</ref> Intusschen bluuvd'n record the doage van 2021 vast in Saoedi-Arabië ip de noame van [[w:en:Betty Crocker|Betty Crocker Middle East]].<ref>[https://web.archive.org/web/20190927203006/https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/94531-largest-marble-cake "Largest Marble Cake"]. ''Guinness World Records'' (27 september 2019).</ref> Al doarnaa kwaam de "record" autoriteit stief under brand deure van d' mensenrechtn.<ref>[https://web.archive.org/web/20220629133130/https://www.thetimes.co.uk/article/guinness-world-records-accused-of-helping-turkmenistan-tyrant-berdimuhamedow-polish-his-image-vvm606mvq/ Malvern, Jack. "Guinness World Records Accused of Helping Turkmenistan Tyrant Berdimuhamedow Polish His Image"]. ''The Times'' (14 ogustus 2019).</ref> == Museums == [[File:6764 Guinness.JPG|thumb|Guinness Museum in 't [[w:en:Hollywood Theater (Los Angeles)|Hollywood Theater]] in [[w:nl:Hollywood|Hollywood]], California]] In 1976 wierd d'er e ''Guinness Book of World Records''-museum g'oopnd in d' [[w:nl:Empire State Building|Empire State Building]]. E snelschieter by d' nôme [[w:en:Bob Munden|Bob Munden]] makt e tour om promotie deen binst d'uutzendigen vo Guinness. J' eir een uutdraai van 0,02 second'n by 't pistole trekkn med en normale zwaarte ip enen ouden film-holster.<ref>[https://web.archive.org/web/20080509080154/http://www.bobmunden.com/ "Bob Munden • Six-Gun Magic Custom Gunsmithing – Bob & Becky Munden – Six-Gun Magic Gunwork"]. ''bobmunden.com'' (9 meie 2008).</ref> In de toontoostellieng wierd o.a. de gigantische levensgroate beelden van [[w:nl:Robert Wadlow|Robert Wadlow]] geplatst nevest de grotste [[w:nl:Regenwormen|regenwurm]] by gelyke, ooke n [[w:nl:Röntgenfoto|x-ray fotoo]] van een zwoardslikker èn d'hoede va [[w:en:Roy Sullivan|Roy Sullivan]] med ol de brandgate derin van de blixem deurtrokn. Der wierd byst ooke en golfskoen met zjuwielen vertôogd van 6500 dollaar stik.<ref>Leonard, John. "In Praise of Facts". ''The New York Times Guide to Essential Knowledge'' (2011).</ref> 't Museum gienk toe de duir in 1995.<ref>[https://web.archive.org/web/20121114033446/http://community.seattletimes.nwsource.com/archive/?date=19951231&slug=2160261 "Travel & Outdoors – The Good, The Bad, The Ugly: A 1995 Travel Retrospective"]. ''Seattle Times Newspaper / nwsource.com'' (14 november 2012).</ref> De latere tỳden iedn in d'Guinness-organisoatie by deure toestellienge toegenome an 't makn vn kleinere museum uutstoalingskjes (in 2010 voraal): [[w:nl:Tokio|Tokio]], [[w:nl:Kopenhagen|Kopenhagen]], èn [[w:nl:San Antonio|San Antonio]]. Z'oan er ôok énetje stoon in d' [[w:nl:Trocadero (Londen)|Londen Trocadero]], in [[w:nl:Bangalore|Bangalore]], [[w:nl:San Francisco|San Francisco]], [[w:nl:Myrtle Beach|Myrtle Beach]], [[w:nl:Orlando (Florida)|Orlando]],<ref name="museum-orlando-lostparks">[https://web.archive.org/web/20081222060444/http://www.lostparks.com/guinness.html Brown, Robert H. "The Guinness World Records Experience: one of Florida's Lost Tourist Attractions"]. ''lostparks.com'' (22 december 2008).</ref> [[w:nl:Atlantic City|Atlantic City]],<ref name="museum-locations">[https://web.archive.org/web/20090120225858/http://guinnessattractions.com/locations.aspx Ripley Entertainment, Inc. "Guinness World Records Experience Locations"]. ''guinnessattractions.com'' (20 januoari 2009).</ref> èn de [[w:nl:Las Vegas (Nevada)|Las Vegas Valley]].<ref name="museum-locations-archive" /> D' Orlando expootien wierd völgds gestopt binst 2002 lik ''The Guinness Records Experience'';<ref name="museum-orlando-lostparks" /> diene in Hollywood, by de [[w:nl:Niagarawatervallen|Niagara-watervolln]], Copenhoagen, èn [[w:nl:Gatlinburg|Gatlinburg]] pakten ooke mee in dizze roepe.<ref name="museum-locations-archive">[https://web.archive.org/web/20021120040920/http://www.guinnessattractions.com/ Ripley Entertainment, Inc. "Guinness World Records Experience Locations"]. ''Internet Archive Wayback Machine'' (20 november 2002).</ref> == Retail en merchandise == Guinness World Records uutbat ôok zyn eigste online winkel, de "Guinness World Records Store",<ref>[https://web.archive.org/web/20250125171014/https://gwrstore.com/ "Guinness World Records Store"]. ''Guinness World Records'' (25 januoari 2025).</ref> med zwoare verbiendingn in eere-artiekels èn certificoatn van de weireldrecordprestoatien in kwestie o.a de kleirén ounder hun book publicoatie. Die stutjes woarn ten deele vn under grôtere bedieningen en verkopen op publiekstôorn buitengewôn allêen e boekje uutdêleln.<ref>[https://web.archive.org/web/20250123181533/https://www.guinnessworldrecords.com/products/books "Guinness World Records Books"]. ''Guinness World Records'' (23 januoari 2025).</ref> == Tilleviesjeseries == ''Guinness World Records'' et verschillige tilleviesjeprogramma's en ipnoames besteld vo pogingen teegn bestoande weireldrecords in bield en bewoaren: {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! Land !! Noame !! Zender !! Uutzendingsjoarn !! Presentateurs |- | Arabische weireld | العرب في موسوعة جينيس<br />''Arabs in the Guinness Book of Records'' | Al Dar 1 | 2021 | Turki Al Omari<br /> [[w:en:George Kurdahi|George Kurdahi]] |- | rowspan="2" | Australië | ''Australia's Guinness World Records'' | rowspan=2|[[w:nl:Seven Network|Seven Network]] | 2005 | [[w:en:Grant Denyer|Grant Denyer]] <br /> [[w:en:Shelley Craft|Shelley Craft]] |- | ''Australia Smashes Guinness World Records'' | 2010 | [[w:en:James Kerley|James Kerley]] |- | Bulgareye | ''Световните рекорди Гинес'' | [[w:en:BTV (Bulgaria)|bTV]] | 2006–2007 | Krasimir Vankov |- | China | ''The day of Guinness in China'' | [[w:nl:China Central Television|CCTV]] | 2006–2014 | Wang Xuechun<br />Zhu Xun<br />Lin Hai |- | rowspan="5" | Vrankryk | L'émission des records {{small|(1999–2002)}}<br />''L'été des records'' {{small|(2001)}} | [[w:nl:TF1|TF1]] | 1999–2002 | [[w:nl:Vincent Perrot|Vincent Perrot]] |- | L'été de tous les records {{small|(2003–2005)}}<br />''50 ans, 50 records'' {{small|(2004)}} | [[w:nl:France 3|France 3]] | 2003–2005 | Pierre Sled |- | La nuit des records | [[w:nl:France 2|France 2]] | 2006 | [[w:nl:Olivier Minne|Olivier Minne]]<br />[[w:nl:Adriana Karembeu|Adriana Karembeu]] |- | Le monde des records | [[w:nl:W9|W9]] | 2008–2010 | Alexandre Devoise<br />[[w:nl:Karine Ferri|Karine Ferri]] |- | Les trésors du livre des records | [[w:nl:Gulli|Gulli]] | 2015 | [[w:nl:Fauve Hautot|Fauve Hautot]]<br />[[w:nl:Willy Rovelli|Willy Rovelli]] |- | Duutsland | Guinness World Records – Die größten Weltrekorde | [[w:nl:RTL Television|RTL Television]] | 2004–2008 | [[w:nl:Oliver Welke|Oliver Welke]] (2004)<br />[[w:en:Oliver Geissen|Oliver Geissen]] (2005–2008) |- | Griekeland | ''Guinness World Records'' | [[w:nl:Mega Channel|Mega Channel]] | 2009–2011 | [[w:en:Katerina Stikoudi|Katerina Stikoudi]] (2009–2010)<br />Kostas Fragkolias (2009–2010)<br />Giorgos Lianos (2010–2011) |- | Indië | ''[[w:en:Guinness World Records – Ab India Todega|Guinness World Records – Ab India Todega]]'' | [[w:nl:Colors TV|Colors TV]] | 2011 | [[w:nl:Preity Zinta|Preity Zinta]] <br /> [[w:en:Shabbir Ahluwalia|Shabbir Ahluwalia]] |- | rowspan="2" | Itoalië | Lo show dei record | [[w:nl:Canale 5|Canale 5]] | 2006 <small>(pilot)</small><br />2008–2012<br />2015<br />2022–nu | [[w:nl:Barbara D'Urso|Barbara D'Urso]] (2006–2009) <br /> [[w:nl:Paola Perego|Paola Perego]] (2010) <br /> [[w:nl:Gerry Scotti|Gerry Scotti]] (2011, 2015, 2022–nu) <br /> [[w:en:Teo Mammucari|Teo Mammucari]] (2012) |- | La notte dei record | [[w:en:TV8 (Italy)|TV8]] | 2018 | [[w:en:Enrico Papi|Enrico Papi]] |- | Nieuw-Zêeland | ''NZ Smashes Guinness World Records'' | [[w:en:TVNZ 2|TV2]] | 2009 | [[w:en:Marc Ellis (rugby)|Marc Ellis]] |- | rowspan="2" | Filipynn | ''Guinness Book of World Records Philippine Edition'' | [[w:en:TV5 (Philippine TV network)|ABC]] | 2004 | Cookie Calabig |- | ''The Best Ka!'' | [[w:nl:GMA Network|GMA Network]] | 2022 | [[w:en:Mikael Daez|Mikael Daez]] |- | Pooln | Światowe Rekordy Guinnessa | [[w:nl:Polsat|Polsat]] | 2009–2011 | Maciej Dowbor |- | Portugal | ''Guinness World Records Portugal'' | [[w:nl:Sociedade Independente de Comunicação|SIC]] | 2014 | Rita Andrade<br />[[w:nl:João Ricardo|João Ricardo]] |- | rowspan="3" | Spanje | El show de los récords | [[w:nl:Antena 3|Antena 3]] | 2001–2002 | [[w:es:Mar Saura|Mar Saura]]<br />[[w:es:Manu Carreño|Manu Carreño]]<br />[[w:es:Mónica Martínez|Mónica Martínez]] |- | ''Guinness World Records'' | rowspan="2" |[[w:nl:Telecinco|Telecinco]] | 2009 | [[w:es:Carmen Alcayde|Carmen Alcayde]]<br />Luis Alfonso Muñoz |- | ''La noche de los récords'' | 2025–nu | [[w:nl:Jesús Vázquez|Jesús Vázquez]] |- | Zweedn | Guinness rekord-TV | [[w:nl:TV3 (Zweden)|TV3]] | 1999–2000 | [[w:sv:Mårten Andersson|Mårten Andersson]] (1999)<br />Linda Nyberg (1999)<br />[[w:sv:Harald Treutiger|Harald Treutiger]] (2000)<br />[[w:sv:Suzanne Sjögren|Suzanne Sjögren]] (2000) |- | rowspan="7" | Verênigd Keunienkryk | ''[[w:en:Record Breakers|Record Breakers]]'' | [[w:nl:BBC One|BBC1]] | 1972–2001 | [[w:nl:Roy Castle|Roy Castle]] (1972–1993)<br />[[w:en:Norris McWhirter|Norris McWhirter]] (1972–1985)<br />[[w:en:Ross McWhirter|Ross McWhirter]] (1972–1975) |- | ''Guinness World Records'' (UK) | [[w:nl:ITV (televisienetwerk)|ITV]] | 1999–2001 | [[w:nl:Ian Wright|Ian Wright]]<br />Kate Charman |- | ''[[w:en:Ultimate Guinness World Records|Ultimate Guinness World Records]]'' | [[w:en:Challenge (TV channel)|Challenge]] | 2004 | [[w:en:Jamie Rickers|Jamie Rickers]] |- | ''[[w:en:Guinness World Records Smashed|Guinness World Records Smashed]]'' | [[w:nl:Sky Showcase|Sky1]] | 2008–2009 | [[w:en:Steve Jones (Welsh presenter)|Steve Jones]] <br /> [[w:en:Konnie Huq|Konnie Huq]] |- | ''Totally Bonkers Guinness Book of Records'' | [[w:nl:ITV2|ITV2]] | 2012–2015 | [[w:en:Matt Edmondson|Matt Edmondson]] |- | ''Officially Amazing'' | [[w:nl:CBBC|CBBC]] | 2013–2018 | [[w:en:Ben Shires|Ben Shires]] |- | ''Guinness World Records Cymru'' | [[w:nl:S4C|S4C]] (Wales) | 2020–nu | [[w:en:Alun Williams|Alun Williams]] (2025)<br />Rhianna Loren (2025) |- | rowspan="3" | Verênigde Stoatn | ''[[w:en:The Guinness Game|The Guinness Game]]'' | ''Syndicated'' | 1979–1980 | [[w:en:Bob Hilton|Bob Hilton]] <br /> [[w:en:Don Galloway|Don Galloway]] |- | ''[[w:en:Guinness World Records Primetime|Guinness World Records Primetime]]'' | [[w:nl:Fox Broadcasting Company|Fox]] | 1998–2001 | [[w:en:Cris Collinsworth|Cris Collinsworth]]<br /> [[w:en:Mark Thompson (newscaster)|Mark Thompson]] |- | ''[[w:en:Guinness World Records Unleashed|Guinness World Records Unleashed / Gone Wild]]'' | [[w:nl:TruTV|truTV]] | 2013–2014 | [[w:nl:Dan Cortese|Dan Cortese]] |} Specioale uutzendingn: * ''Guinness World Records: 50 Years, 50 Records'' – ip ITV (UK), 11 september 2004 * ''Guinness World Records Live: Top 100'' – ip NBC (US), februoari 2008 == Gamer's edition == In 2008 brocht ''Guinness World Records'' e gamer-uutgoave uut, e bylage die computerspel-records, codes, hoge scores en biezundere zoaken vertoogd in samnwarkienge med [[w:nl:Twin Galaxies|Twin Galaxies]]. De Gamer's Edition begost med e boeksje van 258 bladziêden me 1.236 computerspelweireldrecords en interviews waarounder eendjen med [[w:nl:Walter Day|Walter Day]].<ref>[https://web.archive.org/web/20230812094302/https://www.guinnessworldrecords.com/news/2015/10/stephen-daultrey-our-gamers-edition-editor-shares-his-favourite-records-from-th-400538 Daultrey, Stephen. "Stephen Daultrey: Our Gamer's Edition Editor Shares His Favourite Records from the New Book"]. ''Guinness World Records'' (15 oktober 2015).</ref> Olle joarn verscheen die med ene stiefn kaft voa de joaren 2008 toet 2020, èn d' êestvolgnde (uutgoave vn 2025) kwam doarachter achter vuuf joarn de reke zoundr verschynienge. Sinds 2020 ed et buksje wel minder bledden, lik 192. == The Guinness Book of British Hit Singles == ''Hoofdartikel: [[w:en:British Hit Singles & Albums|British Hit Singles & Albums]]'' ''The Guinness Book of British Hit Singles'' wa een eênorm bekend muzyknaslagwerk da voe d'n êerste kè verscheen in 1977. 't Wierd t'hoope gepuzzeld en verspreid binst [[w:nl:BBC Radio 1|BBC Radio 1]] DJ's [[w:nl:Paul Gambaccini|Paul Gambaccini]] èn [[w:en:Mike Read|Mike Read]], by de reekse brourn [[w:nl:Tim Rice|Tim Rice]] en Jonathan Rice. 't Oopende de deure vou mjeêre muzikale buksjtes in d'n uutgeverij van Guinness lik ''The Guinness Book of British Hit Albums'' die doarachter verscheen in 1983. Ochter verkoopn naar de Hit Entertainment smoltn d' informoatiestructuurn in de 'Official Chart Company' in ene lyste me under singles e albums toeweez'n voe den uutgoave vn ''[[w:en:British Hit Singles & Albums|British Hit Singles & Albums]]''. Die gienk under 't merk van Hit Entertainment d'rdeure vn 2003 toet 2006. Moa d'rachter verkocht wierd et a de Jim Pattison Group, e vervanging gienk were in weurke lik d' [[w:en:The Virgin Book of British Hit Singles|Virgin Book of British Hit Singles]] t'hope eplakt in 2007, èn vo d' album deurespoeld no twje joar loater eignsteekns.<ref>''Amazon page for VBBHS''</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20210815142058/https://www.waterstones.com/book/the-virgin-book-of-british-hit-albums/martin-roach/martin-roach/9780753517000 "The Virgin Book of British Hit Albums by Martin Roach | Waterstones"]. (15 ogustus 2021).</ref><ref>''The Virgin Book of British Hit Albums'' by Martin Roach (Ebury Publishing/Random House). ISBN 9780753517000.</ref> == Andere media en productn == === Gezelschapsspel === In 1975 speelde [[w:nl:Parker Brothers|Parker Brothers]] in de markt med e gezelschapsspel ''The Guinness Game of World Records'', woaby 't spel de boeksjes afbeelde en gebruukte vo uutzettigen.<ref>[https://books.google.com/books?id=YVJ5aoLUxpAC "Boys' Life"] (November 1975), p. 51 via Google Books.</ref> 't Zat em in under ipteikiening en competiesje round weireldrecords (bvb lik ols 't weireldrecord med veurwerpen by mekoa raapn zoendre t' latn stuukn) èn een ounderling weetjesronde eplooid in de weetjes vn 't oôrspronklike ''Guinness Book of World Records''. === Computerspeln === E [[w:nl:Computerspel|computerspel]] genaamd ''[[w:en:Guinness World Records: The Videogame|Guinness World Records: The Videogame]]'' wierd g'ontwikkeld deur [[w:en:TT Fusion|TT Fusion]] èn gelanceerd ip de [[w:nl:Nintendo DS|Nintendo DS]], [[w:nl:Wii|Wii]] en d' [[w:nl:IOS|iOS]] in november van 2008.<ref>[http://www.eurogamer.net/articles/guinness-world-records-the-videogame-review?page=2 Parkin, Simon. "Guinness World Records: The Videogame Review"]. ''Eurogamer'' (19 december 2008).</ref> === Film === In 2012 koundigde [[w:nl:Warner Bros.|Warner Bros.]] in e grôten aankondigienge an e real-time/live-action film dervan uit de brinngn. Scenarist [[w:en:Daniel Chun|Daniel Chun]] aad de schryvtoake en t filmplan ge-opnd, moar 't raakte binst nôit in productiê binst den iplêverienge d'van.<ref>[https://web.archive.org/web/20140715090535/http://www.theguardian.com/film/2012/jun/08/guinness-book-world-records-film "Guinness Book of World Records Could Be Next Big Brand Name to Hit Cinemas"]. ''The Guardian'' (8 juni 2012).</ref> === Gezoendheid === Den docteur [[w:en:Sunil S Gupta|Dr. Sunil Gupta]] is eprazen binst 't ''Guinness World Records'' boek in den categorieje vô e joarlikse screenings-sessie (round diabetes-neuropathie) te orkestreeren ip [[w:en:World Diabetes Day|World Diabetes Day]] de 14e november in 2013 woabinnen a in't totool zekers 1.676 patiëntn gekeurd ewist zoan ip 27 verschillend'n lôcoaties bin Indiê.<ref>[https://www.nagpurtoday.in/dr-sunil-gupta-of-nagpur-in-guinness-book-of-world-records/08231846 "Dr. Sunil Gupta of Nagpur in Guinness Book of World Records"]. ''Nagpur Today: Nagpur News'' (23 ogustus 2014).</ref> == Referensjes == <references/> == Externe koppeliengn == {{commonscat|Guinness World Records}} * [https://www.guinnessworldrecords.com/ Officiële website van Guinness World Records] [[Categorie:Guinness_World_Records]] [[Categorie:Boek]] [[Categorie:Prys]] [[Categorie:Naslagwerk]] [[Categorie:Cultuur]] 3uhlyhu11f6o0yismrev7w6brjgzaxo 10 28792 327184 324385 2026-07-21T03:45:30Z CommonsDelinker 364 Removing [[:c:File:Guinness_World_Records_Logo_2024.svg|Guinness_World_Records_Logo_2024.svg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Guinness World Records Logo 2024.svg 327184 wikitext text/x-wiki <includeonly><indicator name="guinness_world_record"> </indicator>[[Categorie:Guinness World Recordhouders]]</includeonly><noinclude> {| style="border: 1px solid #a2a9b1; padding: 10px; width: 100%; margin-top: 10px; background: transparent; color: inherit;" |- | style="color: inherit;" | === Patrôon vo Guinness World Records === Dit patrôon platst e '''[[Guinness World Records]]'''-icoon in de rechterbovenhoek van d'artikels om an te toogn da de persôon of 't object een officieel '''[[Guinness World Records|Guinness World Record]]''' bezit. ==== Hoe gebruukn? ==== Zet simpelweg de volgende code hêel bovenoan de brontekst van 't artikel: <br/><code><nowiki>{{Guinness_icoon}}</nowiki></code> ==== Zie ôok ==== * [[Guinness World Records]] - Mêer uutleg over ne Guinness World Record. * [[:Categorie:Guinness World Recordhouders]] - De lyste met ol de Guinness World Recordouders. * [[:Categorie:Prys]] - Alle pryzn ip unze wiki. |} [[Categorie:Wikipedia:Patrôon prys]] </noinclude> 1p97ut4m6m24rdju9xsl11dh8qi6ycn 0 28849 327182 326962 2026-07-21T00:44:57Z CommonsDelinker 364 Removing [[:c:File:DQuillen.jpg|DQuillen.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Wdwd|Wdwd]] because: Copyright violation, see [[:c:Commons:Licensing|]]. 327182 wikitext text/x-wiki {{Fields_icoon}} {| class="infobox" style="width: 20em; text-align: left; font-size: 90%; float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px;" |- ! colspan="2" style="text-align: center; font-size: 125%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; color: black;" | Fieldsmedaille |- | colspan="2" style="text-align: center; padding: 1em;" | [[File:FieldsMedalFront.jpg|200px]]<br /><small>D'n vôorkant van de Fieldsmedaille toogt [[w:nl:John Charles Fields|John Charles Fields]]</small> |- ! Uutgereikt vo | Uutzounderlikke bydraagn in de wiskunde toegekend an younge weetnschappers |- ! Presentateur | [[w:nl:International Mathematical Union|International Mathematical Union]] (IMU) |- ! Belôonienge | [[w:nl:Canadese dollar|CA$]] 15.000 |- ! Êeste uutreikienge | 1936 |- ! Website | [https://www.mathunion.org/imu-awards/fields-medal mathunion.org] |- | colspan="2" style="text-align: center; padding: 1em;" | [[File:FieldsMedalBack.jpg|200px]]<br /><small>D'n achterkant van de medaille</small> |} De '''Fieldsmedaille''' (Iengels: ''Fields Medal'') is e prys die uutgereikt wudt an twêe, drie, of viere [[w:nl:Wiskundige|wiskundigen]] ounder de 40 joar ip 't [[w:nl:Internationaal Congres van Wiskundigen|Internationoal Congres van Wiskundigen]] (ICM) van de [[w:nl:International Mathematical Union|International Mathematical Union]] (IMU), e conventie die idder viere joar deuregoat. D'n noame van d'n award is een êrebetôon an de [[w:nl:Canada|Canadeeschen]] wiskundige [[w:nl:John Charles Fields|John Charles Fields]].<ref name="Fields Institute About Us">[http://www.fields.utoronto.ca/aboutus/jcfields/fields_medal.html "About Us: The Fields Medal"]. ''The Fields Institute, University of Toronto''.</ref> 'T doel d'rvan is oem erkennienge en steun te geevn an younge wiskundige ounderzoekers die grôte bydraagn hen geleverd an 't domein van de wiskunde. De Fieldsmedaille wudt an'ezien als êen van de hôogste êreteekns dat e wiskundige kan ountvangn, volgens de joarlikse Academic Excellence Survey van de [[w:nl:Academic Ranking of World Universities|ARWU]],<ref>[https://web.archive.org/web/20201017012526/http://www.shanghairanking.com/subject-survey/awards.html "Top Award, ShanghaiRanking Academic Excellence Survey 2017"]. ''Shanghairanking.com''.</ref> en wudt dikkers beschreevn as d'n [[w:nl:Nobelprijs|Nobelprys]] van de wiskunde.<ref name=":0">[https://www.nature.com/news/iranian-is-first-woman-to-nab-highest-prize-in-maths-1.15686 Ball, Philip. "Iranian is first woman to nab highest prize in maths"]. ''Nature'' (2014).</ref><ref name=":2">[http://www-history.mcs.st-andrews.ac.uk/Honours/FieldsMedal.html "Fields Medal"]. ''www-history.mcs.st-andrews.ac.uk''.</ref><ref name=":3">[https://www.uchicago.edu/about/accolades/14/ "Fields Medal"]. ''The University of Chicago''.</ref> In een andere reputoatie-enquête uutgevoerd deur d'n [[w:en:IREG Observatory on Academic Ranking and Excellence|IREG]] in 2013–14, kwam de Fieldsmedaille zjuust achter d'n [[w:nl:Abelprijs|Abelprys]] als de twidde mêest prestigieuze internationoale prys binn'n de wiskunde.<ref>[http://ireg-observatory.org/en/pdfy/IREG-list-academic-awards-EN.pdf "IREG List of International Academic Awards"]. ''IREG Observatory on Academic Ranking and Excellence''.</ref><ref>Zheng, Juntao; Liu, Niancai. "Mapping of important international academic awards". ''Scientometrics'' (2015).</ref> De medaille wierd voor d'n êesten kêer uutgereikt in 1936 an de [[w:nl:Finland|Finsche]] wiskundige [[w:nl:Lars Ahlfors|Lars Ahlfors]] en d'n [[w:nl:Verenigde Staten|Amerikoansche]] wiskundige [[w:nl:Jesse Douglas|Jesse Douglas]], en wudt sedert 1950 idder viere joar toegekend. In 2014 wierd de [[w:nl:Iran|Iroansche]] wiskundige [[w:nl:Maryam Mirzakhani|Maryam Mirzakhani]] d' êeste vrouwelikke winnoare van de Fieldsmedaille.<ref name="Farsnews">[http://english.farsnews.ir/newstext.aspx?nn=13930523000321 "President Rouhani Congratulates Iranian Woman for Winning Math Nobel Prize"]. ''Fars News Agency'' (14 ogustus 2014).</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20181226060901/https://www.mathunion.org/general/prizes/2014%0A "IMU Prizes 2014"]. ''International Mathematical Union''.</ref><ref>[https://www.theguardian.com/world/2017/jul/16/maryam-mirzakhani-iranian-newspapers-break-hijab-taboo-in-tributes#img-2 Dehghan, Saeed Kamali. "Maryam Mirzakhani: Iranian newspapers break hijab taboo in tributes"]. ''The Guardian'' (16 juli 2017).</ref> Met uutzounderienge van twêe menschn met e doctoroat in de [[w:nl:Natuurkunde|fysica]] ([[w:nl:Edward Witten|Edward Witten]] en [[w:nl:Martin Hairer|Martin Hairer]]),<ref>[https://www.worldsciencefestival.com/participants/dr-edward-witten/ "Edward Witten"]. ''World Science Festival''.</ref> hen inkel menschn met e doctoroat in de wiskunde de prys gewonn'n.<ref>[https://web.math.princeton.edu/~kollar/FromMyHomePage/fm-essay.pdf Kollár, János. "Is there a curse of the Fields medal?"]. ''Princeton University'' (2014).</ref> In totoal hen d'r 64 menschn de Fieldsmedaille in ountvangst meugn neemn toet an 2022.<ref>[https://www.mathunion.org/imu-awards/fields-medal "Fields Medal"]. ''International Mathematical Union''.</ref> De mêest recente groep winnoars krêeg nunder prys up 5 juli 2022 in een online evenement da live wierd gestreamd vanuut [[w:nl:Helsinki|Helsinki]], Finland. 'T wos ôorsprounkelik de bedoelienge dat 't gienk deuregoan in [[w:nl:Sint-Petersburg|Sint-Petersburg]], [[w:nl:Rusland|Rusland]], moa 't wierd verplatst achter d'n [[w:nl:Russische invasie van Oekraïne sinds 2022|Russischen invoal in Oekraïne in 2022]]. Fields wos e grôte drijfveere by d' iprichtienge van de prys, j' ountwierp de medaille zèlve, en bekostigde 't geldbedrag, oewel dat em stierf vôordat de prys effectief wierd ipgericht en zyn plan wierd vôortgezet deur [[w:en:John Lighton Synge|John Lighton Synge]].<ref name="Fields Institute About Us" /> De prys omvat een geldbedrag da sedert 2006 gelyk stoat an 15.000 [[w:nl:Canadese dollar|Canadeesche dollar]].<ref name="BBC">[https://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/5274040.stm "Maths genius turns down top prize"]. ''BBC'' (22 ogustus 2006).</ref><ref>[https://www.jpost.com/Israel/Article.aspx?id=185366 "Israeli wins 'Nobel' of Mathematics"]. ''The Jerusalem Post''.</ref> == Voorwaardn van de prys (Conditions of the award) == De Fieldsmedaille wudt ahl lange an'ezien als de mêest prestigieuze prys binn'n de wiskunde en wudt dikkers d'n Nobelprys van de wiskunde genoemd.<ref name=":0" /><ref name=":2" /><ref name=":3" /> Moar, in teegnstellienge toet d'n Nobelprys,<ref>[https://www.ams.org/notices/201504/rnoti-p327.pdf Klainerman, Sergiu. "Is the Fields Medal the Nobel Prize of Mathematics?"]. ''Notices of the American Mathematical Society'' (2015).</ref> wudt de Fieldsmedaille moar idder viere joar uutgereikt, en d'r is e leeftydsgrenze: e winnoare moe jounger zyn dan 40 joar ip 1 januoari van 't joar woarin da de prys wudt gegeevn. De ounder-40 reegel is gebaseerd up de wensche van Fields dat "hoewel 't een erkennienge wos vo werk dat ahl is gedoan, 't tegelyktyd bedoeld wos als een anmoedigienge vo vôordere prestoaties van de winnoars en e stimulus vo vernieuwde inzet van de reste."<ref>McKinnon Riehm & Hoffman (2011), p. 183.</ref> Doarbovenip kan een individu moar êen Fieldsmedaille krygn; winnoars kommn nie mêer in anmerkienge vo toekomstige medailles.<ref>[https://web.archive.org/web/20180502070440/http://darboux.mathunion.org/fileadmin/IMU/Prizes/Fields/Statutes%20Fields%20Medal.pdf "Rules for the Fields Medal"]. ''mathunion.org''.</ref> == Lyste van Fieldsmedaille-winnoars (List of Fields medalists) == In bepoalde joarn wierdn de Fieldsmedaille-winnoars officieel geciteerd vo specifieke wiskundige prestoaties, binst da zukke specifieke details in andere joarn nie wierdn gegeevn. Moar, in elk joar da de medaille is uutgereikt, hen bekende wiskundigen ip 't [[w:nl:Internationaal Congres van Wiskundigen|Internationoal Congres van Wiskundigen]] e lezienge gegeevn over 't oalgemêen werk van iddere winnoare. In de tabelle ierounder wordn d' officiële citaties angehoald woa da 't meugelik is (noamelik vo de joarn 1958, 1998, en elk joar sedert 2006). Vo d' andere joarn toet en met 1986 wordn d'n soamenvattiengn van de ICM-leziengn, geschreevn deur Donald Albers, [[w:en:Gerald L. Alexanderson|Gerald L. Alexanderson]], en [[w:en:Constance Reid|Constance Reid]], geciteerd.<ref>Albers, Donald J.; Alexanderson, G. L.; Reid, Constance. ''International mathematical congresses. An illustrated history 1893–1986''. Rev. ed. including ICM 1986. Springer-Verlag, New York, 1986</ref> In d' overbluuvnde joarn (1990, 1994, en 2002) wudt e stik van d'n tekst van de ICM-lezienge zelve geciteerd. D' ankoundigienge en uutreikienge van de Fieldsmedailles up 't Internationoal Congres van de International Mathematical Union van 2026 stoat gepland om deure te goan in [[w:nl:Philadelphia (Pennsylvania)|Philadelphia]].<ref>[https://www.mathunion.org/icm/icm-2026 "ICM 2026"]. ''International Mathematical Union''.</ref> {| class="wikitable sortable" style="margin: 1ex auto 1ex auto" |- ! Joar ! [[w:en:International Congress of Mathematicians#List of Congresses|ICM]] locoatie ! colspan="2"|Winnoars<ref name="IMU">[https://www.mathunion.org/imu-awards/fields-medal "The Fields Medalists, chronologically listed"]. ''International Mathematical Union (IMU)'' (8 mei 2008).</ref> ! Affilioatie<br />(bie d'n toekennienge) ! Affilioatie<br />(huidig/latste) ! Reedns |- | rowspan="2"| 1936 | rowspan="2"| [[w:nl:Oslo|Oslo]], Nôorweegn | [[File:Lars Ahlfors - MFO.jpg|60px]] | [[w:nl:Lars Ahlfors|Lars Ahlfors]] | [[w:nl:Universiteit van Helsinki|Universiteit van Helsinki]], Finland | [[w:nl:Harvard-universiteit|Harvard University]], VS<ref>[https://www.ams.org/notices/199802/comm-krantz.pdf "Lars Valerian Ahlfors (1907–1996)"]. ''Ams.org''.</ref><ref>[http://www.math.harvard.edu/history/ahlfors/ "Lars Ahlfors (1907–1996)"]. ''Harvard University, Dept. of Math.'' (7 november 2004).</ref> | "Krêeg de medaille voor ounderzoek noa dekkingsvlakkn (covering surfaces) verboendn met de [[w:nl:Riemann-oppervlak|Riemann-oppervlakkn]] van [[w:nl:Inverse (wiskunde)|inverse functies]] van hêele en [[w:nl:Meromorfe functie|meromorfe functies]]. J' opende hierdeur nieuwe velden in d'n analyse."<ref name="36reasons">[https://www.mathunion.org/fileadmin/IMU/Prizes/Fields/1936/index.html "Fields Medals 1936"]. ''International Mathematical Union / mathunion.org''.</ref> |- | [[File:Portrait of Jesse Douglas in c. 1932.jpg|60px]] | [[w:nl:Jesse Douglas|Jesse Douglas]] | [[w:nl:Massachusetts Institute of Technology|Massachusetts Institute of Technology]], VS | [[w:nl:City College of New York|City College of New York]], VS<ref>[https://www.britannica.com/EBchecked/topic/170174/Jesse-Douglas "Jesse Douglas"]. ''Encyclopædia Britannica'' (28 mei 2010).</ref><ref>[http://wdb.ugr.es/~geometry/seminar/files/talks/MMicallef20130207.pdf Micallef, Mario J.; Gray, J. "The work of Jesse Douglas on Minimal Surfaces"]. ''Wdb.ugr.es''.</ref> | "Deed belangryk werk roend 't [[w:nl:Probleem van Plateau|Probleem van Plateau]], da goa over 't vienden van [[w:nl:Minimaaloppervlak|minimoaloppervlakkn]] die verboendn en bepoald wordn deur e vaste grenze (fixed boundary)."<ref name="36reasons" /> |- |rowspan="2"| 1950 |rowspan="2"| [[w:nl:Cambridge (Massachusetts)|Cambridge]], VS | [[File:LaurentSchwartz.jpg|60px]] | [[w:nl:Laurent Schwartz|Laurent Schwartz]] | [[w:nl:Universiteit van Lotharingen|Universiteit van Nancy]], Vrankryk | [[w:nl:Universiteit Parijs Diderot|Universiteit van Parys VII]], Vrankryk<ref>[http://www-history.mcs.st-and.ac.uk/Biographies/Schwartz.html "Laurent Moise Schwartz"]. ''School of Mathematics and Statistics University of St Andrews, Scotland'' (24 juni 2007).</ref><ref>Schwartz, Laurent. ''Un mathématicien aux prises avec le siècle (A Mathematician Grappling with His Century)''. Birkhäuser (2001).</ref> | "Ountwikkelde d'n theorie van distributies, e nieuw begrip van veralgemêende functies (generalized functions), g'ïnspireerd deur d'n [[w:nl:Diracdelta|Dirac-deltafunctie]] uut de theoretische fysica."<ref name="50reasons">[https://www.mathunion.org/fileadmin/IMU/Prizes/Fields/1950/index.html "Fields Medals 1950"]. ''International Mathematical Union / mathunion.org''.</ref> |- | [[File:Atle Selberg.jpg|60px]] | [[w:nl:Atle Selberg|Atle Selberg]] | [[w:nl:Institute for Advanced Study|Institute for Advanced Study]], VS | Institute for Advanced Study, VS<ref>[https://www.ams.org/notices/200906/rtx090600692p-corrected.pdf "Remembering Atle Selberg, 1917–2007"]. ''Ams.org''.</ref> | "Ountwikkelde veralgemêniengn van de zeev-methodes (sieve methods) van Viggo Brun; bereikte grote resultoatn in verband met de nulpunten van d'n [[w:nl:Riemann-zèta-functie|Riemann-zèta-functie]]; gaf een elementair bewys van 't [[w:nl:Priemgetalstelling|priemgetalstelling]] (t'hoope met P. Erdős), me e veralgemênienge voor priemgetallen in een willekeurige wiskundige reekse."<ref name="50reasons" /> |- |rowspan="2"| 1954 |rowspan="2"| [[w:nl:Amsterdam|Amsterdam]], Olland | [[File:Kodaira Kunihiko.jpg|60px]] | [[w:nl:Kunihiko Kodaira|Kunihiko Kodaira]] | | [[w:nl:Princeton-universiteit|Princeton University]], VS, [[w:nl:Universiteit van Tokio|Universiteit van Tokio]], Japan en Institute for Advanced Study, VS<ref name="mathunion.org">[https://www.mathunion.org/fileadmin/ICM/Proceedings/ICM1954.1/ICM1954.1.ocr.pdf "Proceedings of the International Congress of Mathematicians"] (1954).</ref> | Universiteit van Tokio, Japan<ref>[https://www.ams.org/notices/199803/comm-obit-spencer.pdf Spencer, Donald C. "Kunihiko Kodaira (1915–1997)"]. ''Ams.org''.</ref> | "Bereikte grôte resultoatn binn'n d'n theorie van harmonische integralen en tallooze toepassiengn up Kähler-variëteiten en, specifieker, up algebraïsche variëteiten. J' toogde an, via schoofcohomologie (sheaf cohomology), da zukke variëteiten [[w:nl:Hodge-variëteit|Hodge-variëteitn]] zyn."<ref name="54reasons">[https://www.mathunion.org/fileadmin/IMU/Prizes/Fields/1954/index.html "Fields Medals 1954"]. ''International Mathematical Union / mathunion.org''.</ref> |- | [[File:Jean-Pierre Serre, Erlangen 1997.JPG|60px]] | [[w:nl:Jean-Pierre Serre|Jean-Pierre Serre]] | Universiteit van Nancy, Vrankryk | [[w:nl:Collège de France|Collège de France]], Vrankryk<ref>[http://www.math.rug.nl/~top/lectures/delft.pdf "Jean-Pierre Serre"]. ''Math.rug.nl''.</ref><ref>[https://www.britannica.com/EBchecked/topic/535878/Jean-Pierre-Serre "Jean-Pierre Serre"]. ''Encyclopædia Britannica'' (5 februoari 1997).</ref> | "Bereikte grôte resultoatn in verband met d' [[w:nl:Homotopiegroep|homotopiegroepen]] van bolln (spheres), vôoral deur zyn gebruuk van d'n methode van spectroale reeksen. Herformuleerde en breidde sommigte van d'n oofdresultoatn van d'n theorie van complexe variabeln uut in termn van schoovn (sheaves)."<ref name="54reasons" /> |- |rowspan="2"| 1958 |rowspan="2"| [[w:nl:Edinburgh|Edinburgh]], VK | | [[w:nl:Klaus Roth|Klaus Roth]] | [[w:nl:University College London|University College London]], VK | [[w:nl:Imperial College London|Imperial College London]], VK<ref>McKinnon Riehm & Hoffman (2011), p. 212.</ref> | "vo 't iplossen van e befoamd probleem binn'n de getaltheorie, noamelik 't bepoaln van d'n exactn exponent in de Thue-Siegel oengelykheid"<ref name="hopf">Hopf, Heinz. [https://www.mathunion.org/fileadmin/ICM/Proceedings/ICM1958/ICM1958.ocr.pdf "Proceedings of the International Congress of Mathematicians 1958."] Report of the Inaugural Session. p. liv.</ref> |- | [[File:René Thom.jpeg|60px]] | [[w:nl:René Thom|René Thom]] | [[w:nl:Universiteit van Straatsburg|Universiteit van Straatsburg]], Vrankryk | [[w:nl:Institut des hautes études scientifiques|Institut des Hautes Études Scientifiques]], Vrankryk<ref>[https://web.archive.org/web/20160527024340/http://www.robertnowlan.com/pdfs/Thom,%20Rene.pdf "René Thom"]. ''Robertnowlan.com''.</ref> | "vo 't creëren van d'n theorie van 'Cobordisme', wuk da binn'n de poar joarn dat e bestoat ahl heêt geleid toet de mêest diepgoande inzichtn in de topologie van differentieerboare variëteiten."<ref name="hopf" /> |- |rowspan="2"| 1962 |rowspan="2"| [[w:nl:Stockholm|Stockholm]], Zweedn | [[File:Lars Hörmander.jpg|60px]] | [[w:nl:Lars Hörmander|Lars Hörmander]] | [[w:nl:Universiteit van Stockholm|Universiteit van Stockholm]], Zweedn | [[w:nl:Universiteit van Lund|Universiteit van Lund]], Zweedn<ref>[http://smai.emath.fr/IMG/pdf/matapli100_Hormander.pdf "A tribute to Lars Hörmander"]. ''Smai.emath.fr''.</ref> | "Wrocht in [[w:nl:Partiële differentiaalvergelijking|partiële differentioalvergelykiengn]]. Eêt specifieker bygedreegn an d'n algemêene theorie van lineaire differentioaloperatoren. De vragstikk'n goan weere noar êen van de [[w:nl:Problemen van Hilbert|probleemn van Hilbert]] up 't congres van 1900."<ref name="62reasons">[https://www.mathunion.org/fileadmin/IMU/Prizes/Fields/1962/index.html "Fields Medals 1962"]. ''International Mathematical Union / mathunion.org''.</ref> |- | [[File:John Milnor, 1993 Oct (portioned).jpg|60px]] | [[w:nl:John Milnor|John Milnor]] | Princeton University, VS | [[w:nl:Stony Brookuniversiteit|Stony Brook University]], VS<ref>[http://www.math.sunysb.edu/~jack/ "John W. Milnor"]. ''Stony Brook University'' (5 moarte 1997).</ref> | "Toogde an dat een 7-dimensionoale bolle (sphere) mêerdere differentiële structuren kan hen; dit leidde toet d'n iprichtienge van d'n theorie van d'n differentiële topologie."<ref name="62reasons" /> |- |rowspan="4"| 1966 |rowspan="4"| [[w:nl:Moskou|Moskou]], USSR | [[File:Atiyah-Hirzebruch crop.jpeg|60px]] | [[w:nl:Michael Atiyah|Michael Atiyah]] | [[w:nl:Universiteit van Oxford|Universiteit van Oxford]], VK | [[w:nl:Universiteit van Edinburgh|Universiteit van Edinburgh]], VK<ref>[http://upcommons.upc.edu/video/bitstream/2099.2/946/17/Poster05-AbelPrize-CV.pdf "Sir Michael F. Atiyah : The Abel Prize"]. ''Upcommons.upc.edu''.</ref> | "Deed tegoare me Hirzebruch ounderzoek in d'n [[w:nl:K-theorie|K-theorie]]; toogde t'hoope me Singer d'n [[w:nl:Stelling van Atiyah-Singer|indexstellienge van Atiyah-Singer]] an, over elliptische operatoren up complexe variëteitn; wrocht in soamenwerkienge me Bott an 't bewys van e vastepuntstellienge die verboendn is me de '[[w:en:Lefschetz fixed-point theorem|Lefschetz formule]]'."<ref name="66reasons">[https://www.mathunion.org/fileadmin/IMU/Prizes/Fields/1966/index.html "Fields Medals 1966"]. ''International Mathematical Union / mathunion.org''.</ref> |- | | [[w:nl:Paul Cohen (wiskundige)|Paul Cohen]] | [[w:nl:Stanford-universiteit|Stanford University]], VS | Stanford University, VS<ref>[https://web.archive.org/web/20150105133237/http://historicalsociety.stanford.edu/pdfmem/Cohen_P.pdf "Memorial Resolution – Paul Cohen (1934–2007)"]. ''Stanford Historical Society'' (2011).</ref> | "Gebruukte een techniek genoemd '[[w:nl:Forcing (wiskunde)|forcing]]' om d' onafhankelikheid te bewyzn in d'n verzameliengenleer van 't keuzeaxioma en van de veralgemêende [[w:nl:Continuümhypothese|continuümhypothese]]. Da letste probleem wos 't êerste van de probleemn van Hilbert up 't congres van 1900."<ref name="66reasons" /> |- | [[File:Alexander Grothendieck.jpg|60px]] | [[w:nl:Alexander Grothendieck|Alexander Grothendieck]] | Institut des Hautes Études Scientifiques, Vrankryk | [[w:nl:Centre national de la recherche scientifique|Centre National de la Recherche Scientifique]], Vrankryk<ref>[https://web.archive.org/web/20161020015323/http://www.math.ucdenver.edu/~jloats/StudentCELEBS/Grothendieck_Trenkamp.pdf "Alexander Grothendieck"]. ''Math.ucdenver.edu''.</ref> | "Bouwde vôort up 't werk van Weil en Zariski en makte fundamentele vôoruutgang binn'n d'n [[w:nl:Algebraïsche meetkunde|algebraïsche meetkunde]]. J' introduceerde 't concept van K-theorie (de Grothendieck groepen en ringen). J' rolde d'n [[w:nl:Homologische algebra|homologische algebra]] uut in zyn fameuze '[[w:en:Grothendieck's Tôhoku paper|''Tôhoku'' paper]]'."<ref name="66reasons" /> |- | [[File:Stephen Smale2.jpg|60px]] | [[w:nl:Stephen Smale|Stephen Smale]] | [[w:nl:Universiteit van Californië - Berkeley|Universiteit van Californië, Berkeley]], VS | [[w:nl:Stadsuniversiteit van Hongkong|City University of Hong Kong]], Hong Kong<ref>[http://www6.cityu.edu.hk/ma/people/profile/smales.htm "Prof. Stephen SMALE (史梅爾)"]. ''City University of Hong Kong'' (5 april 2012).</ref> | "Wrocht in differentiële topologie woar dat em 't bewyze gaf vo d'n [[w:nl:Vermoeden van Poincaré|veralgemêende stelling van Poincaré]] in dimensies <math>n \geq 5</math>: Elken geslootn, n-dimensionoaln variëteit die homotopie-equivalent is an de n-dimensionale bolle (sphere), is dr meë homeomorf an. J' introduceerde d'n methode van oor-lichoamen (handle-bodies) oem dit en gelykoardige probleemn ip te lossen."<ref name="66reasons" /> |- |rowspan="4"| 1970 |rowspan="4"| [[w:nl:Nice|Nice]], Vrankryk | [[File:Alan Baker.jpg|60px]] | [[w:nl:Alan Baker (wiskundige)|Alan Baker]] | [[w:nl:Universiteit van Cambridge|Universiteit van Cambridge]], VK | [[w:nl:Trinity College (Cambridge)|Trinity College, Cambridge]], VK<ref>[http://www.heidelberg-laureate-forum.org/blog/laureate/alan-baker/ "The Laureates"]. ''Heidelberg Laureate Forum Foundation (HLFF)'' (25 september 2013).</ref> | "Veralgemêende d'n [[w:nl:Stelling van Gelfond-Schneider|stelling van Gelfond-Schneider]] (d'n iplossieng vo 't zevende probleem van Hilbert). Uut dit ounderzoek genereerde j' transcendente getaln die nog nie idder woarn g'identificeerd."<ref name="70reasons">[https://www.mathunion.org/fileadmin/IMU/Prizes/Fields/1970/index.html "Fields Medals 1970"]. ''International Mathematical Union / mathunion.org''.</ref> |- | [[File:Hironaka heisuke 1976.jpg|60px]] | [[w:nl:Heisuke Hironaka|Heisuke Hironaka]] | Harvard University, VS | [[w:nl:Kioto-universiteit|Universiteit van Kioto]], Japan<ref>[https://www.ams.org/notices/200509/fea-hironaka.pdf "Interview with Heisuke Hironaka"]. ''Ams.org''.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20220405035547/https://www.kurims.kyoto-u.ac.jp/en/emeritus.html "Professor Emeritus"]. ''Research Institute for Mathematical Sciences, Kyoto, Japan'' (26 mei 2007).</ref> | "Veralgemêende 't ounderzoek van Zariski die vo dimensies ≤ 3 de stellinge had beweezn in verband me d'n resolutie van singulariteiten (resolution of singularities) ip een algebraïsche variëteit. Hironaka toogde d'n resultoatn an vo oalle dimensies."<ref name="70reasons" /> |- | | [[w:nl:Sergej Novikov (wiskundige)|Sergei Novikov]] | [[w:nl:Staatsuniversiteit van Moskou|Staatsuniversiteit van Moskou]], USSR | [[w:nl:Steklov-instituut voor wiskunde|Steklov Mathematical Institute]], Rusland Staatsuniversiteit van Moskou, Rusland [[w:nl:Universiteit van Maryland|Universiteit van Maryland-College Park]], VS<ref>[http://www.mi.ras.ru/~snovikov/998.pdf "Interview with Sergey P. Novikov"]. ''Mi.ras.ru''.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20140726083130/http://www.mi.ras.ru/~snovikov/index.html "Novikov, Sergei Petrovich"]. ''Russian Academy of Science'' (1 januoari 2012).</ref> | "Deed belangryke ontdekkiengn in d'n topologie, me 't mêest bekende voorbêeld zyn bewys vo d'n topologische invariantie van de [[w:nl:Pontryagin-klasse|Pontryagin-klassn]] van de differentieerboare variëteit. Zyn ounderzoek oemvatte e studie van d'n cohomologie en homotopie van Thom-ruumten (Thom spaces)."<ref name="70reasons" /> |- | [[File:John Griggs Thompson (cropped).jpg|60px]] | [[w:nl:John G. Thompson|John G. Thompson]] | Universiteit van Cambridge, VK | Universiteit van Cambridge, VK [[w:nl:Universiteit van Florida|Universiteit van Florida]], VS<ref>[https://web.archive.org/web/20160611151241/http://www.abelprize.no/c53860/binfil/download.php?tid=53792 "John Griggs Thompson"]. ''Abelprize.no''.</ref> | "Bewees t'hoope me W. Feit da oalle niet-cyclische eendigoige simpele groepen e gelyke orde hen ([[w:nl:Stelling van Feit-Thompson|Stelling van Feit-Thompson]]). De verdere uutbreidienge van dit werk deur Thompson bepoalde de minimoale simpele eindigoige groepen, namelyk de simpele eindigoige groepen woarvan de echte subgroepn iplosboar zyn."<ref name="70reasons" /> |- |rowspan="2"| 1974 |rowspan="2"| [[w:nl:Vancouver|Vancouver]], Canada | [[File:Enrico Bombieri.jpg|60px]] | [[w:nl:Enrico Bombieri|Enrico Bombieri]] | [[w:nl:Universiteit van Pisa|Universiteit van Pisa]], Itoalië | Institute for Advanced Study, VS<ref>Bartocci, Claudio; Betti, Renato; Guerraggio, Angelo; Lucchetti, Roberto (2011). ''Vite Mathematiche (Mathematical Lives: Protagonists of the Twentieth Century From Hilbert to Wiles)''. Springer. pp. 2013–2014.</ref> | "Belangryke bydraagn in priemgetallen, in univalente functies en 't locoale vermoedn van Bieberbach (Bieberbach conjecture), in de theorie van functies me mêerdere complexe variabelen, en in d'n theorie van partiële differentioalvergelikiengn en minimoaloppervlakken – in 't bezounder an d'n iplossinge van 't probleem van Bernstein in hoogere dimensies."<ref name="74reasons">[https://www.mathunion.org/fileadmin/IMU/Prizes/Fields/1974/index.html "Fields Medals 1974"]. ''International Mathematical Union / mathunion.org''.</ref> |- | [[File:Mumford2.jpg|60px]] | [[w:nl:David Mumford|David Mumford]] | Harvard University, VS | [[w:nl:Brown-universiteit|Brown University]], VS<ref>[http://www.dam.brown.edu/people/facultypage.mumford.html "David Mumford"]. ''The Division of Applied Mathematics, Brown University''.</ref> | "Gaf e grôte bydrage an problemen over 't bestoan en d'n structuur van [[w:en:Moduli space|moduli-ruumtn]] (varieties of moduli), variëteitn woarvan de puntn de isomorfisme-klassn parametriseern van êen of d' andere geometrisch object. Makte ouk verschillige belangryke bydraagn an d'n theorie van algebraïsche oppervlakkn."<ref name="74reasons" /> |- |rowspan="4"| 1978 |rowspan="4"| [[w:nl:Helsinki|Helsinki]], Finland | [[File:Pierre Deligne (2005) (cropped).jpg|60px]] | [[w:nl:Pierre Deligne|Pierre Deligne]] | Institut des Hautes Études Scientifiques, Vrankryk | Institute for Advanced Study, VS<ref>[https://web.archive.org/web/20160303181225/http://www.abelprize.no/c57681/binfil/download.php?tid=57756 "Pierre Deligne"]. ''Abelprize.no''.</ref> | "Brocht d'n iplossinge vo de drie [[w:nl:Vermoedens van Weil|vermoedens van Weil]] an, in verband me veralgemêniengn van de [[w:nl:Riemann-hypothese|Riemann-hypothese]] noar eindigoige velden. Zyn ounderzoek hielp styf vele by 't saamenbrengn van d'n algebraïsche meetkunde en algebraïsche getaltheorie."<ref name="78reasons">[https://www.mathunion.org/fileadmin/IMU/Prizes/Fields/1978/index.html "Fields Medals 1978"]. ''International Mathematical Union / mathunion.org''.</ref> |- | [[File:Charles Fefferman.jpg|60px]] | [[w:nl:Charles Fefferman|Charles Fefferman]] | Princeton University, VS | Princeton University, VS<ref>[https://web.math.princeton.edu/WebCV/FeffermanCV.pdf "CV : Charles Fefferman"].</ref> | "Zorgde vo verschillige innovaties die d'n studie van meerdimensionoale complexe analyse herzagen, deur correcte veralgemêniengn te vienden van klassieke (leeg-dimensionoale) resultoatn."<ref name="78reasons" /> |- | [[File:Grigory Margulis 1978 (portioned).jpg|60px]] | [[w:nl:Grigori Margoelis|Grigory Margulis]] | Staatsuniversiteit van Moskou, USSR | [[w:nl:Yale-universiteit|Yale University]], VS<ref>[http://users.math.yale.edu/public_html/People/gam3.html "Yale Mathematics Department: Gregory A. Margulis"].</ref> | "Leverde innovatieve analyses van d'n structuur van [[w:nl:Lie-groep|Lie-groepn]]. Zyn ounderzoek behoort toet d'n combinatoriek, differentiële meetkunde, ergodentheorie, dynamische systemen en Lie-groepen."<ref name="78reasons" /> |- | | [[w:nl:Daniel Quillen|Daniel Quillen]] | Massachusetts Institute of Technology, VS | Universiteit van Oxford, VK<ref>[https://www.ams.org/notices/201210/rtx121001392p.pdf Friedlander, Eric; Grayson, Daniel. "Daniel Quillen"]. ''Notices of the AMS'' (november 2012).</ref> | "D'n hoofdontwerper van de hoogere algebraïsche K-theorie, e nieuw hulpmiddel da succesvul geometrische en topologische methodes en ideeën inzettede om grôte probleemn in d'n algebra te formuleern en op te lossn, in 't bezounder binnen d'n ringtheorie en moduletheorie."<ref name="78reasons" /> |- |rowspan="3"| 1982 |rowspan="3"| [[w:nl:Warschau|Warschau]], Pooln | [[File:Alain Connes.jpg|60px]] | [[w:nl:Alain Connes|Alain Connes]] | Institut des Hautes Études Scientifiques, Vrankryk | Institut des Hautes Études Scientifiques, Vrankryk Collège de France, Vrankryk [[w:nl:Ohio State University|Ohio State University]], VS<ref>[http://www.alainconnes.org/en/ "Alain Connes"] (25 mei 2012).</ref> | "Droeg by an de theorie van de [[w:nl:Operatoralgebra|operatoralgebra's]], en in 't bezounder d'n oalgemêene classificoatie- en structuurstellinge van factorn van type III, classificoatie van automorfismen van d'n hyperfiniete factor, classificoatie van injectieve factorn, en toepassiengn van d'n theorie van [[w:nl:C*-algebra|C*-algebra's]] ip bladvormienge (foliations) en differentiële meetkunde in 't oalgemêen."<ref name="82reasons">[https://www.mathunion.org/fileadmin/IMU/Prizes/Fields/1982/index.html "Fields Medals and Nevanlinna Prize 1982"]. ''International Mathematical Union / mathunion.org''.</ref> |- | [[File:William Thurston.jpg|60px]] | [[w:nl:William Thurston|William Thurston]] | Princeton University, VS | [[w:nl:Cornell-universiteit|Cornell University]], VS<ref>[https://www.math.cornell.edu/spb/index.php "William P. Thurston, 1946–2012"] (30 ogustus 2012).</ref> | "Maakte e revolusje van de studie van topologie in 2 en 3 dimensies, woby dat e de wisselwerkienge tss analyse, topologie en geometrie antoogde. J' lanceerde 't idee dat e grôte klasse van geslootn [[w:en:3-manifold|3-variëteitn (3-manifolds)]] een hyperbolische structuur dreegn."<ref name="82reasons" /> |- | [[File:Shing-Tung Yau at Harvard.jpg|60px]] | [[w:nl:Shing-Tung Yau|Shing-Tung Yau]] | Institute for Advanced Study, VS | [[w:nl:Tsinghua-universiteit|Tsinghua University]], China<ref>[http://www.doctoryau.com/yau_cv.pdf "CV : Shing-Tung Yau"]. ''Doctoryau.com''.</ref> | "Makte bydragen an d'n studie van differentioalvergelykiengn, alsook an 't [[w:en:Calabi conjecture|vermoedn van Calabi]] (Calabi conjecture) in de algebraïsche meetkunde, an 't [[w:en:Positive energy theorem|positive mass conjecture]] van d'n oalgemêene relativiteitstheorie, en an eechte en complexe [[w:nl:Monge-Ampère-vergelijking|Monge-Ampère-vergelikiengn]]."<ref name="82reasons" /> |- |rowspan="3"| 1986 |rowspan="3"| [[w:nl:Berkeley (Californië)|Berkeley]], VS | [[File:Simon Donaldson.jpg|60px]] | [[w:nl:Simon Donaldson|Simon Donaldson]] | Universiteit van Oxford, VK | Imperial College London, VK<ref>[http://wwwf.imperial.ac.uk/~skdona/ "Simon Donaldson (Royal Society Research Professor)"]. ''Department of Mathematics, Imperial College, Queen's Gate, London'' (16 januoari 2008).</ref> Stony Brook University, VS<ref>[http://scgp.stonybrook.edu/people/faculty/bios/simon-donaldson "Simon Donaldson"].</ref> | "Krêeg de medaille in de êeste plekke voor zyn wroeten an d'n topologie van [[w:en:4-manifold|viervariëteiten (four-manifolds)]], vwoarol d'oantoeninge datter un differentiële strubbuure up d'n Euclidische vierruumte stoat dewelke [[w:en:Exotic R4|verschilt]] van d'n normal'n structure."<ref name="86reasons">[https://www.mathunion.org/fileadmin/IMU/Prizes/Fields/1986/index.html "Fields Medals and Nevanlinna Prize 1986"]. ''International Mathematical Union / mathunion.org''.</ref><ref name="IMU Fields Medal 1986">[https://www.mathunion.org/imu-awards/fields-medal/fields-medals-1986 "Fields Medals 1986"]. ''International Mathematical Union (IMU)'' (1986).</ref> |- | [[File:Gerd Faltings MFO.jpg|60px]] | [[w:nl:Gerd Faltings|Gerd Faltings]] | Princeton University, VS | [[w:nl:Max-Planck-Institut für Mathematik|Max Planck Institute for Mathematics]], Duutsland<ref>[http://www.heidelberg-laureate-forum.org/blog/laureate/gerd-faltings/ "The Laureates"]. ''Heidelberg Laureate Forum Foundation (HLFF)'' (6 oktober 2013).</ref> | "Mee methoedn uut de arytmetische algebraïsche geoometrie krêeg hie de medaille grotendels vor zyn bewys up 't [[w:nl:Vermoeden van Mordell|vermoeden van Mordell]]."<ref name="86reasons" /> |- | [[File:Michael Freedman, circa 1970s (re-scanned C; headshot).jpg|60px]] | [[w:nl:Michael Freedman|Michael Freedman]] | [[w:nl:Universiteit van Californië - San Diego|Universiteit van Californië, San Diego]], VS | [[w:en:Microsoft Station Q|Microsoft Station Q]], VS<ref>[https://web.archive.org/web/20141006102901/http://celebratio.org/cmmedia/essaypdf/19_main_3.pdf Kirby, Rob. "Michael H. Freedman"]. ''celebratio.org'' (2012).</ref> | "Ountwikkelde nieuwe manieren voor topologische ountleding' van [[w:en:4-manifold|viervariëteitn (four-manifolds)]]. Eên va z'n resultoat'n woa ut bewys vwoar d'n [[w:en:Generalized Poincaré conjecture|vierdimensionoaln Stellieng van Poincaré]]."<ref name="86reasons" /> |- |rowspan="4"| 1990 |rowspan="4"| [[w:nl:Kioto (stad)|Kioto]], Japan | | [[w:nl:Vladimir Drinfeld|Vladimir Drinfeld]] | [[w:en:B Verkin Institute for Low Temperature Physics and Engineering|B Verkin Institute for Low Temperature Physics and Engineering]], USSR<ref>[https://www.britannica.com/EBchecked/topic/171669/Vladimir-Gershonovich-Drinfeld "Vladimir Gershonovich Drinfeld"]. ''Encyclopædia Britannica'' (19 ogustus 2009).</ref> | [[w:nl:Universiteit van Chicago|Universiteit van Chicago]], VS<ref>[http://www-history.mcs.st-and.ac.uk/Biographies/Drinfeld.html "Vladimir Gershonovich Drinfeld"]. ''School of Mathematics and Statistics, University of St Andrews, Scotland'' (18 ogustus 2009).</ref> | "Drinfeld heur uufdpreeoccupoatje i de gepasseirde decade[zyn] Langlands-program en kvantengroëpn. In oalle twië theoriên zurgde Drinfeld zienn'n oenderzoek vou een uutgesprooken doêrbroake en loktë een schaot va vernieëwe uut."<ref>Manin, Yuri Ivanovich. ''On the mathematical work of Vladimir Drinfeld''. [https://www.mathunion.org/fileadmin/ICM/Proceedings/ICM1990.1/ICM1990.1.ocr.pdf Proceedings of the International Congress of Mathematicians 1990. Volume I] pp. 3–7.</ref> |- | [[File:Vaughan Jones p1190550.jpg|60px]] | [[w:nl:Vaughan Jones|Vaughan Jones]] | Universiteit van Californië, Berkeley, VS | Universiteit van Californië, Berkeley, VS<ref>[https://web.archive.org/web/20130806082228/http://math.berkeley.edu/~vfr/vita "Curriculum Vitae: Vaughan F. R. Jones"]. ''University of California, Berkeley'' (10 november 2001).</ref> [[w:nl:Vanderbilt University|Vanderbilt University]], VS<ref>[https://web.archive.org/web/20160603142733/http://news.vanderbilt.edu/2011/04/vaughan-jones/ Salisbury, David. "Fields Medalist joins Vanderbilt faculty"]. ''Vanderbilt University'' (6 april 2011).</ref> | "Jones oentdekt' e mirakeluze bânding tss'n [[w:nl:Von Neumann-algebra|von Neumann-algebras]] en geömetrische topologie. As't rezultaate vant oenderzoek voend i e gans neuwn polynoom invariant vou knöepn u knoopenverbieendingn i 'n 3-ruumte."<ref>Birman, Joan S. ''The work of Vaughan F. R. Jones''. [https://www.mathunion.org/fileadmin/ICM/Proceedings/ICM1990.1/ICM1990.1.ocr.pdf Proceedings of the International Congress of Mathematicians 1990. Volume I] pp. 9–18.</ref> |- | [[File:Shigefumi Mori.jpg|60px]] | [[w:nl:Shigefumi Mori|Shigefumi Mori]] | Universiteit van Kioto, Japan | Universiteit van Kioto, Japan<ref>[http://www.heidelberg-laureate-forum.org/blog/laureate/shigefumi-mori/ "The Laureates"]. ''Heidelberg Laureate Forum Foundation (HLFF)'' (10 april 2014).</ref> | "Den mest groundigsten en exciteerendste ontwikkelynge inne algebraische geoometrie byn'n d'n late dee is [...] ''[[w:en:Minimal model program|Mori's Program]]'' a't geit euvre d' classificoasiestroeblings vö 'n algebraische variaans yn dimensyon drieje." "Vrieug in '79 brog Mori inne d' algebraïsche geeömetrie en heêlt oenverwochte gëvoelts va opwiendieng med ze proëfs ip't konjêctuere va Hartshorne."<ref>Hironaka, Heisuke. ''On the work of Shigefumi Mori''. [https://www.mathunion.org/fileadmin/ICM/Proceedings/ICM1990.1/ICM1990.1.ocr.pdf Proceedings of the International Congress of Mathematicians 1990. Volume I] pp. 19–25.</ref> |- | [[File:Edward Witten at Harvard.jpg|60px]] | [[w:nl:Edward Witten|Edward Witten]] | Institute for Advanced Study, VS | Institute for Advanced Study, VS<ref>[http://www.sns.ias.edu/~witten/CurrentCV.pdf "Edward Witten – Vita"] (2011).</ref> | "Keer na keer eët em d'n wiskundefolks opnnuu verrast mé en briliènte implementatië va fisikaal inneizichtn wuk die ton d'rtoe elidden eu e gelyke an heul niefwé en dipé matematiese theörieënte."<ref>[https://web.archive.org/web/20170301004342/http://www.mathunion.org/ICM/ICM1990.1/Main/icm1990.1.0031.0036.ocr.pdf Atiyah, Michael. "On the Work of Edward Witten"]. ''Mathunion.org''.</ref> |- |rowspan="4"| 1994 |rowspan="4"| [[w:nl:Zürich (stad)|Zürich]], Zwitserland | [[File:Jean Bourgain (vertical crop).jpg|60px]] | [[w:nl:Jean Bourgain|Jean Bourgain]] | Institut des Hautes Études Scientifiques, Vrankryk | Institute for Advanced Study, VS<ref>[https://www.math.ias.edu/files/bourgain/CVBourgain.pdf "CV : Jean Bourgain"]. ''Math.ias.edu''.</ref> | "Bourgains wrúkt toekn oëpe steeël va kernoendreverpn van'n mathematiekal analyse: dë gëeömetrye der [[w:nl:Banachruimte|Banach-ruumtn]], cövexiteit u hoge diemenchiës, aërmonyke analytiek, d'n ergodeteyörih, ea zôô oük eynlyngk 'n niëlineaire partjiëlle differentialo verglikieng'es va matematikal fysicaat."<ref>Caffarelli, Luis. ''The work of Jean Bourgain''. [https://www.mathunion.org/fileadmin/ICM/Proceedings/ICM1994.1/ICM1994.1.ocr.pdf Proceedings of the International Congress of Mathematicians 1994. Volume I] pp. 3–5.</ref> |- | [[File:Pierre-Louis Lions par Philippe Binant.jpg|60px]] | [[w:nl:Pierre-Louis Lions|Pierre-Louis Lions]] | [[w:nl:Université Paris-Dauphine|Universiteit van Parys 9]], Vrankryk | Collège de France, Vrankryk [[w:nl:École polytechnique (Parijs)|École polytechnique]], Vrankryk<ref>[https://web.archive.org/web/20130915103327/http://www.college-de-france.fr/site/pierre-louis-lions/biographie.htm "Collège de France"]. ''College-de-france.fr'' (16 december 2013).</ref> | "Ziunne beidraaëgs streck'n ôvre un grôoten variéetee an velden, var van probôliteitslieêren tou de partieêlle diefferencïêlle vrgëllykieng'ens (PDEs). In het PDEs velt hèèt h'éj een poar oënbgrijpyk skône diengs uoetevoeërd binen de nietlieeëre ekwotiës. D'n aënwiëzing v'n ze problumptjens z'n is ossën inééngegoan mie d'n applicatieëvs doervan."<ref>Varadhan, S. R. S. ''The work of Pierre-Louis Lions''. [https://www.mathunion.org/fileadmin/ICM/Proceedings/ICM1994.1/ICM1994.1.ocr.pdf Proceedings of the International Congress of Mathematicians 1994. Volume I] pp. 6–10.</ref> |- | [[File:Jean-Christophe Yoccoz.jpg|60px]] | [[w:nl:Jean-Christophe Yoccoz|Jean-Christophe Yoccoz]] | [[w:nl:Universiteit Parijs-Zuid 11|Universiteit van Parys-Zuud 11]], Vrankryk | Collège de France, Vrankryk<ref>[https://web.archive.org/web/20191008040729/http://www.college-de-france.fr/site/jean-christophe-yoccoz/biographie.htm "Collège de France"]. ''College-de-france.fr'' (16 december 2013).</ref> | "Yoccoz g'vaund êen arde verligtenst d'bewysvoäering op [[w:nl:Getal van Brjuno|Bruno's steylyng]], e i was instaoëtn om'nt oeke eûngekeërt eewaar te maakn [...] Palis and Yoccoz bereigt'n de vuölleedyge steëlzels oem C^∞ te koenyugreèren met t inovaaryanten va de Morse-Smale dyffeômörfismusn."<ref>Douady, Adrien. ''Presentation de Jean-Christophe Yoccoz''. [https://www.mathunion.org/fileadmin/ICM/Proceedings/ICM1994.1/ICM1994.1.ocr.pdf Proceedings of the International Congress of Mathematicians 1994. Volume I] pp. 11–16.</ref> |- | [[File:EfimIZelmanov.jpg|60px]] | [[w:nl:Jefim Zelmanov|Efim Zelmanov]] | [[w:nl:Universiteit van Wisconsin|Universiteit van Wisconsin-Madison]] Universiteit van Chicago, VS | Steklov Mathematical Institute, Rusland, Universiteit van Californië, San Diego, VS<ref>[https://www.ime.usp.br/~grishkov/papers/CV.Zelm..pdf "CV : Efim Zelmanov"]. ''Ime.usp.br''.</ref> | "vwoare un eûplöösyênk vh't geebëperktndé [[w:nl:Burnside-probleem|Burnsyde problemstjie]]."<ref>Feit, Walter. ''On the Work of Efim Zelmanov''. [https://www.mathunion.org/fileadmin/ICM/Proceedings/ICM1994.1/ICM1994.1.ocr.pdf Proceedings of the International Congress of Mathematicians 1994. Volume I] pp. 17–24.</ref> |- |rowspan="4"| 1998 |rowspan="4"| [[w:nl:Berlijn|Berlyn]], Duutsland | [[File:Richard Borcherds.jpg|60px]] | [[w:nl:Richard Borcherds|Richard Borcherds]] | Universiteit van Californië, Berkeley, VS Universiteit van Cambridge, VK | Universiteit van Californië, Berkeley, VS<ref>[http://www.heidelberg-laureate-forum.org/blog/laureate/richard-borcherds/ "The Laureates"]. ''Heidelberg Laureate Forum Foundation (HLFF)'' (10 april 2014).</ref> | "Vo zyn bydraagn an den algebra, de theorie van automorfische vormn, en mathematische fysica, woarounder d' introductie van vertex-algebra's en Lie-algebra's van Borcherds zelve, zyn [[w:nl:Monster-maneschijn|bewys vo 't maneschijnvermoeden van Conway en Norton]], en d' ountdekkienge van e nieuwe klasse van automorfische oneindige productn."<ref name="1998cer">''Opening ceremony''. [https://www.mathunion.org/fileadmin/ICM/Proceedings/ICM1998.1/ICM1998.1.ocr.pdf Proceedings of the International Congress of Mathematicians 1998. Volume I] pp. 46–48.</ref> |- | [[File:Gowers timothy 2011.jpg|60px]] | [[w:nl:Timothy Gowers|Timothy Gowers]] | Universiteit van Cambridge, VK | Universiteit van Cambridge, VK<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/240293/William-Timothy-Gowers "William Timothy Gowers"]. ''Encyclopædia Britannica'' (28 moarte 2009).</ref> | "Vo zyn bydraagn an d'n functionoalanalyse en combinatoriek, woardeur dat em e nieuwe visie ip oeneindig-dimensionoale meetkunde ountwikkelde, woarounder d'n iplossienge vo twêe probleemn van Banach en d' ountdekkienge van de zogenaamde dichotomie van Gowers: iddere oeneindig-dimensionale Banach-ruumte bevat ofwêl e subruumte me vele symmetrieën (technisch gezeid: me een onvôorwaardelikke basis), ofwêl e subruumte woarip dat iddere operator nen index van nul heêt lik by Fredholm."<ref name="1998cer" /> |- | [[File:Maxim Kontsevich 1994 (headshot).jpg|60px]] | [[w:nl:Maksim Kontsevitsj|Maxim Kontsevich]] | Institut des Hautes Études Scientifiques, Vrankryk [[w:nl:Rutgers-universiteit|Rutgers University]], VS | Institut des Hautes Études Scientifiques, Vrankryk Rutgers University, VS<ref>[http://www.ihes.fr/~maxim/CVAnglais.html "CV Maxim Kontsevich"]. ''Institut des Hautes Études Scientifiques'' (22 november 2009).</ref> | "Vo zyn bydraagn an d'n algebraïsche meetkunde, topologie, en mathematische fysica, woarounder 't bewys van Witten zyn vermoedn over doorsnedenummers in moduli-ruumtn van stabiele krommen, d'n ipbouw van d'n universele Vassiliev-invariant van knoopn, en de formele kwantiseerienge van Poisson-variëteiten."<ref name="1998cer" /> |- | [[File:Curtis T. McMullen, 1994 Aug-Sept (re-scanned, headshot).jpg|60px]] | [[w:nl:Curtis McMullen|Curtis T. McMullen]] | Harvard University, VS | Harvard University, VS<ref>[http://abel.math.harvard.edu/~ctm/vita/resume.pdf "CV : Curtis T McMullen"]. ''Abel.math.harvard.edu''.</ref> | "Vo zyn bydraagn an d'n theorie van holomorfe dynamica en d'n geometrisatie van drie-variëteiten, woarounder bewyzn vo 't vermoedn van Bers over d'n dichtheid van kusp-puntn (cusp points) up de grenze van d'n Teichmüller-ruumte, en Kra zyn thêta-functie vermoedn."<ref name="1998cer" /> |- |rowspan="2"| 2002 |rowspan="2"| [[w:nl:Peking|Peking]], China | [[File:Laurent Lafforgue.png|60px]] | [[w:nl:Laurent Lafforgue|Laurent Lafforgue]] | Institut des Hautes Études Scientifiques, Vrankryk | Institut des Hautes Études Scientifiques, Vrankryk<ref>[http://laurentlafforgue.org/cv.html "Curriculum Vitae"]. ''ihes'' (6 december 2005).</ref> | "Laurent Lafforgue krêeg de Fieldsmedaille vo zyn bewys van de [[w:nl:Langlands-programma|Langlands-correspondentie]] vo de vulledige lineaire groepen GLr (r≥1) over functievelden me positieve karakteristieken."<ref>Laumon, Gérard. ''The work of Laurent Lafforgue''. [https://www.mathunion.org/fileadmin/ICM/Proceedings/ICM2002.1/ICM2002.1.ocr.pdf Proceedings of the International Congress of Mathematicians 2002. Volume I] pp. 91–97.</ref> |- | [[File:VladimirVoevodsky.jpg|60px]] | [[w:nl:Vladimir Vojevodski|Vladimir Voevodsky]] | Institute for Advanced Study, VS | Institute for Advanced Study, VS<ref>[http://www.math.ias.edu/~vladimir/Site3/home_files/mitcv12.pdf "CV : Vladimir Voevodsky"]. ''Math.ias.edu''.</ref> | "J' definieerde en ountwikkelde d'n motiefsche cohomologie en de A1-homotopie theorie, wuk da e koadre bood vo 't beschryvn van vele nieuwe cohomologie theorieën voor algebraïsche variëteitn; je bewees ouk de [[w:nl:Vermoeden van Milnor|vermoedens van Milnor]] over de K-theorie van veldn (fields)."<ref>Soulé, Christophe. ''The work of Vladimir Voevodsky''. [https://www.mathunion.org/fileadmin/ICM/Proceedings/ICM2002.1/ICM2002.1.ocr.pdf Proceedings of the International Congress of Mathematicians 2002. Volume I] pp. 99–103.</ref> |- |rowspan="4"| 2006 |rowspan="4"| [[w:nl:Madrid (stad)|Madrid]], Spanje | [[File:Andrei Okounkov 1999 (re-scanned, portioned).jpg|60px]] | [[w:nl:Andrej Okoenkov|Andrei Okounkov]] | Princeton University, VS | Columbia University, VS<ref>[http://www.math.columbia.edu/people/directory/?dname=Okounkov&did=69 "Department of Mathematics"]. ''Columbia University, Department of Mathematics'' (20 december 2012).</ref> Universiteit van Californië, Berkeley, VS<ref>[https://math.berkeley.edu/people/faculty/andrei-okounkov "Andrei Okounkov"]. ''Berkeley Mathematics''.</ref> | "Vo zyn bydraagn by 't leggn van d'n verbindinge tusschn d'n waarschynlikheidstheorie (probabilistiek), d'n representatietheorie en d'n algebraïsche meetkunde."<ref name="2006cer">''Opening ceremony''. [https://www.mathunion.org/fileadmin/ICM/Proceedings/ICM2006.1/ICM2006.1.ocr.pdf Proceedings of the International Congress of Mathematicians 2006. Volume I] p. 36.</ref> |- | [[File:Grigori Perelman, 1993 (re-scanned) (cropped).jpg|60px]] | [[w:nl:Grigori Perelman|Grigori Perelman]] ''(geweigerd)'' | Ginne | [[w:en:Steklov Institute of Mathematics#St. Petersburg Department|Sint-Petersburg Departement van 't Steklov Instituut vo Wiskunde van de Russische Academie van Wetenschappn]], Rusland<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/1272681/Grigori-Perelman "Grigori Perelman | Biography & Facts"]. ''Encyclopædia Britannica'' (28 mei 2008).</ref> | "Vo zyn bydraagn an d'n meetkunde en zyn revolutionaire inzichten in de analytische en geometrische structuur van de [[w:nl:Ricci-stroom|Ricci-stroom (Ricci flow)]]."<ref name="2006cer" /> |- | [[File:Terence Tao.jpg|60px]] | [[w:nl:Terence Tao|Terence Tao]] | Universiteit van Californië, Los Angeles, VS | Universiteit van Californië, Los Angeles, VS<ref>[https://www.math.ucla.edu/~tao/preprints/cv.html "Vitae and Bibliography for Terence Tao"]. ''UCLA Dept. of Math.'' (16 moarte 2010).</ref> | "Vo zyn bydraagn an d'n partiële differentioalvergelijkingn, combinatoriek, harmonische analyse en additieve getaltheorie."<ref name="2006cer" /> |- | [[File:Wendelin Werner.jpg|60px]] | [[w:nl:Wendelin Werner|Wendelin Werner]] | Universiteit van Parys-Zuud 11, Vrankryk | ETH Zürich, Zwitserland<ref>[https://web.archive.org/web/20141006131413/http://www.math.ethz.ch/~wewerner/ "Wendelin WERNER"]. ''ETH Zurich'' (18 september 2013).</ref> | "Vo zyn bydraagn an d' ountwikkelienge van de stochastische Loewner-evolutie ([[w:en:Schramm–Loewner evolution|Schramm-Loewner evolutie]]), d'n meetkunde van de twêe-dimensionale [[w:nl:Brownse beweging (natuurkunde)|Brownse bewegienge]], en d'n [[w:nl:Conforme veldentheorie|conforme veldentheorie]]."<ref name="2006cer" /> |- |rowspan="4"| 2010 |rowspan="4"| [[w:nl:Haiderabad (stad in India)|Haiderabad]], Indië | [[File:Elon Lindenstrauss MFO.jpg|60px]] | [[w:nl:Elon Lindenstrauss|Elon Lindenstrauss]] | Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem, Israël Princeton University, VS | Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem, Israël<ref>[http://www.huji.ac.il/huji/nobel/lindE.htm "Nobel at HU"]. ''The Hebrew University of Jerusalem'' (5 juli 2011).</ref> | "Vo zyn resultoatn in d'n moate-rigiditeit (measure rigidity) binn'n d'n [[w:nl:Ergodentheorie|ergodentheorie]], en de toepassiengn doarvan binn'n d'n getaltheorie."<ref name="2010cer">''Opening ceremony''. [https://www.mathunion.org/fileadmin/ICM/Proceedings/ICM2010.1/ICM2010.1.pdf Proceedings of the International Congress of Mathematicians 2010. Volume I] p. 23.</ref> |- | [[File:Ngo Bau Chau MFO.jpg|60px]] | [[w:nl:Ngô Bảo Châu|Ngô Bảo Châu]] | Universiteit van Parys-Zuud 11, Vrankryk Institute for Advanced Study, VS | Universiteit van Chicago, VS Institute for Advanced Study, VS<ref>[http://www.heidelberg-laureate-forum.org/blog/laureate/bao-chau-ngo/ "Ngô Bảo Châu › Heidelberg Laureate Forum"].</ref> | "Vo zyn bewys van 't [[w:en:Fundamental lemma (Langlands program)|Fundamenteel Lemma]] in d'n theorie van d'n automorfische formn deur d'n introductie van nieuwe algebro-geometrische methodes."<ref name="2010cer" /> |- | [[File:Stanislav Smirnov2005 2.JPG|60px]] | [[w:nl:Stanislav Smirnov|Stanislav Smirnov]] | Universiteit van Genève, Zwitserland | Universiteit van Genève, Zwitserland Staatsuniversiteit van Sint-Petersburg, Rusland<ref>[http://www.unige.ch/~smirnov/ "Home Page of Stanislav Smirnov"].</ref> | "Vo 't bewys van conforme invariantie by percolatie en 't platte [[w:nl:Ising-model|Ising-model]] in d'n statistische fysica."<ref name="2010cer" /> |- | [[File:Cedric Villani at his office 2015 n2 (cropped).jpg|60px]] | [[w:nl:Cédric Villani|Cédric Villani]] | École Normale Supérieure de Lyon, Vrankryk Institut Henri Poincaré, Vrankryk | Universiteit van Lyon, Vrankryk Institut Henri Poincaré, Vrankryk<ref>[https://web.archive.org/web/20160623224603/http://cedricvillani.org/wp-content/uploads/2012/10/cv-2012.pdf "CV : Cedric Villani"]. ''Cedricvillani.org''.</ref> | "Vo zyn bewyzn van ni-lineaire [[w:en:Landau damping|Landau dempienge]] (Landau damping) en convergentie toet d'n evenwichtstoestand vo de [[w:nl:Boltzmann-vergelijking|Boltzmann-vergelikinge]]."<ref name="2010cer" /> |- |rowspan="4"| 2014 |rowspan="4"| [[w:nl:Seoel|Seoel]], Zuud-Korea | [[File:Artur Ávila crop.jpg|60px]] | [[w:nl:Artur Ávila|Artur Avila]] | Universiteit van Parys VII, Vrankryk CNRS, Vrankryk Instituto Nacional de Matemática Pura e Aplicada, Brazilië | Universiteit van Zürich, Zwitserland Instituto Nacional de Matemática Pura e Aplicada, Brazilië | "Vo zyn diepgoande bydraagn an d'n theorie van dynamische systemn, die 't hêle vakgebied hen veranderd, deur 't gebruuk van 't krachtige idee van renormalisatie als êen verênigend principe."<ref name="2014cer">''Opening ceremony''. [https://www.mathunion.org/fileadmin/ICM/Proceedings/ICM2014.1/ICM2014.1.pdf Proceedings of the International Congress of Mathematicians 2014. Volume I] p. 23.</ref> |- | [[File:Manjul Bhargava.jpg|60px]] | [[w:nl:Manjul Bhargava|Manjul Bhargava]] | Princeton University, VS | Princeton University, VS<ref>[http://www2.maths.ox.ac.uk/cmi/library/research_award/Bhargava/CV.pdf "CV : Manjul Bhargava"]. ''2.maths.ox.ac.uk''.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20170713133635/http://www.mathunion.org/fileadmin/IMU/Prizes/2014/news_release_bhargava.pdf "The Work of Manjul Bhargava"]. ''Mathunion.org''.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20141225194217/http://www.math.princeton.edu/directory/faculty "Faculty"]. ''The Princeton University, Department of Mathematics'' (8 mei 2012).</ref> | "Vo 't ountwikkelen van krachtige nieuwe methodes in d'n getalmeetkunde, wuk dat em toepaste om riengn me klêene rangen te telln en d'n gemiddelde rang van d'n [[w:nl:Elliptische kromme|elliptische krommn]] te begrenz'n."<ref name="2014cer" /> |- | [[File:Professor Martin Hairer FRS.jpg|60px]] | [[w:nl:Martin Hairer|Martin Hairer]] | Universiteit van Warwick, VK | École Polytechnique Fédérale de Lausanne, Zwitserland Imperial College London, VK | "Vo zyn uutstekende bydraagn an d'n theorie van stochastische partiële differentioalvergelijkiengn, en in 't bezounder voor d' ountwerpienge van een theorie van regelmatigheidsstructuren (regularity structures) vo zukke vergelijkiengn."<ref name="2014cer" /> |- | [[File:Maryam Mirzakhani in Seoul 2014.jpg|60px]] | [[w:nl:Maryam Mirzakhani|Maryam Mirzakhani]] | Stanford University, VS | Stanford University, VS<ref>[http://www2.maths.ox.ac.uk/cmi/library/annual_report/ar2008/08Interview.pdf "Interview with Research Fellow Maryam Mirzakhani"].</ref><ref>[http://mathematics.stanford.edu/people/faculty-lecturers/ "Department of Mathematics"]. ''Stanford University'' (22 januoari 2009).</ref> | "Voor heur uutstekende bydraagn an d'n dynamica en meetkunde van de [[w:nl:Riemann-oppervlak|Riemann-oppervlakken]] en nunder moduliruumtn."<ref name="2014cer" /> |- |rowspan="4"| 2018 |rowspan="4"| [[w:nl:Rio de Janeiro|Rio de Janeiro]], Brazilië | [[File:Birkar (cropped01).jpg|60px]] | [[w:nl:Caucher Birkar|Caucher Birkar]] | Universiteit van Cambridge, VK | Tsinghua University, China | "Vo 't bewys van de begrensdheid van de [[w:en:Fano varieties|Fano variëteitn]] en vo de bydraagn an 't [[w:en:Minimal model program|minimal model program]]."<ref name="2018cer">''Opening ceremonies''. [https://www.mathunion.org/fileadmin/ICM/Proceedings/ICM2018/ICM-2018-vol1-ver1-eb.pdf Proceedings of the International Congress of Mathematicians 2018. Volume I] pp. 13–16.</ref> |- | [[File:Alessio Figalli (cropped).jpg|60px]] | [[w:nl:Alessio Figalli|Alessio Figalli]] | ETH Zürich, Zwitserland | ETH Zürich, Zwitserland | "Vo zyn bydraagn an de theorie van 't [[w:en:Optimal transport|optimoal transporteren]] en de toepassiengn doarvan in [[w:nl:Partiële differentiaalvergelijking|partiële differentioalvergelikiengn]], d'n metrische meetkunde en waarschynlikheid."<ref name="2018cer" /> |- | [[File:Peter Scholze (cropped).jpg|60px]] | [[w:nl:Peter Scholze|Peter Scholze]] | Universiteit van Bonn, Duutsland | Universiteit van Bonn, Duutsland | "Vo 't transformeren van d'n aritmetische algebraïsche meetkunde over d'n [[w:nl:P-adisch getal|p-adische velden]]."<ref name="2018cer" /> |- | [[File:Akshay Venkatesh 2014 (cropped).jpg|60px]] | [[w:nl:Akshay Venkatesh|Akshay Venkatesh]] | Stanford University, VS | Institute for Advanced Study, VS<ref>[https://www.ias.edu/news/press-releases/venkatesh-fields "Faculty Appointee Akshay Venkatesh Awarded 2018 Fields Medal"] (ogustus 2018).</ref> |"Vo zyn synthese van d'n [[w:en:Analytic number theory|analytische getaltheorie]], d'n homogene dynamica ([[w:nl:Dynamisch systeem|Dynamical system]]), d'n [[w:nl:Topologie|topologie]], en d'n [[w:nl:Representatietheorie|representatietheorie]], die lankbestoande probleemn heeft iplost in gebieden zoas de gelyke verdelienge van aritmetische objectn."<ref name="2018cer" /> |- |rowspan="4"| 2022 |rowspan="4"| Helsinki, Finland<ref>ICM 2022 was eigelik gepland om in Sint-Petersburg, Rusland te wordn g'houdn, moa is online verplatst achter d'n Russische invoal in Oekraïne in 2022. De prysuytreikienge van de Fieldsmedailles en d'n leziengn van de winnoars voundn platse in Helsinki, Finland, en wierden live gestreamd. [https://www.mathunion.org/fileadmin/IMU/ICM2022/ICM_2022_statement.pdf "Decision of the Executive Committee of the IMU on the upcoming ICM 2022 and IMU General Assembly"]. [https://www.mathunion.org/icm/virtual-icm-2022 "Virtual ICM 2022"]. ''International Mathematical Union''.</ref> | [[File:Hugo Duminil-Copin in Oberwolfach (cropped).jpg|60px]] | [[w:en:Hugo Duminil-Copin|Hugo Duminil-Copin]] | Institut des Hautes Études Scientifiques, Vrankryk Universiteit van Genève, Zwitserland<ref name="unige.ch">[https://web.archive.org/web/20220706023552/https://www.unige.ch/sciences/math/fields2022/en "Hugo Duminil-Copin – Fields Medal 2022 – UNIGE"] (28 juni 2022).</ref> | Institut des Hautes Études Scientifiques, Vrankryk Universiteit van Genève, Zwitserland<ref name="unige.ch"/> | "Vo 't iplossn van lankbestoande probleemn binn'n de probabilistische theorie van fazeovergangn (phase transitions) in de statistische fysica, en in 't bezounder in dimensies drie en viere."<ref name="2022fields">[https://www.mathunion.org/imu-awards/fields-medal/fields-medals-2022 "Fields Medals 2022"]. ''International Mathematical Union''.</ref> |- | [[File:June Huh - ICM 2018.jpg|60px]] | [[w:nl:June Huh|June Huh]] | Princeton University, VS | Princeton University, VS | "Vo 't briengn van d' ideeën van d'n [[w:nl:Hodge-theorie|Hodge theorie]] noar de combinatoriek, 't bewys van de Dowling–Wilson conjectuur vo geometrische roosters (lattices), 't bewys van de Heron–Rota–Welsh conjectuur vo [[w:nl:Matroïde|matroïden]], de ountwikkelienge van de theorie van Lorentziaanse polynomen, en 't bewys van d'n sterke Mason-conjectuur."<ref name="2022fields" /> |- | [[File:James Maynard MFO 2013.jpg|60px]] | [[w:nl:James Maynard|James Maynard]] | Universiteit van Oxford, VK | Universiteit van Oxford, VK | "Vo zyn bydraagn an d'n analytische getaltheorie, die geleid hen toet grôte vôoruutgang in 't begrypn van de structuur van priemgetallen en van de [[w:nl:Diophantische benadering|Diophantische benadering]]."<ref name="2022fields" /> |- | [[File:Maryna Vazovska MFO 2013 crop.jpg|60px]] | [[w:nl:Maryna Viazovska|Maryna Viazovska]] | École Polytechnique Fédérale de Lausanne, Zwitserland | École Polytechnique Fédérale de Lausanne, Zwitserland | "Vo 't bewys da 't [[w:en:E8 lattice#Sphere packings and kissing numbers|<math>E_8</math> rooster]] de dichtste pakkieng van identieke bolln meugelik makt in 8 dimensies, en vo verdere bydraagn an gelykoardige extremoale probleemn en interpolatieproblemen in d'n [[w:nl:Fourieranalyse|Fourieranalyse]]."<ref name="2022fields" /><ref>[https://www.quantamagazine.org/ukrainian-mathematician-maryna-viazovska-wins-fields-medal-20220705/ Lin, Thomas; Klarreich, Erica. "Ukrainian Mathematician Maryna Viazovska Wins Fields Medal"]. ''Quanta Magazine'' (5 juli 2022).</ref> |} == Mijlpoaln (Landmarks) == De medaille wierd vo d'n êesten kêer uutgereikt in 1936 an d'n Finschn wiskundige [[w:nl:Lars Ahlfors|Lars Ahlfors]] en d'n Amerikoanschn wiskundige [[w:nl:Jesse Douglas|Jesse Douglas]]. In 1954 wierd [[w:nl:Jean-Pierre Serre|Jean-Pierre Serre]] de joungste winnoare ôoit van de Fieldsmedaille, an e leeftyd van 27 joar.<ref>Nawlakhe, Anil; Nawlakhe, Ujwala; Wilson, Robin (juli 2011). "Fields Medallists". ''The Mathematical Intelligencer''. 33 (4): 70.</ref> J' behoudt dizze recordtitel toet ip d'n dag van vandoage.<ref>[https://www.britannica.com/science/Fields-Medal Raikar, Sanat Pai. "Fields Medal"]. ''Encyclopædia Britannica'' (8 mei 2023).</ref> In 1966 boycotte [[w:nl:Alexander Grothendieck|Alexander Grothendieck]] 't ICM, da g'houdn wierd in Moskou, oem te protesteern teegn de Sovjet-militaire acties die platsevoundn in Ôost-Europa.<ref>[https://www.ams.org/notices/200410/fea-grothendieck-part2.pdf Jackson, Allyn. "As If Summoned from the Void: The Life of Alexandre Grothendieck"]. ''Notices of the American Mathematical Society'', 51 (9): 1198 (oktober 2004).</ref> [[w:nl:Léon Motchane|Léon Motchane]], d'n iprichter en directeur van 't [[w:nl:Institut des hautes études scientifiques|Institut des Hautes Études Scientifiques]], wos anwezig en nam de Fieldsmedaille van Grothendieck in zyn plekke an.<ref>[https://web.archive.org/web/20100811071525/http://www.ams.org/samplings/this-math-month/thismathmonth-aug "This Mathematical Month – August"]. ''American Mathematical Society''.</ref> In 1970 koste [[w:nl:Sergej Novikov (wiskundige)|Sergei Novikov]] nie noar 't congres in Nice reizn oem zyn medaille in ountvangst te neemn, wegens restricties die d'r hem woarn upgeleid deur de Sovjet-regeerienge.<ref>[https://www.britannica.com/science/Fields-Medal Raikar, Sanat Pai. "Fields Medal"]. ''Encyclopædia Britannica'' (15 december 2023).</ref> In 1978 koste [[w:nl:Grigori Margoelis|Grigory Margulis]], ouk wegens d' restricties van de Sovjet-regeerienge, eevneêns nie noar 't congres in Helsinki goan. De prys wierd in zyn plekke anveerd deur [[w:nl:Jacques Tits|Jacques Tits]], die in zyn speech zei: "Ik kan nie anders dan myn grôte teleurstellienge uut te drukken—zounder twyfel gedêeld deur vele menschn hiere—over d' ofwezigeid van Margulis by dizze ceremonie. Gezien de symbolische betêkenisse van dizze stad Helsinki, aht ik effectief redens oem te hoopn dak uuteindelik de kanse gienk hen oem e wiskundige t' ountmoetn die 'k inkel kenne via zyn ounderzoek en vo wien dak 't grotste respect en bewoenderienge hen."<ref>[https://web.archive.org/web/20191019123826/http://www-history.mcs.st-andrews.ac.uk/Biographies/Margulis.html "Margulis biography"]. ''School of Mathematics and Statistics, University of St Andrews, Scotland''.</ref> In 1982 zoe 't congres in Warschau g'houdn wordn, moa 't moest verplatst wordn noa 't joar d'rop, wegens de [[w:nl:Staat van beleg|stoat van beleg]] die ip 13 december 1981 in Pooln wierd ingevoerd. De pryzn wierdn idder in 't joar ahl an'ekoundigd ip de negende Algemêene Vergoaderienge van d'n IMU en wierdn uutgereikt up 't congres in Warschau in 1983.<ref>[https://mathshistory.st-andrews.ac.uk/ICM/ICM_Warsaw_1983/ "1982 ICM - Warsaw"]. ''Maths History''.</ref> In 1990 wierd [[w:nl:Edward Witten|Edward Witten]] d'n êesten [[w:nl:Natuurkunde|fysicus]] die d'n award won.<ref>[https://www.nsf.gov/news/special_reports/medalofscience50/witten.jsp "The National Medal of Science 50th Anniversary"]. ''National Science Foundation''.</ref> In 1998, up 't ICM, krêeg [[w:nl:Andrew Wiles|Andrew Wiles]] uut handn van d'n vôorzitter van 't Fieldsmedaille-comité, [[w:nl:Joeri Manin|Yuri I. Manin]], d' ollereêste zilvern IMU-ploate als erkennienge vo zyn bewys van de [[w:nl:Laatste stelling van Fermat|Latste Stellienge van Fermat]]. [[w:nl:Don Zagier|Don Zagier]] noemde de ploate e "gekwantiseerde Fieldsmedaille". Verslaagn van dizze prys vermeldn dikkers dat Wiles up 't moment van de prys al te oed wos vo de Fieldsmedaille zèlve.<ref>[https://web.archive.org/web/20080827194548/http://wwwa.britannica.com/eb/article-9090319 "Wiles, Andrew John"]. ''Encyclopædia Britannica''.</ref> Oewel da Wiles in 1994 een bitje over de leeftydsgrenze zat, wierd em e favoriet geacht oem de medaille te winn'n; moa d'r wierd in 1993 e foutje in zyn bewys gevoendn (da loater uuteindelik wierd iplost deur [[w:nl:Richard Taylor (wiskundige)|Taylor]] en Wiles t'hoope).<ref>[https://web.archive.org/web/20070927193530/http://www.icm2002.org.cn/general/prize/medal/1998.htm "Fields Medal Prize Winners (1998)"]. ''2002 International Congress of Mathematicians''.</ref><ref>[https://www.ams.org/notices/199810/comm-fields.pdf "Borcherds, Gowers, Kontsevich, and McMullen Receive Fields Medals"]. ''Notices of the AMS'', 45 (10): 1359 (november 1998).</ref> In 2006 weigerde Grigori Perelman, die 't [[w:nl:Vermoeden van Poincaré|vermoedn van Poincaré]] aht beweezn, zyn Fieldsmedaille en verkloarde j': "Ik benn'n nie g'ïnteresseerd in geld of roem; ik wille nie te kyk wordn gezet lyk e bêeste in d'n zoo." en je weigerde oem noa 't congres te kommn.<ref name="BBC" /><ref>[https://news.bbc.co.uk/2/hi/8585407.stm "Russian maths genius Perelman urged to take $1m prize"]. ''BBC News'' (24 moarte 2010).</ref><ref>[http://www.newyorker.com/fact/content/articles/060828fa_fact2 Nasar, Sylvia; Gruber, David. "Manifold Destiny: A legendary problem and the battle over who solved it."]. ''The New Yorker'' (21 ogustus 2006).</ref> In 2014 wierd [[w:nl:Maryam Mirzakhani|Maryam Mirzakhani]] d' êeste Iroansche en d' êeste vrouwe die de Fieldsmedaille won, en [[w:nl:Artur Ávila|Artur Avila]] wierd d'n êesten Zuud-Amerikoan en [[w:nl:Manjul Bhargava|Manjul Bhargava]] d'n êesten persôon van Indische ofkomst die 't eveltfden presteerdn.<ref name="CF">[http://unesdoc.unesco.org/images/0023/002315/231519e.pdf "A Complex Formula: Girls and Women in Science, Technology, Engineering and Mathematics in Asia"]. ''UNESCO'', p. 23 (2015).</ref><ref>[https://www.theguardian.com/world/2017/jul/16/maryam-mirzakhani-iranian-newspapers-break-hijab-taboo-in-tributes#img-2 Dehghan, Saeed Kamali. "Maryam Mirzakhani: Iranian newspapers break hijab taboo in tributes"]. ''The Guardian'' (16 juli 2017).</ref> == De medaille (Medal) == [[File:FieldsMedalBack.jpg|thumb|right|D'n achterkant van de Fieldsmedaille]] De medaille wierd ountworpn deur d'n Canadeeschn beeldhouwer [[w:en:R. Tait McKenzie|R. Tait McKenzie]].<ref>[http://www.fields.utoronto.ca/aboutus/jcfields/fields_medal.html "Fields Institute – The Fields Medal"]. ''Fields.utoronto.ca'' (9 ogustus 1932).</ref> Ze is gemakt van 14-[[w:nl:Karaat (massa)|karoats]] goud, eêt e diameter van 63,5 mm, en weegt 169 gram.<ref>[https://www.mathunion.org/imu-awards/fields-medal "Fields Medal"]. ''International Mathematical Union'' (2022).</ref> * Up d'n vôorkant stoat [[w:nl:Archimedes|Archimedes]] ofgebeeld t'hoope met een uutsproake die toegeschreevn wudt an d'n dichter [[w:nl:Marcus Manilius|Marcus Manilius]] uut d' êeste êeuwe n.C., da in 't Latyn luidt: <span style="font-variant: small-caps;" lang="la">Transire suum pectus mundoque potiri</span> ("Joun eign verstand overstijgn en de weireld bedwingn").<ref>[https://www.ams.org/notices/200207/comm-riehm.pdf Riehm, C. "The early history of the Fields Medal"]. ''Notices of the AMS'' (2002).</ref><ref>[http://www.fields.utoronto.ca/about/fields-medal "The Fields Medal"]. ''Fields Institute for Research in Mathematical Sciences'' (5 februoari 2015).</ref> 'T joartal 1933 is d'r upgeschreevn in Romeinsche cyfers moa bevat e foute (MC'''N'''XXXIII in plekke van MC'''M'''XXXIII).<ref>Knobloch, Eberhard. "Generality and Infinitely Small Quantities in Leibniz's Mathematics...". In ''Infinitesimal Differences: Controversies between Leibniz and his Contemporaries''. Walter de Gruyter (2008).</ref> In Grieksche hoofdletters stoat ouk 't wôord Ἀρχιμηδους in'ekerfd, wuk da "van Archimedes" wil zeggn. * Up d'n achterkant stoat d' inscriptie: :: <span style="display: inline-block; font-variant: small-caps; line-height: 1; text-align: center;" lang="la">Congregati<br/>ex toto orbe<br/>mathematici<br/>ob scripta insignia<br/>tribuere</span> Vertoalienge: "Wiskundigen verzameld uut d'n hêlen weireld hen [dizze prys] uutgereikt vo uutzounderlikke geschriftn." In d'n achterground is 't graf van Archimedes ofgebeeld, met e gekurveerde têkenienge achter een olijftakke die zyn stellienge over d'n bolle en d'n cylinder illüstreert. (Dit is 't wiskundig resultoat woarop dat Archimedes noar verludt 't mêest preus up wos: Gegeevn e bolle en een omschreevn cylinder met dezelste hogte en diameter, is de verhoudienge tusschn nunder volumes gelyk an 2/3.) De rand (d'n buutenkant) van de medaille droagt d'n noame van de winnoare.<ref name="Fields Institute for Research in Mathematical Sciences 2015">[http://www.fields.utoronto.ca/about/fields-medal "The Fields Medal"]. ''Fields Institute for Research in Mathematical Sciences'' (5 februoari 2015).</ref> == Vrouwelikke winnoars (Female recipients) == De Fieldsmedaille eêt toet nu toe twêe vrouwelikke winnoars gekend: [[w:nl:Maryam Mirzakhani|Maryam Mirzakhani]] uut [[w:nl:Iran|Iran]] in 2014, en [[w:nl:Maryna Viazovska|Maryna Viazovska]] uut [[w:nl:Oekraïne|Oekraïne]] in 2022.<ref name="CF" /><ref name="DZH">[https://life.pravda.com.ua/society/2022/07/5/249420/ "Друга жінка в історії: українка Марина В'язовська отримала престижну математичну нагороду"]. ''Українська правда _Життя'' (5 juli 2022).</ref> == In de popcultuur (In popular culture) == De Fieldsmedaille krêeg een bitje bekendheid in de popcultuur deur verwyziengn in de film ''[[w:nl:Good Will Hunting|Good Will Hunting]]'' uut 1997. In de film is Gerald Lambeau (gespeeld deur [[w:nl:Stellan Skarsgård|Stellan Skarsgård]]) een [[w:nl:Massachusetts Institute of Technology|MIT]]-professeur die d'n award aht gewonn'n vôordat 't verhoal van de film begost. Binst hêel de film wordn d'r verwyziengn gemakt na de prys oem 't oengeziene prestige d'rvan in 't vakgebied an te toogn.<ref>[https://www.abc.net.au/news/2018-08-01/fields-medals-to-be-awarded-to-best-mathematical-minds/10049510 "Maths gives its 'Nobel Prize' to an Australian — here's why it matters"]. ''ABC News'' (1 ogustus 2018).</ref> == Zie ôok == * [[w:nl:Abelprijs|Abelprys]] * [[w:nl:Kyotoprijs|Kyotoprys]] * [[w:nl:Lijst van prijzen in de wiskunde|Lyste van pryzn in de wiskunde]] * [[w:nl:Nevanlinna-prijs|Nevanlinna-prys]] * [[w:en:Rolf Schock Prizes|Rolf Schock-pryzn]] * [[w:nl:Turing Award|Turing Award]] * [[w:nl:Wolfprijs|Wolfprys in de wiskunde]] == Referensjes == <references /> == Verdere leezienge == * McKinnon Riehm, Elaine; Hoffman, Frances (2011). ''Turbulent Times in Mathematics: The Life of J.C. Fields and the History of the Fields Medal''. Providence, RI: American Mathematical Society. * Monastyrsky, Michael (1998). ''Modern Mathematics in the Light of the Fields Medal''. Wellesley, MA: A. K. Peters. * Tropp, Henry S. (1976). "The Origins and History of the Fields Medal". ''Historia Mathematica'', 3 (2), blz. 167–181. == Externe koppeliengn == * [https://www.mathunion.org/imu-awards/fields-medal Officiële website] * [https://www.britannica.com/science/Fields-Medal Overzicht] ip britannica.com {{commonscat|Fields medal}} [[Categorie:Wiskundeprys]] [[Categorie:Weetnschapsprys]] [[Categorie:Prys]] 9kb4ssbtn0mdcuahxj8h34yo9r9yvq7 0 29486 327180 326563 2026-07-20T15:03:37Z Zeisterre 178 link 327180 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:Member states of the Arab League (orthographic projection).svg|thumb|Arabische weireld in 't groen]] D' '''Arabische weireld''' ([[Arabisch]]: العالم العربي, Al-Alam Al-Arabi) omvat e grôte groep landn, surtout geleegn in [[West-Azië]] en [[Nôord-Afrika]]. Alhoewel dat de mêerderheid van de menschn in d' Arabische weireld etnisch Arabisch is, zyn der ook grôte populoasjes van andere etnische groepn, lik ounder andere Berbers, Koerdn, Somaliërs en Nubiërs. [[Arabisch]] wordt in hêel d' Arabische weireld lik lingua franca gebruukt. De regio strekt hem uut van den [[Atlantischn Oceoan]] in 't westn tout d' [[Arabische Zêe]] in 't ôostn, en van de [[Middellandsche Zêe]] in 't nôordn tout den [[Indischn Oceoan]] in 't zuudôostn. 't Ôostelik dêel van d' Arabische weireld stoat bekend lik de Mashreq en 't westelik dêel lik de Maghreb. D' Arabische weireld bestoat uut de 22 leedn van d' Arabische Liga, een internationale organisoasje, die neffest de 19 Arabische stoatn ook de [[Comoorn]], Djibouti en [[Somalië]] omvat. De landn van d' Arabische Liga zyn: * [[Algereye]], [[Bahreyn]], de [[Comoorn]], Djibouti, [[Egypte]], [[Irak]], [[Jemen]], [[Jordanië]], [[Koeweit]], [[Libanon]], [[Libië]], [[Marokko]], Mauritanië, [[Oman]], [[Palestina]], [[Qatar]], [[Saoedi-Arabië]], [[Soedan]], [[Somalië]], [[Syrië]], [[Tunesië]] en de [[Verênigde Arabische Emiroatn]]. [[Categorie:Middn-Ôostn]] [[Categorie:Nôord-Afrika]] [[Categorie:Arabisch]] [[Categorie:Culturele regio]] t8eo1bpd4tg374920twyv8qjycxmd93 0 29580 327223 327129 2026-07-21T16:14:56Z CommonsDelinker 364 Replacing Flag_of_Cape_Verde.svg with [[File:Flag_of_Cape_Verde_(10-17).svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · Government standardized ratio is 2:3. For fu 327223 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame='''Republiek Koapverdië'''<br/>''República de Cabo Verde'' |vlagge=Flag of Cape Verde (10-17).svg |woapen=Coat of arms of Cape Verde.svg |koarte=[[Ofbeeldienge: Cape Verde (orthographic projection).svg|250px]] |koartebyschrift =Liggienge van Koapverdië vo de westkust van [[Afrika]]<br/> {{Coord|15|55|0|N|24|5|0|W|titelweergave=ja}} |toale=[[Portugees]] |hoofdstad=Praia |stoatsvorm=[[Republiek]] |stoatshoofd=José Maria Neves |ipp= 4.033 |inw= 491.233<small> (2021)</small> |dichtheid=130 |munte=Koapverdische escudo (CVE) |tydzone=UTC-1 |landcode=CV, CPV |tillefong =238 |TLD=.cv |fêestdag=[[5 juli]] }} '''Koapverdië''' ([[Portugees]]: ''Cabo Verde'') of de '''Koapverdische Eilandn''' officieel de '''Republiek Koapverdië''' (''República de Cabo Verde''), is e land bestoande uut een [[eilandngroep]] van vulkanischn ôorsproeng vo de westkust van [[Afrika]] in den [[Atlantischn Oceoan]]. Den hoofdstad Praia ligt ip 't eiland Santiago. D' eilandn liggn tusschn de 600 en 850 kilometer te westn van Koap Verde ([[Senegal]]), 't westelikste punt van 't Afrikoans vasteland, woarachter dan ze vernoemd zyn. Koapverdië was toet 1975 e [[Portugal|Portugeesche]] kolonie. De mêerderheid van de bevolkienge is creools, e miengelienge van Afrikoanschn en Europeeschn ofkomst. [[Portugees]] is d' officiële toale, moa der wordt ook Koapverdisch-Creools (Crioulo) gesprookn, e miengtoale van Portugees en Afrikoansche toaln. [[Ofbeeldienge:Topographic map of Cape Verde-en.svg|thumb|left|Koarte van de Koapverdische Eilandn]] {{Commonscat|Cape Verde}} {{Landn in Afrika}} [[Categorie:Eilandngroep]] [[Categorie:Eilandstoat]] [[Categorie:Land in Afrika]] 5adnk91clwocavescpv3ebbhmwnqh55 10 29587 327242 327162 2026-07-22T21:00:58Z Zeisterre 178 327242 wikitext text/x-wiki {{ISO-VLAG |vlag=Flag of Egypt.svg |tekst={{{tekst|Vlagge van Egypte}}} |grootte={{{1|20}}} }}<noinclude> ===Vôorbeeldn=== <nowiki>{{</nowiki>{{PAGENAME}}<nowiki>}}</nowiki> := {{ {{PAGENAME}}}} <nowiki>{{</nowiki>{{PAGENAME}}|50<nowiki>}}</nowiki> := {{{{PAGENAME}}|50}} <nowiki>{{</nowiki>{{PAGENAME}}|tekst=Vôorbeeldtekst<nowiki>}}</nowiki> := {{{{PAGENAME}}|tekst= Vôorbeeldtekst}} <nowiki>{{</nowiki>{{PAGENAME}}|35|tekst=Schône vlagge<nowiki>}}</nowiki> := {{{{PAGENAME}}|35|tekst=Schône vlagge}}<noinclude> [[Categorie:Patrôon vlagge|{{PAGENAME}}]] [[Categorie:Patrôon Egypte|{{PAGENAME}}]] </noinclude> bz0796lr4xkpk9elzwd9cd00c3qpq63 0 29591 327178 2026-07-20T14:54:56Z Zeisterre 178 Tunesië 327178 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame='''Republiek Tunesië'''<br/>الجمهورية التونسية الجمهورية التونسية ([[Arabisch]])<br/> ''al-Jumhūriyyah at-Tūnisiyyah'' |vlagge= Flag of Tunisia.svg |woapen=Coat of arms of Tunisia.svg |koarte=[[Ofbeeldienge: Tunisia location (orthographic projection).svg|250px]] |koartebyschrift =Liggienge van Tunesië in [[Afrika]]<br/> {{Coord|33|19|0|N|9|21|0|E|titelweergave=ja}} |toale=[[Arabisch]] |hoofdstad=Tunis |stoatsvorm=Presidentiële [[republiek]] |stoatshoofd=President: Kais Saied |1e minister=Sara Zaafarani |ipp=163.610 |inw=11.972.169<small> (2024)</small> |dichtheid=79 |munte=Tunesischn dinar (TND) |tydzone=UTC+1 |landcode=TN, TUN |tillefong =216 |TLD=.tn |fêestdag=[[20 moarte]] }} '''Tunesië''', officieel de Republiek Tunesië, is e land in de Maghreb-regio in [[Nôord-Afrika]]. 't Grenst in 't westn en zuudwestn an [[Algereye]], in 't zuudôostn an [[Libië]] en in 't nôordn en ôostn an de [[Middellandsche Zêe]]. Den hoofdstad van Tunesië is Tunis, die in 't nôordn van 't land ligt. Tunesië is 't klinste van de Maghreblandn en 't wordt van Europa geschid deur 't 140 km brêed kanoal van Sicilië. D' eilandn [[Sicilië]] en [[Sardinië]] liggn in 't nôordn en [[Malta]] in 't ôostn. De groendwet van Tunesië bepoalt dat de stoatsgodsdienst den [[islam]] is. E goeie 99% van de bevolkienge stoat geregistreerd lik islamitisch, moa der zyn ook klêene minderheedn van christenn, joodn en bahai. 't Land is lid van verschillige internationale organisoasjes, lik de [[Verênigde Noasjes]], d' Arabische Liga, d' Organisoasje vor Islamitische Soamnwerkienge, d' Unie van d' Arabische Maghreb, de Weireldhandelsorganisoasje en d' Afrikoansche Unie. [[Ofbeeldienge: Ts-map.gif|thumb|left|<center>Koarte van Tunesië]] {{Commonscat|Tunisia}} {{Landn in Afrika}} [[Categorie:Land in Afrika]] [[Categorie:Nôord-Afrika]] 3pph4qxajt2afibohydkwqk6pias5az 0 29609 327226 2026-07-22T15:33:44Z Zeisterre 178 El Salvador 327226 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame=Republiek El Salvador<br/>''República de El Salvador'' |vlagge=Flag of El Salvador.svg |woapen=Coat of arms of El Salvador.svg |koarte=[[Ofbeeldienge:Orthographic Map of El Salvador.svg|300px]] |koartebyschrift=Liggienge in [[Centroal-Amerika]]<br /> {{Coord|13|40|8|N|88|51|58|W|titelweergave=ja}} |toale=[[Spoans]] |hoofdstad=San Salvador |stoatsvorm=Presidentiële [[republiek]] |stoatshoofd=President: Nayib Bukele |1e minister= Vice President: Félix Ulloa |ipp=21.041 |inw=6.029.976 <small>(2024)</small> |dichtheid=286,6 |munte=Amerikoanschn dollar (USD) |tydzone=UTC-6 |landcode=SLV |tillefong=503 |TLD=.sv |fêestdag=15 september }} '''El Salvador''', officieel de '''Republiek El Salvador''' ([[Spoans]]: ''República de El Salvador'') is e land in [[Centroal-Amerika]]. 't Wordt in 't nôordôostn begrensd deur [[Honduras]], in 't nôordwestn deur [[Guatemala]] en in 't zuudn deur de [[Stilln Oceoan]]. Den hoofdstad is San Salvador. [[Ofbeeldienge:El Salvador-CIA WFB Map.png|thumb|left|Koarte van El Salvador]] {{Commonscat|El Salvador}} {{Landn in Nôord-Amerika}} [[Categorie:Land in Centroal-Amerika]] ahpxi3g21hw9v99a7zzqkuiq5pnx2fa 10 29610 327230 2026-07-22T16:12:16Z Zeisterre 178 AO-VLAG 327230 wikitext text/x-wiki {{ISO-VLAG |vlag=Flag of Angola.svg |tekst={{{tekst|Angola}}} |grootte={{{1|20}}} }}<noinclude> ===Vôorbeeldn=== <nowiki>{{</nowiki>{{PAGENAME}}<nowiki>}}</nowiki> := {{ {{PAGENAME}}}} <nowiki>{{</nowiki>{{PAGENAME}}|50<nowiki>}}</nowiki> := {{{{PAGENAME}}|50}} <nowiki>{{</nowiki>{{PAGENAME}}|tekst=Vôorbeeldtekst<nowiki>}}</nowiki> := {{{{PAGENAME}}|tekst= Vôorbeeldtekst}} <nowiki>{{</nowiki>{{PAGENAME}}|35|tekst=Schône vlagge<nowiki>}}</nowiki> := {{{{PAGENAME}}|35|tekst=Schône vlagge}}<noinclude> [[Categorie:Patrôon vlagge|{{PAGENAME}}]] [[Categorie:Patrôon Angola|{{PAGENAME}}]] </noinclude> k68t9p6e6c6qqzu8zd7xyz2dojrgzu4 327231 327230 2026-07-22T16:14:16Z Zeisterre 178 Zeisterre heeft pagina [[AO-VLAG]] hernoemd naar [[Patrôon:AO-VLAG]] 327230 wikitext text/x-wiki {{ISO-VLAG |vlag=Flag of Angola.svg |tekst={{{tekst|Angola}}} |grootte={{{1|20}}} }}<noinclude> ===Vôorbeeldn=== <nowiki>{{</nowiki>{{PAGENAME}}<nowiki>}}</nowiki> := {{ {{PAGENAME}}}} <nowiki>{{</nowiki>{{PAGENAME}}|50<nowiki>}}</nowiki> := {{{{PAGENAME}}|50}} <nowiki>{{</nowiki>{{PAGENAME}}|tekst=Vôorbeeldtekst<nowiki>}}</nowiki> := {{{{PAGENAME}}|tekst= Vôorbeeldtekst}} <nowiki>{{</nowiki>{{PAGENAME}}|35|tekst=Schône vlagge<nowiki>}}</nowiki> := {{{{PAGENAME}}|35|tekst=Schône vlagge}}<noinclude> [[Categorie:Patrôon vlagge|{{PAGENAME}}]] [[Categorie:Patrôon Angola|{{PAGENAME}}]] </noinclude> k68t9p6e6c6qqzu8zd7xyz2dojrgzu4 327241 327231 2026-07-22T20:59:52Z Zeisterre 178 327241 wikitext text/x-wiki {{ISO-VLAG |vlag=Flag of Angola.svg |tekst={{{tekst|Vlagge van Angola}}} |grootte={{{1|20}}} }}<noinclude> ===Vôorbeeldn=== <nowiki>{{</nowiki>{{PAGENAME}}<nowiki>}}</nowiki> := {{ {{PAGENAME}}}} <nowiki>{{</nowiki>{{PAGENAME}}|50<nowiki>}}</nowiki> := {{{{PAGENAME}}|50}} <nowiki>{{</nowiki>{{PAGENAME}}|tekst=Vôorbeeldtekst<nowiki>}}</nowiki> := {{{{PAGENAME}}|tekst= Vôorbeeldtekst}} <nowiki>{{</nowiki>{{PAGENAME}}|35|tekst=Schône vlagge<nowiki>}}</nowiki> := {{{{PAGENAME}}|35|tekst=Schône vlagge}}<noinclude> [[Categorie:Patrôon vlagge|{{PAGENAME}}]] [[Categorie:Patrôon Angola|{{PAGENAME}}]] </noinclude> ivj71eykmouxartle8d50v9hcfyx7tf 10 29612 327233 2026-07-22T16:22:16Z Zeisterre 178 CU-VLAG 327233 wikitext text/x-wiki {{ISO-VLAG |vlag=Flag of Cuba.svg |tekst={{{tekst|Cuba}}} |grootte={{{1|20}}} }}<noinclude> ===Vôorbeeldn=== <nowiki>{{</nowiki>{{PAGENAME}}<nowiki>}}</nowiki> := {{ {{PAGENAME}}}} <nowiki>{{</nowiki>{{PAGENAME}}|50<nowiki>}}</nowiki> := {{{{PAGENAME}}|50}} <nowiki>{{</nowiki>{{PAGENAME}}|tekst=Vôorbeeldtekst<nowiki>}}</nowiki> := {{{{PAGENAME}}|tekst= Vôorbeeldtekst}} <nowiki>{{</nowiki>{{PAGENAME}}|35|tekst=Schône vlagge<nowiki>}}</nowiki> := {{{{PAGENAME}}|35|tekst=Schône vlagge}}<noinclude> [[Categorie:Patrôon vlagge|{{PAGENAME}}]] [[Categorie:Patrôon Cuba|{{PAGENAME}}]] </noinclude> ngoy07ze5unkus8bifege4f9qh847mp 327239 327233 2026-07-22T20:58:23Z Zeisterre 178 327239 wikitext text/x-wiki {{ISO-VLAG |vlag=Flag of Cuba.svg |tekst={{{tekst|Vlagge van Cuba}}} |grootte={{{1|20}}} }}<noinclude> ===Vôorbeeldn=== <nowiki>{{</nowiki>{{PAGENAME}}<nowiki>}}</nowiki> := {{ {{PAGENAME}}}} <nowiki>{{</nowiki>{{PAGENAME}}|50<nowiki>}}</nowiki> := {{{{PAGENAME}}|50}} <nowiki>{{</nowiki>{{PAGENAME}}|tekst=Vôorbeeldtekst<nowiki>}}</nowiki> := {{{{PAGENAME}}|tekst= Vôorbeeldtekst}} <nowiki>{{</nowiki>{{PAGENAME}}|35|tekst=Schône vlagge<nowiki>}}</nowiki> := {{{{PAGENAME}}|35|tekst=Schône vlagge}}<noinclude> [[Categorie:Patrôon vlagge|{{PAGENAME}}]] [[Categorie:Patrôon Cuba|{{PAGENAME}}]] </noinclude> bt453b4scrij1uqempjkc1vjz9eerna 14 29613 327234 2026-07-22T17:37:19Z Zeisterre 178 nieuw blad: [[Categorie:Patrôon Nôord-Amerika|Cuba]] 327234 wikitext text/x-wiki [[Categorie:Patrôon Nôord-Amerika|Cuba]] ka6gomjn0jmhwwmkum5qr7n11dy5qdm 14 29614 327235 2026-07-22T18:09:11Z Zeisterre 178 nieuw blad: [[Categorie:Patrôon Afrika|Angola]] 327235 wikitext text/x-wiki [[Categorie:Patrôon Afrika|Angola]] icxzsynakpkm0hscnfzjlgfu6x470je 14 29615 327236 2026-07-22T18:14:20Z Zeisterre 178 nieuw blad: [[Categorie:Patrôon Afrika|Egypte]] 327236 wikitext text/x-wiki [[Categorie:Patrôon Afrika|Egypte]] hh2c3lh9mf5otj35yz83qfg2s4l3ptn 10 29616 327237 2026-07-22T20:25:32Z Zeisterre 178 CW-VLAG 327237 wikitext text/x-wiki {{ISO-VLAG |vlag=Flag of Curaçao.svg |tekst={{{tekst|Curaçao}}} |grootte={{{1|20}}} }}<noinclude> ===Vôorbeeldn=== <nowiki>{{</nowiki>{{PAGENAME}}<nowiki>}}</nowiki> := {{ {{PAGENAME}}}} <nowiki>{{</nowiki>{{PAGENAME}}|50<nowiki>}}</nowiki> := {{{{PAGENAME}}|50}} <nowiki>{{</nowiki>{{PAGENAME}}|tekst=Vôorbeeldtekst<nowiki>}}</nowiki> := {{{{PAGENAME}}|tekst= Vôorbeeldtekst}} <nowiki>{{</nowiki>{{PAGENAME}}|35|tekst=Schône vlagge<nowiki>}}</nowiki> := {{{{PAGENAME}}|35|tekst=Schône vlagge}}<noinclude> [[Categorie:Patrôon vlagge|{{PAGENAME}}]] [[Categorie:Patrôon Curaçao|{{PAGENAME}}]] pogak2wuwlajkdgdukoj6toms3c3hwt 327240 327237 2026-07-22T20:59:13Z Zeisterre 178 327240 wikitext text/x-wiki {{ISO-VLAG |vlag=Flag of Curaçao.svg |tekst={{{tekst|Vlagge van Curaçao}}} |grootte={{{1|20}}} }}<noinclude> ===Vôorbeeldn=== <nowiki>{{</nowiki>{{PAGENAME}}<nowiki>}}</nowiki> := {{ {{PAGENAME}}}} <nowiki>{{</nowiki>{{PAGENAME}}|50<nowiki>}}</nowiki> := {{{{PAGENAME}}|50}} <nowiki>{{</nowiki>{{PAGENAME}}|tekst=Vôorbeeldtekst<nowiki>}}</nowiki> := {{{{PAGENAME}}|tekst= Vôorbeeldtekst}} <nowiki>{{</nowiki>{{PAGENAME}}|35|tekst=Schône vlagge<nowiki>}}</nowiki> := {{{{PAGENAME}}|35|tekst=Schône vlagge}}<noinclude> [[Categorie:Patrôon vlagge|{{PAGENAME}}]] [[Categorie:Patrôon Curaçao|{{PAGENAME}}]] itam8fw0qr0n8hxtzo2n05fr39tki6t 14 29617 327238 2026-07-22T20:26:38Z Zeisterre 178 nieuw blad: [[Categorie:Patrôon Holland|Curaçao]] [[Categorie:Patrôon Nôord-Amerika|Curaçao]] 327238 wikitext text/x-wiki [[Categorie:Patrôon Holland|Curaçao]] [[Categorie:Patrôon Nôord-Amerika|Curaçao]] nnhnknj30vtrd8v306t9rxfsda28zq4 0 29618 327246 2026-07-23T06:32:20Z PK2 3104 deurverwiezienge noa [[Voorblad]] 327246 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Voorblad]] ftnt743zemvevj9p56gnmjybqec46eg