Wikipedia vlswiki https://vls.wikipedia.org/wiki/Voorblad MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Media Specioal Discuusje Gebruker Discuusje gebruker Wikipedia Discuusje Wikipedia Ofbeeldienge Discuusje ofbeeldienge MediaWiki Discuusje MediaWiki Patrôon Discuusje patrôon Ulpe Discuusje ulpe Categorie Discuusje categorie TimedText TimedText talk Module Overleg module Event Event talk Holland 0 1765 328279 328238 2026-10-25T10:32:18Z ~2026-56979-04 32010 /* Premiers */ 328279 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame = '''Holland'''<br/>''Nederland'' |vlagge = Flag of the Netherlands.svg |woapen = Rijkswapen der Nederlanden.svg |koarte = [[Ofbeeldienge:EU-Netherlands.svg|300px]] |koartebyschrift = Liggienge van Holland in Europa<br /> {{Coord|51|55|0|N|5|34|0|E|titelweergave=ja}} |toale = [[Nederlands]] |hoofdstad = [[Amsterdam]] |stoatsvorm = Constitutionele [[monarchie]] |stoatshoofd = Keunienk [[Willem-Alexander van de Nederlandn|Willem-Alexander]] |1e minister = [[Rob Jetten]] |ipp = 41.543,37 <ref name=ipp>[https://allecijfers.nl/nederland/ Statistieken Nederland], AlleCijfers</ref> |inw = 18.130.208 <small>(januoari 2026)</small> <ref>[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/85496NED/table?ts=1768510024332 Bevolking; kerncijfers], StatLine - CBS</ref> |dichtheid = 436 |munte = [[euro]] (EUR) |tydzone = UTC+1<br /><small>(zomertyd: UTC+2) </small> |landcode = NL, NLD |tillefong = (+31) |TLD = nl |fêestdag = [[27 april]] (keunienksdag) }} [[Ofbeeldienge:Map of the Netherlands nl.png|thumb|Koarte van Holland]] '''Holland''' (Uutsproake: Olland) is e land juste ten nôordn va [[België]] die dêel uutmakt van 't [[Keunienkryk van de Nederlandn]]. In 't westn grenst 't an de [[Nôordzêe]] en in 't ôostn an [[Duutsland]]. Den [[hoofdstad]] is [[Amsterdam]]. De Caraïbische eilandn [[Bonaire]], [[Sint Eustatius]] en [[Saba]] moakn as drie byzoundere gemêentn ôok dêel uut van 't land. Strikt genoomn verwyst ''Holland'' allêne noa de westelikke provincies ''[[Nôord-Holland]]'' en ''[[Zuud-Holland]]'', moa de benoamienge ''Olland'' wordt olhier gebruukt vo hêel 't land, dat eigentlik ''Nederland'' nomt (een zogenoamde ''pars pro toto''). In sommigte gedêeltn van Holland keunn ze der nie mee lachn da je ze Hollanders nomt, lik in Nôord-Broabant, Limburg, Drenthe en Groniengn byvôorbeeld. == Bevolkienge == Holland (Europeesch dêel) et 18 miljoen inweuners. Per vierkante kilomèter weunn d'r 539 Hollanders (landippervlak, 2026), wuk da vele es. Vergelykt mo ne kêe met [[België]], dat zelf ol êen van de dichstbevolkte gebiedn in de weireld es: 389 inw/km² (landippervlak, 2026, mo êerlik is êerlik: in [[Vloandern]] is de bevolkingsdichtheid 506 inw/km² (totoale ippervlak, 2026)). {| class=wikitable ! colspan=5 | Bevolkiengsontwikkelienge |- ! colspan=2 | Holland <ref>[https://publ.nidi.nl/output/2003/nidi-2003-bevolkingsatlas.pdf Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 31</ref> ! colspan=2| België <ref>[https://statbel.fgov.be/nl/over-statbel/wat-doen-we/volkstellingen-census De volkstellingen in België sinds 1830], Statbel</ref> ! rowspan=2 | Verschil |- ! Joar ! Inweuners ! Inweuners ! Joar |- | 1850 | 3.084.000 | 4.337.000 | 1846 | -1.253.000 |- | 1900 | 5.107.000 | 6.694.000 | 1900 | -1.587.000 |- | 1950 | 10.027.000 | 8.512.000 | 1947 | +1.515.000 |- | 2000 | 15.864.000 | 10.296.000 | 2001 | +5.568.000 |- | 2026 | 18.130.000 | 11.868.000 | 2026 | +6.262.000 |- |} == Ippervlak == Holland is wat betreft land moar iets grôter as België. {| class=wikitable |- ! rowspan= 2 | Land || colspan=5 | Ippervlak km² |- ! Totoal || Land || Woater |- | rowspan = 3 | '''Holland <br> (2026)''' <ref name=ipp/> || 41.543,37 || 33.626,00 || 7.917,37 |- | 100% || 80,94% || 19,06% |- | 436 inw/km² || 539 inw/km² || |- | rowspan = 3 | '''België <br> (2024)''' <ref>[https://statbel.fgov.be/nl/themas/leefmilieu/grond/bodemgebruik Bodemgebruik], Statbel</ref> || 30.689,17 || 30.494,22 || 194,95 |- | 100% || 99,36% || 0,64% |- | 387 inw/km² || 389 inw/km² || |- | rowspan = 3 | '''Verschil''' || +10.854,20 || +3.131,78 || +7.722,42 |- | || -18,42% || +18,42% |- | +49 inw/km² || +150 inw/km² || |} ==Toaln== De officiële toale in Holland is [[Nederlands]]. In de provinsje [[Friesland]] is [[Fries]] ôok erkend as officiële toale. Erkende streektoaln zyn [[Limburgs]] in [[Hollands Limburg]] en [[Nedersaksisch]] in 't nôordn en ôostn. Ip Bonaire wordt 't Papiaments geklapt en ip Saba en Sint-Eustatius klappen ze [[Ingels]]. 't [[Jiddisch]] en [[Romani]] hen 'n specioale minderheidsstatus. 't [[Zêeuws]] en 't [[West-Vlams]] in westelik [[Zeeuws-Vloandern|Zêeuws-Vloandern]] wordn nie gezien als aparte toaln. ==Godsdienst== Holland is van ôorsproung e christelik land. Moa nu zegt 40% van ol d' Hollanders da ze nie gelovig zyn. Van d'overige 60% lop et uutêen. De belangrykste godsdienstn zyn: * de Rooms-[[Katholieke kerke]] (5 miljoe) * de Protestansje kerke (2,5 miljoe) * de verschillige Gereformeerde kerkn (ol tegoare 700.000) * d'Islamietn (a peu prè 800.000) * d'Indoes (a peu prè 100.000) * de Boeddhistn (a peu prè 80.000) * de Joodn (a peu prè 40.000). ==Administroasje== [[Ofbeeldienge:Map provinces Netherlands-nl.svg|thumb|Provinsjes van Holland]] Holland bestoat uut twoalf provinsjes. Die provinsjes zyn vodder verdêeld in 342 gemêenten. De provinsjes zyn: {| width=50% | * [[Drenthe]] * [[Flevoland]] * [[Friesland]] * [[Gelderland]] * [[Groniengn (provinsje)|Groniengn]] * [[Hollands Limburg|Limburg]] | * [[Nôord-Broabant]] * [[Nôord-Holland]] * [[Overyssel]] * [[Utrecht (provinsje)|Utrecht]] * [[Zêeland]] * [[Zuud-Holland]] | |} ''Zie ook et artikel over [[Hollandsche provinsjes]].'' Neffest de provinsjes en gemêenten zyn d'r ook 21 [[woaterschap]]pn. Die besteursvorm is uniek voer Holland. ==Polletiek== * Holland is e parlementaire, costitutionele [[monarchie]]. De regerienge en 't parlement (d'Hollanders noemn da [[Stoatn-Generoal]]) zyn tegoare de wetgevende macht. Die Stoatn-Generoal bestoat uut 2 koamers: [[Êestn Koamer]] (vergelykt by nuus mè de Senoat) en de [[Twiddn Koamer]] (wuk damme wyder noemn: de Koamer). * An 't hoofd van 't land stoat sins 30 april 2013 keunienk [[Willem-Alexander van de Nederlandn|Willem-Alexander]]. Je volgde zyn moeder keuniginne Beatrix ip. De Premier (êeste minister) is [[Rob Jetten]]. E zetelt mè ze regerienge in [[Den Haag]]. === Twiddn Koamer === De zetelverdêlienge van de [[Twiddn Koamer]] ziet er ezô uut:<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/TK4603.html Zetelverdeling in de Tweede Kamer 1946-nu], nlverkiezingen</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! Party ! 2025 || 2023 || 2021 ! 2017 || 2012 || 2010 ! 2006 || 2003 || 2002 ! 1998 || 1994 || 1989 |- | [[D66]] | 26 || 9 || 24 | 19 || 12 || 10 | 3 || 6 || 7 | 14 || 24 || 12 |- | [[PVV (Holland)|PVV]] | 26 || 37 || 17 | 20 || 15 || 24 | 9 || || | || || |- | [[VVD]] | 22 || 24 || 34 | 33 || 41 || 31 | 22 || 28 || 24 | 38 || 31 || 22 |- | [[PRO]] ¹ | 20 || 25 || | || || | || || | || || |- | [[GL]] ¹ | || || 8 | 14 || 4 || 10 | 7 || 8 || 10 | 11 || 5 || 6 |- | [[PvdA]] ¹ | || || 9 | 9 || 38 || 30 | 33 || 42 || 23 | 45 || 37 || 49 |- | [[CDA]] | 18 || 5 || 15 | 19 || 13 || 21 | 41 || 44 || 43 | 29 || 34 || 54 |- | [[JA21]] | 9 || 1 || 3 | || || | || || | || || |- | [[FVD]] | 7 || 3 || 8 | 2 || || | || || | || || |- | [[BBB]] | 4 || 7 || 1 | || || | || || | || || |- | [[DENK]] | 3 || 3 || 3 | 3 || || | || || | || || |- | [[SGP]] | 3 || 3 || 3 | 3 || 3 || 2 | 2 || 2 || 2 | 3 || 2 || 3 |- | [[PvdD]] | 3 || 3 || 6 | 5 || 2 || 2 | 2 || || | || || |- | [[CU]] ² | 3 || 3 || 5 | 5 || 5 || 5 | 6 || 3 || 4 | 5 || 5 || 3 |- | [[SP (Holland)|SP]] | 3 || 5 || 9 | 14 || 15 || 15 | 25 || 9 || 9 | 5 || 2 || |- | [[50+]] | 2 || || 1 | 4 || 2 || | || || | || || |- | [[Volt]] | 1 || 2 || 3 | || || | || || | || || |- | [[NSC]] | || 20 || | || || | || || | || || |- | [[BIJ1]] | || || 1 | || || | || || | || || |- | [[LPF]] | || || | || || | || 8 || 26 | || || |- | [[LN]] | || || | || || | || || 2 | || || |- | [[AOV]] | || || | || || | || || | || 6 || |- | [[CD]] | || || | || || | || || | || 3 || 1 |- | [[U55+]] | || || | || || | || || | || 1 || |- ! Totoal ! 150 || 150 || 150 ! 150 || 150 || 150 ! 150 || 150 || 150 ! 150 || 150 || 150 |- ! Ipkomst ! 78% || 78% || 79% ! 82% || 75% || 75% ! 80% || 80% || 79% ! 73% || 79% || 80% |} ¹ GL + PvdA ² 1989-1998: CU = GPV + RPF === Êestn Koamer === De zetelverdêlienge van de [[Êestn Koamer]] ziet er ezô uut:<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/EK1703.html Zetelverdeling in de Eerste Kamer 1917-nu], nlverkiezingen</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! Party ! 2023 || 2019 || 2015 ! 2011 || 2007 || 2003 ! 1999 || 1995 || 1991 |- | [[BBB]] | 16 || || | || || | || || |- | [[PRO]] ¹ | 14 || || | || || | || || |- | [[GL]] ¹ | || 8 || 4 | 5 || 4 || 5 | 8 || 4 || 4 |- | [[PvdA]] | || 6 || 8 | 14 || 14 || 19 | 15 || 14 || 16 |- | [[VVD]] | 10 || 12 || 13 | 16 || 14 || 15 | 19 || 23 || 12 |- | [[CDA]] | 6 || 9 || 12 | 11 || 21 || 23 | 20 || 19 || 27 |- | [[D66]] | 5 || 7 || 10 | 5 || 2 || 3 | 4 || 7 || 12 |- | [[PVV (Holland)|PVV]] | 4 || 5 || 9 | 10 || || | || || |- | [[PvdD]] | 3 || 3 || 2 | 1 || 1 || | || || |- | [[JA21]] | 3 || || | || || | || || |- | [[SP (Holland)|SP]] | 3 || 4 || 9 | 8 || 12 || 4 | 2 || 1 || |- | [[CU]] ² | 3 || 4 || 3 | 2 || 4 || 2 | 4 || 2 || 2 |- | [[FVD]] | 2 || 12 || | || || | || || |- | [[SGP]] | 2 || 2 || 2 | 1 || 2 || 2 | 2 || 2 || 2 |- | [[Volt]] | 2 || || | || || | || || |- | [[OPNL]] ³ | 1 || 1 || 1 | 1 || 1 || 1 | 1 || 1 || |- | [[50+]] | 1 || 2 || 2 | 1 || || | || || |- | [[LPF]] | || || | || || 1 | || || |- | [[AOV]] | || || | || || | || 2 || |- ! Totoal ! 75 || 75 || 75 ! 75 || 75 || 75 ! 75 || 75 || 75 |- |} ¹ GL + PvdA ² 1991-1999: CU = GPV + RPF ³ 1999-2019: OSF === Kabinettn === Hollandsche kabinettn sins 1945:<ref>[https://www.rijksoverheid.nl/regering/over-de-regering/kabinetten-sinds-1945 Kabinetten sinds 1945], Rijksoverheid</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! Kabinet ! Joarn ! Party ! Party ! Party ! Party ! Party |- | [[Kabinet-Schermerhorn-Drees|Schermerhorn-Drees]] | 1945 – 1946 | [[CDA]] ([[CHU]], [[KVP]]) ¹ | | '''[[PvdA]]''' | | |- | [[Kabinet-Beel I|Beel I]] | 1946 – 1948 | CDA ('''KVP''') | | PvdA | | |- | [[Kabinet-Drees I|Drees I]] | 1948 – 1951 | CDA (CHU, KVP) | | '''PvdA''' | [[VVD]] | |- | [[Kabinet-Drees II|Drees II]] | 1951 – 1952 | CDA (CHU, KVP) | | '''PvdA''' | VVD | |- | [[Kabinet-Drees III|Drees III]] | 1952 – 1956 | CDA ([[ARP]], CHU, KVP) ¹ | | '''PvdA''' | | |- | [[Kabinet-Drees IV|Drees IV]] | 1956 – 1958 | CDA (ARP, CHU, KVP) | | '''PvdA''' | | |- | [[Kabinet-Beel II|Beel II]] | 1958 – 1959 | CDA (ARP, CHU, '''KVP''') | | | | |- | [[Kabinet-De Quay|De Quay]] | 1959 – 1963 | CDA (ARP, CHU, '''KVP''') | | | VVD | |- | [[Kabinet-Marijnen|Marijnen]] | 1963 – 1965 | CDA (ARP, CHU, '''KVP''') | | | VVD | |- | [[Kabinet-Cals|Cals]] | 1965 – 1966 | CDA (ARP, '''KVP''') | | PvdA | | |- | [[Kabinet-Zijlstra|Zijlstra]] | 1966 – 1967 | CDA ('''ARP''', KVP) | | | | |- | [[Kabinet-De Jong|De Jong]] | 1967 – 1971 | CDA (ARP, CHU, '''KVP''') | | | VVD | |- | [[Kabinet-Biesheuvel I|Biesheuvel I]] | 1971 – 1972 | CDA ('''ARP''', CHU, KVP) | | | VVD | [[DS'70]] |- | [[Kabinet-Biesheuvel II|Biesheuvel II]] | 1972 – 1973 | CDA ('''ARP''', CHU, KVP) | | | VVD | |- | [[Kabinet-Den Uyl|Den Uyl]] | 1973 – 1977 | CDA (ARP, KVP) | [[D66]] | '''PvdA''' | | [[PPR]] |- | [[Kabinet-Van Agt I|Van Agt I]] | 1977 – 1981 | '''CDA''' | | | VVD | |- | [[Kabinet-Van Agt II|Van Agt II]] | 1981 – 1982 | '''CDA''' | D66 | PvdA | | |- | [[Kabinet-Van Agt III|Van Agt III]] | 1982 – 1982 | '''CDA''' | D66 | | | |- | [[Kabinet-Lubbers I|Lubbers I]] | 1982 – 1986 | '''CDA''' | | | VVD | |- | [[Kabinet-Lubbers II|Lubbers II]] | 1986 – 1989 | '''CDA''' | | | VVD | |- | [[Kabinet-Lubbers III|Lubbers III]] | 1989 – 1994 | '''CDA''' | | PvdA | | |- | [[Kabinet-Kok I|Kok I]] | 1994 – 1998 | | D66 | '''PvdA''' | VVD | |- | [[Kabinet-Kok II|Kok II]] | 1998 – 2002 | | D66 | '''PvdA''' | VVD | |- | [[Kabinet-Balkenende I|Balkenende I]] | 2002 – 2003 | '''CDA''' | | | VVD | [[LPF]] |- | [[Kabinet-Balkenende II|Balkenende II]] | 2003 – 2006 | '''CDA''' | D66 | | VVD | |- | [[Kabinet-Balkenende III|Balkenende III]] | 2006 – 2007 | '''CDA''' | | | VVD | |- | [[Kabinet-Balkenende IV|Balkenende IV]] | 2007 – 2010 | '''CDA''' | | PvdA | | [[CU]] |- | [[Kabinet-Rutte I|Rutte I]] | 2010 – 2012 | CDA | | | '''VVD''' | ([[PVV (Holland)|PVV]]) |- | [[Kabinet-Rutte II|Rutte II]] | 2012 – 2017 | | | PvdA | '''VVD''' | |- | [[Kabinet-Rutte III|Rutte III]] | 2017 – 2022 | CDA | D66 | | '''VVD''' | CU |- | [[Kabinet-Rutte IV|Rutte IV]] | 2022 – 2024 | CDA | D66 | | '''VVD''' | CU |- | [[Kabinet-Schoof|Schoof]] | 2024 – 2026 | | | | VVD | [[PVV (Holland)|PVV]], [[NSC]], [[BBB]] |- |- | [[Kabinet-Jetten|Jetten]] | 2026 – no | CDA | '''D66''' | | VVD | |- |} ¹ ARP, CHU en KVP zyn de vôorlopers van 't CDA. === Premiers === Êestn ministers sins 1945:<ref>[https://historiek.net/alle-premiers-van-nederland/18156/ Alle premiers van Nederland], Historiek</ref> {| class="wikitable" |- ! Premier ! Party ! Termyn ! Joarn |- | [[Wim Schermerhorn]] | [[VDB]] / [[PvdA]] | 1945 – 1946 | 1 |- | [[Louis Beel]] | [[KVP]] | 1946 – 1948 | 2 |- | [[Willem Drees]] | PvdA | 1948 – 1958 | 10 |- | Louis Beel | KVP | 1958 – 1959 | 1 |- | [[Jan de Quay]] | KVP | 1959 – 1963 | 4 |- | [[Victor Marijnen]] | KVP | 1963 – 1965 | 2 |- | [[Jo Cals]] | KVP | 1965 – 1966 | 1 |- | [[Jelle Zijlstra]] | [[ARP]] | 1966 – 1967 | 1 |- | [[Piet de Jong]] | KVP | 1967 – 1971 | 4 |- | [[Barend Biesheuvel]] | ARP | 1971 – 1973 | 2 |- | [[Joop den Uyl]] | PvdA | 1973 – 1977 | 4 |- | [[Dries van Agt]] | [[CDA]] | 1977 – 1982 | 5 |- | [[Ruud Lubbers]] | CDA | 1982 – 1994 | 12 |- | [[Wim Kok]] | PvdA | 1994 – 2002 | 8 |- | [[Jan Peter Balkenende]] | CDA | 2002 – 2010 | 8 |- | [[Mark Rutte]] | [[VVD]] | 2010 – 2024 | 14 |- | [[Dick Schoof]] | / | 2024 – 2026 | 2 |- | [[Rob Jetten]] | [[D66]] | 2026 – nu | 0 |} ==Cultuur== [[Ofbeeldienge:Hollande04.jpg|thumb|E poar traditionele symbooln van d'Ollandsche cultuure, [[Rembrandt]] en [[Johannes Vermeer]] (schilders), [[windmeuln]]s, tulpn]] === Kunst === D' Ollandsche schilderkunst wordt verteegnwoordigd deur e grôot dêel mêesters. De bloeiperiode was in de ''goudn'' zeevntienste êeuwe mè schilders lik [[Rembrandt]], [[Johannes Vermeer]], [[Frans Hals]] en [[Jan Steen]]. Ook 't werk van de postimpressionistische schilder [[Vincent van Gogh]] is achter zyn dôod weireldbekend gekommn. Uut den êestn elt van de twientigste êeuwe dateert d' abstracte kunst van [[Piet Mondriaan]]. In [[1948]] wierd de kunstverênigienge Cobra ipgericht, mè leedn lik de [[België|Belg]] [[Pierre Alechinsky]], de [[Denemarkn|Deenn]] [[Asger Jorn]] en [[Carl-Henning Pedersen]] en de Hollanders [[Karel Appel]], [[Constant]] en [[Corneille]].<ref>[https://web.archive.org/web/20150120234311/http://www.cobra-museum.nl/leerzaam.htm Cobra Museum] cobra-museum.nl (gearchivêerd)</ref> De bekendste verteegnwoordigers van d' Ollandsche literateure van de Goudn Êeuwe zyn [[Joost van den Vondel]] en [[Pieter Corneliszoon Hooft]]. In de neegntienste êeuwe beschrêef en bekritiseerde [[Multatuli]] de situoatie in [[Indonesië]] in zijn werk ''Max Havelaar''. [[Louis Couperus]] was êen van d' êeste Ollandsche verteegnwoordigers van 't naturalisme. In de literateure van achter den oorloge wordt er geklapt van ''de grôte drie'', verwyzend noa [[Willem Frederik Hermans]], [[Harry Mulisch]] en [[Gerard Reve]]. === Cultureel en nateurlik erfgoed === Belangryke musea in Olland zyn 't [[Ryksmuseum Amsterdam]], [[Van Gogh Museum]], [[Mauritsuus]], [[Museum Boijmans Van Beuningen]], [[Paleis Het Loo]] en 't [[Kröller-Müller Museum]]. 't Nateurlik erfgoed van Olland bestoat vor e grôot dêel uut 't vlak nat landschap mè [[riviere|riviern]], [[polder]]s en [[windmeuln|meulens]]. De nateure in Olland is sterk beïnvloed deur de mens. Bekende vôorbeeldn zyn de Zuuderzêewerkn en de Deltawerkn. Belangryke nateurgebiedn zyn de [[Veluwe]], de [[Waddneilandn]], de [[Biesbosch]] en 't blommnpark de [[Keukenhof]]. Holland es vrêe gekend vo zyn tulpn: d'Hollanders zyn vrêe bedreevn in 't kwêekn van blommn. == Vervoer == Juuste gelik in België: e masse ottoroutn en stroatn (ol t'hope, voe 116.500 kilomeiters), e spôornetwerk (t'hope 2808 kilomeiters) en e vliegpling: Schiphol. À propos; 't moe wel gezeid zyn dat de wegen agunter van vêel betere kwaliteit zyn dan ier in België. Azo oal'n ze e propere 6.4 ip 7 (België: 4.4 ip 7) en kom'n z' ip d' êerste plekke in Europa.<ref>[https://www.ad.nl/auto/deze-landen-hebben-de-beste-en-slechtste-wegen-van-europa~a914116f/ Deze landen hebben de beste en slechtste wegen van Europa], AD, 14 september 2021</ref> D'Hollanders zyn zot van vélo's: z'ein 't weireldrecor van vélo's per inweuner. Vele stoaties in Holland zyn styf specioal: lank en smol. Ip ieder perroeng stoppn der geweunlik drie trings achterêen. De trings moen ton wel à peu près t'hôpe toekommn en anzettn; de minste vertroagienge van êen van die trings en hêel 't boelke es in vertroagienge. 60 % van d' Hollandse oto's riedt olle doagen ip de route tussen Breda en Amsterdam. Resultoat: ne serieuzen traffiek van gemiddeld 300 kilomeiters ipstoppieng per dag (ciefers uut 2006), mêer dan 't dubbele van wuk da me ier en in [[België]]. ==Sport== [[Voetbol]] is 'n belangrykstn sport. Peis mor an [[Ajax]], [[PSV (voetbolclub)|PSV]] en [[Feyenoord]]. Oek populair is [[schatsn]], zowel buutn (Elfstedentocht, at 't styf vriest) of binn. D' Hollanders zyn oek goed in [[vélokoerse]], hockey en volleybol. == Verwyziengn == <references/> ==Externe koppeliengn== * [https://www.rijksoverheid.nl/ Ryksoverheid] * [http://www.overheid.nl/ Hollanschn overheid] * [https://www.cbs.nl/ CBS] (statistiek) * [https://web.archive.org/web/20231016222928/https://www.plaatsengids.nl/nederland Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/nederland/ Statistieken Nederland], AlleCijfers.nl * [https://www.citypopulation.de/en/netherlands/ The Netherlands], City Population * [https://app.map5.nl/nltopo/#rd/map5topo/2/124894.4/463000 Koartn], map5 * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/nederland/ Klimaatinfo] * [https://www.knmi.nl KNMI] {{Commons|The Netherlands|Holland}} {{EU}} {{Landn in Europa}} [[Categorie:Holland| ]] tc7qa5t0nykiyjjv9w5yhx3m4woae14 328284 328279 2026-10-25T10:40:48Z ~2026-56979-04 32010 /* Kabinettn */ 328284 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame = '''Holland'''<br/>''Nederland'' |vlagge = Flag of the Netherlands.svg |woapen = Rijkswapen der Nederlanden.svg |koarte = [[Ofbeeldienge:EU-Netherlands.svg|300px]] |koartebyschrift = Liggienge van Holland in Europa<br /> {{Coord|51|55|0|N|5|34|0|E|titelweergave=ja}} |toale = [[Nederlands]] |hoofdstad = [[Amsterdam]] |stoatsvorm = Constitutionele [[monarchie]] |stoatshoofd = Keunienk [[Willem-Alexander van de Nederlandn|Willem-Alexander]] |1e minister = [[Rob Jetten]] |ipp = 41.543,37 <ref name=ipp>[https://allecijfers.nl/nederland/ Statistieken Nederland], AlleCijfers</ref> |inw = 18.130.208 <small>(januoari 2026)</small> <ref>[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/85496NED/table?ts=1768510024332 Bevolking; kerncijfers], StatLine - CBS</ref> |dichtheid = 436 |munte = [[euro]] (EUR) |tydzone = UTC+1<br /><small>(zomertyd: UTC+2) </small> |landcode = NL, NLD |tillefong = (+31) |TLD = nl |fêestdag = [[27 april]] (keunienksdag) }} [[Ofbeeldienge:Map of the Netherlands nl.png|thumb|Koarte van Holland]] '''Holland''' (Uutsproake: Olland) is e land juste ten nôordn va [[België]] die dêel uutmakt van 't [[Keunienkryk van de Nederlandn]]. In 't westn grenst 't an de [[Nôordzêe]] en in 't ôostn an [[Duutsland]]. Den [[hoofdstad]] is [[Amsterdam]]. De Caraïbische eilandn [[Bonaire]], [[Sint Eustatius]] en [[Saba]] moakn as drie byzoundere gemêentn ôok dêel uut van 't land. Strikt genoomn verwyst ''Holland'' allêne noa de westelikke provincies ''[[Nôord-Holland]]'' en ''[[Zuud-Holland]]'', moa de benoamienge ''Olland'' wordt olhier gebruukt vo hêel 't land, dat eigentlik ''Nederland'' nomt (een zogenoamde ''pars pro toto''). In sommigte gedêeltn van Holland keunn ze der nie mee lachn da je ze Hollanders nomt, lik in Nôord-Broabant, Limburg, Drenthe en Groniengn byvôorbeeld. == Bevolkienge == Holland (Europeesch dêel) et 18 miljoen inweuners. Per vierkante kilomèter weunn d'r 539 Hollanders (landippervlak, 2026), wuk da vele es. Vergelykt mo ne kêe met [[België]], dat zelf ol êen van de dichstbevolkte gebiedn in de weireld es: 389 inw/km² (landippervlak, 2026, mo êerlik is êerlik: in [[Vloandern]] is de bevolkingsdichtheid 506 inw/km² (totoale ippervlak, 2026)). {| class=wikitable ! colspan=5 | Bevolkiengsontwikkelienge |- ! colspan=2 | Holland <ref>[https://publ.nidi.nl/output/2003/nidi-2003-bevolkingsatlas.pdf Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 31</ref> ! colspan=2| België <ref>[https://statbel.fgov.be/nl/over-statbel/wat-doen-we/volkstellingen-census De volkstellingen in België sinds 1830], Statbel</ref> ! rowspan=2 | Verschil |- ! Joar ! Inweuners ! Inweuners ! Joar |- | 1850 | 3.084.000 | 4.337.000 | 1846 | -1.253.000 |- | 1900 | 5.107.000 | 6.694.000 | 1900 | -1.587.000 |- | 1950 | 10.027.000 | 8.512.000 | 1947 | +1.515.000 |- | 2000 | 15.864.000 | 10.296.000 | 2001 | +5.568.000 |- | 2026 | 18.130.000 | 11.868.000 | 2026 | +6.262.000 |- |} == Ippervlak == Holland is wat betreft land moar iets grôter as België. {| class=wikitable |- ! rowspan= 2 | Land || colspan=5 | Ippervlak km² |- ! Totoal || Land || Woater |- | rowspan = 3 | '''Holland <br> (2026)''' <ref name=ipp/> || 41.543,37 || 33.626,00 || 7.917,37 |- | 100% || 80,94% || 19,06% |- | 436 inw/km² || 539 inw/km² || |- | rowspan = 3 | '''België <br> (2024)''' <ref>[https://statbel.fgov.be/nl/themas/leefmilieu/grond/bodemgebruik Bodemgebruik], Statbel</ref> || 30.689,17 || 30.494,22 || 194,95 |- | 100% || 99,36% || 0,64% |- | 387 inw/km² || 389 inw/km² || |- | rowspan = 3 | '''Verschil''' || +10.854,20 || +3.131,78 || +7.722,42 |- | || -18,42% || +18,42% |- | +49 inw/km² || +150 inw/km² || |} ==Toaln== De officiële toale in Holland is [[Nederlands]]. In de provinsje [[Friesland]] is [[Fries]] ôok erkend as officiële toale. Erkende streektoaln zyn [[Limburgs]] in [[Hollands Limburg]] en [[Nedersaksisch]] in 't nôordn en ôostn. Ip Bonaire wordt 't Papiaments geklapt en ip Saba en Sint-Eustatius klappen ze [[Ingels]]. 't [[Jiddisch]] en [[Romani]] hen 'n specioale minderheidsstatus. 't [[Zêeuws]] en 't [[West-Vlams]] in westelik [[Zeeuws-Vloandern|Zêeuws-Vloandern]] wordn nie gezien als aparte toaln. ==Godsdienst== Holland is van ôorsproung e christelik land. Moa nu zegt 40% van ol d' Hollanders da ze nie gelovig zyn. Van d'overige 60% lop et uutêen. De belangrykste godsdienstn zyn: * de Rooms-[[Katholieke kerke]] (5 miljoe) * de Protestansje kerke (2,5 miljoe) * de verschillige Gereformeerde kerkn (ol tegoare 700.000) * d'Islamietn (a peu prè 800.000) * d'Indoes (a peu prè 100.000) * de Boeddhistn (a peu prè 80.000) * de Joodn (a peu prè 40.000). ==Administroasje== [[Ofbeeldienge:Map provinces Netherlands-nl.svg|thumb|Provinsjes van Holland]] Holland bestoat uut twoalf provinsjes. Die provinsjes zyn vodder verdêeld in 342 gemêenten. De provinsjes zyn: {| width=50% | * [[Drenthe]] * [[Flevoland]] * [[Friesland]] * [[Gelderland]] * [[Groniengn (provinsje)|Groniengn]] * [[Hollands Limburg|Limburg]] | * [[Nôord-Broabant]] * [[Nôord-Holland]] * [[Overyssel]] * [[Utrecht (provinsje)|Utrecht]] * [[Zêeland]] * [[Zuud-Holland]] | |} ''Zie ook et artikel over [[Hollandsche provinsjes]].'' Neffest de provinsjes en gemêenten zyn d'r ook 21 [[woaterschap]]pn. Die besteursvorm is uniek voer Holland. ==Polletiek== * Holland is e parlementaire, costitutionele [[monarchie]]. De regerienge en 't parlement (d'Hollanders noemn da [[Stoatn-Generoal]]) zyn tegoare de wetgevende macht. Die Stoatn-Generoal bestoat uut 2 koamers: [[Êestn Koamer]] (vergelykt by nuus mè de Senoat) en de [[Twiddn Koamer]] (wuk damme wyder noemn: de Koamer). * An 't hoofd van 't land stoat sins 30 april 2013 keunienk [[Willem-Alexander van de Nederlandn|Willem-Alexander]]. Je volgde zyn moeder keuniginne Beatrix ip. De Premier (êeste minister) is [[Rob Jetten]]. E zetelt mè ze regerienge in [[Den Haag]]. === Twiddn Koamer === De zetelverdêlienge van de [[Twiddn Koamer]] ziet er ezô uut:<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/TK4603.html Zetelverdeling in de Tweede Kamer 1946-nu], nlverkiezingen</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! Party ! 2025 || 2023 || 2021 ! 2017 || 2012 || 2010 ! 2006 || 2003 || 2002 ! 1998 || 1994 || 1989 |- | [[D66]] | 26 || 9 || 24 | 19 || 12 || 10 | 3 || 6 || 7 | 14 || 24 || 12 |- | [[PVV (Holland)|PVV]] | 26 || 37 || 17 | 20 || 15 || 24 | 9 || || | || || |- | [[VVD]] | 22 || 24 || 34 | 33 || 41 || 31 | 22 || 28 || 24 | 38 || 31 || 22 |- | [[PRO]] ¹ | 20 || 25 || | || || | || || | || || |- | [[GL]] ¹ | || || 8 | 14 || 4 || 10 | 7 || 8 || 10 | 11 || 5 || 6 |- | [[PvdA]] ¹ | || || 9 | 9 || 38 || 30 | 33 || 42 || 23 | 45 || 37 || 49 |- | [[CDA]] | 18 || 5 || 15 | 19 || 13 || 21 | 41 || 44 || 43 | 29 || 34 || 54 |- | [[JA21]] | 9 || 1 || 3 | || || | || || | || || |- | [[FVD]] | 7 || 3 || 8 | 2 || || | || || | || || |- | [[BBB]] | 4 || 7 || 1 | || || | || || | || || |- | [[DENK]] | 3 || 3 || 3 | 3 || || | || || | || || |- | [[SGP]] | 3 || 3 || 3 | 3 || 3 || 2 | 2 || 2 || 2 | 3 || 2 || 3 |- | [[PvdD]] | 3 || 3 || 6 | 5 || 2 || 2 | 2 || || | || || |- | [[CU]] ² | 3 || 3 || 5 | 5 || 5 || 5 | 6 || 3 || 4 | 5 || 5 || 3 |- | [[SP (Holland)|SP]] | 3 || 5 || 9 | 14 || 15 || 15 | 25 || 9 || 9 | 5 || 2 || |- | [[50+]] | 2 || || 1 | 4 || 2 || | || || | || || |- | [[Volt]] | 1 || 2 || 3 | || || | || || | || || |- | [[NSC]] | || 20 || | || || | || || | || || |- | [[BIJ1]] | || || 1 | || || | || || | || || |- | [[LPF]] | || || | || || | || 8 || 26 | || || |- | [[LN]] | || || | || || | || || 2 | || || |- | [[AOV]] | || || | || || | || || | || 6 || |- | [[CD]] | || || | || || | || || | || 3 || 1 |- | [[U55+]] | || || | || || | || || | || 1 || |- ! Totoal ! 150 || 150 || 150 ! 150 || 150 || 150 ! 150 || 150 || 150 ! 150 || 150 || 150 |- ! Ipkomst ! 78% || 78% || 79% ! 82% || 75% || 75% ! 80% || 80% || 79% ! 73% || 79% || 80% |} ¹ GL + PvdA ² 1989-1998: CU = GPV + RPF === Êestn Koamer === De zetelverdêlienge van de [[Êestn Koamer]] ziet er ezô uut:<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/EK1703.html Zetelverdeling in de Eerste Kamer 1917-nu], nlverkiezingen</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! Party ! 2023 || 2019 || 2015 ! 2011 || 2007 || 2003 ! 1999 || 1995 || 1991 |- | [[BBB]] | 16 || || | || || | || || |- | [[PRO]] ¹ | 14 || || | || || | || || |- | [[GL]] ¹ | || 8 || 4 | 5 || 4 || 5 | 8 || 4 || 4 |- | [[PvdA]] | || 6 || 8 | 14 || 14 || 19 | 15 || 14 || 16 |- | [[VVD]] | 10 || 12 || 13 | 16 || 14 || 15 | 19 || 23 || 12 |- | [[CDA]] | 6 || 9 || 12 | 11 || 21 || 23 | 20 || 19 || 27 |- | [[D66]] | 5 || 7 || 10 | 5 || 2 || 3 | 4 || 7 || 12 |- | [[PVV (Holland)|PVV]] | 4 || 5 || 9 | 10 || || | || || |- | [[PvdD]] | 3 || 3 || 2 | 1 || 1 || | || || |- | [[JA21]] | 3 || || | || || | || || |- | [[SP (Holland)|SP]] | 3 || 4 || 9 | 8 || 12 || 4 | 2 || 1 || |- | [[CU]] ² | 3 || 4 || 3 | 2 || 4 || 2 | 4 || 2 || 2 |- | [[FVD]] | 2 || 12 || | || || | || || |- | [[SGP]] | 2 || 2 || 2 | 1 || 2 || 2 | 2 || 2 || 2 |- | [[Volt]] | 2 || || | || || | || || |- | [[OPNL]] ³ | 1 || 1 || 1 | 1 || 1 || 1 | 1 || 1 || |- | [[50+]] | 1 || 2 || 2 | 1 || || | || || |- | [[LPF]] | || || | || || 1 | || || |- | [[AOV]] | || || | || || | || 2 || |- ! Totoal ! 75 || 75 || 75 ! 75 || 75 || 75 ! 75 || 75 || 75 |- |} ¹ GL + PvdA ² 1991-1999: CU = GPV + RPF ³ 1999-2019: OSF === Kabinettn === Hollandsche kabinettn sedert 1945:<ref>[https://www.rijksoverheid.nl/regering/over-de-regering/kabinetten-sinds-1945 Kabinetten sinds 1945], Rijksoverheid</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! Kabinet ! Joarn ! Party ! Party ! Party ! Party ! Party |- | [[Kabinet-Schermerhorn-Drees|Schermerhorn-Drees]] | 1945 – 1946 | [[CDA]] ([[CHU]], [[KVP]]) ¹ | | '''[[PvdA]]''' | | |- | [[Kabinet-Beel I|Beel I]] | 1946 – 1948 | CDA ('''KVP''') | | PvdA | | |- | [[Kabinet-Drees I|Drees I]] | 1948 – 1951 | CDA (CHU, KVP) | | '''PvdA''' | [[VVD]] | |- | [[Kabinet-Drees II|Drees II]] | 1951 – 1952 | CDA (CHU, KVP) | | '''PvdA''' | VVD | |- | [[Kabinet-Drees III|Drees III]] | 1952 – 1956 | CDA ([[ARP]], CHU, KVP) ¹ | | '''PvdA''' | | |- | [[Kabinet-Drees IV|Drees IV]] | 1956 – 1958 | CDA (ARP, CHU, KVP) | | '''PvdA''' | | |- | [[Kabinet-Beel II|Beel II]] | 1958 – 1959 | CDA (ARP, CHU, '''KVP''') | | | | |- | [[Kabinet-De Quay|De Quay]] | 1959 – 1963 | CDA (ARP, CHU, '''KVP''') | | | VVD | |- | [[Kabinet-Marijnen|Marijnen]] | 1963 – 1965 | CDA (ARP, CHU, '''KVP''') | | | VVD | |- | [[Kabinet-Cals|Cals]] | 1965 – 1966 | CDA (ARP, '''KVP''') | | PvdA | | |- | [[Kabinet-Zijlstra|Zijlstra]] | 1966 – 1967 | CDA ('''ARP''', KVP) | | | | |- | [[Kabinet-De Jong|De Jong]] | 1967 – 1971 | CDA (ARP, CHU, '''KVP''') | | | VVD | |- | [[Kabinet-Biesheuvel I|Biesheuvel I]] | 1971 – 1972 | CDA ('''ARP''', CHU, KVP) | | | VVD | [[DS'70]] |- | [[Kabinet-Biesheuvel II|Biesheuvel II]] | 1972 – 1973 | CDA ('''ARP''', CHU, KVP) | | | VVD | |- | [[Kabinet-Den Uyl|Den Uyl]] | 1973 – 1977 | CDA (ARP, KVP) | [[D66]] | '''PvdA''' | | [[PPR]] |- | [[Kabinet-Van Agt I|Van Agt I]] | 1977 – 1981 | '''CDA''' | | | VVD | |- | [[Kabinet-Van Agt II|Van Agt II]] | 1981 – 1982 | '''CDA''' | D66 | PvdA | | |- | [[Kabinet-Van Agt III|Van Agt III]] | 1982 – 1982 | '''CDA''' | D66 | | | |- | [[Kabinet-Lubbers I|Lubbers I]] | 1982 – 1986 | '''CDA''' | | | VVD | |- | [[Kabinet-Lubbers II|Lubbers II]] | 1986 – 1989 | '''CDA''' | | | VVD | |- | [[Kabinet-Lubbers III|Lubbers III]] | 1989 – 1994 | '''CDA''' | | PvdA | | |- | [[Kabinet-Kok I|Kok I]] | 1994 – 1998 | | D66 | '''PvdA''' | VVD | |- | [[Kabinet-Kok II|Kok II]] | 1998 – 2002 | | D66 | '''PvdA''' | VVD | |- | [[Kabinet-Balkenende I|Balkenende I]] | 2002 – 2003 | '''CDA''' | | | VVD | [[LPF]] |- | [[Kabinet-Balkenende II|Balkenende II]] | 2003 – 2006 | '''CDA''' | D66 | | VVD | |- | [[Kabinet-Balkenende III|Balkenende III]] | 2006 – 2007 | '''CDA''' | | | VVD | |- | [[Kabinet-Balkenende IV|Balkenende IV]] | 2007 – 2010 | '''CDA''' | | PvdA | | [[CU]] |- | [[Kabinet-Rutte I|Rutte I]] | 2010 – 2012 | CDA | | | '''VVD''' | ([[PVV (Holland)|PVV]]) |- | [[Kabinet-Rutte II|Rutte II]] | 2012 – 2017 | | | PvdA | '''VVD''' | |- | [[Kabinet-Rutte III|Rutte III]] | 2017 – 2022 | CDA | D66 | | '''VVD''' | CU |- | [[Kabinet-Rutte IV|Rutte IV]] | 2022 – 2024 | CDA | D66 | | '''VVD''' | CU |- | [[Kabinet-Schoof|Schoof]] | 2024 – 2026 | | | | VVD | [[PVV (Holland)|PVV]], [[NSC]], [[BBB]] |- |- | [[Kabinet-Jetten|Jetten]] | 2026 – no | CDA | '''D66''' | | VVD | |- |} ¹ ARP, CHU en KVP zyn de vôorlopers van 't CDA. === Premiers === Êestn ministers sins 1945:<ref>[https://historiek.net/alle-premiers-van-nederland/18156/ Alle premiers van Nederland], Historiek</ref> {| class="wikitable" |- ! Premier ! Party ! Termyn ! Joarn |- | [[Wim Schermerhorn]] | [[VDB]] / [[PvdA]] | 1945 – 1946 | 1 |- | [[Louis Beel]] | [[KVP]] | 1946 – 1948 | 2 |- | [[Willem Drees]] | PvdA | 1948 – 1958 | 10 |- | Louis Beel | KVP | 1958 – 1959 | 1 |- | [[Jan de Quay]] | KVP | 1959 – 1963 | 4 |- | [[Victor Marijnen]] | KVP | 1963 – 1965 | 2 |- | [[Jo Cals]] | KVP | 1965 – 1966 | 1 |- | [[Jelle Zijlstra]] | [[ARP]] | 1966 – 1967 | 1 |- | [[Piet de Jong]] | KVP | 1967 – 1971 | 4 |- | [[Barend Biesheuvel]] | ARP | 1971 – 1973 | 2 |- | [[Joop den Uyl]] | PvdA | 1973 – 1977 | 4 |- | [[Dries van Agt]] | [[CDA]] | 1977 – 1982 | 5 |- | [[Ruud Lubbers]] | CDA | 1982 – 1994 | 12 |- | [[Wim Kok]] | PvdA | 1994 – 2002 | 8 |- | [[Jan Peter Balkenende]] | CDA | 2002 – 2010 | 8 |- | [[Mark Rutte]] | [[VVD]] | 2010 – 2024 | 14 |- | [[Dick Schoof]] | / | 2024 – 2026 | 2 |- | [[Rob Jetten]] | [[D66]] | 2026 – nu | 0 |} ==Cultuur== [[Ofbeeldienge:Hollande04.jpg|thumb|E poar traditionele symbooln van d'Ollandsche cultuure, [[Rembrandt]] en [[Johannes Vermeer]] (schilders), [[windmeuln]]s, tulpn]] === Kunst === D' Ollandsche schilderkunst wordt verteegnwoordigd deur e grôot dêel mêesters. De bloeiperiode was in de ''goudn'' zeevntienste êeuwe mè schilders lik [[Rembrandt]], [[Johannes Vermeer]], [[Frans Hals]] en [[Jan Steen]]. Ook 't werk van de postimpressionistische schilder [[Vincent van Gogh]] is achter zyn dôod weireldbekend gekommn. Uut den êestn elt van de twientigste êeuwe dateert d' abstracte kunst van [[Piet Mondriaan]]. In [[1948]] wierd de kunstverênigienge Cobra ipgericht, mè leedn lik de [[België|Belg]] [[Pierre Alechinsky]], de [[Denemarkn|Deenn]] [[Asger Jorn]] en [[Carl-Henning Pedersen]] en de Hollanders [[Karel Appel]], [[Constant]] en [[Corneille]].<ref>[https://web.archive.org/web/20150120234311/http://www.cobra-museum.nl/leerzaam.htm Cobra Museum] cobra-museum.nl (gearchivêerd)</ref> De bekendste verteegnwoordigers van d' Ollandsche literateure van de Goudn Êeuwe zyn [[Joost van den Vondel]] en [[Pieter Corneliszoon Hooft]]. In de neegntienste êeuwe beschrêef en bekritiseerde [[Multatuli]] de situoatie in [[Indonesië]] in zijn werk ''Max Havelaar''. [[Louis Couperus]] was êen van d' êeste Ollandsche verteegnwoordigers van 't naturalisme. In de literateure van achter den oorloge wordt er geklapt van ''de grôte drie'', verwyzend noa [[Willem Frederik Hermans]], [[Harry Mulisch]] en [[Gerard Reve]]. === Cultureel en nateurlik erfgoed === Belangryke musea in Olland zyn 't [[Ryksmuseum Amsterdam]], [[Van Gogh Museum]], [[Mauritsuus]], [[Museum Boijmans Van Beuningen]], [[Paleis Het Loo]] en 't [[Kröller-Müller Museum]]. 't Nateurlik erfgoed van Olland bestoat vor e grôot dêel uut 't vlak nat landschap mè [[riviere|riviern]], [[polder]]s en [[windmeuln|meulens]]. De nateure in Olland is sterk beïnvloed deur de mens. Bekende vôorbeeldn zyn de Zuuderzêewerkn en de Deltawerkn. Belangryke nateurgebiedn zyn de [[Veluwe]], de [[Waddneilandn]], de [[Biesbosch]] en 't blommnpark de [[Keukenhof]]. Holland es vrêe gekend vo zyn tulpn: d'Hollanders zyn vrêe bedreevn in 't kwêekn van blommn. == Vervoer == Juuste gelik in België: e masse ottoroutn en stroatn (ol t'hope, voe 116.500 kilomeiters), e spôornetwerk (t'hope 2808 kilomeiters) en e vliegpling: Schiphol. À propos; 't moe wel gezeid zyn dat de wegen agunter van vêel betere kwaliteit zyn dan ier in België. Azo oal'n ze e propere 6.4 ip 7 (België: 4.4 ip 7) en kom'n z' ip d' êerste plekke in Europa.<ref>[https://www.ad.nl/auto/deze-landen-hebben-de-beste-en-slechtste-wegen-van-europa~a914116f/ Deze landen hebben de beste en slechtste wegen van Europa], AD, 14 september 2021</ref> D'Hollanders zyn zot van vélo's: z'ein 't weireldrecor van vélo's per inweuner. Vele stoaties in Holland zyn styf specioal: lank en smol. Ip ieder perroeng stoppn der geweunlik drie trings achterêen. De trings moen ton wel à peu près t'hôpe toekommn en anzettn; de minste vertroagienge van êen van die trings en hêel 't boelke es in vertroagienge. 60 % van d' Hollandse oto's riedt olle doagen ip de route tussen Breda en Amsterdam. Resultoat: ne serieuzen traffiek van gemiddeld 300 kilomeiters ipstoppieng per dag (ciefers uut 2006), mêer dan 't dubbele van wuk da me ier en in [[België]]. ==Sport== [[Voetbol]] is 'n belangrykstn sport. Peis mor an [[Ajax]], [[PSV (voetbolclub)|PSV]] en [[Feyenoord]]. Oek populair is [[schatsn]], zowel buutn (Elfstedentocht, at 't styf vriest) of binn. D' Hollanders zyn oek goed in [[vélokoerse]], hockey en volleybol. == Verwyziengn == <references/> ==Externe koppeliengn== * [https://www.rijksoverheid.nl/ Ryksoverheid] * [http://www.overheid.nl/ Hollanschn overheid] * [https://www.cbs.nl/ CBS] (statistiek) * [https://web.archive.org/web/20231016222928/https://www.plaatsengids.nl/nederland Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/nederland/ Statistieken Nederland], AlleCijfers.nl * [https://www.citypopulation.de/en/netherlands/ The Netherlands], City Population * [https://app.map5.nl/nltopo/#rd/map5topo/2/124894.4/463000 Koartn], map5 * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/nederland/ Klimaatinfo] * [https://www.knmi.nl KNMI] {{Commons|The Netherlands|Holland}} {{EU}} {{Landn in Europa}} [[Categorie:Holland| ]] 22ugvidbfsmiw247el0zq4e069pyobv 328285 328284 2026-10-25T10:42:23Z ~2026-56979-04 32010 /* Premiers */ 328285 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame = '''Holland'''<br/>''Nederland'' |vlagge = Flag of the Netherlands.svg |woapen = Rijkswapen der Nederlanden.svg |koarte = [[Ofbeeldienge:EU-Netherlands.svg|300px]] |koartebyschrift = Liggienge van Holland in Europa<br /> {{Coord|51|55|0|N|5|34|0|E|titelweergave=ja}} |toale = [[Nederlands]] |hoofdstad = [[Amsterdam]] |stoatsvorm = Constitutionele [[monarchie]] |stoatshoofd = Keunienk [[Willem-Alexander van de Nederlandn|Willem-Alexander]] |1e minister = [[Rob Jetten]] |ipp = 41.543,37 <ref name=ipp>[https://allecijfers.nl/nederland/ Statistieken Nederland], AlleCijfers</ref> |inw = 18.130.208 <small>(januoari 2026)</small> <ref>[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/85496NED/table?ts=1768510024332 Bevolking; kerncijfers], StatLine - CBS</ref> |dichtheid = 436 |munte = [[euro]] (EUR) |tydzone = UTC+1<br /><small>(zomertyd: UTC+2) </small> |landcode = NL, NLD |tillefong = (+31) |TLD = nl |fêestdag = [[27 april]] (keunienksdag) }} [[Ofbeeldienge:Map of the Netherlands nl.png|thumb|Koarte van Holland]] '''Holland''' (Uutsproake: Olland) is e land juste ten nôordn va [[België]] die dêel uutmakt van 't [[Keunienkryk van de Nederlandn]]. In 't westn grenst 't an de [[Nôordzêe]] en in 't ôostn an [[Duutsland]]. Den [[hoofdstad]] is [[Amsterdam]]. De Caraïbische eilandn [[Bonaire]], [[Sint Eustatius]] en [[Saba]] moakn as drie byzoundere gemêentn ôok dêel uut van 't land. Strikt genoomn verwyst ''Holland'' allêne noa de westelikke provincies ''[[Nôord-Holland]]'' en ''[[Zuud-Holland]]'', moa de benoamienge ''Olland'' wordt olhier gebruukt vo hêel 't land, dat eigentlik ''Nederland'' nomt (een zogenoamde ''pars pro toto''). In sommigte gedêeltn van Holland keunn ze der nie mee lachn da je ze Hollanders nomt, lik in Nôord-Broabant, Limburg, Drenthe en Groniengn byvôorbeeld. == Bevolkienge == Holland (Europeesch dêel) et 18 miljoen inweuners. Per vierkante kilomèter weunn d'r 539 Hollanders (landippervlak, 2026), wuk da vele es. Vergelykt mo ne kêe met [[België]], dat zelf ol êen van de dichstbevolkte gebiedn in de weireld es: 389 inw/km² (landippervlak, 2026, mo êerlik is êerlik: in [[Vloandern]] is de bevolkingsdichtheid 506 inw/km² (totoale ippervlak, 2026)). {| class=wikitable ! colspan=5 | Bevolkiengsontwikkelienge |- ! colspan=2 | Holland <ref>[https://publ.nidi.nl/output/2003/nidi-2003-bevolkingsatlas.pdf Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 31</ref> ! colspan=2| België <ref>[https://statbel.fgov.be/nl/over-statbel/wat-doen-we/volkstellingen-census De volkstellingen in België sinds 1830], Statbel</ref> ! rowspan=2 | Verschil |- ! Joar ! Inweuners ! Inweuners ! Joar |- | 1850 | 3.084.000 | 4.337.000 | 1846 | -1.253.000 |- | 1900 | 5.107.000 | 6.694.000 | 1900 | -1.587.000 |- | 1950 | 10.027.000 | 8.512.000 | 1947 | +1.515.000 |- | 2000 | 15.864.000 | 10.296.000 | 2001 | +5.568.000 |- | 2026 | 18.130.000 | 11.868.000 | 2026 | +6.262.000 |- |} == Ippervlak == Holland is wat betreft land moar iets grôter as België. {| class=wikitable |- ! rowspan= 2 | Land || colspan=5 | Ippervlak km² |- ! Totoal || Land || Woater |- | rowspan = 3 | '''Holland <br> (2026)''' <ref name=ipp/> || 41.543,37 || 33.626,00 || 7.917,37 |- | 100% || 80,94% || 19,06% |- | 436 inw/km² || 539 inw/km² || |- | rowspan = 3 | '''België <br> (2024)''' <ref>[https://statbel.fgov.be/nl/themas/leefmilieu/grond/bodemgebruik Bodemgebruik], Statbel</ref> || 30.689,17 || 30.494,22 || 194,95 |- | 100% || 99,36% || 0,64% |- | 387 inw/km² || 389 inw/km² || |- | rowspan = 3 | '''Verschil''' || +10.854,20 || +3.131,78 || +7.722,42 |- | || -18,42% || +18,42% |- | +49 inw/km² || +150 inw/km² || |} ==Toaln== De officiële toale in Holland is [[Nederlands]]. In de provinsje [[Friesland]] is [[Fries]] ôok erkend as officiële toale. Erkende streektoaln zyn [[Limburgs]] in [[Hollands Limburg]] en [[Nedersaksisch]] in 't nôordn en ôostn. Ip Bonaire wordt 't Papiaments geklapt en ip Saba en Sint-Eustatius klappen ze [[Ingels]]. 't [[Jiddisch]] en [[Romani]] hen 'n specioale minderheidsstatus. 't [[Zêeuws]] en 't [[West-Vlams]] in westelik [[Zeeuws-Vloandern|Zêeuws-Vloandern]] wordn nie gezien als aparte toaln. ==Godsdienst== Holland is van ôorsproung e christelik land. Moa nu zegt 40% van ol d' Hollanders da ze nie gelovig zyn. Van d'overige 60% lop et uutêen. De belangrykste godsdienstn zyn: * de Rooms-[[Katholieke kerke]] (5 miljoe) * de Protestansje kerke (2,5 miljoe) * de verschillige Gereformeerde kerkn (ol tegoare 700.000) * d'Islamietn (a peu prè 800.000) * d'Indoes (a peu prè 100.000) * de Boeddhistn (a peu prè 80.000) * de Joodn (a peu prè 40.000). ==Administroasje== [[Ofbeeldienge:Map provinces Netherlands-nl.svg|thumb|Provinsjes van Holland]] Holland bestoat uut twoalf provinsjes. Die provinsjes zyn vodder verdêeld in 342 gemêenten. De provinsjes zyn: {| width=50% | * [[Drenthe]] * [[Flevoland]] * [[Friesland]] * [[Gelderland]] * [[Groniengn (provinsje)|Groniengn]] * [[Hollands Limburg|Limburg]] | * [[Nôord-Broabant]] * [[Nôord-Holland]] * [[Overyssel]] * [[Utrecht (provinsje)|Utrecht]] * [[Zêeland]] * [[Zuud-Holland]] | |} ''Zie ook et artikel over [[Hollandsche provinsjes]].'' Neffest de provinsjes en gemêenten zyn d'r ook 21 [[woaterschap]]pn. Die besteursvorm is uniek voer Holland. ==Polletiek== * Holland is e parlementaire, costitutionele [[monarchie]]. De regerienge en 't parlement (d'Hollanders noemn da [[Stoatn-Generoal]]) zyn tegoare de wetgevende macht. Die Stoatn-Generoal bestoat uut 2 koamers: [[Êestn Koamer]] (vergelykt by nuus mè de Senoat) en de [[Twiddn Koamer]] (wuk damme wyder noemn: de Koamer). * An 't hoofd van 't land stoat sins 30 april 2013 keunienk [[Willem-Alexander van de Nederlandn|Willem-Alexander]]. Je volgde zyn moeder keuniginne Beatrix ip. De Premier (êeste minister) is [[Rob Jetten]]. E zetelt mè ze regerienge in [[Den Haag]]. === Twiddn Koamer === De zetelverdêlienge van de [[Twiddn Koamer]] ziet er ezô uut:<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/TK4603.html Zetelverdeling in de Tweede Kamer 1946-nu], nlverkiezingen</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! Party ! 2025 || 2023 || 2021 ! 2017 || 2012 || 2010 ! 2006 || 2003 || 2002 ! 1998 || 1994 || 1989 |- | [[D66]] | 26 || 9 || 24 | 19 || 12 || 10 | 3 || 6 || 7 | 14 || 24 || 12 |- | [[PVV (Holland)|PVV]] | 26 || 37 || 17 | 20 || 15 || 24 | 9 || || | || || |- | [[VVD]] | 22 || 24 || 34 | 33 || 41 || 31 | 22 || 28 || 24 | 38 || 31 || 22 |- | [[PRO]] ¹ | 20 || 25 || | || || | || || | || || |- | [[GL]] ¹ | || || 8 | 14 || 4 || 10 | 7 || 8 || 10 | 11 || 5 || 6 |- | [[PvdA]] ¹ | || || 9 | 9 || 38 || 30 | 33 || 42 || 23 | 45 || 37 || 49 |- | [[CDA]] | 18 || 5 || 15 | 19 || 13 || 21 | 41 || 44 || 43 | 29 || 34 || 54 |- | [[JA21]] | 9 || 1 || 3 | || || | || || | || || |- | [[FVD]] | 7 || 3 || 8 | 2 || || | || || | || || |- | [[BBB]] | 4 || 7 || 1 | || || | || || | || || |- | [[DENK]] | 3 || 3 || 3 | 3 || || | || || | || || |- | [[SGP]] | 3 || 3 || 3 | 3 || 3 || 2 | 2 || 2 || 2 | 3 || 2 || 3 |- | [[PvdD]] | 3 || 3 || 6 | 5 || 2 || 2 | 2 || || | || || |- | [[CU]] ² | 3 || 3 || 5 | 5 || 5 || 5 | 6 || 3 || 4 | 5 || 5 || 3 |- | [[SP (Holland)|SP]] | 3 || 5 || 9 | 14 || 15 || 15 | 25 || 9 || 9 | 5 || 2 || |- | [[50+]] | 2 || || 1 | 4 || 2 || | || || | || || |- | [[Volt]] | 1 || 2 || 3 | || || | || || | || || |- | [[NSC]] | || 20 || | || || | || || | || || |- | [[BIJ1]] | || || 1 | || || | || || | || || |- | [[LPF]] | || || | || || | || 8 || 26 | || || |- | [[LN]] | || || | || || | || || 2 | || || |- | [[AOV]] | || || | || || | || || | || 6 || |- | [[CD]] | || || | || || | || || | || 3 || 1 |- | [[U55+]] | || || | || || | || || | || 1 || |- ! Totoal ! 150 || 150 || 150 ! 150 || 150 || 150 ! 150 || 150 || 150 ! 150 || 150 || 150 |- ! Ipkomst ! 78% || 78% || 79% ! 82% || 75% || 75% ! 80% || 80% || 79% ! 73% || 79% || 80% |} ¹ GL + PvdA ² 1989-1998: CU = GPV + RPF === Êestn Koamer === De zetelverdêlienge van de [[Êestn Koamer]] ziet er ezô uut:<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/EK1703.html Zetelverdeling in de Eerste Kamer 1917-nu], nlverkiezingen</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! Party ! 2023 || 2019 || 2015 ! 2011 || 2007 || 2003 ! 1999 || 1995 || 1991 |- | [[BBB]] | 16 || || | || || | || || |- | [[PRO]] ¹ | 14 || || | || || | || || |- | [[GL]] ¹ | || 8 || 4 | 5 || 4 || 5 | 8 || 4 || 4 |- | [[PvdA]] | || 6 || 8 | 14 || 14 || 19 | 15 || 14 || 16 |- | [[VVD]] | 10 || 12 || 13 | 16 || 14 || 15 | 19 || 23 || 12 |- | [[CDA]] | 6 || 9 || 12 | 11 || 21 || 23 | 20 || 19 || 27 |- | [[D66]] | 5 || 7 || 10 | 5 || 2 || 3 | 4 || 7 || 12 |- | [[PVV (Holland)|PVV]] | 4 || 5 || 9 | 10 || || | || || |- | [[PvdD]] | 3 || 3 || 2 | 1 || 1 || | || || |- | [[JA21]] | 3 || || | || || | || || |- | [[SP (Holland)|SP]] | 3 || 4 || 9 | 8 || 12 || 4 | 2 || 1 || |- | [[CU]] ² | 3 || 4 || 3 | 2 || 4 || 2 | 4 || 2 || 2 |- | [[FVD]] | 2 || 12 || | || || | || || |- | [[SGP]] | 2 || 2 || 2 | 1 || 2 || 2 | 2 || 2 || 2 |- | [[Volt]] | 2 || || | || || | || || |- | [[OPNL]] ³ | 1 || 1 || 1 | 1 || 1 || 1 | 1 || 1 || |- | [[50+]] | 1 || 2 || 2 | 1 || || | || || |- | [[LPF]] | || || | || || 1 | || || |- | [[AOV]] | || || | || || | || 2 || |- ! Totoal ! 75 || 75 || 75 ! 75 || 75 || 75 ! 75 || 75 || 75 |- |} ¹ GL + PvdA ² 1991-1999: CU = GPV + RPF ³ 1999-2019: OSF === Kabinettn === Hollandsche kabinettn sedert 1945:<ref>[https://www.rijksoverheid.nl/regering/over-de-regering/kabinetten-sinds-1945 Kabinetten sinds 1945], Rijksoverheid</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! Kabinet ! Joarn ! Party ! Party ! Party ! Party ! Party |- | [[Kabinet-Schermerhorn-Drees|Schermerhorn-Drees]] | 1945 – 1946 | [[CDA]] ([[CHU]], [[KVP]]) ¹ | | '''[[PvdA]]''' | | |- | [[Kabinet-Beel I|Beel I]] | 1946 – 1948 | CDA ('''KVP''') | | PvdA | | |- | [[Kabinet-Drees I|Drees I]] | 1948 – 1951 | CDA (CHU, KVP) | | '''PvdA''' | [[VVD]] | |- | [[Kabinet-Drees II|Drees II]] | 1951 – 1952 | CDA (CHU, KVP) | | '''PvdA''' | VVD | |- | [[Kabinet-Drees III|Drees III]] | 1952 – 1956 | CDA ([[ARP]], CHU, KVP) ¹ | | '''PvdA''' | | |- | [[Kabinet-Drees IV|Drees IV]] | 1956 – 1958 | CDA (ARP, CHU, KVP) | | '''PvdA''' | | |- | [[Kabinet-Beel II|Beel II]] | 1958 – 1959 | CDA (ARP, CHU, '''KVP''') | | | | |- | [[Kabinet-De Quay|De Quay]] | 1959 – 1963 | CDA (ARP, CHU, '''KVP''') | | | VVD | |- | [[Kabinet-Marijnen|Marijnen]] | 1963 – 1965 | CDA (ARP, CHU, '''KVP''') | | | VVD | |- | [[Kabinet-Cals|Cals]] | 1965 – 1966 | CDA (ARP, '''KVP''') | | PvdA | | |- | [[Kabinet-Zijlstra|Zijlstra]] | 1966 – 1967 | CDA ('''ARP''', KVP) | | | | |- | [[Kabinet-De Jong|De Jong]] | 1967 – 1971 | CDA (ARP, CHU, '''KVP''') | | | VVD | |- | [[Kabinet-Biesheuvel I|Biesheuvel I]] | 1971 – 1972 | CDA ('''ARP''', CHU, KVP) | | | VVD | [[DS'70]] |- | [[Kabinet-Biesheuvel II|Biesheuvel II]] | 1972 – 1973 | CDA ('''ARP''', CHU, KVP) | | | VVD | |- | [[Kabinet-Den Uyl|Den Uyl]] | 1973 – 1977 | CDA (ARP, KVP) | [[D66]] | '''PvdA''' | | [[PPR]] |- | [[Kabinet-Van Agt I|Van Agt I]] | 1977 – 1981 | '''CDA''' | | | VVD | |- | [[Kabinet-Van Agt II|Van Agt II]] | 1981 – 1982 | '''CDA''' | D66 | PvdA | | |- | [[Kabinet-Van Agt III|Van Agt III]] | 1982 – 1982 | '''CDA''' | D66 | | | |- | [[Kabinet-Lubbers I|Lubbers I]] | 1982 – 1986 | '''CDA''' | | | VVD | |- | [[Kabinet-Lubbers II|Lubbers II]] | 1986 – 1989 | '''CDA''' | | | VVD | |- | [[Kabinet-Lubbers III|Lubbers III]] | 1989 – 1994 | '''CDA''' | | PvdA | | |- | [[Kabinet-Kok I|Kok I]] | 1994 – 1998 | | D66 | '''PvdA''' | VVD | |- | [[Kabinet-Kok II|Kok II]] | 1998 – 2002 | | D66 | '''PvdA''' | VVD | |- | [[Kabinet-Balkenende I|Balkenende I]] | 2002 – 2003 | '''CDA''' | | | VVD | [[LPF]] |- | [[Kabinet-Balkenende II|Balkenende II]] | 2003 – 2006 | '''CDA''' | D66 | | VVD | |- | [[Kabinet-Balkenende III|Balkenende III]] | 2006 – 2007 | '''CDA''' | | | VVD | |- | [[Kabinet-Balkenende IV|Balkenende IV]] | 2007 – 2010 | '''CDA''' | | PvdA | | [[CU]] |- | [[Kabinet-Rutte I|Rutte I]] | 2010 – 2012 | CDA | | | '''VVD''' | ([[PVV (Holland)|PVV]]) |- | [[Kabinet-Rutte II|Rutte II]] | 2012 – 2017 | | | PvdA | '''VVD''' | |- | [[Kabinet-Rutte III|Rutte III]] | 2017 – 2022 | CDA | D66 | | '''VVD''' | CU |- | [[Kabinet-Rutte IV|Rutte IV]] | 2022 – 2024 | CDA | D66 | | '''VVD''' | CU |- | [[Kabinet-Schoof|Schoof]] | 2024 – 2026 | | | | VVD | [[PVV (Holland)|PVV]], [[NSC]], [[BBB]] |- |- | [[Kabinet-Jetten|Jetten]] | 2026 – no | CDA | '''D66''' | | VVD | |- |} ¹ ARP, CHU en KVP zyn de vôorlopers van 't CDA. === Premiers === Êestn ministers sins 1945:<ref>[https://historiek.net/alle-premiers-van-nederland/18156/ Alle premiers van Nederland], Historiek</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! Premier ! Party ! Termyn ! Joarn |- | [[Wim Schermerhorn]] | [[PvdA]] / [[VDB]] | 1945 – 1946 | 1 |- | [[Louis Beel]] | [[KVP]] | 1946 – 1948 | 2 |- | [[Willem Drees]] | PvdA | 1948 – 1958 | 10 |- | Louis Beel | KVP | 1958 – 1959 | 1 |- | [[Jan de Quay]] | KVP | 1959 – 1963 | 4 |- | [[Victor Marijnen]] | KVP | 1963 – 1965 | 2 |- | [[Jo Cals]] | KVP | 1965 – 1966 | 1 |- | [[Jelle Zijlstra]] | [[ARP]] | 1966 – 1967 | 1 |- | [[Piet de Jong]] | KVP | 1967 – 1971 | 4 |- | [[Barend Biesheuvel]] | ARP | 1971 – 1973 | 2 |- | [[Joop den Uyl]] | PvdA | 1973 – 1977 | 4 |- | [[Dries van Agt]] | [[CDA]] | 1977 – 1982 | 5 |- | [[Ruud Lubbers]] | CDA | 1982 – 1994 | 12 |- | [[Wim Kok]] | PvdA | 1994 – 2002 | 8 |- | [[Jan Peter Balkenende]] | CDA | 2002 – 2010 | 8 |- | [[Mark Rutte]] | [[VVD]] | 2010 – 2024 | 14 |- | [[Dick Schoof]] | / | 2024 – 2026 | 2 |- | [[Rob Jetten]] | [[D66]] | 2026 – nu | 0 |} ==Cultuur== [[Ofbeeldienge:Hollande04.jpg|thumb|E poar traditionele symbooln van d'Ollandsche cultuure, [[Rembrandt]] en [[Johannes Vermeer]] (schilders), [[windmeuln]]s, tulpn]] === Kunst === D' Ollandsche schilderkunst wordt verteegnwoordigd deur e grôot dêel mêesters. De bloeiperiode was in de ''goudn'' zeevntienste êeuwe mè schilders lik [[Rembrandt]], [[Johannes Vermeer]], [[Frans Hals]] en [[Jan Steen]]. Ook 't werk van de postimpressionistische schilder [[Vincent van Gogh]] is achter zyn dôod weireldbekend gekommn. Uut den êestn elt van de twientigste êeuwe dateert d' abstracte kunst van [[Piet Mondriaan]]. In [[1948]] wierd de kunstverênigienge Cobra ipgericht, mè leedn lik de [[België|Belg]] [[Pierre Alechinsky]], de [[Denemarkn|Deenn]] [[Asger Jorn]] en [[Carl-Henning Pedersen]] en de Hollanders [[Karel Appel]], [[Constant]] en [[Corneille]].<ref>[https://web.archive.org/web/20150120234311/http://www.cobra-museum.nl/leerzaam.htm Cobra Museum] cobra-museum.nl (gearchivêerd)</ref> De bekendste verteegnwoordigers van d' Ollandsche literateure van de Goudn Êeuwe zyn [[Joost van den Vondel]] en [[Pieter Corneliszoon Hooft]]. In de neegntienste êeuwe beschrêef en bekritiseerde [[Multatuli]] de situoatie in [[Indonesië]] in zijn werk ''Max Havelaar''. [[Louis Couperus]] was êen van d' êeste Ollandsche verteegnwoordigers van 't naturalisme. In de literateure van achter den oorloge wordt er geklapt van ''de grôte drie'', verwyzend noa [[Willem Frederik Hermans]], [[Harry Mulisch]] en [[Gerard Reve]]. === Cultureel en nateurlik erfgoed === Belangryke musea in Olland zyn 't [[Ryksmuseum Amsterdam]], [[Van Gogh Museum]], [[Mauritsuus]], [[Museum Boijmans Van Beuningen]], [[Paleis Het Loo]] en 't [[Kröller-Müller Museum]]. 't Nateurlik erfgoed van Olland bestoat vor e grôot dêel uut 't vlak nat landschap mè [[riviere|riviern]], [[polder]]s en [[windmeuln|meulens]]. De nateure in Olland is sterk beïnvloed deur de mens. Bekende vôorbeeldn zyn de Zuuderzêewerkn en de Deltawerkn. Belangryke nateurgebiedn zyn de [[Veluwe]], de [[Waddneilandn]], de [[Biesbosch]] en 't blommnpark de [[Keukenhof]]. Holland es vrêe gekend vo zyn tulpn: d'Hollanders zyn vrêe bedreevn in 't kwêekn van blommn. == Vervoer == Juuste gelik in België: e masse ottoroutn en stroatn (ol t'hope, voe 116.500 kilomeiters), e spôornetwerk (t'hope 2808 kilomeiters) en e vliegpling: Schiphol. À propos; 't moe wel gezeid zyn dat de wegen agunter van vêel betere kwaliteit zyn dan ier in België. Azo oal'n ze e propere 6.4 ip 7 (België: 4.4 ip 7) en kom'n z' ip d' êerste plekke in Europa.<ref>[https://www.ad.nl/auto/deze-landen-hebben-de-beste-en-slechtste-wegen-van-europa~a914116f/ Deze landen hebben de beste en slechtste wegen van Europa], AD, 14 september 2021</ref> D'Hollanders zyn zot van vélo's: z'ein 't weireldrecor van vélo's per inweuner. Vele stoaties in Holland zyn styf specioal: lank en smol. Ip ieder perroeng stoppn der geweunlik drie trings achterêen. De trings moen ton wel à peu près t'hôpe toekommn en anzettn; de minste vertroagienge van êen van die trings en hêel 't boelke es in vertroagienge. 60 % van d' Hollandse oto's riedt olle doagen ip de route tussen Breda en Amsterdam. Resultoat: ne serieuzen traffiek van gemiddeld 300 kilomeiters ipstoppieng per dag (ciefers uut 2006), mêer dan 't dubbele van wuk da me ier en in [[België]]. ==Sport== [[Voetbol]] is 'n belangrykstn sport. Peis mor an [[Ajax]], [[PSV (voetbolclub)|PSV]] en [[Feyenoord]]. Oek populair is [[schatsn]], zowel buutn (Elfstedentocht, at 't styf vriest) of binn. D' Hollanders zyn oek goed in [[vélokoerse]], hockey en volleybol. == Verwyziengn == <references/> ==Externe koppeliengn== * [https://www.rijksoverheid.nl/ Ryksoverheid] * [http://www.overheid.nl/ Hollanschn overheid] * [https://www.cbs.nl/ CBS] (statistiek) * [https://web.archive.org/web/20231016222928/https://www.plaatsengids.nl/nederland Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/nederland/ Statistieken Nederland], AlleCijfers.nl * [https://www.citypopulation.de/en/netherlands/ The Netherlands], City Population * [https://app.map5.nl/nltopo/#rd/map5topo/2/124894.4/463000 Koartn], map5 * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/nederland/ Klimaatinfo] * [https://www.knmi.nl KNMI] {{Commons|The Netherlands|Holland}} {{EU}} {{Landn in Europa}} [[Categorie:Holland| ]] dshhe6r4beeuqr0srkxzlljgfti5ep8 328286 328285 2026-10-25T10:43:02Z ~2026-56979-04 32010 /* Premiers */ 328286 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame = '''Holland'''<br/>''Nederland'' |vlagge = Flag of the Netherlands.svg |woapen = Rijkswapen der Nederlanden.svg |koarte = [[Ofbeeldienge:EU-Netherlands.svg|300px]] |koartebyschrift = Liggienge van Holland in Europa<br /> {{Coord|51|55|0|N|5|34|0|E|titelweergave=ja}} |toale = [[Nederlands]] |hoofdstad = [[Amsterdam]] |stoatsvorm = Constitutionele [[monarchie]] |stoatshoofd = Keunienk [[Willem-Alexander van de Nederlandn|Willem-Alexander]] |1e minister = [[Rob Jetten]] |ipp = 41.543,37 <ref name=ipp>[https://allecijfers.nl/nederland/ Statistieken Nederland], AlleCijfers</ref> |inw = 18.130.208 <small>(januoari 2026)</small> <ref>[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/85496NED/table?ts=1768510024332 Bevolking; kerncijfers], StatLine - CBS</ref> |dichtheid = 436 |munte = [[euro]] (EUR) |tydzone = UTC+1<br /><small>(zomertyd: UTC+2) </small> |landcode = NL, NLD |tillefong = (+31) |TLD = nl |fêestdag = [[27 april]] (keunienksdag) }} [[Ofbeeldienge:Map of the Netherlands nl.png|thumb|Koarte van Holland]] '''Holland''' (Uutsproake: Olland) is e land juste ten nôordn va [[België]] die dêel uutmakt van 't [[Keunienkryk van de Nederlandn]]. In 't westn grenst 't an de [[Nôordzêe]] en in 't ôostn an [[Duutsland]]. Den [[hoofdstad]] is [[Amsterdam]]. De Caraïbische eilandn [[Bonaire]], [[Sint Eustatius]] en [[Saba]] moakn as drie byzoundere gemêentn ôok dêel uut van 't land. Strikt genoomn verwyst ''Holland'' allêne noa de westelikke provincies ''[[Nôord-Holland]]'' en ''[[Zuud-Holland]]'', moa de benoamienge ''Olland'' wordt olhier gebruukt vo hêel 't land, dat eigentlik ''Nederland'' nomt (een zogenoamde ''pars pro toto''). In sommigte gedêeltn van Holland keunn ze der nie mee lachn da je ze Hollanders nomt, lik in Nôord-Broabant, Limburg, Drenthe en Groniengn byvôorbeeld. == Bevolkienge == Holland (Europeesch dêel) et 18 miljoen inweuners. Per vierkante kilomèter weunn d'r 539 Hollanders (landippervlak, 2026), wuk da vele es. Vergelykt mo ne kêe met [[België]], dat zelf ol êen van de dichstbevolkte gebiedn in de weireld es: 389 inw/km² (landippervlak, 2026, mo êerlik is êerlik: in [[Vloandern]] is de bevolkingsdichtheid 506 inw/km² (totoale ippervlak, 2026)). {| class=wikitable ! colspan=5 | Bevolkiengsontwikkelienge |- ! colspan=2 | Holland <ref>[https://publ.nidi.nl/output/2003/nidi-2003-bevolkingsatlas.pdf Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 31</ref> ! colspan=2| België <ref>[https://statbel.fgov.be/nl/over-statbel/wat-doen-we/volkstellingen-census De volkstellingen in België sinds 1830], Statbel</ref> ! rowspan=2 | Verschil |- ! Joar ! Inweuners ! Inweuners ! Joar |- | 1850 | 3.084.000 | 4.337.000 | 1846 | -1.253.000 |- | 1900 | 5.107.000 | 6.694.000 | 1900 | -1.587.000 |- | 1950 | 10.027.000 | 8.512.000 | 1947 | +1.515.000 |- | 2000 | 15.864.000 | 10.296.000 | 2001 | +5.568.000 |- | 2026 | 18.130.000 | 11.868.000 | 2026 | +6.262.000 |- |} == Ippervlak == Holland is wat betreft land moar iets grôter as België. {| class=wikitable |- ! rowspan= 2 | Land || colspan=5 | Ippervlak km² |- ! Totoal || Land || Woater |- | rowspan = 3 | '''Holland <br> (2026)''' <ref name=ipp/> || 41.543,37 || 33.626,00 || 7.917,37 |- | 100% || 80,94% || 19,06% |- | 436 inw/km² || 539 inw/km² || |- | rowspan = 3 | '''België <br> (2024)''' <ref>[https://statbel.fgov.be/nl/themas/leefmilieu/grond/bodemgebruik Bodemgebruik], Statbel</ref> || 30.689,17 || 30.494,22 || 194,95 |- | 100% || 99,36% || 0,64% |- | 387 inw/km² || 389 inw/km² || |- | rowspan = 3 | '''Verschil''' || +10.854,20 || +3.131,78 || +7.722,42 |- | || -18,42% || +18,42% |- | +49 inw/km² || +150 inw/km² || |} ==Toaln== De officiële toale in Holland is [[Nederlands]]. In de provinsje [[Friesland]] is [[Fries]] ôok erkend as officiële toale. Erkende streektoaln zyn [[Limburgs]] in [[Hollands Limburg]] en [[Nedersaksisch]] in 't nôordn en ôostn. Ip Bonaire wordt 't Papiaments geklapt en ip Saba en Sint-Eustatius klappen ze [[Ingels]]. 't [[Jiddisch]] en [[Romani]] hen 'n specioale minderheidsstatus. 't [[Zêeuws]] en 't [[West-Vlams]] in westelik [[Zeeuws-Vloandern|Zêeuws-Vloandern]] wordn nie gezien als aparte toaln. ==Godsdienst== Holland is van ôorsproung e christelik land. Moa nu zegt 40% van ol d' Hollanders da ze nie gelovig zyn. Van d'overige 60% lop et uutêen. De belangrykste godsdienstn zyn: * de Rooms-[[Katholieke kerke]] (5 miljoe) * de Protestansje kerke (2,5 miljoe) * de verschillige Gereformeerde kerkn (ol tegoare 700.000) * d'Islamietn (a peu prè 800.000) * d'Indoes (a peu prè 100.000) * de Boeddhistn (a peu prè 80.000) * de Joodn (a peu prè 40.000). ==Administroasje== [[Ofbeeldienge:Map provinces Netherlands-nl.svg|thumb|Provinsjes van Holland]] Holland bestoat uut twoalf provinsjes. Die provinsjes zyn vodder verdêeld in 342 gemêenten. De provinsjes zyn: {| width=50% | * [[Drenthe]] * [[Flevoland]] * [[Friesland]] * [[Gelderland]] * [[Groniengn (provinsje)|Groniengn]] * [[Hollands Limburg|Limburg]] | * [[Nôord-Broabant]] * [[Nôord-Holland]] * [[Overyssel]] * [[Utrecht (provinsje)|Utrecht]] * [[Zêeland]] * [[Zuud-Holland]] | |} ''Zie ook et artikel over [[Hollandsche provinsjes]].'' Neffest de provinsjes en gemêenten zyn d'r ook 21 [[woaterschap]]pn. Die besteursvorm is uniek voer Holland. ==Polletiek== * Holland is e parlementaire, costitutionele [[monarchie]]. De regerienge en 't parlement (d'Hollanders noemn da [[Stoatn-Generoal]]) zyn tegoare de wetgevende macht. Die Stoatn-Generoal bestoat uut 2 koamers: [[Êestn Koamer]] (vergelykt by nuus mè de Senoat) en de [[Twiddn Koamer]] (wuk damme wyder noemn: de Koamer). * An 't hoofd van 't land stoat sins 30 april 2013 keunienk [[Willem-Alexander van de Nederlandn|Willem-Alexander]]. Je volgde zyn moeder keuniginne Beatrix ip. De Premier (êeste minister) is [[Rob Jetten]]. E zetelt mè ze regerienge in [[Den Haag]]. === Twiddn Koamer === De zetelverdêlienge van de [[Twiddn Koamer]] ziet er ezô uut:<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/TK4603.html Zetelverdeling in de Tweede Kamer 1946-nu], nlverkiezingen</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! Party ! 2025 || 2023 || 2021 ! 2017 || 2012 || 2010 ! 2006 || 2003 || 2002 ! 1998 || 1994 || 1989 |- | [[D66]] | 26 || 9 || 24 | 19 || 12 || 10 | 3 || 6 || 7 | 14 || 24 || 12 |- | [[PVV (Holland)|PVV]] | 26 || 37 || 17 | 20 || 15 || 24 | 9 || || | || || |- | [[VVD]] | 22 || 24 || 34 | 33 || 41 || 31 | 22 || 28 || 24 | 38 || 31 || 22 |- | [[PRO]] ¹ | 20 || 25 || | || || | || || | || || |- | [[GL]] ¹ | || || 8 | 14 || 4 || 10 | 7 || 8 || 10 | 11 || 5 || 6 |- | [[PvdA]] ¹ | || || 9 | 9 || 38 || 30 | 33 || 42 || 23 | 45 || 37 || 49 |- | [[CDA]] | 18 || 5 || 15 | 19 || 13 || 21 | 41 || 44 || 43 | 29 || 34 || 54 |- | [[JA21]] | 9 || 1 || 3 | || || | || || | || || |- | [[FVD]] | 7 || 3 || 8 | 2 || || | || || | || || |- | [[BBB]] | 4 || 7 || 1 | || || | || || | || || |- | [[DENK]] | 3 || 3 || 3 | 3 || || | || || | || || |- | [[SGP]] | 3 || 3 || 3 | 3 || 3 || 2 | 2 || 2 || 2 | 3 || 2 || 3 |- | [[PvdD]] | 3 || 3 || 6 | 5 || 2 || 2 | 2 || || | || || |- | [[CU]] ² | 3 || 3 || 5 | 5 || 5 || 5 | 6 || 3 || 4 | 5 || 5 || 3 |- | [[SP (Holland)|SP]] | 3 || 5 || 9 | 14 || 15 || 15 | 25 || 9 || 9 | 5 || 2 || |- | [[50+]] | 2 || || 1 | 4 || 2 || | || || | || || |- | [[Volt]] | 1 || 2 || 3 | || || | || || | || || |- | [[NSC]] | || 20 || | || || | || || | || || |- | [[BIJ1]] | || || 1 | || || | || || | || || |- | [[LPF]] | || || | || || | || 8 || 26 | || || |- | [[LN]] | || || | || || | || || 2 | || || |- | [[AOV]] | || || | || || | || || | || 6 || |- | [[CD]] | || || | || || | || || | || 3 || 1 |- | [[U55+]] | || || | || || | || || | || 1 || |- ! Totoal ! 150 || 150 || 150 ! 150 || 150 || 150 ! 150 || 150 || 150 ! 150 || 150 || 150 |- ! Ipkomst ! 78% || 78% || 79% ! 82% || 75% || 75% ! 80% || 80% || 79% ! 73% || 79% || 80% |} ¹ GL + PvdA ² 1989-1998: CU = GPV + RPF === Êestn Koamer === De zetelverdêlienge van de [[Êestn Koamer]] ziet er ezô uut:<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/EK1703.html Zetelverdeling in de Eerste Kamer 1917-nu], nlverkiezingen</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! Party ! 2023 || 2019 || 2015 ! 2011 || 2007 || 2003 ! 1999 || 1995 || 1991 |- | [[BBB]] | 16 || || | || || | || || |- | [[PRO]] ¹ | 14 || || | || || | || || |- | [[GL]] ¹ | || 8 || 4 | 5 || 4 || 5 | 8 || 4 || 4 |- | [[PvdA]] | || 6 || 8 | 14 || 14 || 19 | 15 || 14 || 16 |- | [[VVD]] | 10 || 12 || 13 | 16 || 14 || 15 | 19 || 23 || 12 |- | [[CDA]] | 6 || 9 || 12 | 11 || 21 || 23 | 20 || 19 || 27 |- | [[D66]] | 5 || 7 || 10 | 5 || 2 || 3 | 4 || 7 || 12 |- | [[PVV (Holland)|PVV]] | 4 || 5 || 9 | 10 || || | || || |- | [[PvdD]] | 3 || 3 || 2 | 1 || 1 || | || || |- | [[JA21]] | 3 || || | || || | || || |- | [[SP (Holland)|SP]] | 3 || 4 || 9 | 8 || 12 || 4 | 2 || 1 || |- | [[CU]] ² | 3 || 4 || 3 | 2 || 4 || 2 | 4 || 2 || 2 |- | [[FVD]] | 2 || 12 || | || || | || || |- | [[SGP]] | 2 || 2 || 2 | 1 || 2 || 2 | 2 || 2 || 2 |- | [[Volt]] | 2 || || | || || | || || |- | [[OPNL]] ³ | 1 || 1 || 1 | 1 || 1 || 1 | 1 || 1 || |- | [[50+]] | 1 || 2 || 2 | 1 || || | || || |- | [[LPF]] | || || | || || 1 | || || |- | [[AOV]] | || || | || || | || 2 || |- ! Totoal ! 75 || 75 || 75 ! 75 || 75 || 75 ! 75 || 75 || 75 |- |} ¹ GL + PvdA ² 1991-1999: CU = GPV + RPF ³ 1999-2019: OSF === Kabinettn === Hollandsche kabinettn sedert 1945:<ref>[https://www.rijksoverheid.nl/regering/over-de-regering/kabinetten-sinds-1945 Kabinetten sinds 1945], Rijksoverheid</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! Kabinet ! Joarn ! Party ! Party ! Party ! Party ! Party |- | [[Kabinet-Schermerhorn-Drees|Schermerhorn-Drees]] | 1945 – 1946 | [[CDA]] ([[CHU]], [[KVP]]) ¹ | | '''[[PvdA]]''' | | |- | [[Kabinet-Beel I|Beel I]] | 1946 – 1948 | CDA ('''KVP''') | | PvdA | | |- | [[Kabinet-Drees I|Drees I]] | 1948 – 1951 | CDA (CHU, KVP) | | '''PvdA''' | [[VVD]] | |- | [[Kabinet-Drees II|Drees II]] | 1951 – 1952 | CDA (CHU, KVP) | | '''PvdA''' | VVD | |- | [[Kabinet-Drees III|Drees III]] | 1952 – 1956 | CDA ([[ARP]], CHU, KVP) ¹ | | '''PvdA''' | | |- | [[Kabinet-Drees IV|Drees IV]] | 1956 – 1958 | CDA (ARP, CHU, KVP) | | '''PvdA''' | | |- | [[Kabinet-Beel II|Beel II]] | 1958 – 1959 | CDA (ARP, CHU, '''KVP''') | | | | |- | [[Kabinet-De Quay|De Quay]] | 1959 – 1963 | CDA (ARP, CHU, '''KVP''') | | | VVD | |- | [[Kabinet-Marijnen|Marijnen]] | 1963 – 1965 | CDA (ARP, CHU, '''KVP''') | | | VVD | |- | [[Kabinet-Cals|Cals]] | 1965 – 1966 | CDA (ARP, '''KVP''') | | PvdA | | |- | [[Kabinet-Zijlstra|Zijlstra]] | 1966 – 1967 | CDA ('''ARP''', KVP) | | | | |- | [[Kabinet-De Jong|De Jong]] | 1967 – 1971 | CDA (ARP, CHU, '''KVP''') | | | VVD | |- | [[Kabinet-Biesheuvel I|Biesheuvel I]] | 1971 – 1972 | CDA ('''ARP''', CHU, KVP) | | | VVD | [[DS'70]] |- | [[Kabinet-Biesheuvel II|Biesheuvel II]] | 1972 – 1973 | CDA ('''ARP''', CHU, KVP) | | | VVD | |- | [[Kabinet-Den Uyl|Den Uyl]] | 1973 – 1977 | CDA (ARP, KVP) | [[D66]] | '''PvdA''' | | [[PPR]] |- | [[Kabinet-Van Agt I|Van Agt I]] | 1977 – 1981 | '''CDA''' | | | VVD | |- | [[Kabinet-Van Agt II|Van Agt II]] | 1981 – 1982 | '''CDA''' | D66 | PvdA | | |- | [[Kabinet-Van Agt III|Van Agt III]] | 1982 – 1982 | '''CDA''' | D66 | | | |- | [[Kabinet-Lubbers I|Lubbers I]] | 1982 – 1986 | '''CDA''' | | | VVD | |- | [[Kabinet-Lubbers II|Lubbers II]] | 1986 – 1989 | '''CDA''' | | | VVD | |- | [[Kabinet-Lubbers III|Lubbers III]] | 1989 – 1994 | '''CDA''' | | PvdA | | |- | [[Kabinet-Kok I|Kok I]] | 1994 – 1998 | | D66 | '''PvdA''' | VVD | |- | [[Kabinet-Kok II|Kok II]] | 1998 – 2002 | | D66 | '''PvdA''' | VVD | |- | [[Kabinet-Balkenende I|Balkenende I]] | 2002 – 2003 | '''CDA''' | | | VVD | [[LPF]] |- | [[Kabinet-Balkenende II|Balkenende II]] | 2003 – 2006 | '''CDA''' | D66 | | VVD | |- | [[Kabinet-Balkenende III|Balkenende III]] | 2006 – 2007 | '''CDA''' | | | VVD | |- | [[Kabinet-Balkenende IV|Balkenende IV]] | 2007 – 2010 | '''CDA''' | | PvdA | | [[CU]] |- | [[Kabinet-Rutte I|Rutte I]] | 2010 – 2012 | CDA | | | '''VVD''' | ([[PVV (Holland)|PVV]]) |- | [[Kabinet-Rutte II|Rutte II]] | 2012 – 2017 | | | PvdA | '''VVD''' | |- | [[Kabinet-Rutte III|Rutte III]] | 2017 – 2022 | CDA | D66 | | '''VVD''' | CU |- | [[Kabinet-Rutte IV|Rutte IV]] | 2022 – 2024 | CDA | D66 | | '''VVD''' | CU |- | [[Kabinet-Schoof|Schoof]] | 2024 – 2026 | | | | VVD | [[PVV (Holland)|PVV]], [[NSC]], [[BBB]] |- |- | [[Kabinet-Jetten|Jetten]] | 2026 – no | CDA | '''D66''' | | VVD | |- |} ¹ ARP, CHU en KVP zyn de vôorlopers van 't CDA. === Premiers === Êestn ministers sins 1945:<ref>[https://historiek.net/alle-premiers-van-nederland/18156/ Alle premiers van Nederland], Historiek</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! Premier ! Party ! Termyn ! Joarn |- | [[Wim Schermerhorn]] | [[PvdA]] ([[VDB]]) | 1945 – 1946 | 1 |- | [[Louis Beel]] | [[KVP]] | 1946 – 1948 | 2 |- | [[Willem Drees]] | PvdA | 1948 – 1958 | 10 |- | Louis Beel | KVP | 1958 – 1959 | 1 |- | [[Jan de Quay]] | KVP | 1959 – 1963 | 4 |- | [[Victor Marijnen]] | KVP | 1963 – 1965 | 2 |- | [[Jo Cals]] | KVP | 1965 – 1966 | 1 |- | [[Jelle Zijlstra]] | [[ARP]] | 1966 – 1967 | 1 |- | [[Piet de Jong]] | KVP | 1967 – 1971 | 4 |- | [[Barend Biesheuvel]] | ARP | 1971 – 1973 | 2 |- | [[Joop den Uyl]] | PvdA | 1973 – 1977 | 4 |- | [[Dries van Agt]] | [[CDA]] | 1977 – 1982 | 5 |- | [[Ruud Lubbers]] | CDA | 1982 – 1994 | 12 |- | [[Wim Kok]] | PvdA | 1994 – 2002 | 8 |- | [[Jan Peter Balkenende]] | CDA | 2002 – 2010 | 8 |- | [[Mark Rutte]] | [[VVD]] | 2010 – 2024 | 14 |- | [[Dick Schoof]] | / | 2024 – 2026 | 2 |- | [[Rob Jetten]] | [[D66]] | 2026 – nu | 0 |} ==Cultuur== [[Ofbeeldienge:Hollande04.jpg|thumb|E poar traditionele symbooln van d'Ollandsche cultuure, [[Rembrandt]] en [[Johannes Vermeer]] (schilders), [[windmeuln]]s, tulpn]] === Kunst === D' Ollandsche schilderkunst wordt verteegnwoordigd deur e grôot dêel mêesters. De bloeiperiode was in de ''goudn'' zeevntienste êeuwe mè schilders lik [[Rembrandt]], [[Johannes Vermeer]], [[Frans Hals]] en [[Jan Steen]]. Ook 't werk van de postimpressionistische schilder [[Vincent van Gogh]] is achter zyn dôod weireldbekend gekommn. Uut den êestn elt van de twientigste êeuwe dateert d' abstracte kunst van [[Piet Mondriaan]]. In [[1948]] wierd de kunstverênigienge Cobra ipgericht, mè leedn lik de [[België|Belg]] [[Pierre Alechinsky]], de [[Denemarkn|Deenn]] [[Asger Jorn]] en [[Carl-Henning Pedersen]] en de Hollanders [[Karel Appel]], [[Constant]] en [[Corneille]].<ref>[https://web.archive.org/web/20150120234311/http://www.cobra-museum.nl/leerzaam.htm Cobra Museum] cobra-museum.nl (gearchivêerd)</ref> De bekendste verteegnwoordigers van d' Ollandsche literateure van de Goudn Êeuwe zyn [[Joost van den Vondel]] en [[Pieter Corneliszoon Hooft]]. In de neegntienste êeuwe beschrêef en bekritiseerde [[Multatuli]] de situoatie in [[Indonesië]] in zijn werk ''Max Havelaar''. [[Louis Couperus]] was êen van d' êeste Ollandsche verteegnwoordigers van 't naturalisme. In de literateure van achter den oorloge wordt er geklapt van ''de grôte drie'', verwyzend noa [[Willem Frederik Hermans]], [[Harry Mulisch]] en [[Gerard Reve]]. === Cultureel en nateurlik erfgoed === Belangryke musea in Olland zyn 't [[Ryksmuseum Amsterdam]], [[Van Gogh Museum]], [[Mauritsuus]], [[Museum Boijmans Van Beuningen]], [[Paleis Het Loo]] en 't [[Kröller-Müller Museum]]. 't Nateurlik erfgoed van Olland bestoat vor e grôot dêel uut 't vlak nat landschap mè [[riviere|riviern]], [[polder]]s en [[windmeuln|meulens]]. De nateure in Olland is sterk beïnvloed deur de mens. Bekende vôorbeeldn zyn de Zuuderzêewerkn en de Deltawerkn. Belangryke nateurgebiedn zyn de [[Veluwe]], de [[Waddneilandn]], de [[Biesbosch]] en 't blommnpark de [[Keukenhof]]. Holland es vrêe gekend vo zyn tulpn: d'Hollanders zyn vrêe bedreevn in 't kwêekn van blommn. == Vervoer == Juuste gelik in België: e masse ottoroutn en stroatn (ol t'hope, voe 116.500 kilomeiters), e spôornetwerk (t'hope 2808 kilomeiters) en e vliegpling: Schiphol. À propos; 't moe wel gezeid zyn dat de wegen agunter van vêel betere kwaliteit zyn dan ier in België. Azo oal'n ze e propere 6.4 ip 7 (België: 4.4 ip 7) en kom'n z' ip d' êerste plekke in Europa.<ref>[https://www.ad.nl/auto/deze-landen-hebben-de-beste-en-slechtste-wegen-van-europa~a914116f/ Deze landen hebben de beste en slechtste wegen van Europa], AD, 14 september 2021</ref> D'Hollanders zyn zot van vélo's: z'ein 't weireldrecor van vélo's per inweuner. Vele stoaties in Holland zyn styf specioal: lank en smol. Ip ieder perroeng stoppn der geweunlik drie trings achterêen. De trings moen ton wel à peu près t'hôpe toekommn en anzettn; de minste vertroagienge van êen van die trings en hêel 't boelke es in vertroagienge. 60 % van d' Hollandse oto's riedt olle doagen ip de route tussen Breda en Amsterdam. Resultoat: ne serieuzen traffiek van gemiddeld 300 kilomeiters ipstoppieng per dag (ciefers uut 2006), mêer dan 't dubbele van wuk da me ier en in [[België]]. ==Sport== [[Voetbol]] is 'n belangrykstn sport. Peis mor an [[Ajax]], [[PSV (voetbolclub)|PSV]] en [[Feyenoord]]. Oek populair is [[schatsn]], zowel buutn (Elfstedentocht, at 't styf vriest) of binn. D' Hollanders zyn oek goed in [[vélokoerse]], hockey en volleybol. == Verwyziengn == <references/> ==Externe koppeliengn== * [https://www.rijksoverheid.nl/ Ryksoverheid] * [http://www.overheid.nl/ Hollanschn overheid] * [https://www.cbs.nl/ CBS] (statistiek) * [https://web.archive.org/web/20231016222928/https://www.plaatsengids.nl/nederland Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/nederland/ Statistieken Nederland], AlleCijfers.nl * [https://www.citypopulation.de/en/netherlands/ The Netherlands], City Population * [https://app.map5.nl/nltopo/#rd/map5topo/2/124894.4/463000 Koartn], map5 * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/nederland/ Klimaatinfo] * [https://www.knmi.nl KNMI] {{Commons|The Netherlands|Holland}} {{EU}} {{Landn in Europa}} [[Categorie:Holland| ]] ez883gjj1jvfmlgmntlltjcma4694aq 328287 328286 2026-10-25T10:43:29Z ~2026-56979-04 32010 /* Premiers */ 328287 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame = '''Holland'''<br/>''Nederland'' |vlagge = Flag of the Netherlands.svg |woapen = Rijkswapen der Nederlanden.svg |koarte = [[Ofbeeldienge:EU-Netherlands.svg|300px]] |koartebyschrift = Liggienge van Holland in Europa<br /> {{Coord|51|55|0|N|5|34|0|E|titelweergave=ja}} |toale = [[Nederlands]] |hoofdstad = [[Amsterdam]] |stoatsvorm = Constitutionele [[monarchie]] |stoatshoofd = Keunienk [[Willem-Alexander van de Nederlandn|Willem-Alexander]] |1e minister = [[Rob Jetten]] |ipp = 41.543,37 <ref name=ipp>[https://allecijfers.nl/nederland/ Statistieken Nederland], AlleCijfers</ref> |inw = 18.130.208 <small>(januoari 2026)</small> <ref>[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/85496NED/table?ts=1768510024332 Bevolking; kerncijfers], StatLine - CBS</ref> |dichtheid = 436 |munte = [[euro]] (EUR) |tydzone = UTC+1<br /><small>(zomertyd: UTC+2) </small> |landcode = NL, NLD |tillefong = (+31) |TLD = nl |fêestdag = [[27 april]] (keunienksdag) }} [[Ofbeeldienge:Map of the Netherlands nl.png|thumb|Koarte van Holland]] '''Holland''' (Uutsproake: Olland) is e land juste ten nôordn va [[België]] die dêel uutmakt van 't [[Keunienkryk van de Nederlandn]]. In 't westn grenst 't an de [[Nôordzêe]] en in 't ôostn an [[Duutsland]]. Den [[hoofdstad]] is [[Amsterdam]]. De Caraïbische eilandn [[Bonaire]], [[Sint Eustatius]] en [[Saba]] moakn as drie byzoundere gemêentn ôok dêel uut van 't land. Strikt genoomn verwyst ''Holland'' allêne noa de westelikke provincies ''[[Nôord-Holland]]'' en ''[[Zuud-Holland]]'', moa de benoamienge ''Olland'' wordt olhier gebruukt vo hêel 't land, dat eigentlik ''Nederland'' nomt (een zogenoamde ''pars pro toto''). In sommigte gedêeltn van Holland keunn ze der nie mee lachn da je ze Hollanders nomt, lik in Nôord-Broabant, Limburg, Drenthe en Groniengn byvôorbeeld. == Bevolkienge == Holland (Europeesch dêel) et 18 miljoen inweuners. Per vierkante kilomèter weunn d'r 539 Hollanders (landippervlak, 2026), wuk da vele es. Vergelykt mo ne kêe met [[België]], dat zelf ol êen van de dichstbevolkte gebiedn in de weireld es: 389 inw/km² (landippervlak, 2026, mo êerlik is êerlik: in [[Vloandern]] is de bevolkingsdichtheid 506 inw/km² (totoale ippervlak, 2026)). {| class=wikitable ! colspan=5 | Bevolkiengsontwikkelienge |- ! colspan=2 | Holland <ref>[https://publ.nidi.nl/output/2003/nidi-2003-bevolkingsatlas.pdf Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 31</ref> ! colspan=2| België <ref>[https://statbel.fgov.be/nl/over-statbel/wat-doen-we/volkstellingen-census De volkstellingen in België sinds 1830], Statbel</ref> ! rowspan=2 | Verschil |- ! Joar ! Inweuners ! Inweuners ! Joar |- | 1850 | 3.084.000 | 4.337.000 | 1846 | -1.253.000 |- | 1900 | 5.107.000 | 6.694.000 | 1900 | -1.587.000 |- | 1950 | 10.027.000 | 8.512.000 | 1947 | +1.515.000 |- | 2000 | 15.864.000 | 10.296.000 | 2001 | +5.568.000 |- | 2026 | 18.130.000 | 11.868.000 | 2026 | +6.262.000 |- |} == Ippervlak == Holland is wat betreft land moar iets grôter as België. {| class=wikitable |- ! rowspan= 2 | Land || colspan=5 | Ippervlak km² |- ! Totoal || Land || Woater |- | rowspan = 3 | '''Holland <br> (2026)''' <ref name=ipp/> || 41.543,37 || 33.626,00 || 7.917,37 |- | 100% || 80,94% || 19,06% |- | 436 inw/km² || 539 inw/km² || |- | rowspan = 3 | '''België <br> (2024)''' <ref>[https://statbel.fgov.be/nl/themas/leefmilieu/grond/bodemgebruik Bodemgebruik], Statbel</ref> || 30.689,17 || 30.494,22 || 194,95 |- | 100% || 99,36% || 0,64% |- | 387 inw/km² || 389 inw/km² || |- | rowspan = 3 | '''Verschil''' || +10.854,20 || +3.131,78 || +7.722,42 |- | || -18,42% || +18,42% |- | +49 inw/km² || +150 inw/km² || |} ==Toaln== De officiële toale in Holland is [[Nederlands]]. In de provinsje [[Friesland]] is [[Fries]] ôok erkend as officiële toale. Erkende streektoaln zyn [[Limburgs]] in [[Hollands Limburg]] en [[Nedersaksisch]] in 't nôordn en ôostn. Ip Bonaire wordt 't Papiaments geklapt en ip Saba en Sint-Eustatius klappen ze [[Ingels]]. 't [[Jiddisch]] en [[Romani]] hen 'n specioale minderheidsstatus. 't [[Zêeuws]] en 't [[West-Vlams]] in westelik [[Zeeuws-Vloandern|Zêeuws-Vloandern]] wordn nie gezien als aparte toaln. ==Godsdienst== Holland is van ôorsproung e christelik land. Moa nu zegt 40% van ol d' Hollanders da ze nie gelovig zyn. Van d'overige 60% lop et uutêen. De belangrykste godsdienstn zyn: * de Rooms-[[Katholieke kerke]] (5 miljoe) * de Protestansje kerke (2,5 miljoe) * de verschillige Gereformeerde kerkn (ol tegoare 700.000) * d'Islamietn (a peu prè 800.000) * d'Indoes (a peu prè 100.000) * de Boeddhistn (a peu prè 80.000) * de Joodn (a peu prè 40.000). ==Administroasje== [[Ofbeeldienge:Map provinces Netherlands-nl.svg|thumb|Provinsjes van Holland]] Holland bestoat uut twoalf provinsjes. Die provinsjes zyn vodder verdêeld in 342 gemêenten. De provinsjes zyn: {| width=50% | * [[Drenthe]] * [[Flevoland]] * [[Friesland]] * [[Gelderland]] * [[Groniengn (provinsje)|Groniengn]] * [[Hollands Limburg|Limburg]] | * [[Nôord-Broabant]] * [[Nôord-Holland]] * [[Overyssel]] * [[Utrecht (provinsje)|Utrecht]] * [[Zêeland]] * [[Zuud-Holland]] | |} ''Zie ook et artikel over [[Hollandsche provinsjes]].'' Neffest de provinsjes en gemêenten zyn d'r ook 21 [[woaterschap]]pn. Die besteursvorm is uniek voer Holland. ==Polletiek== * Holland is e parlementaire, costitutionele [[monarchie]]. De regerienge en 't parlement (d'Hollanders noemn da [[Stoatn-Generoal]]) zyn tegoare de wetgevende macht. Die Stoatn-Generoal bestoat uut 2 koamers: [[Êestn Koamer]] (vergelykt by nuus mè de Senoat) en de [[Twiddn Koamer]] (wuk damme wyder noemn: de Koamer). * An 't hoofd van 't land stoat sins 30 april 2013 keunienk [[Willem-Alexander van de Nederlandn|Willem-Alexander]]. Je volgde zyn moeder keuniginne Beatrix ip. De Premier (êeste minister) is [[Rob Jetten]]. E zetelt mè ze regerienge in [[Den Haag]]. === Twiddn Koamer === De zetelverdêlienge van de [[Twiddn Koamer]] ziet er ezô uut:<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/TK4603.html Zetelverdeling in de Tweede Kamer 1946-nu], nlverkiezingen</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! Party ! 2025 || 2023 || 2021 ! 2017 || 2012 || 2010 ! 2006 || 2003 || 2002 ! 1998 || 1994 || 1989 |- | [[D66]] | 26 || 9 || 24 | 19 || 12 || 10 | 3 || 6 || 7 | 14 || 24 || 12 |- | [[PVV (Holland)|PVV]] | 26 || 37 || 17 | 20 || 15 || 24 | 9 || || | || || |- | [[VVD]] | 22 || 24 || 34 | 33 || 41 || 31 | 22 || 28 || 24 | 38 || 31 || 22 |- | [[PRO]] ¹ | 20 || 25 || | || || | || || | || || |- | [[GL]] ¹ | || || 8 | 14 || 4 || 10 | 7 || 8 || 10 | 11 || 5 || 6 |- | [[PvdA]] ¹ | || || 9 | 9 || 38 || 30 | 33 || 42 || 23 | 45 || 37 || 49 |- | [[CDA]] | 18 || 5 || 15 | 19 || 13 || 21 | 41 || 44 || 43 | 29 || 34 || 54 |- | [[JA21]] | 9 || 1 || 3 | || || | || || | || || |- | [[FVD]] | 7 || 3 || 8 | 2 || || | || || | || || |- | [[BBB]] | 4 || 7 || 1 | || || | || || | || || |- | [[DENK]] | 3 || 3 || 3 | 3 || || | || || | || || |- | [[SGP]] | 3 || 3 || 3 | 3 || 3 || 2 | 2 || 2 || 2 | 3 || 2 || 3 |- | [[PvdD]] | 3 || 3 || 6 | 5 || 2 || 2 | 2 || || | || || |- | [[CU]] ² | 3 || 3 || 5 | 5 || 5 || 5 | 6 || 3 || 4 | 5 || 5 || 3 |- | [[SP (Holland)|SP]] | 3 || 5 || 9 | 14 || 15 || 15 | 25 || 9 || 9 | 5 || 2 || |- | [[50+]] | 2 || || 1 | 4 || 2 || | || || | || || |- | [[Volt]] | 1 || 2 || 3 | || || | || || | || || |- | [[NSC]] | || 20 || | || || | || || | || || |- | [[BIJ1]] | || || 1 | || || | || || | || || |- | [[LPF]] | || || | || || | || 8 || 26 | || || |- | [[LN]] | || || | || || | || || 2 | || || |- | [[AOV]] | || || | || || | || || | || 6 || |- | [[CD]] | || || | || || | || || | || 3 || 1 |- | [[U55+]] | || || | || || | || || | || 1 || |- ! Totoal ! 150 || 150 || 150 ! 150 || 150 || 150 ! 150 || 150 || 150 ! 150 || 150 || 150 |- ! Ipkomst ! 78% || 78% || 79% ! 82% || 75% || 75% ! 80% || 80% || 79% ! 73% || 79% || 80% |} ¹ GL + PvdA ² 1989-1998: CU = GPV + RPF === Êestn Koamer === De zetelverdêlienge van de [[Êestn Koamer]] ziet er ezô uut:<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/EK1703.html Zetelverdeling in de Eerste Kamer 1917-nu], nlverkiezingen</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! Party ! 2023 || 2019 || 2015 ! 2011 || 2007 || 2003 ! 1999 || 1995 || 1991 |- | [[BBB]] | 16 || || | || || | || || |- | [[PRO]] ¹ | 14 || || | || || | || || |- | [[GL]] ¹ | || 8 || 4 | 5 || 4 || 5 | 8 || 4 || 4 |- | [[PvdA]] | || 6 || 8 | 14 || 14 || 19 | 15 || 14 || 16 |- | [[VVD]] | 10 || 12 || 13 | 16 || 14 || 15 | 19 || 23 || 12 |- | [[CDA]] | 6 || 9 || 12 | 11 || 21 || 23 | 20 || 19 || 27 |- | [[D66]] | 5 || 7 || 10 | 5 || 2 || 3 | 4 || 7 || 12 |- | [[PVV (Holland)|PVV]] | 4 || 5 || 9 | 10 || || | || || |- | [[PvdD]] | 3 || 3 || 2 | 1 || 1 || | || || |- | [[JA21]] | 3 || || | || || | || || |- | [[SP (Holland)|SP]] | 3 || 4 || 9 | 8 || 12 || 4 | 2 || 1 || |- | [[CU]] ² | 3 || 4 || 3 | 2 || 4 || 2 | 4 || 2 || 2 |- | [[FVD]] | 2 || 12 || | || || | || || |- | [[SGP]] | 2 || 2 || 2 | 1 || 2 || 2 | 2 || 2 || 2 |- | [[Volt]] | 2 || || | || || | || || |- | [[OPNL]] ³ | 1 || 1 || 1 | 1 || 1 || 1 | 1 || 1 || |- | [[50+]] | 1 || 2 || 2 | 1 || || | || || |- | [[LPF]] | || || | || || 1 | || || |- | [[AOV]] | || || | || || | || 2 || |- ! Totoal ! 75 || 75 || 75 ! 75 || 75 || 75 ! 75 || 75 || 75 |- |} ¹ GL + PvdA ² 1991-1999: CU = GPV + RPF ³ 1999-2019: OSF === Kabinettn === Hollandsche kabinettn sedert 1945:<ref>[https://www.rijksoverheid.nl/regering/over-de-regering/kabinetten-sinds-1945 Kabinetten sinds 1945], Rijksoverheid</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! Kabinet ! Joarn ! Party ! Party ! Party ! Party ! Party |- | [[Kabinet-Schermerhorn-Drees|Schermerhorn-Drees]] | 1945 – 1946 | [[CDA]] ([[CHU]], [[KVP]]) ¹ | | '''[[PvdA]]''' | | |- | [[Kabinet-Beel I|Beel I]] | 1946 – 1948 | CDA ('''KVP''') | | PvdA | | |- | [[Kabinet-Drees I|Drees I]] | 1948 – 1951 | CDA (CHU, KVP) | | '''PvdA''' | [[VVD]] | |- | [[Kabinet-Drees II|Drees II]] | 1951 – 1952 | CDA (CHU, KVP) | | '''PvdA''' | VVD | |- | [[Kabinet-Drees III|Drees III]] | 1952 – 1956 | CDA ([[ARP]], CHU, KVP) ¹ | | '''PvdA''' | | |- | [[Kabinet-Drees IV|Drees IV]] | 1956 – 1958 | CDA (ARP, CHU, KVP) | | '''PvdA''' | | |- | [[Kabinet-Beel II|Beel II]] | 1958 – 1959 | CDA (ARP, CHU, '''KVP''') | | | | |- | [[Kabinet-De Quay|De Quay]] | 1959 – 1963 | CDA (ARP, CHU, '''KVP''') | | | VVD | |- | [[Kabinet-Marijnen|Marijnen]] | 1963 – 1965 | CDA (ARP, CHU, '''KVP''') | | | VVD | |- | [[Kabinet-Cals|Cals]] | 1965 – 1966 | CDA (ARP, '''KVP''') | | PvdA | | |- | [[Kabinet-Zijlstra|Zijlstra]] | 1966 – 1967 | CDA ('''ARP''', KVP) | | | | |- | [[Kabinet-De Jong|De Jong]] | 1967 – 1971 | CDA (ARP, CHU, '''KVP''') | | | VVD | |- | [[Kabinet-Biesheuvel I|Biesheuvel I]] | 1971 – 1972 | CDA ('''ARP''', CHU, KVP) | | | VVD | [[DS'70]] |- | [[Kabinet-Biesheuvel II|Biesheuvel II]] | 1972 – 1973 | CDA ('''ARP''', CHU, KVP) | | | VVD | |- | [[Kabinet-Den Uyl|Den Uyl]] | 1973 – 1977 | CDA (ARP, KVP) | [[D66]] | '''PvdA''' | | [[PPR]] |- | [[Kabinet-Van Agt I|Van Agt I]] | 1977 – 1981 | '''CDA''' | | | VVD | |- | [[Kabinet-Van Agt II|Van Agt II]] | 1981 – 1982 | '''CDA''' | D66 | PvdA | | |- | [[Kabinet-Van Agt III|Van Agt III]] | 1982 – 1982 | '''CDA''' | D66 | | | |- | [[Kabinet-Lubbers I|Lubbers I]] | 1982 – 1986 | '''CDA''' | | | VVD | |- | [[Kabinet-Lubbers II|Lubbers II]] | 1986 – 1989 | '''CDA''' | | | VVD | |- | [[Kabinet-Lubbers III|Lubbers III]] | 1989 – 1994 | '''CDA''' | | PvdA | | |- | [[Kabinet-Kok I|Kok I]] | 1994 – 1998 | | D66 | '''PvdA''' | VVD | |- | [[Kabinet-Kok II|Kok II]] | 1998 – 2002 | | D66 | '''PvdA''' | VVD | |- | [[Kabinet-Balkenende I|Balkenende I]] | 2002 – 2003 | '''CDA''' | | | VVD | [[LPF]] |- | [[Kabinet-Balkenende II|Balkenende II]] | 2003 – 2006 | '''CDA''' | D66 | | VVD | |- | [[Kabinet-Balkenende III|Balkenende III]] | 2006 – 2007 | '''CDA''' | | | VVD | |- | [[Kabinet-Balkenende IV|Balkenende IV]] | 2007 – 2010 | '''CDA''' | | PvdA | | [[CU]] |- | [[Kabinet-Rutte I|Rutte I]] | 2010 – 2012 | CDA | | | '''VVD''' | ([[PVV (Holland)|PVV]]) |- | [[Kabinet-Rutte II|Rutte II]] | 2012 – 2017 | | | PvdA | '''VVD''' | |- | [[Kabinet-Rutte III|Rutte III]] | 2017 – 2022 | CDA | D66 | | '''VVD''' | CU |- | [[Kabinet-Rutte IV|Rutte IV]] | 2022 – 2024 | CDA | D66 | | '''VVD''' | CU |- | [[Kabinet-Schoof|Schoof]] | 2024 – 2026 | | | | VVD | [[PVV (Holland)|PVV]], [[NSC]], [[BBB]] |- |- | [[Kabinet-Jetten|Jetten]] | 2026 – no | CDA | '''D66''' | | VVD | |- |} ¹ ARP, CHU en KVP zyn de vôorlopers van 't CDA. === Premiers === Êestn ministers sins 1945:<ref>[https://historiek.net/alle-premiers-van-nederland/18156/ Alle premiers van Nederland], Historiek</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! Premier ! Party ! Termyn ! Joarn |- | [[Wim Schermerhorn]] | [[PvdA]] (VDB) | 1945 – 1946 | 1 |- | [[Louis Beel]] | [[KVP]] | 1946 – 1948 | 2 |- | [[Willem Drees]] | PvdA | 1948 – 1958 | 10 |- | Louis Beel | KVP | 1958 – 1959 | 1 |- | [[Jan de Quay]] | KVP | 1959 – 1963 | 4 |- | [[Victor Marijnen]] | KVP | 1963 – 1965 | 2 |- | [[Jo Cals]] | KVP | 1965 – 1966 | 1 |- | [[Jelle Zijlstra]] | [[ARP]] | 1966 – 1967 | 1 |- | [[Piet de Jong]] | KVP | 1967 – 1971 | 4 |- | [[Barend Biesheuvel]] | ARP | 1971 – 1973 | 2 |- | [[Joop den Uyl]] | PvdA | 1973 – 1977 | 4 |- | [[Dries van Agt]] | [[CDA]] | 1977 – 1982 | 5 |- | [[Ruud Lubbers]] | CDA | 1982 – 1994 | 12 |- | [[Wim Kok]] | PvdA | 1994 – 2002 | 8 |- | [[Jan Peter Balkenende]] | CDA | 2002 – 2010 | 8 |- | [[Mark Rutte]] | [[VVD]] | 2010 – 2024 | 14 |- | [[Dick Schoof]] | / | 2024 – 2026 | 2 |- | [[Rob Jetten]] | [[D66]] | 2026 – nu | 0 |} ==Cultuur== [[Ofbeeldienge:Hollande04.jpg|thumb|E poar traditionele symbooln van d'Ollandsche cultuure, [[Rembrandt]] en [[Johannes Vermeer]] (schilders), [[windmeuln]]s, tulpn]] === Kunst === D' Ollandsche schilderkunst wordt verteegnwoordigd deur e grôot dêel mêesters. De bloeiperiode was in de ''goudn'' zeevntienste êeuwe mè schilders lik [[Rembrandt]], [[Johannes Vermeer]], [[Frans Hals]] en [[Jan Steen]]. Ook 't werk van de postimpressionistische schilder [[Vincent van Gogh]] is achter zyn dôod weireldbekend gekommn. Uut den êestn elt van de twientigste êeuwe dateert d' abstracte kunst van [[Piet Mondriaan]]. In [[1948]] wierd de kunstverênigienge Cobra ipgericht, mè leedn lik de [[België|Belg]] [[Pierre Alechinsky]], de [[Denemarkn|Deenn]] [[Asger Jorn]] en [[Carl-Henning Pedersen]] en de Hollanders [[Karel Appel]], [[Constant]] en [[Corneille]].<ref>[https://web.archive.org/web/20150120234311/http://www.cobra-museum.nl/leerzaam.htm Cobra Museum] cobra-museum.nl (gearchivêerd)</ref> De bekendste verteegnwoordigers van d' Ollandsche literateure van de Goudn Êeuwe zyn [[Joost van den Vondel]] en [[Pieter Corneliszoon Hooft]]. In de neegntienste êeuwe beschrêef en bekritiseerde [[Multatuli]] de situoatie in [[Indonesië]] in zijn werk ''Max Havelaar''. [[Louis Couperus]] was êen van d' êeste Ollandsche verteegnwoordigers van 't naturalisme. In de literateure van achter den oorloge wordt er geklapt van ''de grôte drie'', verwyzend noa [[Willem Frederik Hermans]], [[Harry Mulisch]] en [[Gerard Reve]]. === Cultureel en nateurlik erfgoed === Belangryke musea in Olland zyn 't [[Ryksmuseum Amsterdam]], [[Van Gogh Museum]], [[Mauritsuus]], [[Museum Boijmans Van Beuningen]], [[Paleis Het Loo]] en 't [[Kröller-Müller Museum]]. 't Nateurlik erfgoed van Olland bestoat vor e grôot dêel uut 't vlak nat landschap mè [[riviere|riviern]], [[polder]]s en [[windmeuln|meulens]]. De nateure in Olland is sterk beïnvloed deur de mens. Bekende vôorbeeldn zyn de Zuuderzêewerkn en de Deltawerkn. Belangryke nateurgebiedn zyn de [[Veluwe]], de [[Waddneilandn]], de [[Biesbosch]] en 't blommnpark de [[Keukenhof]]. Holland es vrêe gekend vo zyn tulpn: d'Hollanders zyn vrêe bedreevn in 't kwêekn van blommn. == Vervoer == Juuste gelik in België: e masse ottoroutn en stroatn (ol t'hope, voe 116.500 kilomeiters), e spôornetwerk (t'hope 2808 kilomeiters) en e vliegpling: Schiphol. À propos; 't moe wel gezeid zyn dat de wegen agunter van vêel betere kwaliteit zyn dan ier in België. Azo oal'n ze e propere 6.4 ip 7 (België: 4.4 ip 7) en kom'n z' ip d' êerste plekke in Europa.<ref>[https://www.ad.nl/auto/deze-landen-hebben-de-beste-en-slechtste-wegen-van-europa~a914116f/ Deze landen hebben de beste en slechtste wegen van Europa], AD, 14 september 2021</ref> D'Hollanders zyn zot van vélo's: z'ein 't weireldrecor van vélo's per inweuner. Vele stoaties in Holland zyn styf specioal: lank en smol. Ip ieder perroeng stoppn der geweunlik drie trings achterêen. De trings moen ton wel à peu près t'hôpe toekommn en anzettn; de minste vertroagienge van êen van die trings en hêel 't boelke es in vertroagienge. 60 % van d' Hollandse oto's riedt olle doagen ip de route tussen Breda en Amsterdam. Resultoat: ne serieuzen traffiek van gemiddeld 300 kilomeiters ipstoppieng per dag (ciefers uut 2006), mêer dan 't dubbele van wuk da me ier en in [[België]]. ==Sport== [[Voetbol]] is 'n belangrykstn sport. Peis mor an [[Ajax]], [[PSV (voetbolclub)|PSV]] en [[Feyenoord]]. Oek populair is [[schatsn]], zowel buutn (Elfstedentocht, at 't styf vriest) of binn. D' Hollanders zyn oek goed in [[vélokoerse]], hockey en volleybol. == Verwyziengn == <references/> ==Externe koppeliengn== * [https://www.rijksoverheid.nl/ Ryksoverheid] * [http://www.overheid.nl/ Hollanschn overheid] * [https://www.cbs.nl/ CBS] (statistiek) * [https://web.archive.org/web/20231016222928/https://www.plaatsengids.nl/nederland Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/nederland/ Statistieken Nederland], AlleCijfers.nl * [https://www.citypopulation.de/en/netherlands/ The Netherlands], City Population * [https://app.map5.nl/nltopo/#rd/map5topo/2/124894.4/463000 Koartn], map5 * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/nederland/ Klimaatinfo] * [https://www.knmi.nl KNMI] {{Commons|The Netherlands|Holland}} {{EU}} {{Landn in Europa}} [[Categorie:Holland| ]] r2kg5bgyvu800tn05d6cgvubih7trc3 328288 328287 2026-10-25T10:45:27Z ~2026-56979-04 32010 /* Premiers */ 328288 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame = '''Holland'''<br/>''Nederland'' |vlagge = Flag of the Netherlands.svg |woapen = Rijkswapen der Nederlanden.svg |koarte = [[Ofbeeldienge:EU-Netherlands.svg|300px]] |koartebyschrift = Liggienge van Holland in Europa<br /> {{Coord|51|55|0|N|5|34|0|E|titelweergave=ja}} |toale = [[Nederlands]] |hoofdstad = [[Amsterdam]] |stoatsvorm = Constitutionele [[monarchie]] |stoatshoofd = Keunienk [[Willem-Alexander van de Nederlandn|Willem-Alexander]] |1e minister = [[Rob Jetten]] |ipp = 41.543,37 <ref name=ipp>[https://allecijfers.nl/nederland/ Statistieken Nederland], AlleCijfers</ref> |inw = 18.130.208 <small>(januoari 2026)</small> <ref>[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/85496NED/table?ts=1768510024332 Bevolking; kerncijfers], StatLine - CBS</ref> |dichtheid = 436 |munte = [[euro]] (EUR) |tydzone = UTC+1<br /><small>(zomertyd: UTC+2) </small> |landcode = NL, NLD |tillefong = (+31) |TLD = nl |fêestdag = [[27 april]] (keunienksdag) }} [[Ofbeeldienge:Map of the Netherlands nl.png|thumb|Koarte van Holland]] '''Holland''' (Uutsproake: Olland) is e land juste ten nôordn va [[België]] die dêel uutmakt van 't [[Keunienkryk van de Nederlandn]]. In 't westn grenst 't an de [[Nôordzêe]] en in 't ôostn an [[Duutsland]]. Den [[hoofdstad]] is [[Amsterdam]]. De Caraïbische eilandn [[Bonaire]], [[Sint Eustatius]] en [[Saba]] moakn as drie byzoundere gemêentn ôok dêel uut van 't land. Strikt genoomn verwyst ''Holland'' allêne noa de westelikke provincies ''[[Nôord-Holland]]'' en ''[[Zuud-Holland]]'', moa de benoamienge ''Olland'' wordt olhier gebruukt vo hêel 't land, dat eigentlik ''Nederland'' nomt (een zogenoamde ''pars pro toto''). In sommigte gedêeltn van Holland keunn ze der nie mee lachn da je ze Hollanders nomt, lik in Nôord-Broabant, Limburg, Drenthe en Groniengn byvôorbeeld. == Bevolkienge == Holland (Europeesch dêel) et 18 miljoen inweuners. Per vierkante kilomèter weunn d'r 539 Hollanders (landippervlak, 2026), wuk da vele es. Vergelykt mo ne kêe met [[België]], dat zelf ol êen van de dichstbevolkte gebiedn in de weireld es: 389 inw/km² (landippervlak, 2026, mo êerlik is êerlik: in [[Vloandern]] is de bevolkingsdichtheid 506 inw/km² (totoale ippervlak, 2026)). {| class=wikitable ! colspan=5 | Bevolkiengsontwikkelienge |- ! colspan=2 | Holland <ref>[https://publ.nidi.nl/output/2003/nidi-2003-bevolkingsatlas.pdf Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 31</ref> ! colspan=2| België <ref>[https://statbel.fgov.be/nl/over-statbel/wat-doen-we/volkstellingen-census De volkstellingen in België sinds 1830], Statbel</ref> ! rowspan=2 | Verschil |- ! Joar ! Inweuners ! Inweuners ! Joar |- | 1850 | 3.084.000 | 4.337.000 | 1846 | -1.253.000 |- | 1900 | 5.107.000 | 6.694.000 | 1900 | -1.587.000 |- | 1950 | 10.027.000 | 8.512.000 | 1947 | +1.515.000 |- | 2000 | 15.864.000 | 10.296.000 | 2001 | +5.568.000 |- | 2026 | 18.130.000 | 11.868.000 | 2026 | +6.262.000 |- |} == Ippervlak == Holland is wat betreft land moar iets grôter as België. {| class=wikitable |- ! rowspan= 2 | Land || colspan=5 | Ippervlak km² |- ! Totoal || Land || Woater |- | rowspan = 3 | '''Holland <br> (2026)''' <ref name=ipp/> || 41.543,37 || 33.626,00 || 7.917,37 |- | 100% || 80,94% || 19,06% |- | 436 inw/km² || 539 inw/km² || |- | rowspan = 3 | '''België <br> (2024)''' <ref>[https://statbel.fgov.be/nl/themas/leefmilieu/grond/bodemgebruik Bodemgebruik], Statbel</ref> || 30.689,17 || 30.494,22 || 194,95 |- | 100% || 99,36% || 0,64% |- | 387 inw/km² || 389 inw/km² || |- | rowspan = 3 | '''Verschil''' || +10.854,20 || +3.131,78 || +7.722,42 |- | || -18,42% || +18,42% |- | +49 inw/km² || +150 inw/km² || |} ==Toaln== De officiële toale in Holland is [[Nederlands]]. In de provinsje [[Friesland]] is [[Fries]] ôok erkend as officiële toale. Erkende streektoaln zyn [[Limburgs]] in [[Hollands Limburg]] en [[Nedersaksisch]] in 't nôordn en ôostn. Ip Bonaire wordt 't Papiaments geklapt en ip Saba en Sint-Eustatius klappen ze [[Ingels]]. 't [[Jiddisch]] en [[Romani]] hen 'n specioale minderheidsstatus. 't [[Zêeuws]] en 't [[West-Vlams]] in westelik [[Zeeuws-Vloandern|Zêeuws-Vloandern]] wordn nie gezien als aparte toaln. ==Godsdienst== Holland is van ôorsproung e christelik land. Moa nu zegt 40% van ol d' Hollanders da ze nie gelovig zyn. Van d'overige 60% lop et uutêen. De belangrykste godsdienstn zyn: * de Rooms-[[Katholieke kerke]] (5 miljoe) * de Protestansje kerke (2,5 miljoe) * de verschillige Gereformeerde kerkn (ol tegoare 700.000) * d'Islamietn (a peu prè 800.000) * d'Indoes (a peu prè 100.000) * de Boeddhistn (a peu prè 80.000) * de Joodn (a peu prè 40.000). ==Administroasje== [[Ofbeeldienge:Map provinces Netherlands-nl.svg|thumb|Provinsjes van Holland]] Holland bestoat uut twoalf provinsjes. Die provinsjes zyn vodder verdêeld in 342 gemêenten. De provinsjes zyn: {| width=50% | * [[Drenthe]] * [[Flevoland]] * [[Friesland]] * [[Gelderland]] * [[Groniengn (provinsje)|Groniengn]] * [[Hollands Limburg|Limburg]] | * [[Nôord-Broabant]] * [[Nôord-Holland]] * [[Overyssel]] * [[Utrecht (provinsje)|Utrecht]] * [[Zêeland]] * [[Zuud-Holland]] | |} ''Zie ook et artikel over [[Hollandsche provinsjes]].'' Neffest de provinsjes en gemêenten zyn d'r ook 21 [[woaterschap]]pn. Die besteursvorm is uniek voer Holland. ==Polletiek== * Holland is e parlementaire, costitutionele [[monarchie]]. De regerienge en 't parlement (d'Hollanders noemn da [[Stoatn-Generoal]]) zyn tegoare de wetgevende macht. Die Stoatn-Generoal bestoat uut 2 koamers: [[Êestn Koamer]] (vergelykt by nuus mè de Senoat) en de [[Twiddn Koamer]] (wuk damme wyder noemn: de Koamer). * An 't hoofd van 't land stoat sins 30 april 2013 keunienk [[Willem-Alexander van de Nederlandn|Willem-Alexander]]. Je volgde zyn moeder keuniginne Beatrix ip. De Premier (êeste minister) is [[Rob Jetten]]. E zetelt mè ze regerienge in [[Den Haag]]. === Twiddn Koamer === De zetelverdêlienge van de [[Twiddn Koamer]] ziet er ezô uut:<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/TK4603.html Zetelverdeling in de Tweede Kamer 1946-nu], nlverkiezingen</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! Party ! 2025 || 2023 || 2021 ! 2017 || 2012 || 2010 ! 2006 || 2003 || 2002 ! 1998 || 1994 || 1989 |- | [[D66]] | 26 || 9 || 24 | 19 || 12 || 10 | 3 || 6 || 7 | 14 || 24 || 12 |- | [[PVV (Holland)|PVV]] | 26 || 37 || 17 | 20 || 15 || 24 | 9 || || | || || |- | [[VVD]] | 22 || 24 || 34 | 33 || 41 || 31 | 22 || 28 || 24 | 38 || 31 || 22 |- | [[PRO]] ¹ | 20 || 25 || | || || | || || | || || |- | [[GL]] ¹ | || || 8 | 14 || 4 || 10 | 7 || 8 || 10 | 11 || 5 || 6 |- | [[PvdA]] ¹ | || || 9 | 9 || 38 || 30 | 33 || 42 || 23 | 45 || 37 || 49 |- | [[CDA]] | 18 || 5 || 15 | 19 || 13 || 21 | 41 || 44 || 43 | 29 || 34 || 54 |- | [[JA21]] | 9 || 1 || 3 | || || | || || | || || |- | [[FVD]] | 7 || 3 || 8 | 2 || || | || || | || || |- | [[BBB]] | 4 || 7 || 1 | || || | || || | || || |- | [[DENK]] | 3 || 3 || 3 | 3 || || | || || | || || |- | [[SGP]] | 3 || 3 || 3 | 3 || 3 || 2 | 2 || 2 || 2 | 3 || 2 || 3 |- | [[PvdD]] | 3 || 3 || 6 | 5 || 2 || 2 | 2 || || | || || |- | [[CU]] ² | 3 || 3 || 5 | 5 || 5 || 5 | 6 || 3 || 4 | 5 || 5 || 3 |- | [[SP (Holland)|SP]] | 3 || 5 || 9 | 14 || 15 || 15 | 25 || 9 || 9 | 5 || 2 || |- | [[50+]] | 2 || || 1 | 4 || 2 || | || || | || || |- | [[Volt]] | 1 || 2 || 3 | || || | || || | || || |- | [[NSC]] | || 20 || | || || | || || | || || |- | [[BIJ1]] | || || 1 | || || | || || | || || |- | [[LPF]] | || || | || || | || 8 || 26 | || || |- | [[LN]] | || || | || || | || || 2 | || || |- | [[AOV]] | || || | || || | || || | || 6 || |- | [[CD]] | || || | || || | || || | || 3 || 1 |- | [[U55+]] | || || | || || | || || | || 1 || |- ! Totoal ! 150 || 150 || 150 ! 150 || 150 || 150 ! 150 || 150 || 150 ! 150 || 150 || 150 |- ! Ipkomst ! 78% || 78% || 79% ! 82% || 75% || 75% ! 80% || 80% || 79% ! 73% || 79% || 80% |} ¹ GL + PvdA ² 1989-1998: CU = GPV + RPF === Êestn Koamer === De zetelverdêlienge van de [[Êestn Koamer]] ziet er ezô uut:<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/EK1703.html Zetelverdeling in de Eerste Kamer 1917-nu], nlverkiezingen</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! Party ! 2023 || 2019 || 2015 ! 2011 || 2007 || 2003 ! 1999 || 1995 || 1991 |- | [[BBB]] | 16 || || | || || | || || |- | [[PRO]] ¹ | 14 || || | || || | || || |- | [[GL]] ¹ | || 8 || 4 | 5 || 4 || 5 | 8 || 4 || 4 |- | [[PvdA]] | || 6 || 8 | 14 || 14 || 19 | 15 || 14 || 16 |- | [[VVD]] | 10 || 12 || 13 | 16 || 14 || 15 | 19 || 23 || 12 |- | [[CDA]] | 6 || 9 || 12 | 11 || 21 || 23 | 20 || 19 || 27 |- | [[D66]] | 5 || 7 || 10 | 5 || 2 || 3 | 4 || 7 || 12 |- | [[PVV (Holland)|PVV]] | 4 || 5 || 9 | 10 || || | || || |- | [[PvdD]] | 3 || 3 || 2 | 1 || 1 || | || || |- | [[JA21]] | 3 || || | || || | || || |- | [[SP (Holland)|SP]] | 3 || 4 || 9 | 8 || 12 || 4 | 2 || 1 || |- | [[CU]] ² | 3 || 4 || 3 | 2 || 4 || 2 | 4 || 2 || 2 |- | [[FVD]] | 2 || 12 || | || || | || || |- | [[SGP]] | 2 || 2 || 2 | 1 || 2 || 2 | 2 || 2 || 2 |- | [[Volt]] | 2 || || | || || | || || |- | [[OPNL]] ³ | 1 || 1 || 1 | 1 || 1 || 1 | 1 || 1 || |- | [[50+]] | 1 || 2 || 2 | 1 || || | || || |- | [[LPF]] | || || | || || 1 | || || |- | [[AOV]] | || || | || || | || 2 || |- ! Totoal ! 75 || 75 || 75 ! 75 || 75 || 75 ! 75 || 75 || 75 |- |} ¹ GL + PvdA ² 1991-1999: CU = GPV + RPF ³ 1999-2019: OSF === Kabinettn === Hollandsche kabinettn sedert 1945:<ref>[https://www.rijksoverheid.nl/regering/over-de-regering/kabinetten-sinds-1945 Kabinetten sinds 1945], Rijksoverheid</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! Kabinet ! Joarn ! Party ! Party ! Party ! Party ! Party |- | [[Kabinet-Schermerhorn-Drees|Schermerhorn-Drees]] | 1945 – 1946 | [[CDA]] ([[CHU]], [[KVP]]) ¹ | | '''[[PvdA]]''' | | |- | [[Kabinet-Beel I|Beel I]] | 1946 – 1948 | CDA ('''KVP''') | | PvdA | | |- | [[Kabinet-Drees I|Drees I]] | 1948 – 1951 | CDA (CHU, KVP) | | '''PvdA''' | [[VVD]] | |- | [[Kabinet-Drees II|Drees II]] | 1951 – 1952 | CDA (CHU, KVP) | | '''PvdA''' | VVD | |- | [[Kabinet-Drees III|Drees III]] | 1952 – 1956 | CDA ([[ARP]], CHU, KVP) ¹ | | '''PvdA''' | | |- | [[Kabinet-Drees IV|Drees IV]] | 1956 – 1958 | CDA (ARP, CHU, KVP) | | '''PvdA''' | | |- | [[Kabinet-Beel II|Beel II]] | 1958 – 1959 | CDA (ARP, CHU, '''KVP''') | | | | |- | [[Kabinet-De Quay|De Quay]] | 1959 – 1963 | CDA (ARP, CHU, '''KVP''') | | | VVD | |- | [[Kabinet-Marijnen|Marijnen]] | 1963 – 1965 | CDA (ARP, CHU, '''KVP''') | | | VVD | |- | [[Kabinet-Cals|Cals]] | 1965 – 1966 | CDA (ARP, '''KVP''') | | PvdA | | |- | [[Kabinet-Zijlstra|Zijlstra]] | 1966 – 1967 | CDA ('''ARP''', KVP) | | | | |- | [[Kabinet-De Jong|De Jong]] | 1967 – 1971 | CDA (ARP, CHU, '''KVP''') | | | VVD | |- | [[Kabinet-Biesheuvel I|Biesheuvel I]] | 1971 – 1972 | CDA ('''ARP''', CHU, KVP) | | | VVD | [[DS'70]] |- | [[Kabinet-Biesheuvel II|Biesheuvel II]] | 1972 – 1973 | CDA ('''ARP''', CHU, KVP) | | | VVD | |- | [[Kabinet-Den Uyl|Den Uyl]] | 1973 – 1977 | CDA (ARP, KVP) | [[D66]] | '''PvdA''' | | [[PPR]] |- | [[Kabinet-Van Agt I|Van Agt I]] | 1977 – 1981 | '''CDA''' | | | VVD | |- | [[Kabinet-Van Agt II|Van Agt II]] | 1981 – 1982 | '''CDA''' | D66 | PvdA | | |- | [[Kabinet-Van Agt III|Van Agt III]] | 1982 – 1982 | '''CDA''' | D66 | | | |- | [[Kabinet-Lubbers I|Lubbers I]] | 1982 – 1986 | '''CDA''' | | | VVD | |- | [[Kabinet-Lubbers II|Lubbers II]] | 1986 – 1989 | '''CDA''' | | | VVD | |- | [[Kabinet-Lubbers III|Lubbers III]] | 1989 – 1994 | '''CDA''' | | PvdA | | |- | [[Kabinet-Kok I|Kok I]] | 1994 – 1998 | | D66 | '''PvdA''' | VVD | |- | [[Kabinet-Kok II|Kok II]] | 1998 – 2002 | | D66 | '''PvdA''' | VVD | |- | [[Kabinet-Balkenende I|Balkenende I]] | 2002 – 2003 | '''CDA''' | | | VVD | [[LPF]] |- | [[Kabinet-Balkenende II|Balkenende II]] | 2003 – 2006 | '''CDA''' | D66 | | VVD | |- | [[Kabinet-Balkenende III|Balkenende III]] | 2006 – 2007 | '''CDA''' | | | VVD | |- | [[Kabinet-Balkenende IV|Balkenende IV]] | 2007 – 2010 | '''CDA''' | | PvdA | | [[CU]] |- | [[Kabinet-Rutte I|Rutte I]] | 2010 – 2012 | CDA | | | '''VVD''' | ([[PVV (Holland)|PVV]]) |- | [[Kabinet-Rutte II|Rutte II]] | 2012 – 2017 | | | PvdA | '''VVD''' | |- | [[Kabinet-Rutte III|Rutte III]] | 2017 – 2022 | CDA | D66 | | '''VVD''' | CU |- | [[Kabinet-Rutte IV|Rutte IV]] | 2022 – 2024 | CDA | D66 | | '''VVD''' | CU |- | [[Kabinet-Schoof|Schoof]] | 2024 – 2026 | | | | VVD | [[PVV (Holland)|PVV]], [[NSC]], [[BBB]] |- |- | [[Kabinet-Jetten|Jetten]] | 2026 – no | CDA | '''D66''' | | VVD | |- |} ¹ ARP, CHU en KVP zyn de vôorlopers van 't CDA. === Premiers === Êestn ministers sins 1945:<ref>[https://historiek.net/alle-premiers-van-nederland/18156/ Alle premiers van Nederland], Historiek</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! Premier ! Party ! Termyn ! Joarn |- | [[Wim Schermerhorn]] | [[PvdA]] (VDB) | 1945 – 1946 | 1 |- | [[Louis Beel]] | [[KVP]] | 1946 – 1948 | 2 |- | [[Willem Drees]] | PvdA | 1948 – 1958 | 10 |- | [[Louis Beel]] | KVP | 1958 – 1959 | 1 |- | [[Jan de Quay]] | KVP | 1959 – 1963 | 4 |- | [[Victor Marijnen]] | KVP | 1963 – 1965 | 2 |- | [[Jo Cals]] | KVP | 1965 – 1966 | 1 |- | [[Jelle Zijlstra]] | [[ARP]] | 1966 – 1967 | 1 |- | [[Piet de Jong]] | KVP | 1967 – 1971 | 4 |- | [[Barend Biesheuvel]] | ARP | 1971 – 1973 | 2 |- | [[Joop den Uyl]] | PvdA | 1973 – 1977 | 4 |- | [[Dries van Agt]] | [[CDA]] | 1977 – 1982 | 5 |- | [[Ruud Lubbers]] | CDA | 1982 – 1994 | 12 |- | [[Wim Kok]] | PvdA | 1994 – 2002 | 8 |- | [[Jan Peter Balkenende]] | CDA | 2002 – 2010 | 8 |- | [[Mark Rutte]] | [[VVD]] | 2010 – 2024 | 14 |- | [[Dick Schoof]] | / | 2024 – 2026 | 2 |- | [[Rob Jetten]] | [[D66]] | 2026 – nu | 0 |} ==Cultuur== [[Ofbeeldienge:Hollande04.jpg|thumb|E poar traditionele symbooln van d'Ollandsche cultuure, [[Rembrandt]] en [[Johannes Vermeer]] (schilders), [[windmeuln]]s, tulpn]] === Kunst === D' Ollandsche schilderkunst wordt verteegnwoordigd deur e grôot dêel mêesters. De bloeiperiode was in de ''goudn'' zeevntienste êeuwe mè schilders lik [[Rembrandt]], [[Johannes Vermeer]], [[Frans Hals]] en [[Jan Steen]]. Ook 't werk van de postimpressionistische schilder [[Vincent van Gogh]] is achter zyn dôod weireldbekend gekommn. Uut den êestn elt van de twientigste êeuwe dateert d' abstracte kunst van [[Piet Mondriaan]]. In [[1948]] wierd de kunstverênigienge Cobra ipgericht, mè leedn lik de [[België|Belg]] [[Pierre Alechinsky]], de [[Denemarkn|Deenn]] [[Asger Jorn]] en [[Carl-Henning Pedersen]] en de Hollanders [[Karel Appel]], [[Constant]] en [[Corneille]].<ref>[https://web.archive.org/web/20150120234311/http://www.cobra-museum.nl/leerzaam.htm Cobra Museum] cobra-museum.nl (gearchivêerd)</ref> De bekendste verteegnwoordigers van d' Ollandsche literateure van de Goudn Êeuwe zyn [[Joost van den Vondel]] en [[Pieter Corneliszoon Hooft]]. In de neegntienste êeuwe beschrêef en bekritiseerde [[Multatuli]] de situoatie in [[Indonesië]] in zijn werk ''Max Havelaar''. [[Louis Couperus]] was êen van d' êeste Ollandsche verteegnwoordigers van 't naturalisme. In de literateure van achter den oorloge wordt er geklapt van ''de grôte drie'', verwyzend noa [[Willem Frederik Hermans]], [[Harry Mulisch]] en [[Gerard Reve]]. === Cultureel en nateurlik erfgoed === Belangryke musea in Olland zyn 't [[Ryksmuseum Amsterdam]], [[Van Gogh Museum]], [[Mauritsuus]], [[Museum Boijmans Van Beuningen]], [[Paleis Het Loo]] en 't [[Kröller-Müller Museum]]. 't Nateurlik erfgoed van Olland bestoat vor e grôot dêel uut 't vlak nat landschap mè [[riviere|riviern]], [[polder]]s en [[windmeuln|meulens]]. De nateure in Olland is sterk beïnvloed deur de mens. Bekende vôorbeeldn zyn de Zuuderzêewerkn en de Deltawerkn. Belangryke nateurgebiedn zyn de [[Veluwe]], de [[Waddneilandn]], de [[Biesbosch]] en 't blommnpark de [[Keukenhof]]. Holland es vrêe gekend vo zyn tulpn: d'Hollanders zyn vrêe bedreevn in 't kwêekn van blommn. == Vervoer == Juuste gelik in België: e masse ottoroutn en stroatn (ol t'hope, voe 116.500 kilomeiters), e spôornetwerk (t'hope 2808 kilomeiters) en e vliegpling: Schiphol. À propos; 't moe wel gezeid zyn dat de wegen agunter van vêel betere kwaliteit zyn dan ier in België. Azo oal'n ze e propere 6.4 ip 7 (België: 4.4 ip 7) en kom'n z' ip d' êerste plekke in Europa.<ref>[https://www.ad.nl/auto/deze-landen-hebben-de-beste-en-slechtste-wegen-van-europa~a914116f/ Deze landen hebben de beste en slechtste wegen van Europa], AD, 14 september 2021</ref> D'Hollanders zyn zot van vélo's: z'ein 't weireldrecor van vélo's per inweuner. Vele stoaties in Holland zyn styf specioal: lank en smol. Ip ieder perroeng stoppn der geweunlik drie trings achterêen. De trings moen ton wel à peu près t'hôpe toekommn en anzettn; de minste vertroagienge van êen van die trings en hêel 't boelke es in vertroagienge. 60 % van d' Hollandse oto's riedt olle doagen ip de route tussen Breda en Amsterdam. Resultoat: ne serieuzen traffiek van gemiddeld 300 kilomeiters ipstoppieng per dag (ciefers uut 2006), mêer dan 't dubbele van wuk da me ier en in [[België]]. ==Sport== [[Voetbol]] is 'n belangrykstn sport. Peis mor an [[Ajax]], [[PSV (voetbolclub)|PSV]] en [[Feyenoord]]. Oek populair is [[schatsn]], zowel buutn (Elfstedentocht, at 't styf vriest) of binn. D' Hollanders zyn oek goed in [[vélokoerse]], hockey en volleybol. == Verwyziengn == <references/> ==Externe koppeliengn== * [https://www.rijksoverheid.nl/ Ryksoverheid] * [http://www.overheid.nl/ Hollanschn overheid] * [https://www.cbs.nl/ CBS] (statistiek) * [https://web.archive.org/web/20231016222928/https://www.plaatsengids.nl/nederland Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/nederland/ Statistieken Nederland], AlleCijfers.nl * [https://www.citypopulation.de/en/netherlands/ The Netherlands], City Population * [https://app.map5.nl/nltopo/#rd/map5topo/2/124894.4/463000 Koartn], map5 * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/nederland/ Klimaatinfo] * [https://www.knmi.nl KNMI] {{Commons|The Netherlands|Holland}} {{EU}} {{Landn in Europa}} [[Categorie:Holland| ]] 6m5oh4jr6tnq1pbek1uaxn4sagvtude 328289 328288 2026-10-25T10:47:13Z ~2026-56979-04 32010 /* Premiers */ 328289 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame = '''Holland'''<br/>''Nederland'' |vlagge = Flag of the Netherlands.svg |woapen = Rijkswapen der Nederlanden.svg |koarte = [[Ofbeeldienge:EU-Netherlands.svg|300px]] |koartebyschrift = Liggienge van Holland in Europa<br /> {{Coord|51|55|0|N|5|34|0|E|titelweergave=ja}} |toale = [[Nederlands]] |hoofdstad = [[Amsterdam]] |stoatsvorm = Constitutionele [[monarchie]] |stoatshoofd = Keunienk [[Willem-Alexander van de Nederlandn|Willem-Alexander]] |1e minister = [[Rob Jetten]] |ipp = 41.543,37 <ref name=ipp>[https://allecijfers.nl/nederland/ Statistieken Nederland], AlleCijfers</ref> |inw = 18.130.208 <small>(januoari 2026)</small> <ref>[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/85496NED/table?ts=1768510024332 Bevolking; kerncijfers], StatLine - CBS</ref> |dichtheid = 436 |munte = [[euro]] (EUR) |tydzone = UTC+1<br /><small>(zomertyd: UTC+2) </small> |landcode = NL, NLD |tillefong = (+31) |TLD = nl |fêestdag = [[27 april]] (keunienksdag) }} [[Ofbeeldienge:Map of the Netherlands nl.png|thumb|Koarte van Holland]] '''Holland''' (Uutsproake: Olland) is e land juste ten nôordn va [[België]] die dêel uutmakt van 't [[Keunienkryk van de Nederlandn]]. In 't westn grenst 't an de [[Nôordzêe]] en in 't ôostn an [[Duutsland]]. Den [[hoofdstad]] is [[Amsterdam]]. De Caraïbische eilandn [[Bonaire]], [[Sint Eustatius]] en [[Saba]] moakn as drie byzoundere gemêentn ôok dêel uut van 't land. Strikt genoomn verwyst ''Holland'' allêne noa de westelikke provincies ''[[Nôord-Holland]]'' en ''[[Zuud-Holland]]'', moa de benoamienge ''Olland'' wordt olhier gebruukt vo hêel 't land, dat eigentlik ''Nederland'' nomt (een zogenoamde ''pars pro toto''). In sommigte gedêeltn van Holland keunn ze der nie mee lachn da je ze Hollanders nomt, lik in Nôord-Broabant, Limburg, Drenthe en Groniengn byvôorbeeld. == Bevolkienge == Holland (Europeesch dêel) et 18 miljoen inweuners. Per vierkante kilomèter weunn d'r 539 Hollanders (landippervlak, 2026), wuk da vele es. Vergelykt mo ne kêe met [[België]], dat zelf ol êen van de dichstbevolkte gebiedn in de weireld es: 389 inw/km² (landippervlak, 2026, mo êerlik is êerlik: in [[Vloandern]] is de bevolkingsdichtheid 506 inw/km² (totoale ippervlak, 2026)). {| class=wikitable ! colspan=5 | Bevolkiengsontwikkelienge |- ! colspan=2 | Holland <ref>[https://publ.nidi.nl/output/2003/nidi-2003-bevolkingsatlas.pdf Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 31</ref> ! colspan=2| België <ref>[https://statbel.fgov.be/nl/over-statbel/wat-doen-we/volkstellingen-census De volkstellingen in België sinds 1830], Statbel</ref> ! rowspan=2 | Verschil |- ! Joar ! Inweuners ! Inweuners ! Joar |- | 1850 | 3.084.000 | 4.337.000 | 1846 | -1.253.000 |- | 1900 | 5.107.000 | 6.694.000 | 1900 | -1.587.000 |- | 1950 | 10.027.000 | 8.512.000 | 1947 | +1.515.000 |- | 2000 | 15.864.000 | 10.296.000 | 2001 | +5.568.000 |- | 2026 | 18.130.000 | 11.868.000 | 2026 | +6.262.000 |- |} == Ippervlak == Holland is wat betreft land moar iets grôter as België. {| class=wikitable |- ! rowspan= 2 | Land || colspan=5 | Ippervlak km² |- ! Totoal || Land || Woater |- | rowspan = 3 | '''Holland <br> (2026)''' <ref name=ipp/> || 41.543,37 || 33.626,00 || 7.917,37 |- | 100% || 80,94% || 19,06% |- | 436 inw/km² || 539 inw/km² || |- | rowspan = 3 | '''België <br> (2024)''' <ref>[https://statbel.fgov.be/nl/themas/leefmilieu/grond/bodemgebruik Bodemgebruik], Statbel</ref> || 30.689,17 || 30.494,22 || 194,95 |- | 100% || 99,36% || 0,64% |- | 387 inw/km² || 389 inw/km² || |- | rowspan = 3 | '''Verschil''' || +10.854,20 || +3.131,78 || +7.722,42 |- | || -18,42% || +18,42% |- | +49 inw/km² || +150 inw/km² || |} ==Toaln== De officiële toale in Holland is [[Nederlands]]. In de provinsje [[Friesland]] is [[Fries]] ôok erkend as officiële toale. Erkende streektoaln zyn [[Limburgs]] in [[Hollands Limburg]] en [[Nedersaksisch]] in 't nôordn en ôostn. Ip Bonaire wordt 't Papiaments geklapt en ip Saba en Sint-Eustatius klappen ze [[Ingels]]. 't [[Jiddisch]] en [[Romani]] hen 'n specioale minderheidsstatus. 't [[Zêeuws]] en 't [[West-Vlams]] in westelik [[Zeeuws-Vloandern|Zêeuws-Vloandern]] wordn nie gezien als aparte toaln. ==Godsdienst== Holland is van ôorsproung e christelik land. Moa nu zegt 40% van ol d' Hollanders da ze nie gelovig zyn. Van d'overige 60% lop et uutêen. De belangrykste godsdienstn zyn: * de Rooms-[[Katholieke kerke]] (5 miljoe) * de Protestansje kerke (2,5 miljoe) * de verschillige Gereformeerde kerkn (ol tegoare 700.000) * d'Islamietn (a peu prè 800.000) * d'Indoes (a peu prè 100.000) * de Boeddhistn (a peu prè 80.000) * de Joodn (a peu prè 40.000). ==Administroasje== [[Ofbeeldienge:Map provinces Netherlands-nl.svg|thumb|Provinsjes van Holland]] Holland bestoat uut twoalf provinsjes. Die provinsjes zyn vodder verdêeld in 342 gemêenten. De provinsjes zyn: {| width=50% | * [[Drenthe]] * [[Flevoland]] * [[Friesland]] * [[Gelderland]] * [[Groniengn (provinsje)|Groniengn]] * [[Hollands Limburg|Limburg]] | * [[Nôord-Broabant]] * [[Nôord-Holland]] * [[Overyssel]] * [[Utrecht (provinsje)|Utrecht]] * [[Zêeland]] * [[Zuud-Holland]] | |} ''Zie ook et artikel over [[Hollandsche provinsjes]].'' Neffest de provinsjes en gemêenten zyn d'r ook 21 [[woaterschap]]pn. Die besteursvorm is uniek voer Holland. ==Polletiek== * Holland is e parlementaire, costitutionele [[monarchie]]. De regerienge en 't parlement (d'Hollanders noemn da [[Stoatn-Generoal]]) zyn tegoare de wetgevende macht. Die Stoatn-Generoal bestoat uut 2 koamers: [[Êestn Koamer]] (vergelykt by nuus mè de Senoat) en de [[Twiddn Koamer]] (wuk damme wyder noemn: de Koamer). * An 't hoofd van 't land stoat sins 30 april 2013 keunienk [[Willem-Alexander van de Nederlandn|Willem-Alexander]]. Je volgde zyn moeder keuniginne Beatrix ip. De Premier (êeste minister) is [[Rob Jetten]]. E zetelt mè ze regerienge in [[Den Haag]]. === Twiddn Koamer === De zetelverdêlienge van de [[Twiddn Koamer]] ziet er ezô uut:<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/TK4603.html Zetelverdeling in de Tweede Kamer 1946-nu], nlverkiezingen</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! Party ! 2025 || 2023 || 2021 ! 2017 || 2012 || 2010 ! 2006 || 2003 || 2002 ! 1998 || 1994 || 1989 |- | [[D66]] | 26 || 9 || 24 | 19 || 12 || 10 | 3 || 6 || 7 | 14 || 24 || 12 |- | [[PVV (Holland)|PVV]] | 26 || 37 || 17 | 20 || 15 || 24 | 9 || || | || || |- | [[VVD]] | 22 || 24 || 34 | 33 || 41 || 31 | 22 || 28 || 24 | 38 || 31 || 22 |- | [[PRO]] ¹ | 20 || 25 || | || || | || || | || || |- | [[GL]] ¹ | || || 8 | 14 || 4 || 10 | 7 || 8 || 10 | 11 || 5 || 6 |- | [[PvdA]] ¹ | || || 9 | 9 || 38 || 30 | 33 || 42 || 23 | 45 || 37 || 49 |- | [[CDA]] | 18 || 5 || 15 | 19 || 13 || 21 | 41 || 44 || 43 | 29 || 34 || 54 |- | [[JA21]] | 9 || 1 || 3 | || || | || || | || || |- | [[FVD]] | 7 || 3 || 8 | 2 || || | || || | || || |- | [[BBB]] | 4 || 7 || 1 | || || | || || | || || |- | [[DENK]] | 3 || 3 || 3 | 3 || || | || || | || || |- | [[SGP]] | 3 || 3 || 3 | 3 || 3 || 2 | 2 || 2 || 2 | 3 || 2 || 3 |- | [[PvdD]] | 3 || 3 || 6 | 5 || 2 || 2 | 2 || || | || || |- | [[CU]] ² | 3 || 3 || 5 | 5 || 5 || 5 | 6 || 3 || 4 | 5 || 5 || 3 |- | [[SP (Holland)|SP]] | 3 || 5 || 9 | 14 || 15 || 15 | 25 || 9 || 9 | 5 || 2 || |- | [[50+]] | 2 || || 1 | 4 || 2 || | || || | || || |- | [[Volt]] | 1 || 2 || 3 | || || | || || | || || |- | [[NSC]] | || 20 || | || || | || || | || || |- | [[BIJ1]] | || || 1 | || || | || || | || || |- | [[LPF]] | || || | || || | || 8 || 26 | || || |- | [[LN]] | || || | || || | || || 2 | || || |- | [[AOV]] | || || | || || | || || | || 6 || |- | [[CD]] | || || | || || | || || | || 3 || 1 |- | [[U55+]] | || || | || || | || || | || 1 || |- ! Totoal ! 150 || 150 || 150 ! 150 || 150 || 150 ! 150 || 150 || 150 ! 150 || 150 || 150 |- ! Ipkomst ! 78% || 78% || 79% ! 82% || 75% || 75% ! 80% || 80% || 79% ! 73% || 79% || 80% |} ¹ GL + PvdA ² 1989-1998: CU = GPV + RPF === Êestn Koamer === De zetelverdêlienge van de [[Êestn Koamer]] ziet er ezô uut:<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/EK1703.html Zetelverdeling in de Eerste Kamer 1917-nu], nlverkiezingen</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! Party ! 2023 || 2019 || 2015 ! 2011 || 2007 || 2003 ! 1999 || 1995 || 1991 |- | [[BBB]] | 16 || || | || || | || || |- | [[PRO]] ¹ | 14 || || | || || | || || |- | [[GL]] ¹ | || 8 || 4 | 5 || 4 || 5 | 8 || 4 || 4 |- | [[PvdA]] | || 6 || 8 | 14 || 14 || 19 | 15 || 14 || 16 |- | [[VVD]] | 10 || 12 || 13 | 16 || 14 || 15 | 19 || 23 || 12 |- | [[CDA]] | 6 || 9 || 12 | 11 || 21 || 23 | 20 || 19 || 27 |- | [[D66]] | 5 || 7 || 10 | 5 || 2 || 3 | 4 || 7 || 12 |- | [[PVV (Holland)|PVV]] | 4 || 5 || 9 | 10 || || | || || |- | [[PvdD]] | 3 || 3 || 2 | 1 || 1 || | || || |- | [[JA21]] | 3 || || | || || | || || |- | [[SP (Holland)|SP]] | 3 || 4 || 9 | 8 || 12 || 4 | 2 || 1 || |- | [[CU]] ² | 3 || 4 || 3 | 2 || 4 || 2 | 4 || 2 || 2 |- | [[FVD]] | 2 || 12 || | || || | || || |- | [[SGP]] | 2 || 2 || 2 | 1 || 2 || 2 | 2 || 2 || 2 |- | [[Volt]] | 2 || || | || || | || || |- | [[OPNL]] ³ | 1 || 1 || 1 | 1 || 1 || 1 | 1 || 1 || |- | [[50+]] | 1 || 2 || 2 | 1 || || | || || |- | [[LPF]] | || || | || || 1 | || || |- | [[AOV]] | || || | || || | || 2 || |- ! Totoal ! 75 || 75 || 75 ! 75 || 75 || 75 ! 75 || 75 || 75 |- |} ¹ GL + PvdA ² 1991-1999: CU = GPV + RPF ³ 1999-2019: OSF === Kabinettn === Hollandsche kabinettn sedert 1945:<ref>[https://www.rijksoverheid.nl/regering/over-de-regering/kabinetten-sinds-1945 Kabinetten sinds 1945], Rijksoverheid</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! Kabinet ! Joarn ! Party ! Party ! Party ! Party ! Party |- | [[Kabinet-Schermerhorn-Drees|Schermerhorn-Drees]] | 1945 – 1946 | [[CDA]] ([[CHU]], [[KVP]]) ¹ | | '''[[PvdA]]''' | | |- | [[Kabinet-Beel I|Beel I]] | 1946 – 1948 | CDA ('''KVP''') | | PvdA | | |- | [[Kabinet-Drees I|Drees I]] | 1948 – 1951 | CDA (CHU, KVP) | | '''PvdA''' | [[VVD]] | |- | [[Kabinet-Drees II|Drees II]] | 1951 – 1952 | CDA (CHU, KVP) | | '''PvdA''' | VVD | |- | [[Kabinet-Drees III|Drees III]] | 1952 – 1956 | CDA ([[ARP]], CHU, KVP) ¹ | | '''PvdA''' | | |- | [[Kabinet-Drees IV|Drees IV]] | 1956 – 1958 | CDA (ARP, CHU, KVP) | | '''PvdA''' | | |- | [[Kabinet-Beel II|Beel II]] | 1958 – 1959 | CDA (ARP, CHU, '''KVP''') | | | | |- | [[Kabinet-De Quay|De Quay]] | 1959 – 1963 | CDA (ARP, CHU, '''KVP''') | | | VVD | |- | [[Kabinet-Marijnen|Marijnen]] | 1963 – 1965 | CDA (ARP, CHU, '''KVP''') | | | VVD | |- | [[Kabinet-Cals|Cals]] | 1965 – 1966 | CDA (ARP, '''KVP''') | | PvdA | | |- | [[Kabinet-Zijlstra|Zijlstra]] | 1966 – 1967 | CDA ('''ARP''', KVP) | | | | |- | [[Kabinet-De Jong|De Jong]] | 1967 – 1971 | CDA (ARP, CHU, '''KVP''') | | | VVD | |- | [[Kabinet-Biesheuvel I|Biesheuvel I]] | 1971 – 1972 | CDA ('''ARP''', CHU, KVP) | | | VVD | [[DS'70]] |- | [[Kabinet-Biesheuvel II|Biesheuvel II]] | 1972 – 1973 | CDA ('''ARP''', CHU, KVP) | | | VVD | |- | [[Kabinet-Den Uyl|Den Uyl]] | 1973 – 1977 | CDA (ARP, KVP) | [[D66]] | '''PvdA''' | | [[PPR]] |- | [[Kabinet-Van Agt I|Van Agt I]] | 1977 – 1981 | '''CDA''' | | | VVD | |- | [[Kabinet-Van Agt II|Van Agt II]] | 1981 – 1982 | '''CDA''' | D66 | PvdA | | |- | [[Kabinet-Van Agt III|Van Agt III]] | 1982 – 1982 | '''CDA''' | D66 | | | |- | [[Kabinet-Lubbers I|Lubbers I]] | 1982 – 1986 | '''CDA''' | | | VVD | |- | [[Kabinet-Lubbers II|Lubbers II]] | 1986 – 1989 | '''CDA''' | | | VVD | |- | [[Kabinet-Lubbers III|Lubbers III]] | 1989 – 1994 | '''CDA''' | | PvdA | | |- | [[Kabinet-Kok I|Kok I]] | 1994 – 1998 | | D66 | '''PvdA''' | VVD | |- | [[Kabinet-Kok II|Kok II]] | 1998 – 2002 | | D66 | '''PvdA''' | VVD | |- | [[Kabinet-Balkenende I|Balkenende I]] | 2002 – 2003 | '''CDA''' | | | VVD | [[LPF]] |- | [[Kabinet-Balkenende II|Balkenende II]] | 2003 – 2006 | '''CDA''' | D66 | | VVD | |- | [[Kabinet-Balkenende III|Balkenende III]] | 2006 – 2007 | '''CDA''' | | | VVD | |- | [[Kabinet-Balkenende IV|Balkenende IV]] | 2007 – 2010 | '''CDA''' | | PvdA | | [[CU]] |- | [[Kabinet-Rutte I|Rutte I]] | 2010 – 2012 | CDA | | | '''VVD''' | ([[PVV (Holland)|PVV]]) |- | [[Kabinet-Rutte II|Rutte II]] | 2012 – 2017 | | | PvdA | '''VVD''' | |- | [[Kabinet-Rutte III|Rutte III]] | 2017 – 2022 | CDA | D66 | | '''VVD''' | CU |- | [[Kabinet-Rutte IV|Rutte IV]] | 2022 – 2024 | CDA | D66 | | '''VVD''' | CU |- | [[Kabinet-Schoof|Schoof]] | 2024 – 2026 | | | | VVD | [[PVV (Holland)|PVV]], [[NSC]], [[BBB]] |- |- | [[Kabinet-Jetten|Jetten]] | 2026 – no | CDA | '''D66''' | | VVD | |- |} ¹ ARP, CHU en KVP zyn de vôorlopers van 't CDA. === Premiers === Êestn ministers sins 1945:<ref>[https://historiek.net/alle-premiers-van-nederland/18156/ Alle premiers van Nederland], Historiek</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! Premier ! Party ! Termyn ! Joarn |- | [[Wim Schermerhorn]] ¹ | [[PvdA]] | 1945 – 1946 | 1 |- | [[Louis Beel]] | [[KVP]] | 1946 – 1948 | 2 |- | [[Willem Drees]] | PvdA | 1948 – 1958 | 10 |- | [[Louis Beel]] | KVP | 1958 – 1959 | 1 |- | [[Jan de Quay]] | KVP | 1959 – 1963 | 4 |- | [[Victor Marijnen]] | KVP | 1963 – 1965 | 2 |- | [[Jo Cals]] | KVP | 1965 – 1966 | 1 |- | [[Jelle Zijlstra]] | [[ARP]] | 1966 – 1967 | 1 |- | [[Piet de Jong]] | KVP | 1967 – 1971 | 4 |- | [[Barend Biesheuvel]] | ARP | 1971 – 1973 | 2 |- | [[Joop den Uyl]] | PvdA | 1973 – 1977 | 4 |- | [[Dries van Agt]] | [[CDA]] | 1977 – 1982 | 5 |- | [[Ruud Lubbers]] | CDA | 1982 – 1994 | 12 |- | [[Wim Kok]] | PvdA | 1994 – 2002 | 8 |- | [[Jan Peter Balkenende]] | CDA | 2002 – 2010 | 8 |- | [[Mark Rutte]] | [[VVD]] | 2010 – 2024 | 14 |- | [[Dick Schoof]] | / | 2024 – 2026 | 2 |- | [[Rob Jetten]] | [[D66]] | 2026 – nu | 0 |} ¹ VDB, loater PvdA ==Cultuur== [[Ofbeeldienge:Hollande04.jpg|thumb|E poar traditionele symbooln van d'Ollandsche cultuure, [[Rembrandt]] en [[Johannes Vermeer]] (schilders), [[windmeuln]]s, tulpn]] === Kunst === D' Ollandsche schilderkunst wordt verteegnwoordigd deur e grôot dêel mêesters. De bloeiperiode was in de ''goudn'' zeevntienste êeuwe mè schilders lik [[Rembrandt]], [[Johannes Vermeer]], [[Frans Hals]] en [[Jan Steen]]. Ook 't werk van de postimpressionistische schilder [[Vincent van Gogh]] is achter zyn dôod weireldbekend gekommn. Uut den êestn elt van de twientigste êeuwe dateert d' abstracte kunst van [[Piet Mondriaan]]. In [[1948]] wierd de kunstverênigienge Cobra ipgericht, mè leedn lik de [[België|Belg]] [[Pierre Alechinsky]], de [[Denemarkn|Deenn]] [[Asger Jorn]] en [[Carl-Henning Pedersen]] en de Hollanders [[Karel Appel]], [[Constant]] en [[Corneille]].<ref>[https://web.archive.org/web/20150120234311/http://www.cobra-museum.nl/leerzaam.htm Cobra Museum] cobra-museum.nl (gearchivêerd)</ref> De bekendste verteegnwoordigers van d' Ollandsche literateure van de Goudn Êeuwe zyn [[Joost van den Vondel]] en [[Pieter Corneliszoon Hooft]]. In de neegntienste êeuwe beschrêef en bekritiseerde [[Multatuli]] de situoatie in [[Indonesië]] in zijn werk ''Max Havelaar''. [[Louis Couperus]] was êen van d' êeste Ollandsche verteegnwoordigers van 't naturalisme. In de literateure van achter den oorloge wordt er geklapt van ''de grôte drie'', verwyzend noa [[Willem Frederik Hermans]], [[Harry Mulisch]] en [[Gerard Reve]]. === Cultureel en nateurlik erfgoed === Belangryke musea in Olland zyn 't [[Ryksmuseum Amsterdam]], [[Van Gogh Museum]], [[Mauritsuus]], [[Museum Boijmans Van Beuningen]], [[Paleis Het Loo]] en 't [[Kröller-Müller Museum]]. 't Nateurlik erfgoed van Olland bestoat vor e grôot dêel uut 't vlak nat landschap mè [[riviere|riviern]], [[polder]]s en [[windmeuln|meulens]]. De nateure in Olland is sterk beïnvloed deur de mens. Bekende vôorbeeldn zyn de Zuuderzêewerkn en de Deltawerkn. Belangryke nateurgebiedn zyn de [[Veluwe]], de [[Waddneilandn]], de [[Biesbosch]] en 't blommnpark de [[Keukenhof]]. Holland es vrêe gekend vo zyn tulpn: d'Hollanders zyn vrêe bedreevn in 't kwêekn van blommn. == Vervoer == Juuste gelik in België: e masse ottoroutn en stroatn (ol t'hope, voe 116.500 kilomeiters), e spôornetwerk (t'hope 2808 kilomeiters) en e vliegpling: Schiphol. À propos; 't moe wel gezeid zyn dat de wegen agunter van vêel betere kwaliteit zyn dan ier in België. Azo oal'n ze e propere 6.4 ip 7 (België: 4.4 ip 7) en kom'n z' ip d' êerste plekke in Europa.<ref>[https://www.ad.nl/auto/deze-landen-hebben-de-beste-en-slechtste-wegen-van-europa~a914116f/ Deze landen hebben de beste en slechtste wegen van Europa], AD, 14 september 2021</ref> D'Hollanders zyn zot van vélo's: z'ein 't weireldrecor van vélo's per inweuner. Vele stoaties in Holland zyn styf specioal: lank en smol. Ip ieder perroeng stoppn der geweunlik drie trings achterêen. De trings moen ton wel à peu près t'hôpe toekommn en anzettn; de minste vertroagienge van êen van die trings en hêel 't boelke es in vertroagienge. 60 % van d' Hollandse oto's riedt olle doagen ip de route tussen Breda en Amsterdam. Resultoat: ne serieuzen traffiek van gemiddeld 300 kilomeiters ipstoppieng per dag (ciefers uut 2006), mêer dan 't dubbele van wuk da me ier en in [[België]]. ==Sport== [[Voetbol]] is 'n belangrykstn sport. Peis mor an [[Ajax]], [[PSV (voetbolclub)|PSV]] en [[Feyenoord]]. Oek populair is [[schatsn]], zowel buutn (Elfstedentocht, at 't styf vriest) of binn. D' Hollanders zyn oek goed in [[vélokoerse]], hockey en volleybol. == Verwyziengn == <references/> ==Externe koppeliengn== * [https://www.rijksoverheid.nl/ Ryksoverheid] * [http://www.overheid.nl/ Hollanschn overheid] * [https://www.cbs.nl/ CBS] (statistiek) * [https://web.archive.org/web/20231016222928/https://www.plaatsengids.nl/nederland Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/nederland/ Statistieken Nederland], AlleCijfers.nl * [https://www.citypopulation.de/en/netherlands/ The Netherlands], City Population * [https://app.map5.nl/nltopo/#rd/map5topo/2/124894.4/463000 Koartn], map5 * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/nederland/ Klimaatinfo] * [https://www.knmi.nl KNMI] {{Commons|The Netherlands|Holland}} {{EU}} {{Landn in Europa}} [[Categorie:Holland| ]] qz1bsg98l0oacoaa4lwff7bxjxhdi0v Belgische provinsjes 0 2093 328243 327998 2026-10-24T19:43:28Z ~2026-56915-89 32006 /* Overzicht */ 328243 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:Belgische provincies.png|frameless|rechts]] 't Land '''[[België]]''' bestoat uut drie [[gewest (België)|gewest]]n, woa dat er twêe zyn ounderverdêeld in '''[[provinsje]]s'''. Der woarn lange tyd neegn provinsjes in België, moa den [[1 januoari]] [[1995]] es de vroegere provinsje [[Broabant]] ipgesplitst in [[Vlams-Broabant]], [[Woals-Broabant]] en 't [[Brussels Hoofdstedelik Gewest]]. == Provinsjes in 't [[Vlams Gewest]] == [[Ofbeeldienge:VlaanderenProvincies.png|rechts|250px]] # Provinsje [[Antwerpn (provinsje)|Antwerpn]], hôofdstad [[Antwerpn (stad)|Antwerpn]] # Provinsje [[Belgisch Limburg|Limburg]], hôofdstad [[Hasselt (België)|Hasselt]] # Provinsje [[Ôost-Vloandern]], hôofdstad [[Gent]] # Provinsje [[Vlams-Broabant]], hôofdstad [[Leuvn]] # Provinsje [[West-Vloandern]], hôofdstad [[Brugge]] == Provinsjes in de [[Woalen]] of 't [[Woals Gewest]] == [[Ofbeeldienge:WalloniëProvincies.png|rechts|250px]] # Provinsje [[Woals-Brabant]], hôofdstad [[Woaver]] # Provinsje [[Enegouwn]], hôofdstad [[Bergn (België)|Bergn]] # Provinsje [[Luuk (provinsje)|Luuk]], hôofdstad [[Luuk (stad)|Luuk]] # Provinsje [[Belgisch Luxemburg|Luxemburg]], hôofstad [[Oarlen]] # Provinsje [[Noamn (provinsje)|Noamn]], hôofstad [[Noamn (stad)|Noamn]] == Brussels Gewest == [[Ofbeeldienge:BelgiumBrussels.png|rechts|200px]] Vo de stee van [[Brussel]] zyn de bevoegdeedn up provincioal niveau overg'eveld na 't [[Brussels Hoofdstedelik Gewest]]. Brussel makt dus gin deel (meer) uut van e provinsje. {{Clear}} == Overzicht == {|class="wikitable sortable" |- ! colspan=9 | Belgische provinsjes |- ! Provinsje ! Gewest ! Liggienge ! Vlagge ! Inweuners 2026 <ref>[https://statbel.fgov.be/nl/themas/bevolking/loop-van-de-bevolking Statbel]</ref> ! Ippervlak km² 2025 <ref>[https://statbel.fgov.be/nl/themas/bouwen-wonen/bodembezetting-volgens-het-kadasterregister Statbel]</ref> ! Dichtheid <br> inw/km² ! Hoofdstad ! Arr. ! Gemêentn |- | [[Antwerpn (provinsje)|Antwerpn]] | [[Vloandern]] | [[Ofbeeldienge:Provincie Antwerpen in Belgium.svg|100px]] | [[Ofbeeldienge:Flag of Antwerp.svg|80px|border]] | 1.932.000 | 2.856 | 676 | [[Antwerpn (stad)|Antwerpn]] | 3 | 67 |- | [[Belgisch Limburg|Limburg]] | [[Vloandern]] | [[Ofbeeldienge:Provincie Limburg in Belgium.svg|100px]] | [[Ofbeeldienge:Flag of Limburg (Belgium).svg|80px|border]] | 909.000 | 2.427 | 374 | [[Hasselt (België)|Hasselt]] | 3 | 38 |- | [[Ôost-Vloandern]] | [[Vloandern]] | [[Ofbeeldienge:Provincie Oost-Vlaanderen in Belgium.svg|100px]] | [[Ofbeeldienge:Flag of Oost-Vlaanderen.svg|80px|border]] | 1.611.000 | 3.027 | 532 | [[Gent]] | 6 | 55 |- | [[Vlams-Broabant]] | [[Vloandern]] | [[Ofbeeldienge:Provincie Vlaams-Brabant in Belgium.svg|100px]] | [[Ofbeeldienge:Flag of Flemish Brabant.svg|80px|border]] | 1.211.000 | 2.118 | 572 | [[Leuven]] | 2 | 63 |- | [[West-Vloandern]] | [[Vloandern]] | [[Ofbeeldienge:Provincie West-Vlaanderen in Belgium.svg|100px]] | [[Ofbeeldienge:Flag of West Flanders.svg|80px|border]] | 1.236.000 | 3.197 | 387 | [[Brugge]] | 8 | 62 |- | [[Enegouwn]] | [[Wallonië]] | [[Ofbeeldienge:Province de Hainaut in Belgium.svg|100px]] | [[Ofbeeldienge:Flag of Hainaut.svg|80px|border]] | 1.369.000 | 3.813 | 359 | [[Bergn (België)|Bergn]] | 7 | 69 |- | [[Luuk (provinsje)|Luuk]] | [[Wallonië]] | [[Ofbeeldienge:Province de Liège in Belgium.svg|100px]] | [[Ofbeeldienge:Flag of the Province of Liège.svg|80px|border]] | 1.125.000 | 3.857 | 292 | [[Luuk (stad)|Luuk]] | 4 | 84 |- | [[Belgisch Luxemburg|Luxemburg]] | [[Wallonië]] | [[Ofbeeldienge:Province de Luxembourg in Belgium.svg|100px]] | [[Ofbeeldienge:Flag of Luxembourg.svg|80px|border]] | 296.000 | 4.459 | 66 | [[Oarlen]] | 5 | 43 |- | [[Noamn (provinsje)|Noamn]] | [[Wallonië]] | [[Ofbeeldienge:Province de Namur in Belgium.svg|100px]] | [[Ofbeeldienge:Flag of Namur.svg|80px|border]] | 506.000 | 3.675 | 138 | [[Noamn (stad)|Noamn]] | 3 | 38 |- | [[Woals-Broabant]] | [[Wallonië]] | [[Ofbeeldienge:Province du Brabant wallon in Belgium.svg|100px]] | [[Ofbeeldienge:Drapeau Province BE Brabant Wallon.svg|80px|border]] | 417.000 | 1.097 | 380 | [[Woaver]] | 1 | 27 |- ! Totoal ! ! ! 10.612.000 ! 30.527 ! 348 ! ! 42 ! 546 |} == Zie ook == * [[Hollandsche provinsjes]] == Referensjes == <references/> == Externe koppeliengn == *[https://www.belgium.be/nl/over_belgie/overheid/provincies Provinsjes ip belgium.be] {{commonscat|Provinces of Belgium|Belgische provinsjes}} {{Belgische landsdêlen}} [[Categorie:Provinsje van België| ]] [[cs:Belgie#Administrativní rozdělení]] rfgg7qiy3j0mvnbqfwdrr1qlqn3l5ca 328244 328243 2026-10-24T19:57:02Z ~2026-56915-89 32006 /* Overzicht */ 328244 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:Belgische provincies.png|frameless|rechts]] 't Land '''[[België]]''' bestoat uut drie [[gewest (België)|gewest]]n, woa dat er twêe zyn ounderverdêeld in '''[[provinsje]]s'''. Der woarn lange tyd neegn provinsjes in België, moa den [[1 januoari]] [[1995]] es de vroegere provinsje [[Broabant]] ipgesplitst in [[Vlams-Broabant]], [[Woals-Broabant]] en 't [[Brussels Hoofdstedelik Gewest]]. == Provinsjes in 't [[Vlams Gewest]] == [[Ofbeeldienge:VlaanderenProvincies.png|rechts|250px]] # Provinsje [[Antwerpn (provinsje)|Antwerpn]], hôofdstad [[Antwerpn (stad)|Antwerpn]] # Provinsje [[Belgisch Limburg|Limburg]], hôofdstad [[Hasselt (België)|Hasselt]] # Provinsje [[Ôost-Vloandern]], hôofdstad [[Gent]] # Provinsje [[Vlams-Broabant]], hôofdstad [[Leuvn]] # Provinsje [[West-Vloandern]], hôofdstad [[Brugge]] == Provinsjes in de [[Woalen]] of 't [[Woals Gewest]] == [[Ofbeeldienge:WalloniëProvincies.png|rechts|250px]] # Provinsje [[Woals-Brabant]], hôofdstad [[Woaver]] # Provinsje [[Enegouwn]], hôofdstad [[Bergn (België)|Bergn]] # Provinsje [[Luuk (provinsje)|Luuk]], hôofdstad [[Luuk (stad)|Luuk]] # Provinsje [[Belgisch Luxemburg|Luxemburg]], hôofstad [[Oarlen]] # Provinsje [[Noamn (provinsje)|Noamn]], hôofstad [[Noamn (stad)|Noamn]] == Brussels Gewest == [[Ofbeeldienge:BelgiumBrussels.png|rechts|200px]] Vo de stee van [[Brussel]] zyn de bevoegdeedn up provincioal niveau overg'eveld na 't [[Brussels Hoofdstedelik Gewest]]. Brussel makt dus gin deel (meer) uut van e provinsje. {{Clear}} == Overzicht == {|class="wikitable sortable" |- ! colspan=9 | Belgische provinsjes |- ! Provinsje ! Gewest ! Liggienge ! Vlagge ! Inweuners 2026 <ref>[https://statbel.fgov.be/nl/themas/bevolking/loop-van-de-bevolking Statbel]</ref> ! Ippervlak km² 2025 <ref>[https://statbel.fgov.be/nl/themas/bouwen-wonen/bodembezetting-volgens-het-kadasterregister Statbel]</ref> ! Dichtheid <br> inw/km² ! Hoofdstad ! Arr. ! Gemêentn |- | [[Antwerpn (provinsje)|Antwerpn]] | [[Vloandern]] | [[Ofbeeldienge:Provincie Antwerpen in Belgium.svg|100px]] | [[Ofbeeldienge:Flag of Antwerp.svg|80px|border]] | 1.932.000 | 2.856 | 676 | [[Antwerpn (stad)|Antwerpn]] | 3 | 67 |- | [[Belgisch Limburg|Limburg]] | [[Vloandern]] | [[Ofbeeldienge:Provincie Limburg in Belgium.svg|100px]] | [[Ofbeeldienge:Flag of Limburg (Belgium).svg|80px|border]] | 909.000 | 2.427 | 374 | [[Hasselt (België)|Hasselt]] | 3 | 38 |- | [[Ôost-Vloandern]] | [[Vloandern]] | [[Ofbeeldienge:Provincie Oost-Vlaanderen in Belgium.svg|100px]] | [[Ofbeeldienge:Flag of Oost-Vlaanderen.svg|80px|border]] | 1.611.000 | 3.027 | 532 | [[Gent]] | 6 | 55 |- | [[Vlams-Broabant]] | [[Vloandern]] | [[Ofbeeldienge:Provincie Vlaams-Brabant in Belgium.svg|100px]] | [[Ofbeeldienge:Flag of Flemish Brabant.svg|80px|border]] | 1.211.000 | 2.118 | 572 | [[Leuven]] | 2 | 63 |- | [[West-Vloandern]] | [[Vloandern]] | [[Ofbeeldienge:Provincie West-Vlaanderen in Belgium.svg|100px]] | [[Ofbeeldienge:Flag of West Flanders.svg|80px|border]] | 1.236.000 | 3.197 | 387 | [[Brugge]] | 8 | 62 |- | [[Enegouwn]] | [[Wallonië]] | [[Ofbeeldienge:Province de Hainaut in Belgium.svg|100px]] | [[Ofbeeldienge:Flag of Hainaut.svg|80px|border]] | 1.369.000 | 3.813 | 359 | [[Bergn (België)|Bergn]] | 7 | 69 |- | [[Luuk (provinsje)|Luuk]] | [[Wallonië]] | [[Ofbeeldienge:Province de Liège in Belgium.svg|100px]] | [[Ofbeeldienge:Flag of the Province of Liège.svg|80px|border]] | 1.125.000 | 3.857 | 292 | [[Luuk (stad)|Luuk]] | 4 | 84 |- | [[Belgisch Luxemburg|Luxemburg]] | [[Wallonië]] | [[Ofbeeldienge:Province de Luxembourg in Belgium.svg|100px]] | [[Ofbeeldienge:Flag of the Province of Luxembourg (Belgium).svg|80px|border]] | 296.000 | 4.459 | 66 | [[Oarlen]] | 5 | 43 |- | [[Noamn (provinsje)|Noamn]] | [[Wallonië]] | [[Ofbeeldienge:Province de Namur in Belgium.svg|100px]] | [[Ofbeeldienge:Flag of Namur Province.svg|80px|border]] | 506.000 | 3.675 | 138 | [[Noamn (stad)|Noamn]] | 3 | 38 |- | [[Woals-Broabant]] | [[Wallonië]] | [[Ofbeeldienge:Province du Brabant wallon in Belgium.svg|100px]] | [[Ofbeeldienge:Drapeau Province BE Brabant Wallon.svg|80px|border]] | 417.000 | 1.097 | 380 | [[Woaver]] | 1 | 27 |- ! Totoal ! ! ! 10.612.000 ! 30.527 ! 348 ! ! 42 ! 546 |} == Zie ook == * [[Hollandsche provinsjes]] == Referensjes == <references/> == Externe koppeliengn == *[https://www.belgium.be/nl/over_belgie/overheid/provincies Provinsjes ip belgium.be] {{commonscat|Provinces of Belgium|Belgische provinsjes}} {{Belgische landsdêlen}} [[Categorie:Provinsje van België| ]] [[cs:Belgie#Administrativní rozdělení]] 76c0i47erdt9bw5bdkxh6zo32d5rshz 328246 328244 2026-10-24T20:04:55Z ~2026-56915-89 32006 /* Overzicht */ 328246 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:Belgische provincies.png|frameless|rechts]] 't Land '''[[België]]''' bestoat uut drie [[gewest (België)|gewest]]n, woa dat er twêe zyn ounderverdêeld in '''[[provinsje]]s'''. Der woarn lange tyd neegn provinsjes in België, moa den [[1 januoari]] [[1995]] es de vroegere provinsje [[Broabant]] ipgesplitst in [[Vlams-Broabant]], [[Woals-Broabant]] en 't [[Brussels Hoofdstedelik Gewest]]. == Provinsjes in 't [[Vlams Gewest]] == [[Ofbeeldienge:VlaanderenProvincies.png|rechts|250px]] # Provinsje [[Antwerpn (provinsje)|Antwerpn]], hôofdstad [[Antwerpn (stad)|Antwerpn]] # Provinsje [[Belgisch Limburg|Limburg]], hôofdstad [[Hasselt (België)|Hasselt]] # Provinsje [[Ôost-Vloandern]], hôofdstad [[Gent]] # Provinsje [[Vlams-Broabant]], hôofdstad [[Leuvn]] # Provinsje [[West-Vloandern]], hôofdstad [[Brugge]] == Provinsjes in de [[Woalen]] of 't [[Woals Gewest]] == [[Ofbeeldienge:WalloniëProvincies.png|rechts|250px]] # Provinsje [[Woals-Brabant]], hôofdstad [[Woaver]] # Provinsje [[Enegouwn]], hôofdstad [[Bergn (België)|Bergn]] # Provinsje [[Luuk (provinsje)|Luuk]], hôofdstad [[Luuk (stad)|Luuk]] # Provinsje [[Belgisch Luxemburg|Luxemburg]], hôofstad [[Oarlen]] # Provinsje [[Noamn (provinsje)|Noamn]], hôofstad [[Noamn (stad)|Noamn]] == Brussels Gewest == [[Ofbeeldienge:BelgiumBrussels.png|rechts|200px]] Vo de stee van [[Brussel]] zyn de bevoegdeedn up provincioal niveau overg'eveld na 't [[Brussels Hoofdstedelik Gewest]]. Brussel makt dus gin deel (meer) uut van e provinsje. {{Clear}} == Overzicht == {|class="wikitable sortable" |- ! colspan=10 | Belgische provinsjes |- ! Provinsje ! Gewest ! Liggienge ! Vlagge ! Inweuners 2026 <ref>[https://statbel.fgov.be/nl/themas/bevolking/loop-van-de-bevolking Statbel]</ref> ! Ippervlak km² 2025 <ref>[https://statbel.fgov.be/nl/themas/bouwen-wonen/bodembezetting-volgens-het-kadasterregister Statbel]</ref> ! Dichtheid <br> inw/km² ! Hoofdstad ! Arr. ! Gemêentn |- | [[Antwerpn (provinsje)|Antwerpn]] | [[Vloandern]] | [[Ofbeeldienge:Provincie Antwerpen in Belgium.svg|100px]] | [[Ofbeeldienge:Flag of Antwerp.svg|80px|border]] | 1.932.000 | 2.856 | 676 | [[Antwerpn (stad)|Antwerpn]] | 3 | 67 |- | [[Belgisch Limburg|Limburg]] | [[Vloandern]] | [[Ofbeeldienge:Provincie Limburg in Belgium.svg|100px]] | [[Ofbeeldienge:Flag of Limburg (Belgium).svg|80px|border]] | 909.000 | 2.427 | 374 | [[Hasselt (België)|Hasselt]] | 3 | 38 |- | [[Ôost-Vloandern]] | [[Vloandern]] | [[Ofbeeldienge:Provincie Oost-Vlaanderen in Belgium.svg|100px]] | [[Ofbeeldienge:Flag of Oost-Vlaanderen.svg|80px|border]] | 1.611.000 | 3.027 | 532 | [[Gent]] | 6 | 55 |- | [[Vlams-Broabant]] | [[Vloandern]] | [[Ofbeeldienge:Provincie Vlaams-Brabant in Belgium.svg|100px]] | [[Ofbeeldienge:Flag of Flemish Brabant.svg|80px|border]] | 1.211.000 | 2.118 | 572 | [[Leuven]] | 2 | 63 |- | [[West-Vloandern]] | [[Vloandern]] | [[Ofbeeldienge:Provincie West-Vlaanderen in Belgium.svg|100px]] | [[Ofbeeldienge:Flag of West Flanders.svg|80px|border]] | 1.236.000 | 3.197 | 387 | [[Brugge]] | 8 | 62 |- | [[Enegouwn]] | [[Wallonië]] | [[Ofbeeldienge:Province de Hainaut in Belgium.svg|100px]] | [[Ofbeeldienge:Flag of Hainaut.svg|80px|border]] | 1.369.000 | 3.813 | 359 | [[Bergn (België)|Bergn]] | 7 | 69 |- | [[Luuk (provinsje)|Luuk]] | [[Wallonië]] | [[Ofbeeldienge:Province de Liège in Belgium.svg|100px]] | [[Ofbeeldienge:Flag of the Province of Liège.svg|80px|border]] | 1.125.000 | 3.857 | 292 | [[Luuk (stad)|Luuk]] | 4 | 84 |- | [[Belgisch Luxemburg|Luxemburg]] | [[Wallonië]] | [[Ofbeeldienge:Province de Luxembourg in Belgium.svg|100px]] | [[Ofbeeldienge:Flag of the Province of Luxembourg (Belgium).svg|80px|border]] | 296.000 | 4.459 | 66 | [[Oarlen]] | 5 | 43 |- | [[Noamn (provinsje)|Noamn]] | [[Wallonië]] | [[Ofbeeldienge:Province de Namur in Belgium.svg|100px]] | [[Ofbeeldienge:Flag of Namur Province.svg|80px|border]] | 506.000 | 3.675 | 138 | [[Noamn (stad)|Noamn]] | 3 | 38 |- | [[Woals-Broabant]] | [[Wallonië]] | [[Ofbeeldienge:Province du Brabant wallon in Belgium.svg|100px]] | [[Ofbeeldienge:Drapeau Province BE Brabant Wallon.svg|80px|border]] | 417.000 | 1.097 | 380 | [[Woaver]] | 1 | 27 |- ! Totoal ! ! ! ! 10.612.000 ! 30.527 ! 348 ! ! 42 ! 546 |} == Zie ook == * [[Hollandsche provinsjes]] == Referensjes == <references/> == Externe koppeliengn == *[https://www.belgium.be/nl/over_belgie/overheid/provincies Provinsjes ip belgium.be] {{commonscat|Provinces of Belgium|Belgische provinsjes}} {{Belgische landsdêlen}} [[Categorie:Provinsje van België| ]] [[cs:Belgie#Administrativní rozdělení]] lyi43xd2n1r9pdv8dueo624mlpe6lse 21 oktober 0 4264 328294 323481 2026-10-25T11:06:20Z Vluvlu 31944 /* Gestorvn */ 328294 wikitext text/x-wiki {{Oktober}} '''21 oktober''' is den 294stn dag van 't joar (295stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 71 doagn toet 't ende van 't joar. == Geboorn == * [[1650]] - [[Jan Bart]] * [[1920]] - [[Willy Lustenhouwer]] * [[1955]] - [[Frank Vandenbroucke (polletieker)|Frank Vandenbroucke]], Vlamsche polletieker * [[1956]] - [[Jessie De Caluwé]] * [[1979]] - [[Fernanda Rodrigues]] == Gestorvn == * [[1977]] - [[Mark Macken]] * [[2026]] - [[Jozef Deleu]] (89), West-Vlamsche dichter en schryver [[Categorie:Datum|01021]] 02wx03x3inl768k25aziiyaje4d9l3k 1987 0 5019 328258 328204 2026-10-25T08:58:55Z Vluvlu 31944 /* Gestorvn */ 328258 wikitext text/x-wiki <div class="center">[[1984]] - [[1985]] - [[1986]] - '''1987''' - [[1988]] - [[1989]] - [[1990]]</div> 't Joar '''1987''' is 't 87e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge. == Gebeurtenissn == [[Ofbeeldienge:Herald of Free Enterprise after salvage.jpg|thumb|De [[Herald of Free Enterprise]] wordt achter de bergienge noa d' hoave van Vlissiengn geslêept, meie 1987]] [[Ofbeeldienge:Reagan and Gorbachev signing.jpg|thumb|Oendertêkenienge van 't INF-verdrag deur [[Ronald Reagan]] en Michail Gorbatsjov]] ;januoari * [[27 januoari|27]] - De Russische partyleider Michail Gorbatsjov gêeft kritiek ip de foutn van 't verleedn. Je roept ip toet democratiserienge van de partie en de Russische soamnlevienge. De 2e februoari wordt een êeste groep dissidentn vrygeloatn. ;februoari * [[1 februoari|1]] - Filmstad Hollywood viert heur 100-joarig bestoan. ;moarte * [[6 moarte|6]] - De Britsche ferrybôot [[Herald of Free Enterprise]] kantelt vo de kust van [[Zêebrugge]]. 193 menschn, surtout Brittn, verdrienkn. * [[25 moarte|25]] - Deur prins Filip van België wordt den êestn Europeeschn ECU gesleegn. Den ECU goat de vôorloper wordn van den [[Euro]]. * [[30 moarte|30]] - De [[Londn]]sche veilienge Christie's verkopt 't werk de Zunneblommn van Vincent van Gogh vo 22,5 miljoen Britsche pound. ;april * [[13 april|13]] - Turkeye is kandidoat vo toetredienge toet den EEG (Europeesche Economische Gemêenschap). ;meie * [[8 meie|8]] - By e viergevecht mè veiligheidstroepn in Loughgalln, Nôord-Ierland, wordn acht IRA-leedn dôodgeschootn. * [[9 meie|9]] - In [[Brussel]] wordt 't 32e Euroviezjesongfestival g'houdn. De winnoare is Johnny Logan vor Ierland mè 't liedje "Hold me now". * [[28 meie|28]] - De 19-joarige West-Duutscher Mathias Rust landt met e sportvliegertje ip 't Rôod Pleing in Moskou. E dêel hooggeplatste Russische militairn krygn under oentslag. Rust wordt toet vier joar werkkamp verôordêeld. ;juni * [[11 juni|11]] - De Conservatievn winn de parlementsverkieziengn in 't Verênigd Keunienkryk. Margaret Thatcher wordt vor e derde termyn êeste minister. ;juli * [[19 juli|19]] - Êeste minister Margaret Thatcher van [[Grôot-Brittannië]] en president François Mitterrand van [[Frankryk]] oendertêeknn 't verdrag woaby dat den bouw van de Kanoaltunnel tusschnn de twêe landn wordt geregeld. * [[23 juli|23]] - In [[Moskou]] demonstreern Krim-Tartoarn vo 't recht te meugn werekêern noar under geboorteland de Krim. Achter de [[Twêede Weireldoorloge]] woarn ze deur Jozef Stalin noa Centraal-Azië gedeporteerd, omdat under nationalistisch streevn in verband gebrocht wierd mè collaboroasje met de Duutschers. * [[26 juli|26]] - Den Iersche coureur Stephen Roche wint vo den êeste kè den [[Tour de France]]. * [[31 juli|31]] - In Mekka stervn hoenderde surtout Iroansche pelgrims binst de pelgrimstocht de Haj. ;ogustus * [[13 ogustus|13]] - In Heverlee wordt bendeleider Patrick Haemers deur drie zwoarbewoapnde handlangers bevryd uut de celwoagn woamee dat 'n wordt vervoerd. * [[17 ogustus|17]] - Den Duutsche nazioorlogsmisdoadiger Rudolf Hess pleegt zelfmôord in 't Spandaugevang in Berlyn. ;september * [[1 september|1]] - In [[België]] komt 't Keunienklik Besluut van kracht da smôorn verbiedt ip al d' oopnboare plekkn in België. ;oktober * [[21 oktober|21]] - In België valt de regerienge Martens over de kwestje José Happart. ;november * [[11 november|11]] - In de Nôord-Iersche stad Enniskillen, pleegt den IRA e bomanslag ip menschn die Remembrance Day viern, ter êre van de geneuveldn in den Êeste Weireldoorloge. Der valln elf dôoie. * [[17 november|17]] - Tsunami in de Golf van Alaska. * [[18 november|18]] - In de [[Londn]]sche metrostoasje King's Cross brêekt er e grôte brand uut woarby dan der 31 dôoie valln. De regerienge krygt vele kritiek vor under bespoariengn by de gemêentes, openboar vervoer, kliniekn en schooln. ;december * [[7 december|7]] - 't Intermediate-Range Nuclear Forces (INF)-verdrag inzoake kernwoapns wordt getêeknd in Washington DC deur de president van de [[Verênigde Stoatn]] [[Ronald Reagan]] en Sovjetleider Michail Gorbatsjov. * [[9 december|9]] - Begun van de Palestynschn intifada ip de deur [[Israël]] bezette Westelike Jordoanoever en Gazastroke. * [[21 december|21]] - Den overzetbôot ''Doña Paz'' komt in de [[Filipynn]] in anvoarienge met den olietanker ''Vector'' en zienkt. Der zyn verzekers mêer of 4000 dôoie. == Geboorn == ;februoari *[[10 februoari|10]] - [[Frederiek Nolf]], West-Vlamsche coureur ;moarte *[[25 moarte|25]] - [[Rob Jetten]], Hollandsche polletieker ;april * [[19 april|19]] Maria Sjarapova, Russische tennisspeelster en model * [[24 april|24]] - Jan Vertonghen, Vlamsche foetballist ;meie * [[13 meie|13]] - Marianne Vos, Hollandsche coureur * [[17 meie|17]] - Moussa Dembélé, Belgische foetballist * 17 - [[Edvald Boasson Hagen]], Nôorsche coureur * [[22 meie|22]] - Novak Djokovic, Servische tennisser ;juni *[[24 juni|24]] - [[Lionel Messi]], Argentynsche foetballist ;juli *[[24 juli|24]] - [[Sarah Cappaert]], West-Vlamsche zangeresse ;september * [[3 september|3]] - Matteo Simoni, Vlamschn acteur ;oktober * [[5 oktober|5]] - [[Sjoukje Dufoer]], West-Vlamsche coureur * [[24 oktober|24]] - Anthony Vanden Borre, Belgische foetballist * 24 - [[Aagje Vanwalleghem]], West-Vlamsche turnster ;december * [[9 december|9]] - Niels Marnegrave, Belgische basketter == Gestorvn == ;februoari * [[10 februoari|10]] - Gilbert Desmet II (50), Vlamsche coureur * [[22 februoari|22]] - Andy Warhol (60), Amerikoansche kunstschilder ;moarte * [[3 moarte|3]] - Danny Kaye (76), Amerikoanschn acteur, zanger en kluchtigoard * [[28 moarte|28]] - Maria von Trapp (82), Ôostnryksche muzikante en publiciste ;meie * [[3 meie|3]] - Dalida (54), Egyptisch-Fransche zangeresse en actrice * [[22 meie|22]] - Roger Desmet (67), West-Vlamsche coureur ;juni * [[1 juni|1]] - Jef Cassiers (57), Vlamschn acteur, kluchtigoard en filmregisseur * [[22 juni|22]] - Fred Astaire (88), Amerikoanschn danser, zanger en acteur ;ogustus * [[9 ogustus|9]] - [[Emile Buysse]] (76), Zêeuws-Vlamsche schryver * [[28 ogustus|28]] - John Huston (81), Amerikoansche filmregisseur en acteur * [[29 ogustus|29]] - Lee Marvin (63), Amerikoanschn acteur ;september * [[11 september|11]] - Lorne Greene (72), Canadeeschn acteur ;oktober * [[22 oktober|22]] - Lino Ventura (68), Italioanschn acteur ;november * [[24 november|24]] - Anton Pieck (92), Hollandsche têeknoare en illustrateur * [[30 november|30]] - Simon Carmiggelt (74), Hollandsche journalist en schryver ;december * [[17 december|17]] - Marguerite Yourcenar (84), Belgisch-Fransche schryfster * [[24 december|24]] - [[Joop den Uyl]] (68), Hollandsche pollitieker {{Commonscat|1987}} [[Categorie:1980-1989]] 469btex2qdhaz86qf1rkgh6pj40bljg Jozef Deleu 0 6620 328291 327965 2026-10-25T10:59:47Z ~2026-56873-41 32011 328291 wikitext text/x-wiki {{Infobox persoon Wikidata}} '''Jozef Deleu''' ([[Roeseloare]], [[20 april]] [[1937]] - [[21 oktober]] [[2026]]) was nen [[West-Vloandern|West-Vlamschn]] dichter en schryver. Moar je wos vôorol bekend als iprichter van het tydschrift ''Ons Erfdeel'', woarvan dat ie van [[1957]] tot [[2002]] hôofdredacteur wos, en ols afgevoardigd bestuurder van de ''Stichting Ons Erfdeel'' dat ie leidt vanuut [[Rekkem]]. Je wos gekend als vôorvechter van de [[Nederlands]]che (toal)cultuur. == Werk == *''De ontmoeting'' (1962) *''Schaduwlopen'' (1963) *''Ludo en Fliepo'' (1965) *''De purperen jasmijn'' (1966) *''Nederlander en Europeër'' (1966) *''Nachtwerk'' (1970) *''Brieven naar de overkant'' (1972) *''De stilte groeit'' (1975) *''Frans-Vlaanderen'' (1972) *''Groot gezinsverzenboek, vijfhonderd gedichten over leven, liefde en dood'' (bloemlezing, 1976) *''Gezangen uit het achterland'' (1981) *''Tekenen van tijd'' (1984) *''De hazen aan de kim ''(1985) *''De pleinvrees der kanunniken'' (1987) *''Citoyen de la Frontière'' (1988) *''Een beetje Columbus zijn'' (1989) *''Voorbij de grens. Lyrisch proza 1972-1988'' (1990) *''De pleinvrees der kanunniken'' (1993) *''De jager heeft een zoon'' (1995) *''Hazen troepen samen'' (2000) *''Gras dat verder groeit'' (2005) *''Het gaat voorbij'' (2007) == Pryzn == *Prys Vlamsche poëziedoagn (1965) *Karakterprys Visser Neerlandia (1970) *Orde van de Vlaamse Leeuw (1972) *Zilveren Medaille Robert Schuman (1973) *André Demedtsprys, mè vrouwe Annemarie Deblaere (1974) *Êresenateur van de Europeesche Bewegienge (1976) *Prix Descartes (1974) *'s Gravesandeprys van de Jan Campert Stichtienge (1981) *Lieven Gevaert Prys (1989) *Grôte Cultuurprys van Ôost-Vloandern (1989) *Prys van 't PEN-Centrum Vloandern (1991) *Adam de la Poésie (1994) *Êredoctoroat Universiteit Gent (1994) *Prys Poëzie van West-Vloandern (1995) *Taaluniepenning van de Nederlandse Taalunie (1995) *Commandeur in de Orde van Oranje – Nassau (Holland, 1996) *Chevalier de l'Orde National du Mérité (Vrankryk, 2001) *Prys van de Vlamsche Regerienge (2002) *Gouden Êrepennienge van 't Vlams Parlement (2002) *Officier des Arts et Lettres (Vrankryk, 2003) *Êreburger van de Stad [[Menen]] (2003) *Grôotofficier in de Leopoldorde (2003) *Prys Vlaams-Nederlandse Culturele Samenwerking (2009, mè Jeroen Brouwers) ==Externe koppelienge== *[http://www.jozefdeleu.be/ Officieeln website] {{Commonscat}} {{STANDAARDSORTERING:Deleu, Jozef}} [[Categorie:West-Vlamsche dichter]] [[Categorie:West-Vlamsche schryver]] [[Categorie:Roeseloare]] [[Categorie:Mêen]] kcs462ylqwvgtntm66u1finqmfujq3p 328292 328291 2026-10-25T11:01:04Z ~2026-56873-41 32011 /* Externe koppelienge */ 328292 wikitext text/x-wiki {{Infobox persoon Wikidata}} '''Jozef Deleu''' ([[Roeseloare]], [[20 april]] [[1937]] - [[21 oktober]] [[2026]]) was nen [[West-Vloandern|West-Vlamschn]] dichter en schryver. Moar je wos vôorol bekend als iprichter van het tydschrift ''Ons Erfdeel'', woarvan dat ie van [[1957]] tot [[2002]] hôofdredacteur wos, en ols afgevoardigd bestuurder van de ''Stichting Ons Erfdeel'' dat ie leidt vanuut [[Rekkem]]. Je wos gekend als vôorvechter van de [[Nederlands]]che (toal)cultuur. == Werk == *''De ontmoeting'' (1962) *''Schaduwlopen'' (1963) *''Ludo en Fliepo'' (1965) *''De purperen jasmijn'' (1966) *''Nederlander en Europeër'' (1966) *''Nachtwerk'' (1970) *''Brieven naar de overkant'' (1972) *''De stilte groeit'' (1975) *''Frans-Vlaanderen'' (1972) *''Groot gezinsverzenboek, vijfhonderd gedichten over leven, liefde en dood'' (bloemlezing, 1976) *''Gezangen uit het achterland'' (1981) *''Tekenen van tijd'' (1984) *''De hazen aan de kim ''(1985) *''De pleinvrees der kanunniken'' (1987) *''Citoyen de la Frontière'' (1988) *''Een beetje Columbus zijn'' (1989) *''Voorbij de grens. Lyrisch proza 1972-1988'' (1990) *''De pleinvrees der kanunniken'' (1993) *''De jager heeft een zoon'' (1995) *''Hazen troepen samen'' (2000) *''Gras dat verder groeit'' (2005) *''Het gaat voorbij'' (2007) == Pryzn == *Prys Vlamsche poëziedoagn (1965) *Karakterprys Visser Neerlandia (1970) *Orde van de Vlaamse Leeuw (1972) *Zilveren Medaille Robert Schuman (1973) *André Demedtsprys, mè vrouwe Annemarie Deblaere (1974) *Êresenateur van de Europeesche Bewegienge (1976) *Prix Descartes (1974) *'s Gravesandeprys van de Jan Campert Stichtienge (1981) *Lieven Gevaert Prys (1989) *Grôte Cultuurprys van Ôost-Vloandern (1989) *Prys van 't PEN-Centrum Vloandern (1991) *Adam de la Poésie (1994) *Êredoctoroat Universiteit Gent (1994) *Prys Poëzie van West-Vloandern (1995) *Taaluniepenning van de Nederlandse Taalunie (1995) *Commandeur in de Orde van Oranje – Nassau (Holland, 1996) *Chevalier de l'Orde National du Mérité (Vrankryk, 2001) *Prys van de Vlamsche Regerienge (2002) *Gouden Êrepennienge van 't Vlams Parlement (2002) *Officier des Arts et Lettres (Vrankryk, 2003) *Êreburger van de Stad [[Menen]] (2003) *Grôotofficier in de Leopoldorde (2003) *Prys Vlaams-Nederlandse Culturele Samenwerking (2009, mè Jeroen Brouwers) == Verwyziengen == <references/> == Externe koppelienge == * [http://www.jozefdeleu.be/ Officieeln website] {{Commonscat}} {{STANDAARDSORTERING:Deleu, Jozef}} [[Categorie:West-Vlamsche dichter]] [[Categorie:West-Vlamsche schryver]] [[Categorie:Roeseloare]] [[Categorie:Mêen]] qigwgkx7hmh5iw1wkbwjtme6rveku3v 328293 328292 2026-10-25T11:05:03Z Vluvlu 31944 328293 wikitext text/x-wiki {{Infobox persoon Wikidata}} '''Jozef Deleu''' ([[Roeseloare]], [[20 april]] [[1937]] - [[Rekkem]], [[21 oktober]] [[2026]]) was nen [[West-Vloandern|West-Vlamschn]] dichter en schryver. Moar je wos vôorol bekend als iprichter van het tydschrift ''Ons Erfdeel'', woarvan dat ie van [[1957]] tot [[2002]] hôofdredacteur wos, en ols afgevoardigd bestuurder van de ''Stichting Ons Erfdeel'' dat ie leidt vanuut [[Rekkem]]. Je wos gekend als vôorvechter van de [[Nederlands]]che (toal)cultuur. == Werk == *''De ontmoeting'' (1962) *''Schaduwlopen'' (1963) *''Ludo en Fliepo'' (1965) *''De purperen jasmijn'' (1966) *''Nederlander en Europeër'' (1966) *''Nachtwerk'' (1970) *''Brieven naar de overkant'' (1972) *''De stilte groeit'' (1975) *''Frans-Vlaanderen'' (1972) *''Groot gezinsverzenboek, vijfhonderd gedichten over leven, liefde en dood'' (bloemlezing, 1976) *''Gezangen uit het achterland'' (1981) *''Tekenen van tijd'' (1984) *''De hazen aan de kim ''(1985) *''De pleinvrees der kanunniken'' (1987) *''Citoyen de la Frontière'' (1988) *''Een beetje Columbus zijn'' (1989) *''Voorbij de grens. Lyrisch proza 1972-1988'' (1990) *''De pleinvrees der kanunniken'' (1993) *''De jager heeft een zoon'' (1995) *''Hazen troepen samen'' (2000) *''Gras dat verder groeit'' (2005) *''Het gaat voorbij'' (2007) == Pryzn == *Prys Vlamsche poëziedoagn (1965) *Karakterprys Visser Neerlandia (1970) *Orde van de Vlaamse Leeuw (1972) *Zilveren Medaille Robert Schuman (1973) *André Demedtsprys, mè vrouwe Annemarie Deblaere (1974) *Êresenateur van de Europeesche Bewegienge (1976) *Prix Descartes (1974) *'s Gravesandeprys van de Jan Campert Stichtienge (1981) *Lieven Gevaert Prys (1989) *Grôte Cultuurprys van Ôost-Vloandern (1989) *Prys van 't PEN-Centrum Vloandern (1991) *Adam de la Poésie (1994) *Êredoctoroat Universiteit Gent (1994) *Prys Poëzie van West-Vloandern (1995) *Taaluniepenning van de Nederlandse Taalunie (1995) *Commandeur in de Orde van Oranje – Nassau (Holland, 1996) *Chevalier de l'Orde National du Mérité (Vrankryk, 2001) *Prys van de Vlamsche Regerienge (2002) *Gouden Êrepennienge van 't Vlams Parlement (2002) *Officier des Arts et Lettres (Vrankryk, 2003) *Êreburger van de Stad [[Menen]] (2003) *Grôotofficier in de Leopoldorde (2003) *Prys Vlaams-Nederlandse Culturele Samenwerking (2009, mè Jeroen Brouwers) == Verwyziengen == <references/> == Externe koppelienge == * [http://www.jozefdeleu.be/ Officieeln website] {{Commonscat}} {{STANDAARDSORTERING:Deleu, Jozef}} [[Categorie:West-Vlamsche dichter]] [[Categorie:West-Vlamsche schryver]] [[Categorie:Roeseloare]] ojii6ngcqu3ha37t9tf4kd6kfmkabcj 328295 328293 2026-10-25T11:11:50Z Vluvlu 31944 /* Werk */ 328295 wikitext text/x-wiki {{Infobox persoon Wikidata}} '''Jozef Deleu''' ([[Roeseloare]], [[20 april]] [[1937]] - [[Rekkem]], [[21 oktober]] [[2026]]) was nen [[West-Vloandern|West-Vlamschn]] dichter en schryver. Moar je wos vôorol bekend als iprichter van het tydschrift ''Ons Erfdeel'', woarvan dat ie van [[1957]] tot [[2002]] hôofdredacteur wos, en ols afgevoardigd bestuurder van de ''Stichting Ons Erfdeel'' dat ie leidt vanuut [[Rekkem]]. Je wos gekend als vôorvechter van de [[Nederlands]]che (toal)cultuur. == Werk == *''De ontmoeting'' (1962) *''Schaduwlopen'' (1963) *''Ludo en Fliepo'' (1965) *''De purperen jasmijn'' (1966) *''Nederlander en Europeër'' (1966) *''Nachtwerk'' (1970) *''Brieven naar de overkant'' (1972) *''De stilte groeit'' (1975) *''Frans-Vlaanderen'' (1972) *''Groot gezinsverzenboek, vijfhonderd gedichten over leven, liefde en dood'' (bloemlezing, 1976) *''Gezangen uit het achterland'' (1981) *''Tekenen van tijd'' (1984) *''De hazen aan de kim ''(1985) *''De pleinvrees der kanunniken'' (1987) *''Citoyen de la Frontière'' (1988) *''Een beetje Columbus zijn'' (1989) *''Voorbij de grens. Lyrisch proza 1972-1988'' (1990) *''De pleinvrees der kanunniken'' (1993) *''De jager heeft een zoon'' (1995) *''Hazen troepen samen'' (2000) *''Gras dat verder groeit'' (2005) *''Het gaat voorbij'' (2007) *''Onbeschut'' (2009) *''Overboord'' (2012) *''Ondoorgrond. Gedichten 1963-2019'' (2019) *''Geluiden voor de laatste dag'' (2021) *''Het paard van mijn vader'' (2023) == Pryzn == *Prys Vlamsche poëziedoagn (1965) *Karakterprys Visser Neerlandia (1970) *Orde van de Vlaamse Leeuw (1972) *Zilveren Medaille Robert Schuman (1973) *André Demedtsprys, mè vrouwe Annemarie Deblaere (1974) *Êresenateur van de Europeesche Bewegienge (1976) *Prix Descartes (1974) *'s Gravesandeprys van de Jan Campert Stichtienge (1981) *Lieven Gevaert Prys (1989) *Grôte Cultuurprys van Ôost-Vloandern (1989) *Prys van 't PEN-Centrum Vloandern (1991) *Adam de la Poésie (1994) *Êredoctoroat Universiteit Gent (1994) *Prys Poëzie van West-Vloandern (1995) *Taaluniepenning van de Nederlandse Taalunie (1995) *Commandeur in de Orde van Oranje – Nassau (Holland, 1996) *Chevalier de l'Orde National du Mérité (Vrankryk, 2001) *Prys van de Vlamsche Regerienge (2002) *Gouden Êrepennienge van 't Vlams Parlement (2002) *Officier des Arts et Lettres (Vrankryk, 2003) *Êreburger van de Stad [[Menen]] (2003) *Grôotofficier in de Leopoldorde (2003) *Prys Vlaams-Nederlandse Culturele Samenwerking (2009, mè Jeroen Brouwers) == Verwyziengen == <references/> == Externe koppelienge == * [http://www.jozefdeleu.be/ Officieeln website] {{Commonscat}} {{STANDAARDSORTERING:Deleu, Jozef}} [[Categorie:West-Vlamsche dichter]] [[Categorie:West-Vlamsche schryver]] [[Categorie:Roeseloare]] 4vac72oqum9prr5943gu3xig558ekio 328296 328295 2026-10-25T11:16:23Z Vluvlu 31944 /* Pryzn */ 328296 wikitext text/x-wiki {{Infobox persoon Wikidata}} '''Jozef Deleu''' ([[Roeseloare]], [[20 april]] [[1937]] - [[Rekkem]], [[21 oktober]] [[2026]]) was nen [[West-Vloandern|West-Vlamschn]] dichter en schryver. Moar je wos vôorol bekend als iprichter van het tydschrift ''Ons Erfdeel'', woarvan dat ie van [[1957]] tot [[2002]] hôofdredacteur wos, en ols afgevoardigd bestuurder van de ''Stichting Ons Erfdeel'' dat ie leidt vanuut [[Rekkem]]. Je wos gekend als vôorvechter van de [[Nederlands]]che (toal)cultuur. == Werk == *''De ontmoeting'' (1962) *''Schaduwlopen'' (1963) *''Ludo en Fliepo'' (1965) *''De purperen jasmijn'' (1966) *''Nederlander en Europeër'' (1966) *''Nachtwerk'' (1970) *''Brieven naar de overkant'' (1972) *''De stilte groeit'' (1975) *''Frans-Vlaanderen'' (1972) *''Groot gezinsverzenboek, vijfhonderd gedichten over leven, liefde en dood'' (bloemlezing, 1976) *''Gezangen uit het achterland'' (1981) *''Tekenen van tijd'' (1984) *''De hazen aan de kim ''(1985) *''De pleinvrees der kanunniken'' (1987) *''Citoyen de la Frontière'' (1988) *''Een beetje Columbus zijn'' (1989) *''Voorbij de grens. Lyrisch proza 1972-1988'' (1990) *''De pleinvrees der kanunniken'' (1993) *''De jager heeft een zoon'' (1995) *''Hazen troepen samen'' (2000) *''Gras dat verder groeit'' (2005) *''Het gaat voorbij'' (2007) *''Onbeschut'' (2009) *''Overboord'' (2012) *''Ondoorgrond. Gedichten 1963-2019'' (2019) *''Geluiden voor de laatste dag'' (2021) *''Het paard van mijn vader'' (2023) == Pryzn == *Prys Vlamsche poëziedoagn (1965) *Karakterprys Visser Neerlandia (1970) *Orde van de Vlaamse Leeuw (1972) *Zilveren Medaille Robert Schuman (1973) *André Demedtsprys, mè vrouwe Annemarie Deblaere (1974) *Êresenateur van de Europeesche Bewegienge (1976) *Prix Descartes (1974) *'s Gravesandeprys van de Jan Campert Stichtienge (1981) *Lieven Gevaert Prys (1989) *Grôte Cultuurprys van Ôost-Vloandern (1989) *Prys van 't PEN-Centrum Vloandern (1991) *Adam de la Poésie (1994) *Êredoctoroat Universiteit Gent (1994) *Prys Poëzie van West-Vloandern (1995) *Taaluniepenning van de Nederlandse Taalunie (1995) *Commandeur in de Orde van Oranje – Nassau (Holland, 1996) *Chevalier de l'Orde National du Mérité (Vrankryk, 2001) *Prys van de Vlamsche Regerienge (2002) *Gouden Êrepennienge van 't Vlams Parlement (2002) *Officier des Arts et Lettres (Vrankryk, 2003) *Êreburger van de Stad [[Menen]] (2003) *Grôotofficier in de Leopoldorde (2003) *Prys Vlaams-Nederlandse Culturele Samenwerking (2009, mè [[Jeroen Brouwers]]) *Arkprys van 't Vrye Woord (2020) *Êeste Toalpenning van de Keuninklyke Academie vô Nederlandse Toal- en Letterkunde (2023) == Verwyziengen == <references/> == Externe koppelienge == * [http://www.jozefdeleu.be/ Officieeln website] {{Commonscat}} {{STANDAARDSORTERING:Deleu, Jozef}} [[Categorie:West-Vlamsche dichter]] [[Categorie:West-Vlamsche schryver]] [[Categorie:Roeseloare]] dvcqb93v0t8c720yy9nb7p0sttkyyal 1919 0 8077 328257 304141 2026-10-25T08:57:38Z Vluvlu 31944 /* Geboorn */ 328257 wikitext text/x-wiki {{center|[[1916]] - [[1917]] - [[1918]] - '''1919''' - [[1920]] - [[1921]] - [[1922]]}} 't Joar '''1919''' is 't 19e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge. == Geboorn == [[Ofbeeldienge:Ruïne, 1919, Ieper.jpg|thumb|[[Yper]] in 1919]] ;ogustus * [[9 ogustus|9]] - [[Joop den Uyl]], Hollandsche polletieker * [[27 ogustus|27]] - [[André Declerck]], West-Vlamsche coureur ;september * [[7 september|7]] - [[Briek Schotte]], West-Vlamsche coureur ;december * [[8 december|8]] - [[Jozef Verhaeghe (1919)]], West-Vlamsche soldoat == Gestorvn == * [[Léon Huygens]], Belgische kunstschilder ;moarte * [[19 moarte|19]] - [[Camille Simoens]], West-Vlamschn oundernemer en polletieker in Schaarbeek ;oktober * [[16 oktober|16]] - [[Edmond Van der Haeghen]], Vlamsche kunstschilder {{commonscat|1919}} [[Categorie:1910-1919]] r9jcnha6tuayuupmf5f4wl7o02b9hqj Belgisch Luxemburg 0 16859 328245 327913 2026-10-24T20:02:29Z ~2026-56915-89 32006 328245 wikitext text/x-wiki {{Infobox Belgische provinsje |noame = <big>Luxemburg</big><br>(Luxembourg) |vlagge = Flag of the Province of Luxembourg (Belgium).svg |woapn = Wapen van Luxemburg (België).svg |koarte = [[Ofbeeldienge:BelgiumLuxembourg.png|250px]] |koartebyschrift = Liggienge in de Woaln |koarte1 = [[Ofbeeldienge:Reliefkarte Provinz Luxemburg 2024.png|350px]] |koartebyschrift1 = Koarte |gewest = {{BE-WA}} |hoofdstad = [[Oarlen]] (Arlon) |ipp = 4.459,25 <ref>[https://statbel.fgov.be/nl/themas/bouwen-wonen/bodembezetting-volgens-het-kadasterregister Statbel]</ref> |inw = 296.370 <small>(1 januoari 2026)</small> <ref>[https://statbel.fgov.be/nl/themas/bevolking/loop-van-de-bevolking Statbel]</ref> |dichtheid = 66 |arr = 5 |gem = 43 |gouverneur = Olivier Schmitz ([[LE]]) |web = [https://www.province.luxembourg.be Officiële website] }} '''Luxemburg''' (Frans: ''Luxembourg'', Nederlands/Duuts: ''Luxemburg'', [[Woals]]: ''Lussimbork'', [[Luxemburgs]]: ''Lëtzebuerg'') is e provinsje van [[België]] in de [[Woaln]]. De provinsje het een ippervlak van ruum 4,4 duusd km² en is doarmee de grotste provinsje. Der weunen oungeveer 0,3 miljoen minsn. D'n hoofdstad is [[Oarlen]], geleegn in 't zuudôostn. Luxemburg grenst in 't nôordn an [[Luuk (provinsje)|Luuk]], in 't ôostn an 't [[Luxemburg (land)|Grôotertogdom Luxemburg]], in 't zuudn an [[Vrankryk]] en in 't westn an [[Noamn (provinsje)|Noamn]]. 't Hogste punt is de [[Baraque de Fraiture]], 651 meter hoge, in de gemêente [[Vielsalm]]. Der zyn styf vele riviern in de provinsje, lyk de [[Semois]], de [[Lesse]], d' [[Ourthe]], de [[Lhomme]] en de [[Sûre]]. De [[Chiers]] vormt ter hoogte van [[Torgny]] de grenze mè Vrankryk. De provinsje makt bykan hêlegans dêel uut van de streke d'[[Ardenn]]. 't Zuudelykste dêel van Luxemburg wordt de [[Gaume]] genoemd, of ook wel [[Belgisch-Lotharingn]]. == Arroundissement'n == <gallery> Ofbeeldienge:Arrondissement Bastogne Belgium Map 2024.png|Arroundissement Bastenoak'n (Bastogne) Ofbeeldienge:Arrondissement Marche-en-Famenne Belgium Map.png|[[Arroundissement Marche-en-Famenne]] Ofbeeldienge:Arrondissement Neufchâteau Belgium Map.png|[[Arroundissement Neufchâteau]] Ofbeeldienge:Arrondissement Arlon Belgium Map.png|[[Arroundissement Aarlen]] (Arlon) Ofbeeldienge:Arrondissement Virton Belgium Map.png|Arroundissement Virton </gallery> == Gemêentn == Gemêentn met under officiële noame; gemêentn met e stadstitel hen ''(stad)'' achter under noame stoan: {| border=0 align="left" |----- |[[Ofbeeldienge:Municipalities Luxembourg Belgium Map 2024 - Number.svg|400px]] |----- |} {| |- valign=top | # [[Arlon]] - Aarlen ''(stad)'' # [[Attert]] # [[Aubange]] ''(stad)'' # [[Bastogne]] - Bastenaken ''(stad)'' # /// # [[Bertrix]] # [[Bouillon (België)|Bouillon]] ''(stad)'' # [[Chiny]] ''(stad)'' # [[Daverdisse]] # [[Durbuy]] ''(stad)'' # [[Érezée]] # [[Étalle (België)|Étalle]] # [[Fauvillers]] # [[Florenville]] ''(stad)'' # [[Gouvy]] # [[Habay]] # [[Herbeumont]] # [[Hotton]] # [[Houffalize]] ''(stad)'' # [[La Roche-en-Ardenne]] ''(stad)'' # [[Léglise]] # [[Libin]] | <ol start=23> <li> [[Libramont-Chevigny]] <li> [[Manhay]] <li> [[Marche-en-Famenne]] ''(stad)'' <li> [[Martelange]] <li> [[Meix-devant-Virton]] <li> [[Messancy]] <li> [[Musson]] <li> [[Nassogne]] <li> [[Neufchâteau (België)|Neufchâteau]] ''(stad)'' <li> [[Paliseul]] <li> [[Rendeux]] <li> [[Rouvroy (België)|Rouvroy]] <li> [[Sainte-Ode]] <li> [[Saint-Hubert (België)|Saint-Hubert]] ''(stad)'' <li> [[Saint-Léger (België)|Saint-Léger]] <li> [[Tellin]] <li> [[Tenneville]] <li> [[Tintigny]] <li> [[Vaux-sur-Sûre]] <li> [[Vielsalm]] <li> [[Virton]] ''(stad)'' <li> [[Wellin]] </ol> |} == Referensjes == <references/> == Externe koppeliengn == * [https://topomapviewer.ngi.be/?l=nl&x=733703.31&y=573930.40&zoom=3&baselayer=ngi.cartoweb.topo.be Provinsje Luxemburg op TopoMapViewer] {{commonscat|Luxembourg (province)}} {{Belgische landsdêlen}} [[Categorie:Belgisch Luxemburg| ]] fgjvd88h6yon868numumzy1i0wrj3j2 Lerkeveld 0 17088 328240 327462 2026-10-24T13:48:42Z ~2026-56875-09 32004 328240 wikitext text/x-wiki '''Lerkeveld''' es e Vloamsch Jezuïetenuus gevestigd te Heverlee, e dêelgemêente van [[Leuven]]. D'r zyn doa nog een tiental poaters die doa weunn. Met da de poaters al nie mêer van de joenkste zyn, es 't er ôok de nôdige verplêgienge vôorzien. 't Gebouwncomplex hèit ounder mêer e kerke, e crypte en e klêne kapel. Wuk da je doa ôok nog hèit zyn twêe klokketoorns. 't Uus es deur de Jezuïetn in behêer gegeevn van d'n uudign directeur, Erik Vanleeuw. D'r weirdn vêle leziengn gehoudn in 't uus en de verschillige lokoaln weirdn ôok uutgelêend oan bepoalde socioale kriengn (lik tonêelgezelschappn,...). De grôotste zoale, zoal Heliand, weird ounder mêer gebruukt vô de joarlikse revue van studentnkrienge VTK. 't Palliatief Netwerk Arrondissement Leuven (PANAL) es ôok gevestigd in 't Jezuïetnuus. Twêe vleugels van 't gebouwncomplex weirdn beweund deur studentn van de K.U. Leuven en d'ôgeschool van Leuven die doa nie verre van liggn. D'r zyn in 't totoal 140 koamers ter beschikkienge. Iedre vleugel hèit nen eign keukn met een êetzoale. De studentn hèin een eign Lerkeveldpraesidium me ne praeses, ne vice-praeses, een activiteitnpraesidium, cultuurpraesidium en sportpraesidium. Die loatste zorgn dervô da Lerkeveld ieder joar oanwezig es up de joarlikse 24-uurnlôop te Leuven als een up z'n eign lôpende krienge. D'accomodoasje van 't studentnuus es ôok vrêe uutgebreid. Ze hèin doa tennisterrings, e basketbolpling, e voetbolpling, e volleybolterringtje, e ping-pongtoafel, nen biljarttoafel en e baktoafel. De zundag weirdt er ôok kotbar gehoudn vô de studentn die dust hèin en ol geirne ekêe e pintje drinkn. Et hêle terring van Lerkeveld es ton ôok grôot genoeg vô e schone wandelienge in 't groen. == Lyste van praesessn == {| class="wikitable" |- ! Joar !! Praeses !! Vice-praeses |- |2026-2027 |Victor Navarro De La Torre |Anouck Swerts |- |2025-2026 |Gerard (Maarten Kerkhofs) |Tuur Vernieuwe |- |2024-2025 |Jesse Macken |Andries Macken |- | 2023-2024|| Jonas Rits || Joachim Eliat-Eliat |- | 2022-2023|| Sofie Willem || Jacob Strobbe |- | 2021-2022|| Maarten Van Den Bossche || Michiel Verbauwhede |- | 2020-2021|| Michiel Verbauwhede || Lara Pollet |- | 2019-2020|| Hanne Scheers || Kristien Fabri |- | 2018-2019|| Matthias Defoort || Thomas De Backer |- | 2017-2018|| Simon Bos|| Bart Certyn |- | 2016-2017|| Bram Neckebroeck || Anneleen De Vos |- | 2015-2016|| Alexander Vanhulsel|| Eva Plasschaert |- | 2014-2015|| Tine Vermeyen || Lieze Dewulf |- | 2013-2014 ||Douwe Wittebrood || Jarrik Schaepherders |- | 2012-2013 || Peter Gerard || Cédric Heymans |- | 2011-2012 || Jens Van Bouwel || Samuel Vandewaeter |- | 2010-2011 || Peter Mylemans || Lies Bogaerts |- | 2009-2010 || Dokus Mertens || Stefaan Michielsen |- | 2008-2009 || Michaël Nelissen || Inne Akkermans |- | 2007-2008 || Dimitri Strobbe || Emmanuel Wildiers |- | 2006-2007 || Steven Beeckman || Emmanuel Wildiers |- | 2005-2006 || Jan-Willem De Laat || Steven Beeckman |- | 2004-2005 || Jan Verveckken || Jan-Willem De Laat |- | 2003-2004 || Paul-Eric Vandoren || / |- | 2002-2003 || Maarten Vantieghem || / |} == Lyste van dêelnoames 24 uurnlôop == {| class="wikitable" |- ! Joar !! Eindstand/totoal !! Roundn !! Ounder noam van !! Tegoare met |- |2026 |8/20 |907 |Lerkeveld |Ollêne |- |2025 |9/21 |889 |Lerkeveld |Ollêne |- |2024 |10/18 |868 |Lerkeveld |Ollêne |- |2023 |15/18 |803 |Lerkeveld |Ollêne |- | 2022|| 9/18 || 884 || Lerkeveld || Ollêne |- | 2021|| 8/18 || 873 || Lerkeveld || Ollêne |- | 2020|| N/A || N/A || Afgelast (Covid-19) || N/A |- | 2019 || 9/18 || 886 || Lerkeveld || Ollêne |- | 2018 || 11/18 || 855 || Lerkeveld || Ollêne |- | 2017 || 9/18 || 862 || Lerkeveld || Ollêne |- | 2016 || 9/16 || 840 || Lerkeveld || Ollêne |- | 2015 || 8/16 || 860 || Lerkeveld || Ollêne |- | 2014 || 7/18 || 838 || Lerkeveld || Ollêne |- | 2013 || 11/17 || 823 || Lerkeveld || Ollêne |- | 2012 || 11/17 || 834 || Lerkeveld || Ollêne |- | 2011 || 11/18 || 827 || Lerkeveld || Ollêne |- | 2010 || 12/18 || 799 || Lerkeveld || Ollêne |- | 2009 || 12/18 || 802 || LSD || Dondeynehuys, Seksuologie |- | 2008 || 15/18 || 755 || CLE || Lemmensinstituut |- | 2007 || 16/18 || 734 || Lerkeveld || Ollêne |- | 2006 || 12/17 || 1021 (binnnpiste) || Pauscollege-Lerkeveld || Pauscollege |- | 2005 || 10/18 || 1073 (binnnpiste) || Lerkeveld || Ollêne |- | 2004 || 10/18 || 1016 (binnnpiste) || Lerkeveld || Ollêne |- | 2003 || 15/18 || 719 || Lerkeveld || Ollêne |- | 2002 || 13/22 || 745 || Lerkeveld || Ollêne |- | 2001 || 11/23 || 750 || Lerkeveld || Ollêne |} == Externe koppeliengn == *[https://web.archive.org/web/20210507013241/https://lerkies.studentenweb.org/ Officiële website van Lerkeveld Presidium] *[https://web.archive.org/web/20050201160156/http://lerkeveld.be/ Officiële website van Lerkeveld] *[http://www.jezuieten.org/ Officiële website van de Jezuïetn] [[Categorie:Leuven]] [[Categorie:Bouwwerk in Vloams-Broabant]] [[Categorie:Christndom in Vloandern]] e35pnmwfrjsa290d013t8tkuhg51qyo Amsterdam 0 19281 328259 318305 2026-10-25T08:59:32Z Vluvlu 31944 /* Bekende inweuners */ 328259 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hollandsche gemêente |noame = Amsterdam |woapn = Amsterdam wapen.svg |vlagge = Flag of Amsterdam.svg |koarte = Map - NL - Municipality code GM0363 as 2022.png |koarte2 = Gem-Amsterdam-OpenTopo.jpg |provinsje = Nôord-Holland |latitudeGraden = 52 |latitudeMinuten = 22 |latitudeSeconden = 18 |longitudeGraden = 4 |longitudeMinuten = 54 |longitudeSeconden = 0 |ipp = 243,65 |land = 188,12 |woater = 55,53 |inw = 918.117 |joar = 2023 |dichtheid = 4880 |hoofdplekke = Amsterdam |burgemêester = Femke Halsema |party = GL |postcode = 1011-1384 |web = [https://www.amsterdam.nl/ www.amsterdam.nl] }} '''Amsterdam''' is 'n hoofdstad en grotste gemêente van [[Holland]]. De stad ligt in de provinsje [[Nôord-Holland]] an de riviere den Amstel en an 't meer 't Ey. Der weunn oungeveer 918.000 menschn in de gemêente en oungeveer 896.000 menschn in de stad (2023). De stad is administratief ounderverdêeld in zeevn stadsdêeln die were zyn ounderverdêeld in wykn. Amsterdam dankt zyn noame an de liggienge by e dam die angeleid is in de 13ste êeuwe in den Amstel. [[Ofbeeldienge:Zicht op Amsterdam1.jpg|thumb|left|<div class="center">Zicht ip Amsterdam</div>]] {{clear|left}} De binnestad van Amsterdam ligt te zuudn van 't Ey. De grachtngordel uut de 17ste êeuwe met d' hoofdgrachtn (Singel, Herengracht, Keizersgracht en Prinsengracht) en e stik omliggend gebied, stoan sedert 1 ogustus 2010 ip de lyste van [[UNESCO weirelderfgoed]]. [[Ofbeeldienge:Amsterdam airphoto.jpg|thumb|left|<div class="center">Luchtfotto van de grachtngordel van Amsterdam. 't Woater vanboovn is 't Ey.</div>]] {{clear|left}} Bekende musea in Amsterdam zyn 't Ryksmuseum,<ref>[https://www.rijksmuseum.nl/ Ryksmuseum an de Museumstroate] rijksmuseum.nl</ref> 't Stedelik Museum<ref>[http://www.stedelijk.nl/ Stedelyk museum an 't Museumpling] stedelijk.nl</ref> en 't Van Gogh Museum an 't Museumpling.<ref>[http://www.vangoghmuseum.nl/nl/plan-je-bezoek?gclid=CJn-n4H86MECFUeWtAod4AEAiA Van Gogh Museum an de Paulus Potterstroate an 't Museumpling] vangoghmuseum.nl</ref> ==Sport== Foetbolploeg [[AFC Ajax]] komt uut in de eredivisie en speelt thuuswedstrydn in Amsterdam ArenA. ==Bekende inweuners== *[[Johan Cruijff]], foetbollist en trainer *[[Wim Ruska]], nationoal kampioen worsteln en weireld- en olympisch kampioen judo. *[[Joop den Uyl]], polletieker == Referensjes == <references/> == Externe koppeliengn == * [https://web.archive.org/web/20231209091429/https://www.plaatsengids.nl/amsterdam Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/gemeente/amsterdam/ AlleCijfers] {{commonscat|Amsterdam}} {{Hoofdsteedn in Europa}} [[Categorie:Amsterdam| ]] [[Categorie:Hoofdstad in Europa]] [[Categorie:Plekke in Nôord-Holland]] [[Categorie:Stad in Olland]] bphcrbw4u93vtij1e6cezh5bsmnhc76 Hilversum 0 20881 328256 317302 2026-10-25T08:56:30Z Vluvlu 31944 /* Bekende Hilversummers */ 328256 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hollandsche gemêente |noame=Hilversum |woapn=Hilversum.svg |vlagge=Hilversum vlag.svg |koarte=NL - locator map municipality code GM0402 (2016).png |koarte2=Gem-Hilversum-OpenTopo.jpg |provinsje=Nôord-Holland |latitudeGraden=52 |latitudeMinuten=13 |latitudeSeconden= |longitudeGraden=5 |longitudeMinuten=11 |longitudeSeconden= |ipp=46,36 |land=45,61 |woater=0,75 |inw=93.345 |joar=2023 |dichtheid=2047 |hoofdplekke=Hilversum |burgemêester=Gerhard van den Top |party=partylôos |postcode=1211-1223 |web=[https://www.hilversum.nl/ hilversum.nl] }} '''Hilversum''' is de zeevnendertigste [[gemêente]] van [[Holland]] en de zesde grotste stad van de [[provinsje]] [[Nôord-Holland]]. De stad ligt an 't "''Hilversums Kanoal''". Der weunn oungeveer 93.000 menschn (2023). De stad is administratief ounderverdêeld in neegn wykn die were zyn ounderverdêeld in 47 buurtn.<ref>[http://www.tgooi.info/hilversum/wijken_buurten.php Wykn in Hilversum] tgooi.info</ref> ==Geschiedenisse== Hilversum is ountstoan ols klêene nederzettienge zo 'n twêeduusd joar v.Chr. De beweuners bouwdn ton grafheuvels (Westerheide en Zuuderheide)<ref>[http://www.tgooi.info/hilversum/#geschiedenis Geschiedenisse van Hilversum] tgooi.info</ref> In de binnestad van Hilversum stoan vele ryksmonumentoale uzen en e kerke. <gallery widths="175" heights="250"> Oude-Raadhuis Kerkbrink-6 Hilversum Nederland.JPG|Zicht ip 't Oud Roadhuus van Hilversum. Nu is 't in gebruuk ols Museum Hilversum (ryksmonument) Overzicht achtergevel omroepstudio - Hilversum - 20343306 - RCE.jpg|Zicht ip de AVRO studio in Hilversum (ryksmonument) Grote-Kerk Oude-Torenstraat-6 Hilversum Nederland.JPG|Zicht ip de Grôte Kerke an d' Oude Torenstroate in Hilversum (ryksmonument) 20110125 Raadhuis Hilversum 14.JPG|Zicht ip 't Roadhuus van Hilversum (ryksmonument) </gallery> Bekende musea in Hilversum zyn 't Museum Hilversum<ref>[http://www.museumhilversum.nl/ Museum Hilversum an de Kerkbrink] museumhilversum.nl</ref> en 't Omroepmuseum<ref>[http://www.beeldengeluid.nl/?gclid=CKHh-8jfqsMCFQvItAod0wwAig Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid an de Media Parkboulevard] beeldengeluid.nl</ref> ==Trivia== *Hilversum wierd ook wel omroepstad genoamd, teegnwoordig mediastad.<ref>[http://www.omgevingseducatie.nl/digiles-omroepstad-hilversum/item_0.html Van omroepstad noar mediastad ] omgevingseducatie.nl</ref><ref>[http://mediastad.nl/ Hilversum mediastad] mediastad.nl</ref> ==Bekende Hilversummers== *Reggie de Jong, zwemster *Petra Lugtenburg, zangeresse en liedjesschryfster *Linda de Mol, actrice en tv-presentatrice *Jeroen Pauw, tv-presentateur *Christa Rosier, omroepster *Hans Schiffers, tv-presentateur *[[Joop den Uyl]], polletieker ==Wykn== De wykn met hunder officiële noame zyn: {| width=50% | *Centrum *Noordwest *Zuidwest *Zuid *Zuidoost | *Oost *Noordoost *Hilversumse Meent *Landelijk gebied |} ==Referensjes== <references/> ==Externe koppelienge== * [http://www.nicospilt.com/index_index_hilversumvroeger4.htm De geschiedenisse van Hilversum - nicospilt.com] * [https://web.archive.org/web/20230529143952/https://www.plaatsengids.nl/hilversum Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/gemeente/hilversum/ AlleCijfers] {{Commonscat|Hilversum}} [[Categorie:Gemêente in Nôord-Holland]] [[Categorie:Plekke in Nôord-Holland]] [[Categorie:Stad in Olland]] jkn8mgrenyl62ymlp0vfk8v39k096eo 2024 0 27488 328265 328194 2026-10-25T09:47:45Z ~2026-56979-04 32010 /* Gebeurtenisn */ 328265 wikitext text/x-wiki <div class="center">[[2021]] - [[2022]] - [[2023]] - '''2024''' - [[2025]] - [[2026]] - [[2027]]</div> 't Joar '''2024''' is e schrikkeljoar joar die begunt ip e [[moandag]] in de [[Gregorioansche kalender]]. 't Is 't 24e joar van 't 3e millennium en van d' 21e êeuwe en 't vuufde joar van 't decennium 2020-2029. == Gebeurtenisn == ;januoari * [[1 januoari|1]] - Van 1 januoari toet 30 juni 2024 is [[België]] vôorzitter van de Road van d' [[Europeesche Unie]]. * 1 - [[Egypte]], [[Ethiopië]], [[Iran]], Saoedi-Arabië en de Verênigde Arabische Emiroat'n sluut'n hunder an by de BRICS-land'n. * 1 - Zwoare eirdbevienge ip de westkust van [[Japan]] met e sterkte van 7,6 ip de [[schoale van Richter]]. * [[9 januoari|9]] - De Fransche president Emmanuel Macron benoemt de 34-joarige Gabriel Attal toet premier van Vrankryk. * [[13 januoari|13]] - Taiwaneesche presidentsverkieziengn: Lai Ching-te van de China-kritische regeernde Democratische Progressieve Partië wint mè 40% van de stemn. * [[14 januoari|14]] - In [[Denemark'n]] doe keuniginne Margrethe II trôonsofstand in 't vôordêel van heur oudste zeune Frederik. * [[19 januoari|19]] - Japan is 't vuufde land die der in sloagt van te land'n ip de [[moane]] mè SLIM (Smart Lander for Investigating Moon). * [[24 januoari|24]] - E Russische militaire transportvlieger met an bôord (volgns Rusland) 65 Oekraïensche krygsgevangene, zes bemannyngsleed'n en drie bewoakers stort nere in 't Russisch Korochansky-district, vlakby d' Oekraïensche grenze, waarby dat iederêen an bôord an zyn ende komt. * [[26 januoari|26]] - 't Internationoal Gerechtshof van de [[VN]] in Den Haag beslist dat [[Israël]] der alles moet an doeën vor e genocide in Gaza te belett'n en humanitaire hulpe toe te stoan. ;februoari * [[1 februoari|1]] - Oorloge Israël-Hamas: De Verênigde Stoat'n legn sancsjes ip an vier Israëlische kolonist'n vanwege 't geweld ip de Westelike Jordoanoever. * 1 - Russischn inval in Oekraïne: Al de 27 EU-lidstoat'n komn overêen over e steunpakket van 50 miljard euro an Oekraïne. ;juni * [[9 juni|9]] - Europeesche, federoale en regionoale verkieziengn in [[België]]. ;juli * [[2 juli|2]] - [[Holland]] krygt e nieuwe regerienge: 't [[kabinet-Schoof]], bestaande uut [[PVV]], [[VVD]], [[NSC]] en [[BBB]]. ;oktober * [[13 oktober|13]] - Gemêente- en provinsjeroadsverkieziengn in België. == Gestorvn == ;januoari * [[4 januoari|4]] - David Soul (David Solberg) (80), Amerikoans-Britschn acteur en zanger * [[7 januoari|7]] - Franz Beckenbauer (78), Duutsche foetballist * [[23 januoari|23]] - Melanie Safka (76), Amerikoansche zangeresse-liedjesschryfster ;februoari * [[3 februoari|3]] - Victor Emanuel van Savoye (86), Italioansche prins * [[5 februoari|5]] - [[Dries van Agt]] (93), Hollandsche polletieker * 5 - Walter van den Broeck (82), Vlamsche schryver * [[16 februoari|16]] - Aleksej Navalny (47), Russischn avocoat en polletiekn activist * 16 - Jan Sørensen (68), Deensche foetballist ;moarte * [[17 moarte|17]] - Walter Van der Plaetsen (83), Vlamsche polletieker ;april * [[5 april|5]] - Gwij Mandelinck (Guido Haerynck) (87), West-Vlamschen dichter * [[8 april|8]] - Jaak Gabriëls (80), Vlamsche polletieker * [[20 april|20]] - Jean-Marie Aerts (72), West-Vlamsche muzikant * [[30 april|30]] - Duane Eddy (86), Amerikoansche gitarist ;meie * [[2 meie|2]] - Sjoukje Dijkstra (82), Hollandsche kunstschatster * [[15 meie|15]] - [[Patrick Moenaert]] (75), West-Vlamsche polletieker en burgemeester van Brugge * [[18 meie|18]] - Frank Ifield (86), Brits-Australische zanger ;juni * [[11 juni|11]] - Françoise Hardy (80), Fransche zangeresse en actrice * [[15 juni|15]] - Freddy Willockx (76), Vlamsche polletieker * [[18 juni|18]] - Anouk Aimée (92), Fransche actrice * [[19 juni|19]] - Jan Cremer (84), Hollandsche schryver en kunstenoare * [[20 juni|20]] - Donald Sutherland (88), Canadeeschen acteur * [[30 juni|30]] - [[Gilbert Desmet]] (93), West-Vlamsche coureur ;juli * [[30 juli|30]] - Karel Rottiers (71), Vlamsche coureur ;ogustus * [[6 ogustus|6]] - Octave Landuyt (101), Vlamsche kunstschilder en beeldhouwer * [[15 ogustus|15]] - Paul Koeck (83), Vlamsche schryver-scenarist * [[18 ogustus|18]] - Alain Delon (88), Franschen acteur ;september * [[9 september|9]] - Caterina Valente (93), Frans-Italioansche zangeresse * [[17 september|17]] - Magda De Galan (77), Belgische politica * [[28 september|28]] - Kris Kristofferson (88), Amerikoansche zanger-liedjesschryver en acteur ;oktober * [[6 oktober|6]] - Johan Neeskens (73), Hollandsche voetbalspeelder en trainer ;november * [[3 november|3]] - Quincy Jones (91), Amerikoansche muziekproducent, compositeur en muzikant * [[24 november|24]] - Breyten Breytenbach (85), Zuyd-Afrikoansche schryver, dichter, schilder en activist ;december * [[4 december|4]] - Birgitta van Zweed'n (87), Zweedsche prinsesse * [[6 december|6]] - Edwin Ysebaert (64), Vlamsche radio- en tv-presentateur * [[17 december|17]] - Rik Van Looy (90), Vlamsche coureur * [[19 december|19]] - Miet Smet (81), Vlamsche politica * [[29 december|29]] - Jimmy Carter (100), president van de Verênigde Stoat'n en Nobelpryswinnoare {{commonscat|2024}} [[Categorie:2020-2029]] pkwsrxsqhfyyltkxxk8z920y1sndqo6 328266 328265 2026-10-25T09:50:36Z ~2026-56979-04 32010 /* Gebeurtenisn */ 328266 wikitext text/x-wiki <div class="center">[[2021]] - [[2022]] - [[2023]] - '''2024''' - [[2025]] - [[2026]] - [[2027]]</div> 't Joar '''2024''' is e schrikkeljoar joar die begunt ip e [[moandag]] in de [[Gregorioansche kalender]]. 't Is 't 24e joar van 't 3e millennium en van d' 21e êeuwe en 't vuufde joar van 't decennium 2020-2029. == Gebeurtenisn == ;januoari * [[1 januoari|1]] - Van 1 januoari toet 30 juni 2024 is [[België]] vôorzitter van de Road van d' [[Europeesche Unie]]. * 1 - [[Egypte]], [[Ethiopië]], [[Iran]], Saoedi-Arabië en de Verênigde Arabische Emiroat'n sluut'n hunder an by de BRICS-land'n. * 1 - Zwoare eirdbevienge ip de westkust van [[Japan]] met e sterkte van 7,6 ip de [[schoale van Richter]]. * [[9 januoari|9]] - De Fransche president Emmanuel Macron benoemt de 34-joarige Gabriel Attal toet premier van Vrankryk. * [[13 januoari|13]] - Taiwaneesche presidentsverkieziengn: Lai Ching-te van de China-kritische regeernde Democratische Progressieve Partië wint mè 40% van de stemn. * [[14 januoari|14]] - In [[Denemark'n]] doe keuniginne Margrethe II trôonsofstand in 't vôordêel van heur oudste zeune Frederik. * [[19 januoari|19]] - Japan is 't vuufde land die der in sloagt van te land'n ip de [[moane]] mè SLIM (Smart Lander for Investigating Moon). * [[24 januoari|24]] - E Russische militaire transportvlieger met an bôord (volgns Rusland) 65 Oekraïensche krygsgevangene, zes bemannyngsleed'n en drie bewoakers stort nere in 't Russisch Korochansky-district, vlakby d' Oekraïensche grenze, waarby dat iederêen an bôord an zyn ende komt. * [[26 januoari|26]] - 't Internationoal Gerechtshof van de [[VN]] in Den Haag beslist dat [[Israël]] der alles moet an doeën vor e genocide in Gaza te belett'n en humanitaire hulpe toe te stoan. ;februoari * [[1 februoari|1]] - Oorloge Israël-Hamas: De Verênigde Stoat'n legn sancsjes ip an vier Israëlische kolonist'n vanwege 't geweld ip de Westelike Jordoanoever. * 1 - Russischn inval in Oekraïne: Al de 27 EU-lidstoat'n komn overêen over e steunpakket van 50 miljard euro an Oekraïne. ;juni * [[9 juni|9]] - Europeesche, federoale en regionoale verkieziengn in [[België]]. ;juli * [[2 juli|2]] - [[Holland]] krygt e nieuwe regerienge: 't [[kabinet-Schoof]], bestaande uut [[PVV (Holland)|PVV]], [[VVD]], [[NSC]] en [[BBB]]. ;oktober * [[13 oktober|13]] - Gemêente- en provinsjeroadsverkieziengn in België. == Gestorvn == ;januoari * [[4 januoari|4]] - David Soul (David Solberg) (80), Amerikoans-Britschn acteur en zanger * [[7 januoari|7]] - Franz Beckenbauer (78), Duutsche foetballist * [[23 januoari|23]] - Melanie Safka (76), Amerikoansche zangeresse-liedjesschryfster ;februoari * [[3 februoari|3]] - Victor Emanuel van Savoye (86), Italioansche prins * [[5 februoari|5]] - [[Dries van Agt]] (93), Hollandsche polletieker * 5 - Walter van den Broeck (82), Vlamsche schryver * [[16 februoari|16]] - Aleksej Navalny (47), Russischn avocoat en polletiekn activist * 16 - Jan Sørensen (68), Deensche foetballist ;moarte * [[17 moarte|17]] - Walter Van der Plaetsen (83), Vlamsche polletieker ;april * [[5 april|5]] - Gwij Mandelinck (Guido Haerynck) (87), West-Vlamschen dichter * [[8 april|8]] - Jaak Gabriëls (80), Vlamsche polletieker * [[20 april|20]] - Jean-Marie Aerts (72), West-Vlamsche muzikant * [[30 april|30]] - Duane Eddy (86), Amerikoansche gitarist ;meie * [[2 meie|2]] - Sjoukje Dijkstra (82), Hollandsche kunstschatster * [[15 meie|15]] - [[Patrick Moenaert]] (75), West-Vlamsche polletieker en burgemeester van Brugge * [[18 meie|18]] - Frank Ifield (86), Brits-Australische zanger ;juni * [[11 juni|11]] - Françoise Hardy (80), Fransche zangeresse en actrice * [[15 juni|15]] - Freddy Willockx (76), Vlamsche polletieker * [[18 juni|18]] - Anouk Aimée (92), Fransche actrice * [[19 juni|19]] - Jan Cremer (84), Hollandsche schryver en kunstenoare * [[20 juni|20]] - Donald Sutherland (88), Canadeeschen acteur * [[30 juni|30]] - [[Gilbert Desmet]] (93), West-Vlamsche coureur ;juli * [[30 juli|30]] - Karel Rottiers (71), Vlamsche coureur ;ogustus * [[6 ogustus|6]] - Octave Landuyt (101), Vlamsche kunstschilder en beeldhouwer * [[15 ogustus|15]] - Paul Koeck (83), Vlamsche schryver-scenarist * [[18 ogustus|18]] - Alain Delon (88), Franschen acteur ;september * [[9 september|9]] - Caterina Valente (93), Frans-Italioansche zangeresse * [[17 september|17]] - Magda De Galan (77), Belgische politica * [[28 september|28]] - Kris Kristofferson (88), Amerikoansche zanger-liedjesschryver en acteur ;oktober * [[6 oktober|6]] - Johan Neeskens (73), Hollandsche voetbalspeelder en trainer ;november * [[3 november|3]] - Quincy Jones (91), Amerikoansche muziekproducent, compositeur en muzikant * [[24 november|24]] - Breyten Breytenbach (85), Zuyd-Afrikoansche schryver, dichter, schilder en activist ;december * [[4 december|4]] - Birgitta van Zweed'n (87), Zweedsche prinsesse * [[6 december|6]] - Edwin Ysebaert (64), Vlamsche radio- en tv-presentateur * [[17 december|17]] - Rik Van Looy (90), Vlamsche coureur * [[19 december|19]] - Miet Smet (81), Vlamsche politica * [[29 december|29]] - Jimmy Carter (100), president van de Verênigde Stoat'n en Nobelpryswinnoare {{commonscat|2024}} [[Categorie:2020-2029]] nbfza5aplo5dot7emf1w6wjjdmp5ebl Dick Schoof 0 27932 328262 328188 2026-10-25T09:15:11Z Vluvlu 31944 328262 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:Shigeru Ishiba and Dick Schoof at the Japanese Kantei 2025 (14).jpg|thumb|Dick Schoof (2025)]] '''Dick Schoof''' ([[Santpoort]], [[8 moarte]] [[1957]]) is e voormaolige [[Holland]]sche ambtenoar en polletieker. Van [[2024]] tot [[2026]] wast ie premier Ie had belangryke ambtelyke postn ip 't gebied van immigroatie en veiligheid. Van 2 juli 2024 tot 23 februoari 2026 wast ie premier (êeste minister) van Holland (kabinet-Schoof). == Externe koppelienge == * [https://www.parlement.com/id/vhy1hxgpp6zh/h_w_m_dick_schoof Drs. H.W.M. (Dick) Schoof], Parlement.com {{Hollandsche premiers}} {{DEFAULTSORT:Schoof, Dick}} [[Categorie:Hollandsch premier]] [[Categorie:Hollandsch minister]] reuc9bbybrnd3bv8fsby0uyd5h3ah92 328263 328262 2026-10-25T09:16:54Z Vluvlu 31944 328263 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:Shigeru Ishiba and Dick Schoof at the Japanese Kantei 2025 (14).jpg|thumb|Dick Schoof (2025)]] '''Dick Schoof''' ([[Santpoort]], [[8 moarte]] [[1957]]) is e voormaolige [[Holland]]sche ambtenoar en polletieker. Van [[2024]] tot [[2026]] wast ie premier Ie vervulde belangryke ambtelyke postn ip 't gebied van immigroatie en veiligheid. Van 2 juli 2024 tot 23 februoari 2026 wast ie premier (êeste minister) van Holland (kabinet-Schoof). == Externe koppelienge == * [https://www.parlement.com/id/vhy1hxgpp6zh/h_w_m_dick_schoof Drs. H.W.M. (Dick) Schoof], Parlement.com {{Hollandsche premiers}} {{DEFAULTSORT:Schoof, Dick}} [[Categorie:Hollandsch premier]] [[Categorie:Hollandsch minister]] ne2qiksza13dozivbn4c7z9l6ahe7n7 2026 0 28700 328290 328153 2026-10-25T10:57:46Z ~2026-56873-41 32011 /* Gestorvn */ 328290 wikitext text/x-wiki <div class="center">[[2023]] - [[2024]] - [[2025]] - '''2026''' - [[2027]] - [[2028]] - [[2029]]</div> 't Joar '''2026''' is e geweun joar die begunt ip e [[dunderdag]] in de [[Gregorioansche kalender]]. 't Is 't 26e joar van 't 3e millennium en van d' 21e êeuwe en 't zeevnste joar van 't decennium 2020-2029. == Gebeurtenissn == ;januoari * [[1 januoari|1]] - [[Bulgareye]] voert den [[euro]] in en komt den 21e lidstoat van d' eurozone. * 1 - [[Cyprus]] pakt 't voorzitterschap van de Road van d' Europeesche Unie over. * 1 - In 't [[Zwitserland|Zwitsers]] ski-oord Crans-Montana valln te minste 40 dooie deur e brand in e bar (Le Constellation). * [[3 januoari|3]] - De [[Verênigde Stoatn]] voern luchtanvalln uut ip [[Venezuela]] en arresteern de Venezoloansche president [[Nicolás Maduro]]. * [[7 januoari|7]] - In Minneapolis, [[Minnesota]], [[Verênigde Stoatn]], schiet een ICE-agent (U.S. Immigration and Customs Enforcement) e 37-joarige Amerikoansche vrouwe dôod. In de doaripvolgnde doagn breekn hevige protestn uut over 't incident. * [[10 januoari|10]] - D' [[Iran|Iraneesche]] protestn teegn 't islamitisch regime, die ip 28 december 2025 begost zyn, wordn heviger. 't Internet is al verschillige doagn ofgeslootn. Doarom is 't moeilik vor informoasje deure te krygn vanuut Iran. * [[18 januoari|18]] - Achter dat den Amerikoansche president Trump gedreigd hèt met extra invoerheffiengen vo landn die [[Groenland]] militair willn steunn, verkloarn acht betrokkn Europeesche landn gezoamelik dat de dreigienge van Trump vo Groenland t' annexeern e gevoarlike negatieve spiroal riskeert en de transatlantische betrekkiengn oundermynt. * 18 - In Adamuz, in 't zuudn van [[Spanje]], in de provinsje [[Andalusië]], zyn 2 hogesnelheidstreings ountspoord. Der valln minstns 42 dôoie en mêer of 150 gekwetste. * [[19 januoari|19]]-[[23 januoari|23]] - 't 56e World Economic Forum wordt g'houdn in Davos, [[Zwitserland]]. * [[22 januoari|22]] - In de marge van 't World Economic Forum in Davos hèn de leiders van e 20-tal landn 't handvest van de Vredesroad (''Board of Peace'') van den Amerikoansche president [[Donald Trump]] oundertêkend. De mêeste Europeesche landn doen der nie an mee. D' organisoasje is deur Trump ipgericht vo de vredeshandhoavienge over hêel de weireld te bevordern. * [[27 januoari|27]] - D' [[Europeesche Unie]] en [[Indië]] sluutn e vryhandelsoverêenkomst achter bykan twientig joar ounderhandeln. ;februoari * [[5 februoari|5]] - Der komt een ende an 't 'New START-verdrag', die strategische kernwoapns tusschn de Verênigde Stoatn en Rusland beperkt. * [[6 februoari|6]] t/m [[22 februoari|22]] - De 25ste Olympische Wienterspeeln wordn g'houdn in [[Milaan]] en Cortina d'Ampezzo, [[Itoalië]]. * [[8 februoari|8]] - Portugeesche presidentsverkiezienge: de socialistische kandidoat António José Seguro wordt verkoozn tout president van [[Portugal]]. * [[12 februoari|12]] - Achter 613 doagn ounderhandeln, krygt 't [[Brussels Hoofdstedelik Gewest]] e nieuwe regerienge. Twêe doagn loater wordt 't beëdigd en Boris Dilliès ([[MR]]) wordt de nieuwe minister-president. * [[19 februoari|19]] - Den [[Grôot-Brittannië|Britschn]] ex-prins Andrew Mountbatten-Windsor wordt ip zyn landgoed in Sandringham g'arresteerd deur de poliesje, omdat 'n dervan verdacht wordt dat ie een ambtsmisdryf zou gepleegd hèn. * [[23 februoari|23]] - [[Holland]] krygt e nieuwe regerienge: 't [[kabinet-Jetten]], bestaande uut [[D66]], [[VVD]] en [[CDA]]. * [[26 februoari|26]] - De regerienge van [[Pakistan]] verkloart den oorlog an de Taliban in [[Afghanistan]]. * [[28 februoari|28]] - De Verênigde Stoatn en Israël lanceern anvalln ip [[Iran]], woarby verschillige hoge Iroansche functionoarissn gedôod wordn, woarounder den hoogste leider Ali Khamenei. Iran lanceert vergeldiengsanvalln teegn Amerikoansche militaire boasissn in de Golf. ;moarte * [[2 moarte|2]] - De [[Libanon|Libaneesche]] militante groep Hezbollah lanceert anvalln teegn Israël os vergeldienge vo de môord ip den Iroanschn Ipperste Leider, Ali Khamenei. * [[9 moarte|9]] - D' Iroansche elite hèt Mojtaba Khamenei, de zeune van de vermôorde ayatollah Ali Khamenei, gekoozn ols nieuwe hoogste leider van 't land. * [[13 moarte|13]] - D' Amerikoansche luchtmacht voert e grôotschoalig bombardement uut ip 't eiland Kharg, 't belangrykste olie-exportknooppunt van Iran in de [[Perzische Golve]]. * [[24 moarte|24]] - 't Iroans ministerie van Buutnlandsche Zoakn lat per brief weetn an de [[Verênigde Noaties]] da scheepn die nie geboundn zyn an de Verênigde Stoatn of Israël, deur de [[Stroate van Hormuz]] kunn voarn. * 24 - Parlementsverkieziengn in 't Keunienkryk [[Denemarkn]]: De coaliesje van premier Mette Frederiksen verliest heur mêerderheid in 't parlement. ;april * [[1 april|1]] - NASA lanceert d' Artemis II-missie, d' êerste bemande vlucht noa de [[moane]] sedert Apollo 17 in 1972. * [[7 april|7]] - Achter een ultimoatum van den Amerikoansche president Trump over de Stroate van Hormuz, kommn de Verênigde Stoatn en Iran overêen met e woapnstilstand van twêe weekn via bemiddelienge van [[Pakistan]]. * [[8 april|8]] - Israël voert de bombardementn ip Hezbollah in Libanon ip. Der valln e goeie 300 dôo en mêer of duusd gekwetste. * [[10 april|10]] - De bemannienge van Artemis II kêert mè succes were noa d' [[eirde (planete)|eirde]] en stort veilig nere in de [[Stilln Oceoan]] dichte by San Diego. * [[12 april|12]] - Parlementsverkieziengn in [[Hongareye]]: D' Hongoarsche oppositiepartie Tisza, ounder leidienge van Peter Magyar, wint de verkieziengn, woarmee dat er een ende komt an 16 joar Fidesz-KDNP-regerienge van premier Viktor Orbán. * [[19 april|19]] - Parlementsverkieziengn in [[Bulgareye]]: Progressief Bulgareye, de coaliesje van ex-president Rumen Radev, wint de verkieziengn mè 44% van de stemmn en e mêerderheid van de zetels. ;meie * [[1 meie|1]] - De Verênigde Arabische Emiroatn verloatn den OPEC, achter zes decennia lidmoatschap. * [[12 meie|12]] - [[16 meie|16]] - 't Euroviezje Songfestival 2026 wordt g'houdn in [[Weenn]], Ôostnryk. De Bulgoarsche Dara wint mè 't liedje "Bangaranga". 't Is den êerste ki da [[Bulgareye]] 't festival wint. * [[16 meie|16]] - De Weireldgezoundheidsorganisoasje (WHO) roept een ebola-uutbroak in de [[Democroatische Republiek Congo]] en Oeganda uut tout een internationale nôodsituoasje ip gebied van de volksgezoundheid. * [[20 meie|20]] - De [[Verênigde Stoatn]] kloagn de vroegere [[Cuba|Cuboansche]] president Raúl Castro (94) an vo zyn rolle by 't nereschietn van twi vliegers van e Cuboans-Amerikoansche humanitaire organisoasje in 1996. * [[22 meie|22]] - By een ountploffienge van [[goaze]] in e koolmyne in Shanxi, [[China]], zyn te minste 90 mynwerkers gestorvn. * [[26 meie|26]] - E schoolbus mè lêerliengn van e schole vo buutngeweun ounderwys in [[Buggenhout]], rydt teegn e slagboom en komt in botsienge met e tring. Der valln vier dôo, twi joungers, de chauffeur en de begeleidster. ;juni * [[8 juni|8]] - E zwoare [[eirdbevienge]] met e kracht van 7,8 ip de [[schoale van Richter]] treft de [[Filipynn]], de sterkstn van 't land sedert 1990. * [[11 juni|11]] - 't 23e [[Weireldkampioenschap foetbol]] goat deure van 11 juni t/m 19 juli in [[Canada]], [[Mexico]] en de [[Verênigde Stoatn]]. * [[12 juni|12]] - Elon Musk wordt den êerste biljonair ter weireld achter da zyn ruumtevoartbedryf SpaceX g'introduceerd wordt ip de beurze. * [[15 juni|15]] - De Verênigde Stoatn en Iran moakn e vorlopig akkôord bekend vo den Iranoorlog te beëndign en de [[Stroate van Hormuz]] t' heropenn. * [[17 juni|17]] - Zwoare hittegolve in West- en Zuud-Europa, die in België deurt van 17 juni toet 29 juni. * [[21 juni|21]] - De rechtsche kandidoat Abelardo de la Espriella wint de presidentsverkieziengn in [[Colombia]]. * [[22 juni|22]] - Keir Starmer makt zyn oentslag bekend als êerste minister van 't [[Verênigd Keunienkryk]]. * [[24 juni|24]] - E zwoare eirdbevienge met e kracht van 7,5 ip de [[schoale van Richter]] treft [[Venezuela]]. ;juli * [[4 juli|4]] - [[9 juli|9]] - Stoatsbegroavienge van Ali Khamenei, den hoogste leider van Iran die binst den Iranoorlog vermôord wierd. * [[7 juli|7]] - [[8 juli|8]] - De NAVO-top van 2026 goat deure in Ankara, [[Turkeye]]. * [[10 juli|10]] - 't Zuudn van Europa oendergoat een uutzoenderlike hittegolve. By zwoare nateur-en busbrandn in en roend 't Zuud-Spoans bergdorp Bédar (Almería), stervn 13 menschn, woaroender drie Belgn. * [[12 juli|12]] - Zwoare brand in 't Bus van Fontainebleau, dichte by Parys. D' Autoroute du Soleil, de drukke boane noa 't zuudn van Vrankryk, wordt ofgeslootn. * [[19 juli|19]] - Finalle van 't [[Weireldkampioenschap foetbol|WK foetbal]] 2026: Spanje versloat titelverdediger Argentinië met 1–0 in de verlengienge en verovert doarmee achter 16 joar zyn twêede weireldtitel. * [[20 juli|20]] - Andy Burnham wordt deur keunienk Charles III benoemd toet premier van 't [[Verênigd Keunienkryk]], als ipvolger van Keir Starmer. ;ogustus * [[14 ogustus|14]]-[[31 ogustus]] - Zware brand ip de [[Hoge Veenn]]. * [[26 ogustus|26]] - Grôte overstromienge in [[Nepal]] en [[Tibet]]. ; september * [[22 september|22]] - Akkôord tuss'n de [[Verênigde Stoaten van Amerika|Verênigde Stoaten]], [[Groenland]] en [[Denemarkn]]. ; oktober * [[7 oktober|7]] - E [[eirdbevienge]] met e kracht van 1,9 in [[Ruuslee]]. == Gestorvn == ;januoari * [[4 januoari|4]] - Kamiel Dierckx (84), Vlamschn basketter * [[8 januoari|8]] - Astrid Roemer (78), Surinoams-Hollandsche schryfster * 8 - Wim Van Belleghem (62), West-Vlamsche roeier * [[17 januoari|17]] - Rita Smets (96), Vlamsche actrice * [[19 januoari|19]] - Valentino Garavani (93), Italioansche modeountwerper * [[30 januoari|30]] - Catherine O'Hara (71), Canadees-Amerikoansche actrice ;februoari * [[2 februoari|2]] - Chris Van den Abeele (61), Vlamsche journalist * [[4 februoari|4]] - François Beukelaers (88), Vlamschn acteur en zanger * [[11 februoari|11]] - Cees Nooteboom (92), Hollandsche schryver * 11 - James Van Der Beek (48), Amerikoanschn acteur * [[15 februoari|15]] - Robert Duvall (95), Amerikoanschn acteur * [[16 februoari|16]] - Billy Steinberg (74), Amerikoansche liedjesschryver * [[17 februoari|17]] - Jesse Jackson (84), Amerikoansche predikant, polletieker en burgerrechtnactivist * [[21 februoari|21]] - Koos Postema (93), Hollandsche radio- en tv-presentateur * [[27 februoari|27]] - Neil Sedaka (86), Amerikoansche zanger * [[28 februoari|28]] - Ali Khamenei (86), ayatollah en ipperste leider van Iran ;moarte * [[1 moarte|1]] - Gary Walker (Gary Leeds) (83), Amerikoanschn drummer en zanger * [[6 moarte|6]] - Jan Lenferink (80), Hollandsche radio- en tv-moaker * [[10 moarte|10]] - Luc Van der Kelen (77), Vlamsche journalist * [[22 moarte|22]] - Lionel Jospin (88), Fransche premier ;april * [[11 april|11]] - Sonja Barend (86), Hollandsche tv-presentatrice * [[17 april|17]] - Nathalie Baye (77), Fransche actrice * [[19 april|19]] - Desmond Morris (98), Iengelsche zoöloog, publicist, kunstschilder en tv-presentateur ;meie * [[5 meie|5]] - Hans Otten (55), Vlamsche presentateur, tv- en radiomoaker * [[18 meie|18]] - Étienne Davignon (93), Belgische diplomoat, polletieker en oundernemer * [[22 meie|22]] - Paul Weenen (89), West-Vlamschn basketter * [[26 meie|26]] - Martine Prenen (62), Vlamsche presentatrice en journaliste ;juni * [[3 juni|3]] - Margriet Hermans (72), Vlamsche zangeresse, actrice, tv-presentatrice en politica * [[10 juni|10]] - Wim T. Schippers (83), Hollandsche programmoaker, stemacteur, schryver en kunstnoare * [[11 juni|11]] - David Hockney (88), Iengelsche kunstschilder * [[18 juni|18]] - François Englert (93), Belgische fysicus en Nobelpryswinnoare ;juli * [[1 juli|1]] - [[Roger Vangheluwe]] (89), West-Vlamsche gêestelikn * [[8 juli|8]] - Bonnie Tyler (75), [[Wales|Welshe]] zangeresse * [[11 juli|11]] - Lindsey Graham (71), Amerikoansche polletieker * [[13 juli|13]] - Sam Neil (78), Nieuw-Zêelandschn acteur en regisseur * [[20 juli|20]] - Kevin Keegan (75), Iengelsche foetballist en trainer * [[24 juli|24]] - Ida d'Hooghe (94), Vlamsche omroepster * [[31 juli|31]] - Jerney Kaagman (79), Hollandsche zangeresse ;ogustus * [[6 ogustus|6]] - Peter Faber (82), Hollandsche acteur * [[12 ogustus|12]] - Jacques Wallage (79), Hollandsche polletieker * [[25 ogustus|25]] - Dolly Parton (80), Amerikoansche zangeresse * [[27 ogustus|27]] - Ratko Mladić (84), [[Bosnië-Herzegovina|Bosnisch-Servisch]] generoal en ôorlogsmisdoadiger * [[28 ogustus|28]] - Harald V van Nôorweegn (89), keunienk van [[Nôorweegn]] * [[31 ogustus|31]] - Édouard Balladur (97), Fransche premier * [[31 ogustus|31]] - Elco Brinkman (78), Hollandsche polletieker * [[31 ogustus|31]] - Ada Yonath (87), [[Israël]]ische scheikundige, winnoaresse van [[Nobelprys]] vô [[scheikunde]] in 2009 ; september * [[24 september|24]] - Hedwig Speliers (91), West-Vlamsche dichter * [[30 september|30]] - Paulien Cornelisse (50), Hollandsche schryfster en cabaretier ; oktober * [[5 oktober|5]] - Jim Bakker (86), Amerikoansche TV-evangelist * [[17 oktober|17]] - Maarten Spanjer (73), Hollandsche acteur en schryver * [[21 oktober|21]] - [[Jozef Deleu]] (89), West-Vlamsche dichter en schryver {{commonscat|2026}} [[Categorie:2020-2029]] f3wjturbi57mk2i6n2wp52c4cuxykz0 Democroatn 66 0 28764 328267 324201 2026-10-25T09:51:32Z ~2026-56979-04 32010 /* Volksverteegnwoordigienge */ 328267 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:D66 logo (2019–present).svg|thumb|Logo]] '''Democroatn 66''' ([[Nederlands]]: '''Democraten 66''', ofgekort: '''D66''', tout 1985: '''D'66''') is een [[Holland]]sche polletieke partie met e socioalliberoale signateure. Ze noemn hunder zelve progressief, socioalliberoal en ook wel vryzinnig. De partie wierd ipgericht ip 14 oktober 1966 in [[Amsterdam]]. D' ambiesje was e progressieve, nie-dogmoatische, moa pragmoatische volkspartie te zyn mè mêer zeggnschap van burgers in al d' openboare besteursorgoann, van hoge tout lêge. Nog assan is de partie vôorstander van administratieve vernieuwienge, moa der stoan ook andere thema's centroal, lik individuele ountplooiienge en Europeesche soamnwerkienge. By de Twêede Koamerverkieziengn van 29 oktober 2025 (best te vergelykn met de Belgische Koamer van volksverteegnwoordigers) hoalde D66 mè 26 zetels heur beste resultoat ôois en kwam ze de grotste partie. Doadeure leverde de partie vo den êerste kêe de minister-president: [[Rob Jetten]], die ip 23 februoari 2026 beëdigd wierd als minister-president van 't kabinet-Jetten. Achter de Twêede Koamerverkieziengn van 1967 kwam D'66 de Twêede Koamer binn mè zeevn zetels. Sedertdien zyn de verkieziengsresultoatn wisselvallig verloopn. By de verkieziengn van 2025 hoalde D66 mè 26 zetels 't grotste antal zetels in zyn bestoan en kwam ze de grotste partie van Holland. == Volksverteegnwoordigienge == D66 hè meegedoan an acht kabinettn. De volgnde menschn zyn vicepremier gewist: * Hans van Mierlo * Jan Terlouw * Els Borst * Thom de Graaf * Laurens-Jan Brinkhorst * Kajsa Ollongren * Wouter Koolmees * Sigrid Kaag * [[Rob Jetten]] (sinds 2026 premier) == Externe link == * [https://www.d66.nl/ Officiële website] {{Commonscat|Democraten 66}} [[Categorie:Hollandsche polletieke party]] 2azxdvbg1jb5e0brh254ge7k2dp0zhy 328268 328267 2026-10-25T09:53:33Z ~2026-56979-04 32010 /* Externe link */ 328268 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:D66 logo (2019–present).svg|thumb|Logo]] '''Democroatn 66''' ([[Nederlands]]: '''Democraten 66''', ofgekort: '''D66''', tout 1985: '''D'66''') is een [[Holland]]sche polletieke partie met e socioalliberoale signateure. Ze noemn hunder zelve progressief, socioalliberoal en ook wel vryzinnig. De partie wierd ipgericht ip 14 oktober 1966 in [[Amsterdam]]. D' ambiesje was e progressieve, nie-dogmoatische, moa pragmoatische volkspartie te zyn mè mêer zeggnschap van burgers in al d' openboare besteursorgoann, van hoge tout lêge. Nog assan is de partie vôorstander van administratieve vernieuwienge, moa der stoan ook andere thema's centroal, lik individuele ountplooiienge en Europeesche soamnwerkienge. By de Twêede Koamerverkieziengn van 29 oktober 2025 (best te vergelykn met de Belgische Koamer van volksverteegnwoordigers) hoalde D66 mè 26 zetels heur beste resultoat ôois en kwam ze de grotste partie. Doadeure leverde de partie vo den êerste kêe de minister-president: [[Rob Jetten]], die ip 23 februoari 2026 beëdigd wierd als minister-president van 't kabinet-Jetten. Achter de Twêede Koamerverkieziengn van 1967 kwam D'66 de Twêede Koamer binn mè zeevn zetels. Sedertdien zyn de verkieziengsresultoatn wisselvallig verloopn. By de verkieziengn van 2025 hoalde D66 mè 26 zetels 't grotste antal zetels in zyn bestoan en kwam ze de grotste partie van Holland. == Volksverteegnwoordigienge == D66 hè meegedoan an acht kabinettn. De volgnde menschn zyn vicepremier gewist: * Hans van Mierlo * Jan Terlouw * Els Borst * Thom de Graaf * Laurens-Jan Brinkhorst * Kajsa Ollongren * Wouter Koolmees * Sigrid Kaag * [[Rob Jetten]] (sinds 2026 premier) == Externe koppeliengn == * [https://www.d66.nl/ Officiële website] * [https://www.parlement.com/partij/d66-democraten-66 D66 (Democraten 66)], Parlement.com {{Commonscat|Democraten 66}} [[Categorie:Hollandsche polletieke party]] 0c4xiev5nk27mwinxpa5wqwpawccxeg 328269 328268 2026-10-25T09:55:29Z ~2026-56979-04 32010 /* Volksverteegnwoordigienge */ 328269 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:D66 logo (2019–present).svg|thumb|Logo]] '''Democroatn 66''' ([[Nederlands]]: '''Democraten 66''', ofgekort: '''D66''', tout 1985: '''D'66''') is een [[Holland]]sche polletieke partie met e socioalliberoale signateure. Ze noemn hunder zelve progressief, socioalliberoal en ook wel vryzinnig. De partie wierd ipgericht ip 14 oktober 1966 in [[Amsterdam]]. D' ambiesje was e progressieve, nie-dogmoatische, moa pragmoatische volkspartie te zyn mè mêer zeggnschap van burgers in al d' openboare besteursorgoann, van hoge tout lêge. Nog assan is de partie vôorstander van administratieve vernieuwienge, moa der stoan ook andere thema's centroal, lik individuele ountplooiienge en Europeesche soamnwerkienge. By de Twêede Koamerverkieziengn van 29 oktober 2025 (best te vergelykn met de Belgische Koamer van volksverteegnwoordigers) hoalde D66 mè 26 zetels heur beste resultoat ôois en kwam ze de grotste partie. Doadeure leverde de partie vo den êerste kêe de minister-president: [[Rob Jetten]], die ip 23 februoari 2026 beëdigd wierd als minister-president van 't kabinet-Jetten. Achter de Twêede Koamerverkieziengn van 1967 kwam D'66 de Twêede Koamer binn mè zeevn zetels. Sedertdien zyn de verkieziengsresultoatn wisselvallig verloopn. By de verkieziengn van 2025 hoalde D66 mè 26 zetels 't grotste antal zetels in zyn bestoan en kwam ze de grotste partie van Holland. D66 hè meegedoan an neegn kabinettn. De volgnde menschn zyn vicepremier gewist: * Hans van Mierlo * Jan Terlouw * Els Borst * Thom de Graaf * Laurens-Jan Brinkhorst * Kajsa Ollongren * Wouter Koolmees * Sigrid Kaag * [[Rob Jetten]] (sinds 2026 premier) == Externe koppeliengn == * [https://www.d66.nl/ Officiële website] * [https://www.parlement.com/partij/d66-democraten-66 D66 (Democraten 66)], Parlement.com {{Commonscat|Democraten 66}} [[Categorie:Hollandsche polletieke party]] 0eeqegk4kyu5h4ytv8tffw6sh37s1lp 328270 328269 2026-10-25T09:58:32Z ~2026-56979-04 32010 328270 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:D66 logo (2019–present).svg|thumb|Logo]] '''Democroatn 66''' ([[Nederlands]]: '''Democraten 66''', ofgekort: '''D66''', tout 1985: '''D'66''') is een [[Holland]]sche polletieke partie met e socioalliberoale signateure. Ze noemn hunder zelve progressief, socioalliberoal en ook wel vryzinnig. De partie wierd ipgericht ip 14 oktober 1966 in [[Amsterdam]]. D' ambiesje was e progressieve, nie-dogmoatische, moa pragmoatische volkspartie te zyn mè mêer zeggnschap van burgers in al d' openboare besteursorgoann, van hoge tout lêge. Nog assan is de partie vôorstander van administratieve vernieuwienge, moa der stoan ook andere thema's centroal, lik individuele ountplooiienge en Europeesche soamnwerkienge. Achter de Twêede Koamerverkieziengn van 1967 kwam D'66 de Twêede Koamer binn mè zeevn zetels. Sedertdien zyn de verkieziengsresultoatn wisselvallig verloopn. By de Twêede Koamerverkieziengn van 29 oktober 2025 (best te vergelykn met de Belgische Koamer van volksverteegnwoordigers) hoalde D66 mè 26 zetels heur beste resultoat ôois en kwam ze de grotste partie. Doadeure leverde de partie vo den êerste kêe de minister-president: [[Rob Jetten]], die ip 23 februoari 2026 beëdigd wierd als minister-president van 't kabinet-Jetten. D66 hè meegedoan an neegn kabinettn. De volgnde menschn zyn vicepremier gewist: * Hans van Mierlo * Jan Terlouw * Els Borst * Thom de Graaf * Laurens-Jan Brinkhorst * Kajsa Ollongren * Wouter Koolmees * Sigrid Kaag * [[Rob Jetten]] == Externe koppeliengn == * [https://www.d66.nl/ Officiële website] * [https://www.parlement.com/partij/d66-democraten-66 D66 (Democraten 66)], Parlement.com {{Commonscat|Democraten 66}} [[Categorie:Hollandsche polletieke party]] skbzp2h39pu67t2p3awisq9rt5w4xgi 328271 328270 2026-10-25T10:04:38Z ~2026-56979-04 32010 328271 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:D66 logo (2019–present).svg|thumb|Logo]] '''Democroatn 66''' ([[Nederlands]]: '''Democraten 66''', ofgekort: '''D66''', tout 1985: '''D'66''') is een [[Holland]]sche polletieke partie met e socioalliberoale signateure. Ze noemn hunder zelve progressief, socioalliberoal en ook wel vryzinnig. De partie wierd ipgericht ip 14 oktober 1966 in [[Amsterdam]]. D' ambiesje was e progressieve, nie-dogmoatische, moa pragmoatische volkspartie te zyn mè mêer zeggnschap van burgers in al d' openboare besteursorgoann, van hoge tout lêge. Nog assan is de partie vôorstander van administratieve vernieuwienge, moa der stoan ook andere thema's centroal, lik individuele ountplooiienge en Europeesche soamnwerkienge. Achter de Twêede Koamerverkieziengn van 1967 kwam D'66 de Twêede Koamer binn mè zeevn zetels. Sedertdien zyn de verkieziengsresultoatn wisselvallig verloopn. By de Twêede Koamerverkieziengn van 29 oktober 2025 (best te vergelykn met de Belgische Koamer van volksverteegnwoordigers) hoalde D66 mè 26 zetels heur beste resultoat ôois en kwam ze de grotste partie. Doadeure leverde de partie vo den êerste kêe de minister-president: [[Rob Jetten]], die ip 23 februoari 2026 beëdigd wierd als minister-president van 't kabinet-Jetten. D66 hè meegedoan an neegn kabinettn. De volgnde menschn zyn partyleider gewist: * Hans van Mierlo * Jan Terlouw * Laurens-Jan Brinkhorst * Maarten Engwirda * Hans van Mierlo * Els Borst * Thom de Graaf * Boris Dittrich * Lousewies van der Laan * Alexander Pechtold * [[Rob Jetten]] * Sigrid Kaag * Rob Jetten == Externe koppeliengn == * [https://www.d66.nl/ Officiële website] * [https://www.parlement.com/partij/d66-democraten-66 D66 (Democraten 66)], Parlement.com {{Commonscat|Democraten 66}} [[Categorie:Hollandsche polletieke party]] cwdb0bmlp7jbafr8ja575qcg1qyqdjd 328272 328271 2026-10-25T10:06:53Z ~2026-56979-04 32010 328272 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:D66 logo (2019–present).svg|thumb|Logo]] '''Democroatn 66''' ([[Nederlands]]: '''Democraten 66''', ofgekort: '''D66''', tout 1985: '''D'66''') is een [[Holland]]sche polletieke partie met e socioalliberoale signateure. Ze noemn hunder zelve progressief, socioalliberoal en ook wel vryzinnig. De partie wierd ipgericht ip 14 oktober 1966 in [[Amsterdam]]. D' ambiesje was e progressieve, nie-dogmoatische, moa pragmoatische volkspartie te zyn mè mêer zeggnschap van burgers in al d' openboare besteursorgoann, van hoge tout lêge. Nog assan is de partie vôorstander van administratieve vernieuwienge, moa der stoan ook andere thema's centroal, lik individuele ountplooiienge en Europeesche soamnwerkienge. Achter de Twêede Koamerverkieziengn van 1967 kwam D'66 de Twêede Koamer binn mè zeevn zetels. Sedertdien zyn de verkieziengsresultoatn wisselvallig verloopn. By de Twêede Koamerverkieziengn van 29 oktober 2025 (best te vergelykn met de Belgische Koamer van volksverteegnwoordigers) hoalde D66 mè 26 zetels heur beste resultoat ôois en kwam ze de grotste partie. Doadeure leverde de partie vo den êerste kêe de minister-president: [[Rob Jetten]], die ip 23 februoari 2026 beëdigd wierd als minister-president van 't kabinet-Jetten. D66 hè meegedoan an neegn kabinettn. De volgnde menschn zyn partyleider gewist: {| | * Hans van Mierlo * Jan Terlouw * Laurens-Jan Brinkhorst * Maarten Engwirda * Hans van Mierlo * Els Borst * Thom de Graaf | * Boris Dittrich * Lousewies van der Laan * Alexander Pechtold * [[Rob Jetten]] * Sigrid Kaag * Rob Jetten |} == Externe koppeliengn == * [https://www.d66.nl/ Officiële website] * [https://www.parlement.com/partij/d66-democraten-66 D66 (Democraten 66)], Parlement.com {{Commonscat|Democraten 66}} [[Categorie:Hollandsche polletieke party]] 2c8f7b249bevwbtpdvimuzlztce80v9 328273 328272 2026-10-25T10:11:59Z ~2026-56979-04 32010 328273 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:D66 logo (2019–present).svg|thumb|Logo]] '''Democroatn 66''' ([[Nederlands]]: '''Democraten 66''', ofgekort: '''D66''', tout 1985: '''D'66''') is een [[Holland]]sche polletieke partie met e socioalliberoale signateure. Ze noemn hunder zelve progressief, socioalliberoal en ook wel vryzinnig. De partie wierd ipgericht ip 14 oktober 1966 in [[Amsterdam]]. D' ambiesje was e progressieve, nie-dogmoatische, moa pragmoatische volkspartie te zyn mè mêer zeggnschap van burgers in al d' openboare besteursorgoann, van hoge tout lêge. Nog assan is de partie vôorstander van administratieve vernieuwienge, moa der stoan ook andere thema's centroal, lik individuele ountplooiienge en Europeesche soamnwerkienge. Achter de Twêede Koamerverkieziengn van 1967 kwam D'66 de Twêede Koamer binn mè zeevn zetels. Sedertdien zyn de verkieziengsresultoatn wisselvallig verloopn. By de Twêede Koamerverkieziengn van 29 oktober 2025 (best te vergelykn met de Belgische Koamer van volksverteegnwoordigers) hoalde D66 mè 26 zetels heur beste resultoat ôois en kwam ze de grotste partie. Doadeure leverde de partie vo den êerste kêe de minister-president: [[Rob Jetten]], die ip 23 februoari 2026 beëdigd wierd als minister-president van 't kabinet-Jetten. D66 hè meegedoan an neegn kabinettn. De volgnde menschn zyn partyleider gewist: {| | * Hans van Mierlo * Jan Terlouw * Laurens-Jan Brinkhorst * Maarten Engwirda * Hans van Mierlo * Els Borst * Thom de Graaf | * Boris Dittrich * Lousewies van der Laan * Alexander Pechtold * [[Rob Jetten]] * Sigrid Kaag * Rob Jetten |} Zetels Twêede Koamer: == Externe koppeliengn == * [https://www.d66.nl/ Officiële website] * [https://www.parlement.com/partij/d66-democraten-66 D66 (Democraten 66)], Parlement.com {{Commonscat|Democraten 66}} [[Categorie:Hollandsche polletieke party]] 8kjregq8jhg9gc2k2kqv6nsj382i8pk 328274 328273 2026-10-25T10:16:30Z ~2026-56979-04 32010 328274 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:D66 logo (2019–present).svg|thumb|Logo]] '''Democroatn 66''' ([[Nederlands]]: '''Democraten 66''', ofgekort: '''D66''', tout 1985: '''D'66''') is een [[Holland]]sche polletieke partie met e socioalliberoale signateure. Ze noemn hunder zelve progressief, socioalliberoal en ook wel vryzinnig. De partie wierd ipgericht ip 14 oktober 1966 in [[Amsterdam]]. D' ambiesje was e progressieve, nie-dogmoatische, moa pragmoatische volkspartie te zyn mè mêer zeggnschap van burgers in al d' openboare besteursorgoann, van hoge tout lêge. Nog assan is de partie vôorstander van administratieve vernieuwienge, moa der stoan ook andere thema's centroal, lik individuele ountplooiienge en Europeesche soamnwerkienge. Achter de Twêede Koamerverkieziengn van 1967 kwam D'66 de Twêede Koamer binn mè zeevn zetels. Sedertdien zyn de verkieziengsresultoatn wisselvallig verloopn. By de Twêede Koamerverkieziengn van 29 oktober 2025 (best te vergelykn met de Belgische Koamer van volksverteegnwoordigers) hoalde D66 mè 26 zetels heur beste resultoat ôois en kwam ze de grotste partie. Doadeure leverde de partie vo den êerste kêe de minister-president: [[Rob Jetten]], die ip 23 februoari 2026 beëdigd wierd als minister-president van 't kabinet-Jetten. D66 hè meegedoan an neegn kabinettn. De volgnde menschn zyn partyleider gewist: {| | * Hans van Mierlo * Jan Terlouw * Laurens-Jan Brinkhorst * Maarten Engwirda * Hans van Mierlo * Els Borst * Thom de Graaf | * Boris Dittrich * Lousewies van der Laan * Alexander Pechtold * [[Rob Jetten]] * Sigrid Kaag * Rob Jetten |} Zetels Twêede Koamer: * 1967 - 7 * 1971 - 11 * 1972 - 6 * 1977 - 8 * 1981 - 17 * 1982 - 6 * 1986 - 9 * 1989 - 12 * 1994 - 24 * 1998 - 14 * 2002 - 7 * 2003 - 6 * 2006 - 3 * 2010 - 10 * 2012 - 12 * 2017 - 19 * 2021 - 24 * 2023 - 9 * 2025 - 26 == Externe koppeliengn == * [https://www.d66.nl/ Officiële website] * [https://www.parlement.com/partij/d66-democraten-66 D66 (Democraten 66)], Parlement.com {{Commonscat|Democraten 66}} [[Categorie:Hollandsche polletieke party]] t18am7u39vmapni55m3sf0nsngi6wws 328275 328274 2026-10-25T10:17:42Z ~2026-56979-04 32010 328275 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:D66 logo (2019–present).svg|thumb|Logo]] '''Democroatn 66''' ([[Nederlands]]: '''Democraten 66''', ofgekort: '''D66''', tout 1985: '''D'66''') is een [[Holland]]sche polletieke partie met e socioalliberoale signateure. Ze noemn hunder zelve progressief, socioalliberoal en ook wel vryzinnig. De partie wierd ipgericht ip 14 oktober 1966 in [[Amsterdam]]. D' ambiesje was e progressieve, nie-dogmoatische, moa pragmoatische volkspartie te zyn mè mêer zeggnschap van burgers in al d' openboare besteursorgoann, van hoge tout lêge. Nog assan is de partie vôorstander van administratieve vernieuwienge, moa der stoan ook andere thema's centroal, lik individuele ountplooiienge en Europeesche soamnwerkienge. Achter de Twêede Koamerverkieziengn van 1967 kwam D'66 de Twêede Koamer binn mè zeevn zetels. Sedertdien zyn de verkieziengsresultoatn wisselvallig verloopn. By de Twêede Koamerverkieziengn van 29 oktober 2025 (best te vergelykn met de Belgische Koamer van volksverteegnwoordigers) hoalde D66 mè 26 zetels heur beste resultoat ôois en kwam ze de grotste partie. Doadeure leverde de partie vo den êerste kêe de minister-president: [[Rob Jetten]], die ip 23 februoari 2026 beëdigd wierd als minister-president van 't kabinet-Jetten. D66 hè meegedoan an neegn kabinettn. De volgnde menschn zyn partyleider gewist: {| | * Hans van Mierlo * Jan Terlouw * Laurens-Jan Brinkhorst * Maarten Engwirda * Hans van Mierlo * Els Borst * Thom de Graaf | * Boris Dittrich * Lousewies van der Laan * Alexander Pechtold * [[Rob Jetten]] * Sigrid Kaag * Rob Jetten |} Zetels Twêede Koamer: {| | * 1967 - 7 * 1971 - 11 * 1972 - 6 * 1977 - 8 * 1981 - 17 * 1982 - 6 * 1986 - 9 * 1989 - 12 * 1994 - 24 * 1998 - 14 | * 2002 - 7 * 2003 - 6 * 2006 - 3 * 2010 - 10 * 2012 - 12 * 2017 - 19 * 2021 - 24 * 2023 - 9 * 2025 - 26 |} == Externe koppeliengn == * [https://www.d66.nl/ Officiële website] * [https://www.parlement.com/partij/d66-democraten-66 D66 (Democraten 66)], Parlement.com {{Commonscat|Democraten 66}} [[Categorie:Hollandsche polletieke party]] 15j0232wg8vo95c0a5ucgrzg84c14vl 328276 328275 2026-10-25T10:26:29Z ~2026-56979-04 32010 328276 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:D66 logo (2019–present).svg|thumb|Logo]] '''Democroatn 66''' ([[Nederlands]]: '''Democraten 66''', ofgekort: '''D66''', tout 1985: '''D'66''') is een [[Holland]]sche polletieke partie met e socioalliberoale signateure. Ze noemn hunder zelve progressief, socioalliberoal en ook wel vryzinnig. De partie wierd ipgericht ip 14 oktober 1966 in [[Amsterdam]]. D' ambiesje was e progressieve, nie-dogmoatische, moa pragmoatische volkspartie te zyn mè mêer zeggnschap van burgers in al d' openboare besteursorgoann, van hoge tout lêge. Nog assan is de partie vôorstander van administratieve vernieuwienge, moa der stoan ook andere thema's centroal, lik individuele ountplooiienge en Europeesche soamnwerkienge. Achter de Twêede Koamerverkieziengn van 1967 kwam D'66 de Twêede Koamer binn mè zeevn zetels. Sedertdien zyn de verkieziengsresultoatn wisselvallig verloopn. By de Twêede Koamerverkieziengn van 29 oktober 2025 (best te vergelykn met de Belgische Koamer van volksverteegnwoordigers) hoalde D66 mè 26 zetels heur beste resultoat ôois en kwam ze de grotste partie. Doadeure leverde de partie vo den êerste kêe de minister-president: [[Rob Jetten]], die ip 23 februoari 2026 beëdigd wierd als minister-president van 't kabinet-Jetten. D66 hè meegedoan an neegn kabinettn. De volgnde menschn zyn partyleider gewist: {| | * Hans van Mierlo (1966–1973) * Jan Terlouw (1973–1982) * Laurens Jan Brinkhorst (1982) * Maarten Engwirda (1982–1986) * Hans van Mierlo (1986–1998) * Els Borst (1998) * Thom de Graaf (1998–2003) | * Boris Dittrich (2003–2006) * Lousewies van der Laan (2006) * Alexander Pechtold (2006–2018) * [[Rob Jetten]] (2018–2020) * Sigrid Kaag (2020–2023) * Rob Jetten (2023–) |} Zetels Twêede Koamer: {| | * 1967 - 7 * 1971 - 11 * 1972 - 6 * 1977 - 8 * 1981 - 17 * 1982 - 6 * 1986 - 9 * 1989 - 12 * 1994 - 24 * 1998 - 14 | * 2002 - 7 * 2003 - 6 * 2006 - 3 * 2010 - 10 * 2012 - 12 * 2017 - 19 * 2021 - 24 * 2023 - 9 * 2025 - 26 |} == Externe koppeliengn == * [https://www.d66.nl/ Officiële website] * [https://www.parlement.com/partij/d66-democraten-66 D66 (Democraten 66)], Parlement.com {{Commonscat|Democraten 66}} [[Categorie:Hollandsche polletieke party]] 2mmhtkw99dty3wl10tu1u3qwikbu9xz 328277 328276 2026-10-25T10:29:14Z ~2026-56979-04 32010 328277 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:D66 logo (2019–present).svg|thumb|Logo]] '''Democroatn 66''' ([[Nederlands]]: '''Democraten 66''', ofgekort: '''D66''', tout 1985: '''D'66''') is een [[Holland]]sche polletieke partie met e socioalliberoale signateure. Ze noemn hunder zelve progressief, socioalliberoal en ook wel vryzinnig. De partie wierd ipgericht ip 14 oktober 1966 in [[Amsterdam]]. D' ambiesje was e progressieve, nie-dogmoatische, moa pragmoatische volkspartie te zyn mè mêer zeggnschap van burgers in al d' openboare besteursorgoann, van hoge tout lêge. Nog assan is de partie vôorstander van administratieve vernieuwienge, moa der stoan ook andere thema's centroal, lik individuele ountplooiienge en Europeesche soamnwerkienge. Achter de Twêede Koamerverkieziengn van 1967 kwam D'66 de Twêede Koamer binn mè zeevn zetels. Sedertdien zyn de verkieziengsresultoatn wisselvallig verloopn. By de Twêede Koamerverkieziengn van 29 oktober 2025 (best te vergelykn met de Belgische Koamer van volksverteegnwoordigers) hoalde D66 mè 26 zetels heur beste resultoat ôois en kwam ze de grotste partie. Doadeure leverde de partie vo den êerste kêe de minister-president: [[Rob Jetten]], die ip 23 februoari 2026 beëdigd wierd als minister-president van 't kabinet-Jetten. D66 hè meegedoan an neegn kabinettn. De volgnde menschn zyn partyleider gewist: {|width=100% | * Hans van Mierlo (1966–1973) * Jan Terlouw (1973–1982) * Laurens Jan Brinkhorst (1982) * Maarten Engwirda (1982–1986) * Hans van Mierlo (1986–1998) * Els Borst (1998) * Thom de Graaf (1998–2003) | * Boris Dittrich (2003–2006) * Lousewies van der Laan (2006) * Alexander Pechtold (2006–2018) * [[Rob Jetten]] (2018–2020) * Sigrid Kaag (2020–2023) * Rob Jetten (2023–) |} Zetels Twêede Koamer: {|width=50% | * 1967 - 7 * 1971 - 11 * 1972 - 6 * 1977 - 8 * 1981 - 17 * 1982 - 6 * 1986 - 9 * 1989 - 12 * 1994 - 24 * 1998 - 14 | * 2002 - 7 * 2003 - 6 * 2006 - 3 * 2010 - 10 * 2012 - 12 * 2017 - 19 * 2021 - 24 * 2023 - 9 * 2025 - 26 |} == Externe koppeliengn == * [https://www.d66.nl/ Officiële website] * [https://www.parlement.com/partij/d66-democraten-66 D66 (Democraten 66)], Parlement.com {{Commonscat|Democraten 66}} [[Categorie:Hollandsche polletieke party]] 3qyf608t7p8hk4qqzr5cnupwjigizny 328278 328277 2026-10-25T10:30:46Z ~2026-56979-04 32010 328278 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:D66 logo (2019–present).svg|thumb|Logo]] '''Democroatn 66''' ([[Nederlands]]: '''Democraten 66''', ofgekort: '''D66''', tout 1985: '''D'66''') is een [[Holland]]sche polletieke partie met e socioalliberoale signateure. Ze noemn hunder zelve progressief, socioalliberoal en ook wel vryzinnig. De partie wierd ipgericht ip 14 oktober 1966 in [[Amsterdam]]. D' ambiesje was e progressieve, nie-dogmoatische, moa pragmoatische volkspartie te zyn mè mêer zeggnschap van burgers in al d' openboare besteursorgoann, van hoge tout lêge. Nog assan is de partie vôorstander van administratieve vernieuwienge, moa der stoan ook andere thema's centroal, lik individuele ountplooiienge en Europeesche soamnwerkienge. Achter de Twêede Koamerverkieziengn van 1967 kwam D'66 de Twêede Koamer binn mè zeevn zetels. Sedertdien zyn de verkieziengsresultoatn wisselvallig verloopn. By de Twêede Koamerverkieziengn van 29 oktober 2025 (best te vergelykn met de Belgische Koamer van volksverteegnwoordigers) hoalde D66 mè 26 zetels heur beste resultoat ôois en kwam ze de grotste partie. Doadeure leverde de partie vo den êerste kêe de minister-president: [[Rob Jetten]], die ip 23 februoari 2026 beëdigd wierd als minister-president van 't kabinet-Jetten. D66 hè meegedoan an neegn kabinettn (zie [[Holland#Kabinettn]]). De volgnde menschn zyn partyleider gewist: {|width=100% | * Hans van Mierlo (1966–1973) * Jan Terlouw (1973–1982) * Laurens Jan Brinkhorst (1982) * Maarten Engwirda (1982–1986) * Hans van Mierlo (1986–1998) * Els Borst (1998) * Thom de Graaf (1998–2003) | * Boris Dittrich (2003–2006) * Lousewies van der Laan (2006) * Alexander Pechtold (2006–2018) * [[Rob Jetten]] (2018–2020) * Sigrid Kaag (2020–2023) * Rob Jetten (2023–) |} Zetels Twêede Koamer: {|width=50% | * 1967 - 7 * 1971 - 11 * 1972 - 6 * 1977 - 8 * 1981 - 17 * 1982 - 6 * 1986 - 9 * 1989 - 12 * 1994 - 24 * 1998 - 14 | * 2002 - 7 * 2003 - 6 * 2006 - 3 * 2010 - 10 * 2012 - 12 * 2017 - 19 * 2021 - 24 * 2023 - 9 * 2025 - 26 |} == Externe koppeliengn == * [https://www.d66.nl/ Officiële website] * [https://www.parlement.com/partij/d66-democraten-66 D66 (Democraten 66)], Parlement.com {{Commonscat|Democraten 66}} [[Categorie:Hollandsche polletieke party]] jivarwqcccctggt42nsh76lf2wlgkhc 328280 328278 2026-10-25T10:36:08Z ~2026-56979-04 32010 328280 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:D66 logo (2019–present).svg|thumb|Logo]] '''Democroatn 66''' ([[Nederlands]]: '''Democraten 66''', ofgekort: '''D66''', tout 1985: '''D'66''') is een [[Holland]]sche polletieke partie met e socioalliberoale signateure. Ze noemn hunder zelve progressief, socioalliberoal en ook wel vryzinnig. De partie wierd ipgericht ip 14 oktober 1966 in [[Amsterdam]]. D' ambiesje was e progressieve, nie-dogmoatische, moa pragmoatische volkspartie te zyn mè mêer zeggnschap van burgers in al d' openboare besteursorgoann, van hoge tout lêge. Nog assan is de partie vôorstander van administratieve vernieuwienge, moa der stoan ook andere thema's centroal, lik individuele ountplooiienge en Europeesche soamnwerkienge. Achter de Twêede Koamerverkieziengn van 1967 kwam D'66 de Twêede Koamer binn mè zeevn zetels. Sedertdien zyn de verkieziengsresultoatn wisselvallig verloopn. By de Twêede Koamerverkieziengn van 29 oktober 2025 (best te vergelykn met de Belgische Koamer van volksverteegnwoordigers) hoalde D66 mè 26 zetels heur beste resultoat ôois en kwam ze de grotste partie. Doadeure leverde de partie vo den êerste kêe de minister-president: [[Rob Jetten]], die ip 23 februoari 2026 beëdigd wierd als minister-president van 't kabinet-Jetten. D66 hè meegedoan an neegn kabinettn (zie [[Holland#Kabinettn]]). De volgnde menschn zyn partyleider gewist: {|width=100% | * Hans van Mierlo (1966–1973) * Jan Terlouw (1973–1982) * Laurens Jan Brinkhorst (1982) * Maarten Engwirda (1982–1986) * Hans van Mierlo (1986–1998) * Els Borst (1998) * Thom de Graaf (1998–2003) | * Boris Dittrich (2003–2006) * Lousewies van der Laan (2006) * Alexander Pechtold (2006–2018) * [[Rob Jetten]] (2018–2020) * Sigrid Kaag (2020–2023) * Rob Jetten (2023–) |} Zetels Twêede Koamer: {|width=50% | * 1967 – 7 * 1971 – 11 * 1972 – 6 * 1977 – 8 * 1981 – 17 * 1982 – 6 * 1986 – 9 * 1989 – 12 * 1994 – 24 * 1998 – 14 | * 2002 – 7 * 2003 – 6 * 2006 – 3 * 2010 – 10 * 2012 – 12 * 2017 – 19 * 2021 – 24 * 2023 – 9 * 2025 – 26 |} == Externe koppeliengn == * [https://www.d66.nl/ Officiële website] * [https://www.parlement.com/partij/d66-democraten-66 D66 (Democraten 66)], Parlement.com {{Commonscat|Democraten 66}} [[Categorie:Hollandsche polletieke party]] 7n9svqu20i8p7wgtu3kfhcxnpugcn6p 328281 328280 2026-10-25T10:37:17Z ~2026-56979-04 32010 328281 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:D66 logo (2019–present).svg|thumb|Logo]] '''Democroatn 66''' ([[Nederlands]]: '''Democraten 66''', ofgekort: '''D66''', tout 1985: '''D'66''') is een [[Holland]]sche polletieke partie met e socioalliberoale signateure. Ze noemn hunder zelve progressief, socioalliberoal en ook wel vryzinnig. De partie wierd ipgericht ip 14 oktober 1966 in [[Amsterdam]]. D' ambiesje was e progressieve, nie-dogmoatische, moa pragmoatische volkspartie te zyn mè mêer zeggnschap van burgers in al d' openboare besteursorgoann, van hoge tout lêge. Nog assan is de partie vôorstander van administratieve vernieuwienge, moa der stoan ook andere thema's centroal, lik individuele ountplooiienge en Europeesche soamnwerkienge. Achter de Twêede Koamerverkieziengn van 1967 kwam D'66 de Twêede Koamer binn mè zeevn zetels. Sedertdien zyn de verkieziengsresultoatn wisselvallig verloopn. By de Twêede Koamerverkieziengn van 29 oktober 2025 (best te vergelykn met de Belgische Koamer van volksverteegnwoordigers) hoalde D66 mè 26 zetels heur beste resultoat ôois en kwam ze de grotste partie. Doadeure leverde de partie vo den êerste kêe de minister-president: [[Rob Jetten]], die ip 23 februoari 2026 beëdigd wierd als minister-president van 't kabinet-Jetten. D66 hè meegedoan an neegn kabinettn (zie [[Holland#Kabinettn]]). De volgnde menschn zyn partyleider gewist: {|width=100% | * Hans van Mierlo (1966-1973) * Jan Terlouw (1973-1982) * Laurens Jan Brinkhorst (1982) * Maarten Engwirda (1982-1986) * Hans van Mierlo (1986-1998) * Els Borst (1998) * Thom de Graaf (1998-2003) | * Boris Dittrich (2003-2006) * Lousewies van der Laan (2006) * Alexander Pechtold (2006-2018) * [[Rob Jetten]] (2018-2020) * Sigrid Kaag (2020-2023) * Rob Jetten (2023-) |} Zetels Twêede Koamer: {|width=50% | * 1967 – 7 * 1971 – 11 * 1972 – 6 * 1977 – 8 * 1981 – 17 * 1982 – 6 * 1986 – 9 * 1989 – 12 * 1994 – 24 * 1998 – 14 | * 2002 – 7 * 2003 – 6 * 2006 – 3 * 2010 – 10 * 2012 – 12 * 2017 – 19 * 2021 – 24 * 2023 – 9 * 2025 – 26 |} == Externe koppeliengn == * [https://www.d66.nl/ Officiële website] * [https://www.parlement.com/partij/d66-democraten-66 D66 (Democraten 66)], Parlement.com {{Commonscat|Democraten 66}} [[Categorie:Hollandsche polletieke party]] qnyji90pzinjb9hzkadp2cpyer2b9vs 328282 328281 2026-10-25T10:38:16Z ~2026-56979-04 32010 328282 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:D66 logo (2019–present).svg|thumb|Logo]] '''Democroatn 66''' ([[Nederlands]]: '''Democraten 66''', ofgekort: '''D66''', tout 1985: '''D'66''') is een [[Holland]]sche polletieke partie met e socioalliberoale signateure. Ze noemn hunder zelve progressief, socioalliberoal en ook wel vryzinnig. De partie wierd ipgericht ip 14 oktober 1966 in [[Amsterdam]]. D' ambiesje was e progressieve, nie-dogmoatische, moa pragmoatische volkspartie te zyn mè mêer zeggnschap van burgers in al d' openboare besteursorgoann, van hoge tout lêge. Nog assan is de partie vôorstander van administratieve vernieuwienge, moa der stoan ook andere thema's centroal, lik individuele ountplooiienge en Europeesche soamnwerkienge. Achter de Twêede Koamerverkieziengn van 1967 kwam D'66 de Twêede Koamer binn mè zeevn zetels. Sedertdien zyn de verkieziengsresultoatn wisselvallig verloopn. By de Twêede Koamerverkieziengn van 29 oktober 2025 (best te vergelykn met de Belgische Koamer van volksverteegnwoordigers) hoalde D66 mè 26 zetels heur beste resultoat ôois en kwam ze de grotste partie. Doadeure leverde de partie vo den êerste kêe de minister-president: [[Rob Jetten]], die ip 23 februoari 2026 beëdigd wierd als minister-president van 't kabinet-Jetten. D66 hè meegedoan an neegn kabinettn (zie [[Holland#Kabinettn]]). De volgnde menschn zyn partyleider gewist: {|width=100% | * Hans van Mierlo (1966-1973) * Jan Terlouw (1973-1982) * Laurens Jan Brinkhorst (1982) * Maarten Engwirda (1982-1986) * Hans van Mierlo (1986-1998) * Els Borst (1998) * Thom de Graaf (1998-2003) | * Boris Dittrich (2003-2006) * Lousewies van der Laan (2006) * Alexander Pechtold (2006-2018) * [[Rob Jetten]] (2018-2020) * Sigrid Kaag (2020-2023) * Rob Jetten (2023-) |} Zetels Twêede Koamer: {|width=50% | * 1967 - 7 * 1971 - 11 * 1972 - 6 * 1977 - 8 * 1981 - 17 * 1982 - 6 * 1986 - 9 * 1989 - 12 * 1994 - 24 * 1998 - 14 | * 2002 - 7 * 2003 - 6 * 2006 - 3 * 2010 - 10 * 2012 - 12 * 2017 - 19 * 2021 - 24 * 2023 - 9 * 2025 - 26 |} == Externe koppeliengn == * [https://www.d66.nl/ Officiële website] * [https://www.parlement.com/partij/d66-democraten-66 D66 (Democraten 66)], Parlement.com {{Commonscat|Democraten 66}} [[Categorie:Hollandsche polletieke party]] f4v2pviplyqdgejf1pxstgyg2qcfimz 328283 328282 2026-10-25T10:38:53Z ~2026-56979-04 32010 328283 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:D66 logo (2019–present).svg|thumb|Logo]] '''Democroatn 66''' ([[Nederlands]]: '''Democraten 66''', ofgekort: '''D66''', tout 1985: '''D'66''') is een [[Holland]]sche polletieke partie met e socioalliberoale signateure. Ze noemn hunder zelve progressief, socioalliberoal en ook wel vryzinnig. De partie wierd ipgericht ip 14 oktober 1966 in [[Amsterdam]]. D' ambiesje was e progressieve, nie-dogmoatische, moa pragmoatische volkspartie te zyn mè mêer zeggnschap van burgers in al d' openboare besteursorgoann, van hoge tout lêge. Nog assan is de partie vôorstander van administratieve vernieuwienge, moa der stoan ook andere thema's centroal, lik individuele ountplooiienge en Europeesche soamnwerkienge. Achter de Twêede Koamerverkieziengn van 1967 kwam D'66 de Twêede Koamer binn mè zeevn zetels. Sedertdien zyn de verkieziengsresultoatn wisselvallig verloopn. By de Twêede Koamerverkieziengn van 29 oktober 2025 (best te vergelykn met de Belgische Koamer van volksverteegnwoordigers) hoalde D66 mè 26 zetels heur beste resultoat ôois en kwam ze de grotste partie. Doadeure leverde de partie vo den êerste kêe de minister-president: [[Rob Jetten]], die ip 23 februoari 2026 beëdigd wierd als minister-president van 't kabinet-Jetten. D66 hè meegedoan an neegn kabinettn (zie [[Holland#Kabinettn]]). == Partyleiders == De volgnde menschn zyn partyleider gewist: {|width=100% | * Hans van Mierlo (1966-1973) * Jan Terlouw (1973-1982) * Laurens Jan Brinkhorst (1982) * Maarten Engwirda (1982-1986) * Hans van Mierlo (1986-1998) * Els Borst (1998) * Thom de Graaf (1998-2003) | * Boris Dittrich (2003-2006) * Lousewies van der Laan (2006) * Alexander Pechtold (2006-2018) * [[Rob Jetten]] (2018-2020) * Sigrid Kaag (2020-2023) * Rob Jetten (2023-) |} == Zetels == Zetels Twêede Koamer: {|width=50% | * 1967 - 7 * 1971 - 11 * 1972 - 6 * 1977 - 8 * 1981 - 17 * 1982 - 6 * 1986 - 9 * 1989 - 12 * 1994 - 24 * 1998 - 14 | * 2002 - 7 * 2003 - 6 * 2006 - 3 * 2010 - 10 * 2012 - 12 * 2017 - 19 * 2021 - 24 * 2023 - 9 * 2025 - 26 |} == Externe koppeliengn == * [https://www.d66.nl/ Officiële website] * [https://www.parlement.com/partij/d66-democraten-66 D66 (Democraten 66)], Parlement.com {{Commonscat|Democraten 66}} [[Categorie:Hollandsche polletieke party]] idezd775hs584i1oynt0kh3e9arl7j3 328297 328283 2026-10-25T11:28:31Z Vluvlu 31944 328297 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:D66 logo (2019–present).svg|thumb|Logo]] '''Democroatn 66''' ([[Nederlands]]: '''Democraten 66''', ofgekort: '''D66''', tout 1985: '''D'66''') is een [[Holland]]sche polletieke partie met e socioalliberoale signateure. Ze noemn hunder zelve progressief, socioalliberoal en ook wel vryzinnig. De partie wierd ipgericht ip 14 oktober 1966 in [[Amsterdam]]. D' ambiesje was e progressieve, nie-dogmoatische, moa pragmoatische volkspartie te zyn mè mêer zeggnschap van burgers in al d' openboare besteursorgoann, van hoge tout lêge. Nog assan is de partie vôorstander van administratieve vernieuwienge, moa der stoan ook andere thema's centroal, lik individuele ountplooiienge en Europeesche soamnwerkienge. Achter de Twêede Koamerverkieziengn van 1967 kwam D'66 de Twêede Koamer binn mè zeevn zetels. Sedertdien zyn de verkieziengsresultoatn wisselvallig verloopn. By de Twêede Koamerverkieziengn van 29 oktober 2025 (best te vergelykn met de Belgische Koamer van volksverteegnwoordigers) hoalde D66 mè 26 zetels heur beste resultoat ôois en kwam ze de grotste partie. Doadeure leverde de partie vo den êerste kêe de minister-president: [[Rob Jetten]], die ip 23 februoari 2026 beëdigd wierd als minister-president van 't kabinet-Jetten. D66 hè meegedoan an neegn kabinettn (zie [[Holland#Kabinettn]]). == Partyleiders == De volgnde menschn zyn partyleider gewist: {|width=60% | * Hans van Mierlo (1966-1973) * Jan Terlouw (1973-1982) * Laurens Jan Brinkhorst (1982) * Maarten Engwirda (1982-1986) * Hans van Mierlo (1986-1998) * Els Borst (1998) * Thom de Graaf (1998-2003) | * Boris Dittrich (2003-2006) * Lousewies van der Laan (2006) * Alexander Pechtold (2006-2018) * [[Rob Jetten]] (2018-2020) * Sigrid Kaag (2020-2023) * Rob Jetten (2023-) |} == Zetels == Zetels Twêede Koamer: {|width=25% | * 1967 - 7 * 1971 - 11 * 1972 - 6 * 1977 - 8 * 1981 - 17 * 1982 - 6 * 1986 - 9 * 1989 - 12 * 1994 - 24 * 1998 - 14 | * 2002 - 7 * 2003 - 6 * 2006 - 3 * 2010 - 10 * 2012 - 12 * 2017 - 19 * 2021 - 24 * 2023 - 9 * 2025 - 26 |} == Externe koppeliengn == * [https://www.d66.nl/ Officiële website] * [https://www.parlement.com/partij/d66-democraten-66 D66 (Democraten 66)], Parlement.com {{Commonscat|Democraten 66}} [[Categorie:Hollandsche polletieke party]] pbmzb058ic9xwpy537lbrkvsxtd1vye 328298 328297 2026-10-25T11:30:50Z Vluvlu 31944 /* Zetels */ 328298 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:D66 logo (2019–present).svg|thumb|Logo]] '''Democroatn 66''' ([[Nederlands]]: '''Democraten 66''', ofgekort: '''D66''', tout 1985: '''D'66''') is een [[Holland]]sche polletieke partie met e socioalliberoale signateure. Ze noemn hunder zelve progressief, socioalliberoal en ook wel vryzinnig. De partie wierd ipgericht ip 14 oktober 1966 in [[Amsterdam]]. D' ambiesje was e progressieve, nie-dogmoatische, moa pragmoatische volkspartie te zyn mè mêer zeggnschap van burgers in al d' openboare besteursorgoann, van hoge tout lêge. Nog assan is de partie vôorstander van administratieve vernieuwienge, moa der stoan ook andere thema's centroal, lik individuele ountplooiienge en Europeesche soamnwerkienge. Achter de Twêede Koamerverkieziengn van 1967 kwam D'66 de Twêede Koamer binn mè zeevn zetels. Sedertdien zyn de verkieziengsresultoatn wisselvallig verloopn. By de Twêede Koamerverkieziengn van 29 oktober 2025 (best te vergelykn met de Belgische Koamer van volksverteegnwoordigers) hoalde D66 mè 26 zetels heur beste resultoat ôois en kwam ze de grotste partie. Doadeure leverde de partie vo den êerste kêe de minister-president: [[Rob Jetten]], die ip 23 februoari 2026 beëdigd wierd als minister-president van 't kabinet-Jetten. D66 hè meegedoan an neegn kabinettn (zie [[Holland#Kabinettn]]). == Partyleiders == De volgnde menschn zyn partyleider gewist: {|width=60% | * Hans van Mierlo (1966-1973) * Jan Terlouw (1973-1982) * Laurens Jan Brinkhorst (1982) * Maarten Engwirda (1982-1986) * Hans van Mierlo (1986-1998) * Els Borst (1998) * Thom de Graaf (1998-2003) | * Boris Dittrich (2003-2006) * Lousewies van der Laan (2006) * Alexander Pechtold (2006-2018) * [[Rob Jetten]] (2018-2020) * Sigrid Kaag (2020-2023) * Rob Jetten (2023-) |} == Zetels == Zetels [[Twêede Koamer]]: {|width=25% | * 1967 - 7 * 1971 - 11 * 1972 - 6 * 1977 - 8 * 1981 - 17 * 1982 - 6 * 1986 - 9 * 1989 - 12 * 1994 - 24 * 1998 - 14 | * 2002 - 7 * 2003 - 6 * 2006 - 3 * 2010 - 10 * 2012 - 12 * 2017 - 19 * 2021 - 24 * 2023 - 9 * 2025 - 26 |} == Externe koppeliengn == * [https://www.d66.nl/ Officiële website] * [https://www.parlement.com/partij/d66-democraten-66 D66 (Democraten 66)], Parlement.com {{Commonscat|Democraten 66}} [[Categorie:Hollandsche polletieke party]] ts1zb9tb3dzt9tp6vnivb8q0m1nx489 Dries van Agt 0 29702 328241 328232 2026-10-24T19:21:54Z ~2026-56915-89 32006 328241 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:Tweede Kamer debat over kabinetscrisis premier Van Agt aan het woord, close, Bestanddeelnr 932-1582.jpg|thumb|Dries van Agt]] '''Dries van Agt''' ([[Geldrop]], 2 februoari [[1931]] - [[Nymeegn]], 5 februoari [[2024]]) was e [[Holland]]sche rechtsgelêerde, diplomoat en polletieker van de partyen [[KVP]] en [[CDA]]. Van [[1977]] tot [[1982]] wast ie premier. Ie wast hôogleroare strafrecht an de Katholieke Universiteit Nymeegn. Van 1971 tot 1977 wast ie minister van Justitie in de kabinettn [[kabinet-Biesheuvel I|Biesheuvel I]] en [[kabinet-Biesheuvel II|Biesheuvel II]] alsôok in 't [[kabinet-Den Uyl]]. In 't loatste kabinet wast ie ôok vicepremier. Van 19 december 1977 tot 4 november 1982 wast ie premier (êeste minister) van Holland (kabinettn Van Agt I, II en III). In 1982 wast ie ôok minister van Buutnlandse Zoakn. Van 1983 tot 1987 wast ie Commissoaris van de Keuniginne van [[Nôord-Broabant]]. Vanof 1987 wast ie ambassadeur van de [[Europese Gemêenschap]] in [[Japan]] (tot 1990) en doarnoa in de [[Verênigde Stoaten van Amerika]] (tot 1995). Loater wast ie actief vô de [[Palestyn'n]]. == Externe koppelienge == * [https://www.parlement.com/biografie/mr-aam-dries-van-agt Mr. A.A.M. (Dries) van Agt], Parlement.com {{Hollandsche premiers}} {{DEFAULTSORT:Van Agt, Dries}} [[Categorie:Hollandsch premier]] [[Categorie:Hollandsch minister]] [[Categorie:Hollandsch parlementslid]] [[Categorie:Hollandsche weetnschapper]] [[Categorie:Rechtsgelêerde]] [[Categorie:Diplomoat]] 595ussuo6lpc586ilkxkuhnmyqlbxqd Palestyn'n 0 29708 328242 2026-10-24T19:22:22Z ~2026-56915-89 32006 deurverwiezienge noa [[Palestina]] 328242 wikitext text/x-wiki #REDIRECT[[Palestina]] 0cqb0jourks00gkusrcpqis9q8lj0uc Joop den Uyl 0 29709 328247 2026-10-25T08:30:17Z Vluvlu 31944 nieuw blad: [[Ofbeeldienge:|thumb|Joop den Uyl]] '''Joop den Uyl''' () was e [[Holland]]sche polletieker van de party [[PvdA]]. Van [[1973]] tot [[1977]] wast ie premier. Van tot wast ie premier (êeste minister) van Holland. == Externe koppelienge == * [ ], Parlement.com {{Hollandsche premiers}} {{DEFAULTSORT:Uyl, Joop den}} [[Categorie:Hollandsch premier]] [[Categorie:Hollandsch minister]] [[Categorie:Hollandsch parlementslid]] 328247 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:|thumb|Joop den Uyl]] '''Joop den Uyl''' () was e [[Holland]]sche polletieker van de party [[PvdA]]. Van [[1973]] tot [[1977]] wast ie premier. Van tot wast ie premier (êeste minister) van Holland. == Externe koppelienge == * [ ], Parlement.com {{Hollandsche premiers}} {{DEFAULTSORT:Uyl, Joop den}} [[Categorie:Hollandsch premier]] [[Categorie:Hollandsch minister]] [[Categorie:Hollandsch parlementslid]] mg076j0w67cweev8gihoi7zulyjacng 328248 328247 2026-10-25T08:31:39Z Vluvlu 31944 /* Externe koppelienge */ 328248 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:|thumb|Joop den Uyl]] '''Joop den Uyl''' () was e [[Holland]]sche polletieker van de party [[PvdA]]. Van [[1973]] tot [[1977]] wast ie premier. Van tot wast ie premier (êeste minister) van Holland. == Externe koppelienge == * [https://www.parlement.com/biografie/dr-jm-joop-den-uyl Dr. J.M. (Joop) den Uyl], Parlement.com {{Hollandsche premiers}} {{DEFAULTSORT:Uyl, Joop den}} [[Categorie:Hollandsch premier]] [[Categorie:Hollandsch minister]] [[Categorie:Hollandsch parlementslid]] 3vcrxyaqwbj5shwvuvom4cki77uarn5 328249 328248 2026-10-25T08:33:48Z Vluvlu 31944 328249 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:|thumb|Joop den Uyl]] '''Joop den Uyl''' ([[Hilversum]], 9 ogustus [[1919]] - [[Amsterdam]], 24 december [[1987]]) was e [[Holland]]sche polletieker van de party [[PvdA]]. Van [[1973]] tot [[1977]] wast ie premier. Van 11 meie 1973 tot 19 december 1977 wast ie premier (êeste minister) van Holland. == Externe koppelienge == * [https://www.parlement.com/biografie/dr-jm-joop-den-uyl Dr. J.M. (Joop) den Uyl], Parlement.com {{Hollandsche premiers}} {{DEFAULTSORT:Uyl, Joop den}} [[Categorie:Hollandsch premier]] [[Categorie:Hollandsch minister]] [[Categorie:Hollandsch parlementslid]] 28gmueavs1dy0gd54nxy8m92xde3gjz 328250 328249 2026-10-25T08:36:00Z Vluvlu 31944 328250 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:|thumb|Joop den Uyl]] '''Joop den Uyl''' ([[Hilversum]], 9 ogustus [[1919]] - [[Amsterdam]], 24 december [[1987]]) was e [[Holland]]sche polletieker van de party [[PvdA]]. Van [[1973]] tot [[1977]] wast ie premier. Van 1953 tot 1965 wast ie gemêenteroadslid en van 1962 tot 1965 scheepn van [[Amsterdam]]. Van 11 meie 1973 tot 19 december 1977 wast ie premier (êeste minister) van Holland. == Externe koppelienge == * [https://www.parlement.com/biografie/dr-jm-joop-den-uyl Dr. J.M. (Joop) den Uyl], Parlement.com {{Hollandsche premiers}} {{DEFAULTSORT:Uyl, Joop den}} [[Categorie:Hollandsch premier]] [[Categorie:Hollandsch minister]] [[Categorie:Hollandsch parlementslid]] lt3f5ucelqnmf32amz93e14x5xxn82l 328251 328250 2026-10-25T08:40:05Z Vluvlu 31944 328251 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:|thumb|Joop den Uyl]] '''Joop den Uyl''' ([[Hilversum]], 9 ogustus [[1919]] - [[Amsterdam]], 24 december [[1987]]) was e [[Holland]]sche polletieker van de party [[PvdA]]. Van [[1973]] tot [[1977]] wast ie premier. Van 1953 tot 1965 wast ie gemêenteroadslid en van 1962 tot 1965 scheepn van [[Amsterdam]]. Van 1965 tot 1966 wast ie minister van Economische Zoakn in 't [[kabinet-Cals]]. Van 11 meie 1973 tot 19 december 1977 wast ie premier (êeste minister) van Holland. == Externe koppelienge == * [https://www.parlement.com/biografie/dr-jm-joop-den-uyl Dr. J.M. (Joop) den Uyl], Parlement.com {{Hollandsche premiers}} {{DEFAULTSORT:Uyl, Joop den}} [[Categorie:Hollandsch premier]] [[Categorie:Hollandsch minister]] [[Categorie:Hollandsch parlementslid]] 5m2pj7grgaoz36d8b5ks8oirkttnhl0 328252 328251 2026-10-25T08:42:01Z Vluvlu 31944 328252 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:|thumb|Joop den Uyl]] '''Joop den Uyl''' ([[Hilversum]], 9 ogustus [[1919]] - [[Amsterdam]], 24 december [[1987]]) was e [[Holland]]sche polletieker van de party [[PvdA]]. Van [[1973]] tot [[1977]] wast ie premier. Van 1953 tot 1965 wast ie gemêenteroadslid en van 1962 tot 1965 scheepn van [[Amsterdam]]. Van 1965 tot 1966 wast ie minister van Economische Zoakn in 't [[kabinet-Cals]]. Van 11 meie 1973 tot 19 december 1977 wast ie premier (êeste minister) van Holland. Van 1981 tot 1982 wast ie minister van Socioale Zoakn alsôok vicepremier in 't [[kabinet-Van Agt II]]. == Externe koppelienge == * [https://www.parlement.com/biografie/dr-jm-joop-den-uyl Dr. J.M. (Joop) den Uyl], Parlement.com {{Hollandsche premiers}} {{DEFAULTSORT:Uyl, Joop den}} [[Categorie:Hollandsch premier]] [[Categorie:Hollandsch minister]] [[Categorie:Hollandsch parlementslid]] h2gucsq6l3o3llllxpovnazfy5rg4jo 328253 328252 2026-10-25T08:43:40Z Vluvlu 31944 328253 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:|thumb|Joop den Uyl]] '''Joop den Uyl''' ([[Hilversum]], 9 ogustus [[1919]] - [[Amsterdam]], 24 december [[1987]]) was e [[Holland]]sche polletieker van de party [[PvdA]]. Van [[1973]] tot [[1977]] wast ie premier. Van 1953 tot 1965 wast ie gemêenteroadslid en van 1962 tot 1965 scheepn van [[Amsterdam]]. Van 1965 tot 1966 wast ie minister van Economische Zoakn in 't [[kabinet-Cals]]. Van 11 meie 1973 tot 19 december 1977 wast ie premier (êeste minister) van Holland. Van 1981 tot 1982 wast ie minister van Socioale Zoakn en de [[Nederlandse Antillen]] alsôok vicepremier in 't [[kabinet-Van Agt II]]. == Externe koppelienge == * [https://www.parlement.com/biografie/dr-jm-joop-den-uyl Dr. J.M. (Joop) den Uyl], Parlement.com {{Hollandsche premiers}} {{DEFAULTSORT:Uyl, Joop den}} [[Categorie:Hollandsch premier]] [[Categorie:Hollandsch minister]] [[Categorie:Hollandsch parlementslid]] 5y3rzzz95gnbkthn07kkhnu93vrk2uw 328254 328253 2026-10-25T08:44:19Z Vluvlu 31944 328254 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:|thumb|Joop den Uyl]] '''Joop den Uyl''' ([[Hilversum]], 9 ogustus [[1919]] - [[Amsterdam]], 24 december [[1987]]) was e [[Holland]]sche polletieker van de party [[PvdA]]. Van [[1973]] tot [[1977]] wast ie premier. Van 1953 tot 1965 wast ie gemêenteroadslid en van 1962 tot 1965 scheepn van [[Amsterdam]]. Van 1965 tot 1966 wast ie minister van Economische Zoakn in 't [[kabinet-Cals]]. Van 11 meie 1973 tot 19 december 1977 wast ie premier (êeste minister) van Holland. Van 1981 tot 1982 wast ie minister van Socioale Zoakn en de [[Nederlandse Antillen]] alsôok vicepremier in 't [[kabinet-Van Agt II]]. == Externe koppelienge == * [https://www.parlement.com/biografie/dr-jm-joop-den-uyl Dr. J.M. (Joop) den Uyl], Parlement.com {{Hollandsche premiers}} {{DEFAULTSORT:Uyl, Joop den}} [[Categorie:Hollandsch premier]] [[Categorie:Hollandsch minister]] [[Categorie:Hollandsch parlementslid]] [[Categorie:Amsterdam]] nc6frlgzull52pprixpb46d676kwlrc 328255 328254 2026-10-25T08:54:41Z Vluvlu 31944 328255 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:Tweede Kamer Algemene Zaken en Huis der Koningin Premier Den Uyl aan het woo, Bestanddeelnr 928-8383.jpg|thumb|Joop den Uyl (1976)]] '''Joop den Uyl''' ([[Hilversum]], 9 ogustus [[1919]] - [[Amsterdam]], 24 december [[1987]]) was e [[Holland]]sche polletieker van de party [[PvdA]]. Van [[1973]] tot [[1977]] wast ie premier. Van 1953 tot 1965 wast ie gemêenteroadslid en van 1962 tot 1965 scheepn van [[Amsterdam]]. Van 1965 tot 1966 wast ie minister van Economische Zoakn in 't [[kabinet-Cals]]. Van 11 meie 1973 tot 19 december 1977 wast ie premier (êeste minister) van Holland. Van 1981 tot 1982 wast ie minister van Socioale Zoakn en de [[Nederlandse Antillen]] alsôok vicepremier in 't [[kabinet-Van Agt II]]. == Externe koppelienge == * [https://www.parlement.com/biografie/dr-jm-joop-den-uyl Dr. J.M. (Joop) den Uyl], Parlement.com {{Hollandsche premiers}} {{DEFAULTSORT:Uyl, Joop den}} [[Categorie:Hollandsch premier]] [[Categorie:Hollandsch minister]] [[Categorie:Hollandsch parlementslid]] [[Categorie:Amsterdam]] qbfqkiubetllwonhlf99c5b3m18bkd9 328261 328255 2026-10-25T09:07:19Z Vluvlu 31944 328261 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:Tweede Kamer Algemene Zaken en Huis der Koningin Premier Den Uyl aan het woo, Bestanddeelnr 928-8383.jpg|thumb|Joop den Uyl (1976)]] '''Joop den Uyl''' ([[Hilversum]], 9 ogustus [[1919]] - [[Amsterdam]], 24 december [[1987]]) was e [[Holland]]sche polletieker van de party [[PvdA]]. Van [[1973]] tot [[1977]] wast ie premier. Van 1953 tot 1965 wast ie gemêenteroadslid en van 1962 tot 1965 scheepn van [[Amsterdam]]. Van 1965 tot 1966 wast ie minister van Economische Zoakn in 't [[kabinet-Cals]]. Van 11 meie 1973 tot 19 december 1977 wast ie premier (êeste minister) van Holland. Van 1981 tot 1982 wast ie minister van Socioale Zoakn en Werkgelegenheid plus de [[Nederlandse Antillen]] alsôok vicepremier in 't [[kabinet-Van Agt II]]. == Externe koppelienge == * [https://www.parlement.com/biografie/dr-jm-joop-den-uyl Dr. J.M. (Joop) den Uyl], Parlement.com {{Hollandsche premiers}} {{DEFAULTSORT:Uyl, Joop den}} [[Categorie:Hollandsch premier]] [[Categorie:Hollandsch minister]] [[Categorie:Hollandsch parlementslid]] [[Categorie:Amsterdam]] kmol2id6ih5ouryxhzuqfhgmkykvtj0 328264 328261 2026-10-25T09:37:38Z Vluvlu 31944 328264 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:Premier Den Uyl tijdens persconferentie op Schiphol na reis naar Nederlandse Ant, Bestanddeelnr 927-4062.jpg|thumb|Joop den Uyl (1974)]] '''Joop den Uyl''' ([[Hilversum]], 9 ogustus [[1919]] - [[Amsterdam]], 24 december [[1987]]) was e [[Holland]]sche polletieker van de party [[PvdA]]. Van [[1973]] tot [[1977]] wast ie premier. Van 1953 tot 1965 wast ie gemêenteroadslid en van 1962 tot 1965 scheepn van [[Amsterdam]]. Van 1965 tot 1966 wast ie minister van Economische Zoakn in 't [[kabinet-Cals]]. Van 11 meie 1973 tot 19 december 1977 wast ie premier (êeste minister) van Holland. Van 1981 tot 1982 wast ie minister van Socioale Zoakn en Werkgelegenheid plus de [[Nederlandse Antillen]] alsôok vicepremier in 't [[kabinet-Van Agt II]]. == Externe koppelienge == * [https://www.parlement.com/biografie/dr-jm-joop-den-uyl Dr. J.M. (Joop) den Uyl], Parlement.com {{Hollandsche premiers}} {{DEFAULTSORT:Uyl, Joop den}} [[Categorie:Hollandsch premier]] [[Categorie:Hollandsch minister]] [[Categorie:Hollandsch parlementslid]] [[Categorie:Amsterdam]] 3fkx77x7gcr3tqvd4xrj9z7g5fvwllp Kabinet-Den Uyl 0 29710 328260 2026-10-25T09:02:24Z Vluvlu 31944 deurverwiezienge noa [[Joop den Uyl]] 328260 wikitext text/x-wiki #REDIRECT[[Joop den Uyl]] a2kenaml5mwy9tb8f3nkyyh28pafdum