Wikipedia vlswiki https://vls.wikipedia.org/wiki/Voorblad MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter Media Specioal Discuusje Gebruker Discuusje gebruker Wikipedia Discuusje Wikipedia Ofbeeldienge Discuusje ofbeeldienge MediaWiki Discuusje MediaWiki Patrôon Discuusje patrôon Ulpe Discuusje ulpe Categorie Discuusje categorie TimedText TimedText talk Module Overleg module Event Event talk 0 5216 328618 324082 2026-10-28T13:48:55Z ~2026-57363-05 32040 /* */ 328618 wikitext text/x-wiki {{Infobox Frans departement |noame=<big>Noorderdepartement</big><br />''Nord'' (59) |vlagge=Flag of the Department of Nord.svg |woapn=Blason Nord-Pas-De-Calais.svg |koarte=[[Ofbeeldienge:Nord-Position.svg|250px]] |koartebyschrift= Liggienge van't Nôorderdepartement in Vrankryk |regio=[[Hauts-de-France]] |pref=[[Rysel]] |sous-pref=Avesnes-sur-Helpe<br />Koameryk<br />Dowoai<br />Duunkerke<br />Valencyn |ipp=5.743 |inw=2.603.723 <small>(2016)</small> |dichtheid=453 |arr=6 |kant=41 |gem=648 }} Et '''Noorderdepartement''' ([[Frans]]: ''Département du Nord'' ofte in't kort ''le Nord'') es e [[departement (Vrankryk)|departement]] in de [[Regio (Vrankryk)|regio]] [[Hauts-de-France]] in't nôord'n van [[Vrankryk]] (nummer 59). Inweuners van't Noorderdepartement word'n in't Frans ''Nordistes'' genoemd. D'ôofdplekke es [[Rysel]] (ofte ''Lille'' in't Frans). == Geschiedenisse == 't Noorderdepartement es één van de 83 departementn die ontstoan zyn binst de [[Fransche Revoluusje]], de [[4 moarte|4e moarte]] [[1790]], uut de provinsje [[Frans-Vloandern|Vloandern]] (''Flandres''). Die provinsje van 't Frans keunienkryk was gevormd deur verschillige veroverde gebiedn. 't Nôordelik en centroal gedêelte kwam van 't [[Groafschap Vloandern]], 't ôostelik dêel van 't [[Groafschap Henegouwn]] en 't zuudelik dêel vormde 't kerkvorstndom Koameryk (''Cambrai''). De vlagge en 't woapn van't Noorderdepartement verwyzn dudelik noa Vloandern. 't Departement vormde vroeger tôope mè 't [[Nauw van Kales (departement)|Nauw van Kales]] de [[Regio (Vrankryk)|Fransche bestuurlikke regio]] [[Nôord-Nauw van Kales]], mo ôort sedert d'erindêelienge van de Fransche regio's in 2016 by de nieve regio [[Hauts-de-France]]. == Geografie == 't Noordepartement es 't mêest nôordelik departement van Vrankryk en ligt neffenst [[België]], ter ôogte van [[West-Vloandern]] en [[Enegouwn]]. 't Grenst an de Fransche departementn [[Aisne (departement)|Aisne]] in't zuud'n, [[Somme (departement)|Somme]] in't zuudwestn en an't Nauw van Kales in't westn. O de nôordkantn ligt et an de [[Nôordzêe]]. De kuststrooke wierd d'[[Opoalkuste]] genoemd. [[Ofbeeldienge:59-Cours_eau_50km.jpg|thumb|left|320px|Koarte van de belangrykste woaterweugn in't Noorderdepartement]] Deur't departement lôopn teffrente gekende rivier'n; O de nôordkantn in de [[Franschn Westoek]] ligg'n stikk'n van den [[Yzer (riviere)|Yzer]], de [[Kolme]], den [[Aa (Vrankryk)|Aa]] en de [[Leie]]. Die twêe latstgenoemde vorm'n in't nôordwestn de schreeve mè 't Nauw van Kales. In de streke round Rysel lôopn de gekanaliseerde [[Deule]] en oar zy-riviere de [[Marke (riviere)|Marke]]. De [[Schelde]] strôomt van't zuud'n vanuut 't departement Aisne nôordwoarts deur Koameryk en Valencyn vo ton licht of te buugn noa't nôordwestn richtienge [[Dôornik]]. De [[Skarpe]] es e zy-riviere van de Schelde die van 't stee [[Atrecht]] in't Nauw van Kales ôostwoarts deur Dowoai lôopt en uutmoundt by de plekke Mortagne-du-Nord. In't zuudôostn in d'Avesnois ligt ôok nog de [[Samber]] in't bekk'n van de [[Moas]]. 't Ôogste punt van't Noorderdepartement es 272 mèiters ôoge en ligt ip't groudgebied van de gemêente Anor, illegansn in't zuudôostn in d'Avesnois, teegn de schreeve mè Enegouwn. Vele mienschn peinz'n pertank da de [[Kasselberg]] 't ôogste punt es, mor dien es mor 176 mèiters ôoge. {{clear|left}} === Arroundissementn === 't Noorderdepartement bestoat uut zes arroundissementn en et 41 kantongs en 648 gemêentn. De zes arroundissementn zyn: * [[Arroundissement Avesnes-sur-Helpe]] * [[Arroundissement Dowoai]] (Frans: ''Douai'') * [[Arroundissement Duunkerke]] (Frans: ''Dunkerque'') * [[Arroundissement Koameryk]] (Frans: ''Cambrai'') * [[Arroundissement Rysel]] (Frans: ''Lille'') * [[Arroundissement Valencyn]] (Frans: ''Valenciennes'') === Vlamsche benoaderienge === Vlamsche historici deeln 't Noorderdepartement dikkers azo in: * [[Frans-Vloandern]], da bestoat uut ** de [[Franschn Westoek]]: de regio round [[Duunkerke]] (Frans: ''Dunkerque'') ** [[Rysels-Vloandern]] of ''Zuud-Vloandern'': de regio round [[Rysel]] (Frans: ''Lille'') * [[Frans-Henegouwn]] of ''Zuud-Henegouwn'': de streke round Valencyn (Frans: ''Valenciennes'') * De streke van't vroegere kerkvorst'ndom Koameryk in't zuud'n Et [[Nauw van Kales]] en 't Noorderdepartment t'hope noemn ze otements ook nog wel de [[Fransche Nederlandn]]. === Grotste steedn === Et departement es een van de mêest verstedelikte regio's van hil Vrankryk. 't Es de dikst bevolkte regio van Vrankryk, der weun'n in zyn gehêelte apeupri 2,6 miljoen mienschn. De tien grotste gemêentn noar inweunertal zyn: {| class="wikitable" ! # !! Gemêente !! Inweuners (2015) |- align="right" | 1 || align="left" | [[Rysel]] (''Lille'') || 232.741 |- align="right" | 2 || align="left" | [[Terkoeje]] (''Tourcoing'') || 96.809 |- align="right" | 3 || align="left" | [[Roboais]] (''Roubaix'') || 96.077 |- align="right" | 4 || align="left" | [[Duunkerke]] (''Dunkerque'') || 88.876 |- align="right" | 5 || align="left" | [[Villeneuve-d'Ascq]] || 61.920 |- align="right" | 6 || align="left" | [[Valencyn]] (''Valenciennes'') || 44.043 |- align="right" | 7 || align="left" | [[Watterloo]] (''Wattrelos'') || 41.264 |- align="right" | 8 || align="left" | [[Dowoai]] (''Douai'') || 39.989 |- align="right" | 9 || align="left" | [[Marcq-en-Barœul]] || 39.298 |- align="right" | 10 || align="left" | [[Koameryk]] (''Cambrai'') || 33.004 |} == Toale == In et arroundissement Duunkerke ligt er ne hêle regio tussen de [[Leie]] en de [[Nôordzêe]] woar dat er [[Vlams]] geklapt weird: [[Frans-Vloandern]]. Vroeger makte 't dêel uut van 't [[Groafschap Vloandern]], moar sins dat et g'annexeerd es deur Vrankryk goat de kennisse van de Vlamsche toale achteruut ten vôordêle van 't [[Frans]]. In Duunkerke zelve bestoat et [[:fr:Dunkerquois|Dunkerquois]], et lokoal dialect da straf an 't Vlams doe peizen. In d'andre arroundissementen, soms "la Flandre romane" genomd, klappen ze [[Picardisch]] of "le picard", da dikkers ôok ch'ti genomd es. Doarom noemen ze de gasten van de Nord dikwils Ch'timi (Uutsproake: sjchtiemie). == Externe koppelienge == * [https://web.archive.org/web/20210506224348/http://www.nord.gouv.fr/ Site van de prefecteure van't Noorderdepartement] * [https://web.archive.org/web/20190825174909/https://www.jadorelenord.fr/ Site van d'n touristischn dienst van't Noorderdepartement] {{Commonscat|Nord (French department)}} [[Categorie:Noorderdepartement| ]] 5z9bk02iubv3gj79v58vspac75c0tt6 0 6733 328630 319779 2026-10-28T18:16:29Z Zeisterre 178 328630 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:Andre Denys-1487121726.jpg|miniatuur]] '''André Denys''' ([[Gistel]], [[6 januoari]] [[1948]] - [[Gent]], [[13 meie]] [[2013]]) wos e polletieker vo [[Open VLD]] en [[gouverneur]] van [[Ôost-Vloandern]]. ==Carrière== * André Denys es begonn by z'n ouders, dien een familiebedryf oan in de verwerkienge van bêestevelln en wulle in Gistel. In [[1969]] eit ie een leerlooiery overgenoomn in [[Zulte]], en es ton ôok veruusd noar doar. * In [[1976]] deed ie vo 't êest mee an de gemêenteroadsverkiezingen in Zulte ip een nieuwe lyste: "De Vrije Christelijke Eenheidslijst". * In [[1977]] eit ie in Zulte de lokoale ofdêlienge van de PVV, de toenmoalige [[Open VLD]] ipgericht. Ie eit wel nôoit in de gemêenteroad gezeetn, moar voert ol 27 joar oppositie teegn de [[CD&V]], die onantastboar es in Zulte. * In [[1981]] wos 't ie tot volksverteegnwoordiger verkoozn, êest in de Vlamsche Road ([[1981]] - [[1995]]), loater in 't Vlams Parlement ([[1995]] - [[2004]]). In die rolle es't ie vôorol gekend vo zyn gedeegn dossierkennisse. Ie oat uutgesprookn ambities om minister va Landbouw te koomn, moar dat es nôoit gelukt. * Vanof [[1984]] wos't ie fractievôorzitter in de Vlamsche Road. Ie es da gebleevn tot [[1999]]. * Van [[1 december]] [[2004]] tot [[31 januoari]] [[2013]] wos André Denys gouverneur van Ôost-Vloandern met e mêer party-overstygende rolle. André Denys is altyd een gedreven polletieker gewist. Als parlementslid vo de VLD et ie pertang vele teegnsloagn te verwerkn g'ed. By 't uutdêlen van de ministerportefeuilles en z'em een poar kêren ostentatief over 't oofd gezien, moa toch is 't ie oendanks z'n ountgoochelinge altyd loyaal gebleevn tegenoovr de party. ==Varia== *André Denys wos nen arten velofan. *J' is êreburger benoemd in z'n geboortegemêente Gistel. ==Externe koppelienge== *[https://web.archive.org/web/20160313050640/http://gouverneurdenys.be/ Gouverneurswebsite] {{DEFAULTSORT:Denys, André}} [[Categorie:Open Vld-polletieker]] [[Categorie:Vlams parlementslid]] [[Categorie:Belgische gouverneur]] [[Categorie:Belgisch volksverteegnwoordiger]] [[Categorie:Ôost-Vloandern]] [[Categorie:Gistel]] ein6i4hf3je6hz1bbxwr8qldm451fv8 0 8491 328615 328309 2026-10-28T13:04:38Z ~2026-57240-23 32038 328615 wikitext text/x-wiki {{Streektoale|Brugs}} {{Infobox Hollandsche gemêente |noame=Den Haag<br/>'s-Gravenhage |woapn=Den Haag wapen.svg |vlagge=Flag of The Hague.svg |koarte=NL - locator map municipality code GM0518 (2016).png |koarte2=Gem-sGravenhage-OpenTopo.jpg |provinsje=Zuud-Holland |latitudeGraden=52 |latitudeMinuten=5 |latitudeSeconden= |longitudeGraden=4 |longitudeMinuten=19 |longitudeSeconden= |ipp= 98,12 |land= 82,98 |woater= 15,14 |inw= 569.468 |joar= 2026 |dichtheid= 6863 |hoofdplekke= Den Haag |burgemêester= Jan van Zanen |party= VVD |postcode=2491-2597 |web=[https://www.denhaag.nl/ www.denhaag.nl] }} '''Den Haag''' of ''''s-Gravenhage''' is den oofdstad van de [[Olland]]se provincie [[Zuud-Olland]]. Me oungeveer 569.000 inweuners (2026) is't de derde gemêente van 't land. 't Rare is dat 't nooit een stad gewist is, mo je kut 't nateurlik moelik een dorp noemn. 't Is de platse woa da de regerienge en 't parlement van Olland gevestigd zyn. En doarenboovn is 't de platse woa da de keunynk zyn werkpaleis eet. In een ander land zoen da genoeg redens zyn vo Den Haag den oofdstad van 't land te noemen, mor in Olland is da nie 't geval, want den oofstad van Olland is [[Amsterdam]]. Ip et groendgebied van Den Haag ligd ook de badplatse Scheveningen. Lik dan de [[Brugge]]liengen no de zêe goan no [[Zêebrugge]], goan de Hagenoars no Scheveningen. Den Haag is by ons ook gekend vo [[Madurodam]], een sôorte pretpark woa dan der sedert [[1952]] ollesôorte gebouwn stoan van schoale 1 ip 25. 't Westende (Nederlands: Westeinde) is êen van d'oudste stroatn van Den Haag. 't Was vroeger den involsweg van de streke 't Westland en 't stadsdêel Loosduunn no 't oud centrum van Den Haag. == Bekende Hagenoars == * [[Han Polman]], polletieker * [[Mark Rutte]], polletieker * [[Willem I van de Nederlandn]], keunienk * [[Joop Zoetemelk]], coureur == Externe koppeliengn == * [https://web.archive.org/web/20230929230349/https://www.plaatsengids.nl/den-haag Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/gemeente/den-haag/ AlleCijfers] [[Ofbeeldienge:Den_Haag.jpg|thumb|left|De ridderzoale ip 't Binnenof]] {{Commonscat|The Hague|Den Haag}} {{Hoofdsteedn Hollandsche provinsjes}} [[Categorie:Den Haag| ]] [[Categorie:Plekke in Zuud-Holland]] [[Categorie:Stad in Olland]] kpum0isnfs26agkix7rs9rt9qhvrlr1 0 8675 328656 308293 2026-10-29T09:59:46Z Zafer 15869 Photo changed 328656 wikitext text/x-wiki {{Streektoale|Noordelik West-Vlams}} [[Ofbeeldienge:Tony Parker France 20260628 (5).jpg|thumb|<center>Tony Parker, 2026]] [[Ofbeeldienge:Eva Longoria and Tony Parker.jpg|thumb|<center>Tony Parker met Eva Longoria]] '''William Anthony (Tony) Parker jr.''' ([[Brugge]], [[17 meie]] [[1982]]) is een [[basket]]speler die in den [[National Basketball Association|NBA]] vo de [[San Antonio Spurs]] speelt. J'is ook de kapiting van de [[Vrankryk|Fransche]] nationale basketploeg. Ze voader, den [[USA|Amerikoan]] Tony Parker sr., was ook basketter en je speeldege in 't begun van de joarn 1980 by de [[West-Vloandern|West-Vlamsche]] basketploeg "Avanti Brugge". Azo komt et da Tony jr. in Brugge geboorn is. Ze moeder is een [[Holland]]sche. Loater zyn ze vertrokkn noa Frankryk en azo et Tony Parker de Fransche nationaliteit. J' hè nog twi broers die ook basket speeln. ==Carrière== Vo dat 'n vertrok noa den NBA, was Parker twi joar actief in de Fransche basketliga (van 1999 tout 2001) vo Paris Basket Racing. Parker speeldege ip 30 november [[2001]] z'n êeste match met de San Antonio Spurs. Je was ton de twidde Fransche speler ôois in den NBA. Parker is ook de joungste speler die ôois by de Spurs terechtekwam. Je was nog moa 19 joar oud. Parker hielp ze ploeg an d'overwinnienge in den NBA-finalle van [[2003]] teegn de [[New Jersey Nets]]. De Spurs wonn de titel were in de finalle van [[2005]] teegn de [[Detroit Pistons]] en in 2007 teegn de [[Cleveland Cavaliers]]. Parker is verkoozn tout [[MVP]] in de play-offs van da joar. ==Varia== *Tony Parker is de [[7 juli|7ste juli]] [[2007]] getrouwd met Desperate Housewives-actrice Eva Longoria. In 2010 hen ze bekend gemakt dan ze goan schêen. *Tony Parker is e fan van [[hiphop]]muziek en [[rap]]. J' hèt e Fransche hip-hop-album uutgebrocht mè producer Polygrafic (Sound Scientists). Den êeste single "Top of the Game" kwam uut in moarte [[2007]]. *Parker is de best betoalde Fransche sportman ôois. Je komt dus vo voetboller [[Zinedine Zidane]]. {{commonscat|Tony Parker}} [[Categorie:Fransche basketter|Parker, Tony]] 8rui7y0jb81mbzuk0jkjfh6rjg7vh5g 0 19396 328614 328610 2026-10-28T12:51:30Z ~2026-57240-23 32038 /* Externe koppeliengn */ 328614 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame=<big>Stoat Israël</big><br />מדינת ישראל (Medinat Yisrael)<br />دولة إسرائيل‎ (Dawlat Israïl) |woapen=Emblem of Israel.svg |vlagge=Flag of Israel.svg |koarte=[[Ofbeeldienge:LocationIsrael.svg|250px]] |koartebyschrift=Liggienge van Israël<br/>{{Coord|31|36|29|N|34|49|5|E|titelweergave=ja}} |toale=[[Hebreeuws]], [[Arabisch]] |hoofdstad=[[Jeruzalem]] |stoatsvorm=[[Republiek]] |stoatshoofd=President: [[Isaac Herzog]] |1e minister= [[Benjamin Netanyahu]] |ipp=22.072 |inw=9.585.000 (2022) <ref>[https://www.cbs.gov.il/en/subjects/Pages/Population.aspx CBS]</ref> |dichtheid=434 |munte=Israëlische shekel |tydzone=UTC+2<br /><small>(zomertyd: UTC+3) |landcode=IL, ISR |tillefong=(+972) |TLD=.il |fêestdag=[[14 meie]]<br /><small>(Ounofhankelik in [[1948]]) }} '''Israël''', officiel de '''Stoat Israël''', ([[Hebreeuws]]: מדינת ישראל - ''Medinat Yisraël''; [[Arabisch]]: دولة اسرائيل - ''Dawlat Israïl'') is e land in [[West-Azië]]. De bevolkienge telt 9,6 miljoen mensen (2022). 't Grenst in 't nôordn an [[Libanon]], in 't nôordôostn an [[Syrië]], in 't ôostn an [[Jordanië]], in 't zuudn an [[Egypte]] en in 't westn an de [[Middellandse Zêe]]. Den hoofdstad en ook de grôotste stad van Israël is [[Jeruzalem]]. Andere belangryke steedn zyn Tel Aviv en Haifa. Een bekende stad in 't zuudn van 't land is Eilat. [[Ofbeeldienge:Is-map.PNG|thumb|left|<center>Koarte van Israël]] <br clear="left" /> De gebeurtenissen uut den [[Bybel]] speeln under voe 't grôotste dêel of in Israël. 't Land telt verschill'nde bevolkiengsgroepn, wovan de grôotstn dedie van de Joodn (75%). == Geschiedenisse == Den Bybel vormde vo de zionistn den basis vo te toogn dan ze recht han ip 't gebied in 't Middn-Ôostn en d' iprichtienge van de stoat Israël. Sedertdien kende de jounge stoat vele gewelddoadige conflictn, woavan dan der ênigte den dag van vandoage nog assan vôortdeurn. In de 19ste êeuwe wierdn de joodn vooral in Ôost-Europa zwoar vervolgd. Doadeure ountstound er e verlangn noar een eign joodsche stoat. Vo de joodn kost dat allêne mor in Palestina gevestigd wordn, want da was vor hunder 't beloofde land. De Joodsche journalist Theodor Herzl uut [[Ôostnryk-Hongareye]] richtte de zionistische bewegienge ip, die streefde noar en eign stoat. Je makte da verlangn bekend ip e zionistisch weireldcongres in [[1897]]. Palestina was ton nog e dêel van 't Ottomoans Ryk. De Turkn kwoamn sterk verzwakt uut den [[Êeste Weireldoorloge]] en in [[1920]] kwam Palestina e Brits mandoatgebied. Achter de [[Twidde Weireldoorloge]] vertrokkn d' overleevnde joodn van de nazi-concentroasjekampn massoal noa Palestina. In [[1947]] begost den Arabisch-Israëlischn Oorloge, e burgeroorloge tusschn Arabische en Joodsche inweuners van 't [[Brits Mandoatgebied Palestina]]. Israël sloagde derin van e grôot dêel van 't Brits gebied te verovern. Vele Palestynn vluchtegn weg of wierdn verdreevn deur d' Israëlische troepn. De [[14 meie|14ste meie]] [[1948]] riepn de joodn de stoat Israël uut. Doarip kwam d' immigroasje serieus ip gank. In d' êeste drie joar verdubbelde de joodsche bevolkienge. De gebeurs woarn nie gediend met die nieuwe situoasje en der volgdn nog vele oorloogn. Deur d' [[Verênigde Stoatn|Amerikoansche]] steun kost Israël e leger ipbouwn die sterker was of al de legers van d' omriengende landn t' hope. Tegenwôordig kent 't land vele probleemn met de Gazastrooke. In 2008 en 2012 moest Israël ingrypn deur de raketanvall'n van de terreurorganisoasje Hamas. Israël e zezelvn vrêed economisch ountwikkeld en et een ooger welvoartsniveau of zyn gebeurs. Vorol ip technologisch gebied blienkn z'uut. == Districtn == De districtn (''mechoz'', mêervoud: ''mechozot'') zyn: * Jeruzalem (''Jeroesjalajiem''), oofstad [[Jeruzalem]] * Nôordn (''Tsafon''), Nazareth * Haifa (''Chefa''), Haifa * Centrum (''Merkaz''), Ramla * Tel Aviv (''Tel Aviv''), Tel Aviv * Zuudn (''Darom''), Beër Sjeva De districtn Nôordn, Haifa, Centrum en Zuudn zyn ounderverdêeld in subdistrictn (''nafa'', mêervoud: ''nafot''). <gallery> File:Satellite image of Israel in January 2003.jpg|<center>[[Fotografie|Luchtfoto]] van Israël File:Jerusalem from mt olives.jpg|<center>De rotskoepel ip den Tempelberg File:Old Jerusalem, Temple Mount - Minaret.jpg|<center>De "minarette van Israel" ip den Tempelberg File:1 Palestine Pound 1939 Obverse.jpg|<center>Geld uut 1939. File:British Mandate Palestinian passport.jpg|<center>Een paspôort uut den tyd van 't [[Brits Mandoat Palestina]]. </gallery> == Politiek == 't Israëlische parlement bestoat uut êen Koamer, de Knesset, met 120 leedn.<ref>[https://en.idi.org.il/israeli-elections-and-parties/ Elections and Parties], Israel Democracy Institute</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! rowspan=3 | party || colspan=10 | Knesset |- ! 26 <br> 2026 || 25 <br> 2022 || 24 <br> 2021 || 23 <br> 2020 || 22 <br> 2019 sep || 21 <br> 2019 apr || 20 <br> 2015 || 19 <br> 2013 || 18 <br> 2009 |- | HaLikud || || 32 || 30 || 36 || 32 || 35 || 30 || (20) || 27 |- | Yesh Atid || || 24 || 17 || (13) || (13) || (15) || 11 || 19 || |- | HaTzionut HaDatit ¹ || || 14 || 6 || || || || || || |- | HaMachane HaMamlakhti ² || || 12 || || || || || || || |- | Shas || || 11 || 9 || 9 || 9 || 8 || 7 || 11 || 11 |- | Yahadut HaTorah || || 7 || 7 || 7 || 7 || 8 || 6 || 7 || 5 |- | Yisrael Beitenu || || 6 || 7 || 7 || 8 || 5 || 6 || (11) || 15 |- | Ra'am || || 5 || 4 || || || || || || |- | Hadash-Ta'al || || 5 || || || || 6 || || || |- | Ha'Avoda ³ || || 4 || 7 || (7) || (6) || 6 || (18) || 15 || 13 |- | Kahol Lavan ⁴ || || || 8 || 33 || 33 || 35 || || || |- | Yamina || || || 7 || 6 || 7 || || || || |- | Hadash-Ta'al-Balad || || || 6 || || || || || || |- | Tikva Hadasha ⁵ || || || 6 || || || || || || |- | Meretz || || || 6 || (7) || 5 || 4 || 5 || 6 || 3 |- | Hadash-Ta'al-Balad-Ra'am || || [10] || [10] || 15 || 13 || [10] || 13 || [11] || [11] |- | Ha'Avoda-Gesher-Meretz || || || || 7 || || || || || |- | Ha'Avoda-Gesher || || || || || 6 || || || || |- | Miflagot HaYamin ⁶ || || || || || || 5 || || || |- | Kulanu || || || || || || 4 || 10 || || |- | Ra'am-Balad || || || || || || 4 || || || |- | HaMaḥaneh HaẒiyoni ⁷ || || || || || || || 24 || || |- | HaBayit HaYehudi ⁸ || || || || || || || 8 || 12 || 3 |- | HaLikud-Yisrael Beitenu || || || || || || || || 31 || |- | Hatnua || || || || || || || (6) || 6 || |- | Ra'am-Ta'al || || || || || || || || 4 || 4 |- | Hadash || || || || || || || || 4 || 4 |- | Balad || || || || || || || || 3 || 3 |- | Kadima || || || || || || || || 2 || 28 |- | HaIhud HaLeumi ⁹ || || || || || || || || || 4 |- |} 2022: HaMachane HaMamlakhti = Kahol Lavan + Tikva Hadasha 2019-2020: Kahol Lavan = Hosen LeYisrael + Telem + Yesh Atid 2015: HaMaḥaneh HaẒiyoni = Ha'Avoda + Hatnua ¹ Religieus-Zionistische Party ² Party van Nationoale Êenheid ³ Arbeidsparty ⁴ Blauw en Wit ⁵ Nieuwe Hôop ⁶ Unie van Rechtse Partyen ⁷ Zionistische Unie ⁸ 't Joodse Uus ⁹ Nationoale Unie == Verwyziengen == <references/> == Externe koppeliengn == * [http://www.gov.il/firstgov/english Officieel portoal van d' Israëlische regerienge] * [http://www.mfa.gov.il/ Officiële website van 't Israëlisch ministerie van Buutnlandse Zaken] * [http://www.knesset.gov.il/description/eng/eng_mimshal_yesod1.htm Ipsommienge van de basiswettn ip d'n officiële website van de Knesset] * [https://jewishvirtuallibrary.org/ Jewish Virtual Library] * [https://www.citypopulation.de/en/israel/ City Population] {{commonscat|Israel}} {{Landn in Azië}} [[Categorie:Israël| ]] 9xa3o3iw1zcuaksjjhaf1ci5ryavw8u 328616 328614 2026-10-28T13:33:39Z ~2026-57240-23 32038 /* Politiek */ 328616 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame=<big>Stoat Israël</big><br />מדינת ישראל (Medinat Yisrael)<br />دولة إسرائيل‎ (Dawlat Israïl) |woapen=Emblem of Israel.svg |vlagge=Flag of Israel.svg |koarte=[[Ofbeeldienge:LocationIsrael.svg|250px]] |koartebyschrift=Liggienge van Israël<br/>{{Coord|31|36|29|N|34|49|5|E|titelweergave=ja}} |toale=[[Hebreeuws]], [[Arabisch]] |hoofdstad=[[Jeruzalem]] |stoatsvorm=[[Republiek]] |stoatshoofd=President: [[Isaac Herzog]] |1e minister= [[Benjamin Netanyahu]] |ipp=22.072 |inw=9.585.000 (2022) <ref>[https://www.cbs.gov.il/en/subjects/Pages/Population.aspx CBS]</ref> |dichtheid=434 |munte=Israëlische shekel |tydzone=UTC+2<br /><small>(zomertyd: UTC+3) |landcode=IL, ISR |tillefong=(+972) |TLD=.il |fêestdag=[[14 meie]]<br /><small>(Ounofhankelik in [[1948]]) }} '''Israël''', officiel de '''Stoat Israël''', ([[Hebreeuws]]: מדינת ישראל - ''Medinat Yisraël''; [[Arabisch]]: دولة اسرائيل - ''Dawlat Israïl'') is e land in [[West-Azië]]. De bevolkienge telt 9,6 miljoen mensen (2022). 't Grenst in 't nôordn an [[Libanon]], in 't nôordôostn an [[Syrië]], in 't ôostn an [[Jordanië]], in 't zuudn an [[Egypte]] en in 't westn an de [[Middellandse Zêe]]. Den hoofdstad en ook de grôotste stad van Israël is [[Jeruzalem]]. Andere belangryke steedn zyn Tel Aviv en Haifa. Een bekende stad in 't zuudn van 't land is Eilat. [[Ofbeeldienge:Is-map.PNG|thumb|left|<center>Koarte van Israël]] <br clear="left" /> De gebeurtenissen uut den [[Bybel]] speeln under voe 't grôotste dêel of in Israël. 't Land telt verschill'nde bevolkiengsgroepn, wovan de grôotstn dedie van de Joodn (75%). == Geschiedenisse == Den Bybel vormde vo de zionistn den basis vo te toogn dan ze recht han ip 't gebied in 't Middn-Ôostn en d' iprichtienge van de stoat Israël. Sedertdien kende de jounge stoat vele gewelddoadige conflictn, woavan dan der ênigte den dag van vandoage nog assan vôortdeurn. In de 19ste êeuwe wierdn de joodn vooral in Ôost-Europa zwoar vervolgd. Doadeure ountstound er e verlangn noar een eign joodsche stoat. Vo de joodn kost dat allêne mor in Palestina gevestigd wordn, want da was vor hunder 't beloofde land. De Joodsche journalist Theodor Herzl uut [[Ôostnryk-Hongareye]] richtte de zionistische bewegienge ip, die streefde noar en eign stoat. Je makte da verlangn bekend ip e zionistisch weireldcongres in [[1897]]. Palestina was ton nog e dêel van 't Ottomoans Ryk. De Turkn kwoamn sterk verzwakt uut den [[Êeste Weireldoorloge]] en in [[1920]] kwam Palestina e Brits mandoatgebied. Achter de [[Twidde Weireldoorloge]] vertrokkn d' overleevnde joodn van de nazi-concentroasjekampn massoal noa Palestina. In [[1947]] begost den Arabisch-Israëlischn Oorloge, e burgeroorloge tusschn Arabische en Joodsche inweuners van 't [[Brits Mandoatgebied Palestina]]. Israël sloagde derin van e grôot dêel van 't Brits gebied te verovern. Vele Palestynn vluchtegn weg of wierdn verdreevn deur d' Israëlische troepn. De [[14 meie|14ste meie]] [[1948]] riepn de joodn de stoat Israël uut. Doarip kwam d' immigroasje serieus ip gank. In d' êeste drie joar verdubbelde de joodsche bevolkienge. De gebeurs woarn nie gediend met die nieuwe situoasje en der volgdn nog vele oorloogn. Deur d' [[Verênigde Stoatn|Amerikoansche]] steun kost Israël e leger ipbouwn die sterker was of al de legers van d' omriengende landn t' hope. Tegenwôordig kent 't land vele probleemn met de Gazastrooke. In 2008 en 2012 moest Israël ingrypn deur de raketanvall'n van de terreurorganisoasje Hamas. Israël e zezelvn vrêed economisch ountwikkeld en et een ooger welvoartsniveau of zyn gebeurs. Vorol ip technologisch gebied blienkn z'uut. == Districtn == De districtn (''mechoz'', mêervoud: ''mechozot'') zyn: * Jeruzalem (''Jeroesjalajiem''), oofstad [[Jeruzalem]] * Nôordn (''Tsafon''), Nazareth * Haifa (''Chefa''), Haifa * Centrum (''Merkaz''), Ramla * Tel Aviv (''Tel Aviv''), Tel Aviv * Zuudn (''Darom''), Beër Sjeva De districtn Nôordn, Haifa, Centrum en Zuudn zyn ounderverdêeld in subdistrictn (''nafa'', mêervoud: ''nafot''). <gallery> File:Satellite image of Israel in January 2003.jpg|<center>[[Fotografie|Luchtfoto]] van Israël File:Jerusalem from mt olives.jpg|<center>De rotskoepel ip den Tempelberg File:Old Jerusalem, Temple Mount - Minaret.jpg|<center>De "minarette van Israel" ip den Tempelberg File:1 Palestine Pound 1939 Obverse.jpg|<center>Geld uut 1939. File:British Mandate Palestinian passport.jpg|<center>Een paspôort uut den tyd van 't [[Brits Mandoat Palestina]]. </gallery> == Politiek == 't Israëlische parlement bestoat uut êen Koamer, de Knesset, met 120 leedn.<ref>[https://en.idi.org.il/israeli-elections-and-parties/ Elections and Parties], Israel Democracy Institute</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! rowspan=3 | party || colspan=10 | Knesset |- ! 26 <br> 2026 || 25 <br> 2022 || 24 <br> 2021 || 23 <br> 2020 || 22 <br> 2019 sep || 21 <br> 2019 apr || 20 <br> 2015 || 19 <br> 2013 || 18 <br> 2009 || 17 <br> 2006 |- | HaLikud || || 32 || 30 || 36 || 32 || 35 || 30 || (20) || 27 || |- | Yesh Atid || || 24 || 17 || (13) || (13) || (15) || 11 || 19 || || |- | HaTzionut HaDatit ¹ || || 14 || 6 || || || || || || || |- | HaMachane HaMamlakhti ² || || 12 || || || || || || || || |- | Shas || || 11 || 9 || 9 || 9 || 8 || 7 || 11 || 11 || |- | Yahadut HaTorah || || 7 || 7 || 7 || 7 || 8 || 6 || 7 || 5 || |- | Yisrael Beitenu || || 6 || 7 || 7 || 8 || 5 || 6 || (11) || 15 || |- | Ra'am || || 5 || 4 || || || || || || || |- | Hadash-Ta'al || || 5 || || || || 6 || || || || |- | Ha'Avoda ³ || || 4 || 7 || (7) || (6) || 6 || (18) || 15 || 13 || |- | Kahol Lavan ⁴ || || || 8 || 33 || 33 || 35 || || || || |- | Yamina || || || 7 || 6 || 7 || || || || || |- | Hadash-Ta'al-Balad || || || 6 || || || || || || || |- | Tikva Hadasha ⁵ || || || 6 || || || || || || || |- | Meretz || || || 6 || (7) || 5 || 4 || 5 || 6 || 3 || |- | Hadash-Ta'al-Balad-Ra'am || || [10] || [10] || 15 || 13 || [10] || 13 || [11] || [11] || |- | Ha'Avoda-Gesher-Meretz || || || || 7 || || || || || || |- | Ha'Avoda-Gesher || || || || || 6 || || || || || |- | Miflagot HaYamin ⁶ || || || || || || 5 || || || || |- | Kulanu || || || || || || 4 || 10 || || || |- | Ra'am-Balad || || || || || || 4 || || || || |- | HaMaḥaneh HaẒiyoni ⁷ || || || || || || || 24 || || || |- | HaBayit HaYehudi ⁸ || || || || || || || 8 || 12 || 3 || |- | HaLikud-Yisrael Beitenu || || || || || || || || 31 || || |- | Hatnua || || || || || || || (6) || 6 || || |- | Ra'am-Ta'al || || || || || || || || 4 || 4 || |- | Hadash || || || || || || || || 4 || 4 || |- | Balad || || || || || || || || 3 || 3 || |- | Kadima || || || || || || || || 2 || 28 || |- | HaIhud HaLeumi ⁹ || || || || || || || || || 4 || |- |} 2022: HaMachane HaMamlakhti = Kahol Lavan + Tikva Hadasha 2019-2020: Kahol Lavan = Hosen LeYisrael + Telem + Yesh Atid 2015: HaMaḥaneh HaẒiyoni = Ha'Avoda + Hatnua ¹ Religieus-Zionistische Party ² Party van Nationoale Êenheid ³ Arbeidsparty ⁴ Blauw en Wit ⁵ Nieuwe Hôop ⁶ Unie van Rechtse Partyen ⁷ Zionistische Unie ⁸ 't Joodse Uus ⁹ Nationoale Unie == Verwyziengen == <references/> == Externe koppeliengn == * [http://www.gov.il/firstgov/english Officieel portoal van d' Israëlische regerienge] * [http://www.mfa.gov.il/ Officiële website van 't Israëlisch ministerie van Buutnlandse Zaken] * [http://www.knesset.gov.il/description/eng/eng_mimshal_yesod1.htm Ipsommienge van de basiswettn ip d'n officiële website van de Knesset] * [https://jewishvirtuallibrary.org/ Jewish Virtual Library] * [https://www.citypopulation.de/en/israel/ City Population] {{commonscat|Israel}} {{Landn in Azië}} [[Categorie:Israël| ]] 49tmrzeuvn4zwpmfo9bmz7xcw02oj6c 328617 328616 2026-10-28T13:46:00Z ~2026-57240-23 32038 /* Politiek */ 328617 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame=<big>Stoat Israël</big><br />מדינת ישראל (Medinat Yisrael)<br />دولة إسرائيل‎ (Dawlat Israïl) |woapen=Emblem of Israel.svg |vlagge=Flag of Israel.svg |koarte=[[Ofbeeldienge:LocationIsrael.svg|250px]] |koartebyschrift=Liggienge van Israël<br/>{{Coord|31|36|29|N|34|49|5|E|titelweergave=ja}} |toale=[[Hebreeuws]], [[Arabisch]] |hoofdstad=[[Jeruzalem]] |stoatsvorm=[[Republiek]] |stoatshoofd=President: [[Isaac Herzog]] |1e minister= [[Benjamin Netanyahu]] |ipp=22.072 |inw=9.585.000 (2022) <ref>[https://www.cbs.gov.il/en/subjects/Pages/Population.aspx CBS]</ref> |dichtheid=434 |munte=Israëlische shekel |tydzone=UTC+2<br /><small>(zomertyd: UTC+3) |landcode=IL, ISR |tillefong=(+972) |TLD=.il |fêestdag=[[14 meie]]<br /><small>(Ounofhankelik in [[1948]]) }} '''Israël''', officiel de '''Stoat Israël''', ([[Hebreeuws]]: מדינת ישראל - ''Medinat Yisraël''; [[Arabisch]]: دولة اسرائيل - ''Dawlat Israïl'') is e land in [[West-Azië]]. De bevolkienge telt 9,6 miljoen mensen (2022). 't Grenst in 't nôordn an [[Libanon]], in 't nôordôostn an [[Syrië]], in 't ôostn an [[Jordanië]], in 't zuudn an [[Egypte]] en in 't westn an de [[Middellandse Zêe]]. Den hoofdstad en ook de grôotste stad van Israël is [[Jeruzalem]]. Andere belangryke steedn zyn Tel Aviv en Haifa. Een bekende stad in 't zuudn van 't land is Eilat. [[Ofbeeldienge:Is-map.PNG|thumb|left|<center>Koarte van Israël]] <br clear="left" /> De gebeurtenissen uut den [[Bybel]] speeln under voe 't grôotste dêel of in Israël. 't Land telt verschill'nde bevolkiengsgroepn, wovan de grôotstn dedie van de Joodn (75%). == Geschiedenisse == Den Bybel vormde vo de zionistn den basis vo te toogn dan ze recht han ip 't gebied in 't Middn-Ôostn en d' iprichtienge van de stoat Israël. Sedertdien kende de jounge stoat vele gewelddoadige conflictn, woavan dan der ênigte den dag van vandoage nog assan vôortdeurn. In de 19ste êeuwe wierdn de joodn vooral in Ôost-Europa zwoar vervolgd. Doadeure ountstound er e verlangn noar een eign joodsche stoat. Vo de joodn kost dat allêne mor in Palestina gevestigd wordn, want da was vor hunder 't beloofde land. De Joodsche journalist Theodor Herzl uut [[Ôostnryk-Hongareye]] richtte de zionistische bewegienge ip, die streefde noar en eign stoat. Je makte da verlangn bekend ip e zionistisch weireldcongres in [[1897]]. Palestina was ton nog e dêel van 't Ottomoans Ryk. De Turkn kwoamn sterk verzwakt uut den [[Êeste Weireldoorloge]] en in [[1920]] kwam Palestina e Brits mandoatgebied. Achter de [[Twidde Weireldoorloge]] vertrokkn d' overleevnde joodn van de nazi-concentroasjekampn massoal noa Palestina. In [[1947]] begost den Arabisch-Israëlischn Oorloge, e burgeroorloge tusschn Arabische en Joodsche inweuners van 't [[Brits Mandoatgebied Palestina]]. Israël sloagde derin van e grôot dêel van 't Brits gebied te verovern. Vele Palestynn vluchtegn weg of wierdn verdreevn deur d' Israëlische troepn. De [[14 meie|14ste meie]] [[1948]] riepn de joodn de stoat Israël uut. Doarip kwam d' immigroasje serieus ip gank. In d' êeste drie joar verdubbelde de joodsche bevolkienge. De gebeurs woarn nie gediend met die nieuwe situoasje en der volgdn nog vele oorloogn. Deur d' [[Verênigde Stoatn|Amerikoansche]] steun kost Israël e leger ipbouwn die sterker was of al de legers van d' omriengende landn t' hope. Tegenwôordig kent 't land vele probleemn met de Gazastrooke. In 2008 en 2012 moest Israël ingrypn deur de raketanvall'n van de terreurorganisoasje Hamas. Israël e zezelvn vrêed economisch ountwikkeld en et een ooger welvoartsniveau of zyn gebeurs. Vorol ip technologisch gebied blienkn z'uut. == Districtn == De districtn (''mechoz'', mêervoud: ''mechozot'') zyn: * Jeruzalem (''Jeroesjalajiem''), oofstad [[Jeruzalem]] * Nôordn (''Tsafon''), Nazareth * Haifa (''Chefa''), Haifa * Centrum (''Merkaz''), Ramla * Tel Aviv (''Tel Aviv''), Tel Aviv * Zuudn (''Darom''), Beër Sjeva De districtn Nôordn, Haifa, Centrum en Zuudn zyn ounderverdêeld in subdistrictn (''nafa'', mêervoud: ''nafot''). <gallery> File:Satellite image of Israel in January 2003.jpg|<center>[[Fotografie|Luchtfoto]] van Israël File:Jerusalem from mt olives.jpg|<center>De rotskoepel ip den Tempelberg File:Old Jerusalem, Temple Mount - Minaret.jpg|<center>De "minarette van Israel" ip den Tempelberg File:1 Palestine Pound 1939 Obverse.jpg|<center>Geld uut 1939. File:British Mandate Palestinian passport.jpg|<center>Een paspôort uut den tyd van 't [[Brits Mandoat Palestina]]. </gallery> == Politiek == 't Israëlische parlement bestoat uut êen Koamer, de Knesset, met 120 leedn.<ref>[https://en.idi.org.il/israeli-elections-and-parties/ Elections and Parties], Israel Democracy Institute</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! rowspan=3 | party || colspan=10 | Knesset |- ! 26 <br> 2026 || 25 <br> 2022 || 24 <br> 2021 || 23 <br> 2020 || 22 <br> 2019 sep || 21 <br> 2019 apr || 20 <br> 2015 || 19 <br> 2013 || 18 <br> 2009 || 17 <br> 2006 |- | HaLikud || || 32 || 30 || 36 || 32 || 35 || 30 || (20) || 27 || 12 |- | Yesh Atid || || 24 || 17 || (13) || (13) || (15) || 11 || 19 || || |- | HaTzionut HaDatit ¹ || || 14 || 6 || || || || || || || |- | HaMachane HaMamlakhti ² || || 12 || || || || || || || || |- | Shas || || 11 || 9 || 9 || 9 || 8 || 7 || 11 || 11 || 12 |- | Yahadut HaTorah || || 7 || 7 || 7 || 7 || 8 || 6 || 7 || 5 || 6 |- | Yisrael Beitenu || || 6 || 7 || 7 || 8 || 5 || 6 || (11) || 15 || 11 |- | Ra'am || || 5 || 4 || || || || || || || |- | Hadash-Ta'al || || 5 || || || || 6 || || || || |- | Ha'Avoda ³ || || 4 || 7 || (7) || (6) || 6 || (18) || 15 || 13 || 19 |- | Kahol Lavan ⁴ || || || 8 || 33 || 33 || 35 || || || || |- | Yamina || || || 7 || 6 || 7 || || || || || |- | Hadash-Ta'al-Balad || || || 6 || || || || || || || |- | Tikva Hadasha ⁵ || || || 6 || || || || || || || |- | Meretz || || || 6 || (7) || 5 || 4 || 5 || 6 || 3 || 5 |- | Hadash-Ta'al-Balad-Ra'am || || [10] || [10] || 15 || 13 || [10] || 13 || [11] || [11] || [10] |- | Ha'Avoda-Gesher-Meretz || || || || 7 || || || || || || |- | Ha'Avoda-Gesher || || || || || 6 || || || || || |- | Miflagot HaYamin ⁶ || || || || || || 5 || || || || |- | Kulanu || || || || || || 4 || 10 || || || |- | Ra'am-Balad || || || || || || 4 || || || || |- | HaMaḥaneh HaẒiyoni ⁷ || || || || || || || 24 || || || |- | HaBayit HaYehudi ⁸ || || || || || || || 8 || 12 || 3 || |- | HaLikud-Yisrael Beitenu || || || || || || || || 31 || || |- | Hatnua || || || || || || || (6) || 6 || || |- | Ra'am-Ta'al || || || || || || || || 4 || 4 || 4 |- | Hadash || || || || || || || || 4 || 4 || 3 |- | Balad || || || || || || || || 3 || 3 || 3 |- | Kadima || || || || || || || || 2 || 28 || 29 |- | HaIhud HaLeumi ⁹ || || || || || || || || || 4 || 9 |- | Gil || || || || || || || || || || 7 |- |} 2022: HaMachane HaMamlakhti = Kahol Lavan + Tikva Hadasha 2019-2020: Kahol Lavan = Hosen LeYisrael + Telem + Yesh Atid 2015: HaMaḥaneh HaẒiyoni = Ha'Avoda + Hatnua ¹ Religieus-Zionistische Party ² Party van Nationoale Êenheid ³ Arbeidsparty ⁴ Blauw en Wit ⁵ Nieuwe Hôop ⁶ Unie van Rechtse Partyen ⁷ Zionistische Unie ⁸ 't Joodse Uus ⁹ Nationoale Unie == Verwyziengen == <references/> == Externe koppeliengn == * [http://www.gov.il/firstgov/english Officieel portoal van d' Israëlische regerienge] * [http://www.mfa.gov.il/ Officiële website van 't Israëlisch ministerie van Buutnlandse Zaken] * [http://www.knesset.gov.il/description/eng/eng_mimshal_yesod1.htm Ipsommienge van de basiswettn ip d'n officiële website van de Knesset] * [https://jewishvirtuallibrary.org/ Jewish Virtual Library] * [https://www.citypopulation.de/en/israel/ City Population] {{commonscat|Israel}} {{Landn in Azië}} [[Categorie:Israël| ]] ba905oepffsoz8khdglpqr4oi8w5sma 328627 328617 2026-10-28T17:39:13Z Vluvlu 31944 /* Politiek */ 328627 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame=<big>Stoat Israël</big><br />מדינת ישראל (Medinat Yisrael)<br />دولة إسرائيل‎ (Dawlat Israïl) |woapen=Emblem of Israel.svg |vlagge=Flag of Israel.svg |koarte=[[Ofbeeldienge:LocationIsrael.svg|250px]] |koartebyschrift=Liggienge van Israël<br/>{{Coord|31|36|29|N|34|49|5|E|titelweergave=ja}} |toale=[[Hebreeuws]], [[Arabisch]] |hoofdstad=[[Jeruzalem]] |stoatsvorm=[[Republiek]] |stoatshoofd=President: [[Isaac Herzog]] |1e minister= [[Benjamin Netanyahu]] |ipp=22.072 |inw=9.585.000 (2022) <ref>[https://www.cbs.gov.il/en/subjects/Pages/Population.aspx CBS]</ref> |dichtheid=434 |munte=Israëlische shekel |tydzone=UTC+2<br /><small>(zomertyd: UTC+3) |landcode=IL, ISR |tillefong=(+972) |TLD=.il |fêestdag=[[14 meie]]<br /><small>(Ounofhankelik in [[1948]]) }} '''Israël''', officiel de '''Stoat Israël''', ([[Hebreeuws]]: מדינת ישראל - ''Medinat Yisraël''; [[Arabisch]]: دولة اسرائيل - ''Dawlat Israïl'') is e land in [[West-Azië]]. De bevolkienge telt 9,6 miljoen mensen (2022). 't Grenst in 't nôordn an [[Libanon]], in 't nôordôostn an [[Syrië]], in 't ôostn an [[Jordanië]], in 't zuudn an [[Egypte]] en in 't westn an de [[Middellandse Zêe]]. Den hoofdstad en ook de grôotste stad van Israël is [[Jeruzalem]]. Andere belangryke steedn zyn Tel Aviv en Haifa. Een bekende stad in 't zuudn van 't land is Eilat. [[Ofbeeldienge:Is-map.PNG|thumb|left|<center>Koarte van Israël]] <br clear="left" /> De gebeurtenissen uut den [[Bybel]] speeln under voe 't grôotste dêel of in Israël. 't Land telt verschill'nde bevolkiengsgroepn, wovan de grôotstn dedie van de Joodn (75%). == Geschiedenisse == Den Bybel vormde vo de zionistn den basis vo te toogn dan ze recht han ip 't gebied in 't Middn-Ôostn en d' iprichtienge van de stoat Israël. Sedertdien kende de jounge stoat vele gewelddoadige conflictn, woavan dan der ênigte den dag van vandoage nog assan vôortdeurn. In de 19ste êeuwe wierdn de joodn vooral in Ôost-Europa zwoar vervolgd. Doadeure ountstound er e verlangn noar een eign joodsche stoat. Vo de joodn kost dat allêne mor in Palestina gevestigd wordn, want da was vor hunder 't beloofde land. De Joodsche journalist Theodor Herzl uut [[Ôostnryk-Hongareye]] richtte de zionistische bewegienge ip, die streefde noar en eign stoat. Je makte da verlangn bekend ip e zionistisch weireldcongres in [[1897]]. Palestina was ton nog e dêel van 't Ottomoans Ryk. De Turkn kwoamn sterk verzwakt uut den [[Êeste Weireldoorloge]] en in [[1920]] kwam Palestina e Brits mandoatgebied. Achter de [[Twidde Weireldoorloge]] vertrokkn d' overleevnde joodn van de nazi-concentroasjekampn massoal noa Palestina. In [[1947]] begost den Arabisch-Israëlischn Oorloge, e burgeroorloge tusschn Arabische en Joodsche inweuners van 't [[Brits Mandoatgebied Palestina]]. Israël sloagde derin van e grôot dêel van 't Brits gebied te verovern. Vele Palestynn vluchtegn weg of wierdn verdreevn deur d' Israëlische troepn. De [[14 meie|14ste meie]] [[1948]] riepn de joodn de stoat Israël uut. Doarip kwam d' immigroasje serieus ip gank. In d' êeste drie joar verdubbelde de joodsche bevolkienge. De gebeurs woarn nie gediend met die nieuwe situoasje en der volgdn nog vele oorloogn. Deur d' [[Verênigde Stoatn|Amerikoansche]] steun kost Israël e leger ipbouwn die sterker was of al de legers van d' omriengende landn t' hope. Tegenwôordig kent 't land vele probleemn met de Gazastrooke. In 2008 en 2012 moest Israël ingrypn deur de raketanvall'n van de terreurorganisoasje Hamas. Israël e zezelvn vrêed economisch ountwikkeld en et een ooger welvoartsniveau of zyn gebeurs. Vorol ip technologisch gebied blienkn z'uut. == Districtn == De districtn (''mechoz'', mêervoud: ''mechozot'') zyn: * Jeruzalem (''Jeroesjalajiem''), oofstad [[Jeruzalem]] * Nôordn (''Tsafon''), Nazareth * Haifa (''Chefa''), Haifa * Centrum (''Merkaz''), Ramla * Tel Aviv (''Tel Aviv''), Tel Aviv * Zuudn (''Darom''), Beër Sjeva De districtn Nôordn, Haifa, Centrum en Zuudn zyn ounderverdêeld in subdistrictn (''nafa'', mêervoud: ''nafot''). <gallery> File:Satellite image of Israel in January 2003.jpg|<center>[[Fotografie|Luchtfoto]] van Israël File:Jerusalem from mt olives.jpg|<center>De rotskoepel ip den Tempelberg File:Old Jerusalem, Temple Mount - Minaret.jpg|<center>De "minarette van Israel" ip den Tempelberg File:1 Palestine Pound 1939 Obverse.jpg|<center>Geld uut 1939. File:British Mandate Palestinian passport.jpg|<center>Een paspôort uut den tyd van 't [[Brits Mandoat Palestina]]. </gallery> == Politiek == 't Israëlische parlement bestoat uut êen Koamer, de Knesset, met 120 leedn.<ref>[https://en.idi.org.il/israeli-elections-and-parties/ Elections and Parties], Israel Democracy Institute</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! rowspan=3 | party || colspan=10 | Knesset |- ! 26 <br> 2026 || 25 <br> 2022 || 24 <br> 2021 || 23 <br> 2020 || 22 <br> 2019 sep || 21 <br> 2019 apr || 20 <br> 2015 || 19 <br> 2013 || 18 <br> 2009 || 17 <br> 2006 |- | HaLikud || || 32 || 30 || 36 || 32 || 35 || 30 || (20) || 27 || 12 |- | Yesh Atid || || 24 || 17 || (13) || (13) || (15) || 11 || 19 || || |- | HaTzionut HaDatit ¹ || || 14 || 6 || || || || || || || |- | HaMachane HaMamlakhti ² || || 12 || || || || || || || || |- | Shas || || 11 || 9 || 9 || 9 || 8 || 7 || 11 || 11 || 12 |- | Yahadut HaTorah || || 7 || 7 || 7 || 7 || 8 || 6 || 7 || 5 || 6 |- | Yisrael Beitenu || || 6 || 7 || 7 || 8 || 5 || 6 || (11) || 15 || 11 |- | Ra'am || || 5 || 4 || || || || || || || |- | Hadash-Ta'al || || 5 || || || || 6 || || || || |- | Ha'Avoda ³ || || 4 || 7 || (7) || (6) || 6 || (18) || 15 || 13 || 19 |- | Kahol Lavan ⁴ || || || 8 || 33 || 33 || 35 || || || || |- | Yamina || || || 7 || 6 || 7 || || || || || |- | Hadash-Ta'al-Balad a || || || 6 || || || || || || || |- | Tikva Hadasha ⁵ || || || 6 || || || || || || || |- | Meretz || || || 6 || (7) || 5 || 4 || 5 || 6 || 3 || 5 |- | Hadash-Ta'al-Balad-Ra'am a || || [10] || [10] || 15 || 13 || [10] || 13 || [11] || [11] || [10] |- | Ha'Avoda-Gesher-Meretz || || || || 7 || || || || || || |- | Ha'Avoda-Gesher || || || || || 6 || || || || || |- | Miflagot HaYamin ⁶ || || || || || || 5 || || || || |- | Kulanu || || || || || || 4 || 10 || || || |- | Ra'am-Balad || || || || || || 4 || || || || |- | HaMaḥaneh HaẒiyoni ⁷ || || || || || || || 24 || || || |- | HaBayit HaYehudi ⁸ || || || || || || || 8 || 12 || 3 || |- | HaLikud-Yisrael Beitenu || || || || || || || || 31 || || |- | Hatnua || || || || || || || (6) || 6 || || |- | Ra'am-Ta'al || || || || || || || || 4 || 4 || 4 |- | Hadash || || || || || || || || 4 || 4 || 3 |- | Balad || || || || || || || || 3 || 3 || 3 |- | Kadima || || || || || || || || 2 || 28 || 29 |- | HaIhud HaLeumi ⁹ || || || || || || || || || 4 || 9 |- | Gil || || || || || || || || || || 7 |- |} 2022: HaMachane HaMamlakhti = Kahol Lavan + Tikva Hadasha 2019-2020: Kahol Lavan = Hosen LeYisrael + Telem + Yesh Atid 2015: HaMaḥaneh HaẒiyoni = Ha'Avoda + Hatnua ¹ Religieus-Zionistische Party ² Party van Nationoale Êenheid ³ Arbeidsparty ⁴ Blauw en Wit ⁵ Nieuwe Hôop ⁶ Unie van Rechtse Partyen ⁷ Zionistische Unie ⁸ 't Joodse Uus ⁹ Nationoale Unie a al-Qa'imah al-Mushtarakah / HaReshima HaMeshutefet = Gezoamenlyke Lyste == Verwyziengen == <references/> == Externe koppeliengn == * [http://www.gov.il/firstgov/english Officieel portoal van d' Israëlische regerienge] * [http://www.mfa.gov.il/ Officiële website van 't Israëlisch ministerie van Buutnlandse Zaken] * [http://www.knesset.gov.il/description/eng/eng_mimshal_yesod1.htm Ipsommienge van de basiswettn ip d'n officiële website van de Knesset] * [https://jewishvirtuallibrary.org/ Jewish Virtual Library] * [https://www.citypopulation.de/en/israel/ City Population] {{commonscat|Israel}} {{Landn in Azië}} [[Categorie:Israël| ]] 1f0xf1jvugmx8zgja0tph90gz1juoeg 328628 328627 2026-10-28T17:43:23Z Vluvlu 31944 /* Politiek */ 328628 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame=<big>Stoat Israël</big><br />מדינת ישראל (Medinat Yisrael)<br />دولة إسرائيل‎ (Dawlat Israïl) |woapen=Emblem of Israel.svg |vlagge=Flag of Israel.svg |koarte=[[Ofbeeldienge:LocationIsrael.svg|250px]] |koartebyschrift=Liggienge van Israël<br/>{{Coord|31|36|29|N|34|49|5|E|titelweergave=ja}} |toale=[[Hebreeuws]], [[Arabisch]] |hoofdstad=[[Jeruzalem]] |stoatsvorm=[[Republiek]] |stoatshoofd=President: [[Isaac Herzog]] |1e minister= [[Benjamin Netanyahu]] |ipp=22.072 |inw=9.585.000 (2022) <ref>[https://www.cbs.gov.il/en/subjects/Pages/Population.aspx CBS]</ref> |dichtheid=434 |munte=Israëlische shekel |tydzone=UTC+2<br /><small>(zomertyd: UTC+3) |landcode=IL, ISR |tillefong=(+972) |TLD=.il |fêestdag=[[14 meie]]<br /><small>(Ounofhankelik in [[1948]]) }} '''Israël''', officiel de '''Stoat Israël''', ([[Hebreeuws]]: מדינת ישראל - ''Medinat Yisraël''; [[Arabisch]]: دولة اسرائيل - ''Dawlat Israïl'') is e land in [[West-Azië]]. De bevolkienge telt 9,6 miljoen mensen (2022). 't Grenst in 't nôordn an [[Libanon]], in 't nôordôostn an [[Syrië]], in 't ôostn an [[Jordanië]], in 't zuudn an [[Egypte]] en in 't westn an de [[Middellandse Zêe]]. Den hoofdstad en ook de grôotste stad van Israël is [[Jeruzalem]]. Andere belangryke steedn zyn Tel Aviv en Haifa. Een bekende stad in 't zuudn van 't land is Eilat. [[Ofbeeldienge:Is-map.PNG|thumb|left|<center>Koarte van Israël]] <br clear="left" /> De gebeurtenissen uut den [[Bybel]] speeln under voe 't grôotste dêel of in Israël. 't Land telt verschill'nde bevolkiengsgroepn, wovan de grôotstn dedie van de Joodn (75%). == Geschiedenisse == Den Bybel vormde vo de zionistn den basis vo te toogn dan ze recht han ip 't gebied in 't Middn-Ôostn en d' iprichtienge van de stoat Israël. Sedertdien kende de jounge stoat vele gewelddoadige conflictn, woavan dan der ênigte den dag van vandoage nog assan vôortdeurn. In de 19ste êeuwe wierdn de joodn vooral in Ôost-Europa zwoar vervolgd. Doadeure ountstound er e verlangn noar een eign joodsche stoat. Vo de joodn kost dat allêne mor in Palestina gevestigd wordn, want da was vor hunder 't beloofde land. De Joodsche journalist Theodor Herzl uut [[Ôostnryk-Hongareye]] richtte de zionistische bewegienge ip, die streefde noar en eign stoat. Je makte da verlangn bekend ip e zionistisch weireldcongres in [[1897]]. Palestina was ton nog e dêel van 't Ottomoans Ryk. De Turkn kwoamn sterk verzwakt uut den [[Êeste Weireldoorloge]] en in [[1920]] kwam Palestina e Brits mandoatgebied. Achter de [[Twidde Weireldoorloge]] vertrokkn d' overleevnde joodn van de nazi-concentroasjekampn massoal noa Palestina. In [[1947]] begost den Arabisch-Israëlischn Oorloge, e burgeroorloge tusschn Arabische en Joodsche inweuners van 't [[Brits Mandoatgebied Palestina]]. Israël sloagde derin van e grôot dêel van 't Brits gebied te verovern. Vele Palestynn vluchtegn weg of wierdn verdreevn deur d' Israëlische troepn. De [[14 meie|14ste meie]] [[1948]] riepn de joodn de stoat Israël uut. Doarip kwam d' immigroasje serieus ip gank. In d' êeste drie joar verdubbelde de joodsche bevolkienge. De gebeurs woarn nie gediend met die nieuwe situoasje en der volgdn nog vele oorloogn. Deur d' [[Verênigde Stoatn|Amerikoansche]] steun kost Israël e leger ipbouwn die sterker was of al de legers van d' omriengende landn t' hope. Tegenwôordig kent 't land vele probleemn met de Gazastrooke. In 2008 en 2012 moest Israël ingrypn deur de raketanvall'n van de terreurorganisoasje Hamas. Israël e zezelvn vrêed economisch ountwikkeld en et een ooger welvoartsniveau of zyn gebeurs. Vorol ip technologisch gebied blienkn z'uut. == Districtn == De districtn (''mechoz'', mêervoud: ''mechozot'') zyn: * Jeruzalem (''Jeroesjalajiem''), oofstad [[Jeruzalem]] * Nôordn (''Tsafon''), Nazareth * Haifa (''Chefa''), Haifa * Centrum (''Merkaz''), Ramla * Tel Aviv (''Tel Aviv''), Tel Aviv * Zuudn (''Darom''), Beër Sjeva De districtn Nôordn, Haifa, Centrum en Zuudn zyn ounderverdêeld in subdistrictn (''nafa'', mêervoud: ''nafot''). <gallery> File:Satellite image of Israel in January 2003.jpg|<center>[[Fotografie|Luchtfoto]] van Israël File:Jerusalem from mt olives.jpg|<center>De rotskoepel ip den Tempelberg File:Old Jerusalem, Temple Mount - Minaret.jpg|<center>De "minarette van Israel" ip den Tempelberg File:1 Palestine Pound 1939 Obverse.jpg|<center>Geld uut 1939. File:British Mandate Palestinian passport.jpg|<center>Een paspôort uut den tyd van 't [[Brits Mandoat Palestina]]. </gallery> == Politiek == 't Israëlische parlement bestoat uut êen Koamer, de Knesset, met 120 leedn.<ref>[https://en.idi.org.il/israeli-elections-and-parties/ Elections and Parties], Israel Democracy Institute</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! rowspan=3 | party || colspan=10 | Knesset |- ! 26 <br> 2026 || 25 <br> 2022 || 24 <br> 2021 || 23 <br> 2020 || 22 <br> 2019 sep || 21 <br> 2019 apr || 20 <br> 2015 || 19 <br> 2013 || 18 <br> 2009 || 17 <br> 2006 |- | HaLikud || || 32 || 30 || 36 || 32 || 35 || 30 || (20) || 27 || 12 |- | Yesh Atid || || 24 || 17 || (13) || (13) || (15) || 11 || 19 || || |- | HaTzionut HaDatit ¹ || || 14 || 6 || || || || || || || |- | HaMachane HaMamlakhti ² || || 12 || || || || || || || || |- | Shas || || 11 || 9 || 9 || 9 || 8 || 7 || 11 || 11 || 12 |- | Yahadut HaTorah || || 7 || 7 || 7 || 7 || 8 || 6 || 7 || 5 || 6 |- | Yisrael Beitenu || || 6 || 7 || 7 || 8 || 5 || 6 || (11) || 15 || 11 |- | Ra'am || || 5 || 4 || || || || || || || |- | Hadash-Ta'al || || 5 || || || || 6 || || || || |- | Ha'Avoda ³ || || 4 || 7 || (7) || (6) || 6 || (18) || 15 || 13 || 19 |- | Kahol Lavan ⁴ || || || 8 || 33 || 33 || 35 || || || || |- | Yamina || || || 7 || 6 || 7 || || || || || |- | Hadash-Ta'al-Balad ⁵ || || || 6 || || || || || || || |- | Tikva Hadasha ⁶ || || || 6 || || || || || || || |- | Meretz || || || 6 || (7) || 5 || 4 || 5 || 6 || 3 || 5 |- | Hadash-Ta'al-Balad-Ra'am ⁵ || || [10] || [10] || 15 || 13 || [10] || 13 || [11] || [11] || [10] |- | Ha'Avoda-Gesher-Meretz || || || || 7 || || || || || || |- | Ha'Avoda-Gesher || || || || || 6 || || || || || |- | Miflagot HaYamin ⁷ || || || || || || 5 || || || || |- | Kulanu || || || || || || 4 || 10 || || || |- | Ra'am-Balad || || || || || || 4 || || || || |- | HaMaḥaneh HaẒiyoni ⁸ || || || || || || || 24 || || || |- | HaBayit HaYehudi ⁹ || || || || || || || 8 || 12 || 3 || |- | HaLikud-Yisrael Beitenu || || || || || || || || 31 || || |- | Hatnua || || || || || || || (6) || 6 || || |- | Ra'am-Ta'al || || || || || || || || 4 || 4 || 4 |- | Hadash || || || || || || || || 4 || 4 || 3 |- | Balad || || || || || || || || 3 || 3 || 3 |- | Kadima || || || || || || || || 2 || 28 || 29 |- | HaIhud HaLeumi ¹⁰ || || || || || || || || || 4 || 9 |- | Gil || || || || || || || || || || 7 |- |} 2022: HaMachane HaMamlakhti = Kahol Lavan + Tikva Hadasha 2019-2020: Kahol Lavan = Hosen LeYisrael + Telem + Yesh Atid 2015: HaMaḥaneh HaẒiyoni = Ha'Avoda + Hatnua ¹ Religieus-Zionistische Party ² Party van Nationoale Êenheid ³ Arbeidsparty ⁴ Blauw en Wit ⁵ Gezoamenlyke Lyste: al-Qa'imah al-Mushtarakah / HaReshima HaMeshutefet ⁶ Nieuwe Hôop ⁷ Unie van Rechtse Partyen ⁸ Zionistische Unie ⁹ 't Joodse Uus ¹⁰ Nationoale Unie == Verwyziengen == <references/> == Externe koppeliengn == * [http://www.gov.il/firstgov/english Officieel portoal van d' Israëlische regerienge] * [http://www.mfa.gov.il/ Officiële website van 't Israëlisch ministerie van Buutnlandse Zaken] * [http://www.knesset.gov.il/description/eng/eng_mimshal_yesod1.htm Ipsommienge van de basiswettn ip d'n officiële website van de Knesset] * [https://jewishvirtuallibrary.org/ Jewish Virtual Library] * [https://www.citypopulation.de/en/israel/ City Population] {{commonscat|Israel}} {{Landn in Azië}} [[Categorie:Israël| ]] i5u1lpjf4umc9m34up8qkvgxe3ruwhv 328632 328628 2026-10-28T18:49:00Z Vluvlu 31944 /* Politiek */ 328632 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame=<big>Stoat Israël</big><br />מדינת ישראל (Medinat Yisrael)<br />دولة إسرائيل‎ (Dawlat Israïl) |woapen=Emblem of Israel.svg |vlagge=Flag of Israel.svg |koarte=[[Ofbeeldienge:LocationIsrael.svg|250px]] |koartebyschrift=Liggienge van Israël<br/>{{Coord|31|36|29|N|34|49|5|E|titelweergave=ja}} |toale=[[Hebreeuws]], [[Arabisch]] |hoofdstad=[[Jeruzalem]] |stoatsvorm=[[Republiek]] |stoatshoofd=President: [[Isaac Herzog]] |1e minister= [[Benjamin Netanyahu]] |ipp=22.072 |inw=9.585.000 (2022) <ref>[https://www.cbs.gov.il/en/subjects/Pages/Population.aspx CBS]</ref> |dichtheid=434 |munte=Israëlische shekel |tydzone=UTC+2<br /><small>(zomertyd: UTC+3) |landcode=IL, ISR |tillefong=(+972) |TLD=.il |fêestdag=[[14 meie]]<br /><small>(Ounofhankelik in [[1948]]) }} '''Israël''', officiel de '''Stoat Israël''', ([[Hebreeuws]]: מדינת ישראל - ''Medinat Yisraël''; [[Arabisch]]: دولة اسرائيل - ''Dawlat Israïl'') is e land in [[West-Azië]]. De bevolkienge telt 9,6 miljoen mensen (2022). 't Grenst in 't nôordn an [[Libanon]], in 't nôordôostn an [[Syrië]], in 't ôostn an [[Jordanië]], in 't zuudn an [[Egypte]] en in 't westn an de [[Middellandse Zêe]]. Den hoofdstad en ook de grôotste stad van Israël is [[Jeruzalem]]. Andere belangryke steedn zyn Tel Aviv en Haifa. Een bekende stad in 't zuudn van 't land is Eilat. [[Ofbeeldienge:Is-map.PNG|thumb|left|<center>Koarte van Israël]] <br clear="left" /> De gebeurtenissen uut den [[Bybel]] speeln under voe 't grôotste dêel of in Israël. 't Land telt verschill'nde bevolkiengsgroepn, wovan de grôotstn dedie van de Joodn (75%). == Geschiedenisse == Den Bybel vormde vo de zionistn den basis vo te toogn dan ze recht han ip 't gebied in 't Middn-Ôostn en d' iprichtienge van de stoat Israël. Sedertdien kende de jounge stoat vele gewelddoadige conflictn, woavan dan der ênigte den dag van vandoage nog assan vôortdeurn. In de 19ste êeuwe wierdn de joodn vooral in Ôost-Europa zwoar vervolgd. Doadeure ountstound er e verlangn noar een eign joodsche stoat. Vo de joodn kost dat allêne mor in Palestina gevestigd wordn, want da was vor hunder 't beloofde land. De Joodsche journalist Theodor Herzl uut [[Ôostnryk-Hongareye]] richtte de zionistische bewegienge ip, die streefde noar en eign stoat. Je makte da verlangn bekend ip e zionistisch weireldcongres in [[1897]]. Palestina was ton nog e dêel van 't Ottomoans Ryk. De Turkn kwoamn sterk verzwakt uut den [[Êeste Weireldoorloge]] en in [[1920]] kwam Palestina e Brits mandoatgebied. Achter de [[Twidde Weireldoorloge]] vertrokkn d' overleevnde joodn van de nazi-concentroasjekampn massoal noa Palestina. In [[1947]] begost den Arabisch-Israëlischn Oorloge, e burgeroorloge tusschn Arabische en Joodsche inweuners van 't [[Brits Mandoatgebied Palestina]]. Israël sloagde derin van e grôot dêel van 't Brits gebied te verovern. Vele Palestynn vluchtegn weg of wierdn verdreevn deur d' Israëlische troepn. De [[14 meie|14ste meie]] [[1948]] riepn de joodn de stoat Israël uut. Doarip kwam d' immigroasje serieus ip gank. In d' êeste drie joar verdubbelde de joodsche bevolkienge. De gebeurs woarn nie gediend met die nieuwe situoasje en der volgdn nog vele oorloogn. Deur d' [[Verênigde Stoatn|Amerikoansche]] steun kost Israël e leger ipbouwn die sterker was of al de legers van d' omriengende landn t' hope. Tegenwôordig kent 't land vele probleemn met de Gazastrooke. In 2008 en 2012 moest Israël ingrypn deur de raketanvall'n van de terreurorganisoasje Hamas. Israël e zezelvn vrêed economisch ountwikkeld en et een ooger welvoartsniveau of zyn gebeurs. Vorol ip technologisch gebied blienkn z'uut. == Districtn == De districtn (''mechoz'', mêervoud: ''mechozot'') zyn: * Jeruzalem (''Jeroesjalajiem''), oofstad [[Jeruzalem]] * Nôordn (''Tsafon''), Nazareth * Haifa (''Chefa''), Haifa * Centrum (''Merkaz''), Ramla * Tel Aviv (''Tel Aviv''), Tel Aviv * Zuudn (''Darom''), Beër Sjeva De districtn Nôordn, Haifa, Centrum en Zuudn zyn ounderverdêeld in subdistrictn (''nafa'', mêervoud: ''nafot''). <gallery> File:Satellite image of Israel in January 2003.jpg|<center>[[Fotografie|Luchtfoto]] van Israël File:Jerusalem from mt olives.jpg|<center>De rotskoepel ip den Tempelberg File:Old Jerusalem, Temple Mount - Minaret.jpg|<center>De "minarette van Israel" ip den Tempelberg File:1 Palestine Pound 1939 Obverse.jpg|<center>Geld uut 1939. File:British Mandate Palestinian passport.jpg|<center>Een paspôort uut den tyd van 't [[Brits Mandoat Palestina]]. </gallery> == Politiek == === Knesset === 't Israëlische parlement bestoat uut êen Koamer, de Knesset, met 120 leedn.<ref>[https://en.idi.org.il/israeli-elections-and-parties/ Elections and Parties], Israel Democracy Institute</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! rowspan=3 | party || colspan=10 | Knesset |- ! 26 <br> 2026 || 25 <br> 2022 || 24 <br> 2021 || 23 <br> 2020 || 22 <br> 2019 sep || 21 <br> 2019 apr || 20 <br> 2015 || 19 <br> 2013 || 18 <br> 2009 || 17 <br> 2006 |- | HaLikud || || 32 || 30 || 36 || 32 || 35 || 30 || (20) || 27 || 12 |- | Yesh Atid || || 24 || 17 || (13) || (13) || (15) || 11 || 19 || || |- | HaTzionut HaDatit ¹ || || 14 || 6 || || || || || || || |- | HaMachane HaMamlakhti ² || || 12 || || || || || || || || |- | Shas || || 11 || 9 || 9 || 9 || 8 || 7 || 11 || 11 || 12 |- | Yahadut HaTorah || || 7 || 7 || 7 || 7 || 8 || 6 || 7 || 5 || 6 |- | Yisrael Beitenu || || 6 || 7 || 7 || 8 || 5 || 6 || (11) || 15 || 11 |- | Ra'am || || 5 || 4 || || || || || || || |- | Hadash-Ta'al || || 5 || || || || 6 || || || || |- | Ha'Avoda ³ || || 4 || 7 || (7) || (6) || 6 || (18) || 15 || 13 || 19 |- | Kahol Lavan ⁴ || || || 8 || 33 || 33 || 35 || || || || |- | Yamina || || || 7 || 6 || 7 || || || || || |- | Hadash-Ta'al-Balad ⁵ || || || 6 || || || || || || || |- | Tikva Hadasha ⁶ || || || 6 || || || || || || || |- | Meretz || || || 6 || (7) || 5 || 4 || 5 || 6 || 3 || 5 |- | Hadash-Ta'al-Balad-Ra'am ⁵ || || [10] || [10] || 15 || 13 || [10] || 13 || [11] || [11] || [10] |- | Ha'Avoda-Gesher-Meretz || || || || 7 || || || || || || |- | Ha'Avoda-Gesher || || || || || 6 || || || || || |- | Miflagot HaYamin ⁷ || || || || || || 5 || || || || |- | Kulanu || || || || || || 4 || 10 || || || |- | Ra'am-Balad || || || || || || 4 || || || || |- | HaMaḥaneh HaẒiyoni ⁸ || || || || || || || 24 || || || |- | HaBayit HaYehudi ⁹ || || || || || || || 8 || 12 || 3 || |- | HaLikud-Yisrael Beitenu || || || || || || || || 31 || || |- | Hatnua || || || || || || || (6) || 6 || || |- | Ra'am-Ta'al || || || || || || || || 4 || 4 || 4 |- | Hadash || || || || || || || || 4 || 4 || 3 |- | Balad || || || || || || || || 3 || 3 || 3 |- | Kadima || || || || || || || || 2 || 28 || 29 |- | HaIhud HaLeumi ¹⁰ || || || || || || || || || 4 || 9 |- | Gil || || || || || || || || || || 7 |- |} 2022: HaMachane HaMamlakhti = Kahol Lavan + Tikva Hadasha 2019-2020: Kahol Lavan = Hosen LeYisrael + Telem + Yesh Atid 2015: HaMaḥaneh HaẒiyoni = Ha'Avoda + Hatnua ¹ Religieus-Zionistische Party ² Party van Nationoale Êenheid ³ Arbeidsparty ⁴ Blauw en Wit ⁵ Gezoamenlyke Lyste: al-Qa'imah al-Mushtarakah / HaReshima HaMeshutefet ⁶ Nieuwe Hôop ⁷ Unie van Rechtse Partyen ⁸ Zionistische Unie ⁹ 't Joodse Uus ¹⁰ Nationoale Unie == Verwyziengen == <references/> == Externe koppeliengn == * [http://www.gov.il/firstgov/english Officieel portoal van d' Israëlische regerienge] * [http://www.mfa.gov.il/ Officiële website van 't Israëlisch ministerie van Buutnlandse Zaken] * [http://www.knesset.gov.il/description/eng/eng_mimshal_yesod1.htm Ipsommienge van de basiswettn ip d'n officiële website van de Knesset] * [https://jewishvirtuallibrary.org/ Jewish Virtual Library] * [https://www.citypopulation.de/en/israel/ City Population] {{commonscat|Israel}} {{Landn in Azië}} [[Categorie:Israël| ]] 4q4zl6djh5dbatietj5kmc28i33qf1h 328633 328632 2026-10-28T18:49:53Z Vluvlu 31944 /* Verwyziengen */ 328633 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame=<big>Stoat Israël</big><br />מדינת ישראל (Medinat Yisrael)<br />دولة إسرائيل‎ (Dawlat Israïl) |woapen=Emblem of Israel.svg |vlagge=Flag of Israel.svg |koarte=[[Ofbeeldienge:LocationIsrael.svg|250px]] |koartebyschrift=Liggienge van Israël<br/>{{Coord|31|36|29|N|34|49|5|E|titelweergave=ja}} |toale=[[Hebreeuws]], [[Arabisch]] |hoofdstad=[[Jeruzalem]] |stoatsvorm=[[Republiek]] |stoatshoofd=President: [[Isaac Herzog]] |1e minister= [[Benjamin Netanyahu]] |ipp=22.072 |inw=9.585.000 (2022) <ref>[https://www.cbs.gov.il/en/subjects/Pages/Population.aspx CBS]</ref> |dichtheid=434 |munte=Israëlische shekel |tydzone=UTC+2<br /><small>(zomertyd: UTC+3) |landcode=IL, ISR |tillefong=(+972) |TLD=.il |fêestdag=[[14 meie]]<br /><small>(Ounofhankelik in [[1948]]) }} '''Israël''', officiel de '''Stoat Israël''', ([[Hebreeuws]]: מדינת ישראל - ''Medinat Yisraël''; [[Arabisch]]: دولة اسرائيل - ''Dawlat Israïl'') is e land in [[West-Azië]]. De bevolkienge telt 9,6 miljoen mensen (2022). 't Grenst in 't nôordn an [[Libanon]], in 't nôordôostn an [[Syrië]], in 't ôostn an [[Jordanië]], in 't zuudn an [[Egypte]] en in 't westn an de [[Middellandse Zêe]]. Den hoofdstad en ook de grôotste stad van Israël is [[Jeruzalem]]. Andere belangryke steedn zyn Tel Aviv en Haifa. Een bekende stad in 't zuudn van 't land is Eilat. [[Ofbeeldienge:Is-map.PNG|thumb|left|<center>Koarte van Israël]] <br clear="left" /> De gebeurtenissen uut den [[Bybel]] speeln under voe 't grôotste dêel of in Israël. 't Land telt verschill'nde bevolkiengsgroepn, wovan de grôotstn dedie van de Joodn (75%). == Geschiedenisse == Den Bybel vormde vo de zionistn den basis vo te toogn dan ze recht han ip 't gebied in 't Middn-Ôostn en d' iprichtienge van de stoat Israël. Sedertdien kende de jounge stoat vele gewelddoadige conflictn, woavan dan der ênigte den dag van vandoage nog assan vôortdeurn. In de 19ste êeuwe wierdn de joodn vooral in Ôost-Europa zwoar vervolgd. Doadeure ountstound er e verlangn noar een eign joodsche stoat. Vo de joodn kost dat allêne mor in Palestina gevestigd wordn, want da was vor hunder 't beloofde land. De Joodsche journalist Theodor Herzl uut [[Ôostnryk-Hongareye]] richtte de zionistische bewegienge ip, die streefde noar en eign stoat. Je makte da verlangn bekend ip e zionistisch weireldcongres in [[1897]]. Palestina was ton nog e dêel van 't Ottomoans Ryk. De Turkn kwoamn sterk verzwakt uut den [[Êeste Weireldoorloge]] en in [[1920]] kwam Palestina e Brits mandoatgebied. Achter de [[Twidde Weireldoorloge]] vertrokkn d' overleevnde joodn van de nazi-concentroasjekampn massoal noa Palestina. In [[1947]] begost den Arabisch-Israëlischn Oorloge, e burgeroorloge tusschn Arabische en Joodsche inweuners van 't [[Brits Mandoatgebied Palestina]]. Israël sloagde derin van e grôot dêel van 't Brits gebied te verovern. Vele Palestynn vluchtegn weg of wierdn verdreevn deur d' Israëlische troepn. De [[14 meie|14ste meie]] [[1948]] riepn de joodn de stoat Israël uut. Doarip kwam d' immigroasje serieus ip gank. In d' êeste drie joar verdubbelde de joodsche bevolkienge. De gebeurs woarn nie gediend met die nieuwe situoasje en der volgdn nog vele oorloogn. Deur d' [[Verênigde Stoatn|Amerikoansche]] steun kost Israël e leger ipbouwn die sterker was of al de legers van d' omriengende landn t' hope. Tegenwôordig kent 't land vele probleemn met de Gazastrooke. In 2008 en 2012 moest Israël ingrypn deur de raketanvall'n van de terreurorganisoasje Hamas. Israël e zezelvn vrêed economisch ountwikkeld en et een ooger welvoartsniveau of zyn gebeurs. Vorol ip technologisch gebied blienkn z'uut. == Districtn == De districtn (''mechoz'', mêervoud: ''mechozot'') zyn: * Jeruzalem (''Jeroesjalajiem''), oofstad [[Jeruzalem]] * Nôordn (''Tsafon''), Nazareth * Haifa (''Chefa''), Haifa * Centrum (''Merkaz''), Ramla * Tel Aviv (''Tel Aviv''), Tel Aviv * Zuudn (''Darom''), Beër Sjeva De districtn Nôordn, Haifa, Centrum en Zuudn zyn ounderverdêeld in subdistrictn (''nafa'', mêervoud: ''nafot''). <gallery> File:Satellite image of Israel in January 2003.jpg|<center>[[Fotografie|Luchtfoto]] van Israël File:Jerusalem from mt olives.jpg|<center>De rotskoepel ip den Tempelberg File:Old Jerusalem, Temple Mount - Minaret.jpg|<center>De "minarette van Israel" ip den Tempelberg File:1 Palestine Pound 1939 Obverse.jpg|<center>Geld uut 1939. File:British Mandate Palestinian passport.jpg|<center>Een paspôort uut den tyd van 't [[Brits Mandoat Palestina]]. </gallery> == Politiek == === Knesset === 't Israëlische parlement bestoat uut êen Koamer, de Knesset, met 120 leedn.<ref>[https://en.idi.org.il/israeli-elections-and-parties/ Elections and Parties], Israel Democracy Institute</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! rowspan=3 | party || colspan=10 | Knesset |- ! 26 <br> 2026 || 25 <br> 2022 || 24 <br> 2021 || 23 <br> 2020 || 22 <br> 2019 sep || 21 <br> 2019 apr || 20 <br> 2015 || 19 <br> 2013 || 18 <br> 2009 || 17 <br> 2006 |- | HaLikud || || 32 || 30 || 36 || 32 || 35 || 30 || (20) || 27 || 12 |- | Yesh Atid || || 24 || 17 || (13) || (13) || (15) || 11 || 19 || || |- | HaTzionut HaDatit ¹ || || 14 || 6 || || || || || || || |- | HaMachane HaMamlakhti ² || || 12 || || || || || || || || |- | Shas || || 11 || 9 || 9 || 9 || 8 || 7 || 11 || 11 || 12 |- | Yahadut HaTorah || || 7 || 7 || 7 || 7 || 8 || 6 || 7 || 5 || 6 |- | Yisrael Beitenu || || 6 || 7 || 7 || 8 || 5 || 6 || (11) || 15 || 11 |- | Ra'am || || 5 || 4 || || || || || || || |- | Hadash-Ta'al || || 5 || || || || 6 || || || || |- | Ha'Avoda ³ || || 4 || 7 || (7) || (6) || 6 || (18) || 15 || 13 || 19 |- | Kahol Lavan ⁴ || || || 8 || 33 || 33 || 35 || || || || |- | Yamina || || || 7 || 6 || 7 || || || || || |- | Hadash-Ta'al-Balad ⁵ || || || 6 || || || || || || || |- | Tikva Hadasha ⁶ || || || 6 || || || || || || || |- | Meretz || || || 6 || (7) || 5 || 4 || 5 || 6 || 3 || 5 |- | Hadash-Ta'al-Balad-Ra'am ⁵ || || [10] || [10] || 15 || 13 || [10] || 13 || [11] || [11] || [10] |- | Ha'Avoda-Gesher-Meretz || || || || 7 || || || || || || |- | Ha'Avoda-Gesher || || || || || 6 || || || || || |- | Miflagot HaYamin ⁷ || || || || || || 5 || || || || |- | Kulanu || || || || || || 4 || 10 || || || |- | Ra'am-Balad || || || || || || 4 || || || || |- | HaMaḥaneh HaẒiyoni ⁸ || || || || || || || 24 || || || |- | HaBayit HaYehudi ⁹ || || || || || || || 8 || 12 || 3 || |- | HaLikud-Yisrael Beitenu || || || || || || || || 31 || || |- | Hatnua || || || || || || || (6) || 6 || || |- | Ra'am-Ta'al || || || || || || || || 4 || 4 || 4 |- | Hadash || || || || || || || || 4 || 4 || 3 |- | Balad || || || || || || || || 3 || 3 || 3 |- | Kadima || || || || || || || || 2 || 28 || 29 |- | HaIhud HaLeumi ¹⁰ || || || || || || || || || 4 || 9 |- | Gil || || || || || || || || || || 7 |- |} 2022: HaMachane HaMamlakhti = Kahol Lavan + Tikva Hadasha 2019-2020: Kahol Lavan = Hosen LeYisrael + Telem + Yesh Atid 2015: HaMaḥaneh HaẒiyoni = Ha'Avoda + Hatnua ¹ Religieus-Zionistische Party ² Party van Nationoale Êenheid ³ Arbeidsparty ⁴ Blauw en Wit ⁵ Gezoamenlyke Lyste: al-Qa'imah al-Mushtarakah / HaReshima HaMeshutefet ⁶ Nieuwe Hôop ⁷ Unie van Rechtse Partyen ⁸ Zionistische Unie ⁹ 't Joodse Uus ¹⁰ Nationoale Unie === Regerienge === == Verwyziengen == <references/> == Externe koppeliengn == * [http://www.gov.il/firstgov/english Officieel portoal van d' Israëlische regerienge] * [http://www.mfa.gov.il/ Officiële website van 't Israëlisch ministerie van Buutnlandse Zaken] * [http://www.knesset.gov.il/description/eng/eng_mimshal_yesod1.htm Ipsommienge van de basiswettn ip d'n officiële website van de Knesset] * [https://jewishvirtuallibrary.org/ Jewish Virtual Library] * [https://www.citypopulation.de/en/israel/ City Population] {{commonscat|Israel}} {{Landn in Azië}} [[Categorie:Israël| ]] ednmyeuquf3x13zam5e0vvg7p23y3uh 328634 328633 2026-10-28T19:05:58Z Vluvlu 31944 /* Regerienge */ 328634 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame=<big>Stoat Israël</big><br />מדינת ישראל (Medinat Yisrael)<br />دولة إسرائيل‎ (Dawlat Israïl) |woapen=Emblem of Israel.svg |vlagge=Flag of Israel.svg |koarte=[[Ofbeeldienge:LocationIsrael.svg|250px]] |koartebyschrift=Liggienge van Israël<br/>{{Coord|31|36|29|N|34|49|5|E|titelweergave=ja}} |toale=[[Hebreeuws]], [[Arabisch]] |hoofdstad=[[Jeruzalem]] |stoatsvorm=[[Republiek]] |stoatshoofd=President: [[Isaac Herzog]] |1e minister= [[Benjamin Netanyahu]] |ipp=22.072 |inw=9.585.000 (2022) <ref>[https://www.cbs.gov.il/en/subjects/Pages/Population.aspx CBS]</ref> |dichtheid=434 |munte=Israëlische shekel |tydzone=UTC+2<br /><small>(zomertyd: UTC+3) |landcode=IL, ISR |tillefong=(+972) |TLD=.il |fêestdag=[[14 meie]]<br /><small>(Ounofhankelik in [[1948]]) }} '''Israël''', officiel de '''Stoat Israël''', ([[Hebreeuws]]: מדינת ישראל - ''Medinat Yisraël''; [[Arabisch]]: دولة اسرائيل - ''Dawlat Israïl'') is e land in [[West-Azië]]. De bevolkienge telt 9,6 miljoen mensen (2022). 't Grenst in 't nôordn an [[Libanon]], in 't nôordôostn an [[Syrië]], in 't ôostn an [[Jordanië]], in 't zuudn an [[Egypte]] en in 't westn an de [[Middellandse Zêe]]. Den hoofdstad en ook de grôotste stad van Israël is [[Jeruzalem]]. Andere belangryke steedn zyn Tel Aviv en Haifa. Een bekende stad in 't zuudn van 't land is Eilat. [[Ofbeeldienge:Is-map.PNG|thumb|left|<center>Koarte van Israël]] <br clear="left" /> De gebeurtenissen uut den [[Bybel]] speeln under voe 't grôotste dêel of in Israël. 't Land telt verschill'nde bevolkiengsgroepn, wovan de grôotstn dedie van de Joodn (75%). == Geschiedenisse == Den Bybel vormde vo de zionistn den basis vo te toogn dan ze recht han ip 't gebied in 't Middn-Ôostn en d' iprichtienge van de stoat Israël. Sedertdien kende de jounge stoat vele gewelddoadige conflictn, woavan dan der ênigte den dag van vandoage nog assan vôortdeurn. In de 19ste êeuwe wierdn de joodn vooral in Ôost-Europa zwoar vervolgd. Doadeure ountstound er e verlangn noar een eign joodsche stoat. Vo de joodn kost dat allêne mor in Palestina gevestigd wordn, want da was vor hunder 't beloofde land. De Joodsche journalist Theodor Herzl uut [[Ôostnryk-Hongareye]] richtte de zionistische bewegienge ip, die streefde noar en eign stoat. Je makte da verlangn bekend ip e zionistisch weireldcongres in [[1897]]. Palestina was ton nog e dêel van 't Ottomoans Ryk. De Turkn kwoamn sterk verzwakt uut den [[Êeste Weireldoorloge]] en in [[1920]] kwam Palestina e Brits mandoatgebied. Achter de [[Twidde Weireldoorloge]] vertrokkn d' overleevnde joodn van de nazi-concentroasjekampn massoal noa Palestina. In [[1947]] begost den Arabisch-Israëlischn Oorloge, e burgeroorloge tusschn Arabische en Joodsche inweuners van 't [[Brits Mandoatgebied Palestina]]. Israël sloagde derin van e grôot dêel van 't Brits gebied te verovern. Vele Palestynn vluchtegn weg of wierdn verdreevn deur d' Israëlische troepn. De [[14 meie|14ste meie]] [[1948]] riepn de joodn de stoat Israël uut. Doarip kwam d' immigroasje serieus ip gank. In d' êeste drie joar verdubbelde de joodsche bevolkienge. De gebeurs woarn nie gediend met die nieuwe situoasje en der volgdn nog vele oorloogn. Deur d' [[Verênigde Stoatn|Amerikoansche]] steun kost Israël e leger ipbouwn die sterker was of al de legers van d' omriengende landn t' hope. Tegenwôordig kent 't land vele probleemn met de Gazastrooke. In 2008 en 2012 moest Israël ingrypn deur de raketanvall'n van de terreurorganisoasje Hamas. Israël e zezelvn vrêed economisch ountwikkeld en et een ooger welvoartsniveau of zyn gebeurs. Vorol ip technologisch gebied blienkn z'uut. == Districtn == De districtn (''mechoz'', mêervoud: ''mechozot'') zyn: * Jeruzalem (''Jeroesjalajiem''), oofstad [[Jeruzalem]] * Nôordn (''Tsafon''), Nazareth * Haifa (''Chefa''), Haifa * Centrum (''Merkaz''), Ramla * Tel Aviv (''Tel Aviv''), Tel Aviv * Zuudn (''Darom''), Beër Sjeva De districtn Nôordn, Haifa, Centrum en Zuudn zyn ounderverdêeld in subdistrictn (''nafa'', mêervoud: ''nafot''). <gallery> File:Satellite image of Israel in January 2003.jpg|<center>[[Fotografie|Luchtfoto]] van Israël File:Jerusalem from mt olives.jpg|<center>De rotskoepel ip den Tempelberg File:Old Jerusalem, Temple Mount - Minaret.jpg|<center>De "minarette van Israel" ip den Tempelberg File:1 Palestine Pound 1939 Obverse.jpg|<center>Geld uut 1939. File:British Mandate Palestinian passport.jpg|<center>Een paspôort uut den tyd van 't [[Brits Mandoat Palestina]]. </gallery> == Politiek == === Knesset === 't Israëlische parlement bestoat uut êen Koamer, de Knesset, met 120 leedn.<ref>[https://en.idi.org.il/israeli-elections-and-parties/ Elections and Parties], Israel Democracy Institute</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! rowspan=3 | party || colspan=10 | Knesset |- ! 26 <br> 2026 || 25 <br> 2022 || 24 <br> 2021 || 23 <br> 2020 || 22 <br> 2019 sep || 21 <br> 2019 apr || 20 <br> 2015 || 19 <br> 2013 || 18 <br> 2009 || 17 <br> 2006 |- | HaLikud || || 32 || 30 || 36 || 32 || 35 || 30 || (20) || 27 || 12 |- | Yesh Atid || || 24 || 17 || (13) || (13) || (15) || 11 || 19 || || |- | HaTzionut HaDatit ¹ || || 14 || 6 || || || || || || || |- | HaMachane HaMamlakhti ² || || 12 || || || || || || || || |- | Shas || || 11 || 9 || 9 || 9 || 8 || 7 || 11 || 11 || 12 |- | Yahadut HaTorah || || 7 || 7 || 7 || 7 || 8 || 6 || 7 || 5 || 6 |- | Yisrael Beitenu || || 6 || 7 || 7 || 8 || 5 || 6 || (11) || 15 || 11 |- | Ra'am || || 5 || 4 || || || || || || || |- | Hadash-Ta'al || || 5 || || || || 6 || || || || |- | Ha'Avoda ³ || || 4 || 7 || (7) || (6) || 6 || (18) || 15 || 13 || 19 |- | Kahol Lavan ⁴ || || || 8 || 33 || 33 || 35 || || || || |- | Yamina || || || 7 || 6 || 7 || || || || || |- | Hadash-Ta'al-Balad ⁵ || || || 6 || || || || || || || |- | Tikva Hadasha ⁶ || || || 6 || || || || || || || |- | Meretz || || || 6 || (7) || 5 || 4 || 5 || 6 || 3 || 5 |- | Hadash-Ta'al-Balad-Ra'am ⁵ || || [10] || [10] || 15 || 13 || [10] || 13 || [11] || [11] || [10] |- | Ha'Avoda-Gesher-Meretz || || || || 7 || || || || || || |- | Ha'Avoda-Gesher || || || || || 6 || || || || || |- | Miflagot HaYamin ⁷ || || || || || || 5 || || || || |- | Kulanu || || || || || || 4 || 10 || || || |- | Ra'am-Balad || || || || || || 4 || || || || |- | HaMaḥaneh HaẒiyoni ⁸ || || || || || || || 24 || || || |- | HaBayit HaYehudi ⁹ || || || || || || || 8 || 12 || 3 || |- | HaLikud-Yisrael Beitenu || || || || || || || || 31 || || |- | Hatnua || || || || || || || (6) || 6 || || |- | Ra'am-Ta'al || || || || || || || || 4 || 4 || 4 |- | Hadash || || || || || || || || 4 || 4 || 3 |- | Balad || || || || || || || || 3 || 3 || 3 |- | Kadima || || || || || || || || 2 || 28 || 29 |- | HaIhud HaLeumi ¹⁰ || || || || || || || || || 4 || 9 |- | Gil || || || || || || || || || || 7 |- |} 2022: HaMachane HaMamlakhti = Kahol Lavan + Tikva Hadasha 2019-2020: Kahol Lavan = Hosen LeYisrael + Telem + Yesh Atid 2015: HaMaḥaneh HaẒiyoni = Ha'Avoda + Hatnua ¹ Religieus-Zionistische Party ² Party van Nationoale Êenheid ³ Arbeidsparty ⁴ Blauw en Wit ⁵ Gezoamenlyke Lyste: al-Qa'imah al-Mushtarakah / HaReshima HaMeshutefet ⁶ Nieuwe Hôop ⁷ Unie van Rechtse Partyen ⁸ Zionistische Unie ⁹ 't Joodse Uus ¹⁰ Nationoale Unie == Verwyziengen == <references/> == Externe koppeliengn == * [http://www.gov.il/firstgov/english Officieel portoal van d' Israëlische regerienge] * [http://www.mfa.gov.il/ Officiële website van 't Israëlisch ministerie van Buutnlandse Zaken] * [http://www.knesset.gov.il/description/eng/eng_mimshal_yesod1.htm Ipsommienge van de basiswettn ip d'n officiële website van de Knesset] * [https://jewishvirtuallibrary.org/ Jewish Virtual Library] * [https://www.citypopulation.de/en/israel/ City Population] {{commonscat|Israel}} {{Landn in Azië}} [[Categorie:Israël| ]] 4q4zl6djh5dbatietj5kmc28i33qf1h 328635 328634 2026-10-28T20:27:59Z Vluvlu 31944 /* Externe koppeliengn */ 328635 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame=<big>Stoat Israël</big><br />מדינת ישראל (Medinat Yisrael)<br />دولة إسرائيل‎ (Dawlat Israïl) |woapen=Emblem of Israel.svg |vlagge=Flag of Israel.svg |koarte=[[Ofbeeldienge:LocationIsrael.svg|250px]] |koartebyschrift=Liggienge van Israël<br/>{{Coord|31|36|29|N|34|49|5|E|titelweergave=ja}} |toale=[[Hebreeuws]], [[Arabisch]] |hoofdstad=[[Jeruzalem]] |stoatsvorm=[[Republiek]] |stoatshoofd=President: [[Isaac Herzog]] |1e minister= [[Benjamin Netanyahu]] |ipp=22.072 |inw=9.585.000 (2022) <ref>[https://www.cbs.gov.il/en/subjects/Pages/Population.aspx CBS]</ref> |dichtheid=434 |munte=Israëlische shekel |tydzone=UTC+2<br /><small>(zomertyd: UTC+3) |landcode=IL, ISR |tillefong=(+972) |TLD=.il |fêestdag=[[14 meie]]<br /><small>(Ounofhankelik in [[1948]]) }} '''Israël''', officiel de '''Stoat Israël''', ([[Hebreeuws]]: מדינת ישראל - ''Medinat Yisraël''; [[Arabisch]]: دولة اسرائيل - ''Dawlat Israïl'') is e land in [[West-Azië]]. De bevolkienge telt 9,6 miljoen mensen (2022). 't Grenst in 't nôordn an [[Libanon]], in 't nôordôostn an [[Syrië]], in 't ôostn an [[Jordanië]], in 't zuudn an [[Egypte]] en in 't westn an de [[Middellandse Zêe]]. Den hoofdstad en ook de grôotste stad van Israël is [[Jeruzalem]]. Andere belangryke steedn zyn Tel Aviv en Haifa. Een bekende stad in 't zuudn van 't land is Eilat. [[Ofbeeldienge:Is-map.PNG|thumb|left|<center>Koarte van Israël]] <br clear="left" /> De gebeurtenissen uut den [[Bybel]] speeln under voe 't grôotste dêel of in Israël. 't Land telt verschill'nde bevolkiengsgroepn, wovan de grôotstn dedie van de Joodn (75%). == Geschiedenisse == Den Bybel vormde vo de zionistn den basis vo te toogn dan ze recht han ip 't gebied in 't Middn-Ôostn en d' iprichtienge van de stoat Israël. Sedertdien kende de jounge stoat vele gewelddoadige conflictn, woavan dan der ênigte den dag van vandoage nog assan vôortdeurn. In de 19ste êeuwe wierdn de joodn vooral in Ôost-Europa zwoar vervolgd. Doadeure ountstound er e verlangn noar een eign joodsche stoat. Vo de joodn kost dat allêne mor in Palestina gevestigd wordn, want da was vor hunder 't beloofde land. De Joodsche journalist Theodor Herzl uut [[Ôostnryk-Hongareye]] richtte de zionistische bewegienge ip, die streefde noar en eign stoat. Je makte da verlangn bekend ip e zionistisch weireldcongres in [[1897]]. Palestina was ton nog e dêel van 't Ottomoans Ryk. De Turkn kwoamn sterk verzwakt uut den [[Êeste Weireldoorloge]] en in [[1920]] kwam Palestina e Brits mandoatgebied. Achter de [[Twidde Weireldoorloge]] vertrokkn d' overleevnde joodn van de nazi-concentroasjekampn massoal noa Palestina. In [[1947]] begost den Arabisch-Israëlischn Oorloge, e burgeroorloge tusschn Arabische en Joodsche inweuners van 't [[Brits Mandoatgebied Palestina]]. Israël sloagde derin van e grôot dêel van 't Brits gebied te verovern. Vele Palestynn vluchtegn weg of wierdn verdreevn deur d' Israëlische troepn. De [[14 meie|14ste meie]] [[1948]] riepn de joodn de stoat Israël uut. Doarip kwam d' immigroasje serieus ip gank. In d' êeste drie joar verdubbelde de joodsche bevolkienge. De gebeurs woarn nie gediend met die nieuwe situoasje en der volgdn nog vele oorloogn. Deur d' [[Verênigde Stoatn|Amerikoansche]] steun kost Israël e leger ipbouwn die sterker was of al de legers van d' omriengende landn t' hope. Tegenwôordig kent 't land vele probleemn met de Gazastrooke. In 2008 en 2012 moest Israël ingrypn deur de raketanvall'n van de terreurorganisoasje Hamas. Israël e zezelvn vrêed economisch ountwikkeld en et een ooger welvoartsniveau of zyn gebeurs. Vorol ip technologisch gebied blienkn z'uut. == Districtn == De districtn (''mechoz'', mêervoud: ''mechozot'') zyn: * Jeruzalem (''Jeroesjalajiem''), oofstad [[Jeruzalem]] * Nôordn (''Tsafon''), Nazareth * Haifa (''Chefa''), Haifa * Centrum (''Merkaz''), Ramla * Tel Aviv (''Tel Aviv''), Tel Aviv * Zuudn (''Darom''), Beër Sjeva De districtn Nôordn, Haifa, Centrum en Zuudn zyn ounderverdêeld in subdistrictn (''nafa'', mêervoud: ''nafot''). <gallery> File:Satellite image of Israel in January 2003.jpg|<center>[[Fotografie|Luchtfoto]] van Israël File:Jerusalem from mt olives.jpg|<center>De rotskoepel ip den Tempelberg File:Old Jerusalem, Temple Mount - Minaret.jpg|<center>De "minarette van Israel" ip den Tempelberg File:1 Palestine Pound 1939 Obverse.jpg|<center>Geld uut 1939. File:British Mandate Palestinian passport.jpg|<center>Een paspôort uut den tyd van 't [[Brits Mandoat Palestina]]. </gallery> == Politiek == === Knesset === 't Israëlische parlement bestoat uut êen Koamer, de Knesset, met 120 leedn.<ref>[https://en.idi.org.il/israeli-elections-and-parties/ Elections and Parties], Israel Democracy Institute</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! rowspan=3 | party || colspan=10 | Knesset |- ! 26 <br> 2026 || 25 <br> 2022 || 24 <br> 2021 || 23 <br> 2020 || 22 <br> 2019 sep || 21 <br> 2019 apr || 20 <br> 2015 || 19 <br> 2013 || 18 <br> 2009 || 17 <br> 2006 |- | HaLikud || || 32 || 30 || 36 || 32 || 35 || 30 || (20) || 27 || 12 |- | Yesh Atid || || 24 || 17 || (13) || (13) || (15) || 11 || 19 || || |- | HaTzionut HaDatit ¹ || || 14 || 6 || || || || || || || |- | HaMachane HaMamlakhti ² || || 12 || || || || || || || || |- | Shas || || 11 || 9 || 9 || 9 || 8 || 7 || 11 || 11 || 12 |- | Yahadut HaTorah || || 7 || 7 || 7 || 7 || 8 || 6 || 7 || 5 || 6 |- | Yisrael Beitenu || || 6 || 7 || 7 || 8 || 5 || 6 || (11) || 15 || 11 |- | Ra'am || || 5 || 4 || || || || || || || |- | Hadash-Ta'al || || 5 || || || || 6 || || || || |- | Ha'Avoda ³ || || 4 || 7 || (7) || (6) || 6 || (18) || 15 || 13 || 19 |- | Kahol Lavan ⁴ || || || 8 || 33 || 33 || 35 || || || || |- | Yamina || || || 7 || 6 || 7 || || || || || |- | Hadash-Ta'al-Balad ⁵ || || || 6 || || || || || || || |- | Tikva Hadasha ⁶ || || || 6 || || || || || || || |- | Meretz || || || 6 || (7) || 5 || 4 || 5 || 6 || 3 || 5 |- | Hadash-Ta'al-Balad-Ra'am ⁵ || || [10] || [10] || 15 || 13 || [10] || 13 || [11] || [11] || [10] |- | Ha'Avoda-Gesher-Meretz || || || || 7 || || || || || || |- | Ha'Avoda-Gesher || || || || || 6 || || || || || |- | Miflagot HaYamin ⁷ || || || || || || 5 || || || || |- | Kulanu || || || || || || 4 || 10 || || || |- | Ra'am-Balad || || || || || || 4 || || || || |- | HaMaḥaneh HaẒiyoni ⁸ || || || || || || || 24 || || || |- | HaBayit HaYehudi ⁹ || || || || || || || 8 || 12 || 3 || |- | HaLikud-Yisrael Beitenu || || || || || || || || 31 || || |- | Hatnua || || || || || || || (6) || 6 || || |- | Ra'am-Ta'al || || || || || || || || 4 || 4 || 4 |- | Hadash || || || || || || || || 4 || 4 || 3 |- | Balad || || || || || || || || 3 || 3 || 3 |- | Kadima || || || || || || || || 2 || 28 || 29 |- | HaIhud HaLeumi ¹⁰ || || || || || || || || || 4 || 9 |- | Gil || || || || || || || || || || 7 |- |} 2022: HaMachane HaMamlakhti = Kahol Lavan + Tikva Hadasha 2019-2020: Kahol Lavan = Hosen LeYisrael + Telem + Yesh Atid 2015: HaMaḥaneh HaẒiyoni = Ha'Avoda + Hatnua ¹ Religieus-Zionistische Party ² Party van Nationoale Êenheid ³ Arbeidsparty ⁴ Blauw en Wit ⁵ Gezoamenlyke Lyste: al-Qa'imah al-Mushtarakah / HaReshima HaMeshutefet ⁶ Nieuwe Hôop ⁷ Unie van Rechtse Partyen ⁸ Zionistische Unie ⁹ 't Joodse Uus ¹⁰ Nationoale Unie == Verwyziengen == <references/> == Externe koppeliengn == * [http://www.gov.il/firstgov/english Officieel portoal van d' Israëlische regerienge] * [http://www.mfa.gov.il/ Officiële website van 't Israëlisch ministerie van Buutnlandse Zaken] * [http://www.knesset.gov.il/description/eng/eng_mimshal_yesod1.htm Ipsommienge van de basiswettn ip d'n officiële website van de Knesset] * [https://jewishvirtuallibrary.org/ Jewish Virtual Library] * [https://www.citypopulation.de/en/israel/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/israel/ Klimaatinfo] {{commonscat|Israel}} {{Landn in Azië}} [[Categorie:Israël| ]] meq37ouue26e9xrp001gjjscz9kt747 328636 328635 2026-10-28T20:57:17Z Vluvlu 31944 /* Verwyziengen */ 328636 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame=<big>Stoat Israël</big><br />מדינת ישראל (Medinat Yisrael)<br />دولة إسرائيل‎ (Dawlat Israïl) |woapen=Emblem of Israel.svg |vlagge=Flag of Israel.svg |koarte=[[Ofbeeldienge:LocationIsrael.svg|250px]] |koartebyschrift=Liggienge van Israël<br/>{{Coord|31|36|29|N|34|49|5|E|titelweergave=ja}} |toale=[[Hebreeuws]], [[Arabisch]] |hoofdstad=[[Jeruzalem]] |stoatsvorm=[[Republiek]] |stoatshoofd=President: [[Isaac Herzog]] |1e minister= [[Benjamin Netanyahu]] |ipp=22.072 |inw=9.585.000 (2022) <ref>[https://www.cbs.gov.il/en/subjects/Pages/Population.aspx CBS]</ref> |dichtheid=434 |munte=Israëlische shekel |tydzone=UTC+2<br /><small>(zomertyd: UTC+3) |landcode=IL, ISR |tillefong=(+972) |TLD=.il |fêestdag=[[14 meie]]<br /><small>(Ounofhankelik in [[1948]]) }} '''Israël''', officiel de '''Stoat Israël''', ([[Hebreeuws]]: מדינת ישראל - ''Medinat Yisraël''; [[Arabisch]]: دولة اسرائيل - ''Dawlat Israïl'') is e land in [[West-Azië]]. De bevolkienge telt 9,6 miljoen mensen (2022). 't Grenst in 't nôordn an [[Libanon]], in 't nôordôostn an [[Syrië]], in 't ôostn an [[Jordanië]], in 't zuudn an [[Egypte]] en in 't westn an de [[Middellandse Zêe]]. Den hoofdstad en ook de grôotste stad van Israël is [[Jeruzalem]]. Andere belangryke steedn zyn Tel Aviv en Haifa. Een bekende stad in 't zuudn van 't land is Eilat. [[Ofbeeldienge:Is-map.PNG|thumb|left|<center>Koarte van Israël]] <br clear="left" /> De gebeurtenissen uut den [[Bybel]] speeln under voe 't grôotste dêel of in Israël. 't Land telt verschill'nde bevolkiengsgroepn, wovan de grôotstn dedie van de Joodn (75%). == Geschiedenisse == Den Bybel vormde vo de zionistn den basis vo te toogn dan ze recht han ip 't gebied in 't Middn-Ôostn en d' iprichtienge van de stoat Israël. Sedertdien kende de jounge stoat vele gewelddoadige conflictn, woavan dan der ênigte den dag van vandoage nog assan vôortdeurn. In de 19ste êeuwe wierdn de joodn vooral in Ôost-Europa zwoar vervolgd. Doadeure ountstound er e verlangn noar een eign joodsche stoat. Vo de joodn kost dat allêne mor in Palestina gevestigd wordn, want da was vor hunder 't beloofde land. De Joodsche journalist Theodor Herzl uut [[Ôostnryk-Hongareye]] richtte de zionistische bewegienge ip, die streefde noar en eign stoat. Je makte da verlangn bekend ip e zionistisch weireldcongres in [[1897]]. Palestina was ton nog e dêel van 't Ottomoans Ryk. De Turkn kwoamn sterk verzwakt uut den [[Êeste Weireldoorloge]] en in [[1920]] kwam Palestina e Brits mandoatgebied. Achter de [[Twidde Weireldoorloge]] vertrokkn d' overleevnde joodn van de nazi-concentroasjekampn massoal noa Palestina. In [[1947]] begost den Arabisch-Israëlischn Oorloge, e burgeroorloge tusschn Arabische en Joodsche inweuners van 't [[Brits Mandoatgebied Palestina]]. Israël sloagde derin van e grôot dêel van 't Brits gebied te verovern. Vele Palestynn vluchtegn weg of wierdn verdreevn deur d' Israëlische troepn. De [[14 meie|14ste meie]] [[1948]] riepn de joodn de stoat Israël uut. Doarip kwam d' immigroasje serieus ip gank. In d' êeste drie joar verdubbelde de joodsche bevolkienge. De gebeurs woarn nie gediend met die nieuwe situoasje en der volgdn nog vele oorloogn. Deur d' [[Verênigde Stoatn|Amerikoansche]] steun kost Israël e leger ipbouwn die sterker was of al de legers van d' omriengende landn t' hope. Tegenwôordig kent 't land vele probleemn met de Gazastrooke. In 2008 en 2012 moest Israël ingrypn deur de raketanvall'n van de terreurorganisoasje Hamas. Israël e zezelvn vrêed economisch ountwikkeld en et een ooger welvoartsniveau of zyn gebeurs. Vorol ip technologisch gebied blienkn z'uut. == Districtn == De districtn (''mechoz'', mêervoud: ''mechozot'') zyn: * Jeruzalem (''Jeroesjalajiem''), oofstad [[Jeruzalem]] * Nôordn (''Tsafon''), Nazareth * Haifa (''Chefa''), Haifa * Centrum (''Merkaz''), Ramla * Tel Aviv (''Tel Aviv''), Tel Aviv * Zuudn (''Darom''), Beër Sjeva De districtn Nôordn, Haifa, Centrum en Zuudn zyn ounderverdêeld in subdistrictn (''nafa'', mêervoud: ''nafot''). <gallery> File:Satellite image of Israel in January 2003.jpg|<center>[[Fotografie|Luchtfoto]] van Israël File:Jerusalem from mt olives.jpg|<center>De rotskoepel ip den Tempelberg File:Old Jerusalem, Temple Mount - Minaret.jpg|<center>De "minarette van Israel" ip den Tempelberg File:1 Palestine Pound 1939 Obverse.jpg|<center>Geld uut 1939. File:British Mandate Palestinian passport.jpg|<center>Een paspôort uut den tyd van 't [[Brits Mandoat Palestina]]. </gallery> == Politiek == === Knesset === 't Israëlische parlement bestoat uut êen Koamer, de Knesset, met 120 leedn.<ref>[https://en.idi.org.il/israeli-elections-and-parties/ Elections and Parties], Israel Democracy Institute</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! rowspan=3 | party || colspan=10 | Knesset |- ! 26 <br> 2026 || 25 <br> 2022 || 24 <br> 2021 || 23 <br> 2020 || 22 <br> 2019 sep || 21 <br> 2019 apr || 20 <br> 2015 || 19 <br> 2013 || 18 <br> 2009 || 17 <br> 2006 |- | HaLikud || || 32 || 30 || 36 || 32 || 35 || 30 || (20) || 27 || 12 |- | Yesh Atid || || 24 || 17 || (13) || (13) || (15) || 11 || 19 || || |- | HaTzionut HaDatit ¹ || || 14 || 6 || || || || || || || |- | HaMachane HaMamlakhti ² || || 12 || || || || || || || || |- | Shas || || 11 || 9 || 9 || 9 || 8 || 7 || 11 || 11 || 12 |- | Yahadut HaTorah || || 7 || 7 || 7 || 7 || 8 || 6 || 7 || 5 || 6 |- | Yisrael Beitenu || || 6 || 7 || 7 || 8 || 5 || 6 || (11) || 15 || 11 |- | Ra'am || || 5 || 4 || || || || || || || |- | Hadash-Ta'al || || 5 || || || || 6 || || || || |- | Ha'Avoda ³ || || 4 || 7 || (7) || (6) || 6 || (18) || 15 || 13 || 19 |- | Kahol Lavan ⁴ || || || 8 || 33 || 33 || 35 || || || || |- | Yamina || || || 7 || 6 || 7 || || || || || |- | Hadash-Ta'al-Balad ⁵ || || || 6 || || || || || || || |- | Tikva Hadasha ⁶ || || || 6 || || || || || || || |- | Meretz || || || 6 || (7) || 5 || 4 || 5 || 6 || 3 || 5 |- | Hadash-Ta'al-Balad-Ra'am ⁵ || || [10] || [10] || 15 || 13 || [10] || 13 || [11] || [11] || [10] |- | Ha'Avoda-Gesher-Meretz || || || || 7 || || || || || || |- | Ha'Avoda-Gesher || || || || || 6 || || || || || |- | Miflagot HaYamin ⁷ || || || || || || 5 || || || || |- | Kulanu || || || || || || 4 || 10 || || || |- | Ra'am-Balad || || || || || || 4 || || || || |- | HaMaḥaneh HaẒiyoni ⁸ || || || || || || || 24 || || || |- | HaBayit HaYehudi ⁹ || || || || || || || 8 || 12 || 3 || |- | HaLikud-Yisrael Beitenu || || || || || || || || 31 || || |- | Hatnua || || || || || || || (6) || 6 || || |- | Ra'am-Ta'al || || || || || || || || 4 || 4 || 4 |- | Hadash || || || || || || || || 4 || 4 || 3 |- | Balad || || || || || || || || 3 || 3 || 3 |- | Kadima || || || || || || || || 2 || 28 || 29 |- | HaIhud HaLeumi ¹⁰ || || || || || || || || || 4 || 9 |- | Gil || || || || || || || || || || 7 |- |} 2022: HaMachane HaMamlakhti = Kahol Lavan + Tikva Hadasha 2019-2020: Kahol Lavan = Hosen LeYisrael + Telem + Yesh Atid 2015: HaMaḥaneh HaẒiyoni = Ha'Avoda + Hatnua ¹ Religieus-Zionistische Party ² Party van Nationoale Êenheid ³ Arbeidsparty ⁴ Blauw en Wit ⁵ Gezoamenlyke Lyste: al-Qa'imah al-Mushtarakah / HaReshima HaMeshutefet ⁶ Nieuwe Hôop ⁷ Unie van Rechtse Partyen ⁸ Zionistische Unie ⁹ 't Joodse Uus ¹⁰ Nationoale Unie === Regerienge === {|class=wikitable |- ! nr || premier || party || periode |- | 37 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2022- |- | 36 || Naftali Bennett + Yair Lapid || || 2021-2022 |- | 32-35 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2009-2021 |- | || Ehud Olmert || || |- | || Ariel Sharon || || |- | || Ehud Barak || || |- | || Benjamin Netanyahu || || |- | || Shimon Peres || || |- | || Yitzhak Rabin || || |- | || Yitzhak Shamir || || |- | || Shimon Peres || || |- | || Yitzhak Shamir || || |- | || Menahem Begin || || |- | || Yitzhak Rabin || || |- | || Golda Meir || || |- | || Levi Eshkol || || |- | || David Ben-Gurion || || |- | || Moshe Sharett || || |- | || David Ben-Gurion || || |- |} == Verwyziengen == <references/> == Externe koppeliengn == * [http://www.gov.il/firstgov/english Officieel portoal van d' Israëlische regerienge] * [http://www.mfa.gov.il/ Officiële website van 't Israëlisch ministerie van Buutnlandse Zaken] * [http://www.knesset.gov.il/description/eng/eng_mimshal_yesod1.htm Ipsommienge van de basiswettn ip d'n officiële website van de Knesset] * [https://jewishvirtuallibrary.org/ Jewish Virtual Library] * [https://www.citypopulation.de/en/israel/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/israel/ Klimaatinfo] {{commonscat|Israel}} {{Landn in Azië}} [[Categorie:Israël| ]] pbxbydu8t7h9v9o4puokpwdj2jexc4f 328637 328636 2026-10-28T21:14:50Z Vluvlu 31944 /* Regerienge */ 328637 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame=<big>Stoat Israël</big><br />מדינת ישראל (Medinat Yisrael)<br />دولة إسرائيل‎ (Dawlat Israïl) |woapen=Emblem of Israel.svg |vlagge=Flag of Israel.svg |koarte=[[Ofbeeldienge:LocationIsrael.svg|250px]] |koartebyschrift=Liggienge van Israël<br/>{{Coord|31|36|29|N|34|49|5|E|titelweergave=ja}} |toale=[[Hebreeuws]], [[Arabisch]] |hoofdstad=[[Jeruzalem]] |stoatsvorm=[[Republiek]] |stoatshoofd=President: [[Isaac Herzog]] |1e minister= [[Benjamin Netanyahu]] |ipp=22.072 |inw=9.585.000 (2022) <ref>[https://www.cbs.gov.il/en/subjects/Pages/Population.aspx CBS]</ref> |dichtheid=434 |munte=Israëlische shekel |tydzone=UTC+2<br /><small>(zomertyd: UTC+3) |landcode=IL, ISR |tillefong=(+972) |TLD=.il |fêestdag=[[14 meie]]<br /><small>(Ounofhankelik in [[1948]]) }} '''Israël''', officiel de '''Stoat Israël''', ([[Hebreeuws]]: מדינת ישראל - ''Medinat Yisraël''; [[Arabisch]]: دولة اسرائيل - ''Dawlat Israïl'') is e land in [[West-Azië]]. De bevolkienge telt 9,6 miljoen mensen (2022). 't Grenst in 't nôordn an [[Libanon]], in 't nôordôostn an [[Syrië]], in 't ôostn an [[Jordanië]], in 't zuudn an [[Egypte]] en in 't westn an de [[Middellandse Zêe]]. Den hoofdstad en ook de grôotste stad van Israël is [[Jeruzalem]]. Andere belangryke steedn zyn Tel Aviv en Haifa. Een bekende stad in 't zuudn van 't land is Eilat. [[Ofbeeldienge:Is-map.PNG|thumb|left|<center>Koarte van Israël]] <br clear="left" /> De gebeurtenissen uut den [[Bybel]] speeln under voe 't grôotste dêel of in Israël. 't Land telt verschill'nde bevolkiengsgroepn, wovan de grôotstn dedie van de Joodn (75%). == Geschiedenisse == Den Bybel vormde vo de zionistn den basis vo te toogn dan ze recht han ip 't gebied in 't Middn-Ôostn en d' iprichtienge van de stoat Israël. Sedertdien kende de jounge stoat vele gewelddoadige conflictn, woavan dan der ênigte den dag van vandoage nog assan vôortdeurn. In de 19ste êeuwe wierdn de joodn vooral in Ôost-Europa zwoar vervolgd. Doadeure ountstound er e verlangn noar een eign joodsche stoat. Vo de joodn kost dat allêne mor in Palestina gevestigd wordn, want da was vor hunder 't beloofde land. De Joodsche journalist Theodor Herzl uut [[Ôostnryk-Hongareye]] richtte de zionistische bewegienge ip, die streefde noar en eign stoat. Je makte da verlangn bekend ip e zionistisch weireldcongres in [[1897]]. Palestina was ton nog e dêel van 't Ottomoans Ryk. De Turkn kwoamn sterk verzwakt uut den [[Êeste Weireldoorloge]] en in [[1920]] kwam Palestina e Brits mandoatgebied. Achter de [[Twidde Weireldoorloge]] vertrokkn d' overleevnde joodn van de nazi-concentroasjekampn massoal noa Palestina. In [[1947]] begost den Arabisch-Israëlischn Oorloge, e burgeroorloge tusschn Arabische en Joodsche inweuners van 't [[Brits Mandoatgebied Palestina]]. Israël sloagde derin van e grôot dêel van 't Brits gebied te verovern. Vele Palestynn vluchtegn weg of wierdn verdreevn deur d' Israëlische troepn. De [[14 meie|14ste meie]] [[1948]] riepn de joodn de stoat Israël uut. Doarip kwam d' immigroasje serieus ip gank. In d' êeste drie joar verdubbelde de joodsche bevolkienge. De gebeurs woarn nie gediend met die nieuwe situoasje en der volgdn nog vele oorloogn. Deur d' [[Verênigde Stoatn|Amerikoansche]] steun kost Israël e leger ipbouwn die sterker was of al de legers van d' omriengende landn t' hope. Tegenwôordig kent 't land vele probleemn met de Gazastrooke. In 2008 en 2012 moest Israël ingrypn deur de raketanvall'n van de terreurorganisoasje Hamas. Israël e zezelvn vrêed economisch ountwikkeld en et een ooger welvoartsniveau of zyn gebeurs. Vorol ip technologisch gebied blienkn z'uut. == Districtn == De districtn (''mechoz'', mêervoud: ''mechozot'') zyn: * Jeruzalem (''Jeroesjalajiem''), oofstad [[Jeruzalem]] * Nôordn (''Tsafon''), Nazareth * Haifa (''Chefa''), Haifa * Centrum (''Merkaz''), Ramla * Tel Aviv (''Tel Aviv''), Tel Aviv * Zuudn (''Darom''), Beër Sjeva De districtn Nôordn, Haifa, Centrum en Zuudn zyn ounderverdêeld in subdistrictn (''nafa'', mêervoud: ''nafot''). <gallery> File:Satellite image of Israel in January 2003.jpg|<center>[[Fotografie|Luchtfoto]] van Israël File:Jerusalem from mt olives.jpg|<center>De rotskoepel ip den Tempelberg File:Old Jerusalem, Temple Mount - Minaret.jpg|<center>De "minarette van Israel" ip den Tempelberg File:1 Palestine Pound 1939 Obverse.jpg|<center>Geld uut 1939. File:British Mandate Palestinian passport.jpg|<center>Een paspôort uut den tyd van 't [[Brits Mandoat Palestina]]. </gallery> == Politiek == === Knesset === 't Israëlische parlement bestoat uut êen Koamer, de Knesset, met 120 leedn.<ref>[https://en.idi.org.il/israeli-elections-and-parties/ Elections and Parties], Israel Democracy Institute</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! rowspan=3 | party || colspan=10 | Knesset |- ! 26 <br> 2026 || 25 <br> 2022 || 24 <br> 2021 || 23 <br> 2020 || 22 <br> 2019 sep || 21 <br> 2019 apr || 20 <br> 2015 || 19 <br> 2013 || 18 <br> 2009 || 17 <br> 2006 |- | HaLikud || || 32 || 30 || 36 || 32 || 35 || 30 || (20) || 27 || 12 |- | Yesh Atid || || 24 || 17 || (13) || (13) || (15) || 11 || 19 || || |- | HaTzionut HaDatit ¹ || || 14 || 6 || || || || || || || |- | HaMachane HaMamlakhti ² || || 12 || || || || || || || || |- | Shas || || 11 || 9 || 9 || 9 || 8 || 7 || 11 || 11 || 12 |- | Yahadut HaTorah || || 7 || 7 || 7 || 7 || 8 || 6 || 7 || 5 || 6 |- | Yisrael Beitenu || || 6 || 7 || 7 || 8 || 5 || 6 || (11) || 15 || 11 |- | Ra'am || || 5 || 4 || || || || || || || |- | Hadash-Ta'al || || 5 || || || || 6 || || || || |- | Ha'Avoda ³ || || 4 || 7 || (7) || (6) || 6 || (18) || 15 || 13 || 19 |- | Kahol Lavan ⁴ || || || 8 || 33 || 33 || 35 || || || || |- | Yamina || || || 7 || 6 || 7 || || || || || |- | Hadash-Ta'al-Balad ⁵ || || || 6 || || || || || || || |- | Tikva Hadasha ⁶ || || || 6 || || || || || || || |- | Meretz || || || 6 || (7) || 5 || 4 || 5 || 6 || 3 || 5 |- | Hadash-Ta'al-Balad-Ra'am ⁵ || || [10] || [10] || 15 || 13 || [10] || 13 || [11] || [11] || [10] |- | Ha'Avoda-Gesher-Meretz || || || || 7 || || || || || || |- | Ha'Avoda-Gesher || || || || || 6 || || || || || |- | Miflagot HaYamin ⁷ || || || || || || 5 || || || || |- | Kulanu || || || || || || 4 || 10 || || || |- | Ra'am-Balad || || || || || || 4 || || || || |- | HaMaḥaneh HaẒiyoni ⁸ || || || || || || || 24 || || || |- | HaBayit HaYehudi ⁹ || || || || || || || 8 || 12 || 3 || |- | HaLikud-Yisrael Beitenu || || || || || || || || 31 || || |- | Hatnua || || || || || || || (6) || 6 || || |- | Ra'am-Ta'al || || || || || || || || 4 || 4 || 4 |- | Hadash || || || || || || || || 4 || 4 || 3 |- | Balad || || || || || || || || 3 || 3 || 3 |- | Kadima || || || || || || || || 2 || 28 || 29 |- | HaIhud HaLeumi ¹⁰ || || || || || || || || || 4 || 9 |- | Gil || || || || || || || || || || 7 |- |} 2022: HaMachane HaMamlakhti = Kahol Lavan + Tikva Hadasha 2019-2020: Kahol Lavan = Hosen LeYisrael + Telem + Yesh Atid 2015: HaMaḥaneh HaẒiyoni = Ha'Avoda + Hatnua ¹ Religieus-Zionistische Party ² Party van Nationoale Êenheid ³ Arbeidsparty ⁴ Blauw en Wit ⁵ Gezoamenlyke Lyste: al-Qa'imah al-Mushtarakah / HaReshima HaMeshutefet ⁶ Nieuwe Hôop ⁷ Unie van Rechtse Partyen ⁸ Zionistische Unie ⁹ 't Joodse Uus ¹⁰ Nationoale Unie === Regerienge === {|class=wikitable |- ! nr || premier || party || periode |- | 37 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2022- |- | 36 || Naftali Bennett + Yair Lapid || || 2021-2022 |- | 32-35 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2009-2021 |- | 30-31 || Ehud Olmert || || |- | 29-30 || Ariel Sharon || || |- | 28 || Ehud Barak || || |- | 27 || Benjamin Netanyahu || || |- | 26 || Shimon Peres || || |- | 25 || Yitzhak Rabin || || |- | 22-24 || Yitzhak Shamir || || |- | 21 || Shimon Peres || || |- | 20 || Yitzhak Shamir || || |- | 18-19 || Menahem Begin || || |- | 17 || Yitzhak Rabin || || |- | 14-16 || Golda Meir || || 1969-1974 |- | 11-13 || Levi Eshkol || || 1963-1969 |- | 7-10 || David Ben-Gurion || || 1955-1963 |- | 5-6 || Moshe Sharett || || 1954-1955 |- | 0-4 || David Ben-Gurion || || 1948-1954 |- |} == Verwyziengen == <references/> == Externe koppeliengn == * [http://www.gov.il/firstgov/english Officieel portoal van d' Israëlische regerienge] * [http://www.mfa.gov.il/ Officiële website van 't Israëlisch ministerie van Buutnlandse Zaken] * [http://www.knesset.gov.il/description/eng/eng_mimshal_yesod1.htm Ipsommienge van de basiswettn ip d'n officiële website van de Knesset] * [https://jewishvirtuallibrary.org/ Jewish Virtual Library] * [https://www.citypopulation.de/en/israel/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/israel/ Klimaatinfo] {{commonscat|Israel}} {{Landn in Azië}} [[Categorie:Israël| ]] 8z6d9rhljs4pa7kl0egr4v6xphwbk8j 328638 328637 2026-10-28T21:17:24Z Vluvlu 31944 /* Regerienge */ 328638 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame=<big>Stoat Israël</big><br />מדינת ישראל (Medinat Yisrael)<br />دولة إسرائيل‎ (Dawlat Israïl) |woapen=Emblem of Israel.svg |vlagge=Flag of Israel.svg |koarte=[[Ofbeeldienge:LocationIsrael.svg|250px]] |koartebyschrift=Liggienge van Israël<br/>{{Coord|31|36|29|N|34|49|5|E|titelweergave=ja}} |toale=[[Hebreeuws]], [[Arabisch]] |hoofdstad=[[Jeruzalem]] |stoatsvorm=[[Republiek]] |stoatshoofd=President: [[Isaac Herzog]] |1e minister= [[Benjamin Netanyahu]] |ipp=22.072 |inw=9.585.000 (2022) <ref>[https://www.cbs.gov.il/en/subjects/Pages/Population.aspx CBS]</ref> |dichtheid=434 |munte=Israëlische shekel |tydzone=UTC+2<br /><small>(zomertyd: UTC+3) |landcode=IL, ISR |tillefong=(+972) |TLD=.il |fêestdag=[[14 meie]]<br /><small>(Ounofhankelik in [[1948]]) }} '''Israël''', officiel de '''Stoat Israël''', ([[Hebreeuws]]: מדינת ישראל - ''Medinat Yisraël''; [[Arabisch]]: دولة اسرائيل - ''Dawlat Israïl'') is e land in [[West-Azië]]. De bevolkienge telt 9,6 miljoen mensen (2022). 't Grenst in 't nôordn an [[Libanon]], in 't nôordôostn an [[Syrië]], in 't ôostn an [[Jordanië]], in 't zuudn an [[Egypte]] en in 't westn an de [[Middellandse Zêe]]. Den hoofdstad en ook de grôotste stad van Israël is [[Jeruzalem]]. Andere belangryke steedn zyn Tel Aviv en Haifa. Een bekende stad in 't zuudn van 't land is Eilat. [[Ofbeeldienge:Is-map.PNG|thumb|left|<center>Koarte van Israël]] <br clear="left" /> De gebeurtenissen uut den [[Bybel]] speeln under voe 't grôotste dêel of in Israël. 't Land telt verschill'nde bevolkiengsgroepn, wovan de grôotstn dedie van de Joodn (75%). == Geschiedenisse == Den Bybel vormde vo de zionistn den basis vo te toogn dan ze recht han ip 't gebied in 't Middn-Ôostn en d' iprichtienge van de stoat Israël. Sedertdien kende de jounge stoat vele gewelddoadige conflictn, woavan dan der ênigte den dag van vandoage nog assan vôortdeurn. In de 19ste êeuwe wierdn de joodn vooral in Ôost-Europa zwoar vervolgd. Doadeure ountstound er e verlangn noar een eign joodsche stoat. Vo de joodn kost dat allêne mor in Palestina gevestigd wordn, want da was vor hunder 't beloofde land. De Joodsche journalist Theodor Herzl uut [[Ôostnryk-Hongareye]] richtte de zionistische bewegienge ip, die streefde noar en eign stoat. Je makte da verlangn bekend ip e zionistisch weireldcongres in [[1897]]. Palestina was ton nog e dêel van 't Ottomoans Ryk. De Turkn kwoamn sterk verzwakt uut den [[Êeste Weireldoorloge]] en in [[1920]] kwam Palestina e Brits mandoatgebied. Achter de [[Twidde Weireldoorloge]] vertrokkn d' overleevnde joodn van de nazi-concentroasjekampn massoal noa Palestina. In [[1947]] begost den Arabisch-Israëlischn Oorloge, e burgeroorloge tusschn Arabische en Joodsche inweuners van 't [[Brits Mandoatgebied Palestina]]. Israël sloagde derin van e grôot dêel van 't Brits gebied te verovern. Vele Palestynn vluchtegn weg of wierdn verdreevn deur d' Israëlische troepn. De [[14 meie|14ste meie]] [[1948]] riepn de joodn de stoat Israël uut. Doarip kwam d' immigroasje serieus ip gank. In d' êeste drie joar verdubbelde de joodsche bevolkienge. De gebeurs woarn nie gediend met die nieuwe situoasje en der volgdn nog vele oorloogn. Deur d' [[Verênigde Stoatn|Amerikoansche]] steun kost Israël e leger ipbouwn die sterker was of al de legers van d' omriengende landn t' hope. Tegenwôordig kent 't land vele probleemn met de Gazastrooke. In 2008 en 2012 moest Israël ingrypn deur de raketanvall'n van de terreurorganisoasje Hamas. Israël e zezelvn vrêed economisch ountwikkeld en et een ooger welvoartsniveau of zyn gebeurs. Vorol ip technologisch gebied blienkn z'uut. == Districtn == De districtn (''mechoz'', mêervoud: ''mechozot'') zyn: * Jeruzalem (''Jeroesjalajiem''), oofstad [[Jeruzalem]] * Nôordn (''Tsafon''), Nazareth * Haifa (''Chefa''), Haifa * Centrum (''Merkaz''), Ramla * Tel Aviv (''Tel Aviv''), Tel Aviv * Zuudn (''Darom''), Beër Sjeva De districtn Nôordn, Haifa, Centrum en Zuudn zyn ounderverdêeld in subdistrictn (''nafa'', mêervoud: ''nafot''). <gallery> File:Satellite image of Israel in January 2003.jpg|<center>[[Fotografie|Luchtfoto]] van Israël File:Jerusalem from mt olives.jpg|<center>De rotskoepel ip den Tempelberg File:Old Jerusalem, Temple Mount - Minaret.jpg|<center>De "minarette van Israel" ip den Tempelberg File:1 Palestine Pound 1939 Obverse.jpg|<center>Geld uut 1939. File:British Mandate Palestinian passport.jpg|<center>Een paspôort uut den tyd van 't [[Brits Mandoat Palestina]]. </gallery> == Politiek == === Knesset === 't Israëlische parlement bestoat uut êen Koamer, de Knesset, met 120 leedn.<ref>[https://en.idi.org.il/israeli-elections-and-parties/ Elections and Parties], Israel Democracy Institute</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! rowspan=3 | party || colspan=10 | Knesset |- ! 26 <br> 2026 || 25 <br> 2022 || 24 <br> 2021 || 23 <br> 2020 || 22 <br> 2019 sep || 21 <br> 2019 apr || 20 <br> 2015 || 19 <br> 2013 || 18 <br> 2009 || 17 <br> 2006 |- | HaLikud || || 32 || 30 || 36 || 32 || 35 || 30 || (20) || 27 || 12 |- | Yesh Atid || || 24 || 17 || (13) || (13) || (15) || 11 || 19 || || |- | HaTzionut HaDatit ¹ || || 14 || 6 || || || || || || || |- | HaMachane HaMamlakhti ² || || 12 || || || || || || || || |- | Shas || || 11 || 9 || 9 || 9 || 8 || 7 || 11 || 11 || 12 |- | Yahadut HaTorah || || 7 || 7 || 7 || 7 || 8 || 6 || 7 || 5 || 6 |- | Yisrael Beitenu || || 6 || 7 || 7 || 8 || 5 || 6 || (11) || 15 || 11 |- | Ra'am || || 5 || 4 || || || || || || || |- | Hadash-Ta'al || || 5 || || || || 6 || || || || |- | Ha'Avoda ³ || || 4 || 7 || (7) || (6) || 6 || (18) || 15 || 13 || 19 |- | Kahol Lavan ⁴ || || || 8 || 33 || 33 || 35 || || || || |- | Yamina || || || 7 || 6 || 7 || || || || || |- | Hadash-Ta'al-Balad ⁵ || || || 6 || || || || || || || |- | Tikva Hadasha ⁶ || || || 6 || || || || || || || |- | Meretz || || || 6 || (7) || 5 || 4 || 5 || 6 || 3 || 5 |- | Hadash-Ta'al-Balad-Ra'am ⁵ || || [10] || [10] || 15 || 13 || [10] || 13 || [11] || [11] || [10] |- | Ha'Avoda-Gesher-Meretz || || || || 7 || || || || || || |- | Ha'Avoda-Gesher || || || || || 6 || || || || || |- | Miflagot HaYamin ⁷ || || || || || || 5 || || || || |- | Kulanu || || || || || || 4 || 10 || || || |- | Ra'am-Balad || || || || || || 4 || || || || |- | HaMaḥaneh HaẒiyoni ⁸ || || || || || || || 24 || || || |- | HaBayit HaYehudi ⁹ || || || || || || || 8 || 12 || 3 || |- | HaLikud-Yisrael Beitenu || || || || || || || || 31 || || |- | Hatnua || || || || || || || (6) || 6 || || |- | Ra'am-Ta'al || || || || || || || || 4 || 4 || 4 |- | Hadash || || || || || || || || 4 || 4 || 3 |- | Balad || || || || || || || || 3 || 3 || 3 |- | Kadima || || || || || || || || 2 || 28 || 29 |- | HaIhud HaLeumi ¹⁰ || || || || || || || || || 4 || 9 |- | Gil || || || || || || || || || || 7 |- |} 2022: HaMachane HaMamlakhti = Kahol Lavan + Tikva Hadasha 2019-2020: Kahol Lavan = Hosen LeYisrael + Telem + Yesh Atid 2015: HaMaḥaneh HaẒiyoni = Ha'Avoda + Hatnua ¹ Religieus-Zionistische Party ² Party van Nationoale Êenheid ³ Arbeidsparty ⁴ Blauw en Wit ⁵ Gezoamenlyke Lyste: al-Qa'imah al-Mushtarakah / HaReshima HaMeshutefet ⁶ Nieuwe Hôop ⁷ Unie van Rechtse Partyen ⁸ Zionistische Unie ⁹ 't Joodse Uus ¹⁰ Nationoale Unie === Regerienge === {|class=wikitable |- ! nr || premier || party || periode |- | 37 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2022- |- | 36 || Naftali Bennett + Yair Lapid || || 2021-2022 |- | 32-35 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2009-2021 |- | 30-31 || Ehud Olmert || || |- | 29-30 || Ariel Sharon || || |- | 28 || Ehud Barak || || |- | 27 || Benjamin Netanyahu || || |- | 26 || Shimon Peres || || |- | 25 || Yitzhak Rabin || || 1992-1995 |- | 22-24 || Yitzhak Shamir || || 1986-1992 |- | 21 || Shimon Peres || || 1984-1986 |- | 20 || Yitzhak Shamir || || 1983-1984 |- | 18-19 || Menahem Begin || || 1977-1983 |- | 17 || Yitzhak Rabin || || 1974-1977 |- | 14-16 || Golda Meir || || 1969-1974 |- | 11-13 || Levi Eshkol || || 1963-1969 |- | 7-10 || David Ben-Gurion || || 1955-1963 |- | 5-6 || Moshe Sharett || || 1954-1955 |- | 0-4 || David Ben-Gurion || || 1948-1954 |- |} == Verwyziengen == <references/> == Externe koppeliengn == * [http://www.gov.il/firstgov/english Officieel portoal van d' Israëlische regerienge] * [http://www.mfa.gov.il/ Officiële website van 't Israëlisch ministerie van Buutnlandse Zaken] * [http://www.knesset.gov.il/description/eng/eng_mimshal_yesod1.htm Ipsommienge van de basiswettn ip d'n officiële website van de Knesset] * [https://jewishvirtuallibrary.org/ Jewish Virtual Library] * [https://www.citypopulation.de/en/israel/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/israel/ Klimaatinfo] {{commonscat|Israel}} {{Landn in Azië}} [[Categorie:Israël| ]] 4l6pe1lxyth8dzxtqkzue83uqn6gsuv 328639 328638 2026-10-28T21:20:12Z Vluvlu 31944 /* Regerienge */ 328639 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame=<big>Stoat Israël</big><br />מדינת ישראל (Medinat Yisrael)<br />دولة إسرائيل‎ (Dawlat Israïl) |woapen=Emblem of Israel.svg |vlagge=Flag of Israel.svg |koarte=[[Ofbeeldienge:LocationIsrael.svg|250px]] |koartebyschrift=Liggienge van Israël<br/>{{Coord|31|36|29|N|34|49|5|E|titelweergave=ja}} |toale=[[Hebreeuws]], [[Arabisch]] |hoofdstad=[[Jeruzalem]] |stoatsvorm=[[Republiek]] |stoatshoofd=President: [[Isaac Herzog]] |1e minister= [[Benjamin Netanyahu]] |ipp=22.072 |inw=9.585.000 (2022) <ref>[https://www.cbs.gov.il/en/subjects/Pages/Population.aspx CBS]</ref> |dichtheid=434 |munte=Israëlische shekel |tydzone=UTC+2<br /><small>(zomertyd: UTC+3) |landcode=IL, ISR |tillefong=(+972) |TLD=.il |fêestdag=[[14 meie]]<br /><small>(Ounofhankelik in [[1948]]) }} '''Israël''', officiel de '''Stoat Israël''', ([[Hebreeuws]]: מדינת ישראל - ''Medinat Yisraël''; [[Arabisch]]: دولة اسرائيل - ''Dawlat Israïl'') is e land in [[West-Azië]]. De bevolkienge telt 9,6 miljoen mensen (2022). 't Grenst in 't nôordn an [[Libanon]], in 't nôordôostn an [[Syrië]], in 't ôostn an [[Jordanië]], in 't zuudn an [[Egypte]] en in 't westn an de [[Middellandse Zêe]]. Den hoofdstad en ook de grôotste stad van Israël is [[Jeruzalem]]. Andere belangryke steedn zyn Tel Aviv en Haifa. Een bekende stad in 't zuudn van 't land is Eilat. [[Ofbeeldienge:Is-map.PNG|thumb|left|<center>Koarte van Israël]] <br clear="left" /> De gebeurtenissen uut den [[Bybel]] speeln under voe 't grôotste dêel of in Israël. 't Land telt verschill'nde bevolkiengsgroepn, wovan de grôotstn dedie van de Joodn (75%). == Geschiedenisse == Den Bybel vormde vo de zionistn den basis vo te toogn dan ze recht han ip 't gebied in 't Middn-Ôostn en d' iprichtienge van de stoat Israël. Sedertdien kende de jounge stoat vele gewelddoadige conflictn, woavan dan der ênigte den dag van vandoage nog assan vôortdeurn. In de 19ste êeuwe wierdn de joodn vooral in Ôost-Europa zwoar vervolgd. Doadeure ountstound er e verlangn noar een eign joodsche stoat. Vo de joodn kost dat allêne mor in Palestina gevestigd wordn, want da was vor hunder 't beloofde land. De Joodsche journalist Theodor Herzl uut [[Ôostnryk-Hongareye]] richtte de zionistische bewegienge ip, die streefde noar en eign stoat. Je makte da verlangn bekend ip e zionistisch weireldcongres in [[1897]]. Palestina was ton nog e dêel van 't Ottomoans Ryk. De Turkn kwoamn sterk verzwakt uut den [[Êeste Weireldoorloge]] en in [[1920]] kwam Palestina e Brits mandoatgebied. Achter de [[Twidde Weireldoorloge]] vertrokkn d' overleevnde joodn van de nazi-concentroasjekampn massoal noa Palestina. In [[1947]] begost den Arabisch-Israëlischn Oorloge, e burgeroorloge tusschn Arabische en Joodsche inweuners van 't [[Brits Mandoatgebied Palestina]]. Israël sloagde derin van e grôot dêel van 't Brits gebied te verovern. Vele Palestynn vluchtegn weg of wierdn verdreevn deur d' Israëlische troepn. De [[14 meie|14ste meie]] [[1948]] riepn de joodn de stoat Israël uut. Doarip kwam d' immigroasje serieus ip gank. In d' êeste drie joar verdubbelde de joodsche bevolkienge. De gebeurs woarn nie gediend met die nieuwe situoasje en der volgdn nog vele oorloogn. Deur d' [[Verênigde Stoatn|Amerikoansche]] steun kost Israël e leger ipbouwn die sterker was of al de legers van d' omriengende landn t' hope. Tegenwôordig kent 't land vele probleemn met de Gazastrooke. In 2008 en 2012 moest Israël ingrypn deur de raketanvall'n van de terreurorganisoasje Hamas. Israël e zezelvn vrêed economisch ountwikkeld en et een ooger welvoartsniveau of zyn gebeurs. Vorol ip technologisch gebied blienkn z'uut. == Districtn == De districtn (''mechoz'', mêervoud: ''mechozot'') zyn: * Jeruzalem (''Jeroesjalajiem''), oofstad [[Jeruzalem]] * Nôordn (''Tsafon''), Nazareth * Haifa (''Chefa''), Haifa * Centrum (''Merkaz''), Ramla * Tel Aviv (''Tel Aviv''), Tel Aviv * Zuudn (''Darom''), Beër Sjeva De districtn Nôordn, Haifa, Centrum en Zuudn zyn ounderverdêeld in subdistrictn (''nafa'', mêervoud: ''nafot''). <gallery> File:Satellite image of Israel in January 2003.jpg|<center>[[Fotografie|Luchtfoto]] van Israël File:Jerusalem from mt olives.jpg|<center>De rotskoepel ip den Tempelberg File:Old Jerusalem, Temple Mount - Minaret.jpg|<center>De "minarette van Israel" ip den Tempelberg File:1 Palestine Pound 1939 Obverse.jpg|<center>Geld uut 1939. File:British Mandate Palestinian passport.jpg|<center>Een paspôort uut den tyd van 't [[Brits Mandoat Palestina]]. </gallery> == Politiek == === Knesset === 't Israëlische parlement bestoat uut êen Koamer, de Knesset, met 120 leedn.<ref>[https://en.idi.org.il/israeli-elections-and-parties/ Elections and Parties], Israel Democracy Institute</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! rowspan=3 | party || colspan=10 | Knesset |- ! 26 <br> 2026 || 25 <br> 2022 || 24 <br> 2021 || 23 <br> 2020 || 22 <br> 2019 sep || 21 <br> 2019 apr || 20 <br> 2015 || 19 <br> 2013 || 18 <br> 2009 || 17 <br> 2006 |- | HaLikud || || 32 || 30 || 36 || 32 || 35 || 30 || (20) || 27 || 12 |- | Yesh Atid || || 24 || 17 || (13) || (13) || (15) || 11 || 19 || || |- | HaTzionut HaDatit ¹ || || 14 || 6 || || || || || || || |- | HaMachane HaMamlakhti ² || || 12 || || || || || || || || |- | Shas || || 11 || 9 || 9 || 9 || 8 || 7 || 11 || 11 || 12 |- | Yahadut HaTorah || || 7 || 7 || 7 || 7 || 8 || 6 || 7 || 5 || 6 |- | Yisrael Beitenu || || 6 || 7 || 7 || 8 || 5 || 6 || (11) || 15 || 11 |- | Ra'am || || 5 || 4 || || || || || || || |- | Hadash-Ta'al || || 5 || || || || 6 || || || || |- | Ha'Avoda ³ || || 4 || 7 || (7) || (6) || 6 || (18) || 15 || 13 || 19 |- | Kahol Lavan ⁴ || || || 8 || 33 || 33 || 35 || || || || |- | Yamina || || || 7 || 6 || 7 || || || || || |- | Hadash-Ta'al-Balad ⁵ || || || 6 || || || || || || || |- | Tikva Hadasha ⁶ || || || 6 || || || || || || || |- | Meretz || || || 6 || (7) || 5 || 4 || 5 || 6 || 3 || 5 |- | Hadash-Ta'al-Balad-Ra'am ⁵ || || [10] || [10] || 15 || 13 || [10] || 13 || [11] || [11] || [10] |- | Ha'Avoda-Gesher-Meretz || || || || 7 || || || || || || |- | Ha'Avoda-Gesher || || || || || 6 || || || || || |- | Miflagot HaYamin ⁷ || || || || || || 5 || || || || |- | Kulanu || || || || || || 4 || 10 || || || |- | Ra'am-Balad || || || || || || 4 || || || || |- | HaMaḥaneh HaẒiyoni ⁸ || || || || || || || 24 || || || |- | HaBayit HaYehudi ⁹ || || || || || || || 8 || 12 || 3 || |- | HaLikud-Yisrael Beitenu || || || || || || || || 31 || || |- | Hatnua || || || || || || || (6) || 6 || || |- | Ra'am-Ta'al || || || || || || || || 4 || 4 || 4 |- | Hadash || || || || || || || || 4 || 4 || 3 |- | Balad || || || || || || || || 3 || 3 || 3 |- | Kadima || || || || || || || || 2 || 28 || 29 |- | HaIhud HaLeumi ¹⁰ || || || || || || || || || 4 || 9 |- | Gil || || || || || || || || || || 7 |- |} 2022: HaMachane HaMamlakhti = Kahol Lavan + Tikva Hadasha 2019-2020: Kahol Lavan = Hosen LeYisrael + Telem + Yesh Atid 2015: HaMaḥaneh HaẒiyoni = Ha'Avoda + Hatnua ¹ Religieus-Zionistische Party ² Party van Nationoale Êenheid ³ Arbeidsparty ⁴ Blauw en Wit ⁵ Gezoamenlyke Lyste: al-Qa'imah al-Mushtarakah / HaReshima HaMeshutefet ⁶ Nieuwe Hôop ⁷ Unie van Rechtse Partyen ⁸ Zionistische Unie ⁹ 't Joodse Uus ¹⁰ Nationoale Unie === Regerienge === {|class=wikitable |- ! nr || premier || party || periode |- | 37 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2022- |- | 36 || Naftali Bennett + Yair Lapid || || 2021-2022 |- | 32-35 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2009-2021 |- | 30-31 || Ehud Olmert || || 2006-2009 |- | 29-30 || Ariel Sharon || || 2001-2006 |- | 28 || Ehud Barak || || 1999-2001 |- | 27 || Benjamin Netanyahu || || 1996-1999 |- | 26 || Shimon Peres || || 1995-1996 |- | 25 || Yitzhak Rabin || || 1992-1995 |- | 22-24 || Yitzhak Shamir || || 1986-1992 |- | 21 || Shimon Peres || || 1984-1986 |- | 20 || Yitzhak Shamir || || 1983-1984 |- | 18-19 || Menahem Begin || || 1977-1983 |- | 17 || Yitzhak Rabin || || 1974-1977 |- | 14-16 || Golda Meir || || 1969-1974 |- | 11-13 || Levi Eshkol || || 1963-1969 |- | 7-10 || David Ben-Gurion || || 1955-1963 |- | 5-6 || Moshe Sharett || || 1954-1955 |- | 0-4 || David Ben-Gurion || || 1948-1954 |- |} == Verwyziengen == <references/> == Externe koppeliengn == * [http://www.gov.il/firstgov/english Officieel portoal van d' Israëlische regerienge] * [http://www.mfa.gov.il/ Officiële website van 't Israëlisch ministerie van Buutnlandse Zaken] * [http://www.knesset.gov.il/description/eng/eng_mimshal_yesod1.htm Ipsommienge van de basiswettn ip d'n officiële website van de Knesset] * [https://jewishvirtuallibrary.org/ Jewish Virtual Library] * [https://www.citypopulation.de/en/israel/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/israel/ Klimaatinfo] {{commonscat|Israel}} {{Landn in Azië}} [[Categorie:Israël| ]] h3t9h6bxrf8l1kx6fry3mf6lnnaagsv 328640 328639 2026-10-28T21:27:03Z Vluvlu 31944 /* Regerienge */ 328640 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame=<big>Stoat Israël</big><br />מדינת ישראל (Medinat Yisrael)<br />دولة إسرائيل‎ (Dawlat Israïl) |woapen=Emblem of Israel.svg |vlagge=Flag of Israel.svg |koarte=[[Ofbeeldienge:LocationIsrael.svg|250px]] |koartebyschrift=Liggienge van Israël<br/>{{Coord|31|36|29|N|34|49|5|E|titelweergave=ja}} |toale=[[Hebreeuws]], [[Arabisch]] |hoofdstad=[[Jeruzalem]] |stoatsvorm=[[Republiek]] |stoatshoofd=President: [[Isaac Herzog]] |1e minister= [[Benjamin Netanyahu]] |ipp=22.072 |inw=9.585.000 (2022) <ref>[https://www.cbs.gov.il/en/subjects/Pages/Population.aspx CBS]</ref> |dichtheid=434 |munte=Israëlische shekel |tydzone=UTC+2<br /><small>(zomertyd: UTC+3) |landcode=IL, ISR |tillefong=(+972) |TLD=.il |fêestdag=[[14 meie]]<br /><small>(Ounofhankelik in [[1948]]) }} '''Israël''', officiel de '''Stoat Israël''', ([[Hebreeuws]]: מדינת ישראל - ''Medinat Yisraël''; [[Arabisch]]: دولة اسرائيل - ''Dawlat Israïl'') is e land in [[West-Azië]]. De bevolkienge telt 9,6 miljoen mensen (2022). 't Grenst in 't nôordn an [[Libanon]], in 't nôordôostn an [[Syrië]], in 't ôostn an [[Jordanië]], in 't zuudn an [[Egypte]] en in 't westn an de [[Middellandse Zêe]]. Den hoofdstad en ook de grôotste stad van Israël is [[Jeruzalem]]. Andere belangryke steedn zyn Tel Aviv en Haifa. Een bekende stad in 't zuudn van 't land is Eilat. [[Ofbeeldienge:Is-map.PNG|thumb|left|<center>Koarte van Israël]] <br clear="left" /> De gebeurtenissen uut den [[Bybel]] speeln under voe 't grôotste dêel of in Israël. 't Land telt verschill'nde bevolkiengsgroepn, wovan de grôotstn dedie van de Joodn (75%). == Geschiedenisse == Den Bybel vormde vo de zionistn den basis vo te toogn dan ze recht han ip 't gebied in 't Middn-Ôostn en d' iprichtienge van de stoat Israël. Sedertdien kende de jounge stoat vele gewelddoadige conflictn, woavan dan der ênigte den dag van vandoage nog assan vôortdeurn. In de 19ste êeuwe wierdn de joodn vooral in Ôost-Europa zwoar vervolgd. Doadeure ountstound er e verlangn noar een eign joodsche stoat. Vo de joodn kost dat allêne mor in Palestina gevestigd wordn, want da was vor hunder 't beloofde land. De Joodsche journalist Theodor Herzl uut [[Ôostnryk-Hongareye]] richtte de zionistische bewegienge ip, die streefde noar en eign stoat. Je makte da verlangn bekend ip e zionistisch weireldcongres in [[1897]]. Palestina was ton nog e dêel van 't Ottomoans Ryk. De Turkn kwoamn sterk verzwakt uut den [[Êeste Weireldoorloge]] en in [[1920]] kwam Palestina e Brits mandoatgebied. Achter de [[Twidde Weireldoorloge]] vertrokkn d' overleevnde joodn van de nazi-concentroasjekampn massoal noa Palestina. In [[1947]] begost den Arabisch-Israëlischn Oorloge, e burgeroorloge tusschn Arabische en Joodsche inweuners van 't [[Brits Mandoatgebied Palestina]]. Israël sloagde derin van e grôot dêel van 't Brits gebied te verovern. Vele Palestynn vluchtegn weg of wierdn verdreevn deur d' Israëlische troepn. De [[14 meie|14ste meie]] [[1948]] riepn de joodn de stoat Israël uut. Doarip kwam d' immigroasje serieus ip gank. In d' êeste drie joar verdubbelde de joodsche bevolkienge. De gebeurs woarn nie gediend met die nieuwe situoasje en der volgdn nog vele oorloogn. Deur d' [[Verênigde Stoatn|Amerikoansche]] steun kost Israël e leger ipbouwn die sterker was of al de legers van d' omriengende landn t' hope. Tegenwôordig kent 't land vele probleemn met de Gazastrooke. In 2008 en 2012 moest Israël ingrypn deur de raketanvall'n van de terreurorganisoasje Hamas. Israël e zezelvn vrêed economisch ountwikkeld en et een ooger welvoartsniveau of zyn gebeurs. Vorol ip technologisch gebied blienkn z'uut. == Districtn == De districtn (''mechoz'', mêervoud: ''mechozot'') zyn: * Jeruzalem (''Jeroesjalajiem''), oofstad [[Jeruzalem]] * Nôordn (''Tsafon''), Nazareth * Haifa (''Chefa''), Haifa * Centrum (''Merkaz''), Ramla * Tel Aviv (''Tel Aviv''), Tel Aviv * Zuudn (''Darom''), Beër Sjeva De districtn Nôordn, Haifa, Centrum en Zuudn zyn ounderverdêeld in subdistrictn (''nafa'', mêervoud: ''nafot''). <gallery> File:Satellite image of Israel in January 2003.jpg|<center>[[Fotografie|Luchtfoto]] van Israël File:Jerusalem from mt olives.jpg|<center>De rotskoepel ip den Tempelberg File:Old Jerusalem, Temple Mount - Minaret.jpg|<center>De "minarette van Israel" ip den Tempelberg File:1 Palestine Pound 1939 Obverse.jpg|<center>Geld uut 1939. File:British Mandate Palestinian passport.jpg|<center>Een paspôort uut den tyd van 't [[Brits Mandoat Palestina]]. </gallery> == Politiek == === Knesset === 't Israëlische parlement bestoat uut êen Koamer, de Knesset, met 120 leedn.<ref>[https://en.idi.org.il/israeli-elections-and-parties/ Elections and Parties], Israel Democracy Institute</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! rowspan=3 | party || colspan=10 | Knesset |- ! 26 <br> 2026 || 25 <br> 2022 || 24 <br> 2021 || 23 <br> 2020 || 22 <br> 2019 sep || 21 <br> 2019 apr || 20 <br> 2015 || 19 <br> 2013 || 18 <br> 2009 || 17 <br> 2006 |- | HaLikud || || 32 || 30 || 36 || 32 || 35 || 30 || (20) || 27 || 12 |- | Yesh Atid || || 24 || 17 || (13) || (13) || (15) || 11 || 19 || || |- | HaTzionut HaDatit ¹ || || 14 || 6 || || || || || || || |- | HaMachane HaMamlakhti ² || || 12 || || || || || || || || |- | Shas || || 11 || 9 || 9 || 9 || 8 || 7 || 11 || 11 || 12 |- | Yahadut HaTorah || || 7 || 7 || 7 || 7 || 8 || 6 || 7 || 5 || 6 |- | Yisrael Beitenu || || 6 || 7 || 7 || 8 || 5 || 6 || (11) || 15 || 11 |- | Ra'am || || 5 || 4 || || || || || || || |- | Hadash-Ta'al || || 5 || || || || 6 || || || || |- | Ha'Avoda ³ || || 4 || 7 || (7) || (6) || 6 || (18) || 15 || 13 || 19 |- | Kahol Lavan ⁴ || || || 8 || 33 || 33 || 35 || || || || |- | Yamina || || || 7 || 6 || 7 || || || || || |- | Hadash-Ta'al-Balad ⁵ || || || 6 || || || || || || || |- | Tikva Hadasha ⁶ || || || 6 || || || || || || || |- | Meretz || || || 6 || (7) || 5 || 4 || 5 || 6 || 3 || 5 |- | Hadash-Ta'al-Balad-Ra'am ⁵ || || [10] || [10] || 15 || 13 || [10] || 13 || [11] || [11] || [10] |- | Ha'Avoda-Gesher-Meretz || || || || 7 || || || || || || |- | Ha'Avoda-Gesher || || || || || 6 || || || || || |- | Miflagot HaYamin ⁷ || || || || || || 5 || || || || |- | Kulanu || || || || || || 4 || 10 || || || |- | Ra'am-Balad || || || || || || 4 || || || || |- | HaMaḥaneh HaẒiyoni ⁸ || || || || || || || 24 || || || |- | HaBayit HaYehudi ⁹ || || || || || || || 8 || 12 || 3 || |- | HaLikud-Yisrael Beitenu || || || || || || || || 31 || || |- | Hatnua || || || || || || || (6) || 6 || || |- | Ra'am-Ta'al || || || || || || || || 4 || 4 || 4 |- | Hadash || || || || || || || || 4 || 4 || 3 |- | Balad || || || || || || || || 3 || 3 || 3 |- | Kadima || || || || || || || || 2 || 28 || 29 |- | HaIhud HaLeumi ¹⁰ || || || || || || || || || 4 || 9 |- | Gil || || || || || || || || || || 7 |- |} 2022: HaMachane HaMamlakhti = Kahol Lavan + Tikva Hadasha 2019-2020: Kahol Lavan = Hosen LeYisrael + Telem + Yesh Atid 2015: HaMaḥaneh HaẒiyoni = Ha'Avoda + Hatnua ¹ Religieus-Zionistische Party ² Party van Nationoale Êenheid ³ Arbeidsparty ⁴ Blauw en Wit ⁵ Gezoamenlyke Lyste: al-Qa'imah al-Mushtarakah / HaReshima HaMeshutefet ⁶ Nieuwe Hôop ⁷ Unie van Rechtse Partyen ⁸ Zionistische Unie ⁹ 't Joodse Uus ¹⁰ Nationoale Unie === Regerienge === De regerienge bestoat uut premier en ministers.<ref>[https://jewishvirtuallibrary.org/israel-government-cabinet-and-ministers Israeli Governments & Ministers], Jewish Virtual Library</ref> {|class=wikitable |- ! nr || premier || party || periode |- | 37 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2022- |- | 36 || Naftali Bennett + Yair Lapid || || 2021-2022 |- | 32-35 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2009-2021 |- | 30-31 || Ehud Olmert || || 2006-2009 |- | 29-30 || Ariel Sharon || || 2001-2006 |- | 28 || Ehud Barak || || 1999-2001 |- | 27 || Benjamin Netanyahu || || 1996-1999 |- | 26 || Shimon Peres || || 1995-1996 |- | 25 || Yitzhak Rabin || || 1992-1995 |- | 22-24 || Yitzhak Shamir || || 1986-1992 |- | 21 || Shimon Peres || || 1984-1986 |- | 20 || Yitzhak Shamir || || 1983-1984 |- | 18-19 || Menahem Begin || || 1977-1983 |- | 17 || Yitzhak Rabin || || 1974-1977 |- | 14-16 || Golda Meir || || 1969-1974 |- | 11-13 || Levi Eshkol || || 1963-1969 |- | 7-10 || David Ben-Gurion || || 1955-1963 |- | 5-6 || Moshe Sharett || || 1954-1955 |- | 0-4 || David Ben-Gurion || || 1948-1954 |- |} == Verwyziengen == <references/> == Externe koppeliengn == * [http://www.gov.il/firstgov/english Officieel portoal van d' Israëlische regerienge] * [http://www.mfa.gov.il/ Officiële website van 't Israëlisch ministerie van Buutnlandse Zaken] * [http://www.knesset.gov.il/description/eng/eng_mimshal_yesod1.htm Ipsommienge van de basiswettn ip d'n officiële website van de Knesset] * [https://jewishvirtuallibrary.org/ Jewish Virtual Library] * [https://www.citypopulation.de/en/israel/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/israel/ Klimaatinfo] {{commonscat|Israel}} {{Landn in Azië}} [[Categorie:Israël| ]] hn2dkidmegch05wrwauqop7qh9qwcsv 328641 328640 2026-10-28T21:30:27Z Vluvlu 31944 /* Regerienge */ 328641 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame=<big>Stoat Israël</big><br />מדינת ישראל (Medinat Yisrael)<br />دولة إسرائيل‎ (Dawlat Israïl) |woapen=Emblem of Israel.svg |vlagge=Flag of Israel.svg |koarte=[[Ofbeeldienge:LocationIsrael.svg|250px]] |koartebyschrift=Liggienge van Israël<br/>{{Coord|31|36|29|N|34|49|5|E|titelweergave=ja}} |toale=[[Hebreeuws]], [[Arabisch]] |hoofdstad=[[Jeruzalem]] |stoatsvorm=[[Republiek]] |stoatshoofd=President: [[Isaac Herzog]] |1e minister= [[Benjamin Netanyahu]] |ipp=22.072 |inw=9.585.000 (2022) <ref>[https://www.cbs.gov.il/en/subjects/Pages/Population.aspx CBS]</ref> |dichtheid=434 |munte=Israëlische shekel |tydzone=UTC+2<br /><small>(zomertyd: UTC+3) |landcode=IL, ISR |tillefong=(+972) |TLD=.il |fêestdag=[[14 meie]]<br /><small>(Ounofhankelik in [[1948]]) }} '''Israël''', officiel de '''Stoat Israël''', ([[Hebreeuws]]: מדינת ישראל - ''Medinat Yisraël''; [[Arabisch]]: دولة اسرائيل - ''Dawlat Israïl'') is e land in [[West-Azië]]. De bevolkienge telt 9,6 miljoen mensen (2022). 't Grenst in 't nôordn an [[Libanon]], in 't nôordôostn an [[Syrië]], in 't ôostn an [[Jordanië]], in 't zuudn an [[Egypte]] en in 't westn an de [[Middellandse Zêe]]. Den hoofdstad en ook de grôotste stad van Israël is [[Jeruzalem]]. Andere belangryke steedn zyn Tel Aviv en Haifa. Een bekende stad in 't zuudn van 't land is Eilat. [[Ofbeeldienge:Is-map.PNG|thumb|left|<center>Koarte van Israël]] <br clear="left" /> De gebeurtenissen uut den [[Bybel]] speeln under voe 't grôotste dêel of in Israël. 't Land telt verschill'nde bevolkiengsgroepn, wovan de grôotstn dedie van de Joodn (75%). == Geschiedenisse == Den Bybel vormde vo de zionistn den basis vo te toogn dan ze recht han ip 't gebied in 't Middn-Ôostn en d' iprichtienge van de stoat Israël. Sedertdien kende de jounge stoat vele gewelddoadige conflictn, woavan dan der ênigte den dag van vandoage nog assan vôortdeurn. In de 19ste êeuwe wierdn de joodn vooral in Ôost-Europa zwoar vervolgd. Doadeure ountstound er e verlangn noar een eign joodsche stoat. Vo de joodn kost dat allêne mor in Palestina gevestigd wordn, want da was vor hunder 't beloofde land. De Joodsche journalist Theodor Herzl uut [[Ôostnryk-Hongareye]] richtte de zionistische bewegienge ip, die streefde noar en eign stoat. Je makte da verlangn bekend ip e zionistisch weireldcongres in [[1897]]. Palestina was ton nog e dêel van 't Ottomoans Ryk. De Turkn kwoamn sterk verzwakt uut den [[Êeste Weireldoorloge]] en in [[1920]] kwam Palestina e Brits mandoatgebied. Achter de [[Twidde Weireldoorloge]] vertrokkn d' overleevnde joodn van de nazi-concentroasjekampn massoal noa Palestina. In [[1947]] begost den Arabisch-Israëlischn Oorloge, e burgeroorloge tusschn Arabische en Joodsche inweuners van 't [[Brits Mandoatgebied Palestina]]. Israël sloagde derin van e grôot dêel van 't Brits gebied te verovern. Vele Palestynn vluchtegn weg of wierdn verdreevn deur d' Israëlische troepn. De [[14 meie|14ste meie]] [[1948]] riepn de joodn de stoat Israël uut. Doarip kwam d' immigroasje serieus ip gank. In d' êeste drie joar verdubbelde de joodsche bevolkienge. De gebeurs woarn nie gediend met die nieuwe situoasje en der volgdn nog vele oorloogn. Deur d' [[Verênigde Stoatn|Amerikoansche]] steun kost Israël e leger ipbouwn die sterker was of al de legers van d' omriengende landn t' hope. Tegenwôordig kent 't land vele probleemn met de Gazastrooke. In 2008 en 2012 moest Israël ingrypn deur de raketanvall'n van de terreurorganisoasje Hamas. Israël e zezelvn vrêed economisch ountwikkeld en et een ooger welvoartsniveau of zyn gebeurs. Vorol ip technologisch gebied blienkn z'uut. == Districtn == De districtn (''mechoz'', mêervoud: ''mechozot'') zyn: * Jeruzalem (''Jeroesjalajiem''), oofstad [[Jeruzalem]] * Nôordn (''Tsafon''), Nazareth * Haifa (''Chefa''), Haifa * Centrum (''Merkaz''), Ramla * Tel Aviv (''Tel Aviv''), Tel Aviv * Zuudn (''Darom''), Beër Sjeva De districtn Nôordn, Haifa, Centrum en Zuudn zyn ounderverdêeld in subdistrictn (''nafa'', mêervoud: ''nafot''). <gallery> File:Satellite image of Israel in January 2003.jpg|<center>[[Fotografie|Luchtfoto]] van Israël File:Jerusalem from mt olives.jpg|<center>De rotskoepel ip den Tempelberg File:Old Jerusalem, Temple Mount - Minaret.jpg|<center>De "minarette van Israel" ip den Tempelberg File:1 Palestine Pound 1939 Obverse.jpg|<center>Geld uut 1939. File:British Mandate Palestinian passport.jpg|<center>Een paspôort uut den tyd van 't [[Brits Mandoat Palestina]]. </gallery> == Politiek == === Knesset === 't Israëlische parlement bestoat uut êen Koamer, de Knesset, met 120 leedn.<ref>[https://en.idi.org.il/israeli-elections-and-parties/ Elections and Parties], Israel Democracy Institute</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! rowspan=3 | party || colspan=10 | Knesset |- ! 26 <br> 2026 || 25 <br> 2022 || 24 <br> 2021 || 23 <br> 2020 || 22 <br> 2019 sep || 21 <br> 2019 apr || 20 <br> 2015 || 19 <br> 2013 || 18 <br> 2009 || 17 <br> 2006 |- | HaLikud || || 32 || 30 || 36 || 32 || 35 || 30 || (20) || 27 || 12 |- | Yesh Atid || || 24 || 17 || (13) || (13) || (15) || 11 || 19 || || |- | HaTzionut HaDatit ¹ || || 14 || 6 || || || || || || || |- | HaMachane HaMamlakhti ² || || 12 || || || || || || || || |- | Shas || || 11 || 9 || 9 || 9 || 8 || 7 || 11 || 11 || 12 |- | Yahadut HaTorah || || 7 || 7 || 7 || 7 || 8 || 6 || 7 || 5 || 6 |- | Yisrael Beitenu || || 6 || 7 || 7 || 8 || 5 || 6 || (11) || 15 || 11 |- | Ra'am || || 5 || 4 || || || || || || || |- | Hadash-Ta'al || || 5 || || || || 6 || || || || |- | Ha'Avoda ³ || || 4 || 7 || (7) || (6) || 6 || (18) || 15 || 13 || 19 |- | Kahol Lavan ⁴ || || || 8 || 33 || 33 || 35 || || || || |- | Yamina || || || 7 || 6 || 7 || || || || || |- | Hadash-Ta'al-Balad ⁵ || || || 6 || || || || || || || |- | Tikva Hadasha ⁶ || || || 6 || || || || || || || |- | Meretz || || || 6 || (7) || 5 || 4 || 5 || 6 || 3 || 5 |- | Hadash-Ta'al-Balad-Ra'am ⁵ || || [10] || [10] || 15 || 13 || [10] || 13 || [11] || [11] || [10] |- | Ha'Avoda-Gesher-Meretz || || || || 7 || || || || || || |- | Ha'Avoda-Gesher || || || || || 6 || || || || || |- | Miflagot HaYamin ⁷ || || || || || || 5 || || || || |- | Kulanu || || || || || || 4 || 10 || || || |- | Ra'am-Balad || || || || || || 4 || || || || |- | HaMaḥaneh HaẒiyoni ⁸ || || || || || || || 24 || || || |- | HaBayit HaYehudi ⁹ || || || || || || || 8 || 12 || 3 || |- | HaLikud-Yisrael Beitenu || || || || || || || || 31 || || |- | Hatnua || || || || || || || (6) || 6 || || |- | Ra'am-Ta'al || || || || || || || || 4 || 4 || 4 |- | Hadash || || || || || || || || 4 || 4 || 3 |- | Balad || || || || || || || || 3 || 3 || 3 |- | Kadima || || || || || || || || 2 || 28 || 29 |- | HaIhud HaLeumi ¹⁰ || || || || || || || || || 4 || 9 |- | Gil || || || || || || || || || || 7 |- |} 2022: HaMachane HaMamlakhti = Kahol Lavan + Tikva Hadasha 2019-2020: Kahol Lavan = Hosen LeYisrael + Telem + Yesh Atid 2015: HaMaḥaneh HaẒiyoni = Ha'Avoda + Hatnua ¹ Religieus-Zionistische Party ² Party van Nationoale Êenheid ³ Arbeidsparty ⁴ Blauw en Wit ⁵ Gezoamenlyke Lyste: al-Qa'imah al-Mushtarakah / HaReshima HaMeshutefet ⁶ Nieuwe Hôop ⁷ Unie van Rechtse Partyen ⁸ Zionistische Unie ⁹ 't Joodse Uus ¹⁰ Nationoale Unie === Regerienge === De regerienge bestoat uut premier en ministers.<ref>[https://jewishvirtuallibrary.org/israel-government-cabinet-and-ministers Israeli Governments & Ministers], Jewish Virtual Library</ref> {|class=wikitable |- ! nr || premier || party || periode |- | 37 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2022- |- | 36 || Yair Lapid <br> Naftali Bennett || Yesh Atid <br> Yamina || 2021-2022 |- | 32-35 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2009-2021 |- | 30-31 || Ehud Olmert || || 2006-2009 |- | 29-30 || Ariel Sharon || || 2001-2006 |- | 28 || Ehud Barak || || 1999-2001 |- | 27 || Benjamin Netanyahu || || 1996-1999 |- | 26 || Shimon Peres || || 1995-1996 |- | 25 || Yitzhak Rabin || || 1992-1995 |- | 22-24 || Yitzhak Shamir || || 1986-1992 |- | 21 || Shimon Peres || || 1984-1986 |- | 20 || Yitzhak Shamir || || 1983-1984 |- | 18-19 || Menahem Begin || || 1977-1983 |- | 17 || Yitzhak Rabin || || 1974-1977 |- | 14-16 || Golda Meir || || 1969-1974 |- | 11-13 || Levi Eshkol || || 1963-1969 |- | 7-10 || David Ben-Gurion || || 1955-1963 |- | 5-6 || Moshe Sharett || || 1954-1955 |- | 0-4 || David Ben-Gurion || || 1948-1954 |- |} == Verwyziengen == <references/> == Externe koppeliengn == * [http://www.gov.il/firstgov/english Officieel portoal van d' Israëlische regerienge] * [http://www.mfa.gov.il/ Officiële website van 't Israëlisch ministerie van Buutnlandse Zaken] * [http://www.knesset.gov.il/description/eng/eng_mimshal_yesod1.htm Ipsommienge van de basiswettn ip d'n officiële website van de Knesset] * [https://jewishvirtuallibrary.org/ Jewish Virtual Library] * [https://www.citypopulation.de/en/israel/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/israel/ Klimaatinfo] {{commonscat|Israel}} {{Landn in Azië}} [[Categorie:Israël| ]] rbnmb2p4nqyf6sy509vt9m1a8kaav8h 328642 328641 2026-10-29T07:43:32Z Vluvlu 31944 /* Regerienge */ 328642 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame=<big>Stoat Israël</big><br />מדינת ישראל (Medinat Yisrael)<br />دولة إسرائيل‎ (Dawlat Israïl) |woapen=Emblem of Israel.svg |vlagge=Flag of Israel.svg |koarte=[[Ofbeeldienge:LocationIsrael.svg|250px]] |koartebyschrift=Liggienge van Israël<br/>{{Coord|31|36|29|N|34|49|5|E|titelweergave=ja}} |toale=[[Hebreeuws]], [[Arabisch]] |hoofdstad=[[Jeruzalem]] |stoatsvorm=[[Republiek]] |stoatshoofd=President: [[Isaac Herzog]] |1e minister= [[Benjamin Netanyahu]] |ipp=22.072 |inw=9.585.000 (2022) <ref>[https://www.cbs.gov.il/en/subjects/Pages/Population.aspx CBS]</ref> |dichtheid=434 |munte=Israëlische shekel |tydzone=UTC+2<br /><small>(zomertyd: UTC+3) |landcode=IL, ISR |tillefong=(+972) |TLD=.il |fêestdag=[[14 meie]]<br /><small>(Ounofhankelik in [[1948]]) }} '''Israël''', officiel de '''Stoat Israël''', ([[Hebreeuws]]: מדינת ישראל - ''Medinat Yisraël''; [[Arabisch]]: دولة اسرائيل - ''Dawlat Israïl'') is e land in [[West-Azië]]. De bevolkienge telt 9,6 miljoen mensen (2022). 't Grenst in 't nôordn an [[Libanon]], in 't nôordôostn an [[Syrië]], in 't ôostn an [[Jordanië]], in 't zuudn an [[Egypte]] en in 't westn an de [[Middellandse Zêe]]. Den hoofdstad en ook de grôotste stad van Israël is [[Jeruzalem]]. Andere belangryke steedn zyn Tel Aviv en Haifa. Een bekende stad in 't zuudn van 't land is Eilat. [[Ofbeeldienge:Is-map.PNG|thumb|left|<center>Koarte van Israël]] <br clear="left" /> De gebeurtenissen uut den [[Bybel]] speeln under voe 't grôotste dêel of in Israël. 't Land telt verschill'nde bevolkiengsgroepn, wovan de grôotstn dedie van de Joodn (75%). == Geschiedenisse == Den Bybel vormde vo de zionistn den basis vo te toogn dan ze recht han ip 't gebied in 't Middn-Ôostn en d' iprichtienge van de stoat Israël. Sedertdien kende de jounge stoat vele gewelddoadige conflictn, woavan dan der ênigte den dag van vandoage nog assan vôortdeurn. In de 19ste êeuwe wierdn de joodn vooral in Ôost-Europa zwoar vervolgd. Doadeure ountstound er e verlangn noar een eign joodsche stoat. Vo de joodn kost dat allêne mor in Palestina gevestigd wordn, want da was vor hunder 't beloofde land. De Joodsche journalist Theodor Herzl uut [[Ôostnryk-Hongareye]] richtte de zionistische bewegienge ip, die streefde noar en eign stoat. Je makte da verlangn bekend ip e zionistisch weireldcongres in [[1897]]. Palestina was ton nog e dêel van 't Ottomoans Ryk. De Turkn kwoamn sterk verzwakt uut den [[Êeste Weireldoorloge]] en in [[1920]] kwam Palestina e Brits mandoatgebied. Achter de [[Twidde Weireldoorloge]] vertrokkn d' overleevnde joodn van de nazi-concentroasjekampn massoal noa Palestina. In [[1947]] begost den Arabisch-Israëlischn Oorloge, e burgeroorloge tusschn Arabische en Joodsche inweuners van 't [[Brits Mandoatgebied Palestina]]. Israël sloagde derin van e grôot dêel van 't Brits gebied te verovern. Vele Palestynn vluchtegn weg of wierdn verdreevn deur d' Israëlische troepn. De [[14 meie|14ste meie]] [[1948]] riepn de joodn de stoat Israël uut. Doarip kwam d' immigroasje serieus ip gank. In d' êeste drie joar verdubbelde de joodsche bevolkienge. De gebeurs woarn nie gediend met die nieuwe situoasje en der volgdn nog vele oorloogn. Deur d' [[Verênigde Stoatn|Amerikoansche]] steun kost Israël e leger ipbouwn die sterker was of al de legers van d' omriengende landn t' hope. Tegenwôordig kent 't land vele probleemn met de Gazastrooke. In 2008 en 2012 moest Israël ingrypn deur de raketanvall'n van de terreurorganisoasje Hamas. Israël e zezelvn vrêed economisch ountwikkeld en et een ooger welvoartsniveau of zyn gebeurs. Vorol ip technologisch gebied blienkn z'uut. == Districtn == De districtn (''mechoz'', mêervoud: ''mechozot'') zyn: * Jeruzalem (''Jeroesjalajiem''), oofstad [[Jeruzalem]] * Nôordn (''Tsafon''), Nazareth * Haifa (''Chefa''), Haifa * Centrum (''Merkaz''), Ramla * Tel Aviv (''Tel Aviv''), Tel Aviv * Zuudn (''Darom''), Beër Sjeva De districtn Nôordn, Haifa, Centrum en Zuudn zyn ounderverdêeld in subdistrictn (''nafa'', mêervoud: ''nafot''). <gallery> File:Satellite image of Israel in January 2003.jpg|<center>[[Fotografie|Luchtfoto]] van Israël File:Jerusalem from mt olives.jpg|<center>De rotskoepel ip den Tempelberg File:Old Jerusalem, Temple Mount - Minaret.jpg|<center>De "minarette van Israel" ip den Tempelberg File:1 Palestine Pound 1939 Obverse.jpg|<center>Geld uut 1939. File:British Mandate Palestinian passport.jpg|<center>Een paspôort uut den tyd van 't [[Brits Mandoat Palestina]]. </gallery> == Politiek == === Knesset === 't Israëlische parlement bestoat uut êen Koamer, de Knesset, met 120 leedn.<ref>[https://en.idi.org.il/israeli-elections-and-parties/ Elections and Parties], Israel Democracy Institute</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! rowspan=3 | party || colspan=10 | Knesset |- ! 26 <br> 2026 || 25 <br> 2022 || 24 <br> 2021 || 23 <br> 2020 || 22 <br> 2019 sep || 21 <br> 2019 apr || 20 <br> 2015 || 19 <br> 2013 || 18 <br> 2009 || 17 <br> 2006 |- | HaLikud || || 32 || 30 || 36 || 32 || 35 || 30 || (20) || 27 || 12 |- | Yesh Atid || || 24 || 17 || (13) || (13) || (15) || 11 || 19 || || |- | HaTzionut HaDatit ¹ || || 14 || 6 || || || || || || || |- | HaMachane HaMamlakhti ² || || 12 || || || || || || || || |- | Shas || || 11 || 9 || 9 || 9 || 8 || 7 || 11 || 11 || 12 |- | Yahadut HaTorah || || 7 || 7 || 7 || 7 || 8 || 6 || 7 || 5 || 6 |- | Yisrael Beitenu || || 6 || 7 || 7 || 8 || 5 || 6 || (11) || 15 || 11 |- | Ra'am || || 5 || 4 || || || || || || || |- | Hadash-Ta'al || || 5 || || || || 6 || || || || |- | Ha'Avoda ³ || || 4 || 7 || (7) || (6) || 6 || (18) || 15 || 13 || 19 |- | Kahol Lavan ⁴ || || || 8 || 33 || 33 || 35 || || || || |- | Yamina || || || 7 || 6 || 7 || || || || || |- | Hadash-Ta'al-Balad ⁵ || || || 6 || || || || || || || |- | Tikva Hadasha ⁶ || || || 6 || || || || || || || |- | Meretz || || || 6 || (7) || 5 || 4 || 5 || 6 || 3 || 5 |- | Hadash-Ta'al-Balad-Ra'am ⁵ || || [10] || [10] || 15 || 13 || [10] || 13 || [11] || [11] || [10] |- | Ha'Avoda-Gesher-Meretz || || || || 7 || || || || || || |- | Ha'Avoda-Gesher || || || || || 6 || || || || || |- | Miflagot HaYamin ⁷ || || || || || || 5 || || || || |- | Kulanu || || || || || || 4 || 10 || || || |- | Ra'am-Balad || || || || || || 4 || || || || |- | HaMaḥaneh HaẒiyoni ⁸ || || || || || || || 24 || || || |- | HaBayit HaYehudi ⁹ || || || || || || || 8 || 12 || 3 || |- | HaLikud-Yisrael Beitenu || || || || || || || || 31 || || |- | Hatnua || || || || || || || (6) || 6 || || |- | Ra'am-Ta'al || || || || || || || || 4 || 4 || 4 |- | Hadash || || || || || || || || 4 || 4 || 3 |- | Balad || || || || || || || || 3 || 3 || 3 |- | Kadima || || || || || || || || 2 || 28 || 29 |- | HaIhud HaLeumi ¹⁰ || || || || || || || || || 4 || 9 |- | Gil || || || || || || || || || || 7 |- |} 2022: HaMachane HaMamlakhti = Kahol Lavan + Tikva Hadasha 2019-2020: Kahol Lavan = Hosen LeYisrael + Telem + Yesh Atid 2015: HaMaḥaneh HaẒiyoni = Ha'Avoda + Hatnua ¹ Religieus-Zionistische Party ² Party van Nationoale Êenheid ³ Arbeidsparty ⁴ Blauw en Wit ⁵ Gezoamenlyke Lyste: al-Qa'imah al-Mushtarakah / HaReshima HaMeshutefet ⁶ Nieuwe Hôop ⁷ Unie van Rechtse Partyen ⁸ Zionistische Unie ⁹ 't Joodse Uus ¹⁰ Nationoale Unie === Regerienge === De regerienge bestoat uut premier en ministers.<ref>[https://jewishvirtuallibrary.org/israel-government-cabinet-and-ministers Israeli Governments & Ministers], Jewish Virtual Library</ref> {|class=wikitable |- ! nr || premier || party || periode |- | 37 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2022- |- | 36 || Yair Lapid <br> Naftali Bennett || Yesh Atid <br> Yamina || 2021-2022 |- | 32-35 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2009-2021 |- | 30-31 || Ehud Olmert || Kadima || 2006-2009 |- | 29-30 || Ariel Sharon || HaLikud / Kadima || 2001-2006 |- | 28 || Ehud Barak || Ha'Avoda || 1999-2001 |- | 27 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 1996-1999 |- | 26 || Shimon Peres || Ha'Avoda || 1995-1996 |- | 25 || Yitzhak Rabin || Ha'Avoda || 1992-1995 |- | 22-24 || Yitzhak Shamir || HaLikud || 1986-1992 |- | 21 || Shimon Peres || Ha'Avoda || 1984-1986 |- | 20 || Yitzhak Shamir || HaLikud || 1983-1984 |- | 18-19 || Menahem Begin || HaLikud || 1977-1983 |- | 17 || Yitzhak Rabin || Ha'Avoda || 1974-1977 |- | 14-16 || Golda Meir || Ha'Avoda || 1969-1974 |- | 11-13 || Levi Eshkol || Mapai / Ha'Avoda || 1963-1969 |- | 7-10 || David Ben-Gurion || Mapai || 1955-1963 |- | 5-6 || Moshe Sharett || Mapai || 1954-1955 |- | 0-4 || David Ben-Gurion || Mapai || 1948-1954 |- |} == Verwyziengen == <references/> == Externe koppeliengn == * [http://www.gov.il/firstgov/english Officieel portoal van d' Israëlische regerienge] * [http://www.mfa.gov.il/ Officiële website van 't Israëlisch ministerie van Buutnlandse Zaken] * [http://www.knesset.gov.il/description/eng/eng_mimshal_yesod1.htm Ipsommienge van de basiswettn ip d'n officiële website van de Knesset] * [https://jewishvirtuallibrary.org/ Jewish Virtual Library] * [https://www.citypopulation.de/en/israel/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/israel/ Klimaatinfo] {{commonscat|Israel}} {{Landn in Azië}} [[Categorie:Israël| ]] p6glqqt0v4s7x3hh0dnx6fyts116t5k 328643 328642 2026-10-29T07:45:56Z Vluvlu 31944 /* Regerienge */ 328643 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame=<big>Stoat Israël</big><br />מדינת ישראל (Medinat Yisrael)<br />دولة إسرائيل‎ (Dawlat Israïl) |woapen=Emblem of Israel.svg |vlagge=Flag of Israel.svg |koarte=[[Ofbeeldienge:LocationIsrael.svg|250px]] |koartebyschrift=Liggienge van Israël<br/>{{Coord|31|36|29|N|34|49|5|E|titelweergave=ja}} |toale=[[Hebreeuws]], [[Arabisch]] |hoofdstad=[[Jeruzalem]] |stoatsvorm=[[Republiek]] |stoatshoofd=President: [[Isaac Herzog]] |1e minister= [[Benjamin Netanyahu]] |ipp=22.072 |inw=9.585.000 (2022) <ref>[https://www.cbs.gov.il/en/subjects/Pages/Population.aspx CBS]</ref> |dichtheid=434 |munte=Israëlische shekel |tydzone=UTC+2<br /><small>(zomertyd: UTC+3) |landcode=IL, ISR |tillefong=(+972) |TLD=.il |fêestdag=[[14 meie]]<br /><small>(Ounofhankelik in [[1948]]) }} '''Israël''', officiel de '''Stoat Israël''', ([[Hebreeuws]]: מדינת ישראל - ''Medinat Yisraël''; [[Arabisch]]: دولة اسرائيل - ''Dawlat Israïl'') is e land in [[West-Azië]]. De bevolkienge telt 9,6 miljoen mensen (2022). 't Grenst in 't nôordn an [[Libanon]], in 't nôordôostn an [[Syrië]], in 't ôostn an [[Jordanië]], in 't zuudn an [[Egypte]] en in 't westn an de [[Middellandse Zêe]]. Den hoofdstad en ook de grôotste stad van Israël is [[Jeruzalem]]. Andere belangryke steedn zyn Tel Aviv en Haifa. Een bekende stad in 't zuudn van 't land is Eilat. [[Ofbeeldienge:Is-map.PNG|thumb|left|<center>Koarte van Israël]] <br clear="left" /> De gebeurtenissen uut den [[Bybel]] speeln under voe 't grôotste dêel of in Israël. 't Land telt verschill'nde bevolkiengsgroepn, wovan de grôotstn dedie van de Joodn (75%). == Geschiedenisse == Den Bybel vormde vo de zionistn den basis vo te toogn dan ze recht han ip 't gebied in 't Middn-Ôostn en d' iprichtienge van de stoat Israël. Sedertdien kende de jounge stoat vele gewelddoadige conflictn, woavan dan der ênigte den dag van vandoage nog assan vôortdeurn. In de 19ste êeuwe wierdn de joodn vooral in Ôost-Europa zwoar vervolgd. Doadeure ountstound er e verlangn noar een eign joodsche stoat. Vo de joodn kost dat allêne mor in Palestina gevestigd wordn, want da was vor hunder 't beloofde land. De Joodsche journalist Theodor Herzl uut [[Ôostnryk-Hongareye]] richtte de zionistische bewegienge ip, die streefde noar en eign stoat. Je makte da verlangn bekend ip e zionistisch weireldcongres in [[1897]]. Palestina was ton nog e dêel van 't Ottomoans Ryk. De Turkn kwoamn sterk verzwakt uut den [[Êeste Weireldoorloge]] en in [[1920]] kwam Palestina e Brits mandoatgebied. Achter de [[Twidde Weireldoorloge]] vertrokkn d' overleevnde joodn van de nazi-concentroasjekampn massoal noa Palestina. In [[1947]] begost den Arabisch-Israëlischn Oorloge, e burgeroorloge tusschn Arabische en Joodsche inweuners van 't [[Brits Mandoatgebied Palestina]]. Israël sloagde derin van e grôot dêel van 't Brits gebied te verovern. Vele Palestynn vluchtegn weg of wierdn verdreevn deur d' Israëlische troepn. De [[14 meie|14ste meie]] [[1948]] riepn de joodn de stoat Israël uut. Doarip kwam d' immigroasje serieus ip gank. In d' êeste drie joar verdubbelde de joodsche bevolkienge. De gebeurs woarn nie gediend met die nieuwe situoasje en der volgdn nog vele oorloogn. Deur d' [[Verênigde Stoatn|Amerikoansche]] steun kost Israël e leger ipbouwn die sterker was of al de legers van d' omriengende landn t' hope. Tegenwôordig kent 't land vele probleemn met de Gazastrooke. In 2008 en 2012 moest Israël ingrypn deur de raketanvall'n van de terreurorganisoasje Hamas. Israël e zezelvn vrêed economisch ountwikkeld en et een ooger welvoartsniveau of zyn gebeurs. Vorol ip technologisch gebied blienkn z'uut. == Districtn == De districtn (''mechoz'', mêervoud: ''mechozot'') zyn: * Jeruzalem (''Jeroesjalajiem''), oofstad [[Jeruzalem]] * Nôordn (''Tsafon''), Nazareth * Haifa (''Chefa''), Haifa * Centrum (''Merkaz''), Ramla * Tel Aviv (''Tel Aviv''), Tel Aviv * Zuudn (''Darom''), Beër Sjeva De districtn Nôordn, Haifa, Centrum en Zuudn zyn ounderverdêeld in subdistrictn (''nafa'', mêervoud: ''nafot''). <gallery> File:Satellite image of Israel in January 2003.jpg|<center>[[Fotografie|Luchtfoto]] van Israël File:Jerusalem from mt olives.jpg|<center>De rotskoepel ip den Tempelberg File:Old Jerusalem, Temple Mount - Minaret.jpg|<center>De "minarette van Israel" ip den Tempelberg File:1 Palestine Pound 1939 Obverse.jpg|<center>Geld uut 1939. File:British Mandate Palestinian passport.jpg|<center>Een paspôort uut den tyd van 't [[Brits Mandoat Palestina]]. </gallery> == Politiek == === Knesset === 't Israëlische parlement bestoat uut êen Koamer, de Knesset, met 120 leedn.<ref>[https://en.idi.org.il/israeli-elections-and-parties/ Elections and Parties], Israel Democracy Institute</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! rowspan=3 | party || colspan=10 | Knesset |- ! 26 <br> 2026 || 25 <br> 2022 || 24 <br> 2021 || 23 <br> 2020 || 22 <br> 2019 sep || 21 <br> 2019 apr || 20 <br> 2015 || 19 <br> 2013 || 18 <br> 2009 || 17 <br> 2006 |- | HaLikud || || 32 || 30 || 36 || 32 || 35 || 30 || (20) || 27 || 12 |- | Yesh Atid || || 24 || 17 || (13) || (13) || (15) || 11 || 19 || || |- | HaTzionut HaDatit ¹ || || 14 || 6 || || || || || || || |- | HaMachane HaMamlakhti ² || || 12 || || || || || || || || |- | Shas || || 11 || 9 || 9 || 9 || 8 || 7 || 11 || 11 || 12 |- | Yahadut HaTorah || || 7 || 7 || 7 || 7 || 8 || 6 || 7 || 5 || 6 |- | Yisrael Beitenu || || 6 || 7 || 7 || 8 || 5 || 6 || (11) || 15 || 11 |- | Ra'am || || 5 || 4 || || || || || || || |- | Hadash-Ta'al || || 5 || || || || 6 || || || || |- | Ha'Avoda ³ || || 4 || 7 || (7) || (6) || 6 || (18) || 15 || 13 || 19 |- | Kahol Lavan ⁴ || || || 8 || 33 || 33 || 35 || || || || |- | Yamina || || || 7 || 6 || 7 || || || || || |- | Hadash-Ta'al-Balad ⁵ || || || 6 || || || || || || || |- | Tikva Hadasha ⁶ || || || 6 || || || || || || || |- | Meretz || || || 6 || (7) || 5 || 4 || 5 || 6 || 3 || 5 |- | Hadash-Ta'al-Balad-Ra'am ⁵ || || [10] || [10] || 15 || 13 || [10] || 13 || [11] || [11] || [10] |- | Ha'Avoda-Gesher-Meretz || || || || 7 || || || || || || |- | Ha'Avoda-Gesher || || || || || 6 || || || || || |- | Miflagot HaYamin ⁷ || || || || || || 5 || || || || |- | Kulanu || || || || || || 4 || 10 || || || |- | Ra'am-Balad || || || || || || 4 || || || || |- | HaMaḥaneh HaẒiyoni ⁸ || || || || || || || 24 || || || |- | HaBayit HaYehudi ⁹ || || || || || || || 8 || 12 || 3 || |- | HaLikud-Yisrael Beitenu || || || || || || || || 31 || || |- | Hatnua || || || || || || || (6) || 6 || || |- | Ra'am-Ta'al || || || || || || || || 4 || 4 || 4 |- | Hadash || || || || || || || || 4 || 4 || 3 |- | Balad || || || || || || || || 3 || 3 || 3 |- | Kadima || || || || || || || || 2 || 28 || 29 |- | HaIhud HaLeumi ¹⁰ || || || || || || || || || 4 || 9 |- | Gil || || || || || || || || || || 7 |- |} 2022: HaMachane HaMamlakhti = Kahol Lavan + Tikva Hadasha 2019-2020: Kahol Lavan = Hosen LeYisrael + Telem + Yesh Atid 2015: HaMaḥaneh HaẒiyoni = Ha'Avoda + Hatnua ¹ Religieus-Zionistische Party ² Party van Nationoale Êenheid ³ Arbeidsparty ⁴ Blauw en Wit ⁵ Gezoamenlyke Lyste: al-Qa'imah al-Mushtarakah / HaReshima HaMeshutefet ⁶ Nieuwe Hôop ⁷ Unie van Rechtse Partyen ⁸ Zionistische Unie ⁹ 't Joodse Uus ¹⁰ Nationoale Unie === Regerienge === De regerienge bestoat uut premier en ministers.<ref>[https://jewishvirtuallibrary.org/israel-government-cabinet-and-ministers Israeli Governments & Ministers], Jewish Virtual Library</ref> {|class=wikitable |- ! nr || premier || party || periode |- | 37 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2022- |- | 36 || Yair Lapid || Yesh Atid || 2022-2022 |- | 36 || Naftali Bennett || Yamina || 2021-2022 |- | 32-35 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2009-2021 |- | 30-31 || Ehud Olmert || Kadima || 2006-2009 |- | 29-30 || Ariel Sharon || HaLikud / Kadima || 2001-2006 |- | 28 || Ehud Barak || Ha'Avoda || 1999-2001 |- | 27 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 1996-1999 |- | 26 || Shimon Peres || Ha'Avoda || 1995-1996 |- | 25 || Yitzhak Rabin || Ha'Avoda || 1992-1995 |- | 22-24 || Yitzhak Shamir || HaLikud || 1986-1992 |- | 21 || Shimon Peres || Ha'Avoda || 1984-1986 |- | 20 || Yitzhak Shamir || HaLikud || 1983-1984 |- | 18-19 || Menahem Begin || HaLikud || 1977-1983 |- | 17 || Yitzhak Rabin || Ha'Avoda || 1974-1977 |- | 14-16 || Golda Meir || Ha'Avoda || 1969-1974 |- | 11-13 || Levi Eshkol || Mapai / Ha'Avoda || 1963-1969 |- | 7-10 || David Ben-Gurion || Mapai || 1955-1963 |- | 5-6 || Moshe Sharett || Mapai || 1954-1955 |- | 0-4 || David Ben-Gurion || Mapai || 1948-1954 |- |} == Verwyziengen == <references/> == Externe koppeliengn == * [http://www.gov.il/firstgov/english Officieel portoal van d' Israëlische regerienge] * [http://www.mfa.gov.il/ Officiële website van 't Israëlisch ministerie van Buutnlandse Zaken] * [http://www.knesset.gov.il/description/eng/eng_mimshal_yesod1.htm Ipsommienge van de basiswettn ip d'n officiële website van de Knesset] * [https://jewishvirtuallibrary.org/ Jewish Virtual Library] * [https://www.citypopulation.de/en/israel/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/israel/ Klimaatinfo] {{commonscat|Israel}} {{Landn in Azië}} [[Categorie:Israël| ]] 82tiki8is485cju4dfz0794j57non34 328644 328643 2026-10-29T07:46:37Z Vluvlu 31944 /* Regerienge */ 328644 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame=<big>Stoat Israël</big><br />מדינת ישראל (Medinat Yisrael)<br />دولة إسرائيل‎ (Dawlat Israïl) |woapen=Emblem of Israel.svg |vlagge=Flag of Israel.svg |koarte=[[Ofbeeldienge:LocationIsrael.svg|250px]] |koartebyschrift=Liggienge van Israël<br/>{{Coord|31|36|29|N|34|49|5|E|titelweergave=ja}} |toale=[[Hebreeuws]], [[Arabisch]] |hoofdstad=[[Jeruzalem]] |stoatsvorm=[[Republiek]] |stoatshoofd=President: [[Isaac Herzog]] |1e minister= [[Benjamin Netanyahu]] |ipp=22.072 |inw=9.585.000 (2022) <ref>[https://www.cbs.gov.il/en/subjects/Pages/Population.aspx CBS]</ref> |dichtheid=434 |munte=Israëlische shekel |tydzone=UTC+2<br /><small>(zomertyd: UTC+3) |landcode=IL, ISR |tillefong=(+972) |TLD=.il |fêestdag=[[14 meie]]<br /><small>(Ounofhankelik in [[1948]]) }} '''Israël''', officiel de '''Stoat Israël''', ([[Hebreeuws]]: מדינת ישראל - ''Medinat Yisraël''; [[Arabisch]]: دولة اسرائيل - ''Dawlat Israïl'') is e land in [[West-Azië]]. De bevolkienge telt 9,6 miljoen mensen (2022). 't Grenst in 't nôordn an [[Libanon]], in 't nôordôostn an [[Syrië]], in 't ôostn an [[Jordanië]], in 't zuudn an [[Egypte]] en in 't westn an de [[Middellandse Zêe]]. Den hoofdstad en ook de grôotste stad van Israël is [[Jeruzalem]]. Andere belangryke steedn zyn Tel Aviv en Haifa. Een bekende stad in 't zuudn van 't land is Eilat. [[Ofbeeldienge:Is-map.PNG|thumb|left|<center>Koarte van Israël]] <br clear="left" /> De gebeurtenissen uut den [[Bybel]] speeln under voe 't grôotste dêel of in Israël. 't Land telt verschill'nde bevolkiengsgroepn, wovan de grôotstn dedie van de Joodn (75%). == Geschiedenisse == Den Bybel vormde vo de zionistn den basis vo te toogn dan ze recht han ip 't gebied in 't Middn-Ôostn en d' iprichtienge van de stoat Israël. Sedertdien kende de jounge stoat vele gewelddoadige conflictn, woavan dan der ênigte den dag van vandoage nog assan vôortdeurn. In de 19ste êeuwe wierdn de joodn vooral in Ôost-Europa zwoar vervolgd. Doadeure ountstound er e verlangn noar een eign joodsche stoat. Vo de joodn kost dat allêne mor in Palestina gevestigd wordn, want da was vor hunder 't beloofde land. De Joodsche journalist Theodor Herzl uut [[Ôostnryk-Hongareye]] richtte de zionistische bewegienge ip, die streefde noar en eign stoat. Je makte da verlangn bekend ip e zionistisch weireldcongres in [[1897]]. Palestina was ton nog e dêel van 't Ottomoans Ryk. De Turkn kwoamn sterk verzwakt uut den [[Êeste Weireldoorloge]] en in [[1920]] kwam Palestina e Brits mandoatgebied. Achter de [[Twidde Weireldoorloge]] vertrokkn d' overleevnde joodn van de nazi-concentroasjekampn massoal noa Palestina. In [[1947]] begost den Arabisch-Israëlischn Oorloge, e burgeroorloge tusschn Arabische en Joodsche inweuners van 't [[Brits Mandoatgebied Palestina]]. Israël sloagde derin van e grôot dêel van 't Brits gebied te verovern. Vele Palestynn vluchtegn weg of wierdn verdreevn deur d' Israëlische troepn. De [[14 meie|14ste meie]] [[1948]] riepn de joodn de stoat Israël uut. Doarip kwam d' immigroasje serieus ip gank. In d' êeste drie joar verdubbelde de joodsche bevolkienge. De gebeurs woarn nie gediend met die nieuwe situoasje en der volgdn nog vele oorloogn. Deur d' [[Verênigde Stoatn|Amerikoansche]] steun kost Israël e leger ipbouwn die sterker was of al de legers van d' omriengende landn t' hope. Tegenwôordig kent 't land vele probleemn met de Gazastrooke. In 2008 en 2012 moest Israël ingrypn deur de raketanvall'n van de terreurorganisoasje Hamas. Israël e zezelvn vrêed economisch ountwikkeld en et een ooger welvoartsniveau of zyn gebeurs. Vorol ip technologisch gebied blienkn z'uut. == Districtn == De districtn (''mechoz'', mêervoud: ''mechozot'') zyn: * Jeruzalem (''Jeroesjalajiem''), oofstad [[Jeruzalem]] * Nôordn (''Tsafon''), Nazareth * Haifa (''Chefa''), Haifa * Centrum (''Merkaz''), Ramla * Tel Aviv (''Tel Aviv''), Tel Aviv * Zuudn (''Darom''), Beër Sjeva De districtn Nôordn, Haifa, Centrum en Zuudn zyn ounderverdêeld in subdistrictn (''nafa'', mêervoud: ''nafot''). <gallery> File:Satellite image of Israel in January 2003.jpg|<center>[[Fotografie|Luchtfoto]] van Israël File:Jerusalem from mt olives.jpg|<center>De rotskoepel ip den Tempelberg File:Old Jerusalem, Temple Mount - Minaret.jpg|<center>De "minarette van Israel" ip den Tempelberg File:1 Palestine Pound 1939 Obverse.jpg|<center>Geld uut 1939. File:British Mandate Palestinian passport.jpg|<center>Een paspôort uut den tyd van 't [[Brits Mandoat Palestina]]. </gallery> == Politiek == === Knesset === 't Israëlische parlement bestoat uut êen Koamer, de Knesset, met 120 leedn.<ref>[https://en.idi.org.il/israeli-elections-and-parties/ Elections and Parties], Israel Democracy Institute</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! rowspan=3 | party || colspan=10 | Knesset |- ! 26 <br> 2026 || 25 <br> 2022 || 24 <br> 2021 || 23 <br> 2020 || 22 <br> 2019 sep || 21 <br> 2019 apr || 20 <br> 2015 || 19 <br> 2013 || 18 <br> 2009 || 17 <br> 2006 |- | HaLikud || || 32 || 30 || 36 || 32 || 35 || 30 || (20) || 27 || 12 |- | Yesh Atid || || 24 || 17 || (13) || (13) || (15) || 11 || 19 || || |- | HaTzionut HaDatit ¹ || || 14 || 6 || || || || || || || |- | HaMachane HaMamlakhti ² || || 12 || || || || || || || || |- | Shas || || 11 || 9 || 9 || 9 || 8 || 7 || 11 || 11 || 12 |- | Yahadut HaTorah || || 7 || 7 || 7 || 7 || 8 || 6 || 7 || 5 || 6 |- | Yisrael Beitenu || || 6 || 7 || 7 || 8 || 5 || 6 || (11) || 15 || 11 |- | Ra'am || || 5 || 4 || || || || || || || |- | Hadash-Ta'al || || 5 || || || || 6 || || || || |- | Ha'Avoda ³ || || 4 || 7 || (7) || (6) || 6 || (18) || 15 || 13 || 19 |- | Kahol Lavan ⁴ || || || 8 || 33 || 33 || 35 || || || || |- | Yamina || || || 7 || 6 || 7 || || || || || |- | Hadash-Ta'al-Balad ⁵ || || || 6 || || || || || || || |- | Tikva Hadasha ⁶ || || || 6 || || || || || || || |- | Meretz || || || 6 || (7) || 5 || 4 || 5 || 6 || 3 || 5 |- | Hadash-Ta'al-Balad-Ra'am ⁵ || || [10] || [10] || 15 || 13 || [10] || 13 || [11] || [11] || [10] |- | Ha'Avoda-Gesher-Meretz || || || || 7 || || || || || || |- | Ha'Avoda-Gesher || || || || || 6 || || || || || |- | Miflagot HaYamin ⁷ || || || || || || 5 || || || || |- | Kulanu || || || || || || 4 || 10 || || || |- | Ra'am-Balad || || || || || || 4 || || || || |- | HaMaḥaneh HaẒiyoni ⁸ || || || || || || || 24 || || || |- | HaBayit HaYehudi ⁹ || || || || || || || 8 || 12 || 3 || |- | HaLikud-Yisrael Beitenu || || || || || || || || 31 || || |- | Hatnua || || || || || || || (6) || 6 || || |- | Ra'am-Ta'al || || || || || || || || 4 || 4 || 4 |- | Hadash || || || || || || || || 4 || 4 || 3 |- | Balad || || || || || || || || 3 || 3 || 3 |- | Kadima || || || || || || || || 2 || 28 || 29 |- | HaIhud HaLeumi ¹⁰ || || || || || || || || || 4 || 9 |- | Gil || || || || || || || || || || 7 |- |} 2022: HaMachane HaMamlakhti = Kahol Lavan + Tikva Hadasha 2019-2020: Kahol Lavan = Hosen LeYisrael + Telem + Yesh Atid 2015: HaMaḥaneh HaẒiyoni = Ha'Avoda + Hatnua ¹ Religieus-Zionistische Party ² Party van Nationoale Êenheid ³ Arbeidsparty ⁴ Blauw en Wit ⁵ Gezoamenlyke Lyste: al-Qa'imah al-Mushtarakah / HaReshima HaMeshutefet ⁶ Nieuwe Hôop ⁷ Unie van Rechtse Partyen ⁸ Zionistische Unie ⁹ 't Joodse Uus ¹⁰ Nationoale Unie === Regerienge === De regerienge bestoat uut premier en ministers.<ref>[https://jewishvirtuallibrary.org/israel-government-cabinet-and-ministers Israeli Governments & Ministers], Jewish Virtual Library</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! nr || premier || party || periode |- | 37 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2022- |- | 36 || Yair Lapid || Yesh Atid || 2022-2022 |- | 36 || Naftali Bennett || Yamina || 2021-2022 |- | 32-35 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2009-2021 |- | 30-31 || Ehud Olmert || Kadima || 2006-2009 |- | 29-30 || Ariel Sharon || HaLikud / Kadima || 2001-2006 |- | 28 || Ehud Barak || Ha'Avoda || 1999-2001 |- | 27 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 1996-1999 |- | 26 || Shimon Peres || Ha'Avoda || 1995-1996 |- | 25 || Yitzhak Rabin || Ha'Avoda || 1992-1995 |- | 22-24 || Yitzhak Shamir || HaLikud || 1986-1992 |- | 21 || Shimon Peres || Ha'Avoda || 1984-1986 |- | 20 || Yitzhak Shamir || HaLikud || 1983-1984 |- | 18-19 || Menahem Begin || HaLikud || 1977-1983 |- | 17 || Yitzhak Rabin || Ha'Avoda || 1974-1977 |- | 14-16 || Golda Meir || Ha'Avoda || 1969-1974 |- | 11-13 || Levi Eshkol || Mapai / Ha'Avoda || 1963-1969 |- | 7-10 || David Ben-Gurion || Mapai || 1955-1963 |- | 5-6 || Moshe Sharett || Mapai || 1954-1955 |- | 0-4 || David Ben-Gurion || Mapai || 1948-1954 |- |} == Verwyziengen == <references/> == Externe koppeliengn == * [http://www.gov.il/firstgov/english Officieel portoal van d' Israëlische regerienge] * [http://www.mfa.gov.il/ Officiële website van 't Israëlisch ministerie van Buutnlandse Zaken] * [http://www.knesset.gov.il/description/eng/eng_mimshal_yesod1.htm Ipsommienge van de basiswettn ip d'n officiële website van de Knesset] * [https://jewishvirtuallibrary.org/ Jewish Virtual Library] * [https://www.citypopulation.de/en/israel/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/israel/ Klimaatinfo] {{commonscat|Israel}} {{Landn in Azië}} [[Categorie:Israël| ]] opjlkd3lr5bpednka6v2qaa6zzzyf5r 328645 328644 2026-10-29T08:31:51Z Vluvlu 31944 /* Politiek */ 328645 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame=<big>Stoat Israël</big><br />מדינת ישראל (Medinat Yisrael)<br />دولة إسرائيل‎ (Dawlat Israïl) |woapen=Emblem of Israel.svg |vlagge=Flag of Israel.svg |koarte=[[Ofbeeldienge:LocationIsrael.svg|250px]] |koartebyschrift=Liggienge van Israël<br/>{{Coord|31|36|29|N|34|49|5|E|titelweergave=ja}} |toale=[[Hebreeuws]], [[Arabisch]] |hoofdstad=[[Jeruzalem]] |stoatsvorm=[[Republiek]] |stoatshoofd=President: [[Isaac Herzog]] |1e minister= [[Benjamin Netanyahu]] |ipp=22.072 |inw=9.585.000 (2022) <ref>[https://www.cbs.gov.il/en/subjects/Pages/Population.aspx CBS]</ref> |dichtheid=434 |munte=Israëlische shekel |tydzone=UTC+2<br /><small>(zomertyd: UTC+3) |landcode=IL, ISR |tillefong=(+972) |TLD=.il |fêestdag=[[14 meie]]<br /><small>(Ounofhankelik in [[1948]]) }} '''Israël''', officiel de '''Stoat Israël''', ([[Hebreeuws]]: מדינת ישראל - ''Medinat Yisraël''; [[Arabisch]]: دولة اسرائيل - ''Dawlat Israïl'') is e land in [[West-Azië]]. De bevolkienge telt 9,6 miljoen mensen (2022). 't Grenst in 't nôordn an [[Libanon]], in 't nôordôostn an [[Syrië]], in 't ôostn an [[Jordanië]], in 't zuudn an [[Egypte]] en in 't westn an de [[Middellandse Zêe]]. Den hoofdstad en ook de grôotste stad van Israël is [[Jeruzalem]]. Andere belangryke steedn zyn Tel Aviv en Haifa. Een bekende stad in 't zuudn van 't land is Eilat. [[Ofbeeldienge:Is-map.PNG|thumb|left|<center>Koarte van Israël]] <br clear="left" /> De gebeurtenissen uut den [[Bybel]] speeln under voe 't grôotste dêel of in Israël. 't Land telt verschill'nde bevolkiengsgroepn, wovan de grôotstn dedie van de Joodn (75%). == Geschiedenisse == Den Bybel vormde vo de zionistn den basis vo te toogn dan ze recht han ip 't gebied in 't Middn-Ôostn en d' iprichtienge van de stoat Israël. Sedertdien kende de jounge stoat vele gewelddoadige conflictn, woavan dan der ênigte den dag van vandoage nog assan vôortdeurn. In de 19ste êeuwe wierdn de joodn vooral in Ôost-Europa zwoar vervolgd. Doadeure ountstound er e verlangn noar een eign joodsche stoat. Vo de joodn kost dat allêne mor in Palestina gevestigd wordn, want da was vor hunder 't beloofde land. De Joodsche journalist Theodor Herzl uut [[Ôostnryk-Hongareye]] richtte de zionistische bewegienge ip, die streefde noar en eign stoat. Je makte da verlangn bekend ip e zionistisch weireldcongres in [[1897]]. Palestina was ton nog e dêel van 't Ottomoans Ryk. De Turkn kwoamn sterk verzwakt uut den [[Êeste Weireldoorloge]] en in [[1920]] kwam Palestina e Brits mandoatgebied. Achter de [[Twidde Weireldoorloge]] vertrokkn d' overleevnde joodn van de nazi-concentroasjekampn massoal noa Palestina. In [[1947]] begost den Arabisch-Israëlischn Oorloge, e burgeroorloge tusschn Arabische en Joodsche inweuners van 't [[Brits Mandoatgebied Palestina]]. Israël sloagde derin van e grôot dêel van 't Brits gebied te verovern. Vele Palestynn vluchtegn weg of wierdn verdreevn deur d' Israëlische troepn. De [[14 meie|14ste meie]] [[1948]] riepn de joodn de stoat Israël uut. Doarip kwam d' immigroasje serieus ip gank. In d' êeste drie joar verdubbelde de joodsche bevolkienge. De gebeurs woarn nie gediend met die nieuwe situoasje en der volgdn nog vele oorloogn. Deur d' [[Verênigde Stoatn|Amerikoansche]] steun kost Israël e leger ipbouwn die sterker was of al de legers van d' omriengende landn t' hope. Tegenwôordig kent 't land vele probleemn met de Gazastrooke. In 2008 en 2012 moest Israël ingrypn deur de raketanvall'n van de terreurorganisoasje Hamas. Israël e zezelvn vrêed economisch ountwikkeld en et een ooger welvoartsniveau of zyn gebeurs. Vorol ip technologisch gebied blienkn z'uut. == Districtn == De districtn (''mechoz'', mêervoud: ''mechozot'') zyn: * Jeruzalem (''Jeroesjalajiem''), oofstad [[Jeruzalem]] * Nôordn (''Tsafon''), Nazareth * Haifa (''Chefa''), Haifa * Centrum (''Merkaz''), Ramla * Tel Aviv (''Tel Aviv''), Tel Aviv * Zuudn (''Darom''), Beër Sjeva De districtn Nôordn, Haifa, Centrum en Zuudn zyn ounderverdêeld in subdistrictn (''nafa'', mêervoud: ''nafot''). <gallery> File:Satellite image of Israel in January 2003.jpg|<center>[[Fotografie|Luchtfoto]] van Israël File:Jerusalem from mt olives.jpg|<center>De rotskoepel ip den Tempelberg File:Old Jerusalem, Temple Mount - Minaret.jpg|<center>De "minarette van Israel" ip den Tempelberg File:1 Palestine Pound 1939 Obverse.jpg|<center>Geld uut 1939. File:British Mandate Palestinian passport.jpg|<center>Een paspôort uut den tyd van 't [[Brits Mandoat Palestina]]. </gallery> == Politiek == === Parlement === 't Israëlische parlement bestoat uut êen Koamer (Knesset) met 120 leedn.<ref>[https://en.idi.org.il/israeli-elections-and-parties/ Elections and Parties], Israel Democracy Institute</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! colspan=15 | Knesset |- ! rowspan=2 | party ! 26 <br> 2026 || 25 <br> 2022 || 24 <br> 2021 ! 23 <br> 2020 || 22 <br> 2019 sep || 21 <br> 2019 apr ! 20 <br> 2015 || 19 <br> 2013 || 18 <br> 2009 ! 17 <br> 2006 |- | HaLikud | || 32 || 30 | 36 || 32 || 35 | 30 || (20) || 27 | 12 |- | Yesh Atid | || 24 || 17 | (13) || (13) || (15) | 11 || 19 || | |- | HaTzionut HaDatit ¹ | || 14 || 6 | || || | || || | |- | HaMachane HaMamlakhti ² | || 12 || | || || | || || | |- | Shas | || 11 || 9 | 9 || 9 || 8 | 7 || 11 || 11 | 12 |- | Yahadut HaTorah | || 7 || 7 | 7 || 7 || 8 | 6 || 7 || 5 | 6 |- | Yisrael Beitenu | || 6 || 7 | 7 || 8 || 5 | 6 || (11) || 15 | | 11 |- | Ra'am | || 5 || 4 | || || | || || | |- | Hadash-Ta'al | || 5 || | || || 6 | || || | |- | Ha'Avoda ³ | || 4 || 7 | (7) || (6) || 6 | (18) || 15 || 13 | 19 |- | Kahol Lavan ⁴ | || || 8 | 33 || 33 || 35 | || || | |- | Yamina | || || 7 | 6 || 7 || | || || | |- | Hadash-Ta'al-Balad ⁵ | || || 6 | || || | || || | |- | Tikva Hadasha ⁶ | || || 6 | || || | || || | |- | Meretz | || || 6 | (7) || 5 || 4 | 5 || 6 || 3 | 5 |- | Hadash-Ta'al-Balad-Ra'am ⁵ | || [10] || [10] | 15 || 13 || [10] | 13 || [11] || [11] | [10] |- | Ha'Avoda-Gesher-Meretz | || || | 7 || || | || || | |- | Ha'Avoda-Gesher | || || | || 6 || | || || | |- | Miflagot HaYamin ⁷ | || || | || || 5 | || || | |- | Kulanu | || || | || || 4 | 10 || || | |- | Ra'am-Balad | || || | || || 4 | || || | |- | HaMaḥaneh HaẒiyoni ⁸ | || || | || || | 24 || || | |- | HaBayit HaYehudi ⁹ | || || | || || | 8 || 12 || 3 | |- | HaLikud-Yisrael Beitenu | || || | || || | || 31 || | |- | Hatnua | || || | || || | (6) || 6 || | |- | Ra'am-Ta'al | || || | || || | || 4 || 4 | 4 |- | Hadash | || || | || || | || 4 || 4 | 3 |- | Balad | || || | || || | || 3 || 3 | 3 |- | Kadima | || || | || || | || 2 || 28 | 29 |- | HaIhud HaLeumi ¹⁰ | || || | || || | || || 4 | 9 |- | Gil | || || | || || | || || | 7 |- |} 2022: HaMachane HaMamlakhti = Kahol Lavan + Tikva Hadasha 2019-2020: Kahol Lavan = Hosen LeYisrael + Telem + Yesh Atid 2015: HaMaḥaneh HaẒiyoni = Ha'Avoda + Hatnua ¹ Religieus-Zionistische Party ² Party van Nationoale Êenheid ³ Arbeidsparty ⁴ Blauw en Wit ⁵ Gezoamenlyke Lyste: al-Qa'imah al-Mushtarakah / HaReshima HaMeshutefet ⁶ Nieuwe Hôop ⁷ Unie van Rechtse Partyen ⁸ Zionistische Unie ⁹ 't Joodse Uus ¹⁰ Nationoale Unie === Regerienge === De regerienge van Israël (Memshelet Yisra'el) bestoat uut een premier en ministers.<ref>[https://jewishvirtuallibrary.org/israel-government-cabinet-and-ministers Israeli Governments & Ministers], Jewish Virtual Library</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! colspan=10 | Memshelet Yisra'el |- ! nr || premier || party || periode |- | 37 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2022- |- | 36 || Yair Lapid || Yesh Atid || 2022-2022 |- | 36 || Naftali Bennett || Yamina || 2021-2022 |- | 32-35 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2009-2021 |- | 30-31 || Ehud Olmert || Kadima || 2006-2009 |- | 29-30 || Ariel Sharon || HaLikud / Kadima || 2001-2006 |- | 28 || Ehud Barak || Ha'Avoda || 1999-2001 |- | 27 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 1996-1999 |- | 26 || Shimon Peres || Ha'Avoda || 1995-1996 |- | 25 || Yitzhak Rabin || Ha'Avoda || 1992-1995 |- | 22-24 || Yitzhak Shamir || HaLikud || 1986-1992 |- | 21 || Shimon Peres || Ha'Avoda || 1984-1986 |- | 20 || Yitzhak Shamir || HaLikud || 1983-1984 |- | 18-19 || Menahem Begin || HaLikud || 1977-1983 |- | 17 || Yitzhak Rabin || Ha'Avoda || 1974-1977 |- | 14-16 || Golda Meir || Ha'Avoda || 1969-1974 |- | 11-13 || Levi Eshkol || Mapai / Ha'Avoda || 1963-1969 |- | 7-10 || David Ben-Gurion || Mapai || 1955-1963 |- | 5-6 || Moshe Sharett || Mapai || 1954-1955 |- | 0-4 || David Ben-Gurion || Mapai || 1948-1954 |- |} == Verwyziengen == <references/> == Externe koppeliengn == * [http://www.gov.il/firstgov/english Officieel portoal van d' Israëlische regerienge] * [http://www.mfa.gov.il/ Officiële website van 't Israëlisch ministerie van Buutnlandse Zaken] * [http://www.knesset.gov.il/description/eng/eng_mimshal_yesod1.htm Ipsommienge van de basiswettn ip d'n officiële website van de Knesset] * [https://jewishvirtuallibrary.org/ Jewish Virtual Library] * [https://www.citypopulation.de/en/israel/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/israel/ Klimaatinfo] {{commonscat|Israel}} {{Landn in Azië}} [[Categorie:Israël| ]] imb2zxfpqtmeexcn7bwfomdk8x0fnh1 328646 328645 2026-10-29T08:36:59Z Vluvlu 31944 /* Parlement */ 328646 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame=<big>Stoat Israël</big><br />מדינת ישראל (Medinat Yisrael)<br />دولة إسرائيل‎ (Dawlat Israïl) |woapen=Emblem of Israel.svg |vlagge=Flag of Israel.svg |koarte=[[Ofbeeldienge:LocationIsrael.svg|250px]] |koartebyschrift=Liggienge van Israël<br/>{{Coord|31|36|29|N|34|49|5|E|titelweergave=ja}} |toale=[[Hebreeuws]], [[Arabisch]] |hoofdstad=[[Jeruzalem]] |stoatsvorm=[[Republiek]] |stoatshoofd=President: [[Isaac Herzog]] |1e minister= [[Benjamin Netanyahu]] |ipp=22.072 |inw=9.585.000 (2022) <ref>[https://www.cbs.gov.il/en/subjects/Pages/Population.aspx CBS]</ref> |dichtheid=434 |munte=Israëlische shekel |tydzone=UTC+2<br /><small>(zomertyd: UTC+3) |landcode=IL, ISR |tillefong=(+972) |TLD=.il |fêestdag=[[14 meie]]<br /><small>(Ounofhankelik in [[1948]]) }} '''Israël''', officiel de '''Stoat Israël''', ([[Hebreeuws]]: מדינת ישראל - ''Medinat Yisraël''; [[Arabisch]]: دولة اسرائيل - ''Dawlat Israïl'') is e land in [[West-Azië]]. De bevolkienge telt 9,6 miljoen mensen (2022). 't Grenst in 't nôordn an [[Libanon]], in 't nôordôostn an [[Syrië]], in 't ôostn an [[Jordanië]], in 't zuudn an [[Egypte]] en in 't westn an de [[Middellandse Zêe]]. Den hoofdstad en ook de grôotste stad van Israël is [[Jeruzalem]]. Andere belangryke steedn zyn Tel Aviv en Haifa. Een bekende stad in 't zuudn van 't land is Eilat. [[Ofbeeldienge:Is-map.PNG|thumb|left|<center>Koarte van Israël]] <br clear="left" /> De gebeurtenissen uut den [[Bybel]] speeln under voe 't grôotste dêel of in Israël. 't Land telt verschill'nde bevolkiengsgroepn, wovan de grôotstn dedie van de Joodn (75%). == Geschiedenisse == Den Bybel vormde vo de zionistn den basis vo te toogn dan ze recht han ip 't gebied in 't Middn-Ôostn en d' iprichtienge van de stoat Israël. Sedertdien kende de jounge stoat vele gewelddoadige conflictn, woavan dan der ênigte den dag van vandoage nog assan vôortdeurn. In de 19ste êeuwe wierdn de joodn vooral in Ôost-Europa zwoar vervolgd. Doadeure ountstound er e verlangn noar een eign joodsche stoat. Vo de joodn kost dat allêne mor in Palestina gevestigd wordn, want da was vor hunder 't beloofde land. De Joodsche journalist Theodor Herzl uut [[Ôostnryk-Hongareye]] richtte de zionistische bewegienge ip, die streefde noar en eign stoat. Je makte da verlangn bekend ip e zionistisch weireldcongres in [[1897]]. Palestina was ton nog e dêel van 't Ottomoans Ryk. De Turkn kwoamn sterk verzwakt uut den [[Êeste Weireldoorloge]] en in [[1920]] kwam Palestina e Brits mandoatgebied. Achter de [[Twidde Weireldoorloge]] vertrokkn d' overleevnde joodn van de nazi-concentroasjekampn massoal noa Palestina. In [[1947]] begost den Arabisch-Israëlischn Oorloge, e burgeroorloge tusschn Arabische en Joodsche inweuners van 't [[Brits Mandoatgebied Palestina]]. Israël sloagde derin van e grôot dêel van 't Brits gebied te verovern. Vele Palestynn vluchtegn weg of wierdn verdreevn deur d' Israëlische troepn. De [[14 meie|14ste meie]] [[1948]] riepn de joodn de stoat Israël uut. Doarip kwam d' immigroasje serieus ip gank. In d' êeste drie joar verdubbelde de joodsche bevolkienge. De gebeurs woarn nie gediend met die nieuwe situoasje en der volgdn nog vele oorloogn. Deur d' [[Verênigde Stoatn|Amerikoansche]] steun kost Israël e leger ipbouwn die sterker was of al de legers van d' omriengende landn t' hope. Tegenwôordig kent 't land vele probleemn met de Gazastrooke. In 2008 en 2012 moest Israël ingrypn deur de raketanvall'n van de terreurorganisoasje Hamas. Israël e zezelvn vrêed economisch ountwikkeld en et een ooger welvoartsniveau of zyn gebeurs. Vorol ip technologisch gebied blienkn z'uut. == Districtn == De districtn (''mechoz'', mêervoud: ''mechozot'') zyn: * Jeruzalem (''Jeroesjalajiem''), oofstad [[Jeruzalem]] * Nôordn (''Tsafon''), Nazareth * Haifa (''Chefa''), Haifa * Centrum (''Merkaz''), Ramla * Tel Aviv (''Tel Aviv''), Tel Aviv * Zuudn (''Darom''), Beër Sjeva De districtn Nôordn, Haifa, Centrum en Zuudn zyn ounderverdêeld in subdistrictn (''nafa'', mêervoud: ''nafot''). <gallery> File:Satellite image of Israel in January 2003.jpg|<center>[[Fotografie|Luchtfoto]] van Israël File:Jerusalem from mt olives.jpg|<center>De rotskoepel ip den Tempelberg File:Old Jerusalem, Temple Mount - Minaret.jpg|<center>De "minarette van Israel" ip den Tempelberg File:1 Palestine Pound 1939 Obverse.jpg|<center>Geld uut 1939. File:British Mandate Palestinian passport.jpg|<center>Een paspôort uut den tyd van 't [[Brits Mandoat Palestina]]. </gallery> == Politiek == === Parlement === 't Israëlische parlement bestoat uut êen Koamer (HaKneset - angeduud ols Knesset) met 120 leedn.<ref>[https://en.idi.org.il/israeli-elections-and-parties/ Elections and Parties], Israel Democracy Institute</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! colspan=15 | Knesset |- ! rowspan=2 | party ! 26 <br> 2026 || 25 <br> 2022 || 24 <br> 2021 ! 23 <br> 2020 || 22 <br> 2019 sep || 21 <br> 2019 apr ! 20 <br> 2015 || 19 <br> 2013 || 18 <br> 2009 ! 17 <br> 2006 |- | HaLikud | || 32 || 30 | 36 || 32 || 35 | 30 || (20) || 27 | 12 |- | Yesh Atid | || 24 || 17 | (13) || (13) || (15) | 11 || 19 || | |- | HaTzionut HaDatit ¹ | || 14 || 6 | || || | || || | |- | HaMachane HaMamlakhti ² | || 12 || | || || | || || | |- | Shas | || 11 || 9 | 9 || 9 || 8 | 7 || 11 || 11 | 12 |- | Yahadut HaTorah | || 7 || 7 | 7 || 7 || 8 | 6 || 7 || 5 | 6 |- | Yisrael Beitenu | || 6 || 7 | 7 || 8 || 5 | 6 || (11) || 15 | | 11 |- | Ra'am | || 5 || 4 | || || | || || | |- | Hadash-Ta'al | || 5 || | || || 6 | || || | |- | Ha'Avoda ³ | || 4 || 7 | (7) || (6) || 6 | (18) || 15 || 13 | 19 |- | Kahol Lavan ⁴ | || || 8 | 33 || 33 || 35 | || || | |- | Yamina | || || 7 | 6 || 7 || | || || | |- | Hadash-Ta'al-Balad ⁵ | || || 6 | || || | || || | |- | Tikva Hadasha ⁶ | || || 6 | || || | || || | |- | Meretz | || || 6 | (7) || 5 || 4 | 5 || 6 || 3 | 5 |- | Hadash-Ta'al-Balad-Ra'am ⁵ | || [10] || [10] | 15 || 13 || [10] | 13 || [11] || [11] | [10] |- | Ha'Avoda-Gesher-Meretz | || || | 7 || || | || || | |- | Ha'Avoda-Gesher | || || | || 6 || | || || | |- | Miflagot HaYamin ⁷ | || || | || || 5 | || || | |- | Kulanu | || || | || || 4 | 10 || || | |- | Ra'am-Balad | || || | || || 4 | || || | |- | HaMaḥaneh HaẒiyoni ⁸ | || || | || || | 24 || || | |- | HaBayit HaYehudi ⁹ | || || | || || | 8 || 12 || 3 | |- | HaLikud-Yisrael Beitenu | || || | || || | || 31 || | |- | Hatnua | || || | || || | (6) || 6 || | |- | Ra'am-Ta'al | || || | || || | || 4 || 4 | 4 |- | Hadash | || || | || || | || 4 || 4 | 3 |- | Balad | || || | || || | || 3 || 3 | 3 |- | Kadima | || || | || || | || 2 || 28 | 29 |- | HaIhud HaLeumi ¹⁰ | || || | || || | || || 4 | 9 |- | Gil | || || | || || | || || | 7 |- |} 2022: HaMachane HaMamlakhti = Kahol Lavan + Tikva Hadasha 2019-2020: Kahol Lavan = Hosen LeYisrael + Telem + Yesh Atid 2015: HaMaḥaneh HaẒiyoni = Ha'Avoda + Hatnua ¹ Religieus-Zionistische Party ² Party van Nationoale Êenheid ³ Arbeidsparty ⁴ Blauw en Wit ⁵ Gezoamenlyke Lyste: al-Qa'imah al-Mushtarakah / HaReshima HaMeshutefet ⁶ Nieuwe Hôop ⁷ Unie van Rechtse Partyen ⁸ Zionistische Unie ⁹ 't Joodse Uus ¹⁰ Nationoale Unie === Regerienge === De regerienge van Israël (Memshelet Yisra'el) bestoat uut een premier en ministers.<ref>[https://jewishvirtuallibrary.org/israel-government-cabinet-and-ministers Israeli Governments & Ministers], Jewish Virtual Library</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! colspan=10 | Memshelet Yisra'el |- ! nr || premier || party || periode |- | 37 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2022- |- | 36 || Yair Lapid || Yesh Atid || 2022-2022 |- | 36 || Naftali Bennett || Yamina || 2021-2022 |- | 32-35 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2009-2021 |- | 30-31 || Ehud Olmert || Kadima || 2006-2009 |- | 29-30 || Ariel Sharon || HaLikud / Kadima || 2001-2006 |- | 28 || Ehud Barak || Ha'Avoda || 1999-2001 |- | 27 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 1996-1999 |- | 26 || Shimon Peres || Ha'Avoda || 1995-1996 |- | 25 || Yitzhak Rabin || Ha'Avoda || 1992-1995 |- | 22-24 || Yitzhak Shamir || HaLikud || 1986-1992 |- | 21 || Shimon Peres || Ha'Avoda || 1984-1986 |- | 20 || Yitzhak Shamir || HaLikud || 1983-1984 |- | 18-19 || Menahem Begin || HaLikud || 1977-1983 |- | 17 || Yitzhak Rabin || Ha'Avoda || 1974-1977 |- | 14-16 || Golda Meir || Ha'Avoda || 1969-1974 |- | 11-13 || Levi Eshkol || Mapai / Ha'Avoda || 1963-1969 |- | 7-10 || David Ben-Gurion || Mapai || 1955-1963 |- | 5-6 || Moshe Sharett || Mapai || 1954-1955 |- | 0-4 || David Ben-Gurion || Mapai || 1948-1954 |- |} == Verwyziengen == <references/> == Externe koppeliengn == * [http://www.gov.il/firstgov/english Officieel portoal van d' Israëlische regerienge] * [http://www.mfa.gov.il/ Officiële website van 't Israëlisch ministerie van Buutnlandse Zaken] * [http://www.knesset.gov.il/description/eng/eng_mimshal_yesod1.htm Ipsommienge van de basiswettn ip d'n officiële website van de Knesset] * [https://jewishvirtuallibrary.org/ Jewish Virtual Library] * [https://www.citypopulation.de/en/israel/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/israel/ Klimaatinfo] {{commonscat|Israel}} {{Landn in Azië}} [[Categorie:Israël| ]] 3inodxza0qjda10065qg2wrmvocgv43 328647 328646 2026-10-29T08:40:36Z Vluvlu 31944 /* Politiek */ 328647 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame=<big>Stoat Israël</big><br />מדינת ישראל (Medinat Yisrael)<br />دولة إسرائيل‎ (Dawlat Israïl) |woapen=Emblem of Israel.svg |vlagge=Flag of Israel.svg |koarte=[[Ofbeeldienge:LocationIsrael.svg|250px]] |koartebyschrift=Liggienge van Israël<br/>{{Coord|31|36|29|N|34|49|5|E|titelweergave=ja}} |toale=[[Hebreeuws]], [[Arabisch]] |hoofdstad=[[Jeruzalem]] |stoatsvorm=[[Republiek]] |stoatshoofd=President: [[Isaac Herzog]] |1e minister= [[Benjamin Netanyahu]] |ipp=22.072 |inw=9.585.000 (2022) <ref>[https://www.cbs.gov.il/en/subjects/Pages/Population.aspx CBS]</ref> |dichtheid=434 |munte=Israëlische shekel |tydzone=UTC+2<br /><small>(zomertyd: UTC+3) |landcode=IL, ISR |tillefong=(+972) |TLD=.il |fêestdag=[[14 meie]]<br /><small>(Ounofhankelik in [[1948]]) }} '''Israël''', officiel de '''Stoat Israël''', ([[Hebreeuws]]: מדינת ישראל - ''Medinat Yisraël''; [[Arabisch]]: دولة اسرائيل - ''Dawlat Israïl'') is e land in [[West-Azië]]. De bevolkienge telt 9,6 miljoen mensen (2022). 't Grenst in 't nôordn an [[Libanon]], in 't nôordôostn an [[Syrië]], in 't ôostn an [[Jordanië]], in 't zuudn an [[Egypte]] en in 't westn an de [[Middellandse Zêe]]. Den hoofdstad en ook de grôotste stad van Israël is [[Jeruzalem]]. Andere belangryke steedn zyn Tel Aviv en Haifa. Een bekende stad in 't zuudn van 't land is Eilat. [[Ofbeeldienge:Is-map.PNG|thumb|left|<center>Koarte van Israël]] <br clear="left" /> De gebeurtenissen uut den [[Bybel]] speeln under voe 't grôotste dêel of in Israël. 't Land telt verschill'nde bevolkiengsgroepn, wovan de grôotstn dedie van de Joodn (75%). == Geschiedenisse == Den Bybel vormde vo de zionistn den basis vo te toogn dan ze recht han ip 't gebied in 't Middn-Ôostn en d' iprichtienge van de stoat Israël. Sedertdien kende de jounge stoat vele gewelddoadige conflictn, woavan dan der ênigte den dag van vandoage nog assan vôortdeurn. In de 19ste êeuwe wierdn de joodn vooral in Ôost-Europa zwoar vervolgd. Doadeure ountstound er e verlangn noar een eign joodsche stoat. Vo de joodn kost dat allêne mor in Palestina gevestigd wordn, want da was vor hunder 't beloofde land. De Joodsche journalist Theodor Herzl uut [[Ôostnryk-Hongareye]] richtte de zionistische bewegienge ip, die streefde noar en eign stoat. Je makte da verlangn bekend ip e zionistisch weireldcongres in [[1897]]. Palestina was ton nog e dêel van 't Ottomoans Ryk. De Turkn kwoamn sterk verzwakt uut den [[Êeste Weireldoorloge]] en in [[1920]] kwam Palestina e Brits mandoatgebied. Achter de [[Twidde Weireldoorloge]] vertrokkn d' overleevnde joodn van de nazi-concentroasjekampn massoal noa Palestina. In [[1947]] begost den Arabisch-Israëlischn Oorloge, e burgeroorloge tusschn Arabische en Joodsche inweuners van 't [[Brits Mandoatgebied Palestina]]. Israël sloagde derin van e grôot dêel van 't Brits gebied te verovern. Vele Palestynn vluchtegn weg of wierdn verdreevn deur d' Israëlische troepn. De [[14 meie|14ste meie]] [[1948]] riepn de joodn de stoat Israël uut. Doarip kwam d' immigroasje serieus ip gank. In d' êeste drie joar verdubbelde de joodsche bevolkienge. De gebeurs woarn nie gediend met die nieuwe situoasje en der volgdn nog vele oorloogn. Deur d' [[Verênigde Stoatn|Amerikoansche]] steun kost Israël e leger ipbouwn die sterker was of al de legers van d' omriengende landn t' hope. Tegenwôordig kent 't land vele probleemn met de Gazastrooke. In 2008 en 2012 moest Israël ingrypn deur de raketanvall'n van de terreurorganisoasje Hamas. Israël e zezelvn vrêed economisch ountwikkeld en et een ooger welvoartsniveau of zyn gebeurs. Vorol ip technologisch gebied blienkn z'uut. == Districtn == De districtn (''mechoz'', mêervoud: ''mechozot'') zyn: * Jeruzalem (''Jeroesjalajiem''), oofstad [[Jeruzalem]] * Nôordn (''Tsafon''), Nazareth * Haifa (''Chefa''), Haifa * Centrum (''Merkaz''), Ramla * Tel Aviv (''Tel Aviv''), Tel Aviv * Zuudn (''Darom''), Beër Sjeva De districtn Nôordn, Haifa, Centrum en Zuudn zyn ounderverdêeld in subdistrictn (''nafa'', mêervoud: ''nafot''). <gallery> File:Satellite image of Israel in January 2003.jpg|<center>[[Fotografie|Luchtfoto]] van Israël File:Jerusalem from mt olives.jpg|<center>De rotskoepel ip den Tempelberg File:Old Jerusalem, Temple Mount - Minaret.jpg|<center>De "minarette van Israel" ip den Tempelberg File:1 Palestine Pound 1939 Obverse.jpg|<center>Geld uut 1939. File:British Mandate Palestinian passport.jpg|<center>Een paspôort uut den tyd van 't [[Brits Mandoat Palestina]]. </gallery> == Politiek == === Parlement === 't Israëlische parlement bestoat uut êen Koamer (HaKneset - angeduud ols Knesset) met 120 leedn.<ref>[https://en.idi.org.il/israeli-elections-and-parties/ Elections and Parties], Israel Democracy Institute</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! colspan=15 | Knesset — הכנסת |- ! rowspan=2 | party ! 26 <br> 2026 || 25 <br> 2022 || 24 <br> 2021 ! 23 <br> 2020 || 22 <br> 2019 sep || 21 <br> 2019 apr ! 20 <br> 2015 || 19 <br> 2013 || 18 <br> 2009 ! 17 <br> 2006 |- | HaLikud | || 32 || 30 | 36 || 32 || 35 | 30 || (20) || 27 | 12 |- | Yesh Atid | || 24 || 17 | (13) || (13) || (15) | 11 || 19 || | |- | HaTzionut HaDatit ¹ | || 14 || 6 | || || | || || | |- | HaMachane HaMamlakhti ² | || 12 || | || || | || || | |- | Shas | || 11 || 9 | 9 || 9 || 8 | 7 || 11 || 11 | 12 |- | Yahadut HaTorah | || 7 || 7 | 7 || 7 || 8 | 6 || 7 || 5 | 6 |- | Yisrael Beitenu | || 6 || 7 | 7 || 8 || 5 | 6 || (11) || 15 | | 11 |- | Ra'am | || 5 || 4 | || || | || || | |- | Hadash-Ta'al | || 5 || | || || 6 | || || | |- | Ha'Avoda ³ | || 4 || 7 | (7) || (6) || 6 | (18) || 15 || 13 | 19 |- | Kahol Lavan ⁴ | || || 8 | 33 || 33 || 35 | || || | |- | Yamina | || || 7 | 6 || 7 || | || || | |- | Hadash-Ta'al-Balad ⁵ | || || 6 | || || | || || | |- | Tikva Hadasha ⁶ | || || 6 | || || | || || | |- | Meretz | || || 6 | (7) || 5 || 4 | 5 || 6 || 3 | 5 |- | Hadash-Ta'al-Balad-Ra'am ⁵ | || [10] || [10] | 15 || 13 || [10] | 13 || [11] || [11] | [10] |- | Ha'Avoda-Gesher-Meretz | || || | 7 || || | || || | |- | Ha'Avoda-Gesher | || || | || 6 || | || || | |- | Miflagot HaYamin ⁷ | || || | || || 5 | || || | |- | Kulanu | || || | || || 4 | 10 || || | |- | Ra'am-Balad | || || | || || 4 | || || | |- | HaMaḥaneh HaẒiyoni ⁸ | || || | || || | 24 || || | |- | HaBayit HaYehudi ⁹ | || || | || || | 8 || 12 || 3 | |- | HaLikud-Yisrael Beitenu | || || | || || | || 31 || | |- | Hatnua | || || | || || | (6) || 6 || | |- | Ra'am-Ta'al | || || | || || | || 4 || 4 | 4 |- | Hadash | || || | || || | || 4 || 4 | 3 |- | Balad | || || | || || | || 3 || 3 | 3 |- | Kadima | || || | || || | || 2 || 28 | 29 |- | HaIhud HaLeumi ¹⁰ | || || | || || | || || 4 | 9 |- | Gil | || || | || || | || || | 7 |- |} 2022: HaMachane HaMamlakhti = Kahol Lavan + Tikva Hadasha 2019-2020: Kahol Lavan = Hosen LeYisrael + Telem + Yesh Atid 2015: HaMaḥaneh HaẒiyoni = Ha'Avoda + Hatnua ¹ Religieus-Zionistische Party ² Party van Nationoale Êenheid ³ Arbeidsparty ⁴ Blauw en Wit ⁵ Gezoamenlyke Lyste: al-Qa'imah al-Mushtarakah / HaReshima HaMeshutefet ⁶ Nieuwe Hôop ⁷ Unie van Rechtse Partyen ⁸ Zionistische Unie ⁹ 't Joodse Uus ¹⁰ Nationoale Unie === Regerienge === De regerienge van Israël (Memshelet Yisra'el) bestoat uut een premier en ministers.<ref>[https://jewishvirtuallibrary.org/israel-government-cabinet-and-ministers Israeli Governments & Ministers], Jewish Virtual Library</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! colspan=10 | Memshelet Yisra'el — ממשלת ישראל |- ! nr || premier || party || periode |- | 37 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2022- |- | 36 || Yair Lapid || Yesh Atid || 2022-2022 |- | 36 || Naftali Bennett || Yamina || 2021-2022 |- | 32-35 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2009-2021 |- | 30-31 || Ehud Olmert || Kadima || 2006-2009 |- | 29-30 || Ariel Sharon || HaLikud / Kadima || 2001-2006 |- | 28 || Ehud Barak || Ha'Avoda || 1999-2001 |- | 27 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 1996-1999 |- | 26 || Shimon Peres || Ha'Avoda || 1995-1996 |- | 25 || Yitzhak Rabin || Ha'Avoda || 1992-1995 |- | 22-24 || Yitzhak Shamir || HaLikud || 1986-1992 |- | 21 || Shimon Peres || Ha'Avoda || 1984-1986 |- | 20 || Yitzhak Shamir || HaLikud || 1983-1984 |- | 18-19 || Menahem Begin || HaLikud || 1977-1983 |- | 17 || Yitzhak Rabin || Ha'Avoda || 1974-1977 |- | 14-16 || Golda Meir || Ha'Avoda || 1969-1974 |- | 11-13 || Levi Eshkol || Mapai / Ha'Avoda || 1963-1969 |- | 7-10 || David Ben-Gurion || Mapai || 1955-1963 |- | 5-6 || Moshe Sharett || Mapai || 1954-1955 |- | 0-4 || David Ben-Gurion || Mapai || 1948-1954 |- |} == Verwyziengen == <references/> == Externe koppeliengn == * [http://www.gov.il/firstgov/english Officieel portoal van d' Israëlische regerienge] * [http://www.mfa.gov.il/ Officiële website van 't Israëlisch ministerie van Buutnlandse Zaken] * [http://www.knesset.gov.il/description/eng/eng_mimshal_yesod1.htm Ipsommienge van de basiswettn ip d'n officiële website van de Knesset] * [https://jewishvirtuallibrary.org/ Jewish Virtual Library] * [https://www.citypopulation.de/en/israel/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/israel/ Klimaatinfo] {{commonscat|Israel}} {{Landn in Azië}} [[Categorie:Israël| ]] g64ndv3s2aiqogwyj00xgl1wxgafxw7 328648 328647 2026-10-29T08:51:16Z Vluvlu 31944 /* Parlement */ 328648 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame=<big>Stoat Israël</big><br />מדינת ישראל (Medinat Yisrael)<br />دولة إسرائيل‎ (Dawlat Israïl) |woapen=Emblem of Israel.svg |vlagge=Flag of Israel.svg |koarte=[[Ofbeeldienge:LocationIsrael.svg|250px]] |koartebyschrift=Liggienge van Israël<br/>{{Coord|31|36|29|N|34|49|5|E|titelweergave=ja}} |toale=[[Hebreeuws]], [[Arabisch]] |hoofdstad=[[Jeruzalem]] |stoatsvorm=[[Republiek]] |stoatshoofd=President: [[Isaac Herzog]] |1e minister= [[Benjamin Netanyahu]] |ipp=22.072 |inw=9.585.000 (2022) <ref>[https://www.cbs.gov.il/en/subjects/Pages/Population.aspx CBS]</ref> |dichtheid=434 |munte=Israëlische shekel |tydzone=UTC+2<br /><small>(zomertyd: UTC+3) |landcode=IL, ISR |tillefong=(+972) |TLD=.il |fêestdag=[[14 meie]]<br /><small>(Ounofhankelik in [[1948]]) }} '''Israël''', officiel de '''Stoat Israël''', ([[Hebreeuws]]: מדינת ישראל - ''Medinat Yisraël''; [[Arabisch]]: دولة اسرائيل - ''Dawlat Israïl'') is e land in [[West-Azië]]. De bevolkienge telt 9,6 miljoen mensen (2022). 't Grenst in 't nôordn an [[Libanon]], in 't nôordôostn an [[Syrië]], in 't ôostn an [[Jordanië]], in 't zuudn an [[Egypte]] en in 't westn an de [[Middellandse Zêe]]. Den hoofdstad en ook de grôotste stad van Israël is [[Jeruzalem]]. Andere belangryke steedn zyn Tel Aviv en Haifa. Een bekende stad in 't zuudn van 't land is Eilat. [[Ofbeeldienge:Is-map.PNG|thumb|left|<center>Koarte van Israël]] <br clear="left" /> De gebeurtenissen uut den [[Bybel]] speeln under voe 't grôotste dêel of in Israël. 't Land telt verschill'nde bevolkiengsgroepn, wovan de grôotstn dedie van de Joodn (75%). == Geschiedenisse == Den Bybel vormde vo de zionistn den basis vo te toogn dan ze recht han ip 't gebied in 't Middn-Ôostn en d' iprichtienge van de stoat Israël. Sedertdien kende de jounge stoat vele gewelddoadige conflictn, woavan dan der ênigte den dag van vandoage nog assan vôortdeurn. In de 19ste êeuwe wierdn de joodn vooral in Ôost-Europa zwoar vervolgd. Doadeure ountstound er e verlangn noar een eign joodsche stoat. Vo de joodn kost dat allêne mor in Palestina gevestigd wordn, want da was vor hunder 't beloofde land. De Joodsche journalist Theodor Herzl uut [[Ôostnryk-Hongareye]] richtte de zionistische bewegienge ip, die streefde noar en eign stoat. Je makte da verlangn bekend ip e zionistisch weireldcongres in [[1897]]. Palestina was ton nog e dêel van 't Ottomoans Ryk. De Turkn kwoamn sterk verzwakt uut den [[Êeste Weireldoorloge]] en in [[1920]] kwam Palestina e Brits mandoatgebied. Achter de [[Twidde Weireldoorloge]] vertrokkn d' overleevnde joodn van de nazi-concentroasjekampn massoal noa Palestina. In [[1947]] begost den Arabisch-Israëlischn Oorloge, e burgeroorloge tusschn Arabische en Joodsche inweuners van 't [[Brits Mandoatgebied Palestina]]. Israël sloagde derin van e grôot dêel van 't Brits gebied te verovern. Vele Palestynn vluchtegn weg of wierdn verdreevn deur d' Israëlische troepn. De [[14 meie|14ste meie]] [[1948]] riepn de joodn de stoat Israël uut. Doarip kwam d' immigroasje serieus ip gank. In d' êeste drie joar verdubbelde de joodsche bevolkienge. De gebeurs woarn nie gediend met die nieuwe situoasje en der volgdn nog vele oorloogn. Deur d' [[Verênigde Stoatn|Amerikoansche]] steun kost Israël e leger ipbouwn die sterker was of al de legers van d' omriengende landn t' hope. Tegenwôordig kent 't land vele probleemn met de Gazastrooke. In 2008 en 2012 moest Israël ingrypn deur de raketanvall'n van de terreurorganisoasje Hamas. Israël e zezelvn vrêed economisch ountwikkeld en et een ooger welvoartsniveau of zyn gebeurs. Vorol ip technologisch gebied blienkn z'uut. == Districtn == De districtn (''mechoz'', mêervoud: ''mechozot'') zyn: * Jeruzalem (''Jeroesjalajiem''), oofstad [[Jeruzalem]] * Nôordn (''Tsafon''), Nazareth * Haifa (''Chefa''), Haifa * Centrum (''Merkaz''), Ramla * Tel Aviv (''Tel Aviv''), Tel Aviv * Zuudn (''Darom''), Beër Sjeva De districtn Nôordn, Haifa, Centrum en Zuudn zyn ounderverdêeld in subdistrictn (''nafa'', mêervoud: ''nafot''). <gallery> File:Satellite image of Israel in January 2003.jpg|<center>[[Fotografie|Luchtfoto]] van Israël File:Jerusalem from mt olives.jpg|<center>De rotskoepel ip den Tempelberg File:Old Jerusalem, Temple Mount - Minaret.jpg|<center>De "minarette van Israel" ip den Tempelberg File:1 Palestine Pound 1939 Obverse.jpg|<center>Geld uut 1939. File:British Mandate Palestinian passport.jpg|<center>Een paspôort uut den tyd van 't [[Brits Mandoat Palestina]]. </gallery> == Politiek == === Parlement === 't Israëlische parlement bestoat uut êen Koamer (HaKneset - angeduud ols Knesset) met standoard 120 leedn.<ref>[https://en.idi.org.il/israeli-elections-and-parties/ Elections and Parties], Israel Democracy Institute</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! colspan=15 | Knesset — הכנסת |- ! rowspan=2 | party ! 26 <br> 2026 || 25 <br> 2022 || 24 <br> 2021 ! 23 <br> 2020 || 22 <br> 2019 sep || 21 <br> 2019 apr ! 20 <br> 2015 || 19 <br> 2013 || 18 <br> 2009 ! 17 <br> 2006 |- | HaLikud | || 32 || 30 | 36 || 32 || 35 | 30 || (20) || 27 | 12 |- | Yesh Atid | || 24 || 17 | (13) || (13) || (15) | 11 || 19 || | |- | HaTzionut HaDatit ¹ | || 14 || 6 | || || | || || | |- | HaMachane HaMamlakhti ² | || 12 || | || || | || || | |- | Shas | || 11 || 9 | 9 || 9 || 8 | 7 || 11 || 11 | 12 |- | Yahadut HaTorah | || 7 || 7 | 7 || 7 || 8 | 6 || 7 || 5 | 6 |- | Yisrael Beitenu | || 6 || 7 | 7 || 8 || 5 | 6 || (11) || 15 | | 11 |- | Ra'am | || 5 || 4 | || || | || || | |- | Hadash-Ta'al | || 5 || | || || 6 | || || | |- | Ha'Avoda ³ | || 4 || 7 | (7) || (6) || 6 | (18) || 15 || 13 | 19 |- | Kahol Lavan ⁴ | || || 8 | 33 || 33 || 35 | || || | |- | Yamina | || || 7 | 6 || 7 || | || || | |- | Hadash-Ta'al-Balad ⁵ | || || 6 | || || | || || | |- | Tikva Hadasha ⁶ | || || 6 | || || | || || | |- | Meretz | || || 6 | (7) || 5 || 4 | 5 || 6 || 3 | 5 |- | Hadash-Ta'al-Balad-Ra'am ⁵ | || [10] || [10] | 15 || 13 || [10] | 13 || [11] || [11] | [10] |- | Ha'Avoda-Gesher-Meretz | || || | 7 || || | || || | |- | Ha'Avoda-Gesher | || || | || 6 || | || || | |- | Miflagot HaYamin ⁷ | || || | || || 5 | || || | |- | Kulanu | || || | || || 4 | 10 || || | |- | Ra'am-Balad | || || | || || 4 | || || | |- | HaMaḥaneh HaẒiyoni ⁸ | || || | || || | 24 || || | |- | HaBayit HaYehudi ⁹ | || || | || || | 8 || 12 || 3 | |- | HaLikud-Yisrael Beitenu | || || | || || | || 31 || | |- | Hatnua | || || | || || | (6) || 6 || | |- | Ra'am-Ta'al | || || | || || | || 4 || 4 | 4 |- | Hadash | || || | || || | || 4 || 4 | 3 |- | Balad | || || | || || | || 3 || 3 | 3 |- | Kadima | || || | || || | || 2 || 28 | 29 |- | HaIhud HaLeumi ¹⁰ | || || | || || | || || 4 | 9 |- | Gil | || || | || || | || || | 7 |- ! totoal ! 120 || 120 || 120 ! 120 || 120 || 120 ! 120 || 120 || 120 ! 120 |- ! Ipkomst ! % || % || % ! % || % || % ! % || % || % ! % |} 2022: HaMachane HaMamlakhti = Kahol Lavan + Tikva Hadasha 2019-2020: Kahol Lavan = Hosen LeYisrael + Telem + Yesh Atid 2015: HaMaḥaneh HaẒiyoni = Ha'Avoda + Hatnua ¹ Religieus-Zionistische Party ² Party van Nationoale Êenheid ³ Arbeidsparty ⁴ Blauw en Wit ⁵ Gezoamenlyke Lyste: al-Qa'imah al-Mushtarakah / HaReshima HaMeshutefet ⁶ Nieuwe Hôop ⁷ Unie van Rechtse Partyen ⁸ Zionistische Unie ⁹ 't Joodse Uus ¹⁰ Nationoale Unie === Regerienge === De regerienge van Israël (Memshelet Yisra'el) bestoat uut een premier en ministers.<ref>[https://jewishvirtuallibrary.org/israel-government-cabinet-and-ministers Israeli Governments & Ministers], Jewish Virtual Library</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! colspan=10 | Memshelet Yisra'el — ממשלת ישראל |- ! nr || premier || party || periode |- | 37 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2022- |- | 36 || Yair Lapid || Yesh Atid || 2022-2022 |- | 36 || Naftali Bennett || Yamina || 2021-2022 |- | 32-35 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2009-2021 |- | 30-31 || Ehud Olmert || Kadima || 2006-2009 |- | 29-30 || Ariel Sharon || HaLikud / Kadima || 2001-2006 |- | 28 || Ehud Barak || Ha'Avoda || 1999-2001 |- | 27 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 1996-1999 |- | 26 || Shimon Peres || Ha'Avoda || 1995-1996 |- | 25 || Yitzhak Rabin || Ha'Avoda || 1992-1995 |- | 22-24 || Yitzhak Shamir || HaLikud || 1986-1992 |- | 21 || Shimon Peres || Ha'Avoda || 1984-1986 |- | 20 || Yitzhak Shamir || HaLikud || 1983-1984 |- | 18-19 || Menahem Begin || HaLikud || 1977-1983 |- | 17 || Yitzhak Rabin || Ha'Avoda || 1974-1977 |- | 14-16 || Golda Meir || Ha'Avoda || 1969-1974 |- | 11-13 || Levi Eshkol || Mapai / Ha'Avoda || 1963-1969 |- | 7-10 || David Ben-Gurion || Mapai || 1955-1963 |- | 5-6 || Moshe Sharett || Mapai || 1954-1955 |- | 0-4 || David Ben-Gurion || Mapai || 1948-1954 |- |} == Verwyziengen == <references/> == Externe koppeliengn == * [http://www.gov.il/firstgov/english Officieel portoal van d' Israëlische regerienge] * [http://www.mfa.gov.il/ Officiële website van 't Israëlisch ministerie van Buutnlandse Zaken] * [http://www.knesset.gov.il/description/eng/eng_mimshal_yesod1.htm Ipsommienge van de basiswettn ip d'n officiële website van de Knesset] * [https://jewishvirtuallibrary.org/ Jewish Virtual Library] * [https://www.citypopulation.de/en/israel/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/israel/ Klimaatinfo] {{commonscat|Israel}} {{Landn in Azië}} [[Categorie:Israël| ]] qzv2wd2ktf2q0re6u92hzltesackn6m 328649 328648 2026-10-29T08:58:38Z Vluvlu 31944 /* Parlement */ 328649 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame=<big>Stoat Israël</big><br />מדינת ישראל (Medinat Yisrael)<br />دولة إسرائيل‎ (Dawlat Israïl) |woapen=Emblem of Israel.svg |vlagge=Flag of Israel.svg |koarte=[[Ofbeeldienge:LocationIsrael.svg|250px]] |koartebyschrift=Liggienge van Israël<br/>{{Coord|31|36|29|N|34|49|5|E|titelweergave=ja}} |toale=[[Hebreeuws]], [[Arabisch]] |hoofdstad=[[Jeruzalem]] |stoatsvorm=[[Republiek]] |stoatshoofd=President: [[Isaac Herzog]] |1e minister= [[Benjamin Netanyahu]] |ipp=22.072 |inw=9.585.000 (2022) <ref>[https://www.cbs.gov.il/en/subjects/Pages/Population.aspx CBS]</ref> |dichtheid=434 |munte=Israëlische shekel |tydzone=UTC+2<br /><small>(zomertyd: UTC+3) |landcode=IL, ISR |tillefong=(+972) |TLD=.il |fêestdag=[[14 meie]]<br /><small>(Ounofhankelik in [[1948]]) }} '''Israël''', officiel de '''Stoat Israël''', ([[Hebreeuws]]: מדינת ישראל - ''Medinat Yisraël''; [[Arabisch]]: دولة اسرائيل - ''Dawlat Israïl'') is e land in [[West-Azië]]. De bevolkienge telt 9,6 miljoen mensen (2022). 't Grenst in 't nôordn an [[Libanon]], in 't nôordôostn an [[Syrië]], in 't ôostn an [[Jordanië]], in 't zuudn an [[Egypte]] en in 't westn an de [[Middellandse Zêe]]. Den hoofdstad en ook de grôotste stad van Israël is [[Jeruzalem]]. Andere belangryke steedn zyn Tel Aviv en Haifa. Een bekende stad in 't zuudn van 't land is Eilat. [[Ofbeeldienge:Is-map.PNG|thumb|left|<center>Koarte van Israël]] <br clear="left" /> De gebeurtenissen uut den [[Bybel]] speeln under voe 't grôotste dêel of in Israël. 't Land telt verschill'nde bevolkiengsgroepn, wovan de grôotstn dedie van de Joodn (75%). == Geschiedenisse == Den Bybel vormde vo de zionistn den basis vo te toogn dan ze recht han ip 't gebied in 't Middn-Ôostn en d' iprichtienge van de stoat Israël. Sedertdien kende de jounge stoat vele gewelddoadige conflictn, woavan dan der ênigte den dag van vandoage nog assan vôortdeurn. In de 19ste êeuwe wierdn de joodn vooral in Ôost-Europa zwoar vervolgd. Doadeure ountstound er e verlangn noar een eign joodsche stoat. Vo de joodn kost dat allêne mor in Palestina gevestigd wordn, want da was vor hunder 't beloofde land. De Joodsche journalist Theodor Herzl uut [[Ôostnryk-Hongareye]] richtte de zionistische bewegienge ip, die streefde noar en eign stoat. Je makte da verlangn bekend ip e zionistisch weireldcongres in [[1897]]. Palestina was ton nog e dêel van 't Ottomoans Ryk. De Turkn kwoamn sterk verzwakt uut den [[Êeste Weireldoorloge]] en in [[1920]] kwam Palestina e Brits mandoatgebied. Achter de [[Twidde Weireldoorloge]] vertrokkn d' overleevnde joodn van de nazi-concentroasjekampn massoal noa Palestina. In [[1947]] begost den Arabisch-Israëlischn Oorloge, e burgeroorloge tusschn Arabische en Joodsche inweuners van 't [[Brits Mandoatgebied Palestina]]. Israël sloagde derin van e grôot dêel van 't Brits gebied te verovern. Vele Palestynn vluchtegn weg of wierdn verdreevn deur d' Israëlische troepn. De [[14 meie|14ste meie]] [[1948]] riepn de joodn de stoat Israël uut. Doarip kwam d' immigroasje serieus ip gank. In d' êeste drie joar verdubbelde de joodsche bevolkienge. De gebeurs woarn nie gediend met die nieuwe situoasje en der volgdn nog vele oorloogn. Deur d' [[Verênigde Stoatn|Amerikoansche]] steun kost Israël e leger ipbouwn die sterker was of al de legers van d' omriengende landn t' hope. Tegenwôordig kent 't land vele probleemn met de Gazastrooke. In 2008 en 2012 moest Israël ingrypn deur de raketanvall'n van de terreurorganisoasje Hamas. Israël e zezelvn vrêed economisch ountwikkeld en et een ooger welvoartsniveau of zyn gebeurs. Vorol ip technologisch gebied blienkn z'uut. == Districtn == De districtn (''mechoz'', mêervoud: ''mechozot'') zyn: * Jeruzalem (''Jeroesjalajiem''), oofstad [[Jeruzalem]] * Nôordn (''Tsafon''), Nazareth * Haifa (''Chefa''), Haifa * Centrum (''Merkaz''), Ramla * Tel Aviv (''Tel Aviv''), Tel Aviv * Zuudn (''Darom''), Beër Sjeva De districtn Nôordn, Haifa, Centrum en Zuudn zyn ounderverdêeld in subdistrictn (''nafa'', mêervoud: ''nafot''). <gallery> File:Satellite image of Israel in January 2003.jpg|<center>[[Fotografie|Luchtfoto]] van Israël File:Jerusalem from mt olives.jpg|<center>De rotskoepel ip den Tempelberg File:Old Jerusalem, Temple Mount - Minaret.jpg|<center>De "minarette van Israel" ip den Tempelberg File:1 Palestine Pound 1939 Obverse.jpg|<center>Geld uut 1939. File:British Mandate Palestinian passport.jpg|<center>Een paspôort uut den tyd van 't [[Brits Mandoat Palestina]]. </gallery> == Politiek == === Parlement === 't Israëlische parlement bestoat uut êen Koamer (HaKneset - angeduud ols Knesset) met standoard 120 leedn.<ref>[https://en.idi.org.il/israeli-elections-and-parties/ Elections and Parties], Israel Democracy Institute</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! colspan=15 | Knesset — הכנסת |- ! rowspan=2 | party ! 26 <br> 2026 || 25 <br> 2022 || 24 <br> 2021 ! 23 <br> 2020 || 22 <br> 2019 sep || 21 <br> 2019 apr ! 20 <br> 2015 || 19 <br> 2013 || 18 <br> 2009 ! 17 <br> 2006 |- | HaLikud | || 32 || 30 | 36 || 32 || 35 | 30 || (20) || 27 | 12 |- | Yesh Atid | || 24 || 17 | (13) || (13) || (15) | 11 || 19 || | |- | HaTzionut HaDatit ¹ | || 14 || 6 | || || | || || | |- | HaMachane HaMamlakhti ² | || 12 || | || || | || || | |- | Shas | || 11 || 9 | 9 || 9 || 8 | 7 || 11 || 11 | 12 |- | Yahadut HaTorah | || 7 || 7 | 7 || 7 || 8 | 6 || 7 || 5 | 6 |- | Yisrael Beitenu | || 6 || 7 | 7 || 8 || 5 | 6 || (11) || 15 | | 11 |- | Ra'am | || 5 || 4 | || || | || || | |- | Hadash-Ta'al | || 5 || | || || 6 | || || | |- | Ha'Avoda ³ | || 4 || 7 | (7) || (6) || 6 | (18) || 15 || 13 | 19 |- | Kahol Lavan ⁴ | || || 8 | 33 || 33 || 35 | || || | |- | Yamina | || || 7 | 6 || 7 || | || || | |- | Hadash-Ta'al-Balad ⁵ | || || 6 | || || | || || | |- | Tikva Hadasha ⁶ | || || 6 | || || | || || | |- | Meretz | || || 6 | (7) || 5 || 4 | 5 || 6 || 3 | 5 |- | Hadash-Ta'al-Balad-Ra'am ⁵ | || [10] || [10] | 15 || 13 || [10] | 13 || [11] || [11] | [10] |- | Ha'Avoda-Gesher-Meretz | || || | 7 || || | || || | |- | Ha'Avoda-Gesher | || || | || 6 || | || || | |- | Miflagot HaYamin ⁷ | || || | || || 5 | || || | |- | Kulanu | || || | || || 4 | 10 || || | |- | Ra'am-Balad | || || | || || 4 | || || | |- | HaMaḥaneh HaẒiyoni ⁸ | || || | || || | 24 || || | |- | HaBayit HaYehudi ⁹ | || || | || || | 8 || 12 || 3 | |- | HaLikud-Yisrael Beitenu | || || | || || | || 31 || | |- | Hatnua | || || | || || | (6) || 6 || | |- | Ra'am-Ta'al | || || | || || | || 4 || 4 | 4 |- | Hadash | || || | || || | || 4 || 4 | 3 |- | Balad | || || | || || | || 3 || 3 | 3 |- | Kadima | || || | || || | || 2 || 28 | 29 |- | HaIhud HaLeumi ¹⁰ | || || | || || | || || 4 | 9 |- | Gil | || || | || || | || || | 7 |- ! totoal ! 120 || 120 || 120 ! 120 || 120 || 120 ! 120 || 120 || 120 ! 120 |- ! Ipkomst ! % || 70,6% || 67,4% ! 71,5% || 69,8% || 68,5% ! 72,3% || 67,8% || 64,8% ! 63,5% |} 2022: HaMachane HaMamlakhti = Kahol Lavan + Tikva Hadasha 2019-2020: Kahol Lavan = Hosen LeYisrael + Telem + Yesh Atid 2015: HaMaḥaneh HaẒiyoni = Ha'Avoda + Hatnua ¹ Religieus-Zionistische Party ² Party van Nationoale Êenheid ³ Arbeidsparty ⁴ Blauw en Wit ⁵ Gezoamenlyke Lyste: al-Qa'imah al-Mushtarakah / HaReshima HaMeshutefet ⁶ Nieuwe Hôop ⁷ Unie van Rechtse Partyen ⁸ Zionistische Unie ⁹ 't Joodse Uus ¹⁰ Nationoale Unie === Regerienge === De regerienge van Israël (Memshelet Yisra'el) bestoat uut een premier en ministers.<ref>[https://jewishvirtuallibrary.org/israel-government-cabinet-and-ministers Israeli Governments & Ministers], Jewish Virtual Library</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! colspan=10 | Memshelet Yisra'el — ממשלת ישראל |- ! nr || premier || party || periode |- | 37 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2022- |- | 36 || Yair Lapid || Yesh Atid || 2022-2022 |- | 36 || Naftali Bennett || Yamina || 2021-2022 |- | 32-35 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2009-2021 |- | 30-31 || Ehud Olmert || Kadima || 2006-2009 |- | 29-30 || Ariel Sharon || HaLikud / Kadima || 2001-2006 |- | 28 || Ehud Barak || Ha'Avoda || 1999-2001 |- | 27 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 1996-1999 |- | 26 || Shimon Peres || Ha'Avoda || 1995-1996 |- | 25 || Yitzhak Rabin || Ha'Avoda || 1992-1995 |- | 22-24 || Yitzhak Shamir || HaLikud || 1986-1992 |- | 21 || Shimon Peres || Ha'Avoda || 1984-1986 |- | 20 || Yitzhak Shamir || HaLikud || 1983-1984 |- | 18-19 || Menahem Begin || HaLikud || 1977-1983 |- | 17 || Yitzhak Rabin || Ha'Avoda || 1974-1977 |- | 14-16 || Golda Meir || Ha'Avoda || 1969-1974 |- | 11-13 || Levi Eshkol || Mapai / Ha'Avoda || 1963-1969 |- | 7-10 || David Ben-Gurion || Mapai || 1955-1963 |- | 5-6 || Moshe Sharett || Mapai || 1954-1955 |- | 0-4 || David Ben-Gurion || Mapai || 1948-1954 |- |} == Verwyziengen == <references/> == Externe koppeliengn == * [http://www.gov.il/firstgov/english Officieel portoal van d' Israëlische regerienge] * [http://www.mfa.gov.il/ Officiële website van 't Israëlisch ministerie van Buutnlandse Zaken] * [http://www.knesset.gov.il/description/eng/eng_mimshal_yesod1.htm Ipsommienge van de basiswettn ip d'n officiële website van de Knesset] * [https://jewishvirtuallibrary.org/ Jewish Virtual Library] * [https://www.citypopulation.de/en/israel/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/israel/ Klimaatinfo] {{commonscat|Israel}} {{Landn in Azië}} [[Categorie:Israël| ]] ldm4iuzl35nyszfutpvmsi5rjkvwqr2 328651 328649 2026-10-29T09:18:21Z Vluvlu 31944 /* Parlement */ 328651 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame=<big>Stoat Israël</big><br />מדינת ישראל (Medinat Yisrael)<br />دولة إسرائيل‎ (Dawlat Israïl) |woapen=Emblem of Israel.svg |vlagge=Flag of Israel.svg |koarte=[[Ofbeeldienge:LocationIsrael.svg|250px]] |koartebyschrift=Liggienge van Israël<br/>{{Coord|31|36|29|N|34|49|5|E|titelweergave=ja}} |toale=[[Hebreeuws]], [[Arabisch]] |hoofdstad=[[Jeruzalem]] |stoatsvorm=[[Republiek]] |stoatshoofd=President: [[Isaac Herzog]] |1e minister= [[Benjamin Netanyahu]] |ipp=22.072 |inw=9.585.000 (2022) <ref>[https://www.cbs.gov.il/en/subjects/Pages/Population.aspx CBS]</ref> |dichtheid=434 |munte=Israëlische shekel |tydzone=UTC+2<br /><small>(zomertyd: UTC+3) |landcode=IL, ISR |tillefong=(+972) |TLD=.il |fêestdag=[[14 meie]]<br /><small>(Ounofhankelik in [[1948]]) }} '''Israël''', officiel de '''Stoat Israël''', ([[Hebreeuws]]: מדינת ישראל - ''Medinat Yisraël''; [[Arabisch]]: دولة اسرائيل - ''Dawlat Israïl'') is e land in [[West-Azië]]. De bevolkienge telt 9,6 miljoen mensen (2022). 't Grenst in 't nôordn an [[Libanon]], in 't nôordôostn an [[Syrië]], in 't ôostn an [[Jordanië]], in 't zuudn an [[Egypte]] en in 't westn an de [[Middellandse Zêe]]. Den hoofdstad en ook de grôotste stad van Israël is [[Jeruzalem]]. Andere belangryke steedn zyn Tel Aviv en Haifa. Een bekende stad in 't zuudn van 't land is Eilat. [[Ofbeeldienge:Is-map.PNG|thumb|left|<center>Koarte van Israël]] <br clear="left" /> De gebeurtenissen uut den [[Bybel]] speeln under voe 't grôotste dêel of in Israël. 't Land telt verschill'nde bevolkiengsgroepn, wovan de grôotstn dedie van de Joodn (75%). == Geschiedenisse == Den Bybel vormde vo de zionistn den basis vo te toogn dan ze recht han ip 't gebied in 't Middn-Ôostn en d' iprichtienge van de stoat Israël. Sedertdien kende de jounge stoat vele gewelddoadige conflictn, woavan dan der ênigte den dag van vandoage nog assan vôortdeurn. In de 19ste êeuwe wierdn de joodn vooral in Ôost-Europa zwoar vervolgd. Doadeure ountstound er e verlangn noar een eign joodsche stoat. Vo de joodn kost dat allêne mor in Palestina gevestigd wordn, want da was vor hunder 't beloofde land. De Joodsche journalist Theodor Herzl uut [[Ôostnryk-Hongareye]] richtte de zionistische bewegienge ip, die streefde noar en eign stoat. Je makte da verlangn bekend ip e zionistisch weireldcongres in [[1897]]. Palestina was ton nog e dêel van 't Ottomoans Ryk. De Turkn kwoamn sterk verzwakt uut den [[Êeste Weireldoorloge]] en in [[1920]] kwam Palestina e Brits mandoatgebied. Achter de [[Twidde Weireldoorloge]] vertrokkn d' overleevnde joodn van de nazi-concentroasjekampn massoal noa Palestina. In [[1947]] begost den Arabisch-Israëlischn Oorloge, e burgeroorloge tusschn Arabische en Joodsche inweuners van 't [[Brits Mandoatgebied Palestina]]. Israël sloagde derin van e grôot dêel van 't Brits gebied te verovern. Vele Palestynn vluchtegn weg of wierdn verdreevn deur d' Israëlische troepn. De [[14 meie|14ste meie]] [[1948]] riepn de joodn de stoat Israël uut. Doarip kwam d' immigroasje serieus ip gank. In d' êeste drie joar verdubbelde de joodsche bevolkienge. De gebeurs woarn nie gediend met die nieuwe situoasje en der volgdn nog vele oorloogn. Deur d' [[Verênigde Stoatn|Amerikoansche]] steun kost Israël e leger ipbouwn die sterker was of al de legers van d' omriengende landn t' hope. Tegenwôordig kent 't land vele probleemn met de Gazastrooke. In 2008 en 2012 moest Israël ingrypn deur de raketanvall'n van de terreurorganisoasje Hamas. Israël e zezelvn vrêed economisch ountwikkeld en et een ooger welvoartsniveau of zyn gebeurs. Vorol ip technologisch gebied blienkn z'uut. == Districtn == De districtn (''mechoz'', mêervoud: ''mechozot'') zyn: * Jeruzalem (''Jeroesjalajiem''), oofstad [[Jeruzalem]] * Nôordn (''Tsafon''), Nazareth * Haifa (''Chefa''), Haifa * Centrum (''Merkaz''), Ramla * Tel Aviv (''Tel Aviv''), Tel Aviv * Zuudn (''Darom''), Beër Sjeva De districtn Nôordn, Haifa, Centrum en Zuudn zyn ounderverdêeld in subdistrictn (''nafa'', mêervoud: ''nafot''). <gallery> File:Satellite image of Israel in January 2003.jpg|<center>[[Fotografie|Luchtfoto]] van Israël File:Jerusalem from mt olives.jpg|<center>De rotskoepel ip den Tempelberg File:Old Jerusalem, Temple Mount - Minaret.jpg|<center>De "minarette van Israel" ip den Tempelberg File:1 Palestine Pound 1939 Obverse.jpg|<center>Geld uut 1939. File:British Mandate Palestinian passport.jpg|<center>Een paspôort uut den tyd van 't [[Brits Mandoat Palestina]]. </gallery> == Politiek == === Parlement === 't Israëlische parlement bestoat uut êen Koamer (HaKneset - angeduud ols Knesset) met standoard 120 leedn.<ref>[https://en.idi.org.il/israeli-elections-and-parties/ Elections and Parties], Israel Democracy Institute</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! colspan=15 | Knesset — הכנסת |- ! rowspan=2 | party ! 26 <br> 2026 || 25 <br> 2022 || 24 <br> 2021 ! 23 <br> 2020 || 22 <br> 2019 b || 21 <br> 2019 a ! 20 <br> 2015 || 19 <br> 2013 || 18 <br> 2009 ! 17 <br> 2006 |- | HaLikud | || 32 || 30 | 36 || 32 || 35 | 30 || (20) || 27 | 12 |- | Yesh Atid | || 24 || 17 | (13) || (13) || (15) | 11 || 19 || | |- | HaTzionut HaDatit ¹ | || 14 || 6 | || || | || || | |- | HaMachane HaMamlakhti ² | || 12 || | || || | || || | |- | Shas | || 11 || 9 | 9 || 9 || 8 | 7 || 11 || 11 | 12 |- | Yahadut HaTorah | || 7 || 7 | 7 || 7 || 8 | 6 || 7 || 5 | 6 |- | Yisrael Beitenu | || 6 || 7 | 7 || 8 || 5 | 6 || (11) || 15 | | 11 |- | Ra'am | || 5 || 4 | || || | || || | |- | Hadash-Ta'al | || 5 || | || || 6 | || || | |- | Ha'Avoda ³ | || 4 || 7 | (7) || (6) || 6 | (18) || 15 || 13 | 19 |- | Kahol Lavan ⁴ | || || 8 | 33 || 33 || 35 | || || | |- | Yamina | || || 7 | 6 || 7 || | || || | |- | Hadash-Ta'al-Balad ⁵ | || || 6 | || || | || || | |- | Tikva Hadasha ⁶ | || || 6 | || || | || || | |- | Meretz | || || 6 | (7) || 5 || 4 | 5 || 6 || 3 | 5 |- | Hadash-Ta'al-Balad-Ra'am ⁵ | || [10] || [10] | 15 || 13 || [10] | 13 || [11] || [11] | [10] |- | Ha'Avoda-Gesher-Meretz | || || | 7 || || | || || | |- | Ha'Avoda-Gesher | || || | || 6 || | || || | |- | Miflagot HaYamin ⁷ | || || | || || 5 | || || | |- | Kulanu | || || | || || 4 | 10 || || | |- | Ra'am-Balad | || || | || || 4 | || || | |- | HaMaḥaneh HaẒiyoni ⁸ | || || | || || | 24 || || | |- | HaBayit HaYehudi ⁹ | || || | || || | 8 || 12 || 3 | |- | HaLikud-Yisrael Beitenu | || || | || || | || 31 || | |- | Hatnua | || || | || || | (6) || 6 || | |- | Ra'am-Ta'al | || || | || || | || 4 || 4 | 4 |- | Hadash | || || | || || | || 4 || 4 | 3 |- | Balad | || || | || || | || 3 || 3 | 3 |- | Kadima | || || | || || | || 2 || 28 | 29 |- | HaIhud HaLeumi ¹⁰ | || || | || || | || || 4 | 9 |- | Gil | || || | || || | || || | 7 |- ! totoal ! 120 || 120 || 120 ! 120 || 120 || 120 ! 120 || 120 || 120 ! 120 |- ! Ipkomst ! % || 70,6% || 67,4% ! 71,5% || 69,8% || 68,5% ! 72,3% || 67,8% || 64,8% ! 63,5% |} 2022: HaMachane HaMamlakhti = Kahol Lavan + Tikva Hadasha 2019-2020: Kahol Lavan = Hosen LeYisrael + Telem + Yesh Atid 2015: HaMaḥaneh HaẒiyoni = Ha'Avoda + Hatnua ¹ Religieus-Zionistische Party ² Party van Nationoale Êenheid ³ Arbeidsparty ⁴ Blauw en Wit ⁵ Gezoamenlyke Lyste: al-Qa'imah al-Mushtarakah / HaReshima HaMeshutefet ⁶ Nieuwe Hôop ⁷ Unie van Rechtse Partyen ⁸ Zionistische Unie ⁹ 't Joodse Uus ¹⁰ Nationoale Unie === Regerienge === De regerienge van Israël (Memshelet Yisra'el) bestoat uut een premier en ministers.<ref>[https://jewishvirtuallibrary.org/israel-government-cabinet-and-ministers Israeli Governments & Ministers], Jewish Virtual Library</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! colspan=10 | Memshelet Yisra'el — ממשלת ישראל |- ! nr || premier || party || periode |- | 37 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2022- |- | 36 || Yair Lapid || Yesh Atid || 2022-2022 |- | 36 || Naftali Bennett || Yamina || 2021-2022 |- | 32-35 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2009-2021 |- | 30-31 || Ehud Olmert || Kadima || 2006-2009 |- | 29-30 || Ariel Sharon || HaLikud / Kadima || 2001-2006 |- | 28 || Ehud Barak || Ha'Avoda || 1999-2001 |- | 27 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 1996-1999 |- | 26 || Shimon Peres || Ha'Avoda || 1995-1996 |- | 25 || Yitzhak Rabin || Ha'Avoda || 1992-1995 |- | 22-24 || Yitzhak Shamir || HaLikud || 1986-1992 |- | 21 || Shimon Peres || Ha'Avoda || 1984-1986 |- | 20 || Yitzhak Shamir || HaLikud || 1983-1984 |- | 18-19 || Menahem Begin || HaLikud || 1977-1983 |- | 17 || Yitzhak Rabin || Ha'Avoda || 1974-1977 |- | 14-16 || Golda Meir || Ha'Avoda || 1969-1974 |- | 11-13 || Levi Eshkol || Mapai / Ha'Avoda || 1963-1969 |- | 7-10 || David Ben-Gurion || Mapai || 1955-1963 |- | 5-6 || Moshe Sharett || Mapai || 1954-1955 |- | 0-4 || David Ben-Gurion || Mapai || 1948-1954 |- |} == Verwyziengen == <references/> == Externe koppeliengn == * [http://www.gov.il/firstgov/english Officieel portoal van d' Israëlische regerienge] * [http://www.mfa.gov.il/ Officiële website van 't Israëlisch ministerie van Buutnlandse Zaken] * [http://www.knesset.gov.il/description/eng/eng_mimshal_yesod1.htm Ipsommienge van de basiswettn ip d'n officiële website van de Knesset] * [https://jewishvirtuallibrary.org/ Jewish Virtual Library] * [https://www.citypopulation.de/en/israel/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/israel/ Klimaatinfo] {{commonscat|Israel}} {{Landn in Azië}} [[Categorie:Israël| ]] ki6tlzkc2isnoz0fg4ry1uw64k7wgjw 328652 328651 2026-10-29T09:22:41Z Vluvlu 31944 /* Regerienge */ 328652 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame=<big>Stoat Israël</big><br />מדינת ישראל (Medinat Yisrael)<br />دولة إسرائيل‎ (Dawlat Israïl) |woapen=Emblem of Israel.svg |vlagge=Flag of Israel.svg |koarte=[[Ofbeeldienge:LocationIsrael.svg|250px]] |koartebyschrift=Liggienge van Israël<br/>{{Coord|31|36|29|N|34|49|5|E|titelweergave=ja}} |toale=[[Hebreeuws]], [[Arabisch]] |hoofdstad=[[Jeruzalem]] |stoatsvorm=[[Republiek]] |stoatshoofd=President: [[Isaac Herzog]] |1e minister= [[Benjamin Netanyahu]] |ipp=22.072 |inw=9.585.000 (2022) <ref>[https://www.cbs.gov.il/en/subjects/Pages/Population.aspx CBS]</ref> |dichtheid=434 |munte=Israëlische shekel |tydzone=UTC+2<br /><small>(zomertyd: UTC+3) |landcode=IL, ISR |tillefong=(+972) |TLD=.il |fêestdag=[[14 meie]]<br /><small>(Ounofhankelik in [[1948]]) }} '''Israël''', officiel de '''Stoat Israël''', ([[Hebreeuws]]: מדינת ישראל - ''Medinat Yisraël''; [[Arabisch]]: دولة اسرائيل - ''Dawlat Israïl'') is e land in [[West-Azië]]. De bevolkienge telt 9,6 miljoen mensen (2022). 't Grenst in 't nôordn an [[Libanon]], in 't nôordôostn an [[Syrië]], in 't ôostn an [[Jordanië]], in 't zuudn an [[Egypte]] en in 't westn an de [[Middellandse Zêe]]. Den hoofdstad en ook de grôotste stad van Israël is [[Jeruzalem]]. Andere belangryke steedn zyn Tel Aviv en Haifa. Een bekende stad in 't zuudn van 't land is Eilat. [[Ofbeeldienge:Is-map.PNG|thumb|left|<center>Koarte van Israël]] <br clear="left" /> De gebeurtenissen uut den [[Bybel]] speeln under voe 't grôotste dêel of in Israël. 't Land telt verschill'nde bevolkiengsgroepn, wovan de grôotstn dedie van de Joodn (75%). == Geschiedenisse == Den Bybel vormde vo de zionistn den basis vo te toogn dan ze recht han ip 't gebied in 't Middn-Ôostn en d' iprichtienge van de stoat Israël. Sedertdien kende de jounge stoat vele gewelddoadige conflictn, woavan dan der ênigte den dag van vandoage nog assan vôortdeurn. In de 19ste êeuwe wierdn de joodn vooral in Ôost-Europa zwoar vervolgd. Doadeure ountstound er e verlangn noar een eign joodsche stoat. Vo de joodn kost dat allêne mor in Palestina gevestigd wordn, want da was vor hunder 't beloofde land. De Joodsche journalist Theodor Herzl uut [[Ôostnryk-Hongareye]] richtte de zionistische bewegienge ip, die streefde noar en eign stoat. Je makte da verlangn bekend ip e zionistisch weireldcongres in [[1897]]. Palestina was ton nog e dêel van 't Ottomoans Ryk. De Turkn kwoamn sterk verzwakt uut den [[Êeste Weireldoorloge]] en in [[1920]] kwam Palestina e Brits mandoatgebied. Achter de [[Twidde Weireldoorloge]] vertrokkn d' overleevnde joodn van de nazi-concentroasjekampn massoal noa Palestina. In [[1947]] begost den Arabisch-Israëlischn Oorloge, e burgeroorloge tusschn Arabische en Joodsche inweuners van 't [[Brits Mandoatgebied Palestina]]. Israël sloagde derin van e grôot dêel van 't Brits gebied te verovern. Vele Palestynn vluchtegn weg of wierdn verdreevn deur d' Israëlische troepn. De [[14 meie|14ste meie]] [[1948]] riepn de joodn de stoat Israël uut. Doarip kwam d' immigroasje serieus ip gank. In d' êeste drie joar verdubbelde de joodsche bevolkienge. De gebeurs woarn nie gediend met die nieuwe situoasje en der volgdn nog vele oorloogn. Deur d' [[Verênigde Stoatn|Amerikoansche]] steun kost Israël e leger ipbouwn die sterker was of al de legers van d' omriengende landn t' hope. Tegenwôordig kent 't land vele probleemn met de Gazastrooke. In 2008 en 2012 moest Israël ingrypn deur de raketanvall'n van de terreurorganisoasje Hamas. Israël e zezelvn vrêed economisch ountwikkeld en et een ooger welvoartsniveau of zyn gebeurs. Vorol ip technologisch gebied blienkn z'uut. == Districtn == De districtn (''mechoz'', mêervoud: ''mechozot'') zyn: * Jeruzalem (''Jeroesjalajiem''), oofstad [[Jeruzalem]] * Nôordn (''Tsafon''), Nazareth * Haifa (''Chefa''), Haifa * Centrum (''Merkaz''), Ramla * Tel Aviv (''Tel Aviv''), Tel Aviv * Zuudn (''Darom''), Beër Sjeva De districtn Nôordn, Haifa, Centrum en Zuudn zyn ounderverdêeld in subdistrictn (''nafa'', mêervoud: ''nafot''). <gallery> File:Satellite image of Israel in January 2003.jpg|<center>[[Fotografie|Luchtfoto]] van Israël File:Jerusalem from mt olives.jpg|<center>De rotskoepel ip den Tempelberg File:Old Jerusalem, Temple Mount - Minaret.jpg|<center>De "minarette van Israel" ip den Tempelberg File:1 Palestine Pound 1939 Obverse.jpg|<center>Geld uut 1939. File:British Mandate Palestinian passport.jpg|<center>Een paspôort uut den tyd van 't [[Brits Mandoat Palestina]]. </gallery> == Politiek == === Parlement === 't Israëlische parlement bestoat uut êen Koamer (HaKneset - angeduud ols Knesset) met standoard 120 leedn.<ref>[https://en.idi.org.il/israeli-elections-and-parties/ Elections and Parties], Israel Democracy Institute</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! colspan=15 | Knesset — הכנסת |- ! rowspan=2 | party ! 26 <br> 2026 || 25 <br> 2022 || 24 <br> 2021 ! 23 <br> 2020 || 22 <br> 2019 b || 21 <br> 2019 a ! 20 <br> 2015 || 19 <br> 2013 || 18 <br> 2009 ! 17 <br> 2006 |- | HaLikud | || 32 || 30 | 36 || 32 || 35 | 30 || (20) || 27 | 12 |- | Yesh Atid | || 24 || 17 | (13) || (13) || (15) | 11 || 19 || | |- | HaTzionut HaDatit ¹ | || 14 || 6 | || || | || || | |- | HaMachane HaMamlakhti ² | || 12 || | || || | || || | |- | Shas | || 11 || 9 | 9 || 9 || 8 | 7 || 11 || 11 | 12 |- | Yahadut HaTorah | || 7 || 7 | 7 || 7 || 8 | 6 || 7 || 5 | 6 |- | Yisrael Beitenu | || 6 || 7 | 7 || 8 || 5 | 6 || (11) || 15 | | 11 |- | Ra'am | || 5 || 4 | || || | || || | |- | Hadash-Ta'al | || 5 || | || || 6 | || || | |- | Ha'Avoda ³ | || 4 || 7 | (7) || (6) || 6 | (18) || 15 || 13 | 19 |- | Kahol Lavan ⁴ | || || 8 | 33 || 33 || 35 | || || | |- | Yamina | || || 7 | 6 || 7 || | || || | |- | Hadash-Ta'al-Balad ⁵ | || || 6 | || || | || || | |- | Tikva Hadasha ⁶ | || || 6 | || || | || || | |- | Meretz | || || 6 | (7) || 5 || 4 | 5 || 6 || 3 | 5 |- | Hadash-Ta'al-Balad-Ra'am ⁵ | || [10] || [10] | 15 || 13 || [10] | 13 || [11] || [11] | [10] |- | Ha'Avoda-Gesher-Meretz | || || | 7 || || | || || | |- | Ha'Avoda-Gesher | || || | || 6 || | || || | |- | Miflagot HaYamin ⁷ | || || | || || 5 | || || | |- | Kulanu | || || | || || 4 | 10 || || | |- | Ra'am-Balad | || || | || || 4 | || || | |- | HaMaḥaneh HaẒiyoni ⁸ | || || | || || | 24 || || | |- | HaBayit HaYehudi ⁹ | || || | || || | 8 || 12 || 3 | |- | HaLikud-Yisrael Beitenu | || || | || || | || 31 || | |- | Hatnua | || || | || || | (6) || 6 || | |- | Ra'am-Ta'al | || || | || || | || 4 || 4 | 4 |- | Hadash | || || | || || | || 4 || 4 | 3 |- | Balad | || || | || || | || 3 || 3 | 3 |- | Kadima | || || | || || | || 2 || 28 | 29 |- | HaIhud HaLeumi ¹⁰ | || || | || || | || || 4 | 9 |- | Gil | || || | || || | || || | 7 |- ! totoal ! 120 || 120 || 120 ! 120 || 120 || 120 ! 120 || 120 || 120 ! 120 |- ! Ipkomst ! % || 70,6% || 67,4% ! 71,5% || 69,8% || 68,5% ! 72,3% || 67,8% || 64,8% ! 63,5% |} 2022: HaMachane HaMamlakhti = Kahol Lavan + Tikva Hadasha 2019-2020: Kahol Lavan = Hosen LeYisrael + Telem + Yesh Atid 2015: HaMaḥaneh HaẒiyoni = Ha'Avoda + Hatnua ¹ Religieus-Zionistische Party ² Party van Nationoale Êenheid ³ Arbeidsparty ⁴ Blauw en Wit ⁵ Gezoamenlyke Lyste: al-Qa'imah al-Mushtarakah / HaReshima HaMeshutefet ⁶ Nieuwe Hôop ⁷ Unie van Rechtse Partyen ⁸ Zionistische Unie ⁹ 't Joodse Uus ¹⁰ Nationoale Unie === Regerienge === De regerienge van Israël (Memshelet Yisra'el) bestoat uut een premier en ministers.<ref>[https://jewishvirtuallibrary.org/israel-government-cabinet-and-ministers Israeli Governments & Ministers], Jewish Virtual Library</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! colspan=10 | Memshelet Yisra'el — ממשלת ישראל |- ! nr || premier || party || periode |- | 37 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2022– |- | 36 || Yair Lapid || Yesh Atid || 2022–2022 |- | 36 || Naftali Bennett || Yamina || 2021–2022 |- | 32-35 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2009–2021 |- | 30-31 || Ehud Olmert || Kadima || 2006–2009 |- | 29-30 || Ariel Sharon || HaLikud / Kadima || 2001–2006 |- | 28 || Ehud Barak || Ha'Avoda || 1999–2001 |- | 27 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 1996–1999 |- | 26 || Shimon Peres || Ha'Avoda || 1995–1996 |- | 25 || Yitzhak Rabin || Ha'Avoda || 1992–1995 |- | 22-24 || Yitzhak Shamir || HaLikud || 1986–1992 |- | 21 || Shimon Peres || Ha'Avoda || 1984–1986 |- | 20 || Yitzhak Shamir || HaLikud || 1983–1984 |- | 18-19 || Menahem Begin || HaLikud || 1977–1983 |- | 17 || Yitzhak Rabin || Ha'Avoda || 1974–1977 |- | 14-16 || Golda Meir || Ha'Avoda || 1969–1974 |- | 11-13 || Levi Eshkol || Mapai / Ha'Avoda || 1963–1969 |- | 7-10 || David Ben-Gurion || Mapai || 1955–1963 |- | 5-6 || Moshe Sharett || Mapai || 1954–1955 |- | 0-4 || David Ben-Gurion || Mapai || 1948–1954 |- |} == Verwyziengen == <references/> == Externe koppeliengn == * [http://www.gov.il/firstgov/english Officieel portoal van d' Israëlische regerienge] * [http://www.mfa.gov.il/ Officiële website van 't Israëlisch ministerie van Buutnlandse Zaken] * [http://www.knesset.gov.il/description/eng/eng_mimshal_yesod1.htm Ipsommienge van de basiswettn ip d'n officiële website van de Knesset] * [https://jewishvirtuallibrary.org/ Jewish Virtual Library] * [https://www.citypopulation.de/en/israel/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/israel/ Klimaatinfo] {{commonscat|Israel}} {{Landn in Azië}} [[Categorie:Israël| ]] l321wtao0ar2ktcf30meli2yfvsx6kw 328654 328652 2026-10-29T09:41:50Z Vluvlu 31944 /* Externe koppeliengn */ 328654 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame=<big>Stoat Israël</big><br />מדינת ישראל (Medinat Yisrael)<br />دولة إسرائيل‎ (Dawlat Israïl) |woapen=Emblem of Israel.svg |vlagge=Flag of Israel.svg |koarte=[[Ofbeeldienge:LocationIsrael.svg|250px]] |koartebyschrift=Liggienge van Israël<br/>{{Coord|31|36|29|N|34|49|5|E|titelweergave=ja}} |toale=[[Hebreeuws]], [[Arabisch]] |hoofdstad=[[Jeruzalem]] |stoatsvorm=[[Republiek]] |stoatshoofd=President: [[Isaac Herzog]] |1e minister= [[Benjamin Netanyahu]] |ipp=22.072 |inw=9.585.000 (2022) <ref>[https://www.cbs.gov.il/en/subjects/Pages/Population.aspx CBS]</ref> |dichtheid=434 |munte=Israëlische shekel |tydzone=UTC+2<br /><small>(zomertyd: UTC+3) |landcode=IL, ISR |tillefong=(+972) |TLD=.il |fêestdag=[[14 meie]]<br /><small>(Ounofhankelik in [[1948]]) }} '''Israël''', officiel de '''Stoat Israël''', ([[Hebreeuws]]: מדינת ישראל - ''Medinat Yisraël''; [[Arabisch]]: دولة اسرائيل - ''Dawlat Israïl'') is e land in [[West-Azië]]. De bevolkienge telt 9,6 miljoen mensen (2022). 't Grenst in 't nôordn an [[Libanon]], in 't nôordôostn an [[Syrië]], in 't ôostn an [[Jordanië]], in 't zuudn an [[Egypte]] en in 't westn an de [[Middellandse Zêe]]. Den hoofdstad en ook de grôotste stad van Israël is [[Jeruzalem]]. Andere belangryke steedn zyn Tel Aviv en Haifa. Een bekende stad in 't zuudn van 't land is Eilat. [[Ofbeeldienge:Is-map.PNG|thumb|left|<center>Koarte van Israël]] <br clear="left" /> De gebeurtenissen uut den [[Bybel]] speeln under voe 't grôotste dêel of in Israël. 't Land telt verschill'nde bevolkiengsgroepn, wovan de grôotstn dedie van de Joodn (75%). == Geschiedenisse == Den Bybel vormde vo de zionistn den basis vo te toogn dan ze recht han ip 't gebied in 't Middn-Ôostn en d' iprichtienge van de stoat Israël. Sedertdien kende de jounge stoat vele gewelddoadige conflictn, woavan dan der ênigte den dag van vandoage nog assan vôortdeurn. In de 19ste êeuwe wierdn de joodn vooral in Ôost-Europa zwoar vervolgd. Doadeure ountstound er e verlangn noar een eign joodsche stoat. Vo de joodn kost dat allêne mor in Palestina gevestigd wordn, want da was vor hunder 't beloofde land. De Joodsche journalist Theodor Herzl uut [[Ôostnryk-Hongareye]] richtte de zionistische bewegienge ip, die streefde noar en eign stoat. Je makte da verlangn bekend ip e zionistisch weireldcongres in [[1897]]. Palestina was ton nog e dêel van 't Ottomoans Ryk. De Turkn kwoamn sterk verzwakt uut den [[Êeste Weireldoorloge]] en in [[1920]] kwam Palestina e Brits mandoatgebied. Achter de [[Twidde Weireldoorloge]] vertrokkn d' overleevnde joodn van de nazi-concentroasjekampn massoal noa Palestina. In [[1947]] begost den Arabisch-Israëlischn Oorloge, e burgeroorloge tusschn Arabische en Joodsche inweuners van 't [[Brits Mandoatgebied Palestina]]. Israël sloagde derin van e grôot dêel van 't Brits gebied te verovern. Vele Palestynn vluchtegn weg of wierdn verdreevn deur d' Israëlische troepn. De [[14 meie|14ste meie]] [[1948]] riepn de joodn de stoat Israël uut. Doarip kwam d' immigroasje serieus ip gank. In d' êeste drie joar verdubbelde de joodsche bevolkienge. De gebeurs woarn nie gediend met die nieuwe situoasje en der volgdn nog vele oorloogn. Deur d' [[Verênigde Stoatn|Amerikoansche]] steun kost Israël e leger ipbouwn die sterker was of al de legers van d' omriengende landn t' hope. Tegenwôordig kent 't land vele probleemn met de Gazastrooke. In 2008 en 2012 moest Israël ingrypn deur de raketanvall'n van de terreurorganisoasje Hamas. Israël e zezelvn vrêed economisch ountwikkeld en et een ooger welvoartsniveau of zyn gebeurs. Vorol ip technologisch gebied blienkn z'uut. == Districtn == De districtn (''mechoz'', mêervoud: ''mechozot'') zyn: * Jeruzalem (''Jeroesjalajiem''), oofstad [[Jeruzalem]] * Nôordn (''Tsafon''), Nazareth * Haifa (''Chefa''), Haifa * Centrum (''Merkaz''), Ramla * Tel Aviv (''Tel Aviv''), Tel Aviv * Zuudn (''Darom''), Beër Sjeva De districtn Nôordn, Haifa, Centrum en Zuudn zyn ounderverdêeld in subdistrictn (''nafa'', mêervoud: ''nafot''). <gallery> File:Satellite image of Israel in January 2003.jpg|<center>[[Fotografie|Luchtfoto]] van Israël File:Jerusalem from mt olives.jpg|<center>De rotskoepel ip den Tempelberg File:Old Jerusalem, Temple Mount - Minaret.jpg|<center>De "minarette van Israel" ip den Tempelberg File:1 Palestine Pound 1939 Obverse.jpg|<center>Geld uut 1939. File:British Mandate Palestinian passport.jpg|<center>Een paspôort uut den tyd van 't [[Brits Mandoat Palestina]]. </gallery> == Politiek == === Parlement === 't Israëlische parlement bestoat uut êen Koamer (HaKneset - angeduud ols Knesset) met standoard 120 leedn.<ref>[https://en.idi.org.il/israeli-elections-and-parties/ Elections and Parties], Israel Democracy Institute</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! colspan=15 | Knesset — הכנסת |- ! rowspan=2 | party ! 26 <br> 2026 || 25 <br> 2022 || 24 <br> 2021 ! 23 <br> 2020 || 22 <br> 2019 b || 21 <br> 2019 a ! 20 <br> 2015 || 19 <br> 2013 || 18 <br> 2009 ! 17 <br> 2006 |- | HaLikud | || 32 || 30 | 36 || 32 || 35 | 30 || (20) || 27 | 12 |- | Yesh Atid | || 24 || 17 | (13) || (13) || (15) | 11 || 19 || | |- | HaTzionut HaDatit ¹ | || 14 || 6 | || || | || || | |- | HaMachane HaMamlakhti ² | || 12 || | || || | || || | |- | Shas | || 11 || 9 | 9 || 9 || 8 | 7 || 11 || 11 | 12 |- | Yahadut HaTorah | || 7 || 7 | 7 || 7 || 8 | 6 || 7 || 5 | 6 |- | Yisrael Beitenu | || 6 || 7 | 7 || 8 || 5 | 6 || (11) || 15 | | 11 |- | Ra'am | || 5 || 4 | || || | || || | |- | Hadash-Ta'al | || 5 || | || || 6 | || || | |- | Ha'Avoda ³ | || 4 || 7 | (7) || (6) || 6 | (18) || 15 || 13 | 19 |- | Kahol Lavan ⁴ | || || 8 | 33 || 33 || 35 | || || | |- | Yamina | || || 7 | 6 || 7 || | || || | |- | Hadash-Ta'al-Balad ⁵ | || || 6 | || || | || || | |- | Tikva Hadasha ⁶ | || || 6 | || || | || || | |- | Meretz | || || 6 | (7) || 5 || 4 | 5 || 6 || 3 | 5 |- | Hadash-Ta'al-Balad-Ra'am ⁵ | || [10] || [10] | 15 || 13 || [10] | 13 || [11] || [11] | [10] |- | Ha'Avoda-Gesher-Meretz | || || | 7 || || | || || | |- | Ha'Avoda-Gesher | || || | || 6 || | || || | |- | Miflagot HaYamin ⁷ | || || | || || 5 | || || | |- | Kulanu | || || | || || 4 | 10 || || | |- | Ra'am-Balad | || || | || || 4 | || || | |- | HaMaḥaneh HaẒiyoni ⁸ | || || | || || | 24 || || | |- | HaBayit HaYehudi ⁹ | || || | || || | 8 || 12 || 3 | |- | HaLikud-Yisrael Beitenu | || || | || || | || 31 || | |- | Hatnua | || || | || || | (6) || 6 || | |- | Ra'am-Ta'al | || || | || || | || 4 || 4 | 4 |- | Hadash | || || | || || | || 4 || 4 | 3 |- | Balad | || || | || || | || 3 || 3 | 3 |- | Kadima | || || | || || | || 2 || 28 | 29 |- | HaIhud HaLeumi ¹⁰ | || || | || || | || || 4 | 9 |- | Gil | || || | || || | || || | 7 |- ! totoal ! 120 || 120 || 120 ! 120 || 120 || 120 ! 120 || 120 || 120 ! 120 |- ! Ipkomst ! % || 70,6% || 67,4% ! 71,5% || 69,8% || 68,5% ! 72,3% || 67,8% || 64,8% ! 63,5% |} 2022: HaMachane HaMamlakhti = Kahol Lavan + Tikva Hadasha 2019-2020: Kahol Lavan = Hosen LeYisrael + Telem + Yesh Atid 2015: HaMaḥaneh HaẒiyoni = Ha'Avoda + Hatnua ¹ Religieus-Zionistische Party ² Party van Nationoale Êenheid ³ Arbeidsparty ⁴ Blauw en Wit ⁵ Gezoamenlyke Lyste: al-Qa'imah al-Mushtarakah / HaReshima HaMeshutefet ⁶ Nieuwe Hôop ⁷ Unie van Rechtse Partyen ⁸ Zionistische Unie ⁹ 't Joodse Uus ¹⁰ Nationoale Unie === Regerienge === De regerienge van Israël (Memshelet Yisra'el) bestoat uut een premier en ministers.<ref>[https://jewishvirtuallibrary.org/israel-government-cabinet-and-ministers Israeli Governments & Ministers], Jewish Virtual Library</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! colspan=10 | Memshelet Yisra'el — ממשלת ישראל |- ! nr || premier || party || periode |- | 37 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2022– |- | 36 || Yair Lapid || Yesh Atid || 2022–2022 |- | 36 || Naftali Bennett || Yamina || 2021–2022 |- | 32-35 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2009–2021 |- | 30-31 || Ehud Olmert || Kadima || 2006–2009 |- | 29-30 || Ariel Sharon || HaLikud / Kadima || 2001–2006 |- | 28 || Ehud Barak || Ha'Avoda || 1999–2001 |- | 27 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 1996–1999 |- | 26 || Shimon Peres || Ha'Avoda || 1995–1996 |- | 25 || Yitzhak Rabin || Ha'Avoda || 1992–1995 |- | 22-24 || Yitzhak Shamir || HaLikud || 1986–1992 |- | 21 || Shimon Peres || Ha'Avoda || 1984–1986 |- | 20 || Yitzhak Shamir || HaLikud || 1983–1984 |- | 18-19 || Menahem Begin || HaLikud || 1977–1983 |- | 17 || Yitzhak Rabin || Ha'Avoda || 1974–1977 |- | 14-16 || Golda Meir || Ha'Avoda || 1969–1974 |- | 11-13 || Levi Eshkol || Mapai / Ha'Avoda || 1963–1969 |- | 7-10 || David Ben-Gurion || Mapai || 1955–1963 |- | 5-6 || Moshe Sharett || Mapai || 1954–1955 |- | 0-4 || David Ben-Gurion || Mapai || 1948–1954 |- |} == Verwyziengen == <references/> == Externe koppeliengn == * [https://www.gov.il/en Israëlische overheid] * [https://jewishvirtuallibrary.org/ Jewish Virtual Library] * [https://www.citypopulation.de/en/israel/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/israel/ Klimaatinfo] {{commonscat|Israel}} {{Landn in Azië}} [[Categorie:Israël| ]] f8xlio16flzc281e8vm5p3u7ft05v5j 328655 328654 2026-10-29T09:56:29Z Vluvlu 31944 328655 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame=<big>Stoat Israël</big><br />מדינת ישראל (Medinat Yisrael)<br />دولة إسرائيل‎ (Dawlat Israïl) |woapen=Emblem of Israel.svg |vlagge=Flag of Israel.svg |koarte=[[Ofbeeldienge:LocationIsrael.svg|250px]] |koartebyschrift=Liggienge van Israël<br/>{{Coord|31|36|29|N|34|49|5|E|titelweergave=ja}} |toale=[[Hebreeuws]], [[Arabisch]] |hoofdstad=[[Jeruzalem]] |stoatsvorm=[[Republiek]] |stoatshoofd=President: [[Isaac Herzog]] |1e minister= [[Benjamin Netanyahu]] |ipp= 22.072 |inw= 10.203.000 (2026) <ref>[https://www.jpost.com/israel-news/article-908103 The Jerusalem Post]</ref> |dichtheid= 462 |munte=Israëlische shekel |tydzone=UTC+2<br /><small>(zomertyd: UTC+3) |landcode=IL, ISR |tillefong=(+972) |TLD=.il |fêestdag=[[14 meie]]<br /><small>(Ounofhankelik in [[1948]]) }} '''Israël''', officiel de '''Stoat Israël''', ([[Hebreeuws]]: מדינת ישראל - ''Medinat Yisraël''; [[Arabisch]]: دولة اسرائيل - ''Dawlat Israïl'') is e land in [[West-Azië]]. De bevolkienge telt ruum 10 miljoen mensen (2026). 't Grenst in 't nôordn an [[Libanon]], in 't nôordôostn an [[Syrië]], in 't ôostn an [[Jordanië]], in 't zuudn an [[Egypte]] en in 't westn an de [[Middellandse Zêe]]. Den hoofdstad en ook de grôotste stad van Israël is [[Jeruzalem]]. Andere belangryke steedn zyn Tel Aviv en Haifa. Een bekende stad in 't zuudn van 't land is Eilat. [[Ofbeeldienge:Is-map.PNG|thumb|left|<center>Koarte van Israël]] <br clear="left" /> De gebeurtenissen uut den [[Bybel]] speeln under voe 't grôotste dêel of in Israël. 't Land telt verschill'nde bevolkiengsgroepn, wovan de grôotstn dedie van de Joodn (75%). == Geschiedenisse == Den Bybel vormde vo de zionistn den basis vo te toogn dan ze recht han ip 't gebied in 't Middn-Ôostn en d' iprichtienge van de stoat Israël. Sedertdien kende de jounge stoat vele gewelddoadige conflictn, woavan dan der ênigte den dag van vandoage nog assan vôortdeurn. In de 19ste êeuwe wierdn de joodn vooral in Ôost-Europa zwoar vervolgd. Doadeure ountstound er e verlangn noar een eign joodsche stoat. Vo de joodn kost dat allêne mor in Palestina gevestigd wordn, want da was vor hunder 't beloofde land. De Joodsche journalist Theodor Herzl uut [[Ôostnryk-Hongareye]] richtte de zionistische bewegienge ip, die streefde noar en eign stoat. Je makte da verlangn bekend ip e zionistisch weireldcongres in [[1897]]. Palestina was ton nog e dêel van 't Ottomoans Ryk. De Turkn kwoamn sterk verzwakt uut den [[Êeste Weireldoorloge]] en in [[1920]] kwam Palestina e Brits mandoatgebied. Achter de [[Twidde Weireldoorloge]] vertrokkn d' overleevnde joodn van de nazi-concentroasjekampn massoal noa Palestina. In [[1947]] begost den Arabisch-Israëlischn Oorloge, e burgeroorloge tusschn Arabische en Joodsche inweuners van 't [[Brits Mandoatgebied Palestina]]. Israël sloagde derin van e grôot dêel van 't Brits gebied te verovern. Vele Palestynn vluchtegn weg of wierdn verdreevn deur d' Israëlische troepn. De [[14 meie|14ste meie]] [[1948]] riepn de joodn de stoat Israël uut. Doarip kwam d' immigroasje serieus ip gank. In d' êeste drie joar verdubbelde de joodsche bevolkienge. De gebeurs woarn nie gediend met die nieuwe situoasje en der volgdn nog vele oorloogn. Deur d' [[Verênigde Stoatn|Amerikoansche]] steun kost Israël e leger ipbouwn die sterker was of al de legers van d' omriengende landn t' hope. Tegenwôordig kent 't land vele probleemn met de Gazastrooke. In 2008 en 2012 moest Israël ingrypn deur de raketanvall'n van de terreurorganisoasje Hamas. Israël e zezelvn vrêed economisch ountwikkeld en et een ooger welvoartsniveau of zyn gebeurs. Vorol ip technologisch gebied blienkn z'uut. == Districtn == De districtn (''mechoz'', mêervoud: ''mechozot'') zyn: * Jeruzalem (''Jeroesjalajiem''), oofstad [[Jeruzalem]] * Nôordn (''Tsafon''), Nazareth * Haifa (''Chefa''), Haifa * Centrum (''Merkaz''), Ramla * Tel Aviv (''Tel Aviv''), Tel Aviv * Zuudn (''Darom''), Beër Sjeva De districtn Nôordn, Haifa, Centrum en Zuudn zyn ounderverdêeld in subdistrictn (''nafa'', mêervoud: ''nafot''). <gallery> File:Satellite image of Israel in January 2003.jpg|<center>[[Fotografie|Luchtfoto]] van Israël File:Jerusalem from mt olives.jpg|<center>De rotskoepel ip den Tempelberg File:Old Jerusalem, Temple Mount - Minaret.jpg|<center>De "minarette van Israel" ip den Tempelberg File:1 Palestine Pound 1939 Obverse.jpg|<center>Geld uut 1939. File:British Mandate Palestinian passport.jpg|<center>Een paspôort uut den tyd van 't [[Brits Mandoat Palestina]]. </gallery> == Politiek == === Parlement === 't Israëlische parlement bestoat uut êen Koamer (HaKneset - angeduud ols Knesset) met standoard 120 leedn.<ref>[https://en.idi.org.il/israeli-elections-and-parties/ Elections and Parties], Israel Democracy Institute</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! colspan=15 | Knesset — הכנסת |- ! rowspan=2 | party ! 26 <br> 2026 || 25 <br> 2022 || 24 <br> 2021 ! 23 <br> 2020 || 22 <br> 2019 b || 21 <br> 2019 a ! 20 <br> 2015 || 19 <br> 2013 || 18 <br> 2009 ! 17 <br> 2006 |- | HaLikud | || 32 || 30 | 36 || 32 || 35 | 30 || (20) || 27 | 12 |- | Yesh Atid | || 24 || 17 | (13) || (13) || (15) | 11 || 19 || | |- | HaTzionut HaDatit ¹ | || 14 || 6 | || || | || || | |- | HaMachane HaMamlakhti ² | || 12 || | || || | || || | |- | Shas | || 11 || 9 | 9 || 9 || 8 | 7 || 11 || 11 | 12 |- | Yahadut HaTorah | || 7 || 7 | 7 || 7 || 8 | 6 || 7 || 5 | 6 |- | Yisrael Beitenu | || 6 || 7 | 7 || 8 || 5 | 6 || (11) || 15 | | 11 |- | Ra'am | || 5 || 4 | || || | || || | |- | Hadash-Ta'al | || 5 || | || || 6 | || || | |- | Ha'Avoda ³ | || 4 || 7 | (7) || (6) || 6 | (18) || 15 || 13 | 19 |- | Kahol Lavan ⁴ | || || 8 | 33 || 33 || 35 | || || | |- | Yamina | || || 7 | 6 || 7 || | || || | |- | Hadash-Ta'al-Balad ⁵ | || || 6 | || || | || || | |- | Tikva Hadasha ⁶ | || || 6 | || || | || || | |- | Meretz | || || 6 | (7) || 5 || 4 | 5 || 6 || 3 | 5 |- | Hadash-Ta'al-Balad-Ra'am ⁵ | || [10] || [10] | 15 || 13 || [10] | 13 || [11] || [11] | [10] |- | Ha'Avoda-Gesher-Meretz | || || | 7 || || | || || | |- | Ha'Avoda-Gesher | || || | || 6 || | || || | |- | Miflagot HaYamin ⁷ | || || | || || 5 | || || | |- | Kulanu | || || | || || 4 | 10 || || | |- | Ra'am-Balad | || || | || || 4 | || || | |- | HaMaḥaneh HaẒiyoni ⁸ | || || | || || | 24 || || | |- | HaBayit HaYehudi ⁹ | || || | || || | 8 || 12 || 3 | |- | HaLikud-Yisrael Beitenu | || || | || || | || 31 || | |- | Hatnua | || || | || || | (6) || 6 || | |- | Ra'am-Ta'al | || || | || || | || 4 || 4 | 4 |- | Hadash | || || | || || | || 4 || 4 | 3 |- | Balad | || || | || || | || 3 || 3 | 3 |- | Kadima | || || | || || | || 2 || 28 | 29 |- | HaIhud HaLeumi ¹⁰ | || || | || || | || || 4 | 9 |- | Gil | || || | || || | || || | 7 |- ! totoal ! 120 || 120 || 120 ! 120 || 120 || 120 ! 120 || 120 || 120 ! 120 |- ! Ipkomst ! % || 70,6% || 67,4% ! 71,5% || 69,8% || 68,5% ! 72,3% || 67,8% || 64,8% ! 63,5% |} 2022: HaMachane HaMamlakhti = Kahol Lavan + Tikva Hadasha 2019-2020: Kahol Lavan = Hosen LeYisrael + Telem + Yesh Atid 2015: HaMaḥaneh HaẒiyoni = Ha'Avoda + Hatnua ¹ Religieus-Zionistische Party ² Party van Nationoale Êenheid ³ Arbeidsparty ⁴ Blauw en Wit ⁵ Gezoamenlyke Lyste: al-Qa'imah al-Mushtarakah / HaReshima HaMeshutefet ⁶ Nieuwe Hôop ⁷ Unie van Rechtse Partyen ⁸ Zionistische Unie ⁹ 't Joodse Uus ¹⁰ Nationoale Unie === Regerienge === De regerienge van Israël (Memshelet Yisra'el) bestoat uut een premier en ministers.<ref>[https://jewishvirtuallibrary.org/israel-government-cabinet-and-ministers Israeli Governments & Ministers], Jewish Virtual Library</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! colspan=10 | Memshelet Yisra'el — ממשלת ישראל |- ! nr || premier || party || periode |- | 37 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2022– |- | 36 || Yair Lapid || Yesh Atid || 2022–2022 |- | 36 || Naftali Bennett || Yamina || 2021–2022 |- | 32-35 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2009–2021 |- | 30-31 || Ehud Olmert || Kadima || 2006–2009 |- | 29-30 || Ariel Sharon || HaLikud / Kadima || 2001–2006 |- | 28 || Ehud Barak || Ha'Avoda || 1999–2001 |- | 27 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 1996–1999 |- | 26 || Shimon Peres || Ha'Avoda || 1995–1996 |- | 25 || Yitzhak Rabin || Ha'Avoda || 1992–1995 |- | 22-24 || Yitzhak Shamir || HaLikud || 1986–1992 |- | 21 || Shimon Peres || Ha'Avoda || 1984–1986 |- | 20 || Yitzhak Shamir || HaLikud || 1983–1984 |- | 18-19 || Menahem Begin || HaLikud || 1977–1983 |- | 17 || Yitzhak Rabin || Ha'Avoda || 1974–1977 |- | 14-16 || Golda Meir || Ha'Avoda || 1969–1974 |- | 11-13 || Levi Eshkol || Mapai / Ha'Avoda || 1963–1969 |- | 7-10 || David Ben-Gurion || Mapai || 1955–1963 |- | 5-6 || Moshe Sharett || Mapai || 1954–1955 |- | 0-4 || David Ben-Gurion || Mapai || 1948–1954 |- |} == Verwyziengen == <references/> == Externe koppeliengn == * [https://www.gov.il/en Israëlische overheid] * [https://jewishvirtuallibrary.org/ Jewish Virtual Library] * [https://www.citypopulation.de/en/israel/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/israel/ Klimaatinfo] {{commonscat|Israel}} {{Landn in Azië}} [[Categorie:Israël| ]] 0c4zobyryegp0hc2mtonn32q44bsdwr 328657 328655 2026-10-29T10:03:47Z Vluvlu 31944 /* Externe koppeliengn */ 328657 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame=<big>Stoat Israël</big><br />מדינת ישראל (Medinat Yisrael)<br />دولة إسرائيل‎ (Dawlat Israïl) |woapen=Emblem of Israel.svg |vlagge=Flag of Israel.svg |koarte=[[Ofbeeldienge:LocationIsrael.svg|250px]] |koartebyschrift=Liggienge van Israël<br/>{{Coord|31|36|29|N|34|49|5|E|titelweergave=ja}} |toale=[[Hebreeuws]], [[Arabisch]] |hoofdstad=[[Jeruzalem]] |stoatsvorm=[[Republiek]] |stoatshoofd=President: [[Isaac Herzog]] |1e minister= [[Benjamin Netanyahu]] |ipp= 22.072 |inw= 10.203.000 (2026) <ref>[https://www.jpost.com/israel-news/article-908103 The Jerusalem Post]</ref> |dichtheid= 462 |munte=Israëlische shekel |tydzone=UTC+2<br /><small>(zomertyd: UTC+3) |landcode=IL, ISR |tillefong=(+972) |TLD=.il |fêestdag=[[14 meie]]<br /><small>(Ounofhankelik in [[1948]]) }} '''Israël''', officiel de '''Stoat Israël''', ([[Hebreeuws]]: מדינת ישראל - ''Medinat Yisraël''; [[Arabisch]]: دولة اسرائيل - ''Dawlat Israïl'') is e land in [[West-Azië]]. De bevolkienge telt ruum 10 miljoen mensen (2026). 't Grenst in 't nôordn an [[Libanon]], in 't nôordôostn an [[Syrië]], in 't ôostn an [[Jordanië]], in 't zuudn an [[Egypte]] en in 't westn an de [[Middellandse Zêe]]. Den hoofdstad en ook de grôotste stad van Israël is [[Jeruzalem]]. Andere belangryke steedn zyn Tel Aviv en Haifa. Een bekende stad in 't zuudn van 't land is Eilat. [[Ofbeeldienge:Is-map.PNG|thumb|left|<center>Koarte van Israël]] <br clear="left" /> De gebeurtenissen uut den [[Bybel]] speeln under voe 't grôotste dêel of in Israël. 't Land telt verschill'nde bevolkiengsgroepn, wovan de grôotstn dedie van de Joodn (75%). == Geschiedenisse == Den Bybel vormde vo de zionistn den basis vo te toogn dan ze recht han ip 't gebied in 't Middn-Ôostn en d' iprichtienge van de stoat Israël. Sedertdien kende de jounge stoat vele gewelddoadige conflictn, woavan dan der ênigte den dag van vandoage nog assan vôortdeurn. In de 19ste êeuwe wierdn de joodn vooral in Ôost-Europa zwoar vervolgd. Doadeure ountstound er e verlangn noar een eign joodsche stoat. Vo de joodn kost dat allêne mor in Palestina gevestigd wordn, want da was vor hunder 't beloofde land. De Joodsche journalist Theodor Herzl uut [[Ôostnryk-Hongareye]] richtte de zionistische bewegienge ip, die streefde noar en eign stoat. Je makte da verlangn bekend ip e zionistisch weireldcongres in [[1897]]. Palestina was ton nog e dêel van 't Ottomoans Ryk. De Turkn kwoamn sterk verzwakt uut den [[Êeste Weireldoorloge]] en in [[1920]] kwam Palestina e Brits mandoatgebied. Achter de [[Twidde Weireldoorloge]] vertrokkn d' overleevnde joodn van de nazi-concentroasjekampn massoal noa Palestina. In [[1947]] begost den Arabisch-Israëlischn Oorloge, e burgeroorloge tusschn Arabische en Joodsche inweuners van 't [[Brits Mandoatgebied Palestina]]. Israël sloagde derin van e grôot dêel van 't Brits gebied te verovern. Vele Palestynn vluchtegn weg of wierdn verdreevn deur d' Israëlische troepn. De [[14 meie|14ste meie]] [[1948]] riepn de joodn de stoat Israël uut. Doarip kwam d' immigroasje serieus ip gank. In d' êeste drie joar verdubbelde de joodsche bevolkienge. De gebeurs woarn nie gediend met die nieuwe situoasje en der volgdn nog vele oorloogn. Deur d' [[Verênigde Stoatn|Amerikoansche]] steun kost Israël e leger ipbouwn die sterker was of al de legers van d' omriengende landn t' hope. Tegenwôordig kent 't land vele probleemn met de Gazastrooke. In 2008 en 2012 moest Israël ingrypn deur de raketanvall'n van de terreurorganisoasje Hamas. Israël e zezelvn vrêed economisch ountwikkeld en et een ooger welvoartsniveau of zyn gebeurs. Vorol ip technologisch gebied blienkn z'uut. == Districtn == De districtn (''mechoz'', mêervoud: ''mechozot'') zyn: * Jeruzalem (''Jeroesjalajiem''), oofstad [[Jeruzalem]] * Nôordn (''Tsafon''), Nazareth * Haifa (''Chefa''), Haifa * Centrum (''Merkaz''), Ramla * Tel Aviv (''Tel Aviv''), Tel Aviv * Zuudn (''Darom''), Beër Sjeva De districtn Nôordn, Haifa, Centrum en Zuudn zyn ounderverdêeld in subdistrictn (''nafa'', mêervoud: ''nafot''). <gallery> File:Satellite image of Israel in January 2003.jpg|<center>[[Fotografie|Luchtfoto]] van Israël File:Jerusalem from mt olives.jpg|<center>De rotskoepel ip den Tempelberg File:Old Jerusalem, Temple Mount - Minaret.jpg|<center>De "minarette van Israel" ip den Tempelberg File:1 Palestine Pound 1939 Obverse.jpg|<center>Geld uut 1939. File:British Mandate Palestinian passport.jpg|<center>Een paspôort uut den tyd van 't [[Brits Mandoat Palestina]]. </gallery> == Politiek == === Parlement === 't Israëlische parlement bestoat uut êen Koamer (HaKneset - angeduud ols Knesset) met standoard 120 leedn.<ref>[https://en.idi.org.il/israeli-elections-and-parties/ Elections and Parties], Israel Democracy Institute</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! colspan=15 | Knesset — הכנסת |- ! rowspan=2 | party ! 26 <br> 2026 || 25 <br> 2022 || 24 <br> 2021 ! 23 <br> 2020 || 22 <br> 2019 b || 21 <br> 2019 a ! 20 <br> 2015 || 19 <br> 2013 || 18 <br> 2009 ! 17 <br> 2006 |- | HaLikud | || 32 || 30 | 36 || 32 || 35 | 30 || (20) || 27 | 12 |- | Yesh Atid | || 24 || 17 | (13) || (13) || (15) | 11 || 19 || | |- | HaTzionut HaDatit ¹ | || 14 || 6 | || || | || || | |- | HaMachane HaMamlakhti ² | || 12 || | || || | || || | |- | Shas | || 11 || 9 | 9 || 9 || 8 | 7 || 11 || 11 | 12 |- | Yahadut HaTorah | || 7 || 7 | 7 || 7 || 8 | 6 || 7 || 5 | 6 |- | Yisrael Beitenu | || 6 || 7 | 7 || 8 || 5 | 6 || (11) || 15 | | 11 |- | Ra'am | || 5 || 4 | || || | || || | |- | Hadash-Ta'al | || 5 || | || || 6 | || || | |- | Ha'Avoda ³ | || 4 || 7 | (7) || (6) || 6 | (18) || 15 || 13 | 19 |- | Kahol Lavan ⁴ | || || 8 | 33 || 33 || 35 | || || | |- | Yamina | || || 7 | 6 || 7 || | || || | |- | Hadash-Ta'al-Balad ⁵ | || || 6 | || || | || || | |- | Tikva Hadasha ⁶ | || || 6 | || || | || || | |- | Meretz | || || 6 | (7) || 5 || 4 | 5 || 6 || 3 | 5 |- | Hadash-Ta'al-Balad-Ra'am ⁵ | || [10] || [10] | 15 || 13 || [10] | 13 || [11] || [11] | [10] |- | Ha'Avoda-Gesher-Meretz | || || | 7 || || | || || | |- | Ha'Avoda-Gesher | || || | || 6 || | || || | |- | Miflagot HaYamin ⁷ | || || | || || 5 | || || | |- | Kulanu | || || | || || 4 | 10 || || | |- | Ra'am-Balad | || || | || || 4 | || || | |- | HaMaḥaneh HaẒiyoni ⁸ | || || | || || | 24 || || | |- | HaBayit HaYehudi ⁹ | || || | || || | 8 || 12 || 3 | |- | HaLikud-Yisrael Beitenu | || || | || || | || 31 || | |- | Hatnua | || || | || || | (6) || 6 || | |- | Ra'am-Ta'al | || || | || || | || 4 || 4 | 4 |- | Hadash | || || | || || | || 4 || 4 | 3 |- | Balad | || || | || || | || 3 || 3 | 3 |- | Kadima | || || | || || | || 2 || 28 | 29 |- | HaIhud HaLeumi ¹⁰ | || || | || || | || || 4 | 9 |- | Gil | || || | || || | || || | 7 |- ! totoal ! 120 || 120 || 120 ! 120 || 120 || 120 ! 120 || 120 || 120 ! 120 |- ! Ipkomst ! % || 70,6% || 67,4% ! 71,5% || 69,8% || 68,5% ! 72,3% || 67,8% || 64,8% ! 63,5% |} 2022: HaMachane HaMamlakhti = Kahol Lavan + Tikva Hadasha 2019-2020: Kahol Lavan = Hosen LeYisrael + Telem + Yesh Atid 2015: HaMaḥaneh HaẒiyoni = Ha'Avoda + Hatnua ¹ Religieus-Zionistische Party ² Party van Nationoale Êenheid ³ Arbeidsparty ⁴ Blauw en Wit ⁵ Gezoamenlyke Lyste: al-Qa'imah al-Mushtarakah / HaReshima HaMeshutefet ⁶ Nieuwe Hôop ⁷ Unie van Rechtse Partyen ⁸ Zionistische Unie ⁹ 't Joodse Uus ¹⁰ Nationoale Unie === Regerienge === De regerienge van Israël (Memshelet Yisra'el) bestoat uut een premier en ministers.<ref>[https://jewishvirtuallibrary.org/israel-government-cabinet-and-ministers Israeli Governments & Ministers], Jewish Virtual Library</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! colspan=10 | Memshelet Yisra'el — ממשלת ישראל |- ! nr || premier || party || periode |- | 37 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2022– |- | 36 || Yair Lapid || Yesh Atid || 2022–2022 |- | 36 || Naftali Bennett || Yamina || 2021–2022 |- | 32-35 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2009–2021 |- | 30-31 || Ehud Olmert || Kadima || 2006–2009 |- | 29-30 || Ariel Sharon || HaLikud / Kadima || 2001–2006 |- | 28 || Ehud Barak || Ha'Avoda || 1999–2001 |- | 27 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 1996–1999 |- | 26 || Shimon Peres || Ha'Avoda || 1995–1996 |- | 25 || Yitzhak Rabin || Ha'Avoda || 1992–1995 |- | 22-24 || Yitzhak Shamir || HaLikud || 1986–1992 |- | 21 || Shimon Peres || Ha'Avoda || 1984–1986 |- | 20 || Yitzhak Shamir || HaLikud || 1983–1984 |- | 18-19 || Menahem Begin || HaLikud || 1977–1983 |- | 17 || Yitzhak Rabin || Ha'Avoda || 1974–1977 |- | 14-16 || Golda Meir || Ha'Avoda || 1969–1974 |- | 11-13 || Levi Eshkol || Mapai / Ha'Avoda || 1963–1969 |- | 7-10 || David Ben-Gurion || Mapai || 1955–1963 |- | 5-6 || Moshe Sharett || Mapai || 1954–1955 |- | 0-4 || David Ben-Gurion || Mapai || 1948–1954 |- |} == Verwyziengen == <references/> == Externe koppeliengn == * [https://www.gov.il/en Israëlische overheid] * [https://www.cbs.gov.il/EN/Pages/default.aspx Central Bureau of Statistics] * [https://jewishvirtuallibrary.org/ Jewish Virtual Library] * [https://www.citypopulation.de/en/israel/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/israel/ Klimaatinfo] {{commonscat|Israel}} {{Landn in Azië}} [[Categorie:Israël| ]] t8niepiwgd0wqczh9n78xlueg04c31x 328658 328657 2026-10-29T10:06:51Z Vluvlu 31944 /* Externe koppeliengn */ 328658 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame=<big>Stoat Israël</big><br />מדינת ישראל (Medinat Yisrael)<br />دولة إسرائيل‎ (Dawlat Israïl) |woapen=Emblem of Israel.svg |vlagge=Flag of Israel.svg |koarte=[[Ofbeeldienge:LocationIsrael.svg|250px]] |koartebyschrift=Liggienge van Israël<br/>{{Coord|31|36|29|N|34|49|5|E|titelweergave=ja}} |toale=[[Hebreeuws]], [[Arabisch]] |hoofdstad=[[Jeruzalem]] |stoatsvorm=[[Republiek]] |stoatshoofd=President: [[Isaac Herzog]] |1e minister= [[Benjamin Netanyahu]] |ipp= 22.072 |inw= 10.203.000 (2026) <ref>[https://www.jpost.com/israel-news/article-908103 The Jerusalem Post]</ref> |dichtheid= 462 |munte=Israëlische shekel |tydzone=UTC+2<br /><small>(zomertyd: UTC+3) |landcode=IL, ISR |tillefong=(+972) |TLD=.il |fêestdag=[[14 meie]]<br /><small>(Ounofhankelik in [[1948]]) }} '''Israël''', officiel de '''Stoat Israël''', ([[Hebreeuws]]: מדינת ישראל - ''Medinat Yisraël''; [[Arabisch]]: دولة اسرائيل - ''Dawlat Israïl'') is e land in [[West-Azië]]. De bevolkienge telt ruum 10 miljoen mensen (2026). 't Grenst in 't nôordn an [[Libanon]], in 't nôordôostn an [[Syrië]], in 't ôostn an [[Jordanië]], in 't zuudn an [[Egypte]] en in 't westn an de [[Middellandse Zêe]]. Den hoofdstad en ook de grôotste stad van Israël is [[Jeruzalem]]. Andere belangryke steedn zyn Tel Aviv en Haifa. Een bekende stad in 't zuudn van 't land is Eilat. [[Ofbeeldienge:Is-map.PNG|thumb|left|<center>Koarte van Israël]] <br clear="left" /> De gebeurtenissen uut den [[Bybel]] speeln under voe 't grôotste dêel of in Israël. 't Land telt verschill'nde bevolkiengsgroepn, wovan de grôotstn dedie van de Joodn (75%). == Geschiedenisse == Den Bybel vormde vo de zionistn den basis vo te toogn dan ze recht han ip 't gebied in 't Middn-Ôostn en d' iprichtienge van de stoat Israël. Sedertdien kende de jounge stoat vele gewelddoadige conflictn, woavan dan der ênigte den dag van vandoage nog assan vôortdeurn. In de 19ste êeuwe wierdn de joodn vooral in Ôost-Europa zwoar vervolgd. Doadeure ountstound er e verlangn noar een eign joodsche stoat. Vo de joodn kost dat allêne mor in Palestina gevestigd wordn, want da was vor hunder 't beloofde land. De Joodsche journalist Theodor Herzl uut [[Ôostnryk-Hongareye]] richtte de zionistische bewegienge ip, die streefde noar en eign stoat. Je makte da verlangn bekend ip e zionistisch weireldcongres in [[1897]]. Palestina was ton nog e dêel van 't Ottomoans Ryk. De Turkn kwoamn sterk verzwakt uut den [[Êeste Weireldoorloge]] en in [[1920]] kwam Palestina e Brits mandoatgebied. Achter de [[Twidde Weireldoorloge]] vertrokkn d' overleevnde joodn van de nazi-concentroasjekampn massoal noa Palestina. In [[1947]] begost den Arabisch-Israëlischn Oorloge, e burgeroorloge tusschn Arabische en Joodsche inweuners van 't [[Brits Mandoatgebied Palestina]]. Israël sloagde derin van e grôot dêel van 't Brits gebied te verovern. Vele Palestynn vluchtegn weg of wierdn verdreevn deur d' Israëlische troepn. De [[14 meie|14ste meie]] [[1948]] riepn de joodn de stoat Israël uut. Doarip kwam d' immigroasje serieus ip gank. In d' êeste drie joar verdubbelde de joodsche bevolkienge. De gebeurs woarn nie gediend met die nieuwe situoasje en der volgdn nog vele oorloogn. Deur d' [[Verênigde Stoatn|Amerikoansche]] steun kost Israël e leger ipbouwn die sterker was of al de legers van d' omriengende landn t' hope. Tegenwôordig kent 't land vele probleemn met de Gazastrooke. In 2008 en 2012 moest Israël ingrypn deur de raketanvall'n van de terreurorganisoasje Hamas. Israël e zezelvn vrêed economisch ountwikkeld en et een ooger welvoartsniveau of zyn gebeurs. Vorol ip technologisch gebied blienkn z'uut. == Districtn == De districtn (''mechoz'', mêervoud: ''mechozot'') zyn: * Jeruzalem (''Jeroesjalajiem''), oofstad [[Jeruzalem]] * Nôordn (''Tsafon''), Nazareth * Haifa (''Chefa''), Haifa * Centrum (''Merkaz''), Ramla * Tel Aviv (''Tel Aviv''), Tel Aviv * Zuudn (''Darom''), Beër Sjeva De districtn Nôordn, Haifa, Centrum en Zuudn zyn ounderverdêeld in subdistrictn (''nafa'', mêervoud: ''nafot''). <gallery> File:Satellite image of Israel in January 2003.jpg|<center>[[Fotografie|Luchtfoto]] van Israël File:Jerusalem from mt olives.jpg|<center>De rotskoepel ip den Tempelberg File:Old Jerusalem, Temple Mount - Minaret.jpg|<center>De "minarette van Israel" ip den Tempelberg File:1 Palestine Pound 1939 Obverse.jpg|<center>Geld uut 1939. File:British Mandate Palestinian passport.jpg|<center>Een paspôort uut den tyd van 't [[Brits Mandoat Palestina]]. </gallery> == Politiek == === Parlement === 't Israëlische parlement bestoat uut êen Koamer (HaKneset - angeduud ols Knesset) met standoard 120 leedn.<ref>[https://en.idi.org.il/israeli-elections-and-parties/ Elections and Parties], Israel Democracy Institute</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! colspan=15 | Knesset — הכנסת |- ! rowspan=2 | party ! 26 <br> 2026 || 25 <br> 2022 || 24 <br> 2021 ! 23 <br> 2020 || 22 <br> 2019 b || 21 <br> 2019 a ! 20 <br> 2015 || 19 <br> 2013 || 18 <br> 2009 ! 17 <br> 2006 |- | HaLikud | || 32 || 30 | 36 || 32 || 35 | 30 || (20) || 27 | 12 |- | Yesh Atid | || 24 || 17 | (13) || (13) || (15) | 11 || 19 || | |- | HaTzionut HaDatit ¹ | || 14 || 6 | || || | || || | |- | HaMachane HaMamlakhti ² | || 12 || | || || | || || | |- | Shas | || 11 || 9 | 9 || 9 || 8 | 7 || 11 || 11 | 12 |- | Yahadut HaTorah | || 7 || 7 | 7 || 7 || 8 | 6 || 7 || 5 | 6 |- | Yisrael Beitenu | || 6 || 7 | 7 || 8 || 5 | 6 || (11) || 15 | | 11 |- | Ra'am | || 5 || 4 | || || | || || | |- | Hadash-Ta'al | || 5 || | || || 6 | || || | |- | Ha'Avoda ³ | || 4 || 7 | (7) || (6) || 6 | (18) || 15 || 13 | 19 |- | Kahol Lavan ⁴ | || || 8 | 33 || 33 || 35 | || || | |- | Yamina | || || 7 | 6 || 7 || | || || | |- | Hadash-Ta'al-Balad ⁵ | || || 6 | || || | || || | |- | Tikva Hadasha ⁶ | || || 6 | || || | || || | |- | Meretz | || || 6 | (7) || 5 || 4 | 5 || 6 || 3 | 5 |- | Hadash-Ta'al-Balad-Ra'am ⁵ | || [10] || [10] | 15 || 13 || [10] | 13 || [11] || [11] | [10] |- | Ha'Avoda-Gesher-Meretz | || || | 7 || || | || || | |- | Ha'Avoda-Gesher | || || | || 6 || | || || | |- | Miflagot HaYamin ⁷ | || || | || || 5 | || || | |- | Kulanu | || || | || || 4 | 10 || || | |- | Ra'am-Balad | || || | || || 4 | || || | |- | HaMaḥaneh HaẒiyoni ⁸ | || || | || || | 24 || || | |- | HaBayit HaYehudi ⁹ | || || | || || | 8 || 12 || 3 | |- | HaLikud-Yisrael Beitenu | || || | || || | || 31 || | |- | Hatnua | || || | || || | (6) || 6 || | |- | Ra'am-Ta'al | || || | || || | || 4 || 4 | 4 |- | Hadash | || || | || || | || 4 || 4 | 3 |- | Balad | || || | || || | || 3 || 3 | 3 |- | Kadima | || || | || || | || 2 || 28 | 29 |- | HaIhud HaLeumi ¹⁰ | || || | || || | || || 4 | 9 |- | Gil | || || | || || | || || | 7 |- ! totoal ! 120 || 120 || 120 ! 120 || 120 || 120 ! 120 || 120 || 120 ! 120 |- ! Ipkomst ! % || 70,6% || 67,4% ! 71,5% || 69,8% || 68,5% ! 72,3% || 67,8% || 64,8% ! 63,5% |} 2022: HaMachane HaMamlakhti = Kahol Lavan + Tikva Hadasha 2019-2020: Kahol Lavan = Hosen LeYisrael + Telem + Yesh Atid 2015: HaMaḥaneh HaẒiyoni = Ha'Avoda + Hatnua ¹ Religieus-Zionistische Party ² Party van Nationoale Êenheid ³ Arbeidsparty ⁴ Blauw en Wit ⁵ Gezoamenlyke Lyste: al-Qa'imah al-Mushtarakah / HaReshima HaMeshutefet ⁶ Nieuwe Hôop ⁷ Unie van Rechtse Partyen ⁸ Zionistische Unie ⁹ 't Joodse Uus ¹⁰ Nationoale Unie === Regerienge === De regerienge van Israël (Memshelet Yisra'el) bestoat uut een premier en ministers.<ref>[https://jewishvirtuallibrary.org/israel-government-cabinet-and-ministers Israeli Governments & Ministers], Jewish Virtual Library</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! colspan=10 | Memshelet Yisra'el — ממשלת ישראל |- ! nr || premier || party || periode |- | 37 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2022– |- | 36 || Yair Lapid || Yesh Atid || 2022–2022 |- | 36 || Naftali Bennett || Yamina || 2021–2022 |- | 32-35 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2009–2021 |- | 30-31 || Ehud Olmert || Kadima || 2006–2009 |- | 29-30 || Ariel Sharon || HaLikud / Kadima || 2001–2006 |- | 28 || Ehud Barak || Ha'Avoda || 1999–2001 |- | 27 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 1996–1999 |- | 26 || Shimon Peres || Ha'Avoda || 1995–1996 |- | 25 || Yitzhak Rabin || Ha'Avoda || 1992–1995 |- | 22-24 || Yitzhak Shamir || HaLikud || 1986–1992 |- | 21 || Shimon Peres || Ha'Avoda || 1984–1986 |- | 20 || Yitzhak Shamir || HaLikud || 1983–1984 |- | 18-19 || Menahem Begin || HaLikud || 1977–1983 |- | 17 || Yitzhak Rabin || Ha'Avoda || 1974–1977 |- | 14-16 || Golda Meir || Ha'Avoda || 1969–1974 |- | 11-13 || Levi Eshkol || Mapai / Ha'Avoda || 1963–1969 |- | 7-10 || David Ben-Gurion || Mapai || 1955–1963 |- | 5-6 || Moshe Sharett || Mapai || 1954–1955 |- | 0-4 || David Ben-Gurion || Mapai || 1948–1954 |- |} == Verwyziengen == <references/> == Externe koppeliengn == * [https://www.gov.il/en Israëlische overheid] * [https://www.cbs.gov.il/EN/Pages/default.aspx Central Bureau of Statistics] * [https://en.idi.org.il/ The Israel Democracy Institute] * [https://jewishvirtuallibrary.org/ Jewish Virtual Library] * [https://www.citypopulation.de/en/israel/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/israel/ Klimaatinfo] {{commonscat|Israel}} {{Landn in Azië}} [[Categorie:Israël| ]] 6wvteihqilrgkujhh9dvq4mq59atexl 328659 328658 2026-10-29T10:08:19Z Vluvlu 31944 328659 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame=<big>Stoat Israël</big><br />מדינת ישראל (Medinat Yisrael)<br />دولة إسرائيل‎ (Dawlat Israïl) |woapen=Emblem of Israel.svg |vlagge=Flag of Israel.svg |koarte=[[Ofbeeldienge:LocationIsrael.svg|250px]] |koartebyschrift=Liggienge van Israël<br/>{{Coord|31|36|29|N|34|49|5|E|titelweergave=ja}} |toale=[[Hebreeuws]], [[Arabisch]] |hoofdstad=[[Jeruzalem]] |stoatsvorm=[[Republiek]] |stoatshoofd=President: [[Isaac Herzog]] |1e minister= [[Benjamin Netanyahu]] |ipp= 22.072 |inw= 10.203.000 (2026) <ref>[https://www.jpost.com/israel-news/article-908103 Israel in numbers], The Jerusalem Post</ref> |dichtheid= 462 |munte=Israëlische shekel |tydzone=UTC+2<br /><small>(zomertyd: UTC+3) |landcode=IL, ISR |tillefong=(+972) |TLD=.il |fêestdag=[[14 meie]]<br /><small>(Ounofhankelik in [[1948]]) }} '''Israël''', officiel de '''Stoat Israël''', ([[Hebreeuws]]: מדינת ישראל - ''Medinat Yisraël''; [[Arabisch]]: دولة اسرائيل - ''Dawlat Israïl'') is e land in [[West-Azië]]. De bevolkienge telt ruum 10 miljoen mensen (2026). 't Grenst in 't nôordn an [[Libanon]], in 't nôordôostn an [[Syrië]], in 't ôostn an [[Jordanië]], in 't zuudn an [[Egypte]] en in 't westn an de [[Middellandse Zêe]]. Den hoofdstad en ook de grôotste stad van Israël is [[Jeruzalem]]. Andere belangryke steedn zyn Tel Aviv en Haifa. Een bekende stad in 't zuudn van 't land is Eilat. [[Ofbeeldienge:Is-map.PNG|thumb|left|<center>Koarte van Israël]] <br clear="left" /> De gebeurtenissen uut den [[Bybel]] speeln under voe 't grôotste dêel of in Israël. 't Land telt verschill'nde bevolkiengsgroepn, wovan de grôotstn dedie van de Joodn (75%). == Geschiedenisse == Den Bybel vormde vo de zionistn den basis vo te toogn dan ze recht han ip 't gebied in 't Middn-Ôostn en d' iprichtienge van de stoat Israël. Sedertdien kende de jounge stoat vele gewelddoadige conflictn, woavan dan der ênigte den dag van vandoage nog assan vôortdeurn. In de 19ste êeuwe wierdn de joodn vooral in Ôost-Europa zwoar vervolgd. Doadeure ountstound er e verlangn noar een eign joodsche stoat. Vo de joodn kost dat allêne mor in Palestina gevestigd wordn, want da was vor hunder 't beloofde land. De Joodsche journalist Theodor Herzl uut [[Ôostnryk-Hongareye]] richtte de zionistische bewegienge ip, die streefde noar en eign stoat. Je makte da verlangn bekend ip e zionistisch weireldcongres in [[1897]]. Palestina was ton nog e dêel van 't Ottomoans Ryk. De Turkn kwoamn sterk verzwakt uut den [[Êeste Weireldoorloge]] en in [[1920]] kwam Palestina e Brits mandoatgebied. Achter de [[Twidde Weireldoorloge]] vertrokkn d' overleevnde joodn van de nazi-concentroasjekampn massoal noa Palestina. In [[1947]] begost den Arabisch-Israëlischn Oorloge, e burgeroorloge tusschn Arabische en Joodsche inweuners van 't [[Brits Mandoatgebied Palestina]]. Israël sloagde derin van e grôot dêel van 't Brits gebied te verovern. Vele Palestynn vluchtegn weg of wierdn verdreevn deur d' Israëlische troepn. De [[14 meie|14ste meie]] [[1948]] riepn de joodn de stoat Israël uut. Doarip kwam d' immigroasje serieus ip gank. In d' êeste drie joar verdubbelde de joodsche bevolkienge. De gebeurs woarn nie gediend met die nieuwe situoasje en der volgdn nog vele oorloogn. Deur d' [[Verênigde Stoatn|Amerikoansche]] steun kost Israël e leger ipbouwn die sterker was of al de legers van d' omriengende landn t' hope. Tegenwôordig kent 't land vele probleemn met de Gazastrooke. In 2008 en 2012 moest Israël ingrypn deur de raketanvall'n van de terreurorganisoasje Hamas. Israël e zezelvn vrêed economisch ountwikkeld en et een ooger welvoartsniveau of zyn gebeurs. Vorol ip technologisch gebied blienkn z'uut. == Districtn == De districtn (''mechoz'', mêervoud: ''mechozot'') zyn: * Jeruzalem (''Jeroesjalajiem''), oofstad [[Jeruzalem]] * Nôordn (''Tsafon''), Nazareth * Haifa (''Chefa''), Haifa * Centrum (''Merkaz''), Ramla * Tel Aviv (''Tel Aviv''), Tel Aviv * Zuudn (''Darom''), Beër Sjeva De districtn Nôordn, Haifa, Centrum en Zuudn zyn ounderverdêeld in subdistrictn (''nafa'', mêervoud: ''nafot''). <gallery> File:Satellite image of Israel in January 2003.jpg|<center>[[Fotografie|Luchtfoto]] van Israël File:Jerusalem from mt olives.jpg|<center>De rotskoepel ip den Tempelberg File:Old Jerusalem, Temple Mount - Minaret.jpg|<center>De "minarette van Israel" ip den Tempelberg File:1 Palestine Pound 1939 Obverse.jpg|<center>Geld uut 1939. File:British Mandate Palestinian passport.jpg|<center>Een paspôort uut den tyd van 't [[Brits Mandoat Palestina]]. </gallery> == Politiek == === Parlement === 't Israëlische parlement bestoat uut êen Koamer (HaKneset - angeduud ols Knesset) met standoard 120 leedn.<ref>[https://en.idi.org.il/israeli-elections-and-parties/ Elections and Parties], Israel Democracy Institute</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! colspan=15 | Knesset — הכנסת |- ! rowspan=2 | party ! 26 <br> 2026 || 25 <br> 2022 || 24 <br> 2021 ! 23 <br> 2020 || 22 <br> 2019 b || 21 <br> 2019 a ! 20 <br> 2015 || 19 <br> 2013 || 18 <br> 2009 ! 17 <br> 2006 |- | HaLikud | || 32 || 30 | 36 || 32 || 35 | 30 || (20) || 27 | 12 |- | Yesh Atid | || 24 || 17 | (13) || (13) || (15) | 11 || 19 || | |- | HaTzionut HaDatit ¹ | || 14 || 6 | || || | || || | |- | HaMachane HaMamlakhti ² | || 12 || | || || | || || | |- | Shas | || 11 || 9 | 9 || 9 || 8 | 7 || 11 || 11 | 12 |- | Yahadut HaTorah | || 7 || 7 | 7 || 7 || 8 | 6 || 7 || 5 | 6 |- | Yisrael Beitenu | || 6 || 7 | 7 || 8 || 5 | 6 || (11) || 15 | | 11 |- | Ra'am | || 5 || 4 | || || | || || | |- | Hadash-Ta'al | || 5 || | || || 6 | || || | |- | Ha'Avoda ³ | || 4 || 7 | (7) || (6) || 6 | (18) || 15 || 13 | 19 |- | Kahol Lavan ⁴ | || || 8 | 33 || 33 || 35 | || || | |- | Yamina | || || 7 | 6 || 7 || | || || | |- | Hadash-Ta'al-Balad ⁵ | || || 6 | || || | || || | |- | Tikva Hadasha ⁶ | || || 6 | || || | || || | |- | Meretz | || || 6 | (7) || 5 || 4 | 5 || 6 || 3 | 5 |- | Hadash-Ta'al-Balad-Ra'am ⁵ | || [10] || [10] | 15 || 13 || [10] | 13 || [11] || [11] | [10] |- | Ha'Avoda-Gesher-Meretz | || || | 7 || || | || || | |- | Ha'Avoda-Gesher | || || | || 6 || | || || | |- | Miflagot HaYamin ⁷ | || || | || || 5 | || || | |- | Kulanu | || || | || || 4 | 10 || || | |- | Ra'am-Balad | || || | || || 4 | || || | |- | HaMaḥaneh HaẒiyoni ⁸ | || || | || || | 24 || || | |- | HaBayit HaYehudi ⁹ | || || | || || | 8 || 12 || 3 | |- | HaLikud-Yisrael Beitenu | || || | || || | || 31 || | |- | Hatnua | || || | || || | (6) || 6 || | |- | Ra'am-Ta'al | || || | || || | || 4 || 4 | 4 |- | Hadash | || || | || || | || 4 || 4 | 3 |- | Balad | || || | || || | || 3 || 3 | 3 |- | Kadima | || || | || || | || 2 || 28 | 29 |- | HaIhud HaLeumi ¹⁰ | || || | || || | || || 4 | 9 |- | Gil | || || | || || | || || | 7 |- ! totoal ! 120 || 120 || 120 ! 120 || 120 || 120 ! 120 || 120 || 120 ! 120 |- ! Ipkomst ! % || 70,6% || 67,4% ! 71,5% || 69,8% || 68,5% ! 72,3% || 67,8% || 64,8% ! 63,5% |} 2022: HaMachane HaMamlakhti = Kahol Lavan + Tikva Hadasha 2019-2020: Kahol Lavan = Hosen LeYisrael + Telem + Yesh Atid 2015: HaMaḥaneh HaẒiyoni = Ha'Avoda + Hatnua ¹ Religieus-Zionistische Party ² Party van Nationoale Êenheid ³ Arbeidsparty ⁴ Blauw en Wit ⁵ Gezoamenlyke Lyste: al-Qa'imah al-Mushtarakah / HaReshima HaMeshutefet ⁶ Nieuwe Hôop ⁷ Unie van Rechtse Partyen ⁸ Zionistische Unie ⁹ 't Joodse Uus ¹⁰ Nationoale Unie === Regerienge === De regerienge van Israël (Memshelet Yisra'el) bestoat uut een premier en ministers.<ref>[https://jewishvirtuallibrary.org/israel-government-cabinet-and-ministers Israeli Governments & Ministers], Jewish Virtual Library</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! colspan=10 | Memshelet Yisra'el — ממשלת ישראל |- ! nr || premier || party || periode |- | 37 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2022– |- | 36 || Yair Lapid || Yesh Atid || 2022–2022 |- | 36 || Naftali Bennett || Yamina || 2021–2022 |- | 32-35 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2009–2021 |- | 30-31 || Ehud Olmert || Kadima || 2006–2009 |- | 29-30 || Ariel Sharon || HaLikud / Kadima || 2001–2006 |- | 28 || Ehud Barak || Ha'Avoda || 1999–2001 |- | 27 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 1996–1999 |- | 26 || Shimon Peres || Ha'Avoda || 1995–1996 |- | 25 || Yitzhak Rabin || Ha'Avoda || 1992–1995 |- | 22-24 || Yitzhak Shamir || HaLikud || 1986–1992 |- | 21 || Shimon Peres || Ha'Avoda || 1984–1986 |- | 20 || Yitzhak Shamir || HaLikud || 1983–1984 |- | 18-19 || Menahem Begin || HaLikud || 1977–1983 |- | 17 || Yitzhak Rabin || Ha'Avoda || 1974–1977 |- | 14-16 || Golda Meir || Ha'Avoda || 1969–1974 |- | 11-13 || Levi Eshkol || Mapai / Ha'Avoda || 1963–1969 |- | 7-10 || David Ben-Gurion || Mapai || 1955–1963 |- | 5-6 || Moshe Sharett || Mapai || 1954–1955 |- | 0-4 || David Ben-Gurion || Mapai || 1948–1954 |- |} == Verwyziengen == <references/> == Externe koppeliengn == * [https://www.gov.il/en Israëlische overheid] * [https://www.cbs.gov.il/EN/Pages/default.aspx Central Bureau of Statistics] * [https://en.idi.org.il/ The Israel Democracy Institute] * [https://jewishvirtuallibrary.org/ Jewish Virtual Library] * [https://www.citypopulation.de/en/israel/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/israel/ Klimaatinfo] {{commonscat|Israel}} {{Landn in Azië}} [[Categorie:Israël| ]] fdpn5zlxra42r8lg08ddq6177rx8z9t 328660 328659 2026-10-29T10:09:21Z Vluvlu 31944 328660 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame=<big>Stoat Israël</big><br />מדינת ישראל (Medinat Yisrael)<br />دولة إسرائيل‎ (Dawlat Israïl) |woapen=Emblem of Israel.svg |vlagge=Flag of Israel.svg |koarte=[[Ofbeeldienge:LocationIsrael.svg|250px]] |koartebyschrift=Liggienge van Israël<br/>{{Coord|31|36|29|N|34|49|5|E|titelweergave=ja}} |toale=[[Hebreeuws]], [[Arabisch]] |hoofdstad=[[Jeruzalem]] |stoatsvorm=[[Republiek]] |stoatshoofd=President: [[Isaac Herzog]] |1e minister= [[Benjamin Netanyahu]] |ipp= 22.072 |inw= 10.203.000 (2026) <ref>[https://www.jpost.com/israel-news/article-908103 Israel in numbers], Jerusalem Post</ref> |dichtheid= 462 |munte=Israëlische shekel |tydzone=UTC+2<br /><small>(zomertyd: UTC+3) |landcode=IL, ISR |tillefong=(+972) |TLD=.il |fêestdag=[[14 meie]]<br /><small>(Ounofhankelik in [[1948]]) }} '''Israël''', officiel de '''Stoat Israël''', ([[Hebreeuws]]: מדינת ישראל - ''Medinat Yisraël''; [[Arabisch]]: دولة اسرائيل - ''Dawlat Israïl'') is e land in [[West-Azië]]. De bevolkienge telt ruum 10 miljoen mensen (2026). 't Grenst in 't nôordn an [[Libanon]], in 't nôordôostn an [[Syrië]], in 't ôostn an [[Jordanië]], in 't zuudn an [[Egypte]] en in 't westn an de [[Middellandse Zêe]]. Den hoofdstad en ook de grôotste stad van Israël is [[Jeruzalem]]. Andere belangryke steedn zyn Tel Aviv en Haifa. Een bekende stad in 't zuudn van 't land is Eilat. [[Ofbeeldienge:Is-map.PNG|thumb|left|<center>Koarte van Israël]] <br clear="left" /> De gebeurtenissen uut den [[Bybel]] speeln under voe 't grôotste dêel of in Israël. 't Land telt verschill'nde bevolkiengsgroepn, wovan de grôotstn dedie van de Joodn (75%). == Geschiedenisse == Den Bybel vormde vo de zionistn den basis vo te toogn dan ze recht han ip 't gebied in 't Middn-Ôostn en d' iprichtienge van de stoat Israël. Sedertdien kende de jounge stoat vele gewelddoadige conflictn, woavan dan der ênigte den dag van vandoage nog assan vôortdeurn. In de 19ste êeuwe wierdn de joodn vooral in Ôost-Europa zwoar vervolgd. Doadeure ountstound er e verlangn noar een eign joodsche stoat. Vo de joodn kost dat allêne mor in Palestina gevestigd wordn, want da was vor hunder 't beloofde land. De Joodsche journalist Theodor Herzl uut [[Ôostnryk-Hongareye]] richtte de zionistische bewegienge ip, die streefde noar en eign stoat. Je makte da verlangn bekend ip e zionistisch weireldcongres in [[1897]]. Palestina was ton nog e dêel van 't Ottomoans Ryk. De Turkn kwoamn sterk verzwakt uut den [[Êeste Weireldoorloge]] en in [[1920]] kwam Palestina e Brits mandoatgebied. Achter de [[Twidde Weireldoorloge]] vertrokkn d' overleevnde joodn van de nazi-concentroasjekampn massoal noa Palestina. In [[1947]] begost den Arabisch-Israëlischn Oorloge, e burgeroorloge tusschn Arabische en Joodsche inweuners van 't [[Brits Mandoatgebied Palestina]]. Israël sloagde derin van e grôot dêel van 't Brits gebied te verovern. Vele Palestynn vluchtegn weg of wierdn verdreevn deur d' Israëlische troepn. De [[14 meie|14ste meie]] [[1948]] riepn de joodn de stoat Israël uut. Doarip kwam d' immigroasje serieus ip gank. In d' êeste drie joar verdubbelde de joodsche bevolkienge. De gebeurs woarn nie gediend met die nieuwe situoasje en der volgdn nog vele oorloogn. Deur d' [[Verênigde Stoatn|Amerikoansche]] steun kost Israël e leger ipbouwn die sterker was of al de legers van d' omriengende landn t' hope. Tegenwôordig kent 't land vele probleemn met de Gazastrooke. In 2008 en 2012 moest Israël ingrypn deur de raketanvall'n van de terreurorganisoasje Hamas. Israël e zezelvn vrêed economisch ountwikkeld en et een ooger welvoartsniveau of zyn gebeurs. Vorol ip technologisch gebied blienkn z'uut. == Districtn == De districtn (''mechoz'', mêervoud: ''mechozot'') zyn: * Jeruzalem (''Jeroesjalajiem''), oofstad [[Jeruzalem]] * Nôordn (''Tsafon''), Nazareth * Haifa (''Chefa''), Haifa * Centrum (''Merkaz''), Ramla * Tel Aviv (''Tel Aviv''), Tel Aviv * Zuudn (''Darom''), Beër Sjeva De districtn Nôordn, Haifa, Centrum en Zuudn zyn ounderverdêeld in subdistrictn (''nafa'', mêervoud: ''nafot''). <gallery> File:Satellite image of Israel in January 2003.jpg|<center>[[Fotografie|Luchtfoto]] van Israël File:Jerusalem from mt olives.jpg|<center>De rotskoepel ip den Tempelberg File:Old Jerusalem, Temple Mount - Minaret.jpg|<center>De "minarette van Israel" ip den Tempelberg File:1 Palestine Pound 1939 Obverse.jpg|<center>Geld uut 1939. File:British Mandate Palestinian passport.jpg|<center>Een paspôort uut den tyd van 't [[Brits Mandoat Palestina]]. </gallery> == Politiek == === Parlement === 't Israëlische parlement bestoat uut êen Koamer (HaKneset - angeduud ols Knesset) met standoard 120 leedn.<ref>[https://en.idi.org.il/israeli-elections-and-parties/ Elections and Parties], Israel Democracy Institute</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! colspan=15 | Knesset — הכנסת |- ! rowspan=2 | party ! 26 <br> 2026 || 25 <br> 2022 || 24 <br> 2021 ! 23 <br> 2020 || 22 <br> 2019 b || 21 <br> 2019 a ! 20 <br> 2015 || 19 <br> 2013 || 18 <br> 2009 ! 17 <br> 2006 |- | HaLikud | || 32 || 30 | 36 || 32 || 35 | 30 || (20) || 27 | 12 |- | Yesh Atid | || 24 || 17 | (13) || (13) || (15) | 11 || 19 || | |- | HaTzionut HaDatit ¹ | || 14 || 6 | || || | || || | |- | HaMachane HaMamlakhti ² | || 12 || | || || | || || | |- | Shas | || 11 || 9 | 9 || 9 || 8 | 7 || 11 || 11 | 12 |- | Yahadut HaTorah | || 7 || 7 | 7 || 7 || 8 | 6 || 7 || 5 | 6 |- | Yisrael Beitenu | || 6 || 7 | 7 || 8 || 5 | 6 || (11) || 15 | | 11 |- | Ra'am | || 5 || 4 | || || | || || | |- | Hadash-Ta'al | || 5 || | || || 6 | || || | |- | Ha'Avoda ³ | || 4 || 7 | (7) || (6) || 6 | (18) || 15 || 13 | 19 |- | Kahol Lavan ⁴ | || || 8 | 33 || 33 || 35 | || || | |- | Yamina | || || 7 | 6 || 7 || | || || | |- | Hadash-Ta'al-Balad ⁵ | || || 6 | || || | || || | |- | Tikva Hadasha ⁶ | || || 6 | || || | || || | |- | Meretz | || || 6 | (7) || 5 || 4 | 5 || 6 || 3 | 5 |- | Hadash-Ta'al-Balad-Ra'am ⁵ | || [10] || [10] | 15 || 13 || [10] | 13 || [11] || [11] | [10] |- | Ha'Avoda-Gesher-Meretz | || || | 7 || || | || || | |- | Ha'Avoda-Gesher | || || | || 6 || | || || | |- | Miflagot HaYamin ⁷ | || || | || || 5 | || || | |- | Kulanu | || || | || || 4 | 10 || || | |- | Ra'am-Balad | || || | || || 4 | || || | |- | HaMaḥaneh HaẒiyoni ⁸ | || || | || || | 24 || || | |- | HaBayit HaYehudi ⁹ | || || | || || | 8 || 12 || 3 | |- | HaLikud-Yisrael Beitenu | || || | || || | || 31 || | |- | Hatnua | || || | || || | (6) || 6 || | |- | Ra'am-Ta'al | || || | || || | || 4 || 4 | 4 |- | Hadash | || || | || || | || 4 || 4 | 3 |- | Balad | || || | || || | || 3 || 3 | 3 |- | Kadima | || || | || || | || 2 || 28 | 29 |- | HaIhud HaLeumi ¹⁰ | || || | || || | || || 4 | 9 |- | Gil | || || | || || | || || | 7 |- ! totoal ! 120 || 120 || 120 ! 120 || 120 || 120 ! 120 || 120 || 120 ! 120 |- ! Ipkomst ! % || 70,6% || 67,4% ! 71,5% || 69,8% || 68,5% ! 72,3% || 67,8% || 64,8% ! 63,5% |} 2022: HaMachane HaMamlakhti = Kahol Lavan + Tikva Hadasha 2019-2020: Kahol Lavan = Hosen LeYisrael + Telem + Yesh Atid 2015: HaMaḥaneh HaẒiyoni = Ha'Avoda + Hatnua ¹ Religieus-Zionistische Party ² Party van Nationoale Êenheid ³ Arbeidsparty ⁴ Blauw en Wit ⁵ Gezoamenlyke Lyste: al-Qa'imah al-Mushtarakah / HaReshima HaMeshutefet ⁶ Nieuwe Hôop ⁷ Unie van Rechtse Partyen ⁸ Zionistische Unie ⁹ 't Joodse Uus ¹⁰ Nationoale Unie === Regerienge === De regerienge van Israël (Memshelet Yisra'el) bestoat uut een premier en ministers.<ref>[https://jewishvirtuallibrary.org/israel-government-cabinet-and-ministers Israeli Governments & Ministers], Jewish Virtual Library</ref> {|class="wikitable sortable" |- ! colspan=10 | Memshelet Yisra'el — ממשלת ישראל |- ! nr || premier || party || periode |- | 37 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2022– |- | 36 || Yair Lapid || Yesh Atid || 2022–2022 |- | 36 || Naftali Bennett || Yamina || 2021–2022 |- | 32-35 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 2009–2021 |- | 30-31 || Ehud Olmert || Kadima || 2006–2009 |- | 29-30 || Ariel Sharon || HaLikud / Kadima || 2001–2006 |- | 28 || Ehud Barak || Ha'Avoda || 1999–2001 |- | 27 || Benjamin Netanyahu || HaLikud || 1996–1999 |- | 26 || Shimon Peres || Ha'Avoda || 1995–1996 |- | 25 || Yitzhak Rabin || Ha'Avoda || 1992–1995 |- | 22-24 || Yitzhak Shamir || HaLikud || 1986–1992 |- | 21 || Shimon Peres || Ha'Avoda || 1984–1986 |- | 20 || Yitzhak Shamir || HaLikud || 1983–1984 |- | 18-19 || Menahem Begin || HaLikud || 1977–1983 |- | 17 || Yitzhak Rabin || Ha'Avoda || 1974–1977 |- | 14-16 || Golda Meir || Ha'Avoda || 1969–1974 |- | 11-13 || Levi Eshkol || Mapai / Ha'Avoda || 1963–1969 |- | 7-10 || David Ben-Gurion || Mapai || 1955–1963 |- | 5-6 || Moshe Sharett || Mapai || 1954–1955 |- | 0-4 || David Ben-Gurion || Mapai || 1948–1954 |- |} == Verwyziengen == <references/> == Externe koppeliengn == * [https://www.gov.il/en Israëlische overheid] * [https://www.cbs.gov.il/EN/Pages/default.aspx Central Bureau of Statistics] * [https://en.idi.org.il/ Israel Democracy Institute] * [https://jewishvirtuallibrary.org/ Jewish Virtual Library] * [https://www.citypopulation.de/en/israel/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/israel/ Klimaatinfo] {{commonscat|Israel}} {{Landn in Azië}} [[Categorie:Israël| ]] 5jpvaz7zzf3ahmq4qomn3ik8ynlrrsf 0 20025 328653 318596 2026-10-29T09:31:53Z Vluvlu 31944 328653 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hollandsche gemêente |noame=Utrecht |woapn=Utrecht gemeente wapen.svg |vlagge=Flag of Utrecht city.svg |koarte=NL - locator map municipality code GM0344 (2016).png |koarte2=Gem-Utrecht-OpenTopo.jpg |provinsje=Utrecht (provinsje) |latitudeGraden=52 |latitudeMinuten=5 |latitudeSeconden= |longitudeGraden=5 |longitudeMinuten=7 |longitudeSeconden= |ipp= 99,21 |land= 93,85 |woater= 5,36 |inw= 378.121 |joar= 2026 |dichtheid= 4029 |hoofdplekke=Utrecht |burgemêester=Sharon Dijksma |party=PvdA |postcode=3451-3585 |web=[https://www.utrecht.nl/ www.utrecht.nl] }} '''Utrecht''' es e stad en [[gemêente]] in [[Holland]] en den [[hoofdstad]] van de [[provinsje]] [[Utrecht (provinsje)|Utrecht]]. 't Is de vierde grotste stad van Holland en 't ligt an de woaterweegn 't [[Amsterdam-Reynkanoal]], Biltsche Grift, de [[Kromme Reyn]], 't [[Merwedekanoal]], de Voartsche Reyn en d' [[Utrechtse Vecht]] die in 't [[Eemmeer]] uutmoundn. Der weunn oungeveer 378.000 menschn in de gemêente en oungeveer 327.000 menschn in de stad (2026). De stad is administratief ounderverdêeld in tien wykn die were zyn ounderverdêeld in sub-wykn. Utrecht dankt zyn noame Domstad an de Domtorre die in de stad stoat. In Utrecht stoa de twêede grôotstn [[universiteit]] van Olland, achter [[Amsterdam]]. Utrecht is ôok e grotere studentestad, want der zyn nog vele hogeschooln. Ook hèt 't een modern overdekt wienkelcenter [[Hoog Catharijne]] (HC) genoamd.<ref>[http://www.hoogcatharijne.nl/ Hoog Catharijne, Hét winkelcentrum in hartje Utrecht] hoogcatharijne.nl</ref> ==De geschiedenisse van Utrecht== Utrecht is ountstoan by de splitsienge van twêe riviern, de [[Reyn]] en de [[Lek (riviere)|Lek]]. In 't joar 47 achter [[Jezus van Nazareth|Christus]] wierd Utrecht een ounderdêel van de nôordelyke grenze van 't [[Romeins Ryk]].<ref>[http://www.hetutrechtsarchief.nl/werkstukken/onderwerpen/ontstaan-utrecht Het ontstaan van de stad Utrecht (tot 1000)] Het Utrechts Archief</ref> De noame Utrecht is van die periode en ofkomstig van 't [[Latyn]] "Traiectum". 't Duudt ip e plekke woar in de Romeinschn tyd de riviere de [[Reyn]] deurwoadboar of over te steekn was. De stad wos in 't joar 1808 tydelik den hoofdstad van 't Keunienkryk Holland, lik dat Holland in dien tyd noemdege. [[Ofbeeldienge:Korte-Nieuwstraat Domtoren Utrecht Nederland.JPG|thumb|left|<div class="center">Zicht ip de Domtorre (112 meter hoge)</div>]] <br clear="left" /> In de binnestad van Utrecht stoan vele grôte ryksmonumentoale uzen. De grachtngordel uut de 10ste êeuwe met d' hoofdgrachtn Kromme Nieuwegracht, Oude Gracht en Plompetorengracht. Loater kwoamn doar ook nog de Catharijnesingel, Nieuwegracht en Keizersgracht by. [[Ofbeeldienge:Nobelstraat Utrecht Nederland.JPG|thumb|left|<div class="center">Zicht ip de Nobelstroate an de Drift in 't center van Utrecht</div>]] [[Ofbeeldienge:Exterieur Centraal Museum.jpg|thumb|left|<div class="center">Fotto van 't dick bruna huis lienks en 't Stedelik Museum reks.</div>]] <br clear="left" /> Bekende musea in Utrecht zyn 't Spoorwegmuseum,<ref>[http://www.spoorwegmuseum.nl/ Spoorwegmuseum] spoorwegmuseum.nl</ref> 't Bertje Boerhave museum,<ref>[https://web.archive.org/web/20150616071210/http://www.bezoek-utrecht.nl/event/kruideniersmuseum-betje-boerhave Bertje Boerhave museum] bezoek-utrecht.nl (gearchivêerd)</ref> 't Rietveld Schröderhuis (stoa sedert 2000 ip de lyste van [[UNESCO weirelderfgoed]]), 't Sterrenwacht Sonnenborgh, 't Stedelik Museum en 't museum dick bruna huis alletwêe an d' Agnietenstroate.<ref>[http://centraalmuseum.nl/bezoeken/locaties/dick-bruna-huis/ Centraalmuseum en het dick bruna huis] centraalmuseum.nl</ref> ==Sport== Foetbolploeg [[FC Utrecht]] komt uut in de eredivisie en speelt thuuswedstrydn in Stadion Galgenwaard. ==Trivia== Up zaterdag [[4 juli]] [[2015]] ging in Utrecht de [[Rounde van Vrankryk]] van start.<ref>[http://www.touretappe.nl/tour-de-france-2015-parcours/ De Tour de France 2015 - Parcours en etappes ]touretappe.nl</ref> ==Bekende Utrechters== *[[Anton Geesink]], nationoal kampioen worsteln, weireld- en olympisch kampioen judo en lid van 't Internationaal Olympisch Comité (IOC). Je wordt algemêen anzien lik de bestn judoka oller tydn. *[[Wesley Sneijder]], foetbollist *[[Marco van Basten]], foetbollist en trainer ==Referensjes== <references/> ==Externe koppeliengn== * [https://web.archive.org/web/20220616080252/https://www.plaatsengids.nl/utrecht-gemeente Plaatsengids (gearchivêerd)] * [https://allecijfers.nl/gemeente/utrecht/ AlleCijfers] {{Commonscat|Utrecht (city)|Utrecht (stad)}} {{Hoofdsteedn Hollandsche provinsjes}} [[Categorie:Utrecht (stad)| ]] [[Categorie:Plekke in Utrecht (provinsje)]] [[Categorie:Stad in Olland]] nvp0oxmwwxzg0sxq154swypzd5bihb4 0 20815 328613 288707 2026-10-28T12:42:39Z CommonsDelinker 364 Replacing Cykoria_podroznik_pokroj.jpg with [[File:Cichorium_intybus_Cykoria_podróżnik_pokrój_2005-07_Sołtysowice.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR1|Criterion 1]] (original uploader’s 328613 wikitext text/x-wiki {{Taxobox|type= plant | naam= Chicoreie | afbeelding=Cichorium intybus Cykoria podróżnik pokrój 2005-07 Sołtysowice.jpg | afbeeldingtekst=''Cichorium intybus'' (Chicoreie) | rijk= [[Plantae]] (Plantn) | onderrijk= [[Embryophyta]] (Landplantn) | stam= [[Magnoliophyta]] (Blommeplantn) | orde= [[Asterales]] | familie=[[Asteraceae]] (Asterachtign of composietachtign) | geslacht= ''[[Cichorium]]'' | taxon= [[Sôorte (biologie)|Sôorte]] | w-naam= ''Cichorium intybus'' | auteur= [[L.]] | datum= 1753 }} '''Chicoreie''' ('''''Cichorium intybus''''') is e kruudachtige, vaste [[bloeinde plante]] van de familie [[asterachtign]] (''Asteraceae''). == Kenmerkn == De plante komt 30–120&nbsp;cm hoge en et e sterke penwortel, e sterk vertakte stiengel en blêekblowe blommetjes die mêestal allêne moa 's nuchtnds oopn zyn. Wilde chicoreie bloeit in juli en ogustus, somtyds toet in 't noajoar. == Variëteitn == Der zyn verschillige gekweikte variëteitn lyk: *[[Chicong]] (''Cichorium intybus var. foliosum'') *Groenloof (''Cichorium intybus var. foliosum'') *Radicchio rosso, Italioansche variant (''Cichorium intybus var. foliosum'') *[[Krotte]] of frut (''Cichorium intybus var. sativum'') . Toet in de Tweide Weireldoorloge wierd er van de wortel surrogoatkaffie gemakt. Teegnwoordig gebruukn ze chicoreie tegoare met andere ingrediëntn in kaffievervangers. <gallery widths="175" heights="175"> Ofbeeldienge: Witlof en wortel.jpg|<center>Chicongs met de wortel Ofbeeldienge: ZuckerhutPflanzeKopf.jpg|<center>Groenloof Ofbeeldienge: RadicchioChioggiaBestand.jpg|<center>Radicchio </gallery> == Geneeskunde == De plante geneest moagklachtn en bevordert de galwerkienge. {{Commonscat|Cichorium intybus}} [[Categorie:Asterachtige]] 01vy9rcpbg9tit6xwjanvfnh3gwf89g 14 23234 328623 294492 2026-10-28T15:16:59Z Ясамойла 16007 дапаўненьне 328623 wikitext text/x-wiki Gebruikers in deze categorie geven aan dat zij kennis van de taal Wit-Russisch hebben. {{Commonscat|User be}} [[Categorie:Wikipedia:Babel|be]] gl61fkngq2e9s9anyj3ua7mo9fr2uzj 328624 328623 2026-10-28T15:18:00Z Ясамойла 16007 дапаўненьне 328624 wikitext text/x-wiki Gebruikers in deze categorie geven aan dat zij kennis van de taal Belarussisch hebben. {{Commonscat|User be}} [[Categorie:Wikipedia:Babel|be]] e0pfrakrx8n06f3xfq71bcrlkxk7956 14 28060 328629 319633 2026-10-28T18:15:40Z Zeisterre 178 Zeisterre heeft de pagina [[Categorie:Belgisch gouverneur]] hernoemd naar [[Categorie:Belgische gouverneur]] zonder een doorverwijzing achter te laten 319633 wikitext text/x-wiki [[Categorie:Belgische polletieker|Gouverneur]] [[Categorie:Gouverneur]] aofjgnhrck201pth7p96igavxs3ux3m 14 28073 328631 319966 2026-10-28T18:17:23Z Zeisterre 178 328631 wikitext text/x-wiki [[Categorie:Polletiek in West-Vloandern]] [[Categorie:Belgische gouverneur|West-Vloandern]] 16vfz837jvnxjkievm0k036de3c2qss 0 28700 328619 328461 2026-10-28T13:55:38Z ~2026-57240-23 32038 /* Gestorvn */ 328619 wikitext text/x-wiki <div class="center">[[2023]] - [[2024]] - [[2025]] - '''2026''' - [[2027]] - [[2028]] - [[2029]]</div> 't Joar '''2026''' is e geweun joar die begunt ip e [[dunderdag]] in de [[Gregorioansche kalender]]. 't Is 't 26e joar van 't 3e millennium en van d' 21e êeuwe en 't zeevnste joar van 't decennium 2020-2029. == Gebeurtenissn == ;januoari * [[1 januoari|1]] - [[Bulgareye]] voert den [[euro]] in en komt den 21e lidstoat van d' eurozone. * 1 - [[Cyprus]] pakt 't voorzitterschap van de Road van d' Europeesche Unie over. * 1 - In 't [[Zwitserland|Zwitsers]] ski-oord Crans-Montana valln te minste 40 dooie deur e brand in e bar (Le Constellation). * [[3 januoari|3]] - De [[Verênigde Stoatn]] voern luchtanvalln uut ip [[Venezuela]] en arresteern de Venezoloansche president [[Nicolás Maduro]]. * [[7 januoari|7]] - In Minneapolis, [[Minnesota]], [[Verênigde Stoatn]], schiet een ICE-agent (U.S. Immigration and Customs Enforcement) e 37-joarige Amerikoansche vrouwe dôod. In de doaripvolgnde doagn breekn hevige protestn uut over 't incident. * [[10 januoari|10]] - D' [[Iran|Iraneesche]] protestn teegn 't islamitisch regime, die ip 28 december 2025 begost zyn, wordn heviger. 't Internet is al verschillige doagn ofgeslootn. Doarom is 't moeilik vor informoasje deure te krygn vanuut Iran. * [[18 januoari|18]] - Achter dat den Amerikoansche president Trump gedreigd hèt met extra invoerheffiengen vo landn die [[Groenland]] militair willn steunn, verkloarn acht betrokkn Europeesche landn gezoamelik dat de dreigienge van Trump vo Groenland t' annexeern e gevoarlike negatieve spiroal riskeert en de transatlantische betrekkiengn oundermynt. * 18 - In Adamuz, in 't zuudn van [[Spanje]], in de provinsje [[Andalusië]], zyn 2 hogesnelheidstreings ountspoord. Der valln minstns 42 dôoie en mêer of 150 gekwetste. * [[19 januoari|19]]-[[23 januoari|23]] - 't 56e World Economic Forum wordt g'houdn in Davos, [[Zwitserland]]. * [[22 januoari|22]] - In de marge van 't World Economic Forum in Davos hèn de leiders van e 20-tal landn 't handvest van de Vredesroad (''Board of Peace'') van den Amerikoansche president [[Donald Trump]] oundertêkend. De mêeste Europeesche landn doen der nie an mee. D' organisoasje is deur Trump ipgericht vo de vredeshandhoavienge over hêel de weireld te bevordern. * [[27 januoari|27]] - D' [[Europeesche Unie]] en [[Indië]] sluutn e vryhandelsoverêenkomst achter bykan twientig joar ounderhandeln. ;februoari * [[5 februoari|5]] - Der komt een ende an 't 'New START-verdrag', die strategische kernwoapns tusschn de Verênigde Stoatn en Rusland beperkt. * [[6 februoari|6]] t/m [[22 februoari|22]] - De 25ste Olympische Wienterspeeln wordn g'houdn in [[Milaan]] en Cortina d'Ampezzo, [[Itoalië]]. * [[8 februoari|8]] - Portugeesche presidentsverkiezienge: de socialistische kandidoat António José Seguro wordt verkoozn tout president van [[Portugal]]. * [[12 februoari|12]] - Achter 613 doagn ounderhandeln, krygt 't [[Brussels Hoofdstedelik Gewest]] e nieuwe regerienge. Twêe doagn loater wordt 't beëdigd en Boris Dilliès ([[MR]]) wordt de nieuwe minister-president. * [[19 februoari|19]] - Den [[Grôot-Brittannië|Britschn]] ex-prins Andrew Mountbatten-Windsor wordt ip zyn landgoed in Sandringham g'arresteerd deur de poliesje, omdat 'n dervan verdacht wordt dat ie een ambtsmisdryf zou gepleegd hèn. * [[23 februoari|23]] - [[Holland]] krygt e nieuwe regerienge: 't minderheids[[kabinet-Jetten]], bestoande uut [[D66]], [[VVD]] en [[CDA]]. * [[26 februoari|26]] - De regerienge van [[Pakistan]] verkloart den oorlog an de Taliban in [[Afghanistan]]. * [[28 februoari|28]] - De Verênigde Stoatn en Israël lanceern anvalln ip [[Iran]], woarby verschillige hoge Iroansche functionoarissn gedôod wordn, woarounder den hoogste leider Ali Khamenei. Iran lanceert vergeldiengsanvalln teegn Amerikoansche militaire boasissn in de Golf. ;moarte * [[2 moarte|2]] - De [[Libanon|Libaneesche]] militante groep Hezbollah lanceert anvalln teegn Israël os vergeldienge vo de môord ip den Iroanschn Ipperste Leider, Ali Khamenei. * [[9 moarte|9]] - D' Iroansche elite hèt Mojtaba Khamenei, de zeune van de vermôorde ayatollah Ali Khamenei, gekoozn ols nieuwe hoogste leider van 't land. * [[13 moarte|13]] - D' Amerikoansche luchtmacht voert e grôotschoalig bombardement uut ip 't eiland Kharg, 't belangrykste olie-exportknooppunt van Iran in de [[Perzische Golve]]. * [[24 moarte|24]] - 't Iroans ministerie van Buutnlandsche Zoakn lat per brief weetn an de [[Verênigde Noaties]] da scheepn die nie geboundn zyn an de Verênigde Stoatn of Israël, deur de [[Stroate van Hormuz]] kunn voarn. * 24 - Parlementsverkieziengn in 't Keunienkryk [[Denemarkn]]: De coaliesje van premier Mette Frederiksen verliest heur mêerderheid in 't parlement. ;april * [[1 april|1]] - NASA lanceert d' Artemis II-missie, d' êerste bemande vlucht noa de [[moane]] sedert Apollo 17 in 1972. * [[7 april|7]] - Achter een ultimoatum van den Amerikoansche president Trump over de Stroate van Hormuz, kommn de Verênigde Stoatn en Iran overêen met e woapnstilstand van twêe weekn via bemiddelienge van [[Pakistan]]. * [[8 april|8]] - Israël voert de bombardementn ip Hezbollah in Libanon ip. Der valln e goeie 300 dôo en mêer of duusd gekwetste. * [[10 april|10]] - De bemannienge van Artemis II kêert mè succes were noa d' [[eirde (planete)|eirde]] en stort veilig nere in de [[Stilln Oceoan]] dichte by San Diego. * [[12 april|12]] - Parlementsverkieziengn in [[Hongareye]]: D' Hongoarsche oppositiepartie Tisza, ounder leidienge van Peter Magyar, wint de verkieziengn, woarmee dat er een ende komt an 16 joar Fidesz-KDNP-regerienge van premier Viktor Orbán. * [[19 april|19]] - Parlementsverkieziengn in [[Bulgareye]]: Progressief Bulgareye, de coaliesje van ex-president Rumen Radev, wint de verkieziengn mè 44% van de stemmn en e mêerderheid van de zetels. ;meie * [[1 meie|1]] - De Verênigde Arabische Emiroatn verloatn den OPEC, achter zes decennia lidmoatschap. * [[12 meie|12]] - [[16 meie|16]] - 't Euroviezje Songfestival 2026 wordt g'houdn in [[Weenn]], Ôostnryk. De Bulgoarsche Dara wint mè 't liedje "Bangaranga". 't Is den êerste ki da [[Bulgareye]] 't festival wint. * [[16 meie|16]] - De Weireldgezoundheidsorganisoasje (WHO) roept een ebola-uutbroak in de [[Democroatische Republiek Congo]] en Oeganda uut tout een internationale nôodsituoasje ip gebied van de volksgezoundheid. * [[20 meie|20]] - De [[Verênigde Stoatn]] kloagn de vroegere [[Cuba|Cuboansche]] president Raúl Castro (94) an vo zyn rolle by 't nereschietn van twi vliegers van e Cuboans-Amerikoansche humanitaire organisoasje in 1996. * [[22 meie|22]] - By een ountploffienge van [[goaze]] in e koolmyne in Shanxi, [[China]], zyn te minste 90 mynwerkers gestorvn. * [[26 meie|26]] - E schoolbus mè lêerliengn van e schole vo buutngeweun ounderwys in [[Buggenhout]], rydt teegn e slagboom en komt in botsienge met e tring. Der valln vier dôo, twi joungers, de chauffeur en de begeleidster. ;juni * [[8 juni|8]] - E zwoare [[eirdbevienge]] met e kracht van 7,8 ip de [[schoale van Richter]] treft de [[Filipynn]], de sterkstn van 't land sedert 1990. * [[11 juni|11]] - 't 23e [[Weireldkampioenschap foetbol]] goat deure van 11 juni t/m 19 juli in [[Canada]], [[Mexico]] en de [[Verênigde Stoatn]]. * [[12 juni|12]] - Elon Musk wordt den êerste biljonair ter weireld achter da zyn ruumtevoartbedryf SpaceX g'introduceerd wordt ip de beurze. * [[15 juni|15]] - De Verênigde Stoatn en Iran moakn e vorlopig akkôord bekend vo den Iranoorlog te beëndign en de [[Stroate van Hormuz]] t' heropenn. * [[17 juni|17]] - Zwoare hittegolve in West- en Zuud-Europa, die in België deurt van 17 juni toet 29 juni. * [[21 juni|21]] - De rechtsche kandidoat Abelardo de la Espriella wint de presidentsverkieziengn in [[Colombia]]. * [[22 juni|22]] - Keir Starmer makt zyn oentslag bekend als êerste minister van 't [[Verênigd Keunienkryk]]. * [[24 juni|24]] - E zwoare eirdbevienge met e kracht van 7,5 ip de [[schoale van Richter]] treft [[Venezuela]]. ;juli * [[1 juli|1]] - De Hollandsche partyen [[GroenLienks]] en [[Party van de Arbeid (Holland)|Party van de Arbeid]] fusioneren ounder de noame [[Progressief Holland]] (PRO). * [[4 juli|4]] - [[9 juli|9]] - Stoatsbegroavienge van Ali Khamenei, den hoogste leider van Iran die binst den Iranoorlog vermôord wierd. * [[7 juli|7]] - [[8 juli|8]] - De NAVO-top van 2026 goat deure in Ankara, [[Turkeye]]. * [[10 juli|10]] - 't Zuudn van Europa oendergoat een uutzoenderlike hittegolve. By zwoare nateur-en busbrandn in en roend 't Zuud-Spoans bergdorp Bédar (Almería), stervn 13 menschn, woaroender drie Belgn. * [[12 juli|12]] - Zwoare brand in 't Bus van Fontainebleau, dichte by Parys. D' Autoroute du Soleil, de drukke boane noa 't zuudn van Vrankryk, wordt ofgeslootn. * [[19 juli|19]] - Finalle van 't [[Weireldkampioenschap foetbol|WK foetbal]] 2026: Spanje versloat titelverdediger Argentinië met 1–0 in de verlengienge en verovert doarmee achter 16 joar zyn twêede weireldtitel. * [[20 juli|20]] - Andy Burnham wordt deur keunienk Charles III benoemd toet premier van 't [[Verênigd Keunienkryk]], als ipvolger van Keir Starmer. ;ogustus * [[7 ogustus|7]] - [[Saoedi-Arabië]], [[Turkeye]] en [[Pakistan]] sluutn een defensiepact ('t [[Mekka]]pact). * [[14 ogustus|14]]-[[31 ogustus]] - Zware brand ip de [[Hoge Veenn]]. * [[26 ogustus|26]] - Grôte overstromienge in [[Nepal]] en [[Tibet]]. ; september * [[22 september|22]] - Akkôord tuss'n de [[Verênigde Stoaten van Amerika|Verênigde Stoaten]], [[Groenland]] en [[Denemarkn]]. ; oktober * [[7 oktober|7]] - E [[eirdbevienge]] met e kracht van 1,9 in [[Ruuslee]]. * [[25 oktober|25]] - De lienkse Lula wint de [[Brazilië|Brazilioanse]] presidentsverkieziengn van de rechtse Bolsonaro jr. == Gestorvn == ;januoari * [[4 januoari|4]] - Kamiel Dierckx (84), Vlamschn basketter * [[8 januoari|8]] - Astrid Roemer (78), Surinoams-Hollandsche schryfster * 8 - Wim Van Belleghem (62), West-Vlamsche roeier * [[17 januoari|17]] - Rita Smets (96), Vlamsche actrice * [[19 januoari|19]] - Valentino Garavani (93), Italioansche modeountwerper * [[30 januoari|30]] - Catherine O'Hara (71), Canadees-Amerikoansche actrice ;februoari * [[2 februoari|2]] - Chris Van den Abeele (61), Vlamsche journalist * [[4 februoari|4]] - François Beukelaers (88), Vlamschn acteur en zanger * [[11 februoari|11]] - Cees Nooteboom (92), Hollandsche schryver * 11 - James Van Der Beek (48), Amerikoanschn acteur * [[15 februoari|15]] - Robert Duvall (95), Amerikoanschn acteur * [[16 februoari|16]] - Billy Steinberg (74), Amerikoansche liedjesschryver * [[17 februoari|17]] - Jesse Jackson (84), Amerikoansche predikant, polletieker en burgerrechtnactivist * [[21 februoari|21]] - Koos Postema (93), Hollandsche radio- en tv-presentateur * [[27 februoari|27]] - Neil Sedaka (86), Amerikoansche zanger * [[28 februoari|28]] - Ali Khamenei (86), ayatollah en ipperste leider van Iran ;moarte * [[1 moarte|1]] - Gary Walker (Gary Leeds) (83), Amerikoanschn drummer en zanger * [[6 moarte|6]] - Jan Lenferink (80), Hollandsche radio- en tv-moaker * [[10 moarte|10]] - Luc Van der Kelen (77), Vlamsche journalist * [[22 moarte|22]] - Lionel Jospin (88), Fransche premier ;april * [[11 april|11]] - Sonja Barend (86), Hollandsche tv-presentatrice * [[17 april|17]] - Nathalie Baye (77), Fransche actrice * [[19 april|19]] - Desmond Morris (98), Iengelsche zoöloog, publicist, kunstschilder en tv-presentateur ;meie * [[5 meie|5]] - Hans Otten (55), Vlamsche presentateur, tv- en radiomoaker * [[18 meie|18]] - Étienne Davignon (93), Belgische diplomoat, polletieker en oundernemer * [[22 meie|22]] - Paul Weenen (89), West-Vlamschn basketter * [[26 meie|26]] - Martine Prenen (62), Vlamsche presentatrice en journaliste ;juni * [[3 juni|3]] - Margriet Hermans (72), Vlamsche zangeresse, actrice, tv-presentatrice en politica * [[10 juni|10]] - Wim T. Schippers (83), Hollandsche programmoaker, stemacteur, schryver en kunstnoare * [[11 juni|11]] - David Hockney (88), Iengelsche kunstschilder * [[18 juni|18]] - François Englert (93), Belgische fysicus en Nobelpryswinnoare ;juli * [[1 juli|1]] - [[Roger Vangheluwe]] (89), West-Vlamsche gêestelikn * [[8 juli|8]] - Bonnie Tyler (75), [[Wales|Welshe]] zangeresse * [[11 juli|11]] - Lindsey Graham (71), Amerikoansche polletieker * [[13 juli|13]] - Sam Neil (78), Nieuw-Zêelandschn acteur en regisseur * [[20 juli|20]] - Kevin Keegan (75), Iengelsche foetballist en trainer * [[24 juli|24]] - Ida d'Hooghe (94), Vlamsche omroepster * [[31 juli|31]] - Jerney Kaagman (79), Hollandsche zangeresse ;ogustus * [[6 ogustus|6]] - Peter Faber (82), Hollandsche acteur * [[12 ogustus|12]] - Jacques Wallage (79), Hollandsche polletieker * [[25 ogustus|25]] - Dolly Parton (80), Amerikoansche zangeresse * [[27 ogustus|27]] - Ratko Mladić (84), [[Bosnië-Herzegovina|Bosnisch-Servisch]] generoal en ôorlogsmisdoadiger * [[28 ogustus|28]] - Harald V van Nôorweegn (89), keunienk van [[Nôorweegn]] * [[31 ogustus|31]] - Édouard Balladur (97), Fransche premier * [[31 ogustus|31]] - Elco Brinkman (78), Hollandsche polletieker * [[31 ogustus|31]] - Ada Yonath (87), [[Israël]]ische scheikundige, winnoaresse van [[Nobelprys]] vô [[scheikunde]] in 2009 ; september * [[17 september|17]] - Chris Boni (90), Vlamsche actrice * [[24 september|24]] - Hedwig Speliers (91), West-Vlamsche dichter * [[30 september|30]] - Paulien Cornelisse (50), Hollandsche schryfster en cabaretier ; oktober * [[5 oktober|5]] - Jim Bakker (86), Amerikoansche TV-evangelist * [[17 oktober|17]] - Maarten Spanjer (73), Hollandsche acteur en schryver * [[20 oktober|20]] - Bram van Erkel (94), Hollandsche tv-regisseur en -presentateur * [[21 oktober|21]] - [[Jozef Deleu]] (89), West-Vlamsche dichter en schryver * [[25 oktober|25]] - Rudi Fuchs (84), Hollandsche kunsthistoricus {{commonscat|2026}} [[Categorie:2020-2029]] 9xoh8kftpue3k2ivfm8yo4c0xm13oay 328620 328619 2026-10-28T13:56:30Z ~2026-57240-23 32038 /* Gestorvn */ 328620 wikitext text/x-wiki <div class="center">[[2023]] - [[2024]] - [[2025]] - '''2026''' - [[2027]] - [[2028]] - [[2029]]</div> 't Joar '''2026''' is e geweun joar die begunt ip e [[dunderdag]] in de [[Gregorioansche kalender]]. 't Is 't 26e joar van 't 3e millennium en van d' 21e êeuwe en 't zeevnste joar van 't decennium 2020-2029. == Gebeurtenissn == ;januoari * [[1 januoari|1]] - [[Bulgareye]] voert den [[euro]] in en komt den 21e lidstoat van d' eurozone. * 1 - [[Cyprus]] pakt 't voorzitterschap van de Road van d' Europeesche Unie over. * 1 - In 't [[Zwitserland|Zwitsers]] ski-oord Crans-Montana valln te minste 40 dooie deur e brand in e bar (Le Constellation). * [[3 januoari|3]] - De [[Verênigde Stoatn]] voern luchtanvalln uut ip [[Venezuela]] en arresteern de Venezoloansche president [[Nicolás Maduro]]. * [[7 januoari|7]] - In Minneapolis, [[Minnesota]], [[Verênigde Stoatn]], schiet een ICE-agent (U.S. Immigration and Customs Enforcement) e 37-joarige Amerikoansche vrouwe dôod. In de doaripvolgnde doagn breekn hevige protestn uut over 't incident. * [[10 januoari|10]] - D' [[Iran|Iraneesche]] protestn teegn 't islamitisch regime, die ip 28 december 2025 begost zyn, wordn heviger. 't Internet is al verschillige doagn ofgeslootn. Doarom is 't moeilik vor informoasje deure te krygn vanuut Iran. * [[18 januoari|18]] - Achter dat den Amerikoansche president Trump gedreigd hèt met extra invoerheffiengen vo landn die [[Groenland]] militair willn steunn, verkloarn acht betrokkn Europeesche landn gezoamelik dat de dreigienge van Trump vo Groenland t' annexeern e gevoarlike negatieve spiroal riskeert en de transatlantische betrekkiengn oundermynt. * 18 - In Adamuz, in 't zuudn van [[Spanje]], in de provinsje [[Andalusië]], zyn 2 hogesnelheidstreings ountspoord. Der valln minstns 42 dôoie en mêer of 150 gekwetste. * [[19 januoari|19]]-[[23 januoari|23]] - 't 56e World Economic Forum wordt g'houdn in Davos, [[Zwitserland]]. * [[22 januoari|22]] - In de marge van 't World Economic Forum in Davos hèn de leiders van e 20-tal landn 't handvest van de Vredesroad (''Board of Peace'') van den Amerikoansche president [[Donald Trump]] oundertêkend. De mêeste Europeesche landn doen der nie an mee. D' organisoasje is deur Trump ipgericht vo de vredeshandhoavienge over hêel de weireld te bevordern. * [[27 januoari|27]] - D' [[Europeesche Unie]] en [[Indië]] sluutn e vryhandelsoverêenkomst achter bykan twientig joar ounderhandeln. ;februoari * [[5 februoari|5]] - Der komt een ende an 't 'New START-verdrag', die strategische kernwoapns tusschn de Verênigde Stoatn en Rusland beperkt. * [[6 februoari|6]] t/m [[22 februoari|22]] - De 25ste Olympische Wienterspeeln wordn g'houdn in [[Milaan]] en Cortina d'Ampezzo, [[Itoalië]]. * [[8 februoari|8]] - Portugeesche presidentsverkiezienge: de socialistische kandidoat António José Seguro wordt verkoozn tout president van [[Portugal]]. * [[12 februoari|12]] - Achter 613 doagn ounderhandeln, krygt 't [[Brussels Hoofdstedelik Gewest]] e nieuwe regerienge. Twêe doagn loater wordt 't beëdigd en Boris Dilliès ([[MR]]) wordt de nieuwe minister-president. * [[19 februoari|19]] - Den [[Grôot-Brittannië|Britschn]] ex-prins Andrew Mountbatten-Windsor wordt ip zyn landgoed in Sandringham g'arresteerd deur de poliesje, omdat 'n dervan verdacht wordt dat ie een ambtsmisdryf zou gepleegd hèn. * [[23 februoari|23]] - [[Holland]] krygt e nieuwe regerienge: 't minderheids[[kabinet-Jetten]], bestoande uut [[D66]], [[VVD]] en [[CDA]]. * [[26 februoari|26]] - De regerienge van [[Pakistan]] verkloart den oorlog an de Taliban in [[Afghanistan]]. * [[28 februoari|28]] - De Verênigde Stoatn en Israël lanceern anvalln ip [[Iran]], woarby verschillige hoge Iroansche functionoarissn gedôod wordn, woarounder den hoogste leider Ali Khamenei. Iran lanceert vergeldiengsanvalln teegn Amerikoansche militaire boasissn in de Golf. ;moarte * [[2 moarte|2]] - De [[Libanon|Libaneesche]] militante groep Hezbollah lanceert anvalln teegn Israël os vergeldienge vo de môord ip den Iroanschn Ipperste Leider, Ali Khamenei. * [[9 moarte|9]] - D' Iroansche elite hèt Mojtaba Khamenei, de zeune van de vermôorde ayatollah Ali Khamenei, gekoozn ols nieuwe hoogste leider van 't land. * [[13 moarte|13]] - D' Amerikoansche luchtmacht voert e grôotschoalig bombardement uut ip 't eiland Kharg, 't belangrykste olie-exportknooppunt van Iran in de [[Perzische Golve]]. * [[24 moarte|24]] - 't Iroans ministerie van Buutnlandsche Zoakn lat per brief weetn an de [[Verênigde Noaties]] da scheepn die nie geboundn zyn an de Verênigde Stoatn of Israël, deur de [[Stroate van Hormuz]] kunn voarn. * 24 - Parlementsverkieziengn in 't Keunienkryk [[Denemarkn]]: De coaliesje van premier Mette Frederiksen verliest heur mêerderheid in 't parlement. ;april * [[1 april|1]] - NASA lanceert d' Artemis II-missie, d' êerste bemande vlucht noa de [[moane]] sedert Apollo 17 in 1972. * [[7 april|7]] - Achter een ultimoatum van den Amerikoansche president Trump over de Stroate van Hormuz, kommn de Verênigde Stoatn en Iran overêen met e woapnstilstand van twêe weekn via bemiddelienge van [[Pakistan]]. * [[8 april|8]] - Israël voert de bombardementn ip Hezbollah in Libanon ip. Der valln e goeie 300 dôo en mêer of duusd gekwetste. * [[10 april|10]] - De bemannienge van Artemis II kêert mè succes were noa d' [[eirde (planete)|eirde]] en stort veilig nere in de [[Stilln Oceoan]] dichte by San Diego. * [[12 april|12]] - Parlementsverkieziengn in [[Hongareye]]: D' Hongoarsche oppositiepartie Tisza, ounder leidienge van Peter Magyar, wint de verkieziengn, woarmee dat er een ende komt an 16 joar Fidesz-KDNP-regerienge van premier Viktor Orbán. * [[19 april|19]] - Parlementsverkieziengn in [[Bulgareye]]: Progressief Bulgareye, de coaliesje van ex-president Rumen Radev, wint de verkieziengn mè 44% van de stemmn en e mêerderheid van de zetels. ;meie * [[1 meie|1]] - De Verênigde Arabische Emiroatn verloatn den OPEC, achter zes decennia lidmoatschap. * [[12 meie|12]] - [[16 meie|16]] - 't Euroviezje Songfestival 2026 wordt g'houdn in [[Weenn]], Ôostnryk. De Bulgoarsche Dara wint mè 't liedje "Bangaranga". 't Is den êerste ki da [[Bulgareye]] 't festival wint. * [[16 meie|16]] - De Weireldgezoundheidsorganisoasje (WHO) roept een ebola-uutbroak in de [[Democroatische Republiek Congo]] en Oeganda uut tout een internationale nôodsituoasje ip gebied van de volksgezoundheid. * [[20 meie|20]] - De [[Verênigde Stoatn]] kloagn de vroegere [[Cuba|Cuboansche]] president Raúl Castro (94) an vo zyn rolle by 't nereschietn van twi vliegers van e Cuboans-Amerikoansche humanitaire organisoasje in 1996. * [[22 meie|22]] - By een ountploffienge van [[goaze]] in e koolmyne in Shanxi, [[China]], zyn te minste 90 mynwerkers gestorvn. * [[26 meie|26]] - E schoolbus mè lêerliengn van e schole vo buutngeweun ounderwys in [[Buggenhout]], rydt teegn e slagboom en komt in botsienge met e tring. Der valln vier dôo, twi joungers, de chauffeur en de begeleidster. ;juni * [[8 juni|8]] - E zwoare [[eirdbevienge]] met e kracht van 7,8 ip de [[schoale van Richter]] treft de [[Filipynn]], de sterkstn van 't land sedert 1990. * [[11 juni|11]] - 't 23e [[Weireldkampioenschap foetbol]] goat deure van 11 juni t/m 19 juli in [[Canada]], [[Mexico]] en de [[Verênigde Stoatn]]. * [[12 juni|12]] - Elon Musk wordt den êerste biljonair ter weireld achter da zyn ruumtevoartbedryf SpaceX g'introduceerd wordt ip de beurze. * [[15 juni|15]] - De Verênigde Stoatn en Iran moakn e vorlopig akkôord bekend vo den Iranoorlog te beëndign en de [[Stroate van Hormuz]] t' heropenn. * [[17 juni|17]] - Zwoare hittegolve in West- en Zuud-Europa, die in België deurt van 17 juni toet 29 juni. * [[21 juni|21]] - De rechtsche kandidoat Abelardo de la Espriella wint de presidentsverkieziengn in [[Colombia]]. * [[22 juni|22]] - Keir Starmer makt zyn oentslag bekend als êerste minister van 't [[Verênigd Keunienkryk]]. * [[24 juni|24]] - E zwoare eirdbevienge met e kracht van 7,5 ip de [[schoale van Richter]] treft [[Venezuela]]. ;juli * [[1 juli|1]] - De Hollandsche partyen [[GroenLienks]] en [[Party van de Arbeid (Holland)|Party van de Arbeid]] fusioneren ounder de noame [[Progressief Holland]] (PRO). * [[4 juli|4]] - [[9 juli|9]] - Stoatsbegroavienge van Ali Khamenei, den hoogste leider van Iran die binst den Iranoorlog vermôord wierd. * [[7 juli|7]] - [[8 juli|8]] - De NAVO-top van 2026 goat deure in Ankara, [[Turkeye]]. * [[10 juli|10]] - 't Zuudn van Europa oendergoat een uutzoenderlike hittegolve. By zwoare nateur-en busbrandn in en roend 't Zuud-Spoans bergdorp Bédar (Almería), stervn 13 menschn, woaroender drie Belgn. * [[12 juli|12]] - Zwoare brand in 't Bus van Fontainebleau, dichte by Parys. D' Autoroute du Soleil, de drukke boane noa 't zuudn van Vrankryk, wordt ofgeslootn. * [[19 juli|19]] - Finalle van 't [[Weireldkampioenschap foetbol|WK foetbal]] 2026: Spanje versloat titelverdediger Argentinië met 1–0 in de verlengienge en verovert doarmee achter 16 joar zyn twêede weireldtitel. * [[20 juli|20]] - Andy Burnham wordt deur keunienk Charles III benoemd toet premier van 't [[Verênigd Keunienkryk]], als ipvolger van Keir Starmer. ;ogustus * [[7 ogustus|7]] - [[Saoedi-Arabië]], [[Turkeye]] en [[Pakistan]] sluutn een defensiepact ('t [[Mekka]]pact). * [[14 ogustus|14]]-[[31 ogustus]] - Zware brand ip de [[Hoge Veenn]]. * [[26 ogustus|26]] - Grôte overstromienge in [[Nepal]] en [[Tibet]]. ; september * [[22 september|22]] - Akkôord tuss'n de [[Verênigde Stoaten van Amerika|Verênigde Stoaten]], [[Groenland]] en [[Denemarkn]]. ; oktober * [[7 oktober|7]] - E [[eirdbevienge]] met e kracht van 1,9 in [[Ruuslee]]. * [[25 oktober|25]] - De lienkse Lula wint de [[Brazilië|Brazilioanse]] presidentsverkieziengn van de rechtse Bolsonaro jr. == Gestorvn == ;januoari * [[4 januoari|4]] - Kamiel Dierckx (84), Vlamschn basketter * [[8 januoari|8]] - Astrid Roemer (78), Surinoams-Hollandsche schryfster * 8 - Wim Van Belleghem (62), West-Vlamsche roeier * [[17 januoari|17]] - Rita Smets (96), Vlamsche actrice * [[19 januoari|19]] - Valentino Garavani (93), Italioansche modeountwerper * [[30 januoari|30]] - Catherine O'Hara (71), Canadees-Amerikoansche actrice ;februoari * [[2 februoari|2]] - Chris Van den Abeele (61), Vlamsche journalist * [[4 februoari|4]] - François Beukelaers (88), Vlamschn acteur en zanger * [[11 februoari|11]] - Cees Nooteboom (92), Hollandsche schryver * 11 - James Van Der Beek (48), Amerikoanschn acteur * [[15 februoari|15]] - Robert Duvall (95), Amerikoanschn acteur * [[16 februoari|16]] - Billy Steinberg (74), Amerikoansche liedjesschryver * [[17 februoari|17]] - Jesse Jackson (84), Amerikoansche predikant, polletieker en burgerrechtnactivist * [[21 februoari|21]] - Koos Postema (93), Hollandsche radio- en tv-presentateur * [[27 februoari|27]] - Neil Sedaka (86), Amerikoansche zanger * [[28 februoari|28]] - Ali Khamenei (86), ayatollah en ipperste leider van Iran ;moarte * [[1 moarte|1]] - Gary Walker (Gary Leeds) (83), Amerikoanschn drummer en zanger * [[6 moarte|6]] - Jan Lenferink (80), Hollandsche radio- en tv-moaker * [[10 moarte|10]] - Luc Van der Kelen (77), Vlamsche journalist * [[22 moarte|22]] - Lionel Jospin (88), Fransche premier ;april * [[11 april|11]] - Sonja Barend (86), Hollandsche tv-presentatrice * [[17 april|17]] - Nathalie Baye (77), Fransche actrice * [[19 april|19]] - Desmond Morris (98), Iengelsche zoöloog, publicist, kunstschilder en tv-presentateur ;meie * [[5 meie|5]] - Hans Otten (55), Vlamsche presentateur, tv- en radiomoaker * [[18 meie|18]] - Étienne Davignon (93), Belgische diplomoat, polletieker en oundernemer * [[22 meie|22]] - Paul Weenen (89), West-Vlamschn basketter * [[26 meie|26]] - Martine Prenen (62), Vlamsche presentatrice en journaliste ;juni * [[3 juni|3]] - Margriet Hermans (72), Vlamsche zangeresse, actrice, tv-presentatrice en politica * [[10 juni|10]] - Wim T. Schippers (83), Hollandsche programmoaker, stemacteur, schryver en kunstnoare * [[11 juni|11]] - David Hockney (88), Iengelsche kunstschilder * [[18 juni|18]] - François Englert (93), Belgische fysicus en Nobelpryswinnoare ;juli * [[1 juli|1]] - [[Roger Vangheluwe]] (89), West-Vlamsche gêestelikn * [[8 juli|8]] - Bonnie Tyler (75), [[Wales|Welshe]] zangeresse * [[11 juli|11]] - Lindsey Graham (71), Amerikoansche polletieker * [[13 juli|13]] - Sam Neil (78), Nieuw-Zêelandschn acteur en regisseur * [[20 juli|20]] - Kevin Keegan (75), Iengelsche foetballist en trainer * [[24 juli|24]] - Ida d'Hooghe (94), Vlamsche omroepster * [[31 juli|31]] - Jerney Kaagman (79), Hollandsche zangeresse ;ogustus * [[6 ogustus|6]] - Peter Faber (82), Hollandsche acteur * [[12 ogustus|12]] - Jacques Wallage (79), Hollandsche polletieker * [[25 ogustus|25]] - Dolly Parton (80), Amerikoansche zangeresse * [[27 ogustus|27]] - Ratko Mladić (84), [[Bosnië-Herzegovina|Bosnisch-Servisch]] generoal en ôorlogsmisdoadiger * [[28 ogustus|28]] - Harald V van Nôorweegn (89), keunienk van [[Nôorweegn]] * [[31 ogustus|31]] - Édouard Balladur (97), Fransche premier * [[31 ogustus|31]] - Elco Brinkman (78), Hollandsche polletieker * [[31 ogustus|31]] - Ada Yonath (87), [[Israël]]ische scheikundige, winnoaresse van [[Nobelprys]] vô [[scheikunde]] in 2009 ; september * [[17 september|17]] - Chris Boni (90), Vlamsche actrice * [[24 september|24]] - Hedwig Speliers (91), West-Vlamsche dichter * [[30 september|30]] - Paulien Cornelisse (50), Hollandsche schryfster en cabaretier ; oktober * [[5 oktober|5]] - Jim Bakker (86), Amerikoansche tv-evangelist * [[17 oktober|17]] - Maarten Spanjer (73), Hollandsche acteur en schryver * [[20 oktober|20]] - Bram van Erkel (94), Hollandsche tv-regisseur en -presentateur * [[21 oktober|21]] - [[Jozef Deleu]] (89), West-Vlamsche dichter en schryver * [[25 oktober|25]] - Rudi Fuchs (84), Hollandsche kunsthistoricus {{commonscat|2026}} [[Categorie:2020-2029]] edajhbq89ux3uo8rbll0npb81gvi3gy 328650 328620 2026-10-29T09:11:21Z Vluvlu 31944 /* Gebeurtenissn */ 328650 wikitext text/x-wiki <div class="center">[[2023]] - [[2024]] - [[2025]] - '''2026''' - [[2027]] - [[2028]] - [[2029]]</div> 't Joar '''2026''' is e geweun joar die begunt ip e [[dunderdag]] in de [[Gregorioansche kalender]]. 't Is 't 26e joar van 't 3e millennium en van d' 21e êeuwe en 't zeevnste joar van 't decennium 2020-2029. == Gebeurtenissn == ;januoari * [[1 januoari|1]] - [[Bulgareye]] voert den [[euro]] in en komt den 21e lidstoat van d' eurozone. * 1 - [[Cyprus]] pakt 't voorzitterschap van de Road van d' Europeesche Unie over. * 1 - In 't [[Zwitserland|Zwitsers]] ski-oord Crans-Montana valln te minste 40 dooie deur e brand in e bar (Le Constellation). * [[3 januoari|3]] - De [[Verênigde Stoatn]] voern luchtanvalln uut ip [[Venezuela]] en arresteern de Venezoloansche president [[Nicolás Maduro]]. * [[7 januoari|7]] - In Minneapolis, [[Minnesota]], [[Verênigde Stoatn]], schiet een ICE-agent (U.S. Immigration and Customs Enforcement) e 37-joarige Amerikoansche vrouwe dôod. In de doaripvolgnde doagn breekn hevige protestn uut over 't incident. * [[10 januoari|10]] - D' [[Iran|Iraneesche]] protestn teegn 't islamitisch regime, die ip 28 december 2025 begost zyn, wordn heviger. 't Internet is al verschillige doagn ofgeslootn. Doarom is 't moeilik vor informoasje deure te krygn vanuut Iran. * [[18 januoari|18]] - Achter dat den Amerikoansche president Trump gedreigd hèt met extra invoerheffiengen vo landn die [[Groenland]] militair willn steunn, verkloarn acht betrokkn Europeesche landn gezoamelik dat de dreigienge van Trump vo Groenland t' annexeern e gevoarlike negatieve spiroal riskeert en de transatlantische betrekkiengn oundermynt. * 18 - In Adamuz, in 't zuudn van [[Spanje]], in de provinsje [[Andalusië]], zyn 2 hogesnelheidstreings ountspoord. Der valln minstns 42 dôoie en mêer of 150 gekwetste. * [[19 januoari|19]]-[[23 januoari|23]] - 't 56e World Economic Forum wordt g'houdn in Davos, [[Zwitserland]]. * [[22 januoari|22]] - In de marge van 't World Economic Forum in Davos hèn de leiders van e 20-tal landn 't handvest van de Vredesroad (''Board of Peace'') van den Amerikoansche president [[Donald Trump]] oundertêkend. De mêeste Europeesche landn doen der nie an mee. D' organisoasje is deur Trump ipgericht vo de vredeshandhoavienge over hêel de weireld te bevordern. * [[27 januoari|27]] - D' [[Europeesche Unie]] en [[Indië]] sluutn e vryhandelsoverêenkomst achter bykan twientig joar ounderhandeln. ;februoari * [[5 februoari|5]] - Der komt een ende an 't 'New START-verdrag', die strategische kernwoapns tusschn de Verênigde Stoatn en Rusland beperkt. * [[6 februoari|6]] t/m [[22 februoari|22]] - De 25ste Olympische Wienterspeeln wordn g'houdn in [[Milaan]] en Cortina d'Ampezzo, [[Itoalië]]. * [[8 februoari|8]] - Portugeesche presidentsverkiezienge: de socialistische kandidoat António José Seguro wordt verkoozn tout president van [[Portugal]]. * [[12 februoari|12]] - Achter 613 doagn ounderhandeln, krygt 't [[Brussels Hoofdstedelik Gewest]] e nieuwe regerienge. Twêe doagn loater wordt 't beëdigd en Boris Dilliès ([[MR]]) wordt de nieuwe minister-president. * [[19 februoari|19]] - Den [[Grôot-Brittannië|Britschn]] ex-prins Andrew Mountbatten-Windsor wordt ip zyn landgoed in Sandringham g'arresteerd deur de poliesje, omdat 'n dervan verdacht wordt dat ie een ambtsmisdryf zou gepleegd hèn. * [[23 februoari|23]] - [[Holland]] krygt e nieuwe regerienge: 't minderheids[[kabinet-Jetten]], bestoande uut [[D66]], [[VVD]] en [[CDA]]. * [[26 februoari|26]] - De regerienge van [[Pakistan]] verkloart den oorlog an de Taliban in [[Afghanistan]]. * [[28 februoari|28]] - De Verênigde Stoatn en Israël lanceern anvalln ip [[Iran]], woarby verschillige hoge Iroansche functionoarissn gedôod wordn, woarounder den hoogste leider Ali Khamenei. Iran lanceert vergeldiengsanvalln teegn Amerikoansche militaire boasissn in de Golf. ;moarte * [[2 moarte|2]] - De [[Libanon|Libaneesche]] militante groep Hezbollah lanceert anvalln teegn Israël os vergeldienge vo de môord ip den Iroanschn Ipperste Leider, Ali Khamenei. * [[9 moarte|9]] - D' Iroansche elite hèt Mojtaba Khamenei, de zeune van de vermôorde ayatollah Ali Khamenei, gekoozn ols nieuwe hoogste leider van 't land. * [[13 moarte|13]] - D' Amerikoansche luchtmacht voert e grôotschoalig bombardement uut ip 't eiland Kharg, 't belangrykste olie-exportknooppunt van Iran in de [[Perzische Golve]]. * [[24 moarte|24]] - 't Iroans ministerie van Buutnlandsche Zoakn lat per brief weetn an de [[Verênigde Noaties]] da scheepn die nie geboundn zyn an de Verênigde Stoatn of Israël, deur de [[Stroate van Hormuz]] kunn voarn. * 24 - Parlementsverkieziengn in 't Keunienkryk [[Denemarkn]]: De coaliesje van premier Mette Frederiksen verliest heur mêerderheid in 't parlement. ;april * [[1 april|1]] - NASA lanceert d' Artemis II-missie, d' êerste bemande vlucht noa de [[moane]] sedert Apollo 17 in 1972. * [[7 april|7]] - Achter een ultimoatum van den Amerikoansche president Trump over de Stroate van Hormuz, kommn de Verênigde Stoatn en Iran overêen met e woapnstilstand van twêe weekn via bemiddelienge van [[Pakistan]]. * [[8 april|8]] - Israël voert de bombardementn ip Hezbollah in Libanon ip. Der valln e goeie 300 dôo en mêer of duusd gekwetste. * [[10 april|10]] - De bemannienge van Artemis II kêert mè succes were noa d' [[eirde (planete)|eirde]] en stort veilig nere in de [[Stilln Oceoan]] dichte by San Diego. * [[12 april|12]] - Parlementsverkieziengn in [[Hongareye]]: D' Hongoarsche oppositiepartie Tisza, ounder leidienge van Peter Magyar, wint de verkieziengn, woarmee dat er een ende komt an 16 joar Fidesz-KDNP-regerienge van premier Viktor Orbán. * [[19 april|19]] - Parlementsverkieziengn in [[Bulgareye]]: Progressief Bulgareye, de coaliesje van ex-president Rumen Radev, wint de verkieziengn mè 44% van de stemmn en e mêerderheid van de zetels. ;meie * [[1 meie|1]] - De Verênigde Arabische Emiroatn verloatn den OPEC, achter zes decennia lidmoatschap. * [[12 meie|12]] - [[16 meie|16]] - 't Euroviezje Songfestival 2026 wordt g'houdn in [[Weenn]], Ôostnryk. De Bulgoarsche Dara wint mè 't liedje "Bangaranga". 't Is den êerste ki da [[Bulgareye]] 't festival wint. * [[16 meie|16]] - De Weireldgezoundheidsorganisoasje (WHO) roept een ebola-uutbroak in de [[Democroatische Republiek Congo]] en Oeganda uut tout een internationale nôodsituoasje ip gebied van de volksgezoundheid. * [[20 meie|20]] - De [[Verênigde Stoatn]] kloagn de vroegere [[Cuba|Cuboansche]] president Raúl Castro (94) an vo zyn rolle by 't nereschietn van twi vliegers van e Cuboans-Amerikoansche humanitaire organisoasje in 1996. * [[22 meie|22]] - By een ountploffienge van [[goaze]] in e koolmyne in Shanxi, [[China]], zyn te minste 90 mynwerkers gestorvn. * [[26 meie|26]] - E schoolbus mè lêerliengn van e schole vo buutngeweun ounderwys in [[Buggenhout]], rydt teegn e slagboom en komt in botsienge met e tring. Der valln vier dôo, twi joungers, de chauffeur en de begeleidster. ;juni * [[8 juni|8]] - E zwoare [[eirdbevienge]] met e kracht van 7,8 ip de [[schoale van Richter]] treft de [[Filipynn]], de sterkstn van 't land sedert 1990. * [[11 juni|11]] - 't 23e [[Weireldkampioenschap foetbol]] goat deure van 11 juni t/m 19 juli in [[Canada]], [[Mexico]] en de [[Verênigde Stoatn]]. * [[12 juni|12]] - Elon Musk wordt den êerste biljonair ter weireld achter da zyn ruumtevoartbedryf SpaceX g'introduceerd wordt ip de beurze. * [[15 juni|15]] - De Verênigde Stoatn en Iran moakn e vorlopig akkôord bekend vo den Iranoorlog te beëndign en de [[Stroate van Hormuz]] t' heropenn. * [[17 juni|17]] - Zwoare hittegolve in West- en Zuud-Europa, die in België deurt van 17 juni toet 29 juni. * [[21 juni|21]] - De rechtsche kandidoat Abelardo de la Espriella wint de presidentsverkieziengn in [[Colombia]]. * [[22 juni|22]] - Keir Starmer makt zyn oentslag bekend als êerste minister van 't [[Verênigd Keunienkryk]]. * [[24 juni|24]] - E zwoare eirdbevienge met e kracht van 7,5 ip de [[schoale van Richter]] treft [[Venezuela]]. ;juli * [[1 juli|1]] - De Hollandsche partyen [[GroenLienks]] en [[Party van de Arbeid (Holland)|Party van de Arbeid]] fusioneren ounder de noame [[Progressief Holland]] (PRO). * [[4 juli|4]] - [[9 juli|9]] - Stoatsbegroavienge van Ali Khamenei, den hoogste leider van Iran die binst den Iranoorlog vermôord wierd. * [[7 juli|7]] - [[8 juli|8]] - De NAVO-top van 2026 goat deure in Ankara, [[Turkeye]]. * [[10 juli|10]] - 't Zuudn van Europa oendergoat een uutzoenderlike hittegolve. By zwoare nateur-en busbrandn in en roend 't Zuud-Spoans bergdorp Bédar (Almería), stervn 13 menschn, woaroender drie Belgn. * [[12 juli|12]] - Zwoare brand in 't Bus van Fontainebleau, dichte by Parys. D' Autoroute du Soleil, de drukke boane noa 't zuudn van Vrankryk, wordt ofgeslootn. * [[19 juli|19]] - Finalle van 't [[Weireldkampioenschap foetbol|WK foetbal]] 2026: Spanje versloat titelverdediger Argentinië met 1–0 in de verlengienge en verovert doarmee achter 16 joar zyn twêede weireldtitel. * [[20 juli|20]] - Andy Burnham wordt deur keunienk Charles III benoemd toet premier van 't [[Verênigd Keunienkryk]], als ipvolger van Keir Starmer. ;ogustus * [[7 ogustus|7]] - [[Saoedi-Arabië]], [[Turkeye]] en [[Pakistan]] sluutn een defensiepact ('t [[Mekka]]pact). * [[14 ogustus|14]]-[[31 ogustus]] - Zware brand ip de [[Hoge Veenn]]. * [[26 ogustus|26]] - Grôte overstromienge in [[Nepal]] en [[Tibet]]. ; september * [[22 september|22]] - Akkôord tuss'n de [[Verênigde Stoaten van Amerika|Verênigde Stoaten]], [[Groenland]] en [[Denemarkn]]. ; oktober * [[7 oktober|7]] - E [[eirdbevienge]] met e kracht van 1,9 in [[Ruuslee]]. * [[25 oktober|25]] - De lienkse Lula wint de [[Brazilië|Brazilioanse]] presidentsverkieziengn van de rechtse Bolsonaro jr. * [[27 oktober|27]] - De verkieziengn vô 't [[Israël]]ische parlement de Knesset wordn gewonn deur 't blok van premier Netanyahu. == Gestorvn == ;januoari * [[4 januoari|4]] - Kamiel Dierckx (84), Vlamschn basketter * [[8 januoari|8]] - Astrid Roemer (78), Surinoams-Hollandsche schryfster * 8 - Wim Van Belleghem (62), West-Vlamsche roeier * [[17 januoari|17]] - Rita Smets (96), Vlamsche actrice * [[19 januoari|19]] - Valentino Garavani (93), Italioansche modeountwerper * [[30 januoari|30]] - Catherine O'Hara (71), Canadees-Amerikoansche actrice ;februoari * [[2 februoari|2]] - Chris Van den Abeele (61), Vlamsche journalist * [[4 februoari|4]] - François Beukelaers (88), Vlamschn acteur en zanger * [[11 februoari|11]] - Cees Nooteboom (92), Hollandsche schryver * 11 - James Van Der Beek (48), Amerikoanschn acteur * [[15 februoari|15]] - Robert Duvall (95), Amerikoanschn acteur * [[16 februoari|16]] - Billy Steinberg (74), Amerikoansche liedjesschryver * [[17 februoari|17]] - Jesse Jackson (84), Amerikoansche predikant, polletieker en burgerrechtnactivist * [[21 februoari|21]] - Koos Postema (93), Hollandsche radio- en tv-presentateur * [[27 februoari|27]] - Neil Sedaka (86), Amerikoansche zanger * [[28 februoari|28]] - Ali Khamenei (86), ayatollah en ipperste leider van Iran ;moarte * [[1 moarte|1]] - Gary Walker (Gary Leeds) (83), Amerikoanschn drummer en zanger * [[6 moarte|6]] - Jan Lenferink (80), Hollandsche radio- en tv-moaker * [[10 moarte|10]] - Luc Van der Kelen (77), Vlamsche journalist * [[22 moarte|22]] - Lionel Jospin (88), Fransche premier ;april * [[11 april|11]] - Sonja Barend (86), Hollandsche tv-presentatrice * [[17 april|17]] - Nathalie Baye (77), Fransche actrice * [[19 april|19]] - Desmond Morris (98), Iengelsche zoöloog, publicist, kunstschilder en tv-presentateur ;meie * [[5 meie|5]] - Hans Otten (55), Vlamsche presentateur, tv- en radiomoaker * [[18 meie|18]] - Étienne Davignon (93), Belgische diplomoat, polletieker en oundernemer * [[22 meie|22]] - Paul Weenen (89), West-Vlamschn basketter * [[26 meie|26]] - Martine Prenen (62), Vlamsche presentatrice en journaliste ;juni * [[3 juni|3]] - Margriet Hermans (72), Vlamsche zangeresse, actrice, tv-presentatrice en politica * [[10 juni|10]] - Wim T. Schippers (83), Hollandsche programmoaker, stemacteur, schryver en kunstnoare * [[11 juni|11]] - David Hockney (88), Iengelsche kunstschilder * [[18 juni|18]] - François Englert (93), Belgische fysicus en Nobelpryswinnoare ;juli * [[1 juli|1]] - [[Roger Vangheluwe]] (89), West-Vlamsche gêestelikn * [[8 juli|8]] - Bonnie Tyler (75), [[Wales|Welshe]] zangeresse * [[11 juli|11]] - Lindsey Graham (71), Amerikoansche polletieker * [[13 juli|13]] - Sam Neil (78), Nieuw-Zêelandschn acteur en regisseur * [[20 juli|20]] - Kevin Keegan (75), Iengelsche foetballist en trainer * [[24 juli|24]] - Ida d'Hooghe (94), Vlamsche omroepster * [[31 juli|31]] - Jerney Kaagman (79), Hollandsche zangeresse ;ogustus * [[6 ogustus|6]] - Peter Faber (82), Hollandsche acteur * [[12 ogustus|12]] - Jacques Wallage (79), Hollandsche polletieker * [[25 ogustus|25]] - Dolly Parton (80), Amerikoansche zangeresse * [[27 ogustus|27]] - Ratko Mladić (84), [[Bosnië-Herzegovina|Bosnisch-Servisch]] generoal en ôorlogsmisdoadiger * [[28 ogustus|28]] - Harald V van Nôorweegn (89), keunienk van [[Nôorweegn]] * [[31 ogustus|31]] - Édouard Balladur (97), Fransche premier * [[31 ogustus|31]] - Elco Brinkman (78), Hollandsche polletieker * [[31 ogustus|31]] - Ada Yonath (87), [[Israël]]ische scheikundige, winnoaresse van [[Nobelprys]] vô [[scheikunde]] in 2009 ; september * [[17 september|17]] - Chris Boni (90), Vlamsche actrice * [[24 september|24]] - Hedwig Speliers (91), West-Vlamsche dichter * [[30 september|30]] - Paulien Cornelisse (50), Hollandsche schryfster en cabaretier ; oktober * [[5 oktober|5]] - Jim Bakker (86), Amerikoansche tv-evangelist * [[17 oktober|17]] - Maarten Spanjer (73), Hollandsche acteur en schryver * [[20 oktober|20]] - Bram van Erkel (94), Hollandsche tv-regisseur en -presentateur * [[21 oktober|21]] - [[Jozef Deleu]] (89), West-Vlamsche dichter en schryver * [[25 oktober|25]] - Rudi Fuchs (84), Hollandsche kunsthistoricus {{commonscat|2026}} [[Categorie:2020-2029]] 0empj04ngn5nltlfh9rs6o21wu84i4r 10 29729 328621 2026-10-28T15:15:05Z Ясамойла 16007 пачатак 328621 wikitext text/x-wiki <div style="float:left;border:solid #77E0E8 1px;margin:1px"> {| cellspacing="0" style="width:238px;background:#D0F8FF" | style="width:45px;height:45px;background:#77E0E8;text-align:center;font-size:14pt" | '''[[Belarussisch|be]]-4''' | style="font-size:8pt;padding:4pt;line-height:1.25em" | Гэты ўдзельнік валодае '''[[:Categorie:Gebruker be|беларускай]]''' мовай '''[[:Categorie:Gebruker be-4|амаль]]''' як роднай. [[Categorie:Gebruker be-4|{{PAGENAME}}]] <noinclude> [[Categorie:Patrôonn babel]] </noinclude> |}</div> <includeonly><---Ier zetje den code van den patrôon---></includeonly><noinclude> <div style="border: 1px solid #a2a9b1; padding: 15px; width: 100%; box-sizing: border-box; margin-top: 10px; background: transparent; color: inherit; font-family: sans-serif;"> === User be-4 === Kortn uutleg wuk dat den patrôon doet. ==== Voorbeeld ==== <code><nowiki>{{User be-4}}</nowiki></code> {{User be-4}} ==== Voorbeeld me ne parameter ==== <code><nowiki>{{User be-4| vervanger = Media_item }}</nowiki></code> {{User be-4| vervanger = Media_item }} ==== Parameter Tabel ==== {| class="wikitable" style="width: 100%; background: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122); font-size: 13px;" ! Parameter !! Wuk doet? !! Voorbeeld |- | '''Den paremeter''' || Uutleg wuk dat doe. || <code>code</code> |} </div> [[Categorie:Patrôon]] </noinclude> 544yx06c8flf24nl6qs3gyeyvbbd8ez 328622 328621 2026-10-28T15:15:48Z Ясамойла 16007 дапаўненьне 328622 wikitext text/x-wiki <div style="float:left;border:solid #77E0E8 1px;margin:1px"> {| cellspacing="0" style="width:238px;background:#D0F8FF" | style="width:45px;height:45px;background:#77E0E8;text-align:center;font-size:14pt" | '''[[Belarussisch taal|be]]-4''' | style="font-size:8pt;padding:4pt;line-height:1.25em" | Гэты ўдзельнік валодае '''[[:Categorie:Gebruker be|беларускай]]''' мовай '''[[:Categorie:Gebruker be-4|амаль]]''' як роднай. [[Categorie:Gebruker be-4|{{PAGENAME}}]] <noinclude> [[Categorie:Patrôonn babel]] </noinclude> |}</div> <includeonly><---Ier zetje den code van den patrôon---></includeonly><noinclude> <div style="border: 1px solid #a2a9b1; padding: 15px; width: 100%; box-sizing: border-box; margin-top: 10px; background: transparent; color: inherit; font-family: sans-serif;"> === User be-4 === Kortn uutleg wuk dat den patrôon doet. ==== Voorbeeld ==== <code><nowiki>{{User be-4}}</nowiki></code> {{User be-4}} ==== Voorbeeld me ne parameter ==== <code><nowiki>{{User be-4| vervanger = Media_item }}</nowiki></code> {{User be-4| vervanger = Media_item }} ==== Parameter Tabel ==== {| class="wikitable" style="width: 100%; background: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122); font-size: 13px;" ! Parameter !! Wuk doet? !! Voorbeeld |- | '''Den paremeter''' || Uutleg wuk dat doe. || <code>code</code> |} </div> [[Categorie:Patrôon]] </noinclude> gtqdn03ej21li89qn0bd6gl5bqj0rm6 328626 328622 2026-10-28T15:22:17Z Ясамойла 16007 дапаўненьне 328626 wikitext text/x-wiki <div style="float:left;border:solid #77E0E8 1px;margin:1px"> {| cellspacing="0" style="width:238px;background:#D0F8FF" | style="width:45px;height:45px;background:#77E0E8;text-align:center;font-size:14pt" | '''[[Belarussisch taal|be]]-4''' | style="font-size:8pt;padding:4pt;line-height:1.25em" | Гэты ўдзельнік валодае '''[[:Categorie:Gebruker be|беларускай]]''' мовай '''[[:Categorie:Gebruker be-4|амаль]]''' як роднай. [[Categorie:Gebruker be-4|{{PAGENAME}}]] <noinclude> [[Categorie:Patrôonn babel]] </noinclude> |}</div> fuzs4tt887rl06ovk1nnpa5a5vyve94 14 29730 328625 2026-10-28T15:20:59Z Ясамойла 16007 пачатак 328625 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|User be-4}} [[Categorie:Gebruker be]] sx3p4c7istwspxpt865crwd9plev0mb