Wikipedia vlswiki https://vls.wikipedia.org/wiki/Voorblad MediaWiki 1.48.0-wmf.3 first-letter Media Specioal Discuusje Gebruker Discuusje gebruker Wikipedia Discuusje Wikipedia Ofbeeldienge Discuusje ofbeeldienge MediaWiki Discuusje MediaWiki Patrôon Discuusje patrôon Ulpe Discuusje ulpe Categorie Discuusje categorie TimedText TimedText talk Module Overleg module Event Event talk 0 3361 329198 329096 2026-11-05T14:34:44Z Upgles 32078 /* Provincieroad */ 329198 wikitext text/x-wiki {{Infobox Belgische provinsje |noame = <big>West-Vloandern</big><br />(West-Vlaanderen) |vlagge = Flag of West Flanders.svg |woapn = Klein wapen van West-Vlaanderen.svg |koarte = [[Ofbeeldienge:BelgiumWestFlanders.png|250px]] |koartebyschrift = Liggienge in de Vloanders |koarte1 = [[Ofbeeldienge:Reliefkarte Provinz Westflandern 2025.png|350px]] |koartebyschrift1 = Koarte |gewest = {{VLA}} |hoofdstad = [[Brugge]] |ipp = 3.196,99 <ref>[https://statbel.fgov.be/nl/themas/bouwen-wonen/bodembezetting-volgens-het-kadasterregister Statbel]</ref> |inw = 1.235.671 <small>(1 januoari 2026)</small> <ref>[https://statbel.fgov.be/nl/themas/bevolking/loop-van-de-bevolking Statbel]</ref> |dichtheid = 387 |arr = 8 |gem = 62 |gouverneur = [[Jurgen Vanlerberghe]] ([[Vooruit]]) |web = [https://www.west-vlaanderen.be Officiële website] }} [[Ofbeeldienge:'t Pompje Oudenburg 21-08-2023 13-43-15.jpg|thumb|By [[Oednburg]]]] [[Ofbeeldienge:Poperinge Town Hall and Grote Markt.jpg|thumb|Staduus van [[Poperienge]]]] [[Ofbeeldienge:Westende dijk.jpg|thumb|[[Westende]]]] [[Ofbeeldienge:Lichtervelde kerk R01.jpg|thumb|Sint-Jacobskerke in [[Lichtervelde]]]] [[Ofbeeldienge:Bufferbekken bij speelbos Torwoud.jpg|thumb|By [[Toeroet]]]] [[Ofbeeldienge:Zedelgem (B), Schloss Loppem -- 2018 -- 8536.jpg|thumb|Kastêel van [[Loppem]]]] [[Ofbeeldienge:Kortrijk Broeltorens R01.jpg|thumb|[[Kortrik]]]] [[Ofbeeldienge:Near Dranouter (9613997269).jpg|thumb|By [[Nouter]]]] [[Ofbeeldienge:2023-10-22 - Promenade à Bruges (B) 40.jpg|thumb|[[Brugge]]]] [[Ofbeeldienge:Zeebrugge Sporenbundel Westhoofd R01.jpg|thumb|Oavn van [[Zêebrugge]]]] [[Ofbeeldienge:Provinciehuis Boeverbos Brugge (2).jpg|thumb|Provinsjeuus in [[Brugge]]]] [[Ofbeeldienge:Damme Winterlandschap R01.jpg|thumb|By [[Damme]]]] [[Ofbeeldienge:West Flanders.svg|thumb|Logo van West-Vloandern]] '''West-Vloandern''' ([[AN|Nederlands]]: ''West-Vlaanderen'', Frans: ''Flandre-Occidentale'', Duuts: ''Westflandern'') es êen van de vuuf [[Vloandern|Vlamsche]] en êen van de tien [[Belgische provinsjes]]. 't Is de provinsje die 't mêest in 't Westn van [[Vloandern]] ligt en d'ênigste in België die an de zêe ligt. Der weunen ruum 1,2 miljoen minsn in West-Vloandern. d' Oofdstad is [[Brugge]], andere belangryke steedn zyn [[Kortryk]], [[Ostende]], [[Roeseloare]] en [[Yper]]. West-Vloandern grenst in 't zuudn en westn an [[Vrankryk]], in 't nôordwestn an de [[Nôordzêe]], in 't nôordôostn an d' [[Holland]]sche provinsje [[Zêeland]], in 't ôostn an [[Ôost-Vloandern]] en in 't zuudôostn an [[Henegouwn]]. == Streekn == West-Vloandern is ook vrêe gekend va zyn [[Vlamsche Kust|kust]]: een strepe van 67&nbsp;km woar dat hêel [[België]] noartoe trekt ot schôon were è. Buutn de kust ei j' ôok nog andere streekn: * [[Bachten de Kupe]] en de reste van de [[polders]] * [[Euvelland]], de streke round de [[Kemmelberg]] (156 meiters oge), met uutlopers noa [[Vrankryk]] * de busschn round [[Brugge]] * 't [[Houtland (West-Vloandern)|Outland]], de streke round [[Toeroet]] * de [[Leiestreke]] * de streke round [[Yper]], met zyn vele monumentn die den [[Êeste Weireldoorloge|Êestn Weireldoorloge]] van [['14 - '18]] erdenkn * de [[Westoek]], oungeveer de streke tusschn [[Wervik]], [[Veurne]] en [[Diksmude]] == Bevolkienge == {| class=wikitable |- ! joar || minsn || verschil || ipmerkiengen |- | 1806 || 491.000 || || rowspan=4 | incl. [[Koomn-Woastn]] en [[Moeskroen]] |- | 1846 || 643.000 || 152.000 |- | 1900 || 805.000 || 162.000 |- | 1947 || 996.000 || 191.000 |- | 2000 || 1.129.000 || 133.000 || rowspan=2 | excl. Koomn-Woastn en Moeskroen |- | 2026 || 1.236.000 || 107.000 |- ! colspan=2 | totoal || 745.000 || |} == Toale == De officiële toale in de provinsje is [[Nederlands]]. Moa de menschn klappn meestol wel 't typische [[West-Vlams]]; ni ollêne ounder makoar moar ouk teegn menschn da ze nie kenn, en zelfs in officiële situoasjes. Teegn de toalskreve zyn d'r nog de faciliteitengemêentn [[Spiere-Elkyng]] en [[Mêesn]] woa de Frans ouk een officiële toale is. == Arrondissementn == <gallery> Ofbeeldienge:Arrondissement Brugge Belgium Map.png|[[Arrondissement Brugge|Brugge]] Ofbeeldienge:Arrondissement Diksmuide Belgium Map.png|[[Arrondissement Diksmude|Diksmude (Diksmuide)]] Ofbeeldienge:ArrKortrijkLocation.png|[[Arrondissement Kortryk|Kortryk (Kortrijk)]] Ofbeeldienge:Arrondissement Oostende Belgium Map.png|[[Arrondissement Ostende|Ostende (Oostende)]] Ofbeeldienge:Arrondissement Roeselare Belgium Map.png|[[Arrondissement Roeseloare|Roeseloare (Roeselare)]] Ofbeeldienge:Arrondissement Tielt Belgium Map.png|[[Arrondissement Tielt|Tielt]] Ofbeeldienge:Arrondissement Veurne Belgium Map.png|[[Arrondissement Veurne|Veurn (Veurne)]] Ofbeeldienge:Arrondissement Ieper Belgium Map.png|[[Arrondissement Yper|Yper (Ieper)]] </gallery> == Gemêentn == Gemêentn met underne officiële AN noame, steedn ein (stad) achter underne noame: {| class=wikitable |- |[[Ofbeeldienge:Municipalities West-Flanders Belgium Map - Number.svg|500px]] |- |} {| class=wikitable | # [[Alveringem]] # [[Anzegem]] # [[Ardooie]] # [[Avelgem]] # [[Beernem]] # [[Blankenberge]] ''(stad)'' # [[Bredene]] # [[Brugge]] ''(stad)'' # [[Damme (België)|Damme]] ''(stad)'' # [[De Haan]] # [[De Panne]] # [[Deerlijk]] # [[Dentergem]] # [[Diksmuide]] ''(stad)'' # [[Gistel]] ''(stad)'' # [[Harelbeke]] ''(stad)'' # [[Heuvelland]] # [[Hooglede]] # [[Houthulst]] # [[Ichtegem]] # [[Ieper]] ''(stad)'' # [[Ingelmunster]] | <ol start=23> <li> [[Izegem]] ''(stad)'' <li> [[Jabbeke]] <li> [[Knokke-Heist]] <li> [[Koekelare]] <li> [[Koksijde]] <li> [[Kortemark]] <li> [[Kortrijk]] ''(stad)'' <li> [[Kuurne]] <li> [[Langemark-Poelkapelle]] <li> [[Ledegem]] <li> [[Lendelede]] <li> [[Lichtervelde]] <li> [[Lo-Reninge]] ''(stad)'' <li> [[Menen]] ''(stad)'' <li> [[Mesen]] ''(stad)'' <li> [[Meulebeke]] A <li> [[Middelkerke]] <li> [[Moorslede]] <li> [[Nieuwpoort (België)|Nieuwpoort]] ''(stad)'' <li> [[Oostende]] ''(stad)'' <li> [[Oostkamp]] | <ol start=44> <li> [[Oostrozebeke]] <li> [[Oudenburg]] ''(stad)'' <li> [[Pittem]] <li> [[Poperinge]] ''(stad)'' <li> [[Roeseloare|Roeselare]] ''(stad)'' <li> [[Ruiselede]] B <li> [[Spiere-Helkijn]] <li> [[Staden]] <li> [[Tielt]] ''(stad)'' A <li> [[Torhout]] ''(stad)'' <li> [[Veurne]] ''(stad)'' <li> [[Vletern (West-Vloandern)|Vletern]] <li> [[Waregem]] ''(stad)'' <li> [[Wervik]] ''(stad)'' <li> [[Wevelgem]] <li> [[Wielsbeke]] <li> [[Wingene]] B <li> [[Zedelgem]] <li> [[Zonnebeke]] <li> [[Zuienkerke]] <li> [[Zwevegem]] </ol> |} A [[Meulebeke]] by [[Tielt]] B [[Ruiselede]] by [[Wingene]] == Gouverneurs == Gouverneurs van West-Vloandern sedert 1901: {| class = wikitable |- ! gouverneur || party || periode |- | [[Jurgen Vanlerberghe]] || [[Vooruit]] || 2026– |- | [[Carl Decaluwé]] || [[CD&V]] || 2012–2026 |- | [[Paul Breyne]] || [[CVP]] / CD&V || 1997–2012 |- | [[Olivier Vanneste]] || CVP || 1979–1997 |- | [[Leo Vanackere]] || CVP || 1979–1979 |- | [[Pierre van Outryve d'Ydewalle]] || [[Katholiek Blok]] / CVP || 1944–1979 |- | [[Michiel Bulckaert]] || [[Vlamsch Nationoal Verbound|VNV]] || 1940–1944 |- | [[Henri Baels]] || [[Katholieke Unie]] / Katholiek Blok || 1933–1940/1944 |- | [[Leon Janssens de Bisthoven]] || [[Katholieke Party]] / Katholieke Unie || 1912–1933 |- | [[Albéric Ruzette]] || Katholieke Party || 1907–1912 |- | [[Jean-Baptiste de Bethune jr.]] || Katholieke Party || 1903–1907 |- | [[Charles d'Ursel]] || Katholieke Partij || 1901–1903 |- |} == Provincieroad == Provincieroad sedert 1991: {| class="wikitable sortable" |- ! rowspan=2 | party || colspan=10 | zetels |- ! 2024 || 2018 || 2012 ! 2006 || 2000 || 1994 ! 1991 |- | [[CD&V]] | bgcolor="#e8e08e"| 11 || bgcolor="#e8e08e"| 10 || bgcolor="#e8e08e"| 10 (21) | bgcolor="#e8e08e"| 15 (36) || 14 (33) || 17 (40) | (35) |- | [[Vlaams Belang|VB]] | 8 || 5 || 3 (5) | 6 (14) || 2 (5) || 1 (3) | (3) |- | [[N-VA]] | bgcolor="#e8e08e"| 7 || 7 || 10 (20) | bgcolor="#e8e08e"| || || | |- | [[Vooruit]] | bgcolor="#e8e08e"| 6 || bgcolor="#e8e08e"| 5 || bgcolor="#e8e08e"| 6 (12) | bgcolor="#e8e08e"| 8 (18) || 8 (18) || 9 (20) | (21) |- | [[Anders (polletieke partie)|Anders]] | 2 || bgcolor="#e8e08e"| 5 || bgcolor="#e8e08e"| 5 (10) | 6 (14) || 9 (20) || 6 (15) | (19) |- | [[Groen!|Groen]] | 2 || 4 || 2 (4) | 1 (2) || 2 (4) || 2 (4) | (5) |- | [[Volksunie|VU]] | || || | || 1 (4) || 1 (2) | (7) |- ! totoal ! 36 || 36 || 36 (72) ! 36 (84) || 36 (84) || 36 (84) ! (90) |- ! coalitie ! 24 || 20 || 21 (43) ! 23 (54) || || ! |- |} == Referensjes == <references/> == Externe koppeliengn == *[https://www.vlaanderen.be/organisaties/provincie-west-vlaanderen Provinsje West-Vloandern op Vlaanderen.be] *[https://topomapviewer.ngi.be/?l=nl&x=550575.53&y=704826.92&zoom=3&baselayer=ngi.cartoweb.topo.be Provinsje West-Vloandern op TopoMapViewer] {{commonscat|West Flanders}} {{Belgische landsdêlen}} [[Categorie:West-Vloandern| ]] b9zxx8sitzc80ef31qogw34voxs4jlq 329199 329198 2026-11-05T14:38:44Z Upgles 32078 /* Provincieroad */ 329199 wikitext text/x-wiki {{Infobox Belgische provinsje |noame = <big>West-Vloandern</big><br />(West-Vlaanderen) |vlagge = Flag of West Flanders.svg |woapn = Klein wapen van West-Vlaanderen.svg |koarte = [[Ofbeeldienge:BelgiumWestFlanders.png|250px]] |koartebyschrift = Liggienge in de Vloanders |koarte1 = [[Ofbeeldienge:Reliefkarte Provinz Westflandern 2025.png|350px]] |koartebyschrift1 = Koarte |gewest = {{VLA}} |hoofdstad = [[Brugge]] |ipp = 3.196,99 <ref>[https://statbel.fgov.be/nl/themas/bouwen-wonen/bodembezetting-volgens-het-kadasterregister Statbel]</ref> |inw = 1.235.671 <small>(1 januoari 2026)</small> <ref>[https://statbel.fgov.be/nl/themas/bevolking/loop-van-de-bevolking Statbel]</ref> |dichtheid = 387 |arr = 8 |gem = 62 |gouverneur = [[Jurgen Vanlerberghe]] ([[Vooruit]]) |web = [https://www.west-vlaanderen.be Officiële website] }} [[Ofbeeldienge:'t Pompje Oudenburg 21-08-2023 13-43-15.jpg|thumb|By [[Oednburg]]]] [[Ofbeeldienge:Poperinge Town Hall and Grote Markt.jpg|thumb|Staduus van [[Poperienge]]]] [[Ofbeeldienge:Westende dijk.jpg|thumb|[[Westende]]]] [[Ofbeeldienge:Lichtervelde kerk R01.jpg|thumb|Sint-Jacobskerke in [[Lichtervelde]]]] [[Ofbeeldienge:Bufferbekken bij speelbos Torwoud.jpg|thumb|By [[Toeroet]]]] [[Ofbeeldienge:Zedelgem (B), Schloss Loppem -- 2018 -- 8536.jpg|thumb|Kastêel van [[Loppem]]]] [[Ofbeeldienge:Kortrijk Broeltorens R01.jpg|thumb|[[Kortrik]]]] [[Ofbeeldienge:Near Dranouter (9613997269).jpg|thumb|By [[Nouter]]]] [[Ofbeeldienge:2023-10-22 - Promenade à Bruges (B) 40.jpg|thumb|[[Brugge]]]] [[Ofbeeldienge:Zeebrugge Sporenbundel Westhoofd R01.jpg|thumb|Oavn van [[Zêebrugge]]]] [[Ofbeeldienge:Provinciehuis Boeverbos Brugge (2).jpg|thumb|Provinsjeuus in [[Brugge]]]] [[Ofbeeldienge:Damme Winterlandschap R01.jpg|thumb|By [[Damme]]]] [[Ofbeeldienge:West Flanders.svg|thumb|Logo van West-Vloandern]] '''West-Vloandern''' ([[AN|Nederlands]]: ''West-Vlaanderen'', Frans: ''Flandre-Occidentale'', Duuts: ''Westflandern'') es êen van de vuuf [[Vloandern|Vlamsche]] en êen van de tien [[Belgische provinsjes]]. 't Is de provinsje die 't mêest in 't Westn van [[Vloandern]] ligt en d'ênigste in België die an de zêe ligt. Der weunen ruum 1,2 miljoen minsn in West-Vloandern. d' Oofdstad is [[Brugge]], andere belangryke steedn zyn [[Kortryk]], [[Ostende]], [[Roeseloare]] en [[Yper]]. West-Vloandern grenst in 't zuudn en westn an [[Vrankryk]], in 't nôordwestn an de [[Nôordzêe]], in 't nôordôostn an d' [[Holland]]sche provinsje [[Zêeland]], in 't ôostn an [[Ôost-Vloandern]] en in 't zuudôostn an [[Henegouwn]]. == Streekn == West-Vloandern is ook vrêe gekend va zyn [[Vlamsche Kust|kust]]: een strepe van 67&nbsp;km woar dat hêel [[België]] noartoe trekt ot schôon were è. Buutn de kust ei j' ôok nog andere streekn: * [[Bachten de Kupe]] en de reste van de [[polders]] * [[Euvelland]], de streke round de [[Kemmelberg]] (156 meiters oge), met uutlopers noa [[Vrankryk]] * de busschn round [[Brugge]] * 't [[Houtland (West-Vloandern)|Outland]], de streke round [[Toeroet]] * de [[Leiestreke]] * de streke round [[Yper]], met zyn vele monumentn die den [[Êeste Weireldoorloge|Êestn Weireldoorloge]] van [['14 - '18]] erdenkn * de [[Westoek]], oungeveer de streke tusschn [[Wervik]], [[Veurne]] en [[Diksmude]] == Bevolkienge == {| class=wikitable |- ! joar || minsn || verschil || ipmerkiengen |- | 1806 || 491.000 || || rowspan=4 | incl. [[Koomn-Woastn]] en [[Moeskroen]] |- | 1846 || 643.000 || 152.000 |- | 1900 || 805.000 || 162.000 |- | 1947 || 996.000 || 191.000 |- | 2000 || 1.129.000 || 133.000 || rowspan=2 | excl. Koomn-Woastn en Moeskroen |- | 2026 || 1.236.000 || 107.000 |- ! colspan=2 | totoal || 745.000 || |} == Toale == De officiële toale in de provinsje is [[Nederlands]]. Moa de menschn klappn meestol wel 't typische [[West-Vlams]]; ni ollêne ounder makoar moar ouk teegn menschn da ze nie kenn, en zelfs in officiële situoasjes. Teegn de toalskreve zyn d'r nog de faciliteitengemêentn [[Spiere-Elkyng]] en [[Mêesn]] woa de Frans ouk een officiële toale is. == Arrondissementn == <gallery> Ofbeeldienge:Arrondissement Brugge Belgium Map.png|[[Arrondissement Brugge|Brugge]] Ofbeeldienge:Arrondissement Diksmuide Belgium Map.png|[[Arrondissement Diksmude|Diksmude (Diksmuide)]] Ofbeeldienge:ArrKortrijkLocation.png|[[Arrondissement Kortryk|Kortryk (Kortrijk)]] Ofbeeldienge:Arrondissement Oostende Belgium Map.png|[[Arrondissement Ostende|Ostende (Oostende)]] Ofbeeldienge:Arrondissement Roeselare Belgium Map.png|[[Arrondissement Roeseloare|Roeseloare (Roeselare)]] Ofbeeldienge:Arrondissement Tielt Belgium Map.png|[[Arrondissement Tielt|Tielt]] Ofbeeldienge:Arrondissement Veurne Belgium Map.png|[[Arrondissement Veurne|Veurn (Veurne)]] Ofbeeldienge:Arrondissement Ieper Belgium Map.png|[[Arrondissement Yper|Yper (Ieper)]] </gallery> == Gemêentn == Gemêentn met underne officiële AN noame, steedn ein (stad) achter underne noame: {| class=wikitable |- |[[Ofbeeldienge:Municipalities West-Flanders Belgium Map - Number.svg|500px]] |- |} {| class=wikitable | # [[Alveringem]] # [[Anzegem]] # [[Ardooie]] # [[Avelgem]] # [[Beernem]] # [[Blankenberge]] ''(stad)'' # [[Bredene]] # [[Brugge]] ''(stad)'' # [[Damme (België)|Damme]] ''(stad)'' # [[De Haan]] # [[De Panne]] # [[Deerlijk]] # [[Dentergem]] # [[Diksmuide]] ''(stad)'' # [[Gistel]] ''(stad)'' # [[Harelbeke]] ''(stad)'' # [[Heuvelland]] # [[Hooglede]] # [[Houthulst]] # [[Ichtegem]] # [[Ieper]] ''(stad)'' # [[Ingelmunster]] | <ol start=23> <li> [[Izegem]] ''(stad)'' <li> [[Jabbeke]] <li> [[Knokke-Heist]] <li> [[Koekelare]] <li> [[Koksijde]] <li> [[Kortemark]] <li> [[Kortrijk]] ''(stad)'' <li> [[Kuurne]] <li> [[Langemark-Poelkapelle]] <li> [[Ledegem]] <li> [[Lendelede]] <li> [[Lichtervelde]] <li> [[Lo-Reninge]] ''(stad)'' <li> [[Menen]] ''(stad)'' <li> [[Mesen]] ''(stad)'' <li> [[Meulebeke]] A <li> [[Middelkerke]] <li> [[Moorslede]] <li> [[Nieuwpoort (België)|Nieuwpoort]] ''(stad)'' <li> [[Oostende]] ''(stad)'' <li> [[Oostkamp]] | <ol start=44> <li> [[Oostrozebeke]] <li> [[Oudenburg]] ''(stad)'' <li> [[Pittem]] <li> [[Poperinge]] ''(stad)'' <li> [[Roeseloare|Roeselare]] ''(stad)'' <li> [[Ruiselede]] B <li> [[Spiere-Helkijn]] <li> [[Staden]] <li> [[Tielt]] ''(stad)'' A <li> [[Torhout]] ''(stad)'' <li> [[Veurne]] ''(stad)'' <li> [[Vletern (West-Vloandern)|Vletern]] <li> [[Waregem]] ''(stad)'' <li> [[Wervik]] ''(stad)'' <li> [[Wevelgem]] <li> [[Wielsbeke]] <li> [[Wingene]] B <li> [[Zedelgem]] <li> [[Zonnebeke]] <li> [[Zuienkerke]] <li> [[Zwevegem]] </ol> |} A [[Meulebeke]] by [[Tielt]] B [[Ruiselede]] by [[Wingene]] == Gouverneurs == Gouverneurs van West-Vloandern sedert 1901: {| class = wikitable |- ! gouverneur || party || periode |- | [[Jurgen Vanlerberghe]] || [[Vooruit]] || 2026– |- | [[Carl Decaluwé]] || [[CD&V]] || 2012–2026 |- | [[Paul Breyne]] || [[CVP]] / CD&V || 1997–2012 |- | [[Olivier Vanneste]] || CVP || 1979–1997 |- | [[Leo Vanackere]] || CVP || 1979–1979 |- | [[Pierre van Outryve d'Ydewalle]] || [[Katholiek Blok]] / CVP || 1944–1979 |- | [[Michiel Bulckaert]] || [[Vlamsch Nationoal Verbound|VNV]] || 1940–1944 |- | [[Henri Baels]] || [[Katholieke Unie]] / Katholiek Blok || 1933–1940/1944 |- | [[Leon Janssens de Bisthoven]] || [[Katholieke Party]] / Katholieke Unie || 1912–1933 |- | [[Albéric Ruzette]] || Katholieke Party || 1907–1912 |- | [[Jean-Baptiste de Bethune jr.]] || Katholieke Party || 1903–1907 |- | [[Charles d'Ursel]] || Katholieke Partij || 1901–1903 |- |} == Provincieroad == Provincieroad sedert 1991: {| class="wikitable sortable" |- ! rowspan=2 | party || colspan=10 | zetels |- ! 2024 || 2018 || 2012 ! 2006 || 2000 || 1994 ! 1991 |- | [[CD&V]] | bgcolor="#e8e08e"| 11 || bgcolor="#e8e08e"| 10 || bgcolor="#e8e08e"| 10 (21) | bgcolor="#e8e08e"| 15 (36) || 14 (33) || 17 (40) | 14 (35) |- | [[Vlaams Belang|VB]] | 8 || 5 || 3 (5) | 6 (14) || 2 (5) || 1 (3) | 1 (3) |- | [[N-VA]] | bgcolor="#e8e08e"| 7 || 7 || 10 (20) | bgcolor="#e8e08e"| || || | |- | [[Vooruit]] | bgcolor="#e8e08e"| 6 || bgcolor="#e8e08e"| 5 || bgcolor="#e8e08e"| 6 (12) | bgcolor="#e8e08e"| 8 (18) || 8 (18) || 9 (20) | 8 (21) |- | [[Anders (polletieke partie)|Anders]] | 2 || bgcolor="#e8e08e"| 5 || bgcolor="#e8e08e"| 5 (10) | 6 (14) || 9 (20) || 6 (15) | 8 (19) |- | [[Groen!|Groen]] | 2 || 4 || 2 (4) | 1 (2) || 2 (4) || 2 (4) | 2 (5) |- | [[Volksunie|VU]] | || || | || 1 (4) || 1 (2) | 3 (7) |- ! totoal ! 36 || 36 || 36 (72) ! 36 (84) || 36 (84) || 36 (84) ! 36 (90) |- ! coalitie ! 24 || 20 || 21 (43) ! 23 (54) || || ! |- |} == Referensjes == <references/> == Externe koppeliengn == *[https://www.vlaanderen.be/organisaties/provincie-west-vlaanderen Provinsje West-Vloandern op Vlaanderen.be] *[https://topomapviewer.ngi.be/?l=nl&x=550575.53&y=704826.92&zoom=3&baselayer=ngi.cartoweb.topo.be Provinsje West-Vloandern op TopoMapViewer] {{commonscat|West Flanders}} {{Belgische landsdêlen}} [[Categorie:West-Vloandern| ]] 8e1u3yxaezv6hb7yftzo8b1a5qq8tew 0 3830 329205 260207 2026-11-05T14:49:19Z Upgles 32078 /* Externe kopplienge */ 329205 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:Lo - Jules Destrooper.jpg|thumb|right|Fabrieke van Destrooper in 't centrum van Lo]] '''Jules Destrooper''' es een merk van koeksjes en de noame va de fabrieke die die koeksjes makt. De fabrieke stoat in [[Lo-Rênienge]]. In feite makt Jules Destrooper veel verschillende koeksjes: * de bekendste zyn de beuterkoeksjes, Lukkn genamd, met de typische rutevorme * beuterwoafeltsjes * [[kanêel]]koekstsjes * dentelln * florentinn ==Geschiedenisse== In de 19de êeuwe gaf [[Jules Destrooper (bakker)|Jules Destrooper]], è bakker en andeloare, voe cadeau koekn mee voe ze klantn. Die adn zukkn succes datn ze up grôte schoale begon/ste te produceern en een fabrieke begon/ste in 1886. Vanaf 1956, toen datn derde generoatie Destroopers troer in andn pakte (Jean en Hubert Destrooper), begostn ze under productn ut te breid'n deur andre koekn over te koopn. Zé vele succes, bevoorbeeld tkeuningsuus en in [[Amerika]]. {| border="0" |[[Ofbeeldienge:Julesdestrooper.jpg|thumb|right|E doze koeksjes in e wienkeltje in [[Itoalië|Italie]]]] |[[Ofbeeldienge:De Strooper koekske.jpg|thumb|right|'t Bekenste koekske van Destrooper]] |} ==Externe koppelienge== *[http://www.destrooper.com De officieeln website] [[Categorie:Voedingsindustrie]] [[Categorie:West-Vlams bedryf]] [[Categorie:Lo-Rênienge]] jxo4nmqs5r7v1i2305z9v67jsk2ttdf 0 4867 329226 328467 2026-11-05T16:57:29Z Upgles 32078 /* Geboorn */ 329226 wikitext text/x-wiki <div class="center">[[1943]] - [[1944]] - [[1945]] - '''1946''' - [[1947]] - [[1948]] - [[1949]]</div> 't Joar '''1946''' is 't 46e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge. == Gebeurtenissn == * De Vlamsche striptêkenoare Willy Vandersteen gift zyn êeste [[Suske en Wiske]] albom uut: "Rikki en Wiske in Chokowakije". ;januoari * [[8 januoari|8]] - Officieel ende van de munt-êenheid Belga. Êen Belga was gelyk an vuuf Belgische frang. (BEF). * [[9 januoari|9]] - Kabinetscrisis in België ten gevolge van de val van de regerienge Van Acker. De socialistischn êeste minister [[Achiel Van Acker]] biedt 't oentslag an van zyn regerienge an de prins-regent Karel van Vloandern. De koamers wordn oentboendn. * [[11 januoari|11]] - In [[Londn]] wordt de Belgische minister van buutnlandsche zoakn Paul-Henri Spaak vôorzitter van de [[Verênigde Noasjes]] (VN). ;februoari * [[6 februoari|6]] - De Belgischn ofgevoardigdn by de Verênigde Noasjes vroagt d' uutleverienge van Léon Degrelle, collaborateur en leider van de REX-bewegienge, die gevlucht is noa [[Spanje]]. * [[9 februoari|9]] - Iprichtienge van de Hollandsche party de [[PvdA]]. ;moarte * [[15 moarte|15]] - 'n [[Yzertôorn]] weirdt ipgebloazn ;april * [[12 april|12]] - De Vlams-nationalist August Borms wordt g'executeerd weegns collaboroasje, twèe doagn vo zyn 68ste verjoardag. ;meie * [[8 meie|8]] - In Mecheln endigt 't proces teegn de beuln van 't concentroasjekamp van Breendonk. ;juni * [[2 juni|2]] - In e referendum wordt in [[Italië]] gekoozn vor e republiek. == Muziek == Populaire liedjes: *Nat King Cole: ''(I Love You) For Sentimental Reasons'' *Perry Como: ''Prisoner of Love'' *Louis Jordan and his Tympany Five: ''Choo Choo Ch'Boogie'' *Frankie Laine: ''On The Sunny Side Of The Street'' *Vaughn Monroe: ''Let It Snow! Let It Snow! Let It Snow!'' *Édith Piaf: ''La Vie en rose'' - ''Les trois cloches'' *Tino Rossi: ''Petit Papa Noël'' *Frank Sinatra: ''Five Minutes More'' *Charles Trenet: ''La Mer'' == Geboorn == ;januoari * [[4 januoari|4]] - [[Jean-Noël Ternynck]], [[Frans-Vloandern|Frans-Vlamschn]] dichter * [[19 januoari|19]] - Dolly Parton, Amerikoansche country-zangeresse en actrice * [[26 januoari|26]] - Michel Delpech, Fransche zanger * [[27 januoari|27]] - Mike Verdrengh, Vlamsche presentateur en medestichter van [[VTM]] ;februoari * [[7 februoari|7]] - Gerard Bodifée, Vlamschn astrofysicus en filosoof * [[8 februoari|8]] - Ivan Heylen, Vlamsche zanger en journalist * [[14 februoari|14]] - Jan Decleir, Vlamschn acteur ;moarte * [[12 moarte|12]] - Liza Minnelli, Amerikoansche actrice en zangeresse * [[23 moarte|23]] - Lee Towers, Hollandsche zanger ;april * [[2 april|2]] - Sue Townsend, Iengelsche schryfster * [[10 april|10]] - Armand, Hollandsche protestzanger * [[18 april|18]] - [[Luc Martens]], [[West-Vloandern|West-Vlamsche]] polletieker, burgemêester gewèest van [[Roeseloare]] ;meie * [[10 meie|10]] - Donovan, Schotsche zanger * [[20 meie|20]] - Cher, Amerikoansche zangeresse en actrice * [[22 meie|22]] - George Best, Nôord-Iersche foetballist * [[31 meie|31]] - Ivo Niehe, Hollandsche tv-presentateur en -producer ;juni * [[14 juni|14]] - [[Donald Trump]], 45ste president van de Verênigde Stoatn * [[15 juni|15]] - Demis Roussos, Grieksche zanger ;juli * [[6 juli|6]] - [[George W. Bush]], 43ste president van de Verênigde Stoatn * [[6 juli|6]] - Sylvester Stallone, Amerikoanschn acteur * [[17 juli|17]] - [[Eric Leman]], West-Vlamsche coureur * [[18 juli|18]] - Leo Madder, Vlamschn acteur * [[19 juli|19]] - Ilie Năstase, Roemeensche tennisser ;ogustus * [[19 ogustus|19]] - [[Bill Clinton]], 42ste president van de Verênigde Stoatn ;september * [[1 september|1]] - Barry Gibb, Brits-Austroalische muzikant van de Bee Gees * [[4 september|4]] - Emiel Goelen, Vlamsche tv-presentateur * [[5 september|5]] - [[Freddie Mercury]], [[Iengeland|Iengelsche]] rockzanger * [[28 september|28]] - Helen Shapiro, Iengelsche zangeresse ;oktober * [[13 oktober|13]] - Bram Vermeulen, Hollandsche zanger, componist, cabaretier en schilder * [[14 oktober|14]] - Paul Witteman, Hollandsche tv-presentateur * [[20 oktober|20]] - Lucien Van Impe, Vlamsche coureur ;november * [[11 november|11]] - Della Bosiers, Vlamsche zangeresse * [[14 november|14]] - Roland Duchâtelet, Vlamschn oendernemer en pollitieker *[[26 november|26]] - [[Guido Depraetere]], West-Vlamschn tv-presentateur * [[28 november|28]] - Mark Elchardus, Vlamsche socioloog ;december * [[1 december|1]] - Gilbert O'Sullivan, Iersche zanger * [[2 december|2]] - Gianni Versace, Italioansche mode-oentwerper * [[3 december|3]] - [[Joop Zoetemelk]], [[Holland]]sche coureur * [[5 december|5]] - José Carreras, Spoansche tenor en operazanger * [[12 december|12]] - Emerson Fittipaldi, Brazilioanschn ottocoureur * [[14 december|14]] - Jane Birkin, Iengels-Fransche actrice en zangeresse * [[16 december|16]] - Adriaan van Dis, Hollandsche schryver en tv-presentateur * [[18 december|18]] - Steven Spielberg, Amerikoansche regisseur * [[29 december|29]] - Marianne Faithfull, Iengelsche zangeresse * [[20 december|20]] - [[Nesten]], West-Vlamsche cartoonist == Gestorvn == ;juli * [[6 juli|6]] - Jeanne Lanvin (79), Fransche mode-oentwerpster ;november *[[23 november|23]] - [[Leon Spilliaert]] (65), West-Vlamsche kunstschilder {{commonscat|1946}} [[Categorie:1940-1949]] td804b1xi742c8i5mg29s8jxpeeuvue 329242 329226 2026-11-06T09:51:34Z Upgles 32078 /* Geboorn */ 329242 wikitext text/x-wiki <div class="center">[[1943]] - [[1944]] - [[1945]] - '''1946''' - [[1947]] - [[1948]] - [[1949]]</div> 't Joar '''1946''' is 't 46e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge. == Gebeurtenissn == * De Vlamsche striptêkenoare Willy Vandersteen gift zyn êeste [[Suske en Wiske]] albom uut: "Rikki en Wiske in Chokowakije". ;januoari * [[8 januoari|8]] - Officieel ende van de munt-êenheid Belga. Êen Belga was gelyk an vuuf Belgische frang. (BEF). * [[9 januoari|9]] - Kabinetscrisis in België ten gevolge van de val van de regerienge Van Acker. De socialistischn êeste minister [[Achiel Van Acker]] biedt 't oentslag an van zyn regerienge an de prins-regent Karel van Vloandern. De koamers wordn oentboendn. * [[11 januoari|11]] - In [[Londn]] wordt de Belgische minister van buutnlandsche zoakn Paul-Henri Spaak vôorzitter van de [[Verênigde Noasjes]] (VN). ;februoari * [[6 februoari|6]] - De Belgischn ofgevoardigdn by de Verênigde Noasjes vroagt d' uutleverienge van Léon Degrelle, collaborateur en leider van de REX-bewegienge, die gevlucht is noa [[Spanje]]. * [[9 februoari|9]] - Iprichtienge van de Hollandsche party de [[PvdA]]. ;moarte * [[15 moarte|15]] - 'n [[Yzertôorn]] weirdt ipgebloazn ;april * [[12 april|12]] - De Vlams-nationalist August Borms wordt g'executeerd weegns collaboroasje, twèe doagn vo zyn 68ste verjoardag. ;meie * [[8 meie|8]] - In Mecheln endigt 't proces teegn de beuln van 't concentroasjekamp van Breendonk. ;juni * [[2 juni|2]] - In e referendum wordt in [[Italië]] gekoozn vor e republiek. == Muziek == Populaire liedjes: *Nat King Cole: ''(I Love You) For Sentimental Reasons'' *Perry Como: ''Prisoner of Love'' *Louis Jordan and his Tympany Five: ''Choo Choo Ch'Boogie'' *Frankie Laine: ''On The Sunny Side Of The Street'' *Vaughn Monroe: ''Let It Snow! Let It Snow! Let It Snow!'' *Édith Piaf: ''La Vie en rose'' - ''Les trois cloches'' *Tino Rossi: ''Petit Papa Noël'' *Frank Sinatra: ''Five Minutes More'' *Charles Trenet: ''La Mer'' == Geboorn == ;januoari * [[4 januoari|4]] - [[Jean-Noël Ternynck]], [[Frans-Vloandern|Frans-Vlamschn]] dichter * [[19 januoari|19]] - Dolly Parton, Amerikoansche country-zangeresse en actrice * [[26 januoari|26]] - Michel Delpech, Fransche zanger * [[27 januoari|27]] - Mike Verdrengh, Vlamsche presentateur en medestichter van [[VTM]] ;februoari * [[7 februoari|7]] - Gerard Bodifée, Vlamschn astrofysicus en filosoof * [[8 februoari|8]] - Ivan Heylen, Vlamsche zanger en journalist * [[14 februoari|14]] - Jan Decleir, Vlamschn acteur ;moarte * [[12 moarte|12]] - Liza Minnelli, Amerikoansche actrice en zangeresse * [[23 moarte|23]] - Lee Towers, Hollandsche zanger ;april * [[2 april|2]] - Sue Townsend, Iengelsche schryfster * [[10 april|10]] - Armand, Hollandsche protestzanger * [[18 april|18]] - [[Luc Martens]], [[West-Vloandern|West-Vlamsche]] polletieker, burgemêester gewèest van [[Roeseloare]] ;meie * [[10 meie|10]] - Donovan, Schotsche zanger * [[20 meie|20]] - Cher, Amerikoansche zangeresse en actrice * [[22 meie|22]] - George Best, Nôord-Iersche foetballist * [[31 meie|31]] - Ivo Niehe, Hollandsche tv-presentateur en -producer ;juni * [[14 juni|14]] - [[Donald Trump]], Amerikoansche polletieker (president) * [[15 juni|15]] - Demis Roussos, Grieksche zanger ;juli * [[6 juli|6]] - [[George W. Bush]], Amerikoansche polletieker (president) * [[6 juli|6]] - Sylvester Stallone, Amerikoanschn acteur * [[17 juli|17]] - [[Eric Leman]], West-Vlamsche coureur * [[18 juli|18]] - Leo Madder, Vlamschn acteur * [[19 juli|19]] - Ilie Năstase, Roemeensche tennisser ;ogustus * [[19 ogustus|19]] - [[Bill Clinton]], Amerikoansche polletieker (president) ;september * [[1 september|1]] - Barry Gibb, Brits-Austroalische muzikant van de Bee Gees * [[4 september|4]] - Emiel Goelen, Vlamsche tv-presentateur * [[5 september|5]] - [[Freddie Mercury]], [[Iengeland|Iengelsche]] rockzanger * [[28 september|28]] - Helen Shapiro, Iengelsche zangeresse ;oktober * [[13 oktober|13]] - Bram Vermeulen, Hollandsche zanger, componist, cabaretier en schilder * [[14 oktober|14]] - Paul Witteman, Hollandsche tv-presentateur * [[20 oktober|20]] - Lucien Van Impe, Vlamsche coureur ;november * [[11 november|11]] - Della Bosiers, Vlamsche zangeresse * [[14 november|14]] - Roland Duchâtelet, Vlamschn oendernemer en pollitieker *[[26 november|26]] - [[Guido Depraetere]], West-Vlamschn tv-presentateur * [[28 november|28]] - Mark Elchardus, Vlamsche socioloog ;december * [[1 december|1]] - Gilbert O'Sullivan, Iersche zanger * [[2 december|2]] - Gianni Versace, Italioansche mode-oentwerper * [[3 december|3]] - [[Joop Zoetemelk]], [[Holland]]sche coureur * [[5 december|5]] - José Carreras, Spoansche tenor en operazanger * [[12 december|12]] - Emerson Fittipaldi, Brazilioanschn ottocoureur * [[14 december|14]] - Jane Birkin, Iengels-Fransche actrice en zangeresse * [[16 december|16]] - Adriaan van Dis, Hollandsche schryver en tv-presentateur * [[18 december|18]] - Steven Spielberg, Amerikoansche regisseur * [[29 december|29]] - Marianne Faithfull, Iengelsche zangeresse * [[20 december|20]] - [[Nesten]], West-Vlamsche cartoonist == Gestorvn == ;juli * [[6 juli|6]] - Jeanne Lanvin (79), Fransche mode-oentwerpster ;november *[[23 november|23]] - [[Leon Spilliaert]] (65), West-Vlamsche kunstschilder {{commonscat|1946}} [[Categorie:1940-1949]] kug7abohi02i49ppk5xksbhr7bqgfd6 329243 329242 2026-11-06T09:53:22Z Upgles 32078 /* Geboorn */ 329243 wikitext text/x-wiki <div class="center">[[1943]] - [[1944]] - [[1945]] - '''1946''' - [[1947]] - [[1948]] - [[1949]]</div> 't Joar '''1946''' is 't 46e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge. == Gebeurtenissn == * De Vlamsche striptêkenoare Willy Vandersteen gift zyn êeste [[Suske en Wiske]] albom uut: "Rikki en Wiske in Chokowakije". ;januoari * [[8 januoari|8]] - Officieel ende van de munt-êenheid Belga. Êen Belga was gelyk an vuuf Belgische frang. (BEF). * [[9 januoari|9]] - Kabinetscrisis in België ten gevolge van de val van de regerienge Van Acker. De socialistischn êeste minister [[Achiel Van Acker]] biedt 't oentslag an van zyn regerienge an de prins-regent Karel van Vloandern. De koamers wordn oentboendn. * [[11 januoari|11]] - In [[Londn]] wordt de Belgische minister van buutnlandsche zoakn Paul-Henri Spaak vôorzitter van de [[Verênigde Noasjes]] (VN). ;februoari * [[6 februoari|6]] - De Belgischn ofgevoardigdn by de Verênigde Noasjes vroagt d' uutleverienge van Léon Degrelle, collaborateur en leider van de REX-bewegienge, die gevlucht is noa [[Spanje]]. * [[9 februoari|9]] - Iprichtienge van de Hollandsche party de [[PvdA]]. ;moarte * [[15 moarte|15]] - 'n [[Yzertôorn]] weirdt ipgebloazn ;april * [[12 april|12]] - De Vlams-nationalist August Borms wordt g'executeerd weegns collaboroasje, twèe doagn vo zyn 68ste verjoardag. ;meie * [[8 meie|8]] - In Mecheln endigt 't proces teegn de beuln van 't concentroasjekamp van Breendonk. ;juni * [[2 juni|2]] - In e referendum wordt in [[Italië]] gekoozn vor e republiek. == Muziek == Populaire liedjes: *Nat King Cole: ''(I Love You) For Sentimental Reasons'' *Perry Como: ''Prisoner of Love'' *Louis Jordan and his Tympany Five: ''Choo Choo Ch'Boogie'' *Frankie Laine: ''On The Sunny Side Of The Street'' *Vaughn Monroe: ''Let It Snow! Let It Snow! Let It Snow!'' *Édith Piaf: ''La Vie en rose'' - ''Les trois cloches'' *Tino Rossi: ''Petit Papa Noël'' *Frank Sinatra: ''Five Minutes More'' *Charles Trenet: ''La Mer'' == Geboorn == ;januoari * [[4 januoari|4]] - [[Jean-Noël Ternynck]], [[Frans-Vloandern|Frans-Vlamschn]] dichter * [[19 januoari|19]] - Dolly Parton, Amerikoansche country-zangeresse en actrice * [[26 januoari|26]] - Michel Delpech, Fransche zanger * [[27 januoari|27]] - Mike Verdrengh, Vlamsche presentateur en medestichter van [[VTM]] ;februoari * [[7 februoari|7]] - Gerard Bodifée, Vlamschn astrofysicus en filosoof * [[8 februoari|8]] - Ivan Heylen, Vlamsche zanger en journalist * [[14 februoari|14]] - Jan Decleir, Vlamschn acteur ;moarte * [[12 moarte|12]] - Liza Minnelli, Amerikoansche actrice en zangeresse * [[23 moarte|23]] - Lee Towers, Hollandsche zanger ;april * [[2 april|2]] - Sue Townsend, Iengelsche schryfster * [[10 april|10]] - Armand, Hollandsche protestzanger * [[18 april|18]] - [[Luc Martens]], [[West-Vloandern|West-Vlamsche]] polletieker, burgemêester gewèest van [[Roeseloare]] ;meie * [[10 meie|10]] - Donovan, Schotsche zanger * [[20 meie|20]] - Cher, Amerikoansche zangeresse en actrice * [[22 meie|22]] - George Best, Nôord-Iersche foetballist * [[31 meie|31]] - Ivo Niehe, Hollandsche tv-presentateur en -producer ;juni * [[14 juni|14]] - [[Donald Trump]], Amerikoansche oundernemer en polletieker (president) * [[15 juni|15]] - Demis Roussos, Grieksche zanger ;juli * [[6 juli|6]] - [[George W. Bush]], Amerikoansche oundernemer en polletieker (president) * [[6 juli|6]] - Sylvester Stallone, Amerikoanschn acteur * [[17 juli|17]] - [[Eric Leman]], West-Vlamsche coureur * [[18 juli|18]] - Leo Madder, Vlamschn acteur * [[19 juli|19]] - Ilie Năstase, Roemeensche tennisser ;ogustus * [[19 ogustus|19]] - [[Bill Clinton]], Amerikoansche polletieker (president) ;september * [[1 september|1]] - Barry Gibb, Brits-Austroalische muzikant van de Bee Gees * [[4 september|4]] - Emiel Goelen, Vlamsche tv-presentateur * [[5 september|5]] - [[Freddie Mercury]], [[Iengeland|Iengelsche]] rockzanger * [[28 september|28]] - Helen Shapiro, Iengelsche zangeresse ;oktober * [[13 oktober|13]] - Bram Vermeulen, Hollandsche zanger, componist, cabaretier en schilder * [[14 oktober|14]] - Paul Witteman, Hollandsche tv-presentateur * [[20 oktober|20]] - Lucien Van Impe, Vlamsche coureur ;november * [[11 november|11]] - Della Bosiers, Vlamsche zangeresse * [[14 november|14]] - Roland Duchâtelet, Vlamschn oendernemer en pollitieker *[[26 november|26]] - [[Guido Depraetere]], West-Vlamschn tv-presentateur * [[28 november|28]] - Mark Elchardus, Vlamsche socioloog ;december * [[1 december|1]] - Gilbert O'Sullivan, Iersche zanger * [[2 december|2]] - Gianni Versace, Italioansche mode-oentwerper * [[3 december|3]] - [[Joop Zoetemelk]], [[Holland]]sche coureur * [[5 december|5]] - José Carreras, Spoansche tenor en operazanger * [[12 december|12]] - Emerson Fittipaldi, Brazilioanschn ottocoureur * [[14 december|14]] - Jane Birkin, Iengels-Fransche actrice en zangeresse * [[16 december|16]] - Adriaan van Dis, Hollandsche schryver en tv-presentateur * [[18 december|18]] - Steven Spielberg, Amerikoansche regisseur * [[29 december|29]] - Marianne Faithfull, Iengelsche zangeresse * [[20 december|20]] - [[Nesten]], West-Vlamsche cartoonist == Gestorvn == ;juli * [[6 juli|6]] - Jeanne Lanvin (79), Fransche mode-oentwerpster ;november *[[23 november|23]] - [[Leon Spilliaert]] (65), West-Vlamsche kunstschilder {{commonscat|1946}} [[Categorie:1940-1949]] 8x60c2cl2g11uw1pfftikp7in5g0iw9 329244 329243 2026-11-06T09:54:47Z Upgles 32078 /* Geboorn */ 329244 wikitext text/x-wiki <div class="center">[[1943]] - [[1944]] - [[1945]] - '''1946''' - [[1947]] - [[1948]] - [[1949]]</div> 't Joar '''1946''' is 't 46e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge. == Gebeurtenissn == * De Vlamsche striptêkenoare Willy Vandersteen gift zyn êeste [[Suske en Wiske]] albom uut: "Rikki en Wiske in Chokowakije". ;januoari * [[8 januoari|8]] - Officieel ende van de munt-êenheid Belga. Êen Belga was gelyk an vuuf Belgische frang. (BEF). * [[9 januoari|9]] - Kabinetscrisis in België ten gevolge van de val van de regerienge Van Acker. De socialistischn êeste minister [[Achiel Van Acker]] biedt 't oentslag an van zyn regerienge an de prins-regent Karel van Vloandern. De koamers wordn oentboendn. * [[11 januoari|11]] - In [[Londn]] wordt de Belgische minister van buutnlandsche zoakn Paul-Henri Spaak vôorzitter van de [[Verênigde Noasjes]] (VN). ;februoari * [[6 februoari|6]] - De Belgischn ofgevoardigdn by de Verênigde Noasjes vroagt d' uutleverienge van Léon Degrelle, collaborateur en leider van de REX-bewegienge, die gevlucht is noa [[Spanje]]. * [[9 februoari|9]] - Iprichtienge van de Hollandsche party de [[PvdA]]. ;moarte * [[15 moarte|15]] - 'n [[Yzertôorn]] weirdt ipgebloazn ;april * [[12 april|12]] - De Vlams-nationalist August Borms wordt g'executeerd weegns collaboroasje, twèe doagn vo zyn 68ste verjoardag. ;meie * [[8 meie|8]] - In Mecheln endigt 't proces teegn de beuln van 't concentroasjekamp van Breendonk. ;juni * [[2 juni|2]] - In e referendum wordt in [[Italië]] gekoozn vor e republiek. == Muziek == Populaire liedjes: *Nat King Cole: ''(I Love You) For Sentimental Reasons'' *Perry Como: ''Prisoner of Love'' *Louis Jordan and his Tympany Five: ''Choo Choo Ch'Boogie'' *Frankie Laine: ''On The Sunny Side Of The Street'' *Vaughn Monroe: ''Let It Snow! Let It Snow! Let It Snow!'' *Édith Piaf: ''La Vie en rose'' - ''Les trois cloches'' *Tino Rossi: ''Petit Papa Noël'' *Frank Sinatra: ''Five Minutes More'' *Charles Trenet: ''La Mer'' == Geboorn == ;januoari * [[4 januoari|4]] - [[Jean-Noël Ternynck]], [[Frans-Vloandern|Frans-Vlamschn]] dichter * [[19 januoari|19]] - Dolly Parton, Amerikoansche country-zangeresse en actrice * [[26 januoari|26]] - Michel Delpech, Fransche zanger * [[27 januoari|27]] - Mike Verdrengh, Vlamsche presentateur en medestichter van [[VTM]] ;februoari * [[7 februoari|7]] - Gerard Bodifée, Vlamschn astrofysicus en filosoof * [[8 februoari|8]] - Ivan Heylen, Vlamsche zanger en journalist * [[14 februoari|14]] - Jan Decleir, Vlamschn acteur ;moarte * [[12 moarte|12]] - Liza Minnelli, Amerikoansche actrice en zangeresse * [[23 moarte|23]] - Lee Towers, Hollandsche zanger ;april * [[2 april|2]] - Sue Townsend, Iengelsche schryfster * [[10 april|10]] - Armand, Hollandsche protestzanger * [[18 april|18]] - [[Luc Martens]], [[West-Vloandern|West-Vlamsche]] polletieker, burgemêester gewèest van [[Roeseloare]] ;meie * [[10 meie|10]] - Donovan, Schotsche zanger * [[20 meie|20]] - Cher, Amerikoansche zangeresse en actrice * [[22 meie|22]] - George Best, Nôord-Iersche foetballist * [[31 meie|31]] - Ivo Niehe, Hollandsche tv-presentateur en -producer ;juni * [[14 juni|14]] - [[Donald Trump]], Amerikoansche oundernemer en polletieker (president) * [[15 juni|15]] - Demis Roussos, Grieksche zanger ;juli * [[6 juli|6]] - [[George W. Bush]], Amerikoansche oundernemer en polletieker (president) * [[6 juli|6]] - Sylvester Stallone, Amerikoanschn acteur * [[17 juli|17]] - [[Eric Leman]], West-Vlamsche coureur * [[18 juli|18]] - Leo Madder, Vlamschn acteur * [[19 juli|19]] - Ilie Năstase, Roemeensche tennisser ;ogustus * [[19 ogustus|19]] - [[Bill Clinton]], Amerikoansche polletieker (president) ;september * [[1 september|1]] - Barry Gibb, Brits-Austroalische muzikant van de Bee Gees * [[4 september|4]] - Emiel Goelen, Vlamsche tv-presentateur * [[5 september|5]] - [[Freddie Mercury]], Iengelsche rockzanger * [[28 september|28]] - Helen Shapiro, Iengelsche zangeresse ;oktober * [[13 oktober|13]] - Bram Vermeulen, Hollandsche zanger, componist, cabaretier en schilder * [[14 oktober|14]] - Paul Witteman, Hollandsche tv-presentateur * [[20 oktober|20]] - Lucien Van Impe, Vlamsche coureur ;november * [[11 november|11]] - Della Bosiers, Vlamsche zangeresse * [[14 november|14]] - Roland Duchâtelet, Vlamschn oendernemer en pollitieker *[[26 november|26]] - [[Guido Depraetere]], West-Vlamschn tv-presentateur * [[28 november|28]] - Mark Elchardus, Vlamsche socioloog ;december * [[1 december|1]] - Gilbert O'Sullivan, Iersche zanger * [[2 december|2]] - Gianni Versace, Italioansche mode-oentwerper * [[3 december|3]] - [[Joop Zoetemelk]], Hollandsche coureur * [[5 december|5]] - José Carreras, Spoansche tenor en operazanger * [[12 december|12]] - Emerson Fittipaldi, Brazilioanschn ottocoureur * [[14 december|14]] - Jane Birkin, Iengels-Fransche actrice en zangeresse * [[16 december|16]] - Adriaan van Dis, Hollandsche schryver en tv-presentateur * [[18 december|18]] - Steven Spielberg, Amerikoansche regisseur * [[29 december|29]] - Marianne Faithfull, Iengelsche zangeresse * [[20 december|20]] - [[Nesten]], West-Vlamsche cartoonist == Gestorvn == ;juli * [[6 juli|6]] - Jeanne Lanvin (79), Fransche mode-oentwerpster ;november *[[23 november|23]] - [[Leon Spilliaert]] (65), West-Vlamsche kunstschilder {{commonscat|1946}} [[Categorie:1940-1949]] o4o27d6th2s4k8ohdofhdh05z9hoe1l 0 5280 329228 321457 2026-11-05T21:22:26Z Upgles 32078 /* Nationoale Parkn */ 329228 wikitext text/x-wiki {{streektoale|Westhoeks}} [[Ofbeeldienge:Location United States.svg|thumb|Liggienge van de Verênigde Stoatn ip de weireldkoarte]] De '''Verênigde Stoaten van Amerika''' of kortweg '''Amerika''' es e land in [[Nôord-Amerika]] (in 't [[Iengels]]: ''United States of America'', of kortweg ''USA'' of zest ''US''). 'n Oofdstad is [[Washington DC]]. In Amerika weunn d'r mêer of 330 miljoen menschn. De grotsn e belangrykstn stad is [[New York City|New York]]. == Geschiedenisse == 't Land is e bitje met e kir egroeid. 't Begost in 1776 toun da 13 kolonies nunder wilnde ofschêen van 't moederland [[Verênigd Keunienkryk|Grôot-Brittannië]]. In 1783 erkende Iengeland ton oek da 't een apart land wos. De 13 stoatn schoovn op na 't Westn en 't land kwam grodder e grodder. Achter e burgerôorlog (1861-1865) tusschn de zudelikke en de nôordelikke stoatn (over ounder ander de sloaverny) groeide 't land en kwam et ossan moa machtiger. Miljoenn immigrantn (oek uut [[West-Vloandern]]) woarn d'r welekommn. Amerika dei mei an 'n [[Êeste Weireldoorloge|Êestn Weireldôorlog]] en de [[Twiddn Weireldôorloge|Twiddn Weireldôorlog]], e ze wounn twêe keirs. Sedert de joarn '50 is Amerika dé weireldmacht. Êest nog mi [[Rusland]], moa in deze tydn speel et die rolle ollêne. Doadeurn kom et oek da 't in veel landn ni geirn ezien is (peis moa an de aansloagn op de [[WTC-toorns|WTC-tôorns]]). Moar oek intern ed et, nietegenstoande ze welvoart, vele probleemn te bekampn: vervulieng, racisme, verschil tusschn arme e ryke,... [[Ofbeeldienge:US map - states.png|thumb|<center>Stoatn van de USA]] == Bestuur == Amerika is e federoale [[republiek]] die steunt ip de groundwet, mi vele macht voe de president die ieder vier joar ekoozn is. Voe 't moment is da [[Donald Trump]], die in januoari 2025 [[Joe Biden]] upevolgd et. D'r zyn politiek gezien moa twêe partyen die echt meitelln: de Democroatn (idder progressif) en de Republiekeinn (idder conservatif). Zyder en de macht in 't Congres: dat is de volksvertegenwôordigieng die bestoat uut de Senoat en 't Uus van Ofgevoardigdn. == Muntêeneid == In Amerika betoaln ze met Amerikoanse dollars. Êne dollar is 't zelfde gelik 0,8930 euro's (2/05/2019). 'n Dollar es ôok in veel andre landn ter weireld gebrukt om gemakeliker te betoaln of ip reize, surtout in [[Oazië]]. == Nationoale Parkn == Amerika e veel nationoale parkn. Vôorbeeldn dervan zyn de ''Grand Canyon'', ''Monument Valley'', ''Yellowstone'' en ''Death Valley''. == Presidentn == Presidentn sedert 1977: {| class=wikitable |- ! nr || president || party || periode |- | 47 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2025– |- | 46 || [[Joe Biden]] || Democroatisch || 2021–2025 |- | 45 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2017–2021 |- | 44 || [[Barack Obama]] || Democroatisch || 2009–2017 |- | 43 || [[George W. Bush]] || Republikeins || 2001–2009 |- | 42 || [[Bill Clinton]] || Democroatisch || 1993–2001 |- | 41 || [[George H.W. Bush]] || Republikeins || 1989–1993 |- | 40 || [[Ronald Reagan]] || Republikeins || 1981–1989 |- | 39 || [[Jimmy Carter]] || Democroatisch || 1977–1981 |- |} {{commonscat|United States}} {{Landn in Nôord-Amerika}} [[Categorie:Verênigde Stoatn van Amerika| ]] 566e9t1fl4gjsvg3i40jftchlgtv6si 329229 329228 2026-11-05T21:27:47Z Upgles 32078 /* Presidentn */ 329229 wikitext text/x-wiki {{streektoale|Westhoeks}} [[Ofbeeldienge:Location United States.svg|thumb|Liggienge van de Verênigde Stoatn ip de weireldkoarte]] De '''Verênigde Stoaten van Amerika''' of kortweg '''Amerika''' es e land in [[Nôord-Amerika]] (in 't [[Iengels]]: ''United States of America'', of kortweg ''USA'' of zest ''US''). 'n Oofdstad is [[Washington DC]]. In Amerika weunn d'r mêer of 330 miljoen menschn. De grotsn e belangrykstn stad is [[New York City|New York]]. == Geschiedenisse == 't Land is e bitje met e kir egroeid. 't Begost in 1776 toun da 13 kolonies nunder wilnde ofschêen van 't moederland [[Verênigd Keunienkryk|Grôot-Brittannië]]. In 1783 erkende Iengeland ton oek da 't een apart land wos. De 13 stoatn schoovn op na 't Westn en 't land kwam grodder e grodder. Achter e burgerôorlog (1861-1865) tusschn de zudelikke en de nôordelikke stoatn (over ounder ander de sloaverny) groeide 't land en kwam et ossan moa machtiger. Miljoenn immigrantn (oek uut [[West-Vloandern]]) woarn d'r welekommn. Amerika dei mei an 'n [[Êeste Weireldoorloge|Êestn Weireldôorlog]] en de [[Twiddn Weireldôorloge|Twiddn Weireldôorlog]], e ze wounn twêe keirs. Sedert de joarn '50 is Amerika dé weireldmacht. Êest nog mi [[Rusland]], moa in deze tydn speel et die rolle ollêne. Doadeurn kom et oek da 't in veel landn ni geirn ezien is (peis moa an de aansloagn op de [[WTC-toorns|WTC-tôorns]]). Moar oek intern ed et, nietegenstoande ze welvoart, vele probleemn te bekampn: vervulieng, racisme, verschil tusschn arme e ryke,... [[Ofbeeldienge:US map - states.png|thumb|<center>Stoatn van de USA]] == Bestuur == Amerika is e federoale [[republiek]] die steunt ip de groundwet, mi vele macht voe de president die ieder vier joar ekoozn is. Voe 't moment is da [[Donald Trump]], die in januoari 2025 [[Joe Biden]] upevolgd et. D'r zyn politiek gezien moa twêe partyen die echt meitelln: de Democroatn (idder progressif) en de Republiekeinn (idder conservatif). Zyder en de macht in 't Congres: dat is de volksvertegenwôordigieng die bestoat uut de Senoat en 't Uus van Ofgevoardigdn. == Muntêeneid == In Amerika betoaln ze met Amerikoanse dollars. Êne dollar is 't zelfde gelik 0,8930 euro's (2/05/2019). 'n Dollar es ôok in veel andre landn ter weireld gebrukt om gemakeliker te betoaln of ip reize, surtout in [[Oazië]]. == Nationoale Parkn == Amerika e veel nationoale parkn. Vôorbeeldn dervan zyn de ''Grand Canyon'', ''Monument Valley'', ''Yellowstone'' en ''Death Valley''. == Presidentn == Presidentn sedert 1977:<ref>[https://www.britannica.com/topic/Presidents-of-the-United-States-1846696 List of presidents of the United States], Britannica</ref> {| class=wikitable |- ! nr || president || party || periode |- | 47 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2025– |- | 46 || [[Joe Biden]] || Democroatisch || 2021–2025 |- | 45 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2017–2021 |- | 44 || [[Barack Obama]] || Democroatisch || 2009–2017 |- | 43 || [[George W. Bush]] || Republikeins || 2001–2009 |- | 42 || [[Bill Clinton]] || Democroatisch || 1993–2001 |- | 41 || [[George H.W. Bush]] || Republikeins || 1989–1993 |- | 40 || [[Ronald Reagan]] || Republikeins || 1981–1989 |- | 39 || [[Jimmy Carter]] || Democroatisch || 1977–1981 |- |} == Verwyziengn == <References/> {{commonscat|United States}} {{Landn in Nôord-Amerika}} [[Categorie:Verênigde Stoatn van Amerika| ]] 5q07mwrairc27r4mai8xgsz9k5hvw75 329230 329229 2026-11-05T21:39:44Z Upgles 32078 /* Presidentn */ 329230 wikitext text/x-wiki {{streektoale|Westhoeks}} [[Ofbeeldienge:Location United States.svg|thumb|Liggienge van de Verênigde Stoatn ip de weireldkoarte]] De '''Verênigde Stoaten van Amerika''' of kortweg '''Amerika''' es e land in [[Nôord-Amerika]] (in 't [[Iengels]]: ''United States of America'', of kortweg ''USA'' of zest ''US''). 'n Oofdstad is [[Washington DC]]. In Amerika weunn d'r mêer of 330 miljoen menschn. De grotsn e belangrykstn stad is [[New York City|New York]]. == Geschiedenisse == 't Land is e bitje met e kir egroeid. 't Begost in 1776 toun da 13 kolonies nunder wilnde ofschêen van 't moederland [[Verênigd Keunienkryk|Grôot-Brittannië]]. In 1783 erkende Iengeland ton oek da 't een apart land wos. De 13 stoatn schoovn op na 't Westn en 't land kwam grodder e grodder. Achter e burgerôorlog (1861-1865) tusschn de zudelikke en de nôordelikke stoatn (over ounder ander de sloaverny) groeide 't land en kwam et ossan moa machtiger. Miljoenn immigrantn (oek uut [[West-Vloandern]]) woarn d'r welekommn. Amerika dei mei an 'n [[Êeste Weireldoorloge|Êestn Weireldôorlog]] en de [[Twiddn Weireldôorloge|Twiddn Weireldôorlog]], e ze wounn twêe keirs. Sedert de joarn '50 is Amerika dé weireldmacht. Êest nog mi [[Rusland]], moa in deze tydn speel et die rolle ollêne. Doadeurn kom et oek da 't in veel landn ni geirn ezien is (peis moa an de aansloagn op de [[WTC-toorns|WTC-tôorns]]). Moar oek intern ed et, nietegenstoande ze welvoart, vele probleemn te bekampn: vervulieng, racisme, verschil tusschn arme e ryke,... [[Ofbeeldienge:US map - states.png|thumb|<center>Stoatn van de USA]] == Bestuur == Amerika is e federoale [[republiek]] die steunt ip de groundwet, mi vele macht voe de president die ieder vier joar ekoozn is. Voe 't moment is da [[Donald Trump]], die in januoari 2025 [[Joe Biden]] upevolgd et. D'r zyn politiek gezien moa twêe partyen die echt meitelln: de Democroatn (idder progressif) en de Republiekeinn (idder conservatif). Zyder en de macht in 't Congres: dat is de volksvertegenwôordigieng die bestoat uut de Senoat en 't Uus van Ofgevoardigdn. == Muntêeneid == In Amerika betoaln ze met Amerikoanse dollars. Êne dollar is 't zelfde gelik 0,8930 euro's (2/05/2019). 'n Dollar es ôok in veel andre landn ter weireld gebrukt om gemakeliker te betoaln of ip reize, surtout in [[Oazië]]. == Nationoale Parkn == Amerika e veel nationoale parkn. Vôorbeeldn dervan zyn de ''Grand Canyon'', ''Monument Valley'', ''Yellowstone'' en ''Death Valley''. == Presidentn == Presidentn sedert 1929:<ref>[https://www.britannica.com/topic/Presidents-of-the-United-States-1846696 List of presidents of the United States], Britannica</ref> {| class=wikitable |- ! nr || president || party || periode |- | 47 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2025– |- | 46 || [[Joe Biden]] || Democroatisch || 2021–2025 |- | 45 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2017–2021 |- | 44 || [[Barack Obama]] || Democroatisch || 2009–2017 |- | 43 || [[George W. Bush]] || Republikeins || 2001–2009 |- | 42 || [[Bill Clinton]] || Democroatisch || 1993–2001 |- | 41 || [[George H.W. Bush]] || Republikeins || 1989–1993 |- | 40 || [[Ronald Reagan]] || Republikeins || 1981–1989 |- | 39 || [[Jimmy Carter]] || Democroatisch || 1977–1981 |- | 38 || [[Gerald Ford]] || Republikeins || 1974–1977 |- | 37 || [[Richard Nixon]] || Republikeins || 1969–1974 |- | 36 || [[Lyndon B. Johnson]] || Democroatisch || 1963–1969 |- | 35 || [[John F. Kennedy]] || Democroatisch || 1961–1963 |- | 34 || [[Dwight D. Eisenhower]] || Republikeins || 1953–1961 |- | 33 || [[Harry S. Truman]] || Democroatisch || 1945–1953 |- | 32 || [[Franklin D. Roosevelt]] || Democroatisch || 1933–1945 |- | 31 || [[Herbert Hoover]] || Republikeins || 1929–1933 |- |} == Verwyziengn == <References/> {{commonscat|United States}} {{Landn in Nôord-Amerika}} [[Categorie:Verênigde Stoatn van Amerika| ]] gmy9jatm7xbxl3y00azcl9vfy2qtndv 329231 329230 2026-11-05T21:56:10Z Upgles 32078 /* Presidentn */ 329231 wikitext text/x-wiki {{streektoale|Westhoeks}} [[Ofbeeldienge:Location United States.svg|thumb|Liggienge van de Verênigde Stoatn ip de weireldkoarte]] De '''Verênigde Stoaten van Amerika''' of kortweg '''Amerika''' es e land in [[Nôord-Amerika]] (in 't [[Iengels]]: ''United States of America'', of kortweg ''USA'' of zest ''US''). 'n Oofdstad is [[Washington DC]]. In Amerika weunn d'r mêer of 330 miljoen menschn. De grotsn e belangrykstn stad is [[New York City|New York]]. == Geschiedenisse == 't Land is e bitje met e kir egroeid. 't Begost in 1776 toun da 13 kolonies nunder wilnde ofschêen van 't moederland [[Verênigd Keunienkryk|Grôot-Brittannië]]. In 1783 erkende Iengeland ton oek da 't een apart land wos. De 13 stoatn schoovn op na 't Westn en 't land kwam grodder e grodder. Achter e burgerôorlog (1861-1865) tusschn de zudelikke en de nôordelikke stoatn (over ounder ander de sloaverny) groeide 't land en kwam et ossan moa machtiger. Miljoenn immigrantn (oek uut [[West-Vloandern]]) woarn d'r welekommn. Amerika dei mei an 'n [[Êeste Weireldoorloge|Êestn Weireldôorlog]] en de [[Twiddn Weireldôorloge|Twiddn Weireldôorlog]], e ze wounn twêe keirs. Sedert de joarn '50 is Amerika dé weireldmacht. Êest nog mi [[Rusland]], moa in deze tydn speel et die rolle ollêne. Doadeurn kom et oek da 't in veel landn ni geirn ezien is (peis moa an de aansloagn op de [[WTC-toorns|WTC-tôorns]]). Moar oek intern ed et, nietegenstoande ze welvoart, vele probleemn te bekampn: vervulieng, racisme, verschil tusschn arme e ryke,... [[Ofbeeldienge:US map - states.png|thumb|<center>Stoatn van de USA]] == Bestuur == Amerika is e federoale [[republiek]] die steunt ip de groundwet, mi vele macht voe de president die ieder vier joar ekoozn is. Voe 't moment is da [[Donald Trump]], die in januoari 2025 [[Joe Biden]] upevolgd et. D'r zyn politiek gezien moa twêe partyen die echt meitelln: de Democroatn (idder progressif) en de Republiekeinn (idder conservatif). Zyder en de macht in 't Congres: dat is de volksvertegenwôordigieng die bestoat uut de Senoat en 't Uus van Ofgevoardigdn. == Muntêeneid == In Amerika betoaln ze met Amerikoanse dollars. Êne dollar is 't zelfde gelik 0,8930 euro's (2/05/2019). 'n Dollar es ôok in veel andre landn ter weireld gebrukt om gemakeliker te betoaln of ip reize, surtout in [[Oazië]]. == Nationoale Parkn == Amerika e veel nationoale parkn. Vôorbeeldn dervan zyn de ''Grand Canyon'', ''Monument Valley'', ''Yellowstone'' en ''Death Valley''. == Presidentn == Presidentn sedert 1913:<ref>[https://www.britannica.com/topic/Presidents-of-the-United-States-1846696 List of presidents of the United States], Britannica</ref> {| class=wikitable |- ! nr || president || party || periode |- | 47 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2025– |- | 46 || [[Joe Biden]] || Democroatisch || 2021–2025 |- | 45 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2017–2021 |- | 44 || [[Barack Obama]] || Democroatisch || 2009–2017 |- | 43 || [[George W. Bush]] || Republikeins || 2001–2009 |- | 42 || [[Bill Clinton]] || Democroatisch || 1993–2001 |- | 41 || [[George H.W. Bush]] || Republikeins || 1989–1993 |- | 40 || [[Ronald Reagan]] || Republikeins || 1981–1989 |- | 39 || [[Jimmy Carter]] || Democroatisch || 1977–1981 |- | 38 || [[Gerald Ford]] || Republikeins || 1974–1977 |- | 37 || [[Richard Nixon]] || Republikeins || 1969–1974 |- | 36 || [[Lyndon B. Johnson]] || Democroatisch || 1963–1969 |- | 35 || [[John F. Kennedy]] || Democroatisch || 1961–1963 |- | 34 || [[Dwight D. Eisenhower]] || Republikeins || 1953–1961 |- | 33 || [[Harry S. Truman]] || Democroatisch || 1945–1953 |- | 32 || [[Franklin D. Roosevelt]] || Democroatisch || 1933–1945 |- | 31 || [[Herbert Hoover]] || Republikeins || 1929–1933 |- | 30 || [[Calvin Coolidge]] || Republikeins || 1923–1929 |- | 29 || [[Warren G. Harding]] || Republikeins || 1921–1923 |- | 28 || [[Woodrow Wilson]] || Democroatisch || 1913–1921 == Verwyziengn == <References/> {{commonscat|United States}} {{Landn in Nôord-Amerika}} [[Categorie:Verênigde Stoatn van Amerika| ]] hlskxgzbw2kvmvfpuydm2x6b04x095c 329232 329231 2026-11-05T21:56:35Z Upgles 32078 /* Presidentn */ 329232 wikitext text/x-wiki {{streektoale|Westhoeks}} [[Ofbeeldienge:Location United States.svg|thumb|Liggienge van de Verênigde Stoatn ip de weireldkoarte]] De '''Verênigde Stoaten van Amerika''' of kortweg '''Amerika''' es e land in [[Nôord-Amerika]] (in 't [[Iengels]]: ''United States of America'', of kortweg ''USA'' of zest ''US''). 'n Oofdstad is [[Washington DC]]. In Amerika weunn d'r mêer of 330 miljoen menschn. De grotsn e belangrykstn stad is [[New York City|New York]]. == Geschiedenisse == 't Land is e bitje met e kir egroeid. 't Begost in 1776 toun da 13 kolonies nunder wilnde ofschêen van 't moederland [[Verênigd Keunienkryk|Grôot-Brittannië]]. In 1783 erkende Iengeland ton oek da 't een apart land wos. De 13 stoatn schoovn op na 't Westn en 't land kwam grodder e grodder. Achter e burgerôorlog (1861-1865) tusschn de zudelikke en de nôordelikke stoatn (over ounder ander de sloaverny) groeide 't land en kwam et ossan moa machtiger. Miljoenn immigrantn (oek uut [[West-Vloandern]]) woarn d'r welekommn. Amerika dei mei an 'n [[Êeste Weireldoorloge|Êestn Weireldôorlog]] en de [[Twiddn Weireldôorloge|Twiddn Weireldôorlog]], e ze wounn twêe keirs. Sedert de joarn '50 is Amerika dé weireldmacht. Êest nog mi [[Rusland]], moa in deze tydn speel et die rolle ollêne. Doadeurn kom et oek da 't in veel landn ni geirn ezien is (peis moa an de aansloagn op de [[WTC-toorns|WTC-tôorns]]). Moar oek intern ed et, nietegenstoande ze welvoart, vele probleemn te bekampn: vervulieng, racisme, verschil tusschn arme e ryke,... [[Ofbeeldienge:US map - states.png|thumb|<center>Stoatn van de USA]] == Bestuur == Amerika is e federoale [[republiek]] die steunt ip de groundwet, mi vele macht voe de president die ieder vier joar ekoozn is. Voe 't moment is da [[Donald Trump]], die in januoari 2025 [[Joe Biden]] upevolgd et. D'r zyn politiek gezien moa twêe partyen die echt meitelln: de Democroatn (idder progressif) en de Republiekeinn (idder conservatif). Zyder en de macht in 't Congres: dat is de volksvertegenwôordigieng die bestoat uut de Senoat en 't Uus van Ofgevoardigdn. == Muntêeneid == In Amerika betoaln ze met Amerikoanse dollars. Êne dollar is 't zelfde gelik 0,8930 euro's (2/05/2019). 'n Dollar es ôok in veel andre landn ter weireld gebrukt om gemakeliker te betoaln of ip reize, surtout in [[Oazië]]. == Nationoale Parkn == Amerika e veel nationoale parkn. Vôorbeeldn dervan zyn de ''Grand Canyon'', ''Monument Valley'', ''Yellowstone'' en ''Death Valley''. == Presidentn == Presidentn sedert 1913:<ref>[https://www.britannica.com/topic/Presidents-of-the-United-States-1846696 List of presidents of the United States], Britannica</ref> {| class=wikitable |- ! nr || president || party || periode |- | 47 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2025– |- | 46 || [[Joe Biden]] || Democroatisch || 2021–2025 |- | 45 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2017–2021 |- | 44 || [[Barack Obama]] || Democroatisch || 2009–2017 |- | 43 || [[George W. Bush]] || Republikeins || 2001–2009 |- | 42 || [[Bill Clinton]] || Democroatisch || 1993–2001 |- | 41 || [[George H.W. Bush]] || Republikeins || 1989–1993 |- | 40 || [[Ronald Reagan]] || Republikeins || 1981–1989 |- | 39 || [[Jimmy Carter]] || Democroatisch || 1977–1981 |- | 38 || [[Gerald Ford]] || Republikeins || 1974–1977 |- | 37 || [[Richard Nixon]] || Republikeins || 1969–1974 |- | 36 || [[Lyndon B. Johnson]] || Democroatisch || 1963–1969 |- | 35 || [[John F. Kennedy]] || Democroatisch || 1961–1963 |- | 34 || [[Dwight D. Eisenhower]] || Republikeins || 1953–1961 |- | 33 || [[Harry S. Truman]] || Democroatisch || 1945–1953 |- | 32 || [[Franklin D. Roosevelt]] || Democroatisch || 1933–1945 |- | 31 || [[Herbert Hoover]] || Republikeins || 1929–1933 |- | 30 || [[Calvin Coolidge]] || Republikeins || 1923–1929 |- | 29 || [[Warren G. Harding]] || Republikeins || 1921–1923 |- | 28 || [[Woodrow Wilson]] || Democroatisch || 1913–1921 |- |} == Verwyziengn == <References/> {{commonscat|United States}} {{Landn in Nôord-Amerika}} [[Categorie:Verênigde Stoatn van Amerika| ]] hvaak3m4k31uaug207mzoit7djx4wy0 329233 329232 2026-11-06T08:45:07Z Upgles 32078 /* Presidentn */ 329233 wikitext text/x-wiki {{streektoale|Westhoeks}} [[Ofbeeldienge:Location United States.svg|thumb|Liggienge van de Verênigde Stoatn ip de weireldkoarte]] De '''Verênigde Stoaten van Amerika''' of kortweg '''Amerika''' es e land in [[Nôord-Amerika]] (in 't [[Iengels]]: ''United States of America'', of kortweg ''USA'' of zest ''US''). 'n Oofdstad is [[Washington DC]]. In Amerika weunn d'r mêer of 330 miljoen menschn. De grotsn e belangrykstn stad is [[New York City|New York]]. == Geschiedenisse == 't Land is e bitje met e kir egroeid. 't Begost in 1776 toun da 13 kolonies nunder wilnde ofschêen van 't moederland [[Verênigd Keunienkryk|Grôot-Brittannië]]. In 1783 erkende Iengeland ton oek da 't een apart land wos. De 13 stoatn schoovn op na 't Westn en 't land kwam grodder e grodder. Achter e burgerôorlog (1861-1865) tusschn de zudelikke en de nôordelikke stoatn (over ounder ander de sloaverny) groeide 't land en kwam et ossan moa machtiger. Miljoenn immigrantn (oek uut [[West-Vloandern]]) woarn d'r welekommn. Amerika dei mei an 'n [[Êeste Weireldoorloge|Êestn Weireldôorlog]] en de [[Twiddn Weireldôorloge|Twiddn Weireldôorlog]], e ze wounn twêe keirs. Sedert de joarn '50 is Amerika dé weireldmacht. Êest nog mi [[Rusland]], moa in deze tydn speel et die rolle ollêne. Doadeurn kom et oek da 't in veel landn ni geirn ezien is (peis moa an de aansloagn op de [[WTC-toorns|WTC-tôorns]]). Moar oek intern ed et, nietegenstoande ze welvoart, vele probleemn te bekampn: vervulieng, racisme, verschil tusschn arme e ryke,... [[Ofbeeldienge:US map - states.png|thumb|<center>Stoatn van de USA]] == Bestuur == Amerika is e federoale [[republiek]] die steunt ip de groundwet, mi vele macht voe de president die ieder vier joar ekoozn is. Voe 't moment is da [[Donald Trump]], die in januoari 2025 [[Joe Biden]] upevolgd et. D'r zyn politiek gezien moa twêe partyen die echt meitelln: de Democroatn (idder progressif) en de Republiekeinn (idder conservatif). Zyder en de macht in 't Congres: dat is de volksvertegenwôordigieng die bestoat uut de Senoat en 't Uus van Ofgevoardigdn. == Muntêeneid == In Amerika betoaln ze met Amerikoanse dollars. Êne dollar is 't zelfde gelik 0,8930 euro's (2/05/2019). 'n Dollar es ôok in veel andre landn ter weireld gebrukt om gemakeliker te betoaln of ip reize, surtout in [[Oazië]]. == Nationoale Parkn == Amerika e veel nationoale parkn. Vôorbeeldn dervan zyn de ''Grand Canyon'', ''Monument Valley'', ''Yellowstone'' en ''Death Valley''. == Presidentn == Presidentn sedert 1901:<ref>[https://www.britannica.com/topic/Presidents-of-the-United-States-1846696 List of presidents of the United States], Britannica</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! nr || president || party || periode |- | 47 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2025– |- | 46 || [[Joe Biden]] || Democroatisch || 2021–2025 |- | 45 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2017–2021 |- | 44 || [[Barack Obama]] || Democroatisch || 2009–2017 |- | 43 || [[George W. Bush]] || Republikeins || 2001–2009 |- | 42 || [[Bill Clinton]] || Democroatisch || 1993–2001 |- | 41 || [[George H.W. Bush]] || Republikeins || 1989–1993 |- | 40 || [[Ronald Reagan]] || Republikeins || 1981–1989 |- | 39 || [[Jimmy Carter]] || Democroatisch || 1977–1981 |- | 38 || [[Gerald Ford]] || Republikeins || 1974–1977 |- | 37 || [[Richard Nixon]] || Republikeins || 1969–1974 |- | 36 || [[Lyndon B. Johnson]] || Democroatisch || 1963–1969 |- | 35 || [[John F. Kennedy]] || Democroatisch || 1961–1963 |- | 34 || [[Dwight D. Eisenhower]] || Republikeins || 1953–1961 |- | 33 || [[Harry S. Truman]] || Democroatisch || 1945–1953 |- | 32 || [[Franklin D. Roosevelt]] || Democroatisch || 1933–1945 |- | 31 || [[Herbert Hoover]] || Republikeins || 1929–1933 |- | 30 || [[Calvin Coolidge]] || Republikeins || 1923–1929 |- | 29 || [[Warren G. Harding]] || Republikeins || 1921–1923 |- | 28 || [[Woodrow Wilson]] || Democroatisch || 1913–1921 |- | 27 || [[William Howard Taft]] || Republikeins || 1909–1913 |- | 26 || [[Theodore Roosevelt]] || Republikeins || 1901–1909 |- |} == Verwyziengn == <References/> {{commonscat|United States}} {{Landn in Nôord-Amerika}} [[Categorie:Verênigde Stoatn van Amerika| ]] 9fbinu5m0inptgucp3hivbxcao7yso0 329251 329233 2026-11-06T10:58:54Z Upgles 32078 /* Verwyziengn */ 329251 wikitext text/x-wiki {{streektoale|Westhoeks}} [[Ofbeeldienge:Location United States.svg|thumb|Liggienge van de Verênigde Stoatn ip de weireldkoarte]] De '''Verênigde Stoaten van Amerika''' of kortweg '''Amerika''' es e land in [[Nôord-Amerika]] (in 't [[Iengels]]: ''United States of America'', of kortweg ''USA'' of zest ''US''). 'n Oofdstad is [[Washington DC]]. In Amerika weunn d'r mêer of 330 miljoen menschn. De grotsn e belangrykstn stad is [[New York City|New York]]. == Geschiedenisse == 't Land is e bitje met e kir egroeid. 't Begost in 1776 toun da 13 kolonies nunder wilnde ofschêen van 't moederland [[Verênigd Keunienkryk|Grôot-Brittannië]]. In 1783 erkende Iengeland ton oek da 't een apart land wos. De 13 stoatn schoovn op na 't Westn en 't land kwam grodder e grodder. Achter e burgerôorlog (1861-1865) tusschn de zudelikke en de nôordelikke stoatn (over ounder ander de sloaverny) groeide 't land en kwam et ossan moa machtiger. Miljoenn immigrantn (oek uut [[West-Vloandern]]) woarn d'r welekommn. Amerika dei mei an 'n [[Êeste Weireldoorloge|Êestn Weireldôorlog]] en de [[Twiddn Weireldôorloge|Twiddn Weireldôorlog]], e ze wounn twêe keirs. Sedert de joarn '50 is Amerika dé weireldmacht. Êest nog mi [[Rusland]], moa in deze tydn speel et die rolle ollêne. Doadeurn kom et oek da 't in veel landn ni geirn ezien is (peis moa an de aansloagn op de [[WTC-toorns|WTC-tôorns]]). Moar oek intern ed et, nietegenstoande ze welvoart, vele probleemn te bekampn: vervulieng, racisme, verschil tusschn arme e ryke,... [[Ofbeeldienge:US map - states.png|thumb|<center>Stoatn van de USA]] == Bestuur == Amerika is e federoale [[republiek]] die steunt ip de groundwet, mi vele macht voe de president die ieder vier joar ekoozn is. Voe 't moment is da [[Donald Trump]], die in januoari 2025 [[Joe Biden]] upevolgd et. D'r zyn politiek gezien moa twêe partyen die echt meitelln: de Democroatn (idder progressif) en de Republiekeinn (idder conservatif). Zyder en de macht in 't Congres: dat is de volksvertegenwôordigieng die bestoat uut de Senoat en 't Uus van Ofgevoardigdn. == Muntêeneid == In Amerika betoaln ze met Amerikoanse dollars. Êne dollar is 't zelfde gelik 0,8930 euro's (2/05/2019). 'n Dollar es ôok in veel andre landn ter weireld gebrukt om gemakeliker te betoaln of ip reize, surtout in [[Oazië]]. == Nationoale Parkn == Amerika e veel nationoale parkn. Vôorbeeldn dervan zyn de ''Grand Canyon'', ''Monument Valley'', ''Yellowstone'' en ''Death Valley''. == Presidentn == Presidentn sedert 1901:<ref>[https://www.britannica.com/topic/Presidents-of-the-United-States-1846696 List of presidents of the United States], Britannica</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! nr || president || party || periode |- | 47 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2025– |- | 46 || [[Joe Biden]] || Democroatisch || 2021–2025 |- | 45 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2017–2021 |- | 44 || [[Barack Obama]] || Democroatisch || 2009–2017 |- | 43 || [[George W. Bush]] || Republikeins || 2001–2009 |- | 42 || [[Bill Clinton]] || Democroatisch || 1993–2001 |- | 41 || [[George H.W. Bush]] || Republikeins || 1989–1993 |- | 40 || [[Ronald Reagan]] || Republikeins || 1981–1989 |- | 39 || [[Jimmy Carter]] || Democroatisch || 1977–1981 |- | 38 || [[Gerald Ford]] || Republikeins || 1974–1977 |- | 37 || [[Richard Nixon]] || Republikeins || 1969–1974 |- | 36 || [[Lyndon B. Johnson]] || Democroatisch || 1963–1969 |- | 35 || [[John F. Kennedy]] || Democroatisch || 1961–1963 |- | 34 || [[Dwight D. Eisenhower]] || Republikeins || 1953–1961 |- | 33 || [[Harry S. Truman]] || Democroatisch || 1945–1953 |- | 32 || [[Franklin D. Roosevelt]] || Democroatisch || 1933–1945 |- | 31 || [[Herbert Hoover]] || Republikeins || 1929–1933 |- | 30 || [[Calvin Coolidge]] || Republikeins || 1923–1929 |- | 29 || [[Warren G. Harding]] || Republikeins || 1921–1923 |- | 28 || [[Woodrow Wilson]] || Democroatisch || 1913–1921 |- | 27 || [[William Howard Taft]] || Republikeins || 1909–1913 |- | 26 || [[Theodore Roosevelt]] || Republikeins || 1901–1909 |- |} == Verwyziengn == <References/> == Externe koppeliengn == * [https://www.britannica.com/place/United-States Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/usa/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/verenigde-staten-van-amerika/ Klimaatinfo] {{commonscat|United States}} {{Landn in Nôord-Amerika}} [[Categorie:Verênigde Stoatn van Amerika| ]] smv175r5fm5bq5k36qiy643o7pwyqk6 329252 329251 2026-11-06T11:05:05Z Upgles 32078 329252 wikitext text/x-wiki {{streektoale|Westhoeks}} {{Infobox land |noame = |vlagge = |woapen = |koarte = |koartebyschrift = |toale = |hoofdstad = |stoatsvorm = |stoatshoofd = |1e minister = |ipp = |inw = |dichtheid = |munte = |tydzone = |landcode = |tillefong = |TLD = |fêestdag = }} De '''Verênigde Stoaten van Amerika''' of kortweg '''Amerika''' es e land in [[Nôord-Amerika]] (in 't [[Iengels]]: ''United States of America'', of kortweg ''USA'' of zest ''US''). 'n Oofdstad is [[Washington DC]]. In Amerika weunn d'r mêer of 330 miljoen menschn. De grotsn e belangrykstn stad is [[New York City|New York]]. == Geschiedenisse == 't Land is e bitje met e kir egroeid. 't Begost in 1776 toun da 13 kolonies nunder wilnde ofschêen van 't moederland [[Verênigd Keunienkryk|Grôot-Brittannië]]. In 1783 erkende Iengeland ton oek da 't een apart land wos. De 13 stoatn schoovn op na 't Westn en 't land kwam grodder e grodder. Achter e burgerôorlog (1861-1865) tusschn de zudelikke en de nôordelikke stoatn (over ounder ander de sloaverny) groeide 't land en kwam et ossan moa machtiger. Miljoenn immigrantn (oek uut [[West-Vloandern]]) woarn d'r welekommn. Amerika dei mei an 'n [[Êeste Weireldoorloge|Êestn Weireldôorlog]] en de [[Twiddn Weireldôorloge|Twiddn Weireldôorlog]], e ze wounn twêe keirs. Sedert de joarn '50 is Amerika dé weireldmacht. Êest nog mi [[Rusland]], moa in deze tydn speel et die rolle ollêne. Doadeurn kom et oek da 't in veel landn ni geirn ezien is (peis moa an de aansloagn op de [[WTC-toorns|WTC-tôorns]]). Moar oek intern ed et, nietegenstoande ze welvoart, vele probleemn te bekampn: vervulieng, racisme, verschil tusschn arme e ryke,... [[Ofbeeldienge:US map - states.png|thumb|<center>Stoatn van de USA]] == Bestuur == Amerika is e federoale [[republiek]] die steunt ip de groundwet, mi vele macht voe de president die ieder vier joar ekoozn is. Voe 't moment is da [[Donald Trump]], die in januoari 2025 [[Joe Biden]] upevolgd et. D'r zyn politiek gezien moa twêe partyen die echt meitelln: de Democroatn (idder progressif) en de Republiekeinn (idder conservatif). Zyder en de macht in 't Congres: dat is de volksvertegenwôordigieng die bestoat uut de Senoat en 't Uus van Ofgevoardigdn. == Muntêeneid == In Amerika betoaln ze met Amerikoanse dollars. Êne dollar is 't zelfde gelik 0,8930 euro's (2/05/2019). 'n Dollar es ôok in veel andre landn ter weireld gebrukt om gemakeliker te betoaln of ip reize, surtout in [[Oazië]]. == Nationoale Parkn == Amerika e veel nationoale parkn. Vôorbeeldn dervan zyn de ''Grand Canyon'', ''Monument Valley'', ''Yellowstone'' en ''Death Valley''. == Presidentn == Presidentn sedert 1901:<ref>[https://www.britannica.com/topic/Presidents-of-the-United-States-1846696 List of presidents of the United States], Britannica</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! nr || president || party || periode |- | 47 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2025– |- | 46 || [[Joe Biden]] || Democroatisch || 2021–2025 |- | 45 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2017–2021 |- | 44 || [[Barack Obama]] || Democroatisch || 2009–2017 |- | 43 || [[George W. Bush]] || Republikeins || 2001–2009 |- | 42 || [[Bill Clinton]] || Democroatisch || 1993–2001 |- | 41 || [[George H.W. Bush]] || Republikeins || 1989–1993 |- | 40 || [[Ronald Reagan]] || Republikeins || 1981–1989 |- | 39 || [[Jimmy Carter]] || Democroatisch || 1977–1981 |- | 38 || [[Gerald Ford]] || Republikeins || 1974–1977 |- | 37 || [[Richard Nixon]] || Republikeins || 1969–1974 |- | 36 || [[Lyndon B. Johnson]] || Democroatisch || 1963–1969 |- | 35 || [[John F. Kennedy]] || Democroatisch || 1961–1963 |- | 34 || [[Dwight D. Eisenhower]] || Republikeins || 1953–1961 |- | 33 || [[Harry S. Truman]] || Democroatisch || 1945–1953 |- | 32 || [[Franklin D. Roosevelt]] || Democroatisch || 1933–1945 |- | 31 || [[Herbert Hoover]] || Republikeins || 1929–1933 |- | 30 || [[Calvin Coolidge]] || Republikeins || 1923–1929 |- | 29 || [[Warren G. Harding]] || Republikeins || 1921–1923 |- | 28 || [[Woodrow Wilson]] || Democroatisch || 1913–1921 |- | 27 || [[William Howard Taft]] || Republikeins || 1909–1913 |- | 26 || [[Theodore Roosevelt]] || Republikeins || 1901–1909 |- |} == Verwyziengn == <References/> == Externe koppeliengn == * [https://www.britannica.com/place/United-States Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/usa/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/verenigde-staten-van-amerika/ Klimaatinfo] {{commonscat|United States}} {{Landn in Nôord-Amerika}} [[Categorie:Verênigde Stoatn van Amerika| ]] b9zyklon6smycbjwt4zwanu970bxwg1 329253 329252 2026-11-06T11:07:19Z Upgles 32078 329253 wikitext text/x-wiki {{streektoale|Westhoeks}} {{Infobox land |noame = Verênigde Stoaten van Amerika |vlagge = |woapen = |koarte = |koartebyschrift = |toale = [[Iengels]] |hoofdstad = |stoatsvorm = [[Republiek]] |stoatshoofd = [[Donald Trump]] |1e minister = |ipp = |inw = |dichtheid = |munte = |tydzone = |landcode = |tillefong = |TLD = |fêestdag = [[4 juli]] }} De '''Verênigde Stoaten van Amerika''' of kortweg '''Amerika''' es e land in [[Nôord-Amerika]] (in 't [[Iengels]]: ''United States of America'', of kortweg ''USA'' of zest ''US''). 'n Oofdstad is [[Washington DC]]. In Amerika weunn d'r mêer of 330 miljoen menschn. De grotsn e belangrykstn stad is [[New York City|New York]]. == Geschiedenisse == 't Land is e bitje met e kir egroeid. 't Begost in 1776 toun da 13 kolonies nunder wilnde ofschêen van 't moederland [[Verênigd Keunienkryk|Grôot-Brittannië]]. In 1783 erkende Iengeland ton oek da 't een apart land wos. De 13 stoatn schoovn op na 't Westn en 't land kwam grodder e grodder. Achter e burgerôorlog (1861-1865) tusschn de zudelikke en de nôordelikke stoatn (over ounder ander de sloaverny) groeide 't land en kwam et ossan moa machtiger. Miljoenn immigrantn (oek uut [[West-Vloandern]]) woarn d'r welekommn. Amerika dei mei an 'n [[Êeste Weireldoorloge|Êestn Weireldôorlog]] en de [[Twiddn Weireldôorloge|Twiddn Weireldôorlog]], e ze wounn twêe keirs. Sedert de joarn '50 is Amerika dé weireldmacht. Êest nog mi [[Rusland]], moa in deze tydn speel et die rolle ollêne. Doadeurn kom et oek da 't in veel landn ni geirn ezien is (peis moa an de aansloagn op de [[WTC-toorns|WTC-tôorns]]). Moar oek intern ed et, nietegenstoande ze welvoart, vele probleemn te bekampn: vervulieng, racisme, verschil tusschn arme e ryke,... [[Ofbeeldienge:US map - states.png|thumb|<center>Stoatn van de USA]] == Bestuur == Amerika is e federoale [[republiek]] die steunt ip de groundwet, mi vele macht voe de president die ieder vier joar ekoozn is. Voe 't moment is da [[Donald Trump]], die in januoari 2025 [[Joe Biden]] upevolgd et. D'r zyn politiek gezien moa twêe partyen die echt meitelln: de Democroatn (idder progressif) en de Republiekeinn (idder conservatif). Zyder en de macht in 't Congres: dat is de volksvertegenwôordigieng die bestoat uut de Senoat en 't Uus van Ofgevoardigdn. == Muntêeneid == In Amerika betoaln ze met Amerikoanse dollars. Êne dollar is 't zelfde gelik 0,8930 euro's (2/05/2019). 'n Dollar es ôok in veel andre landn ter weireld gebrukt om gemakeliker te betoaln of ip reize, surtout in [[Oazië]]. == Nationoale Parkn == Amerika e veel nationoale parkn. Vôorbeeldn dervan zyn de ''Grand Canyon'', ''Monument Valley'', ''Yellowstone'' en ''Death Valley''. == Presidentn == Presidentn sedert 1901:<ref>[https://www.britannica.com/topic/Presidents-of-the-United-States-1846696 List of presidents of the United States], Britannica</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! nr || president || party || periode |- | 47 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2025– |- | 46 || [[Joe Biden]] || Democroatisch || 2021–2025 |- | 45 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2017–2021 |- | 44 || [[Barack Obama]] || Democroatisch || 2009–2017 |- | 43 || [[George W. Bush]] || Republikeins || 2001–2009 |- | 42 || [[Bill Clinton]] || Democroatisch || 1993–2001 |- | 41 || [[George H.W. Bush]] || Republikeins || 1989–1993 |- | 40 || [[Ronald Reagan]] || Republikeins || 1981–1989 |- | 39 || [[Jimmy Carter]] || Democroatisch || 1977–1981 |- | 38 || [[Gerald Ford]] || Republikeins || 1974–1977 |- | 37 || [[Richard Nixon]] || Republikeins || 1969–1974 |- | 36 || [[Lyndon B. Johnson]] || Democroatisch || 1963–1969 |- | 35 || [[John F. Kennedy]] || Democroatisch || 1961–1963 |- | 34 || [[Dwight D. Eisenhower]] || Republikeins || 1953–1961 |- | 33 || [[Harry S. Truman]] || Democroatisch || 1945–1953 |- | 32 || [[Franklin D. Roosevelt]] || Democroatisch || 1933–1945 |- | 31 || [[Herbert Hoover]] || Republikeins || 1929–1933 |- | 30 || [[Calvin Coolidge]] || Republikeins || 1923–1929 |- | 29 || [[Warren G. Harding]] || Republikeins || 1921–1923 |- | 28 || [[Woodrow Wilson]] || Democroatisch || 1913–1921 |- | 27 || [[William Howard Taft]] || Republikeins || 1909–1913 |- | 26 || [[Theodore Roosevelt]] || Republikeins || 1901–1909 |- |} == Verwyziengn == <References/> == Externe koppeliengn == * [https://www.britannica.com/place/United-States Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/usa/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/verenigde-staten-van-amerika/ Klimaatinfo] {{commonscat|United States}} {{Landn in Nôord-Amerika}} [[Categorie:Verênigde Stoatn van Amerika| ]] f2n9b4cig7137ibg4e2o46vv17efm8c 329254 329253 2026-11-06T11:11:50Z Upgles 32078 329254 wikitext text/x-wiki {{streektoale|Westhoeks}} {{Infobox land |noame = Verênigde Stoaten van Amerika |vlagge = Flag of the United States (DDD-F-416E specifications).svg |woapen = Greater coat of arms of the United States.svg |koarte = [[ofbeeldienge:Location United States.svg|250px]] |koartebyschrift = Liggienge |toale = [[Iengels]] |hoofdstad = |stoatsvorm = [[Republiek]] |stoatshoofd = [[Donald Trump]] |1e minister = |ipp = |inw = |dichtheid = |munte = |tydzone = |landcode = |tillefong = |TLD = |fêestdag = [[4 juli]] }} De '''Verênigde Stoaten van Amerika''' of kortweg '''Amerika''' es e land in [[Nôord-Amerika]] (in 't [[Iengels]]: ''United States of America'', of kortweg ''USA'' of zest ''US''). 'n Oofdstad is [[Washington DC]]. In Amerika weunn d'r mêer of 330 miljoen menschn. De grotsn e belangrykstn stad is [[New York City|New York]]. == Geschiedenisse == 't Land is e bitje met e kir egroeid. 't Begost in 1776 toun da 13 kolonies nunder wilnde ofschêen van 't moederland [[Verênigd Keunienkryk|Grôot-Brittannië]]. In 1783 erkende Iengeland ton oek da 't een apart land wos. De 13 stoatn schoovn op na 't Westn en 't land kwam grodder e grodder. Achter e burgerôorlog (1861-1865) tusschn de zudelikke en de nôordelikke stoatn (over ounder ander de sloaverny) groeide 't land en kwam et ossan moa machtiger. Miljoenn immigrantn (oek uut [[West-Vloandern]]) woarn d'r welekommn. Amerika dei mei an 'n [[Êeste Weireldoorloge|Êestn Weireldôorlog]] en de [[Twiddn Weireldôorloge|Twiddn Weireldôorlog]], e ze wounn twêe keirs. Sedert de joarn '50 is Amerika dé weireldmacht. Êest nog mi [[Rusland]], moa in deze tydn speel et die rolle ollêne. Doadeurn kom et oek da 't in veel landn ni geirn ezien is (peis moa an de aansloagn op de [[WTC-toorns|WTC-tôorns]]). Moar oek intern ed et, nietegenstoande ze welvoart, vele probleemn te bekampn: vervulieng, racisme, verschil tusschn arme e ryke,... [[Ofbeeldienge:US map - states.png|thumb|<center>Stoatn van de USA]] == Bestuur == Amerika is e federoale [[republiek]] die steunt ip de groundwet, mi vele macht voe de president die ieder vier joar ekoozn is. Voe 't moment is da [[Donald Trump]], die in januoari 2025 [[Joe Biden]] upevolgd et. D'r zyn politiek gezien moa twêe partyen die echt meitelln: de Democroatn (idder progressif) en de Republiekeinn (idder conservatif). Zyder en de macht in 't Congres: dat is de volksvertegenwôordigieng die bestoat uut de Senoat en 't Uus van Ofgevoardigdn. == Muntêeneid == In Amerika betoaln ze met Amerikoanse dollars. Êne dollar is 't zelfde gelik 0,8930 euro's (2/05/2019). 'n Dollar es ôok in veel andre landn ter weireld gebrukt om gemakeliker te betoaln of ip reize, surtout in [[Oazië]]. == Nationoale Parkn == Amerika e veel nationoale parkn. Vôorbeeldn dervan zyn de ''Grand Canyon'', ''Monument Valley'', ''Yellowstone'' en ''Death Valley''. == Presidentn == Presidentn sedert 1901:<ref>[https://www.britannica.com/topic/Presidents-of-the-United-States-1846696 List of presidents of the United States], Britannica</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! nr || president || party || periode |- | 47 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2025– |- | 46 || [[Joe Biden]] || Democroatisch || 2021–2025 |- | 45 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2017–2021 |- | 44 || [[Barack Obama]] || Democroatisch || 2009–2017 |- | 43 || [[George W. Bush]] || Republikeins || 2001–2009 |- | 42 || [[Bill Clinton]] || Democroatisch || 1993–2001 |- | 41 || [[George H.W. Bush]] || Republikeins || 1989–1993 |- | 40 || [[Ronald Reagan]] || Republikeins || 1981–1989 |- | 39 || [[Jimmy Carter]] || Democroatisch || 1977–1981 |- | 38 || [[Gerald Ford]] || Republikeins || 1974–1977 |- | 37 || [[Richard Nixon]] || Republikeins || 1969–1974 |- | 36 || [[Lyndon B. Johnson]] || Democroatisch || 1963–1969 |- | 35 || [[John F. Kennedy]] || Democroatisch || 1961–1963 |- | 34 || [[Dwight D. Eisenhower]] || Republikeins || 1953–1961 |- | 33 || [[Harry S. Truman]] || Democroatisch || 1945–1953 |- | 32 || [[Franklin D. Roosevelt]] || Democroatisch || 1933–1945 |- | 31 || [[Herbert Hoover]] || Republikeins || 1929–1933 |- | 30 || [[Calvin Coolidge]] || Republikeins || 1923–1929 |- | 29 || [[Warren G. Harding]] || Republikeins || 1921–1923 |- | 28 || [[Woodrow Wilson]] || Democroatisch || 1913–1921 |- | 27 || [[William Howard Taft]] || Republikeins || 1909–1913 |- | 26 || [[Theodore Roosevelt]] || Republikeins || 1901–1909 |- |} == Verwyziengn == <References/> == Externe koppeliengn == * [https://www.britannica.com/place/United-States Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/usa/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/verenigde-staten-van-amerika/ Klimaatinfo] {{commonscat|United States}} {{Landn in Nôord-Amerika}} [[Categorie:Verênigde Stoatn van Amerika| ]] ifaw27ory2thxtrl44e7dzmy870883w 329255 329254 2026-11-06T11:16:16Z Upgles 32078 329255 wikitext text/x-wiki {{streektoale|Westhoeks}} {{Infobox land |noame = Verênigde Stoaten van Amerika |vlagge = Flag of the United States (DDD-F-416E specifications).svg |woapen = Greater coat of arms of the United States.svg |koarte = [[ofbeeldienge:Location United States.svg|250px]] |koartebyschrift = Liggienge |toale = [[Iengels]] |hoofdstad = |stoatsvorm = [[Republiek]] |stoatshoofd = [[Donald Trump]] |1e minister = |ipp = 9.148.000 |inw = 341.785.000 (2025) |dichtheid = 37 |munte = [[Amerikoansche dollar|dollar]] |tydzone = |landcode = |tillefong = |TLD = |fêestdag = [[4 juli]] }} De '''Verênigde Stoaten van Amerika''' of kortweg '''Amerika''' es e land in [[Nôord-Amerika]] (in 't [[Iengels]]: ''United States of America'', of kortweg ''USA'' of zest ''US''). 'n Oofdstad is [[Washington DC]]. In Amerika weunn d'r mêer of 330 miljoen menschn. De grotsn e belangrykstn stad is [[New York City|New York]]. == Geschiedenisse == 't Land is e bitje met e kir egroeid. 't Begost in 1776 toun da 13 kolonies nunder wilnde ofschêen van 't moederland [[Verênigd Keunienkryk|Grôot-Brittannië]]. In 1783 erkende Iengeland ton oek da 't een apart land wos. De 13 stoatn schoovn op na 't Westn en 't land kwam grodder e grodder. Achter e burgerôorlog (1861-1865) tusschn de zudelikke en de nôordelikke stoatn (over ounder ander de sloaverny) groeide 't land en kwam et ossan moa machtiger. Miljoenn immigrantn (oek uut [[West-Vloandern]]) woarn d'r welekommn. Amerika dei mei an 'n [[Êeste Weireldoorloge|Êestn Weireldôorlog]] en de [[Twiddn Weireldôorloge|Twiddn Weireldôorlog]], e ze wounn twêe keirs. Sedert de joarn '50 is Amerika dé weireldmacht. Êest nog mi [[Rusland]], moa in deze tydn speel et die rolle ollêne. Doadeurn kom et oek da 't in veel landn ni geirn ezien is (peis moa an de aansloagn op de [[WTC-toorns|WTC-tôorns]]). Moar oek intern ed et, nietegenstoande ze welvoart, vele probleemn te bekampn: vervulieng, racisme, verschil tusschn arme e ryke,... [[Ofbeeldienge:US map - states.png|thumb|<center>Stoatn van de USA]] == Bestuur == Amerika is e federoale [[republiek]] die steunt ip de groundwet, mi vele macht voe de president die ieder vier joar ekoozn is. Voe 't moment is da [[Donald Trump]], die in januoari 2025 [[Joe Biden]] upevolgd et. D'r zyn politiek gezien moa twêe partyen die echt meitelln: de Democroatn (idder progressif) en de Republiekeinn (idder conservatif). Zyder en de macht in 't Congres: dat is de volksvertegenwôordigieng die bestoat uut de Senoat en 't Uus van Ofgevoardigdn. == Muntêeneid == In Amerika betoaln ze met Amerikoanse dollars. Êne dollar is 't zelfde gelik 0,8930 euro's (2/05/2019). 'n Dollar es ôok in veel andre landn ter weireld gebrukt om gemakeliker te betoaln of ip reize, surtout in [[Oazië]]. == Nationoale Parkn == Amerika e veel nationoale parkn. Vôorbeeldn dervan zyn de ''Grand Canyon'', ''Monument Valley'', ''Yellowstone'' en ''Death Valley''. == Presidentn == Presidentn sedert 1901:<ref>[https://www.britannica.com/topic/Presidents-of-the-United-States-1846696 List of presidents of the United States], Britannica</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! nr || president || party || periode |- | 47 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2025– |- | 46 || [[Joe Biden]] || Democroatisch || 2021–2025 |- | 45 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2017–2021 |- | 44 || [[Barack Obama]] || Democroatisch || 2009–2017 |- | 43 || [[George W. Bush]] || Republikeins || 2001–2009 |- | 42 || [[Bill Clinton]] || Democroatisch || 1993–2001 |- | 41 || [[George H.W. Bush]] || Republikeins || 1989–1993 |- | 40 || [[Ronald Reagan]] || Republikeins || 1981–1989 |- | 39 || [[Jimmy Carter]] || Democroatisch || 1977–1981 |- | 38 || [[Gerald Ford]] || Republikeins || 1974–1977 |- | 37 || [[Richard Nixon]] || Republikeins || 1969–1974 |- | 36 || [[Lyndon B. Johnson]] || Democroatisch || 1963–1969 |- | 35 || [[John F. Kennedy]] || Democroatisch || 1961–1963 |- | 34 || [[Dwight D. Eisenhower]] || Republikeins || 1953–1961 |- | 33 || [[Harry S. Truman]] || Democroatisch || 1945–1953 |- | 32 || [[Franklin D. Roosevelt]] || Democroatisch || 1933–1945 |- | 31 || [[Herbert Hoover]] || Republikeins || 1929–1933 |- | 30 || [[Calvin Coolidge]] || Republikeins || 1923–1929 |- | 29 || [[Warren G. Harding]] || Republikeins || 1921–1923 |- | 28 || [[Woodrow Wilson]] || Democroatisch || 1913–1921 |- | 27 || [[William Howard Taft]] || Republikeins || 1909–1913 |- | 26 || [[Theodore Roosevelt]] || Republikeins || 1901–1909 |- |} == Verwyziengn == <References/> == Externe koppeliengn == * [https://www.britannica.com/place/United-States Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/usa/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/verenigde-staten-van-amerika/ Klimaatinfo] {{commonscat|United States}} {{Landn in Nôord-Amerika}} [[Categorie:Verênigde Stoatn van Amerika| ]] i2oogxdvfwqmkd6e80j0ao74ow4uhuc 329256 329255 2026-11-06T11:17:27Z Upgles 32078 329256 wikitext text/x-wiki {{streektoale|Westhoeks}} {{Infobox land |noame = Verênigde Stoaten van Amerika |vlagge = Flag of the United States (DDD-F-416E specifications).svg |woapen = Greater coat of arms of the United States.svg |koarte = [[ofbeeldienge:Location United States.svg|250px]] |koartebyschrift = Liggienge |toale = [[Iengels]] |hoofdstad = |stoatsvorm = [[Republiek]] |stoatshoofd = [[Donald Trump]] |1e minister = |ipp = 9.148.000 |inw = 341.785.000 (2025) |dichtheid = 37 |munte = [[Amerikoansche dollar|dollar]] |tydzone = |landcode = |tillefong = |TLD = |fêestdag = [[4 juli]] }} De '''Verênigde Stoaten van Amerika''' of kortweg '''Amerika''' es e land in [[Nôord-Amerika]] (in 't [[Iengels]]: ''United States of America'', of kortweg ''USA'' of zest ''US''). 'n Oofdstad is [[Washington DC]]. In Amerika weunn d'r mêer of 341 miljoen menschn. De grotsn e belangrykstn stad is [[New York City|New York]]. == Geschiedenisse == 't Land is e bitje met e kir egroeid. 't Begost in 1776 toun da 13 kolonies nunder wilnde ofschêen van 't moederland [[Verênigd Keunienkryk|Grôot-Brittannië]]. In 1783 erkende Iengeland ton oek da 't een apart land wos. De 13 stoatn schoovn op na 't Westn en 't land kwam grodder e grodder. Achter e burgerôorlog (1861-1865) tusschn de zudelikke en de nôordelikke stoatn (over ounder ander de sloaverny) groeide 't land en kwam et ossan moa machtiger. Miljoenn immigrantn (oek uut [[West-Vloandern]]) woarn d'r welekommn. Amerika dei mei an 'n [[Êeste Weireldoorloge|Êestn Weireldôorlog]] en de [[Twiddn Weireldôorloge|Twiddn Weireldôorlog]], e ze wounn twêe keirs. Sedert de joarn '50 is Amerika dé weireldmacht. Êest nog mi [[Rusland]], moa in deze tydn speel et die rolle ollêne. Doadeurn kom et oek da 't in veel landn ni geirn ezien is (peis moa an de aansloagn op de [[WTC-toorns|WTC-tôorns]]). Moar oek intern ed et, nietegenstoande ze welvoart, vele probleemn te bekampn: vervulieng, racisme, verschil tusschn arme e ryke,... [[Ofbeeldienge:US map - states.png|thumb|<center>Stoatn van de USA]] == Bestuur == Amerika is e federoale [[republiek]] die steunt ip de groundwet, mi vele macht voe de president die ieder vier joar ekoozn is. Voe 't moment is da [[Donald Trump]], die in januoari 2025 [[Joe Biden]] upevolgd et. D'r zyn politiek gezien moa twêe partyen die echt meitelln: de Democroatn (idder progressif) en de Republiekeinn (idder conservatif). Zyder en de macht in 't Congres: dat is de volksvertegenwôordigieng die bestoat uut de Senoat en 't Uus van Ofgevoardigdn. == Muntêeneid == In Amerika betoaln ze met Amerikoanse dollars. Êne dollar is 't zelfde gelik 0,8930 euro's (2/05/2019). 'n Dollar es ôok in veel andre landn ter weireld gebrukt om gemakeliker te betoaln of ip reize, surtout in [[Oazië]]. == Nationoale Parkn == Amerika e veel nationoale parkn. Vôorbeeldn dervan zyn de ''Grand Canyon'', ''Monument Valley'', ''Yellowstone'' en ''Death Valley''. == Presidentn == Presidentn sedert 1901:<ref>[https://www.britannica.com/topic/Presidents-of-the-United-States-1846696 List of presidents of the United States], Britannica</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! nr || president || party || periode |- | 47 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2025– |- | 46 || [[Joe Biden]] || Democroatisch || 2021–2025 |- | 45 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2017–2021 |- | 44 || [[Barack Obama]] || Democroatisch || 2009–2017 |- | 43 || [[George W. Bush]] || Republikeins || 2001–2009 |- | 42 || [[Bill Clinton]] || Democroatisch || 1993–2001 |- | 41 || [[George H.W. Bush]] || Republikeins || 1989–1993 |- | 40 || [[Ronald Reagan]] || Republikeins || 1981–1989 |- | 39 || [[Jimmy Carter]] || Democroatisch || 1977–1981 |- | 38 || [[Gerald Ford]] || Republikeins || 1974–1977 |- | 37 || [[Richard Nixon]] || Republikeins || 1969–1974 |- | 36 || [[Lyndon B. Johnson]] || Democroatisch || 1963–1969 |- | 35 || [[John F. Kennedy]] || Democroatisch || 1961–1963 |- | 34 || [[Dwight D. Eisenhower]] || Republikeins || 1953–1961 |- | 33 || [[Harry S. Truman]] || Democroatisch || 1945–1953 |- | 32 || [[Franklin D. Roosevelt]] || Democroatisch || 1933–1945 |- | 31 || [[Herbert Hoover]] || Republikeins || 1929–1933 |- | 30 || [[Calvin Coolidge]] || Republikeins || 1923–1929 |- | 29 || [[Warren G. Harding]] || Republikeins || 1921–1923 |- | 28 || [[Woodrow Wilson]] || Democroatisch || 1913–1921 |- | 27 || [[William Howard Taft]] || Republikeins || 1909–1913 |- | 26 || [[Theodore Roosevelt]] || Republikeins || 1901–1909 |- |} == Verwyziengn == <References/> == Externe koppeliengn == * [https://www.britannica.com/place/United-States Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/usa/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/verenigde-staten-van-amerika/ Klimaatinfo] {{commonscat|United States}} {{Landn in Nôord-Amerika}} [[Categorie:Verênigde Stoatn van Amerika| ]] gb1fzqz6d5n5dslw760yyertso95fpg 329257 329256 2026-11-06T11:21:54Z Upgles 32078 /* Muntêeneid */ 329257 wikitext text/x-wiki {{streektoale|Westhoeks}} {{Infobox land |noame = Verênigde Stoaten van Amerika |vlagge = Flag of the United States (DDD-F-416E specifications).svg |woapen = Greater coat of arms of the United States.svg |koarte = [[ofbeeldienge:Location United States.svg|250px]] |koartebyschrift = Liggienge |toale = [[Iengels]] |hoofdstad = |stoatsvorm = [[Republiek]] |stoatshoofd = [[Donald Trump]] |1e minister = |ipp = 9.148.000 |inw = 341.785.000 (2025) |dichtheid = 37 |munte = [[Amerikoansche dollar|dollar]] |tydzone = |landcode = |tillefong = |TLD = |fêestdag = [[4 juli]] }} De '''Verênigde Stoaten van Amerika''' of kortweg '''Amerika''' es e land in [[Nôord-Amerika]] (in 't [[Iengels]]: ''United States of America'', of kortweg ''USA'' of zest ''US''). 'n Oofdstad is [[Washington DC]]. In Amerika weunn d'r mêer of 341 miljoen menschn. De grotsn e belangrykstn stad is [[New York City|New York]]. == Geschiedenisse == 't Land is e bitje met e kir egroeid. 't Begost in 1776 toun da 13 kolonies nunder wilnde ofschêen van 't moederland [[Verênigd Keunienkryk|Grôot-Brittannië]]. In 1783 erkende Iengeland ton oek da 't een apart land wos. De 13 stoatn schoovn op na 't Westn en 't land kwam grodder e grodder. Achter e burgerôorlog (1861-1865) tusschn de zudelikke en de nôordelikke stoatn (over ounder ander de sloaverny) groeide 't land en kwam et ossan moa machtiger. Miljoenn immigrantn (oek uut [[West-Vloandern]]) woarn d'r welekommn. Amerika dei mei an 'n [[Êeste Weireldoorloge|Êestn Weireldôorlog]] en de [[Twiddn Weireldôorloge|Twiddn Weireldôorlog]], e ze wounn twêe keirs. Sedert de joarn '50 is Amerika dé weireldmacht. Êest nog mi [[Rusland]], moa in deze tydn speel et die rolle ollêne. Doadeurn kom et oek da 't in veel landn ni geirn ezien is (peis moa an de aansloagn op de [[WTC-toorns|WTC-tôorns]]). Moar oek intern ed et, nietegenstoande ze welvoart, vele probleemn te bekampn: vervulieng, racisme, verschil tusschn arme e ryke,... [[Ofbeeldienge:US map - states.png|thumb|<center>Stoatn van de USA]] == Bestuur == Amerika is e federoale [[republiek]] die steunt ip de groundwet, mi vele macht voe de president die ieder vier joar ekoozn is. Voe 't moment is da [[Donald Trump]], die in januoari 2025 [[Joe Biden]] upevolgd et. D'r zyn politiek gezien moa twêe partyen die echt meitelln: de Democroatn (idder progressif) en de Republiekeinn (idder conservatif). Zyder en de macht in 't Congres: dat is de volksvertegenwôordigieng die bestoat uut de Senoat en 't Uus van Ofgevoardigdn. == Muntêeneid == In Amerika betoaln ze met Amerikoanse dollars. Êne dollar is 't zelfde gelik 0,895 euro's (november 2026). 'n Dollar es ôok in veel andre landn ter weireld gebrukt om gemakeliker te betoaln of ip reize, surtout in [[Oazië]]. == Nationoale Parkn == Amerika e veel nationoale parkn. Vôorbeeldn dervan zyn de ''Grand Canyon'', ''Monument Valley'', ''Yellowstone'' en ''Death Valley''. == Presidentn == Presidentn sedert 1901:<ref>[https://www.britannica.com/topic/Presidents-of-the-United-States-1846696 List of presidents of the United States], Britannica</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! nr || president || party || periode |- | 47 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2025– |- | 46 || [[Joe Biden]] || Democroatisch || 2021–2025 |- | 45 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2017–2021 |- | 44 || [[Barack Obama]] || Democroatisch || 2009–2017 |- | 43 || [[George W. Bush]] || Republikeins || 2001–2009 |- | 42 || [[Bill Clinton]] || Democroatisch || 1993–2001 |- | 41 || [[George H.W. Bush]] || Republikeins || 1989–1993 |- | 40 || [[Ronald Reagan]] || Republikeins || 1981–1989 |- | 39 || [[Jimmy Carter]] || Democroatisch || 1977–1981 |- | 38 || [[Gerald Ford]] || Republikeins || 1974–1977 |- | 37 || [[Richard Nixon]] || Republikeins || 1969–1974 |- | 36 || [[Lyndon B. Johnson]] || Democroatisch || 1963–1969 |- | 35 || [[John F. Kennedy]] || Democroatisch || 1961–1963 |- | 34 || [[Dwight D. Eisenhower]] || Republikeins || 1953–1961 |- | 33 || [[Harry S. Truman]] || Democroatisch || 1945–1953 |- | 32 || [[Franklin D. Roosevelt]] || Democroatisch || 1933–1945 |- | 31 || [[Herbert Hoover]] || Republikeins || 1929–1933 |- | 30 || [[Calvin Coolidge]] || Republikeins || 1923–1929 |- | 29 || [[Warren G. Harding]] || Republikeins || 1921–1923 |- | 28 || [[Woodrow Wilson]] || Democroatisch || 1913–1921 |- | 27 || [[William Howard Taft]] || Republikeins || 1909–1913 |- | 26 || [[Theodore Roosevelt]] || Republikeins || 1901–1909 |- |} == Verwyziengn == <References/> == Externe koppeliengn == * [https://www.britannica.com/place/United-States Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/usa/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/verenigde-staten-van-amerika/ Klimaatinfo] {{commonscat|United States}} {{Landn in Nôord-Amerika}} [[Categorie:Verênigde Stoatn van Amerika| ]] ena5zwpxi2klhl8b76n9hkeq6puvlj6 329258 329257 2026-11-06T11:24:28Z Upgles 32078 /* Muntêeneid */ 329258 wikitext text/x-wiki {{streektoale|Westhoeks}} {{Infobox land |noame = Verênigde Stoaten van Amerika |vlagge = Flag of the United States (DDD-F-416E specifications).svg |woapen = Greater coat of arms of the United States.svg |koarte = [[ofbeeldienge:Location United States.svg|250px]] |koartebyschrift = Liggienge |toale = [[Iengels]] |hoofdstad = |stoatsvorm = [[Republiek]] |stoatshoofd = [[Donald Trump]] |1e minister = |ipp = 9.148.000 |inw = 341.785.000 (2025) |dichtheid = 37 |munte = [[Amerikoansche dollar|dollar]] |tydzone = |landcode = |tillefong = |TLD = |fêestdag = [[4 juli]] }} De '''Verênigde Stoaten van Amerika''' of kortweg '''Amerika''' es e land in [[Nôord-Amerika]] (in 't [[Iengels]]: ''United States of America'', of kortweg ''USA'' of zest ''US''). 'n Oofdstad is [[Washington DC]]. In Amerika weunn d'r mêer of 341 miljoen menschn. De grotsn e belangrykstn stad is [[New York City|New York]]. == Geschiedenisse == 't Land is e bitje met e kir egroeid. 't Begost in 1776 toun da 13 kolonies nunder wilnde ofschêen van 't moederland [[Verênigd Keunienkryk|Grôot-Brittannië]]. In 1783 erkende Iengeland ton oek da 't een apart land wos. De 13 stoatn schoovn op na 't Westn en 't land kwam grodder e grodder. Achter e burgerôorlog (1861-1865) tusschn de zudelikke en de nôordelikke stoatn (over ounder ander de sloaverny) groeide 't land en kwam et ossan moa machtiger. Miljoenn immigrantn (oek uut [[West-Vloandern]]) woarn d'r welekommn. Amerika dei mei an 'n [[Êeste Weireldoorloge|Êestn Weireldôorlog]] en de [[Twiddn Weireldôorloge|Twiddn Weireldôorlog]], e ze wounn twêe keirs. Sedert de joarn '50 is Amerika dé weireldmacht. Êest nog mi [[Rusland]], moa in deze tydn speel et die rolle ollêne. Doadeurn kom et oek da 't in veel landn ni geirn ezien is (peis moa an de aansloagn op de [[WTC-toorns|WTC-tôorns]]). Moar oek intern ed et, nietegenstoande ze welvoart, vele probleemn te bekampn: vervulieng, racisme, verschil tusschn arme e ryke,... [[Ofbeeldienge:US map - states.png|thumb|<center>Stoatn van de USA]] == Bestuur == Amerika is e federoale [[republiek]] die steunt ip de groundwet, mi vele macht voe de president die ieder vier joar ekoozn is. Voe 't moment is da [[Donald Trump]], die in januoari 2025 [[Joe Biden]] upevolgd et. D'r zyn politiek gezien moa twêe partyen die echt meitelln: de Democroatn (idder progressif) en de Republiekeinn (idder conservatif). Zyder en de macht in 't Congres: dat is de volksvertegenwôordigieng die bestoat uut de Senoat en 't Uus van Ofgevoardigdn. == Muntêeneid == In Amerika betoaln ze met Amerikoanse dollars. Êne dollar is 't zelfde gelik 0,89 euro's (november 2026, 1 euro = 1,12 dollar). 'n Dollar es ôok in veel andre landn ter weireld gebrukt om gemakeliker te betoaln of ip reize, surtout in [[Oazië]]. == Nationoale Parkn == Amerika e veel nationoale parkn. Vôorbeeldn dervan zyn de ''Grand Canyon'', ''Monument Valley'', ''Yellowstone'' en ''Death Valley''. == Presidentn == Presidentn sedert 1901:<ref>[https://www.britannica.com/topic/Presidents-of-the-United-States-1846696 List of presidents of the United States], Britannica</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! nr || president || party || periode |- | 47 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2025– |- | 46 || [[Joe Biden]] || Democroatisch || 2021–2025 |- | 45 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2017–2021 |- | 44 || [[Barack Obama]] || Democroatisch || 2009–2017 |- | 43 || [[George W. Bush]] || Republikeins || 2001–2009 |- | 42 || [[Bill Clinton]] || Democroatisch || 1993–2001 |- | 41 || [[George H.W. Bush]] || Republikeins || 1989–1993 |- | 40 || [[Ronald Reagan]] || Republikeins || 1981–1989 |- | 39 || [[Jimmy Carter]] || Democroatisch || 1977–1981 |- | 38 || [[Gerald Ford]] || Republikeins || 1974–1977 |- | 37 || [[Richard Nixon]] || Republikeins || 1969–1974 |- | 36 || [[Lyndon B. Johnson]] || Democroatisch || 1963–1969 |- | 35 || [[John F. Kennedy]] || Democroatisch || 1961–1963 |- | 34 || [[Dwight D. Eisenhower]] || Republikeins || 1953–1961 |- | 33 || [[Harry S. Truman]] || Democroatisch || 1945–1953 |- | 32 || [[Franklin D. Roosevelt]] || Democroatisch || 1933–1945 |- | 31 || [[Herbert Hoover]] || Republikeins || 1929–1933 |- | 30 || [[Calvin Coolidge]] || Republikeins || 1923–1929 |- | 29 || [[Warren G. Harding]] || Republikeins || 1921–1923 |- | 28 || [[Woodrow Wilson]] || Democroatisch || 1913–1921 |- | 27 || [[William Howard Taft]] || Republikeins || 1909–1913 |- | 26 || [[Theodore Roosevelt]] || Republikeins || 1901–1909 |- |} == Verwyziengn == <References/> == Externe koppeliengn == * [https://www.britannica.com/place/United-States Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/usa/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/verenigde-staten-van-amerika/ Klimaatinfo] {{commonscat|United States}} {{Landn in Nôord-Amerika}} [[Categorie:Verênigde Stoatn van Amerika| ]] c91e0z35lg6suufp07tl0merqgclih6 329259 329258 2026-11-06T11:26:20Z Upgles 32078 329259 wikitext text/x-wiki {{streektoale|Westhoeks}} {{Infobox land |noame = Verênigde Stoaten van Amerika |vlagge = Flag of the United States (DDD-F-416E specifications).svg |woapen = Greater coat of arms of the United States.svg |koarte = [[ofbeeldienge:Location United States.svg|250px]] |koartebyschrift = Liggienge |toale = [[Iengels]] |hoofdstad = [[Washington D.C.]] |stoatsvorm = [[Republiek]] |stoatshoofd = [[Donald Trump]] |1e minister = |ipp = 9.148.000 |inw = 341.785.000 (2025) |dichtheid = 37 |munte = [[Amerikoansche dollar|dollar]] |tydzone = |landcode = |tillefong = |TLD = |fêestdag = [[4 juli]] }} De '''Verênigde Stoaten van Amerika''' of kortweg '''Amerika''' es e land in [[Nôord-Amerika]] (in 't [[Iengels]]: ''United States of America'', of kortweg ''USA'' of zest ''US''). 'n Oofdstad is [[Washington DC]]. In Amerika weunn d'r mêer of 341 miljoen menschn. De grotsn e belangrykstn stad is [[New York City|New York]]. == Geschiedenisse == 't Land is e bitje met e kir egroeid. 't Begost in 1776 toun da 13 kolonies nunder wilnde ofschêen van 't moederland [[Verênigd Keunienkryk|Grôot-Brittannië]]. In 1783 erkende Iengeland ton oek da 't een apart land wos. De 13 stoatn schoovn op na 't Westn en 't land kwam grodder e grodder. Achter e burgerôorlog (1861-1865) tusschn de zudelikke en de nôordelikke stoatn (over ounder ander de sloaverny) groeide 't land en kwam et ossan moa machtiger. Miljoenn immigrantn (oek uut [[West-Vloandern]]) woarn d'r welekommn. Amerika dei mei an 'n [[Êeste Weireldoorloge|Êestn Weireldôorlog]] en de [[Twiddn Weireldôorloge|Twiddn Weireldôorlog]], e ze wounn twêe keirs. Sedert de joarn '50 is Amerika dé weireldmacht. Êest nog mi [[Rusland]], moa in deze tydn speel et die rolle ollêne. Doadeurn kom et oek da 't in veel landn ni geirn ezien is (peis moa an de aansloagn op de [[WTC-toorns|WTC-tôorns]]). Moar oek intern ed et, nietegenstoande ze welvoart, vele probleemn te bekampn: vervulieng, racisme, verschil tusschn arme e ryke,... [[Ofbeeldienge:US map - states.png|thumb|<center>Stoatn van de USA]] == Bestuur == Amerika is e federoale [[republiek]] die steunt ip de groundwet, mi vele macht voe de president die ieder vier joar ekoozn is. Voe 't moment is da [[Donald Trump]], die in januoari 2025 [[Joe Biden]] upevolgd et. D'r zyn politiek gezien moa twêe partyen die echt meitelln: de Democroatn (idder progressif) en de Republiekeinn (idder conservatif). Zyder en de macht in 't Congres: dat is de volksvertegenwôordigieng die bestoat uut de Senoat en 't Uus van Ofgevoardigdn. == Muntêeneid == In Amerika betoaln ze met Amerikoanse dollars. Êne dollar is 't zelfde gelik 0,89 euro's (november 2026, 1 euro = 1,12 dollar). 'n Dollar es ôok in veel andre landn ter weireld gebrukt om gemakeliker te betoaln of ip reize, surtout in [[Oazië]]. == Nationoale Parkn == Amerika e veel nationoale parkn. Vôorbeeldn dervan zyn de ''Grand Canyon'', ''Monument Valley'', ''Yellowstone'' en ''Death Valley''. == Presidentn == Presidentn sedert 1901:<ref>[https://www.britannica.com/topic/Presidents-of-the-United-States-1846696 List of presidents of the United States], Britannica</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! nr || president || party || periode |- | 47 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2025– |- | 46 || [[Joe Biden]] || Democroatisch || 2021–2025 |- | 45 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2017–2021 |- | 44 || [[Barack Obama]] || Democroatisch || 2009–2017 |- | 43 || [[George W. Bush]] || Republikeins || 2001–2009 |- | 42 || [[Bill Clinton]] || Democroatisch || 1993–2001 |- | 41 || [[George H.W. Bush]] || Republikeins || 1989–1993 |- | 40 || [[Ronald Reagan]] || Republikeins || 1981–1989 |- | 39 || [[Jimmy Carter]] || Democroatisch || 1977–1981 |- | 38 || [[Gerald Ford]] || Republikeins || 1974–1977 |- | 37 || [[Richard Nixon]] || Republikeins || 1969–1974 |- | 36 || [[Lyndon B. Johnson]] || Democroatisch || 1963–1969 |- | 35 || [[John F. Kennedy]] || Democroatisch || 1961–1963 |- | 34 || [[Dwight D. Eisenhower]] || Republikeins || 1953–1961 |- | 33 || [[Harry S. Truman]] || Democroatisch || 1945–1953 |- | 32 || [[Franklin D. Roosevelt]] || Democroatisch || 1933–1945 |- | 31 || [[Herbert Hoover]] || Republikeins || 1929–1933 |- | 30 || [[Calvin Coolidge]] || Republikeins || 1923–1929 |- | 29 || [[Warren G. Harding]] || Republikeins || 1921–1923 |- | 28 || [[Woodrow Wilson]] || Democroatisch || 1913–1921 |- | 27 || [[William Howard Taft]] || Republikeins || 1909–1913 |- | 26 || [[Theodore Roosevelt]] || Republikeins || 1901–1909 |- |} == Verwyziengn == <References/> == Externe koppeliengn == * [https://www.britannica.com/place/United-States Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/usa/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/verenigde-staten-van-amerika/ Klimaatinfo] {{commonscat|United States}} {{Landn in Nôord-Amerika}} [[Categorie:Verênigde Stoatn van Amerika| ]] cz0xt0tz3sj6gc7b8nx7ue1vv9pw32r 329260 329259 2026-11-06T11:28:57Z Upgles 32078 329260 wikitext text/x-wiki {{streektoale|Westhoeks}} {{Infobox land |noame = Verênigde Stoaten van Amerika |vlagge = Flag of the United States (DDD-F-416E specifications).svg |woapen = Greater coat of arms of the United States.svg |koarte = [[ofbeeldienge:Location United States.svg|250px]] |koartebyschrift = Liggienge |toale = [[Iengels]] |hoofdstad = [[Washington D.C.]] |stoatsvorm = [[Republiek]] |stoatshoofd = [[Donald Trump]] |1e minister = |ipp = 9.148.000 |inw = 341.785.000 (2025) |dichtheid = 37 |munte = [[Amerikoansche dollar|dollar]] |tydzone = UTC-5 – UTC-10 |landcode = |tillefong = |TLD = |fêestdag = [[4 juli]] }} De '''Verênigde Stoaten van Amerika''' of kortweg '''Amerika''' es e land in [[Nôord-Amerika]] (in 't [[Iengels]]: ''United States of America'', of kortweg ''USA'' of zest ''US''). 'n Oofdstad is [[Washington DC]]. In Amerika weunn d'r mêer of 341 miljoen menschn. De grotsn e belangrykstn stad is [[New York City|New York]]. == Geschiedenisse == 't Land is e bitje met e kir egroeid. 't Begost in 1776 toun da 13 kolonies nunder wilnde ofschêen van 't moederland [[Verênigd Keunienkryk|Grôot-Brittannië]]. In 1783 erkende Iengeland ton oek da 't een apart land wos. De 13 stoatn schoovn op na 't Westn en 't land kwam grodder e grodder. Achter e burgerôorlog (1861-1865) tusschn de zudelikke en de nôordelikke stoatn (over ounder ander de sloaverny) groeide 't land en kwam et ossan moa machtiger. Miljoenn immigrantn (oek uut [[West-Vloandern]]) woarn d'r welekommn. Amerika dei mei an 'n [[Êeste Weireldoorloge|Êestn Weireldôorlog]] en de [[Twiddn Weireldôorloge|Twiddn Weireldôorlog]], e ze wounn twêe keirs. Sedert de joarn '50 is Amerika dé weireldmacht. Êest nog mi [[Rusland]], moa in deze tydn speel et die rolle ollêne. Doadeurn kom et oek da 't in veel landn ni geirn ezien is (peis moa an de aansloagn op de [[WTC-toorns|WTC-tôorns]]). Moar oek intern ed et, nietegenstoande ze welvoart, vele probleemn te bekampn: vervulieng, racisme, verschil tusschn arme e ryke,... [[Ofbeeldienge:US map - states.png|thumb|<center>Stoatn van de USA]] == Bestuur == Amerika is e federoale [[republiek]] die steunt ip de groundwet, mi vele macht voe de president die ieder vier joar ekoozn is. Voe 't moment is da [[Donald Trump]], die in januoari 2025 [[Joe Biden]] upevolgd et. D'r zyn politiek gezien moa twêe partyen die echt meitelln: de Democroatn (idder progressif) en de Republiekeinn (idder conservatif). Zyder en de macht in 't Congres: dat is de volksvertegenwôordigieng die bestoat uut de Senoat en 't Uus van Ofgevoardigdn. == Muntêeneid == In Amerika betoaln ze met Amerikoanse dollars. Êne dollar is 't zelfde gelik 0,89 euro's (november 2026, 1 euro = 1,12 dollar). 'n Dollar es ôok in veel andre landn ter weireld gebrukt om gemakeliker te betoaln of ip reize, surtout in [[Oazië]]. == Nationoale Parkn == Amerika e veel nationoale parkn. Vôorbeeldn dervan zyn de ''Grand Canyon'', ''Monument Valley'', ''Yellowstone'' en ''Death Valley''. == Presidentn == Presidentn sedert 1901:<ref>[https://www.britannica.com/topic/Presidents-of-the-United-States-1846696 List of presidents of the United States], Britannica</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! nr || president || party || periode |- | 47 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2025– |- | 46 || [[Joe Biden]] || Democroatisch || 2021–2025 |- | 45 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2017–2021 |- | 44 || [[Barack Obama]] || Democroatisch || 2009–2017 |- | 43 || [[George W. Bush]] || Republikeins || 2001–2009 |- | 42 || [[Bill Clinton]] || Democroatisch || 1993–2001 |- | 41 || [[George H.W. Bush]] || Republikeins || 1989–1993 |- | 40 || [[Ronald Reagan]] || Republikeins || 1981–1989 |- | 39 || [[Jimmy Carter]] || Democroatisch || 1977–1981 |- | 38 || [[Gerald Ford]] || Republikeins || 1974–1977 |- | 37 || [[Richard Nixon]] || Republikeins || 1969–1974 |- | 36 || [[Lyndon B. Johnson]] || Democroatisch || 1963–1969 |- | 35 || [[John F. Kennedy]] || Democroatisch || 1961–1963 |- | 34 || [[Dwight D. Eisenhower]] || Republikeins || 1953–1961 |- | 33 || [[Harry S. Truman]] || Democroatisch || 1945–1953 |- | 32 || [[Franklin D. Roosevelt]] || Democroatisch || 1933–1945 |- | 31 || [[Herbert Hoover]] || Republikeins || 1929–1933 |- | 30 || [[Calvin Coolidge]] || Republikeins || 1923–1929 |- | 29 || [[Warren G. Harding]] || Republikeins || 1921–1923 |- | 28 || [[Woodrow Wilson]] || Democroatisch || 1913–1921 |- | 27 || [[William Howard Taft]] || Republikeins || 1909–1913 |- | 26 || [[Theodore Roosevelt]] || Republikeins || 1901–1909 |- |} == Verwyziengn == <References/> == Externe koppeliengn == * [https://www.britannica.com/place/United-States Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/usa/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/verenigde-staten-van-amerika/ Klimaatinfo] {{commonscat|United States}} {{Landn in Nôord-Amerika}} [[Categorie:Verênigde Stoatn van Amerika| ]] 0e60597fo03nqut564t442e765vhvsp 329261 329260 2026-11-06T11:30:31Z Upgles 32078 329261 wikitext text/x-wiki {{streektoale|Westhoeks}} {{Infobox land |noame = Verênigde Stoaten van Amerika |vlagge = Flag of the United States (DDD-F-416E specifications).svg |woapen = Greater coat of arms of the United States.svg |koarte = [[ofbeeldienge:Location United States.svg|250px]] |koartebyschrift = Liggienge |toale = [[Iengels]] |hoofdstad = [[Washington D.C.]] |stoatsvorm = [[Republiek]] |stoatshoofd = [[Donald Trump]] |1e minister = |ipp = 9.148.000 |inw = 341.785.000 (2025) |dichtheid = 37 |munte = [[Amerikoansche dollar|dollar]] |tydzone = UTC-5 – UTC-10 |landcode = US |tillefong = |TLD = |fêestdag = [[4 juli]] }} De '''Verênigde Stoaten van Amerika''' of kortweg '''Amerika''' es e land in [[Nôord-Amerika]] (in 't [[Iengels]]: ''United States of America'', of kortweg ''USA'' of zest ''US''). 'n Oofdstad is [[Washington DC]]. In Amerika weunn d'r mêer of 341 miljoen menschn. De grotsn e belangrykstn stad is [[New York City|New York]]. == Geschiedenisse == 't Land is e bitje met e kir egroeid. 't Begost in 1776 toun da 13 kolonies nunder wilnde ofschêen van 't moederland [[Verênigd Keunienkryk|Grôot-Brittannië]]. In 1783 erkende Iengeland ton oek da 't een apart land wos. De 13 stoatn schoovn op na 't Westn en 't land kwam grodder e grodder. Achter e burgerôorlog (1861-1865) tusschn de zudelikke en de nôordelikke stoatn (over ounder ander de sloaverny) groeide 't land en kwam et ossan moa machtiger. Miljoenn immigrantn (oek uut [[West-Vloandern]]) woarn d'r welekommn. Amerika dei mei an 'n [[Êeste Weireldoorloge|Êestn Weireldôorlog]] en de [[Twiddn Weireldôorloge|Twiddn Weireldôorlog]], e ze wounn twêe keirs. Sedert de joarn '50 is Amerika dé weireldmacht. Êest nog mi [[Rusland]], moa in deze tydn speel et die rolle ollêne. Doadeurn kom et oek da 't in veel landn ni geirn ezien is (peis moa an de aansloagn op de [[WTC-toorns|WTC-tôorns]]). Moar oek intern ed et, nietegenstoande ze welvoart, vele probleemn te bekampn: vervulieng, racisme, verschil tusschn arme e ryke,... [[Ofbeeldienge:US map - states.png|thumb|<center>Stoatn van de USA]] == Bestuur == Amerika is e federoale [[republiek]] die steunt ip de groundwet, mi vele macht voe de president die ieder vier joar ekoozn is. Voe 't moment is da [[Donald Trump]], die in januoari 2025 [[Joe Biden]] upevolgd et. D'r zyn politiek gezien moa twêe partyen die echt meitelln: de Democroatn (idder progressif) en de Republiekeinn (idder conservatif). Zyder en de macht in 't Congres: dat is de volksvertegenwôordigieng die bestoat uut de Senoat en 't Uus van Ofgevoardigdn. == Muntêeneid == In Amerika betoaln ze met Amerikoanse dollars. Êne dollar is 't zelfde gelik 0,89 euro's (november 2026, 1 euro = 1,12 dollar). 'n Dollar es ôok in veel andre landn ter weireld gebrukt om gemakeliker te betoaln of ip reize, surtout in [[Oazië]]. == Nationoale Parkn == Amerika e veel nationoale parkn. Vôorbeeldn dervan zyn de ''Grand Canyon'', ''Monument Valley'', ''Yellowstone'' en ''Death Valley''. == Presidentn == Presidentn sedert 1901:<ref>[https://www.britannica.com/topic/Presidents-of-the-United-States-1846696 List of presidents of the United States], Britannica</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! nr || president || party || periode |- | 47 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2025– |- | 46 || [[Joe Biden]] || Democroatisch || 2021–2025 |- | 45 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2017–2021 |- | 44 || [[Barack Obama]] || Democroatisch || 2009–2017 |- | 43 || [[George W. Bush]] || Republikeins || 2001–2009 |- | 42 || [[Bill Clinton]] || Democroatisch || 1993–2001 |- | 41 || [[George H.W. Bush]] || Republikeins || 1989–1993 |- | 40 || [[Ronald Reagan]] || Republikeins || 1981–1989 |- | 39 || [[Jimmy Carter]] || Democroatisch || 1977–1981 |- | 38 || [[Gerald Ford]] || Republikeins || 1974–1977 |- | 37 || [[Richard Nixon]] || Republikeins || 1969–1974 |- | 36 || [[Lyndon B. Johnson]] || Democroatisch || 1963–1969 |- | 35 || [[John F. Kennedy]] || Democroatisch || 1961–1963 |- | 34 || [[Dwight D. Eisenhower]] || Republikeins || 1953–1961 |- | 33 || [[Harry S. Truman]] || Democroatisch || 1945–1953 |- | 32 || [[Franklin D. Roosevelt]] || Democroatisch || 1933–1945 |- | 31 || [[Herbert Hoover]] || Republikeins || 1929–1933 |- | 30 || [[Calvin Coolidge]] || Republikeins || 1923–1929 |- | 29 || [[Warren G. Harding]] || Republikeins || 1921–1923 |- | 28 || [[Woodrow Wilson]] || Democroatisch || 1913–1921 |- | 27 || [[William Howard Taft]] || Republikeins || 1909–1913 |- | 26 || [[Theodore Roosevelt]] || Republikeins || 1901–1909 |- |} == Verwyziengn == <References/> == Externe koppeliengn == * [https://www.britannica.com/place/United-States Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/usa/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/verenigde-staten-van-amerika/ Klimaatinfo] {{commonscat|United States}} {{Landn in Nôord-Amerika}} [[Categorie:Verênigde Stoatn van Amerika| ]] rkikgp7qcfkpu3sbr52jzwsid3r2ilb 329262 329261 2026-11-06T11:35:16Z Upgles 32078 329262 wikitext text/x-wiki {{streektoale|Westhoeks}} {{Infobox land |noame = United States of Amerika <br> (Verênigde Stoaten van Amerika) |vlagge = Flag of the United States (DDD-F-416E specifications).svg |woapen = Greater coat of arms of the United States.svg |koarte = [[ofbeeldienge:Location United States.svg|250px]] |koartebyschrift = Liggienge |toale = [[Iengels]] |hoofdstad = [[Washington D.C.]] |stoatsvorm = [[Republiek]] |stoatshoofd = [[Donald Trump]] |1e minister = |ipp = 9.148.000 |inw = 341.785.000 (2025) |dichtheid = 37 |munte = [[Amerikoansche dollar|dollar]] |tydzone = UTC-5 – UTC-10 |landcode = US |tillefong = |TLD = |fêestdag = [[4 juli]] }} De '''Verênigde Stoaten van Amerika''' of kortweg '''Amerika''' es e land in [[Nôord-Amerika]] (in 't [[Iengels]]: ''United States of America'', of kortweg ''USA'' of zest ''US''). 'n Oofdstad is [[Washington DC]]. In Amerika weunn d'r mêer of 341 miljoen menschn. De grotsn e belangrykstn stad is [[New York City|New York]]. == Geschiedenisse == 't Land is e bitje met e kir egroeid. 't Begost in 1776 toun da 13 kolonies nunder wilnde ofschêen van 't moederland [[Verênigd Keunienkryk|Grôot-Brittannië]]. In 1783 erkende Iengeland ton oek da 't een apart land wos. De 13 stoatn schoovn op na 't Westn en 't land kwam grodder e grodder. Achter e burgerôorlog (1861-1865) tusschn de zudelikke en de nôordelikke stoatn (over ounder ander de sloaverny) groeide 't land en kwam et ossan moa machtiger. Miljoenn immigrantn (oek uut [[West-Vloandern]]) woarn d'r welekommn. Amerika dei mei an 'n [[Êeste Weireldoorloge|Êestn Weireldôorlog]] en de [[Twiddn Weireldôorloge|Twiddn Weireldôorlog]], e ze wounn twêe keirs. Sedert de joarn '50 is Amerika dé weireldmacht. Êest nog mi [[Rusland]], moa in deze tydn speel et die rolle ollêne. Doadeurn kom et oek da 't in veel landn ni geirn ezien is (peis moa an de aansloagn op de [[WTC-toorns|WTC-tôorns]]). Moar oek intern ed et, nietegenstoande ze welvoart, vele probleemn te bekampn: vervulieng, racisme, verschil tusschn arme e ryke,... [[Ofbeeldienge:US map - states.png|thumb|<center>Stoatn van de USA]] == Bestuur == Amerika is e federoale [[republiek]] die steunt ip de groundwet, mi vele macht voe de president die ieder vier joar ekoozn is. Voe 't moment is da [[Donald Trump]], die in januoari 2025 [[Joe Biden]] upevolgd et. D'r zyn politiek gezien moa twêe partyen die echt meitelln: de Democroatn (idder progressif) en de Republiekeinn (idder conservatif). Zyder en de macht in 't Congres: dat is de volksvertegenwôordigieng die bestoat uut de Senoat en 't Uus van Ofgevoardigdn. == Muntêeneid == In Amerika betoaln ze met Amerikoanse dollars. Êne dollar is 't zelfde gelik 0,89 euro's (november 2026, 1 euro = 1,12 dollar). 'n Dollar es ôok in veel andre landn ter weireld gebrukt om gemakeliker te betoaln of ip reize, surtout in [[Oazië]]. == Nationoale Parkn == Amerika e veel nationoale parkn. Vôorbeeldn dervan zyn de ''Grand Canyon'', ''Monument Valley'', ''Yellowstone'' en ''Death Valley''. == Presidentn == Presidentn sedert 1901:<ref>[https://www.britannica.com/topic/Presidents-of-the-United-States-1846696 List of presidents of the United States], Britannica</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! nr || president || party || periode |- | 47 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2025– |- | 46 || [[Joe Biden]] || Democroatisch || 2021–2025 |- | 45 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2017–2021 |- | 44 || [[Barack Obama]] || Democroatisch || 2009–2017 |- | 43 || [[George W. Bush]] || Republikeins || 2001–2009 |- | 42 || [[Bill Clinton]] || Democroatisch || 1993–2001 |- | 41 || [[George H.W. Bush]] || Republikeins || 1989–1993 |- | 40 || [[Ronald Reagan]] || Republikeins || 1981–1989 |- | 39 || [[Jimmy Carter]] || Democroatisch || 1977–1981 |- | 38 || [[Gerald Ford]] || Republikeins || 1974–1977 |- | 37 || [[Richard Nixon]] || Republikeins || 1969–1974 |- | 36 || [[Lyndon B. Johnson]] || Democroatisch || 1963–1969 |- | 35 || [[John F. Kennedy]] || Democroatisch || 1961–1963 |- | 34 || [[Dwight D. Eisenhower]] || Republikeins || 1953–1961 |- | 33 || [[Harry S. Truman]] || Democroatisch || 1945–1953 |- | 32 || [[Franklin D. Roosevelt]] || Democroatisch || 1933–1945 |- | 31 || [[Herbert Hoover]] || Republikeins || 1929–1933 |- | 30 || [[Calvin Coolidge]] || Republikeins || 1923–1929 |- | 29 || [[Warren G. Harding]] || Republikeins || 1921–1923 |- | 28 || [[Woodrow Wilson]] || Democroatisch || 1913–1921 |- | 27 || [[William Howard Taft]] || Republikeins || 1909–1913 |- | 26 || [[Theodore Roosevelt]] || Republikeins || 1901–1909 |- |} == Verwyziengn == <References/> == Externe koppeliengn == * [https://www.britannica.com/place/United-States Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/usa/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/verenigde-staten-van-amerika/ Klimaatinfo] {{commonscat|United States}} {{Landn in Nôord-Amerika}} [[Categorie:Verênigde Stoatn van Amerika| ]] 13wwbiifs62rry0ldshnxoy6a4kdqwo 329263 329262 2026-11-06T11:36:15Z Upgles 32078 329263 wikitext text/x-wiki {{streektoale|Westhoeks}} {{Infobox land |noame = United States of Amerika <br> (Verênigde Stoaten van Amerika) |vlagge = Flag of the United States (DDD-F-416E specifications).svg |woapen = Greater coat of arms of the United States.svg |koarte = [[ofbeeldienge:Location United States.svg|300px]] |koartebyschrift = Liggienge |toale = [[Iengels]] |hoofdstad = [[Washington D.C.]] |stoatsvorm = [[Republiek]] |stoatshoofd = [[Donald Trump]] |1e minister = |ipp = 9.148.000 |inw = 341.785.000 (2025) |dichtheid = 37 |munte = [[Amerikoansche dollar|dollar]] |tydzone = UTC-5 – UTC-10 |landcode = US |tillefong = |TLD = |fêestdag = [[4 juli]] }} De '''Verênigde Stoaten van Amerika''' of kortweg '''Amerika''' es e land in [[Nôord-Amerika]] (in 't [[Iengels]]: ''United States of America'', of kortweg ''USA'' of zest ''US''). 'n Oofdstad is [[Washington DC]]. In Amerika weunn d'r mêer of 341 miljoen menschn. De grotsn e belangrykstn stad is [[New York City|New York]]. == Geschiedenisse == 't Land is e bitje met e kir egroeid. 't Begost in 1776 toun da 13 kolonies nunder wilnde ofschêen van 't moederland [[Verênigd Keunienkryk|Grôot-Brittannië]]. In 1783 erkende Iengeland ton oek da 't een apart land wos. De 13 stoatn schoovn op na 't Westn en 't land kwam grodder e grodder. Achter e burgerôorlog (1861-1865) tusschn de zudelikke en de nôordelikke stoatn (over ounder ander de sloaverny) groeide 't land en kwam et ossan moa machtiger. Miljoenn immigrantn (oek uut [[West-Vloandern]]) woarn d'r welekommn. Amerika dei mei an 'n [[Êeste Weireldoorloge|Êestn Weireldôorlog]] en de [[Twiddn Weireldôorloge|Twiddn Weireldôorlog]], e ze wounn twêe keirs. Sedert de joarn '50 is Amerika dé weireldmacht. Êest nog mi [[Rusland]], moa in deze tydn speel et die rolle ollêne. Doadeurn kom et oek da 't in veel landn ni geirn ezien is (peis moa an de aansloagn op de [[WTC-toorns|WTC-tôorns]]). Moar oek intern ed et, nietegenstoande ze welvoart, vele probleemn te bekampn: vervulieng, racisme, verschil tusschn arme e ryke,... [[Ofbeeldienge:US map - states.png|thumb|<center>Stoatn van de USA]] == Bestuur == Amerika is e federoale [[republiek]] die steunt ip de groundwet, mi vele macht voe de president die ieder vier joar ekoozn is. Voe 't moment is da [[Donald Trump]], die in januoari 2025 [[Joe Biden]] upevolgd et. D'r zyn politiek gezien moa twêe partyen die echt meitelln: de Democroatn (idder progressif) en de Republiekeinn (idder conservatif). Zyder en de macht in 't Congres: dat is de volksvertegenwôordigieng die bestoat uut de Senoat en 't Uus van Ofgevoardigdn. == Muntêeneid == In Amerika betoaln ze met Amerikoanse dollars. Êne dollar is 't zelfde gelik 0,89 euro's (november 2026, 1 euro = 1,12 dollar). 'n Dollar es ôok in veel andre landn ter weireld gebrukt om gemakeliker te betoaln of ip reize, surtout in [[Oazië]]. == Nationoale Parkn == Amerika e veel nationoale parkn. Vôorbeeldn dervan zyn de ''Grand Canyon'', ''Monument Valley'', ''Yellowstone'' en ''Death Valley''. == Presidentn == Presidentn sedert 1901:<ref>[https://www.britannica.com/topic/Presidents-of-the-United-States-1846696 List of presidents of the United States], Britannica</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! nr || president || party || periode |- | 47 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2025– |- | 46 || [[Joe Biden]] || Democroatisch || 2021–2025 |- | 45 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2017–2021 |- | 44 || [[Barack Obama]] || Democroatisch || 2009–2017 |- | 43 || [[George W. Bush]] || Republikeins || 2001–2009 |- | 42 || [[Bill Clinton]] || Democroatisch || 1993–2001 |- | 41 || [[George H.W. Bush]] || Republikeins || 1989–1993 |- | 40 || [[Ronald Reagan]] || Republikeins || 1981–1989 |- | 39 || [[Jimmy Carter]] || Democroatisch || 1977–1981 |- | 38 || [[Gerald Ford]] || Republikeins || 1974–1977 |- | 37 || [[Richard Nixon]] || Republikeins || 1969–1974 |- | 36 || [[Lyndon B. Johnson]] || Democroatisch || 1963–1969 |- | 35 || [[John F. Kennedy]] || Democroatisch || 1961–1963 |- | 34 || [[Dwight D. Eisenhower]] || Republikeins || 1953–1961 |- | 33 || [[Harry S. Truman]] || Democroatisch || 1945–1953 |- | 32 || [[Franklin D. Roosevelt]] || Democroatisch || 1933–1945 |- | 31 || [[Herbert Hoover]] || Republikeins || 1929–1933 |- | 30 || [[Calvin Coolidge]] || Republikeins || 1923–1929 |- | 29 || [[Warren G. Harding]] || Republikeins || 1921–1923 |- | 28 || [[Woodrow Wilson]] || Democroatisch || 1913–1921 |- | 27 || [[William Howard Taft]] || Republikeins || 1909–1913 |- | 26 || [[Theodore Roosevelt]] || Republikeins || 1901–1909 |- |} == Verwyziengn == <References/> == Externe koppeliengn == * [https://www.britannica.com/place/United-States Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/usa/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/verenigde-staten-van-amerika/ Klimaatinfo] {{commonscat|United States}} {{Landn in Nôord-Amerika}} [[Categorie:Verênigde Stoatn van Amerika| ]] nzwaqt4myvmivzytl76xlkvpw4igap0 329264 329263 2026-11-06T11:37:33Z Upgles 32078 329264 wikitext text/x-wiki {{streektoale|Westhoeks}} {{Infobox land |noame = United States of Amerika <br> (Verênigde Stoaten van Amerika) |vlagge = Flag of the United States (DDD-F-416E specifications).svg |woapen = Greater coat of arms of the United States.svg |koarte = [[ofbeeldienge:Location United States.svg|300px]] |koartebyschrift = |toale = [[Iengels]] |hoofdstad = [[Washington D.C.]] |stoatsvorm = [[Republiek]] |stoatshoofd = [[Donald Trump]] |1e minister = |ipp = 9.148.000 |inw = 341.785.000 (2025) |dichtheid = 37 |munte = [[Amerikoansche dollar|dollar]] |tydzone = UTC-5 – UTC-10 |landcode = US |tillefong = |TLD = |fêestdag = [[4 juli]] }} De '''Verênigde Stoaten van Amerika''' of kortweg '''Amerika''' es e land in [[Nôord-Amerika]] (in 't [[Iengels]]: ''United States of America'', of kortweg ''USA'' of zest ''US''). 'n Oofdstad is [[Washington DC]]. In Amerika weunn d'r mêer of 341 miljoen menschn. De grotsn e belangrykstn stad is [[New York City|New York]]. == Geschiedenisse == 't Land is e bitje met e kir egroeid. 't Begost in 1776 toun da 13 kolonies nunder wilnde ofschêen van 't moederland [[Verênigd Keunienkryk|Grôot-Brittannië]]. In 1783 erkende Iengeland ton oek da 't een apart land wos. De 13 stoatn schoovn op na 't Westn en 't land kwam grodder e grodder. Achter e burgerôorlog (1861-1865) tusschn de zudelikke en de nôordelikke stoatn (over ounder ander de sloaverny) groeide 't land en kwam et ossan moa machtiger. Miljoenn immigrantn (oek uut [[West-Vloandern]]) woarn d'r welekommn. Amerika dei mei an 'n [[Êeste Weireldoorloge|Êestn Weireldôorlog]] en de [[Twiddn Weireldôorloge|Twiddn Weireldôorlog]], e ze wounn twêe keirs. Sedert de joarn '50 is Amerika dé weireldmacht. Êest nog mi [[Rusland]], moa in deze tydn speel et die rolle ollêne. Doadeurn kom et oek da 't in veel landn ni geirn ezien is (peis moa an de aansloagn op de [[WTC-toorns|WTC-tôorns]]). Moar oek intern ed et, nietegenstoande ze welvoart, vele probleemn te bekampn: vervulieng, racisme, verschil tusschn arme e ryke,... [[Ofbeeldienge:US map - states.png|thumb|<center>Stoatn van de USA]] == Bestuur == Amerika is e federoale [[republiek]] die steunt ip de groundwet, mi vele macht voe de president die ieder vier joar ekoozn is. Voe 't moment is da [[Donald Trump]], die in januoari 2025 [[Joe Biden]] upevolgd et. D'r zyn politiek gezien moa twêe partyen die echt meitelln: de Democroatn (idder progressif) en de Republiekeinn (idder conservatif). Zyder en de macht in 't Congres: dat is de volksvertegenwôordigieng die bestoat uut de Senoat en 't Uus van Ofgevoardigdn. == Muntêeneid == In Amerika betoaln ze met Amerikoanse dollars. Êne dollar is 't zelfde gelik 0,89 euro's (november 2026, 1 euro = 1,12 dollar). 'n Dollar es ôok in veel andre landn ter weireld gebrukt om gemakeliker te betoaln of ip reize, surtout in [[Oazië]]. == Nationoale Parkn == Amerika e veel nationoale parkn. Vôorbeeldn dervan zyn de ''Grand Canyon'', ''Monument Valley'', ''Yellowstone'' en ''Death Valley''. == Presidentn == Presidentn sedert 1901:<ref>[https://www.britannica.com/topic/Presidents-of-the-United-States-1846696 List of presidents of the United States], Britannica</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! nr || president || party || periode |- | 47 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2025– |- | 46 || [[Joe Biden]] || Democroatisch || 2021–2025 |- | 45 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2017–2021 |- | 44 || [[Barack Obama]] || Democroatisch || 2009–2017 |- | 43 || [[George W. Bush]] || Republikeins || 2001–2009 |- | 42 || [[Bill Clinton]] || Democroatisch || 1993–2001 |- | 41 || [[George H.W. Bush]] || Republikeins || 1989–1993 |- | 40 || [[Ronald Reagan]] || Republikeins || 1981–1989 |- | 39 || [[Jimmy Carter]] || Democroatisch || 1977–1981 |- | 38 || [[Gerald Ford]] || Republikeins || 1974–1977 |- | 37 || [[Richard Nixon]] || Republikeins || 1969–1974 |- | 36 || [[Lyndon B. Johnson]] || Democroatisch || 1963–1969 |- | 35 || [[John F. Kennedy]] || Democroatisch || 1961–1963 |- | 34 || [[Dwight D. Eisenhower]] || Republikeins || 1953–1961 |- | 33 || [[Harry S. Truman]] || Democroatisch || 1945–1953 |- | 32 || [[Franklin D. Roosevelt]] || Democroatisch || 1933–1945 |- | 31 || [[Herbert Hoover]] || Republikeins || 1929–1933 |- | 30 || [[Calvin Coolidge]] || Republikeins || 1923–1929 |- | 29 || [[Warren G. Harding]] || Republikeins || 1921–1923 |- | 28 || [[Woodrow Wilson]] || Democroatisch || 1913–1921 |- | 27 || [[William Howard Taft]] || Republikeins || 1909–1913 |- | 26 || [[Theodore Roosevelt]] || Republikeins || 1901–1909 |- |} == Verwyziengn == <References/> == Externe koppeliengn == * [https://www.britannica.com/place/United-States Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/usa/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/verenigde-staten-van-amerika/ Klimaatinfo] {{commonscat|United States}} {{Landn in Nôord-Amerika}} [[Categorie:Verênigde Stoatn van Amerika| ]] b3fnyczdkfpmee6hohywo48kw5wmeql 329265 329264 2026-11-06T11:39:35Z Upgles 32078 329265 wikitext text/x-wiki {{streektoale|Westhoeks}} {{Infobox land |noame = United States of Amerika <br> (Verênigde Stoaten van Amerika) |vlagge = Flag of the United States (DDD-F-416E specifications).svg |woapen = Greater coat of arms of the United States.svg |koarte = [[ofbeeldienge:Location United States.svg|300px]] |koartebyschrift = |toale = [[Iengels]] |hoofdstad = [[Washington D.C.]] |stoatsvorm = [[federoatie|federoale]] [[republiek]] |stoatshoofd = [[Donald Trump]] |1e minister = |ipp = 9.148.000 |inw = 341.785.000 (2025) |dichtheid = 37 |munte = [[Amerikoansche dollar|dollar]] |tydzone = UTC-5 – UTC-10 |landcode = US |tillefong = |TLD = |fêestdag = [[4 juli]] }} De '''Verênigde Stoaten van Amerika''' of kortweg '''Amerika''' es e land in [[Nôord-Amerika]] (in 't [[Iengels]]: ''United States of America'', of kortweg ''USA'' of zest ''US''). 'n Oofdstad is [[Washington DC]]. In Amerika weunn d'r mêer of 341 miljoen menschn. De grotsn e belangrykstn stad is [[New York City|New York]]. == Geschiedenisse == 't Land is e bitje met e kir egroeid. 't Begost in 1776 toun da 13 kolonies nunder wilnde ofschêen van 't moederland [[Verênigd Keunienkryk|Grôot-Brittannië]]. In 1783 erkende Iengeland ton oek da 't een apart land wos. De 13 stoatn schoovn op na 't Westn en 't land kwam grodder e grodder. Achter e burgerôorlog (1861-1865) tusschn de zudelikke en de nôordelikke stoatn (over ounder ander de sloaverny) groeide 't land en kwam et ossan moa machtiger. Miljoenn immigrantn (oek uut [[West-Vloandern]]) woarn d'r welekommn. Amerika dei mei an 'n [[Êeste Weireldoorloge|Êestn Weireldôorlog]] en de [[Twiddn Weireldôorloge|Twiddn Weireldôorlog]], e ze wounn twêe keirs. Sedert de joarn '50 is Amerika dé weireldmacht. Êest nog mi [[Rusland]], moa in deze tydn speel et die rolle ollêne. Doadeurn kom et oek da 't in veel landn ni geirn ezien is (peis moa an de aansloagn op de [[WTC-toorns|WTC-tôorns]]). Moar oek intern ed et, nietegenstoande ze welvoart, vele probleemn te bekampn: vervulieng, racisme, verschil tusschn arme e ryke,... [[Ofbeeldienge:US map - states.png|thumb|<center>Stoatn van de USA]] == Bestuur == Amerika is e federoale [[republiek]] die steunt ip de groundwet, mi vele macht voe de president die ieder vier joar ekoozn is. Voe 't moment is da [[Donald Trump]], die in januoari 2025 [[Joe Biden]] upevolgd et. D'r zyn politiek gezien moa twêe partyen die echt meitelln: de Democroatn (idder progressif) en de Republiekeinn (idder conservatif). Zyder en de macht in 't Congres: dat is de volksvertegenwôordigieng die bestoat uut de Senoat en 't Uus van Ofgevoardigdn. == Muntêeneid == In Amerika betoaln ze met Amerikoanse dollars. Êne dollar is 't zelfde gelik 0,89 euro's (november 2026, 1 euro = 1,12 dollar). 'n Dollar es ôok in veel andre landn ter weireld gebrukt om gemakeliker te betoaln of ip reize, surtout in [[Oazië]]. == Nationoale Parkn == Amerika e veel nationoale parkn. Vôorbeeldn dervan zyn de ''Grand Canyon'', ''Monument Valley'', ''Yellowstone'' en ''Death Valley''. == Presidentn == Presidentn sedert 1901:<ref>[https://www.britannica.com/topic/Presidents-of-the-United-States-1846696 List of presidents of the United States], Britannica</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! nr || president || party || periode |- | 47 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2025– |- | 46 || [[Joe Biden]] || Democroatisch || 2021–2025 |- | 45 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2017–2021 |- | 44 || [[Barack Obama]] || Democroatisch || 2009–2017 |- | 43 || [[George W. Bush]] || Republikeins || 2001–2009 |- | 42 || [[Bill Clinton]] || Democroatisch || 1993–2001 |- | 41 || [[George H.W. Bush]] || Republikeins || 1989–1993 |- | 40 || [[Ronald Reagan]] || Republikeins || 1981–1989 |- | 39 || [[Jimmy Carter]] || Democroatisch || 1977–1981 |- | 38 || [[Gerald Ford]] || Republikeins || 1974–1977 |- | 37 || [[Richard Nixon]] || Republikeins || 1969–1974 |- | 36 || [[Lyndon B. Johnson]] || Democroatisch || 1963–1969 |- | 35 || [[John F. Kennedy]] || Democroatisch || 1961–1963 |- | 34 || [[Dwight D. Eisenhower]] || Republikeins || 1953–1961 |- | 33 || [[Harry S. Truman]] || Democroatisch || 1945–1953 |- | 32 || [[Franklin D. Roosevelt]] || Democroatisch || 1933–1945 |- | 31 || [[Herbert Hoover]] || Republikeins || 1929–1933 |- | 30 || [[Calvin Coolidge]] || Republikeins || 1923–1929 |- | 29 || [[Warren G. Harding]] || Republikeins || 1921–1923 |- | 28 || [[Woodrow Wilson]] || Democroatisch || 1913–1921 |- | 27 || [[William Howard Taft]] || Republikeins || 1909–1913 |- | 26 || [[Theodore Roosevelt]] || Republikeins || 1901–1909 |- |} == Verwyziengn == <References/> == Externe koppeliengn == * [https://www.britannica.com/place/United-States Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/usa/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/verenigde-staten-van-amerika/ Klimaatinfo] {{commonscat|United States}} {{Landn in Nôord-Amerika}} [[Categorie:Verênigde Stoatn van Amerika| ]] 1leqpkgzsj0tiqm13tostbh6u2o0jvr 329266 329265 2026-11-06T11:53:34Z Upgles 32078 329266 wikitext text/x-wiki {{streektoale|Westhoeks}} {{Infobox land |noame = United States of Amerika <br> (Verênigde Stoaten van Amerika) |vlagge = Flag of the United States (DDD-F-416E specifications).svg |woapen = Greater coat of arms of the United States.svg |koarte = [[ofbeeldienge:Location United States.svg|300px]] |koartebyschrift = |toale = [[Iengels]] |hoofdstad = [[Washington D.C.]] |stoatsvorm = [[federoatie|federoale]] [[republiek]] |stoatshoofd = [[Donald Trump]] |1e minister = |ipp = 9.148.000 |inw = 341.785.000 (2025) |dichtheid = 37 |munte = [[Amerikoansche dollar|dollar]] |tydzone = UTC-5 – UTC-10 |landcode = US |tillefong = |TLD = |fêestdag = [[4 juli]] }} [[Ofbeeldienge:US map - geographic.png|thumb|<center>Koarte]] [[Ofbeeldienge:US map - states.png|thumb|<center>Stoaten]] De '''Verênigde Stoaten van Amerika''' of kortweg '''Amerika''' es e land in [[Nôord-Amerika]] (in 't [[Iengels]]: ''United States of America'', of kortweg ''USA'' of zest ''US''). 'n Oofdstad is [[Washington DC]]. In Amerika weunn d'r mêer of 341 miljoen menschn. De grotsn e belangrykstn stad is [[New York City|New York]]. == Geschiedenisse == 't Land is e bitje met e kir egroeid. 't Begost in 1776 toun da 13 kolonies nunder wilnde ofschêen van 't moederland [[Verênigd Keunienkryk|Grôot-Brittannië]]. In 1783 erkende Iengeland ton oek da 't een apart land wos. De 13 stoatn schoovn op na 't Westn en 't land kwam grodder e grodder. Achter e burgerôorlog (1861-1865) tusschn de zudelikke en de nôordelikke stoatn (over ounder ander de sloaverny) groeide 't land en kwam et ossan moa machtiger. Miljoenn immigrantn (oek uut [[West-Vloandern]]) woarn d'r welekommn. Amerika dei mei an 'n [[Êeste Weireldoorloge|Êestn Weireldôorlog]] en de [[Twiddn Weireldôorloge|Twiddn Weireldôorlog]], e ze wounn twêe keirs. Sedert de joarn '50 is Amerika dé weireldmacht. Êest nog mi [[Rusland]], moa in deze tydn speel et die rolle ollêne. Doadeurn kom et oek da 't in veel landn ni geirn ezien is (peis moa an de aansloagn op de [[WTC-toorns|WTC-tôorns]]). Moar oek intern ed et, nietegenstoande ze welvoart, vele probleemn te bekampn: vervulieng, racisme, verschil tusschn arme e ryke,... == Bestuur == Amerika is e federoale [[republiek]] die steunt ip de groundwet, mi vele macht voe de president die ieder vier joar ekoozn is. Voe 't moment is da [[Donald Trump]], die in januoari 2025 [[Joe Biden]] upevolgd et. D'r zyn politiek gezien moa twêe partyen die echt meitelln: de Democroatn (idder progressif) en de Republiekeinn (idder conservatif). Zyder en de macht in 't Congres: dat is de volksvertegenwôordigieng die bestoat uut de Senoat en 't Uus van Ofgevoardigdn. == Muntêeneid == In Amerika betoaln ze met Amerikoanse dollars. Êne dollar is 't zelfde gelik 0,89 euro's (november 2026, 1 euro = 1,12 dollar). 'n Dollar es ôok in veel andre landn ter weireld gebrukt om gemakeliker te betoaln of ip reize, surtout in [[Oazië]]. == Nationoale Parkn == Amerika e veel nationoale parkn. Vôorbeeldn dervan zyn de ''Grand Canyon'', ''Monument Valley'', ''Yellowstone'' en ''Death Valley''. == Presidentn == Presidentn sedert 1901:<ref>[https://www.britannica.com/topic/Presidents-of-the-United-States-1846696 List of presidents of the United States], Britannica</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! nr || president || party || periode |- | 47 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2025– |- | 46 || [[Joe Biden]] || Democroatisch || 2021–2025 |- | 45 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2017–2021 |- | 44 || [[Barack Obama]] || Democroatisch || 2009–2017 |- | 43 || [[George W. Bush]] || Republikeins || 2001–2009 |- | 42 || [[Bill Clinton]] || Democroatisch || 1993–2001 |- | 41 || [[George H.W. Bush]] || Republikeins || 1989–1993 |- | 40 || [[Ronald Reagan]] || Republikeins || 1981–1989 |- | 39 || [[Jimmy Carter]] || Democroatisch || 1977–1981 |- | 38 || [[Gerald Ford]] || Republikeins || 1974–1977 |- | 37 || [[Richard Nixon]] || Republikeins || 1969–1974 |- | 36 || [[Lyndon B. Johnson]] || Democroatisch || 1963–1969 |- | 35 || [[John F. Kennedy]] || Democroatisch || 1961–1963 |- | 34 || [[Dwight D. Eisenhower]] || Republikeins || 1953–1961 |- | 33 || [[Harry S. Truman]] || Democroatisch || 1945–1953 |- | 32 || [[Franklin D. Roosevelt]] || Democroatisch || 1933–1945 |- | 31 || [[Herbert Hoover]] || Republikeins || 1929–1933 |- | 30 || [[Calvin Coolidge]] || Republikeins || 1923–1929 |- | 29 || [[Warren G. Harding]] || Republikeins || 1921–1923 |- | 28 || [[Woodrow Wilson]] || Democroatisch || 1913–1921 |- | 27 || [[William Howard Taft]] || Republikeins || 1909–1913 |- | 26 || [[Theodore Roosevelt]] || Republikeins || 1901–1909 |- |} == Verwyziengn == <References/> == Externe koppeliengn == * [https://www.britannica.com/place/United-States Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/usa/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/verenigde-staten-van-amerika/ Klimaatinfo] {{commonscat|United States}} {{Landn in Nôord-Amerika}} [[Categorie:Verênigde Stoatn van Amerika| ]] 2t9blief8jbqxfddle9ror5xbqrxeuk 329267 329266 2026-11-06T11:56:26Z Upgles 32078 329267 wikitext text/x-wiki {{streektoale|Westhoeks}} {{Infobox land |noame = United States of Amerika <br> (Verênigde Stoaten van Amerika) |vlagge = Flag of the United States (DDD-F-416E specifications).svg |woapen = Greater coat of arms of the United States.svg |koarte = [[ofbeeldienge:Location United States.svg|300px]] |koartebyschrift = |toale = [[Iengels]] |hoofdstad = [[Washington D.C.]] |stoatsvorm = [[federoatie|federoale]] [[republiek]] |stoatshoofd = [[Donald Trump]] |1e minister = |ipp = 9.148.000 |inw = 341.785.000 (2025) |dichtheid = 37 |munte = [[Amerikoansche dollar|dollar]] |tydzone = UTC-5 – UTC-10 |landcode = US |tillefong = |TLD = |fêestdag = [[4 juli]] }} [[Ofbeeldienge:US map - geographic.png|thumb|<center>Koarte]] [[Ofbeeldienge:USA topo en.jpg|thumb|<center>Koarte]] [[Ofbeeldienge:US map - states.png|thumb|<center>Stoaten]] De '''Verênigde Stoaten van Amerika''' of kortweg '''Amerika''' es e land in [[Nôord-Amerika]] (in 't [[Iengels]]: ''United States of America'', of kortweg ''USA'' of zest ''US''). 'n Oofdstad is [[Washington DC]]. In Amerika weunn d'r mêer of 341 miljoen menschn. De grotsn e belangrykstn stad is [[New York City|New York]]. == Geschiedenisse == 't Land is e bitje met e kir egroeid. 't Begost in 1776 toun da 13 kolonies nunder wilnde ofschêen van 't moederland [[Verênigd Keunienkryk|Grôot-Brittannië]]. In 1783 erkende Iengeland ton oek da 't een apart land wos. De 13 stoatn schoovn op na 't Westn en 't land kwam grodder e grodder. Achter e burgerôorlog (1861-1865) tusschn de zudelikke en de nôordelikke stoatn (over ounder ander de sloaverny) groeide 't land en kwam et ossan moa machtiger. Miljoenn immigrantn (oek uut [[West-Vloandern]]) woarn d'r welekommn. Amerika dei mei an 'n [[Êeste Weireldoorloge|Êestn Weireldôorlog]] en de [[Twiddn Weireldôorloge|Twiddn Weireldôorlog]], e ze wounn twêe keirs. Sedert de joarn '50 is Amerika dé weireldmacht. Êest nog mi [[Rusland]], moa in deze tydn speel et die rolle ollêne. Doadeurn kom et oek da 't in veel landn ni geirn ezien is (peis moa an de aansloagn op de [[WTC-toorns|WTC-tôorns]]). Moar oek intern ed et, nietegenstoande ze welvoart, vele probleemn te bekampn: vervulieng, racisme, verschil tusschn arme e ryke,... == Bestuur == Amerika is e federoale [[republiek]] die steunt ip de groundwet, mi vele macht voe de president die ieder vier joar ekoozn is. Voe 't moment is da [[Donald Trump]], die in januoari 2025 [[Joe Biden]] upevolgd et. D'r zyn politiek gezien moa twêe partyen die echt meitelln: de Democroatn (idder progressif) en de Republiekeinn (idder conservatif). Zyder en de macht in 't Congres: dat is de volksvertegenwôordigieng die bestoat uut de Senoat en 't Uus van Ofgevoardigdn. == Muntêeneid == In Amerika betoaln ze met Amerikoanse dollars. Êne dollar is 't zelfde gelik 0,89 euro's (november 2026, 1 euro = 1,12 dollar). 'n Dollar es ôok in veel andre landn ter weireld gebrukt om gemakeliker te betoaln of ip reize, surtout in [[Oazië]]. == Nationoale Parkn == Amerika e veel nationoale parkn. Vôorbeeldn dervan zyn de ''Grand Canyon'', ''Monument Valley'', ''Yellowstone'' en ''Death Valley''. == Presidentn == Presidentn sedert 1901:<ref>[https://www.britannica.com/topic/Presidents-of-the-United-States-1846696 List of presidents of the United States], Britannica</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! nr || president || party || periode |- | 47 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2025– |- | 46 || [[Joe Biden]] || Democroatisch || 2021–2025 |- | 45 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2017–2021 |- | 44 || [[Barack Obama]] || Democroatisch || 2009–2017 |- | 43 || [[George W. Bush]] || Republikeins || 2001–2009 |- | 42 || [[Bill Clinton]] || Democroatisch || 1993–2001 |- | 41 || [[George H.W. Bush]] || Republikeins || 1989–1993 |- | 40 || [[Ronald Reagan]] || Republikeins || 1981–1989 |- | 39 || [[Jimmy Carter]] || Democroatisch || 1977–1981 |- | 38 || [[Gerald Ford]] || Republikeins || 1974–1977 |- | 37 || [[Richard Nixon]] || Republikeins || 1969–1974 |- | 36 || [[Lyndon B. Johnson]] || Democroatisch || 1963–1969 |- | 35 || [[John F. Kennedy]] || Democroatisch || 1961–1963 |- | 34 || [[Dwight D. Eisenhower]] || Republikeins || 1953–1961 |- | 33 || [[Harry S. Truman]] || Democroatisch || 1945–1953 |- | 32 || [[Franklin D. Roosevelt]] || Democroatisch || 1933–1945 |- | 31 || [[Herbert Hoover]] || Republikeins || 1929–1933 |- | 30 || [[Calvin Coolidge]] || Republikeins || 1923–1929 |- | 29 || [[Warren G. Harding]] || Republikeins || 1921–1923 |- | 28 || [[Woodrow Wilson]] || Democroatisch || 1913–1921 |- | 27 || [[William Howard Taft]] || Republikeins || 1909–1913 |- | 26 || [[Theodore Roosevelt]] || Republikeins || 1901–1909 |- |} == Verwyziengn == <References/> == Externe koppeliengn == * [https://www.britannica.com/place/United-States Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/usa/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/verenigde-staten-van-amerika/ Klimaatinfo] {{commonscat|United States}} {{Landn in Nôord-Amerika}} [[Categorie:Verênigde Stoatn van Amerika| ]] q7n0gej5kpivf6ksg9n0ecijmh5jc6c 329268 329267 2026-11-06T11:58:03Z Upgles 32078 /* Geschiedenisse */ 329268 wikitext text/x-wiki {{streektoale|Westhoeks}} {{Infobox land |noame = United States of Amerika <br> (Verênigde Stoaten van Amerika) |vlagge = Flag of the United States (DDD-F-416E specifications).svg |woapen = Greater coat of arms of the United States.svg |koarte = [[ofbeeldienge:Location United States.svg|300px]] |koartebyschrift = |toale = [[Iengels]] |hoofdstad = [[Washington D.C.]] |stoatsvorm = [[federoatie|federoale]] [[republiek]] |stoatshoofd = [[Donald Trump]] |1e minister = |ipp = 9.148.000 |inw = 341.785.000 (2025) |dichtheid = 37 |munte = [[Amerikoansche dollar|dollar]] |tydzone = UTC-5 – UTC-10 |landcode = US |tillefong = |TLD = |fêestdag = [[4 juli]] }} [[Ofbeeldienge:US map - geographic.png|thumb|<center>Koarte]] [[Ofbeeldienge:USA topo en.jpg|thumb|<center>Koarte]] [[Ofbeeldienge:US map - states.png|thumb|<center>Stoaten]] De '''Verênigde Stoaten van Amerika''' of kortweg '''Amerika''' es e land in [[Nôord-Amerika]] (in 't [[Iengels]]: ''United States of America'', of kortweg ''USA'' of zest ''US''). 'n Oofdstad is [[Washington DC]]. In Amerika weunn d'r mêer of 341 miljoen menschn. De grotsn e belangrykstn stad is [[New York City|New York]]. == Geschiedenisse == 't Land is e bitje met e kir egroeid. 't Begost in [[1776]] toun da 13 kolonies nunder wilnde ofschêen van 't moederland [[Verênigd Keunienkryk|Grôot-Brittannië]]. In [[1783]] erkende Iengeland ton oek da 't een apart land wos. De 13 stoatn schoovn op na 't Westn en 't land kwam grodder e grodder. Achter e burgerôorlog ([[1861]]-[[1865]]) tusschn de zudelikke en de nôordelikke stoatn (over ounder ander de sloaverny) groeide 't land en kwam et ossan moa machtiger. Miljoenn immigrantn (oek uut [[West-Vloandern]]) woarn d'r welekommn. Amerika dei mei an 'n [[Êeste Weireldoorloge|Êestn Weireldôorlog]] en de [[Twiddn Weireldôorloge|Twiddn Weireldôorlog]], e ze wounn twêe keirs. Sedert de joarn '50 is Amerika dé weireldmacht. Êest nog mi [[Rusland]], moa in deze tydn speel et die rolle ollêne. Doadeurn kom et oek da 't in veel landn ni geirn ezien is (peis moa an de aansloagn op de [[WTC-toorns|WTC-tôorns]]). Moar oek intern ed et, nietegenstoande ze welvoart, vele probleemn te bekampn: vervulieng, racisme, verschil tusschn arme e ryke,... == Bestuur == Amerika is e federoale [[republiek]] die steunt ip de groundwet, mi vele macht voe de president die ieder vier joar ekoozn is. Voe 't moment is da [[Donald Trump]], die in januoari 2025 [[Joe Biden]] upevolgd et. D'r zyn politiek gezien moa twêe partyen die echt meitelln: de Democroatn (idder progressif) en de Republiekeinn (idder conservatif). Zyder en de macht in 't Congres: dat is de volksvertegenwôordigieng die bestoat uut de Senoat en 't Uus van Ofgevoardigdn. == Muntêeneid == In Amerika betoaln ze met Amerikoanse dollars. Êne dollar is 't zelfde gelik 0,89 euro's (november 2026, 1 euro = 1,12 dollar). 'n Dollar es ôok in veel andre landn ter weireld gebrukt om gemakeliker te betoaln of ip reize, surtout in [[Oazië]]. == Nationoale Parkn == Amerika e veel nationoale parkn. Vôorbeeldn dervan zyn de ''Grand Canyon'', ''Monument Valley'', ''Yellowstone'' en ''Death Valley''. == Presidentn == Presidentn sedert 1901:<ref>[https://www.britannica.com/topic/Presidents-of-the-United-States-1846696 List of presidents of the United States], Britannica</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! nr || president || party || periode |- | 47 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2025– |- | 46 || [[Joe Biden]] || Democroatisch || 2021–2025 |- | 45 || [[Donald Trump]] || Republikeins || 2017–2021 |- | 44 || [[Barack Obama]] || Democroatisch || 2009–2017 |- | 43 || [[George W. Bush]] || Republikeins || 2001–2009 |- | 42 || [[Bill Clinton]] || Democroatisch || 1993–2001 |- | 41 || [[George H.W. Bush]] || Republikeins || 1989–1993 |- | 40 || [[Ronald Reagan]] || Republikeins || 1981–1989 |- | 39 || [[Jimmy Carter]] || Democroatisch || 1977–1981 |- | 38 || [[Gerald Ford]] || Republikeins || 1974–1977 |- | 37 || [[Richard Nixon]] || Republikeins || 1969–1974 |- | 36 || [[Lyndon B. Johnson]] || Democroatisch || 1963–1969 |- | 35 || [[John F. Kennedy]] || Democroatisch || 1961–1963 |- | 34 || [[Dwight D. Eisenhower]] || Republikeins || 1953–1961 |- | 33 || [[Harry S. Truman]] || Democroatisch || 1945–1953 |- | 32 || [[Franklin D. Roosevelt]] || Democroatisch || 1933–1945 |- | 31 || [[Herbert Hoover]] || Republikeins || 1929–1933 |- | 30 || [[Calvin Coolidge]] || Republikeins || 1923–1929 |- | 29 || [[Warren G. Harding]] || Republikeins || 1921–1923 |- | 28 || [[Woodrow Wilson]] || Democroatisch || 1913–1921 |- | 27 || [[William Howard Taft]] || Republikeins || 1909–1913 |- | 26 || [[Theodore Roosevelt]] || Republikeins || 1901–1909 |- |} == Verwyziengn == <References/> == Externe koppeliengn == * [https://www.britannica.com/place/United-States Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/usa/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/verenigde-staten-van-amerika/ Klimaatinfo] {{commonscat|United States}} {{Landn in Nôord-Amerika}} [[Categorie:Verênigde Stoatn van Amerika| ]] 523szkhakpv13bh4m0qls30s2cj6dm1 0 5464 329217 289153 2026-11-05T15:41:26Z InternetArchiveBot 22297 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 329217 wikitext text/x-wiki '''Piv Huvluv''' (echte noame ''Jan Catrysse'') is e komiek uut [[Brèinienge]]. J'is vooral gekend vo zyn verschynienge in e tygerpakstje en zyn kommentoar by oude ploaten. J'et twê keern meegedoan an Humo's [[Comedy Cup]]. J'et ook meegedoan in [[Comedy Casino]] ip [[Canvas]]. ==Carrière== J'es begonnn, t'ope me Peter Dekeyser, Bruno Libbrecht en Koen Crul me een stroattheoater ''Fris & Monster'' in [[1990]]. Achter een poar succesvulle joarn me het stroattheoater es't ie op zynzelvn begonnn, en j'eit drie kêers de finoale van de [[Comedy Cup]] g'oald: in [[1998]], [[1999]] en [[2001]]. 't Es nen eirstart van zyn carrière, en t'ope me [[Raf Coppens]], [[Nigel Williams]] en [[Wim Helsen]] begunt ie het comedy collectief ''Bonjour Micro''. In [[2004]] begunt ie een groepke t'ope me Rohal De Ridder, woarmee da ze de show ''Trouble in mind'' uutvoern. Ie grakt er zelfs ip [[Folk Dranouter]] mee. Sedert september [[2006]] eit ie nen nieuwen stand-up comedy show, ''Single man''. Verder gift n lesse in de VBS Brèinienge-Dunen, an de kiendjes van't twidde. == Externe koppelienge == *[https://web.archive.org/web/20110826082145/http://www.pivhuvluv.be/ Piv Huvluv] [[Categorie:Kluchtigoard]] [[Categorie:Brèinienge]] iv6fzrgjcaq9odxbtgr1eeltru36y79 0 9749 329248 321238 2026-11-06T10:15:04Z Upgles 32078 /* Externe Koppelienge */ 329248 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:Logo beweging.net.png|thumb|Logo van '''beweging.net''']] '''Beweging.net''', vroeger 't '''ACW''' (''Algemeen Christelijk Werknemersverbond'') is de noame van de koepel van christelikke werknemersbewegiengn. D' organisoatie èt 3 belangryke principen: socioale rechtveirdigeid, participatieve democratie en deurzoame ountwikkelienge. Patrick Develtere was vôorzitter van [[2010]] toet 2017. ==Dêelorganisoaties== *[[ACV]], 't Algemêen Christelik Vakverbound *[[CM]], de Christelikke Mutualiteit *[[KAJ]], Kristelijke Arbeidersjongeren, de joungerenbeweginge, de "kajotters". *[[KAV]], de Kristelikke Arbeidersvrouwen, de "vrouwenbound". *[[KWB]], de Kristelikke Werknemersbeweginge, vo de vinten. Oundertusschn is't e gezinsbewegienge ekomn. *[[OKRA]], de vroegere KBG, vo de derde leeftyd *[[Familiehulp]], 'n dienst vo verzorginge en ulpe in 't uusoudn *[[Groep ARCO]], de coöperatieve holding *[[Wereldsolidariteit]], dienst vo ountwikkelingssoamenwerkinge 't ACW organiseert overleg tussen de verschillende dêelorganisoaties, gezoamelikke campagnes en acties en gift [[Visie]] uut, 't weekblad van de christelikke arbeidersbeweginge. 't ACW zorgt ôok vo de reloaties met de polletiek. D'ACW-mandatoarissn zittn in de [[CD&V]], moa round concrete dossiers werkt 't ACW ôok soms tegoare met pollitiekers van SPa of Groen. ==Geschiedenisse== ===[[Rerum Novarum]] ([[1891]])=== Up 't ende van de 19e êeuwe komt in hêel West-Europa 't [[socialisme]] up met 'n arbeidersbeweginge. Ze probeern te zorgn vo de rechtn van 't werkvolk en vo 't wegwerkn van economische, socioale en pollitieke ounderdrukkinge. De katholiekn zittn 'n bitje in met 't revolutionaire én surtout 't vryzinnige van de socialistn.Ze voeln under gesteund deur paus Leo XIII, die in zijn [[encyclieke]] Rerum Novarum (''Over nieuwe dingen'') (1891) uutdrukkeluk uproept tout katholieke socioale actie. In 1891 nog is de [[Belgische Volksbond]] gesticht. De Belgische Volksbound is eigenluk de vôorlôper van de christelikke arbeidersbeweginge. Je bestoat uut 3 grôte ofdêlingn: : ° De 'verenigingen van ounderlinge bijstand', of mutualiteiten, probeern 't werkvolk te verzekern tegen de risico's van ziekte en invaliditeit. In 't begun is olles nogol paternalistisch mo loater komt er mêer insproake en meewerkinge van d'arbeiders. In [[1906]] kommn de platselikke verboundn van mutualiteiten tegoare in de ''Landsbond van de Christelijke Mutualiteiten'' (nu de CM dus). : ° De 'vakverenigingen' zyn de vôorlôpers van de syndikoatn. In 't begun krygn ze vaneigens de wind van vôorn van de boazn, omda ze de vôorwoardn willn verbeteren. In [[1904]] zorgt Georges Rutten, ne jounge dominicoan, d'ervôren da de kerke de vakboundn steunt en da stoakingn wetteluk erkend zyn. De verênigingn die van langsom mêer ountstoan kommn tegoare in nationoale verboundn of centroales (metoal, textiel, stêenkool, enz.) In [[1912]] vormen ol die centroales 't ''Algemeen Christelijk Vakverbond'' (ACV). : ° De 'werkliedenbounden' ountstoan kort vô den [[Êestn Weireldoorloge|Êeste Weireldoorlog]] en zyn eigenlik de vôorlôper van 't ''ACW''. Ze kommn d'er deur 't grotter gelôof in under eigen van de werkminsn in de nieuwe vakboundn. Ze willn nie ollêne erkenninge in under fabrieke, moa ôok in de hêle moatschappy en de polletiek. De boundn willn d'ontwikkelinge van de minsn en d'insproake in de katholieke party organiseren, were ounder leidinge van poater Rutten. ===Achter den Êeste Weireldoorlog=== Achter den Êeste Weireldoorlog is 't algemêen stemrecht vo vintn en de stoakingsvryheid ingevoerd. Doadeure droaien de christelikke organisoaties goed. Ze steekn veel werk in d'uprichtinge van nieuwe werkliednboundn, woamee da ze 'n wordje willn meeklappn in de polletiek. 't ''Algemeen Christen Democratisch Verbond'' vervangt de Belgische Volksbound. 't Is 'n overkoeplinge van de syndikoatn, de werkliednboundn, de mutualiteiten, de coöperoaties en de vrouwegilden. Die twêe latste begun ton nog moa. Moa da verbound bluuft nie lange bestoan. Ze bluuvn noamelik ruze moakn over de vroage oe dat de werkliednbounden moeten g'organiseerd zyn. De West-Vlamse paster [[Louis Colens]] wint de diskuusje. Ie vindt da de werkliednboundn (''werkersverbounden'' zegt 'n em)moetn gevormd zyn deur de gezoamelikke participoatie van de leden. Up 'n congres in juli [[1921]] wordt 't ''Algemeen Christelijk Werkersverbond'' (ACW) officieel gesticht, de federoatie van arroundissementele werkersverboundn. ===Tussen 1921 en [[1945]]=== De werkliednboundn woarn ountstoan vo insprake te krygn in de katholieke party. Doadeure is 't ACW in 't begun surtout met pollitiek bezig. Ol in 1921 wordt de party hervormd volgens standenvertegenwoordiginge. Azô ountstoat de ''Katholieke Unie'' met neffens 't ACW ôok de [[Boerebound]], de middenstand en de burgery. 't ACW houdt em ôok bezig met de 'volksontwikkelinge'. D'er zyn initiatieven vo de koaderleden en vo de geweune leden. 't ACW zorgt ounder andere ôok vo de ''Sociale School'' van Heverlee en begunt met d'uutgoave van de ''Gids op Maatschappelijk Gebied''. Vo de financieringe van ol d'activiteitn, start 't ACW met coöperatieves. Spoarkassen (BAC), verzekeringen (DVV), bakkeryen en krudenierswinkels (Welvaart). Up die maniere zyn d'er vôordêlen vo de leden en inkomsten vo 't ACW zelve. In diezelfste periode begunn de kajotters (KAJ en VKAJ) van paster [[Jozef Cardijn]] en de vrouwenbound (KAV) van Maria Baers. Die organisoaties sluutn an by 't ACW. ===1945: reorganisoatie=== Deurdat 't ACW surtout met pollitiek bezig is, willn ze 'n aparte organisoatie vo de vorming van 't werkvolk. 't ACW wilt ôok nie dat de bisschoppen zelve zô'n organisoatie upstarten. Ol in de joaren '30 zyn d'er experimenten met de KWB. In den oorlog zyn 't ACW en 't ACV verboden deur de Duutsers en pakt de KWB min of mêer under plekke in. Achter den oorlog is de KWB erkend als aparte organisoatie. Tegen de dreiginge van 't fascisme in de joaren '30 en 't communisme achter den oorlog, is 't nôdig vor 'n nieuwe katholieke party te moaken zounder standenvertegenwoordiginge. Up die maniere begunt de CVP in 1945. Doadeure speelt 't ACW 'n klindere pollitieke rolle en makt 't mêer tyd vo de coördinoatie van de verênigingen. Up da moment is 't er ôok 'n upsplitsinge in 'n Vlamse en Woalse vleugel (MOC = Mouvement Ouvrier Chrétien). ===Achter 1945=== De ziekenbound en 't syndikoat krygen 'n grôte rolle by den uutbouw van de socioale zekerheid. Doadeure gerakt 't ACW zelve 'n bitje up den achterground. Moa vanaf [[1949]] groeit 't besef dat ze were mêer pollitiek aktief moeten zyn vo under doelstellingen te bekommn. De rolle van 't ACW binnen de CVP, in 't parlement en de regeringen wordt grodder. In die periode start ôok de uutgoave van het weekblad ''Volksmacht'' (nu ''Visie'') en 'n werkinge i.v.m. ounderwys en vrye tyd. Doaruut ountstoan de loatere ''PMS''-centra en ''Vakantiegenoegens''. In [[1968]] splitst de CVP in 'n Vlamse CVP en 'n Woalse PSC. 't ACW bluuft by de CVP moa de MOC kiest vor 'n pluralistische upstellinge. Da leidt up 't ende van de joaren '70 tot 'n feitelikke schêdinge tussen 't ACW en de MOC. In [[1985]] verandert de noame in ''Werknemersverbound'' in de plekke van Werkersverbound. Da komt deurdat er van langsom mêer ambtenoaren, bedienden, lêroars, ... lid zyn van 't ACW. D'er is ton ôok regelmoatig discuusje over de band met de CVP en sommige dêeltakken zoeken contact met de socialistn. Deur de kritiek up de verzuilinge en de rolle van de ziekenbound en de syndikoaten, goat 't ACW up 't ende van de joaren '80 were mêer de klemtôon leggen up de rolle als socioale beweginge. Ze bluuvn under inzettn vo economische, pollitieke en socioale onrechtveirdigheedn weg te werken. ==12 fundamentele doelstellingen== #De rechten van de [[mens]] ofdwingen en verbeteren #Economie in dienst van mens en moatschappy #Arbeid met kwaliteit vor olleman #Solidair vo gezoundheid #Zorgen vo 'n rechtveirdige, zorgzoame soamenlevinge tot stand brengen #Creatief en gelukkig tegoare leven #Cultuur in 't mêervoud #Bevordern van deurzame ountwikkeling #Ommegoan met veranderingen #Vrede moaken #Versterken van de democratie #Ruumte moakn vo gelôof ==In West-Vloandern== 't ACW is in [[West-Vloandern]] upgedêeld in 3 verboundn: *[[Oostende]]-[[Westoek]] *[[Brugge]] *Middn- en Zuud-West-Vloandern ([[Kortryk]]-[[Roeseloare]]-[[Tielt]]) {{Klene letter}} ==Externe koppelienge== *[https://web.archive.org/web/20071014193103/http://www.acw.be/ beweging.net] [[Categorie:Organisoasje]] f08fmudhh2vhxxodntk8w5z6n1uetx7 0 13495 329240 318648 2026-11-06T09:34:14Z Upgles 32078 /* Geboorn */ 329240 wikitext text/x-wiki <div class="center">[[1921]] - [[1922]] - [[1923]] - '''1924''' - [[1925]] - [[1926]] - [[1927]]</div> 't Joar '''1924''' is 't 24e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge. == Geboorn == ;januoari * [[1 januoari|1]] - [[Gregoire Maertens]] ;juni * [[12 juni|12]] - [[George H.W. Bush]], Amerikoansche polletieker (president) ;ogustus * [[18 ogustus|18]] - [[Maurits Sabbe (theolôog)|Maurits Sabbe]], paster en theolôog == Gestorvn == ;moarte * [[10 moarte|10]] - [[Karel Mestdagh]] ;juni * [[14 juni|14]] - [[Emile Claus]] {{Commonscat|1924}} [[Categorie:1920-1929]] m002tjt0l6xtuafrcdnddf5cs9nppan 0 20479 329200 307495 2026-11-05T14:44:19Z Upgles 32078 329200 wikitext text/x-wiki {{streektoale|Noordelik West-Vlams}} [[Ofbeeldienge:Vegetation.png|thumb|right|400px|[[China]] en de [[Verênigde Stoaten van Amerika]] ên 't grotst antal bioomn.]] '''Bioomn''' zyn vôgns klimoat en [[Eirdrykskunde|eirdrykskundig]] bepoald lik anêensluutnde ippervlaktn mê gelykoardige oemstandigheedn ip [[Eirde (planete)|Eirde]], lik gemêenschappn van [[plantn]], bêestn en groendorganismn <ref>{{en}} [http://www.ucmp.berkeley.edu/exhibits/biomes/index.php The World's Biomes], Retrieved August 19, 2008, from [http://www.ucmp.berkeley.edu/index.php University of California Museum of Paleontology]</ref> en zyn dikkers anzien lik [[ekostelsl]]s. Sommigte dêeln van d' eirde ên min of mêer dezeifste nie-leevnde (abiootiesche) of leevnde (biootiesche) faktôorn verspreid oovre e grôote ippervlakte, en schepn e kenmerknd ekostelsl oovre die landstreeke. Zukke grôote ekostelsls wordn bioomn genoamd. Bioomn wordn bepoald deur faktôorn lik den [[plantn]]-ipbow (lik boomn, grassn, sôortn bloarn (loof of noaldn)), afstand tusschn de plantn ([[bus]], oafbus, savanne) en klimoat. In teegnstellienge mê [[Ekozôone|ekozôonn]], zyn bioomn nie bepoald deur genetiesche, taksonomiesche of iestooriesche gelykoardigeedn. Bioomn kunn dikkers êrkend wordn deur byzoendre patrôonn van [[ekologiesche sukcêsje]] en [[klimaksvegetoasje]] (e sôorte eevnwicht van 't platselik ekostelsl). 'n Ekostels ê veele [[biotoop]]n en e bioom is e belangryk leefgebied-type. Da latste is echtre e kompromies omdat 't ip zezeivn ekologiesch nie homogêen is. Sommigte vôorbeeldn van leefgebiedn (habitoatn) zyn vyvers, boomn, stroomn, kreekn, ruumtn in of oendre rotsn… De [[biodiversiteit]], in 't byzoendre de diversiteit van de fauna en van de subdominante plantn-vormn is ofanklik van de leevnlôoze faktôorn en van de [[biomassa]]produuksje van de dominante [[vegetoasje]]. In bioomn van 't eirdippervlak is de biodiversiteit recht eevnreedig mê de produuksje-meuglikeedn, de beschikboareid van woatre en de temperateure <ref>{{en}} [http://www.eoearth.org/topics/view/51cbfc84f702fc2ba812bc2d/ Pidwirny, Michael; Sidney Draggan (ed.) 2006 : Biomes (Encyclopedia of Earth.org), ''Environmental Information Coalition'', ''National Council for Science and the Environment'', Washington, D.C.]</ref>. [[Ekostreeke|Ekostreekn]] zyn gegroepeerd zowêl in bioomn lik in ekozôonn. De bioomn zyn in d' êeste plekke ingedêeld in : # Land-bioomn of bioomn van 't eirdippervlak, woarin graslandn, tropiesch bus, warmgemoatigd bus en toendra begreepn zyn; # Woatre-bioomn, woaroendre zêe-bioomn en zoétwoatre-bioomn. Bioomn zyn dikkers bekend oendre platslikke noamn. Byvôorbeeld 't bioom van de "warmgemoatigde graslandn en struukgewassn" is algemêen bekend lik "steppe" in Middn-Azië, "prairie" in [[Nôord-Amerika]], en "pampa" in [[Zuud-Amerika]]. Tropiesche graslandn zyn gekend lik "savanne" in [[Australië]], mor in [[Zuud-Afrika]] êetn ze "veldt" (van 't [[Afrikoans]]). Somtyds ka e hêel bioom 't oendrewerp zyn van beschermienge, in 't byzoendre in 't koadre van biodiversiteit-aksjeplann van 'n ofzoenderlik land. 't Klimoat is den oofdfaktor die de verspriedienge van de land-bioomn bepoalt. Tusschn de belankryke klimoat-faktôorn zyn : * de [[brêedtegroad]]: arktiesch, boreoal, gemoatigd, subtropiesch, tropiesch * de nattigheid: vochtig, oafvochtig, oafdrooge, en drooge ** sezoensvarioasje : de reegnvoll kan verdêeld zyn oovre hêel 't joar of mê verschilln tussch de sezoenn. ** drooge zoomer, natte wientre : De mêeste streekn ip eirde oentvangn 't mêerndêel van under reegnvol binst de zoomre-moandn; streekn mê [[Middellandse Zêe|mediterroan]] klimoat krygn undre reegn binst de wientre-moandn. * oogteliggienge : grotre oogte verôorzakt e verdêelienge van leefgebied-typn da verglykboar is mê grotre brêedtegroad. ===WWF-systêem=== E ploeg van bioloogn, in ipdracht van de [[Weirld Nateur-Stichtienge]] (WWF) oentwikklde 'n ekologiesche land-klassifikoasje die vêertien sôortn bioomn oendrescheidt <ref>{{en}} Olson et al. (2001); [http://wolfweb.unr.edu/~ldyer/classes/396/olsonetal.pdf Terrestrial Ecoregions of the World]: A New Map of Life on Earth, BioScience, Vol. 51, No. 11., pp. 933–938.</ref> ook genoamd ''belangryke leefgebied-typn'', en verdêelde vors d' ippervlakte van d' eirde in 882 [[ekostreeke|ekostreekn]] (sluut niewe Antarktiesche ekostreekn in, deur Terrauds et al. 2012). Iedre land-ekostreeke êt 'n aparte koode van de vorm XXnnNN (XX is de [[ekozôone]], nn is de bioom-nuumro, NN is den individuêele nuumro). Die klassifikoasje wordt ook gebruukt by 't ipmoakn van de [[Global 200]]-lyste van ekostreekn lik is bepoald deur 't WWF vo vôorrank te geevn van beschermienge. De belangryke leefgebied-typn van 't WWF zyn : *01 [[Troopiesche en subtroopiesche natte loofbusschn]] *02 [[Troopiesche en subtroopiesche drooge loofbusschn]] *03 Troopiesche en subtroopiesche koniefeerebusschn *04 [[Moatig warme loof- en gemienglde busschn]] *05 [[Warmgemoatigde koniefeerebusschn]] *06 [[Boreoale busschn]] of tajga *07 Troopiesche en subtroopiesche graslandn, savann en struukgewassn *08 Warmgemoatigde graslandn, savann en struukgewassn *09 Oovrestroomde graslandn en savann *10 Alpiene graslandn en struukgewassn *11 Toendra *12 Mediterroane busschn, oafbusschn en struukgewassn *13 Woestynn en drooge struukgewassn *14 Mangroovn ==Verwyziengn== <references> ==Externe kopplienge== *{{en}} [http://earthobservatory.nasa.gov/Experiments/Biome/ Bioomn (''Nasa'').] [[Categorie:Ecologie]] ildvxi8judau96d97dczi4e8uxxsmrv 329201 329200 2026-11-05T14:45:18Z Upgles 32078 329201 wikitext text/x-wiki {{streektoale|Noordelik West-Vlams}} [[Ofbeeldienge:Vegetation.png|thumb|right|400px|[[China]] en de [[Verênigde Stoaten van Amerika]] ên 't grotst antal bioomn.]] '''Bioomn''' zyn vôgns klimoat en [[Eirdrykskunde|eirdrykskundig]] bepoald lik anêensluutnde ippervlaktn mê gelykoardige oemstandigheedn ip [[Eirde (planete)|Eirde]], lik gemêenschappn van [[plantn]], bêestn en groendorganismn <ref>{{en}} [http://www.ucmp.berkeley.edu/exhibits/biomes/index.php The World's Biomes], Retrieved August 19, 2008, from [http://www.ucmp.berkeley.edu/index.php University of California Museum of Paleontology]</ref> en zyn dikkers anzien lik [[ekostelsl]]s. Sommigte dêeln van d' eirde ên min of mêer dezeifste nie-leevnde (abiootiesche) of leevnde (biootiesche) faktôorn verspreid oovre e grôote ippervlakte, en schepn e kenmerknd ekostelsl oovre die landstreeke. Zukke grôote ekostelsls wordn bioomn genoamd. Bioomn wordn bepoald deur faktôorn lik den [[plantn]]-ipbow (lik boomn, grassn, sôortn bloarn (loof of noaldn)), afstand tusschn de plantn ([[bus]], oafbus, savanne) en klimoat. In teegnstellienge mê [[Ekozôone|ekozôonn]], zyn bioomn nie bepoald deur genetiesche, taksonomiesche of iestooriesche gelykoardigeedn. Bioomn kunn dikkers êrkend wordn deur byzoendre patrôonn van [[ekologiesche sukcêsje]] en [[klimaksvegetoasje]] (e sôorte eevnwicht van 't platselik ekostelsl). 'n Ekostels ê veele [[biotoop]]n en e bioom is e belangryk leefgebied-type. Da latste is echtre e kompromies omdat 't ip zezeivn ekologiesch nie homogêen is. Sommigte vôorbeeldn van leefgebiedn (habitoatn) zyn vyvers, boomn, stroomn, kreekn, ruumtn in of oendre rotsn… De [[biodiversiteit]], in 't byzoendre de diversiteit van de fauna en van de subdominante plantn-vormn is ofanklik van de leevnlôoze faktôorn en van de [[biomassa]]produuksje van de dominante [[vegetoasje]]. In bioomn van 't eirdippervlak is de biodiversiteit recht eevnreedig mê de produuksje-meuglikeedn, de beschikboareid van woatre en de temperateure <ref>{{en}} [http://www.eoearth.org/topics/view/51cbfc84f702fc2ba812bc2d/ Pidwirny, Michael; Sidney Draggan (ed.) 2006 : Biomes (Encyclopedia of Earth.org), ''Environmental Information Coalition'', ''National Council for Science and the Environment'', Washington, D.C.]</ref>. [[Ekostreeke|Ekostreekn]] zyn gegroepeerd zowêl in bioomn lik in ekozôonn. De bioomn zyn in d' êeste plekke ingedêeld in : # Land-bioomn of bioomn van 't eirdippervlak, woarin graslandn, tropiesch bus, warmgemoatigd bus en toendra begreepn zyn; # Woatre-bioomn, woaroendre zêe-bioomn en zoétwoatre-bioomn. Bioomn zyn dikkers bekend oendre platslikke noamn. Byvôorbeeld 't bioom van de "warmgemoatigde graslandn en struukgewassn" is algemêen bekend lik "steppe" in Middn-Azië, "prairie" in [[Nôord-Amerika]], en "pampa" in [[Zuud-Amerika]]. Tropiesche graslandn zyn gekend lik "savanne" in [[Australië]], mor in [[Zuud-Afrika]] êetn ze "veldt" (van 't [[Afrikoans]]). Somtyds ka e hêel bioom 't oendrewerp zyn van beschermienge, in 't byzoendre in 't koadre van biodiversiteit-aksjeplann van 'n ofzoenderlik land. 't Klimoat is den oofdfaktor die de verspriedienge van de land-bioomn bepoalt. Tusschn de belankryke klimoat-faktôorn zyn : * de [[brêedtegroad]]: arktiesch, boreoal, gemoatigd, subtropiesch, tropiesch * de nattigheid: vochtig, oafvochtig, oafdrooge, en drooge ** sezoensvarioasje : de reegnvoll kan verdêeld zyn oovre hêel 't joar of mê verschilln tussch de sezoenn. ** drooge zoomer, natte wientre : De mêeste streekn ip eirde oentvangn 't mêerndêel van under reegnvol binst de zoomre-moandn; streekn mê [[Middellandse Zêe|mediterroan]] klimoat krygn undre reegn binst de wientre-moandn. * oogteliggienge : grotre oogte verôorzakt e verdêelienge van leefgebied-typn da verglykboar is mê grotre brêedtegroad. ===WWF-systêem=== E ploeg van bioloogn, in ipdracht van de [[Weirld Nateur-Stichtienge]] (WWF) oentwikklde 'n ekologiesche land-klassifikoasje die vêertien sôortn bioomn oendrescheidt <ref>{{en}} Olson et al. (2001); [http://wolfweb.unr.edu/~ldyer/classes/396/olsonetal.pdf Terrestrial Ecoregions of the World]: A New Map of Life on Earth, BioScience, Vol. 51, No. 11., pp. 933–938.</ref> ook genoamd ''belangryke leefgebied-typn'', en verdêelde vors d' ippervlakte van d' eirde in 882 [[ekostreeke|ekostreekn]] (sluut niewe Antarktiesche ekostreekn in, deur Terrauds et al. 2012). Iedre land-ekostreeke êt 'n aparte koode van de vorm XXnnNN (XX is de [[ekozôone]], nn is de bioom-nuumro, NN is den individuêele nuumro). Die klassifikoasje wordt ook gebruukt by 't ipmoakn van de [[Global 200]]-lyste van ekostreekn lik is bepoald deur 't WWF vo vôorrank te geevn van beschermienge. De belangryke leefgebied-typn van 't WWF zyn : *01 [[Troopiesche en subtroopiesche natte loofbusschn]] *02 [[Troopiesche en subtroopiesche drooge loofbusschn]] *03 Troopiesche en subtroopiesche koniefeerebusschn *04 [[Moatig warme loof- en gemienglde busschn]] *05 [[Warmgemoatigde koniefeerebusschn]] *06 [[Boreoale busschn]] of tajga *07 Troopiesche en subtroopiesche graslandn, savann en struukgewassn *08 Warmgemoatigde graslandn, savann en struukgewassn *09 Oovrestroomde graslandn en savann *10 Alpiene graslandn en struukgewassn *11 Toendra *12 Mediterroane busschn, oafbusschn en struukgewassn *13 Woestynn en drooge struukgewassn *14 Mangroovn ==Verwyziengn== <references/> ==Externe koppelienge== *{{en}} [http://earthobservatory.nasa.gov/Experiments/Biome/ Bioomn (''Nasa'').] [[Categorie:Ecologie]] c1jaimldbdt7ywnin03mjbagticccg0 329202 329201 2026-11-05T14:46:31Z Upgles 32078 /* Externe koppelienge */ 329202 wikitext text/x-wiki {{streektoale|Noordelik West-Vlams}} [[Ofbeeldienge:Vegetation.png|thumb|right|400px|[[China]] en de [[Verênigde Stoaten van Amerika]] ên 't grotst antal bioomn.]] '''Bioomn''' zyn vôgns klimoat en [[Eirdrykskunde|eirdrykskundig]] bepoald lik anêensluutnde ippervlaktn mê gelykoardige oemstandigheedn ip [[Eirde (planete)|Eirde]], lik gemêenschappn van [[plantn]], bêestn en groendorganismn <ref>{{en}} [http://www.ucmp.berkeley.edu/exhibits/biomes/index.php The World's Biomes], Retrieved August 19, 2008, from [http://www.ucmp.berkeley.edu/index.php University of California Museum of Paleontology]</ref> en zyn dikkers anzien lik [[ekostelsl]]s. Sommigte dêeln van d' eirde ên min of mêer dezeifste nie-leevnde (abiootiesche) of leevnde (biootiesche) faktôorn verspreid oovre e grôote ippervlakte, en schepn e kenmerknd ekostelsl oovre die landstreeke. Zukke grôote ekostelsls wordn bioomn genoamd. Bioomn wordn bepoald deur faktôorn lik den [[plantn]]-ipbow (lik boomn, grassn, sôortn bloarn (loof of noaldn)), afstand tusschn de plantn ([[bus]], oafbus, savanne) en klimoat. In teegnstellienge mê [[Ekozôone|ekozôonn]], zyn bioomn nie bepoald deur genetiesche, taksonomiesche of iestooriesche gelykoardigeedn. Bioomn kunn dikkers êrkend wordn deur byzoendre patrôonn van [[ekologiesche sukcêsje]] en [[klimaksvegetoasje]] (e sôorte eevnwicht van 't platselik ekostelsl). 'n Ekostels ê veele [[biotoop]]n en e bioom is e belangryk leefgebied-type. Da latste is echtre e kompromies omdat 't ip zezeivn ekologiesch nie homogêen is. Sommigte vôorbeeldn van leefgebiedn (habitoatn) zyn vyvers, boomn, stroomn, kreekn, ruumtn in of oendre rotsn… De [[biodiversiteit]], in 't byzoendre de diversiteit van de fauna en van de subdominante plantn-vormn is ofanklik van de leevnlôoze faktôorn en van de [[biomassa]]produuksje van de dominante [[vegetoasje]]. In bioomn van 't eirdippervlak is de biodiversiteit recht eevnreedig mê de produuksje-meuglikeedn, de beschikboareid van woatre en de temperateure <ref>{{en}} [http://www.eoearth.org/topics/view/51cbfc84f702fc2ba812bc2d/ Pidwirny, Michael; Sidney Draggan (ed.) 2006 : Biomes (Encyclopedia of Earth.org), ''Environmental Information Coalition'', ''National Council for Science and the Environment'', Washington, D.C.]</ref>. [[Ekostreeke|Ekostreekn]] zyn gegroepeerd zowêl in bioomn lik in ekozôonn. De bioomn zyn in d' êeste plekke ingedêeld in : # Land-bioomn of bioomn van 't eirdippervlak, woarin graslandn, tropiesch bus, warmgemoatigd bus en toendra begreepn zyn; # Woatre-bioomn, woaroendre zêe-bioomn en zoétwoatre-bioomn. Bioomn zyn dikkers bekend oendre platslikke noamn. Byvôorbeeld 't bioom van de "warmgemoatigde graslandn en struukgewassn" is algemêen bekend lik "steppe" in Middn-Azië, "prairie" in [[Nôord-Amerika]], en "pampa" in [[Zuud-Amerika]]. Tropiesche graslandn zyn gekend lik "savanne" in [[Australië]], mor in [[Zuud-Afrika]] êetn ze "veldt" (van 't [[Afrikoans]]). Somtyds ka e hêel bioom 't oendrewerp zyn van beschermienge, in 't byzoendre in 't koadre van biodiversiteit-aksjeplann van 'n ofzoenderlik land. 't Klimoat is den oofdfaktor die de verspriedienge van de land-bioomn bepoalt. Tusschn de belankryke klimoat-faktôorn zyn : * de [[brêedtegroad]]: arktiesch, boreoal, gemoatigd, subtropiesch, tropiesch * de nattigheid: vochtig, oafvochtig, oafdrooge, en drooge ** sezoensvarioasje : de reegnvoll kan verdêeld zyn oovre hêel 't joar of mê verschilln tussch de sezoenn. ** drooge zoomer, natte wientre : De mêeste streekn ip eirde oentvangn 't mêerndêel van under reegnvol binst de zoomre-moandn; streekn mê [[Middellandse Zêe|mediterroan]] klimoat krygn undre reegn binst de wientre-moandn. * oogteliggienge : grotre oogte verôorzakt e verdêelienge van leefgebied-typn da verglykboar is mê grotre brêedtegroad. ===WWF-systêem=== E ploeg van bioloogn, in ipdracht van de [[Weirld Nateur-Stichtienge]] (WWF) oentwikklde 'n ekologiesche land-klassifikoasje die vêertien sôortn bioomn oendrescheidt <ref>{{en}} Olson et al. (2001); [http://wolfweb.unr.edu/~ldyer/classes/396/olsonetal.pdf Terrestrial Ecoregions of the World]: A New Map of Life on Earth, BioScience, Vol. 51, No. 11., pp. 933–938.</ref> ook genoamd ''belangryke leefgebied-typn'', en verdêelde vors d' ippervlakte van d' eirde in 882 [[ekostreeke|ekostreekn]] (sluut niewe Antarktiesche ekostreekn in, deur Terrauds et al. 2012). Iedre land-ekostreeke êt 'n aparte koode van de vorm XXnnNN (XX is de [[ekozôone]], nn is de bioom-nuumro, NN is den individuêele nuumro). Die klassifikoasje wordt ook gebruukt by 't ipmoakn van de [[Global 200]]-lyste van ekostreekn lik is bepoald deur 't WWF vo vôorrank te geevn van beschermienge. De belangryke leefgebied-typn van 't WWF zyn : *01 [[Troopiesche en subtroopiesche natte loofbusschn]] *02 [[Troopiesche en subtroopiesche drooge loofbusschn]] *03 Troopiesche en subtroopiesche koniefeerebusschn *04 [[Moatig warme loof- en gemienglde busschn]] *05 [[Warmgemoatigde koniefeerebusschn]] *06 [[Boreoale busschn]] of tajga *07 Troopiesche en subtroopiesche graslandn, savann en struukgewassn *08 Warmgemoatigde graslandn, savann en struukgewassn *09 Oovrestroomde graslandn en savann *10 Alpiene graslandn en struukgewassn *11 Toendra *12 Mediterroane busschn, oafbusschn en struukgewassn *13 Woestynn en drooge struukgewassn *14 Mangroovn ==Verwyziengn== <references/> == Eksterne kopplienge == *{{en}} [http://earthobservatory.nasa.gov/Experiments/Biome/ Bioomn (''Nasa'').] [[Categorie:Ecologie]] tjrggv1yukyp7gnlwsjz9f6kpbthp75 329203 329202 2026-11-05T14:47:18Z Upgles 32078 329203 wikitext text/x-wiki {{streektoale|Noordelik West-Vlams}} [[Ofbeeldienge:Vegetation.png|thumb|right|400px|[[China]] en de [[Verênigde Stoaten van Amerika]] ên 't grotst antal bioomn.]] '''Bioomn''' zyn vôgns klimoat en [[Eirdrykskunde|eirdrykskundig]] bepoald lik anêensluutnde ippervlaktn mê gelykoardige oemstandigheedn ip [[Eirde (planete)|Eirde]], lik gemêenschappn van [[plantn]], bêestn en groendorganismn <ref>{{en}} [http://www.ucmp.berkeley.edu/exhibits/biomes/index.php The World's Biomes], Retrieved August 19, 2008, from [http://www.ucmp.berkeley.edu/index.php University of California Museum of Paleontology]</ref> en zyn dikkers anzien lik [[ekostelsl]]s. Sommigte dêeln van d' eirde ên min of mêer dezeifste nie-leevnde (abiootiesche) of leevnde (biootiesche) faktôorn verspreid oovre e grôote ippervlakte, en schepn e kenmerknd ekostelsl oovre die landstreeke. Zukke grôote ekostelsls wordn bioomn genoamd. Bioomn wordn bepoald deur faktôorn lik den [[plantn]]-ipbow (lik boomn, grassn, sôortn bloarn (loof of noaldn)), afstand tusschn de plantn ([[bus]], oafbus, savanne) en klimoat. In teegnstellienge mê [[Ekozôone|ekozôonn]], zyn bioomn nie bepoald deur genetiesche, taksonomiesche of iestooriesche gelykoardigeedn. Bioomn kunn dikkers êrkend wordn deur byzoendre patrôonn van [[ekologiesche sukcêsje]] en [[klimaksvegetoasje]] (e sôorte eevnwicht van 't platselik ekostelsl). 'n Ekostels ê veele [[biotoop]]n en e bioom is e belangryk leefgebied-type. Da latste is echtre e kompromies omdat 't ip zezeivn ekologiesch nie homogêen is. Sommigte vôorbeeldn van leefgebiedn (habitoatn) zyn vyvers, boomn, stroomn, kreekn, ruumtn in of oendre rotsn… De [[biodiversiteit]], in 't byzoendre de diversiteit van de fauna en van de subdominante plantn-vormn is ofanklik van de leevnlôoze faktôorn en van de [[biomassa]]produuksje van de dominante [[vegetoasje]]. In bioomn van 't eirdippervlak is de biodiversiteit recht eevnreedig mê de produuksje-meuglikeedn, de beschikboareid van woatre en de temperateure <ref>{{en}} [http://www.eoearth.org/topics/view/51cbfc84f702fc2ba812bc2d/ Pidwirny, Michael; Sidney Draggan (ed.) 2006 : Biomes (Encyclopedia of Earth.org), ''Environmental Information Coalition'', ''National Council for Science and the Environment'', Washington, D.C.]</ref>. [[Ekostreeke|Ekostreekn]] zyn gegroepeerd zowêl in bioomn lik in ekozôonn. De bioomn zyn in d' êeste plekke ingedêeld in : # Land-bioomn of bioomn van 't eirdippervlak, woarin graslandn, tropiesch bus, warmgemoatigd bus en toendra begreepn zyn; # Woatre-bioomn, woaroendre zêe-bioomn en zoétwoatre-bioomn. Bioomn zyn dikkers bekend oendre platslikke noamn. Byvôorbeeld 't bioom van de "warmgemoatigde graslandn en struukgewassn" is algemêen bekend lik "steppe" in Middn-Azië, "prairie" in [[Nôord-Amerika]], en "pampa" in [[Zuud-Amerika]]. Tropiesche graslandn zyn gekend lik "savanne" in [[Australië]], mor in [[Zuud-Afrika]] êetn ze "veldt" (van 't [[Afrikoans]]). Somtyds ka e hêel bioom 't oendrewerp zyn van beschermienge, in 't byzoendre in 't koadre van biodiversiteit-aksjeplann van 'n ofzoenderlik land. 't Klimoat is den oofdfaktor die de verspriedienge van de land-bioomn bepoalt. Tusschn de belankryke klimoat-faktôorn zyn : * de [[brêedtegroad]]: arktiesch, boreoal, gemoatigd, subtropiesch, tropiesch * de nattigheid: vochtig, oafvochtig, oafdrooge, en drooge ** sezoensvarioasje : de reegnvoll kan verdêeld zyn oovre hêel 't joar of mê verschilln tussch de sezoenn. ** drooge zoomer, natte wientre : De mêeste streekn ip eirde oentvangn 't mêerndêel van under reegnvol binst de zoomre-moandn; streekn mê [[Middellandse Zêe|mediterroan]] klimoat krygn undre reegn binst de wientre-moandn. * oogteliggienge : grotre oogte verôorzakt e verdêelienge van leefgebied-typn da verglykboar is mê grotre brêedtegroad. ===WWF-systêem=== E ploeg van bioloogn, in ipdracht van de [[Weirld Nateur-Stichtienge]] (WWF) oentwikklde 'n ekologiesche land-klassifikoasje die vêertien sôortn bioomn oendrescheidt <ref>{{en}} Olson et al. (2001); [http://wolfweb.unr.edu/~ldyer/classes/396/olsonetal.pdf Terrestrial Ecoregions of the World]: A New Map of Life on Earth, BioScience, Vol. 51, No. 11., pp. 933–938.</ref> ook genoamd ''belangryke leefgebied-typn'', en verdêelde vors d' ippervlakte van d' eirde in 882 [[ekostreeke|ekostreekn]] (sluut niewe Antarktiesche ekostreekn in, deur Terrauds et al. 2012). Iedre land-ekostreeke êt 'n aparte koode van de vorm XXnnNN (XX is de [[ekozôone]], nn is de bioom-nuumro, NN is den individuêele nuumro). Die klassifikoasje wordt ook gebruukt by 't ipmoakn van de [[Global 200]]-lyste van ekostreekn lik is bepoald deur 't WWF vo vôorrank te geevn van beschermienge. De belangryke leefgebied-typn van 't WWF zyn : *01 [[Troopiesche en subtroopiesche natte loofbusschn]] *02 [[Troopiesche en subtroopiesche drooge loofbusschn]] *03 Troopiesche en subtroopiesche koniefeerebusschn *04 [[Moatig warme loof- en gemienglde busschn]] *05 [[Warmgemoatigde koniefeerebusschn]] *06 [[Boreoale busschn]] of tajga *07 Troopiesche en subtroopiesche graslandn, savann en struukgewassn *08 Warmgemoatigde graslandn, savann en struukgewassn *09 Oovrestroomde graslandn en savann *10 Alpiene graslandn en struukgewassn *11 Toendra *12 Mediterroane busschn, oafbusschn en struukgewassn *13 Woestynn en drooge struukgewassn *14 Mangroovn ==Verwyziengn== <references/> ==Externe koppelienge== *{{en}} [http://earthobservatory.nasa.gov/Experiments/Biome/ Bioomn (''Nasa'').] [[Categorie:Ecologie]] c1jaimldbdt7ywnin03mjbagticccg0 0 20485 329209 318431 2026-11-05T14:53:06Z Upgles 32078 329209 wikitext text/x-wiki {{streektoale|Noordelik West-Vlams}} [[Ofbeeldienge:Cerrado ecoregion.jpg|thumb|500px|Ekostreeke ''Cerrado'' in [[Zuud-Amerika]].]] Een '''ekostreeke''' ('''ekologiesche streeke''') is 'n ekologiesch en [[Eirdrykskunde|eirdrykskundig]] bepoalde landstreeke (of woatre-ippervlakte) die kleindre is dan 'n [[ekoprovinsje]], die ip ze toer kleindr is dan 'n [[ekozôone]]. Ekostreekn bedekkn toamlik grôote stikn land of woatre, en bevattn kenmerknde, eirdrykskundig verschillnde gehêeln van nateurlikke gemêenschappn en [[Sôorte|sôortn]]. De [[biodiversiteit]] van [[flora]] en [[fauna]] en [[ekostelsl]]s die 'n ekostreeke kenmerkn zyn in de mêeste gevoln verschillnd van dedeeze van andre ekostreekn. In theorie zyn ekostreekn betrekklik grôote landstreekn of woatre-ippervlaktn woa dat de woarschynlikeid verschillnde sôortn en gemêenschappn teegn te kommn ip glyk wukke platse, toamlik konstant is binn 'n oanveirdboare vorke van varioasje. Dr zyn drie beperkiengn an olle benoadriengn van 't biologiesch-eirdrykskundig in koarte briengn. Ten êeste, gin biogeogroafiesch netwerk is geschikt vor alle sôortn. Ekostreekn zyn 't beste kompromies vo zo veel meuglik sôortn. Ten twidde zyn grenzn van ekostreekn zeldn scherp bepoald; inteegndêel, [[ekotôon]]n en mozaiekvormige leefgebiedn begrenzn ze. Ten derde bevatn de mêeste ekostreekn ook leefgebiedn die verschilln van de deze in 't [[bioom]] woaroendre ze volln. Biologiesch-eirdrykskundige grenzn kunn oentstoan deur verschillnde ôorzoakn. Sommigte zyn fyziesch (ploate-tektoniek, topografíe), sommigte klimoatiesch (brêetegroad, sezoensvorke) en sommigte oceoan-scheikundig van oard (zoetgeholte, zuurstoffegeholte). == Bepoalienge en kategorizoasje == 'n Ekostreeke is e "weerekêernd patrôon van ekostelsls die tegoare goan mê kenmerknde kombinoasjes van groend en landvormn die typiesch zyn vô die streeke" <ref>{{en}} Brunckhorst, D. 2000 : Bioregional planning: resource management beyond the new millennium, ''Harwood Academic Publishers'', Sydney, Australia</ref>. Omernik (2004), werkte de bepoalienge verdre uut vo d' ekostreekn as vôgt "ippervlaktn woarin datr ruumtelikke soamank is vo kenmerkn vor eirdrykskundige verschynsls die tegoare goan mê verschilln in de kwaliteit, de gezoendeid en êeneid van ekostelsls" <ref>{{en}} Omernik J. M. 2004 : Perspectives on the Nature and Definition of Ecological Regions, ''Environmental Management'', p. 34, Supplement 1, pp.27–38</ref>. "Kenmerkn van eirdrykskundige verschynsls" kan de [[geologie]], [[fyziografie]], vegetoasje, klimoat, [[hydrologie]], groendippervlakte- en woatre[[fauna]], en groend omvattn, en kan wêl of nie de gevolgn van de menschlikke andliengn (byvôorbeeld patrôonn van landgebruuk, verandriengn van de vegetoasje) insluutn. Dr is e betêeknisvul, mo gin absoluut verband tusschn die kenmerkn, tgêen makt da de begrenzienge van ekostreekn 'n oenvulmakte weetnschap is. 'n Andre komplikoasje is da de leefomgeevienge heel geleidlik kan verandern bin 'n ekostreeke, byvôorbeeld den oovregank prairie-bus in 't midnwestn van de Verêenigde Stoatn, wat dat 't moeilijk makt om 'n precieze grenze vaste te leggn. Zukke oovregankszôonn wordn ekotôonn genoamd. [[Ofbeeldienge:Terrestrial Ecoregions of the World.jpg|thumb|left|Land-ekostreekn van de Weirld (Olson et al. 2001, ''BioScience'')]] Ekostreekn kunn in kategorien gestookn wordn tzy deur e stap-vo-stap tzy deur e holistiesche benoadrienge ("ofweegiengs" benoadrienge woa da 't belang van verschillnde faktôorn kan schommln). E vôorbeeld van de stap-vo-stap benoadrienge is 't werk van Robert Bailey vo de ''U.S. Forest Service'' (bosbowdienst), die e hierarchiesche klassifikoasje gebruukt da êest de landippervlakte indêelt in heel grôote streekn gesteund ip klimoatiesche faktôorn, en oendreverdêelt die streekn, gesteund êest ip d' oovrehêersnde potentiêele vegetoasje, en tonne ip de [[geomorfologie]] en groend-kenmerkn. De ofweegiengs-benoadrienge wordt byvôorbeeld gebruukt in 't werk van James Omernik vo de ''United States Environmental Protection Agency'' (Agentschap vo de beschermienge van de leefomgeeviene), noadien angepast vo Nôord-Amerika deur de ''Commission for Environmental Cooperation'' (Komiesje vo leefomgeeviengs-soamnwerkienge). De vôorgenoomn doelstellienge van ekostreekn-begrenzienge kan 'n invloed ên ip de gebruukte werkwyze. Byvôorbeeld de ekostreekn van de [[Weirld Nateur-Stichtienge]] (WWF) wierdn ipgemakt vo de bewoarienge van de biodiversiteit beetre te kunn plann, en ze legn mêer nadruk dan de [[systêem]]n van Omernik of Bailey ip plantkundige en fauniestiesche verschilln tussn streekn. De WWF-klassifikoasje bepoalt 'n ekostreeke ip vôgnde maniere: <blockquote>E grôote ippervlakte land of woatre die 'n eirdrykskundig apart gehêel bevat van nateurlikke gemêenschappn die: :(a) 't mêestndeel van undre sôortn en ekologiesche verschynsels gemêenschapplik ên; :(b) e gelykoardige omgeevienge ên, en; :(c) ekologiesch ip mekoar inwerkn ip maniern die oenmisboar zyn vor undre vôortbestoan ip lange termyn.</blockquote> Vôgns 't WWF, zyn de grenzn van 'n ekostreeke by benoadrienge de ôorsproenklikke uutbreidienge van de nateurlikke gemêenschappn vôo de grôote oendrebreekiengn of verandriengn. 't WWF ê 867 land-ekostreekn êrkend, en by benoadrienge 450 zóetwoatre-ekostreekn oovre hêel d' eirde. == Verwyziengn == <references/> == Externe koppeliengn == *{{en}} [http://www.eoearth.org/topics/view/49597/ Ekostreekn (''The Encyclopedia of Earth'')] *{{en}} [http://www.eoearth.org/view/article/151948/ Lyste van ekostreekn (''The Encyclopedia of Earth'')] {{commonscat|Ecoregions}} [[Categorie:Ecologie]] fewdbni8bnwg8tw2g8zs3i4wyixfmsf 0 21732 329206 302131 2026-11-05T14:49:51Z Upgles 32078 /* Eksterne kopplienge */ 329206 wikitext text/x-wiki {{streektoale|Noordelik West-Vlams}} [[Ofbeeldienge:Achterkant hallen Brugge.jpg|thumb|De Wullestroate lopt lanst de loakn-alle en d'[[alletorre]]]] [[Ofbeeldienge:Brugge_Wollestraat_R02.jpg|thumb|De Wullestroate van de kant van de Nepomucenusbrugge gezien]] De '''Wullestroat''' is e stroate in 't êrte van [[Brugge]]. De Wullestroat lopt van de [[Grôte Markt (Brugge)|Grôote Mart]] no d' Êekoetstroate, woada ze kruust mê de [[Rôoznoedkoaje]] en de [[Dyvre]]. ==Geschiednisse== D' êeste vermeldiengn van de Wullestroate zyn : * [[1280]] en [[1297]]: ''vicus lanari'' * roend [[1300]] : ''Wulhuusstrate'' of ''Wullinstrate''. D' ôorsproenk van de stroatnoame lag by 't steedlik Wul'-uus, d' ipslagplatse vo [[wulle]], êen van de belangrykste kommêrsjêele produuktn in Brugge. De vorm "Wullestroat" êt ip 't ende gewoenn van "Wul'-uusstroate", nie allêene omda 't Wul'-uus achtr e tyd nie mêe bestoend, mor ook omda Wullestroate gemaklikr uut te spreekn was vo de menschn. ==E bitje voddr kykn== * {{nl}} Buysse Emiel 1952 : De Wollestraat, ''in'' : Brugsche Courant, 6 & 13 februari. * {{nl}} Schouteet Albert 1977 : De straatnamen van Brugge. Oorsprong en betekenis, Brugge, ISBN 9789062675036. * {{nl}} Beernaert Brigitte e. a. : Wollestraat 53, Huis Perez de Malvenda, ''in'' : 15de-eeuwse architectuur in de binnenstad, ''Open Monumentendag 1992'', Brugge. * {{nl}} Deneweth Heidi, D'Hondt Jan & Vandamme Ludo 1997 : De Oude Steen, Brugge. * {{nl}} Beernaert Brigitte e. a. 2000 : Wollestraat 29, De Oude Steen, ''in'' : Monument en Tijd, ''Open monumentendagen Brugge 2000'', Brugge. * {{nl}} Beernaert Brigitte e. a. 2003 : Wollestraat 29, de kelder van de Oude Steen, ''in'' : Monument en steen, ''Open monumentendagen Brugge 2003'', Brugge. * {{nl}} Beernaert Brigitte e. a. 2003 : Wollestraat 53, Huis Perez de Malvenda, ''in'' : Monument en steen, ''Open monumentendagen Brugge 2003'', Brugge. * {{nl}} De Mey Jan & D'Hondt Jan 2004 : De Clavere, Wollestraat 23, Brugge. ==Externe koppelienge== * {{nl}} [https://inventaris.onroerenderfgoed.be/dibe/geheel/4415 De Wollestraat in de inventaris van het onroerend erfgoed.] {{Commonscat|Wollestraat (Brugge)}} [[Categorie:Stroate in Brugge]] [[Categorie:Geschiednisse van Brugge]] sxp7h16k0sn7uljs382n8xehl37vn3j 0 21766 329208 285056 2026-11-05T14:51:28Z Upgles 32078 /* Eksterne kopplienge */ 329208 wikitext text/x-wiki {{streektoale|Noordelik West-Vlams}} [[Ofbeeldienge:Brugge_Zonnekemeers_R01.jpg|thumb|Zunnekemêers.]] [[Ofbeeldienge:Brugge_Zonnekemeers_R02.jpg|thumb|Zunnekemêers gezien vanuut den Ôostmêers.]] 't '''Zunnekemêers''' is e stroate in [[Brugge]]. 't Zunnekemêers lopt van den Ôostmêers no 't [[Walpling]]. ==Geschiednisse== 't Zunnekemêers ôort by de stroatnoamn binn de Mêersn : Ôostmêers en Westmêers. Roend [[1340]] wierd e niewe stroate angeleid mê de noame ''Niewe Mêers''. E stadsreeknienge in [[1342]] vermeldt ''van een huus dat of te broken was Bachten Walle omme die brucghe in de Meersch te makene ende die strate''. Ip den oek van de Niewe Mêers en den Ôostmêers stoendr 'n êrberge die de noame ''het Zunneken'' krêeg. Vanof 't begun van de 16ste êewe adn ze ' oovre ''Zunneken Meersch'' en da wierd ook d' offiesjêele noame. ==E bitje voddr kykn== * {{nl}} De Flou Karel 1938 : Woordenboek der Toponymie (...), Deel 18, Brugge. * {{nl}} Schouteet Albert 1977 : De straatnamen van Brugge. Oorsprong en betekenis, Brugge, ISBN 9789062675036. ==Externe koppelienge== * {{nl}} [https://inventaris.onroerenderfgoed.be/dibe/geheel/12070 Zonnekemeers in de inventaris van het onroerend erfgoed.] [[Categorie:Stroate in Brugge]] [[Categorie:Geschiednisse van Brugge]] nmnfxmzu4gb60n6kd7xw6mp1yopjd1e 0 21778 329204 288309 2026-11-05T14:48:53Z Upgles 32078 /* Eksterne kopplienge */ 329204 wikitext text/x-wiki {{streektoale|Noordelik West-Vlams}} [[Ofbeeldienge:Brugge_Academiestraat_R01.jpg|thumb|D' Akademiestroate, gezien vanuut de Vloamienkstroate.]] D' '''Akademiestroate''' is e stroate in [[Brugge]]. De stroate lopt tusschn de [[Vloamienkstroate]] en 't [[Jan Van Eyckplatse|Jan van Eyckpling]]. ==Geschiednisse== De noame verwyst no de têekn- en schildrakademie die in [[1720]] in die stroate wierd ipgericht deur e poar Brugsche kunstliefêbbrs. De akademie krêeg oendredak in e stadsgebow, de [[Poortersloge|Pôortersloozje]], toe da z' in [[1890]] wierd oovregebrocht no de Boogoardnschoole in de Katelynestroate. De stroatnoame is van [[1807]]. Vodien was de noame ''Zouterstraat''. Die noame verwêes, lik of datr e tekste uut [[1320]] 't angift, no Cantin de Souter die op die plekke weunde. <gallery widths="200" heights="200"> Brugge_Florentijnse_Loge_R01.jpg|De "Florentynsche Loozje", Akademiestroate 1 Bruges Academiestraat 18 Poortersloge (4).jpg|Zicht ip de Pôortersloozje en d' Akademiestroate </gallery> ==E bitje voddr kykn== * {{nl}} De Smet Jos 1944 : De Brugsche straatnamen in 1399, ''in'' Feestbundel H.J. van de Wijer, Leuven, p.&nbsp;358. * {{nl}} Demarest Hendrik 1973 : Bertje van Brugge, Brugge. * {{nl}} Demarest Hendrik 1974 : In 't kwartier van Jan, Brugge. * {{nl}} Demarest Hendrik 1976 : Uit 't Brugse buurschap van Bertje en de Huzaar, Brugge. * {{nl}} Schouteet Albert 1977 : De straatnamen van Brugge. Oorsprong en betekenis, Brugge, p.&nbsp;12. ISBN 9789062675036 * {{nl}} Beernaert Brigitte e. a. 1995 : Academiestraat 14, de Poortersloge, ''in'' : Burgerlijke openbare gebouwen, ''Open Monumentendag Brugge 1995'', Brugge. * {{nl}} Beernaert Brigitte e. a. 1999 : Academiestraat 1, de Florentijnse loge, ''in'' : Via Europa, reisverhalen in steen, ''Open monumentendagen Brugge 1999'', Brugge. * {{nl}} Beernaert Brigitte e. a. 2002 : Academiestraat 12, Sint-Sebastiaan, ''in'' : Wandelgids met 33 verhalen uit de oude stad, Brugge. * {{nl}} Beernaert Brigitte 2005 : Academiestraat 14-18, de Poortersloge, ''in'' : Monument en hout, ''Open monumentendagen Brugge 2005'', Brugge. * {{nl}} Weymeis Chris 2011 : Brugge van Academiestraat tot Zwijnstraat. Geschiedenis van de straten in de binnenstad', Deel I, A-D, Brugge. ISBN 9781845886608. == Externe koppelienge == * {{nl}} [https://inventaris.onroerenderfgoed.be/dibe/geheel/4314 Academiestraat op Inventaris Onroerend Erfgoed] {{Commonscat|Academiestraat (Brugge)}} [[Categorie:Stroate in Brugge]] [[Categorie:Geschiednisse van Brugge]] opu2zhnfaccmwhmhm1rn6gxuahkfonc 0 21915 329207 286168 2026-11-05T14:50:58Z Upgles 32078 /* Eksterne kopplienge */ 329207 wikitext text/x-wiki '''Gervinus''' ( - Kosfort, [[17 april]] [[1107]] of [[1117]]) trok lik beedevoardr twi kêe no 't Illig Land en wierd nodien monnik in [[Sint-Winoksbergen]], kluuzenoare in [[Münster]] en abt in [[Oednburg]]. In [[1095]] trad hij af en wierd monnik in Kosfort. Gervinus is zoaligverkloard. Zyn fêestdag is [[17 april]]. ==Zied ook noa== *[[Sinte-Pietersabdy (Oednburg)]] ==Externe koppeliengn== *{{nl}} [http://www.heiligen-3s.nl/heiligen/04/17/04-17-1117-Gerwinus-Oudenburg.php Gerwinus van Oudenburg (Heiligen-3s)] * [http://www.heiligenlexikon.de/BiographienG/Gerwin_von_Oudenburg.html Gerwin von Oudenburg (Catholic Online)] [[Categorie:Geschiedenisse van Vloandern]] [[Categorie:Oednburg]] m8dusoufu4pqygjsbtkafo8uq5ychsu 0 22765 329210 329029 2026-11-05T15:11:57Z Upgles 32078 329210 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:President Donald J Trump votes in West Palm Beach, Florida, October 24, 2026 (P20261024JB-0648).jpg|thumb|Donald Trump (2026)]] '''Donald John Trump''' ([[New York City]], [[14 juni]] [[1946]]) is een Amerikoanschen polletieker en oundernemer. En is lid van de Republikeinsche Party. Ie was van 20 januoari [[2017]] tout 20 januoari [[2021]] de 45e president van de [[Verênigde Stoat'n]]. In 2021 ist ie upevolgd deur [[Joe Biden]], moar ie won d' Amerikoansche presidentsverkiezyngn van 2024. Up 20 januoari [[2025]] et 'n [[Joe Biden]] as de 47e president upevolgd. Achter de verkiezyngn van 2020 betwistte Trump den uytslag, mè 't gevolg van gebeurteniss'n lik de bestormynge van 't Amerikoans Capitool in 2021. Trump wierd in verschillige rechtszoak'n verôordêeld. Vicepresident is [[JD Vance]]. == Externe koppelienge == * [https://www.britannica.com/biography/Donald-Trump Donald Trump], Britannica {{commonscat|Donald Trump}} {{DEFAULTSORT:Trump, Donald}} [[Categorie:President van de Verênigde Stoatn]] [[Categorie:Oundernemer]] 6vcp80t0eoog1qjdvo640d9uhbucvun 329211 329210 2026-11-05T15:14:19Z Upgles 32078 329211 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:President Donald J Trump votes in West Palm Beach, Florida, October 24, 2026 (P20261024JB-0648).jpg|thumb|Donald Trump (2026)]] '''Donald John Trump''' ([[New York City]], [[14 juni]] [[1946]]) is een Amerikoanschen polletieker en oundernemer. En is lid van de Republikeinsche Party. Ie was van 20 januoari [[2017]] tout 20 januoari [[2021]] de 45e president van de [[Verênigde Stoat'n]]. In 2021 ist ie upevolgd deur [[Joe Biden]], moar ie won d' Amerikoansche presidentsverkiezyngn van 2024. Up 20 januoari [[2025]] et 'n [[Joe Biden]] as de 47e president upevolgd. Achter de verkiezyngn van 2020 betwistte Trump den uytslag, mè 't gevolg van gebeurteniss'n lik de bestormynge van 't Amerikoans Capitool in 2021. Trump wierd in verschillige rechtszoak'n verôordêeld. Vicepresident êerste kêe was [[Mike Penc], vicepresident twêede kêe is [[JD Vance]]. == Externe koppelienge == * [https://www.britannica.com/biography/Donald-Trump Donald Trump], Britannica {{commonscat|Donald Trump}} {{DEFAULTSORT:Trump, Donald}} [[Categorie:President van de Verênigde Stoatn]] [[Categorie:Oundernemer]] iw2nx1wenpie1m8f356ayg4ip5j71c8 329212 329211 2026-11-05T15:14:56Z Upgles 32078 329212 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:President Donald J Trump votes in West Palm Beach, Florida, October 24, 2026 (P20261024JB-0648).jpg|thumb|Donald Trump (2026)]] '''Donald John Trump''' ([[New York City]], [[14 juni]] [[1946]]) is een Amerikoanschen polletieker en oundernemer. En is lid van de Republikeinsche Party. Ie was van 20 januoari [[2017]] tout 20 januoari [[2021]] de 45e president van de [[Verênigde Stoat'n]]. In 2021 ist ie upevolgd deur [[Joe Biden]], moar ie won d' Amerikoansche presidentsverkiezyngn van 2024. Up 20 januoari [[2025]] et 'n [[Joe Biden]] as de 47e president upevolgd. Achter de verkiezyngn van 2020 betwistte Trump den uytslag, mè 't gevolg van gebeurteniss'n lik de bestormynge van 't Amerikoans Capitool in 2021. Trump wierd in verschillige rechtszoak'n verôordêeld. Vicepresident êerste kêe was [[Mike Pence]], vicepresident twêede kêe is [[JD Vance]]. == Externe koppelienge == * [https://www.britannica.com/biography/Donald-Trump Donald Trump], Britannica {{commonscat|Donald Trump}} {{DEFAULTSORT:Trump, Donald}} [[Categorie:President van de Verênigde Stoatn]] [[Categorie:Oundernemer]] qdl7mgfp56m7vme4zvflxejnwav0gcb 329213 329212 2026-11-05T15:15:47Z Upgles 32078 329213 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:President Donald J Trump votes in West Palm Beach, Florida, October 24, 2026 (P20261024JB-0648).jpg|thumb|Donald Trump (2026)]] '''Donald John Trump''' ([[New York City]], [[14 juni]] [[1946]]) is een Amerikoanschen polletieker en oundernemer. En is lid van de Republikeinsche Party. Ie was van 20 januoari [[2017]] tout 20 januoari [[2021]] de 45e president van de [[Verênigde Stoat'n]]. In 2021 ist ie upevolgd deur [[Joe Biden]], moar ie won d' Amerikoansche presidentsverkiezyngn van 2024. Up 20 januoari [[2025]] et 'n Joe Biden as de 47e president upevolgd. Achter de verkiezyngn van 2020 betwistte Trump den uytslag, mè 't gevolg van gebeurteniss'n lik de bestormynge van 't Amerikoans Capitool in 2021. Trump wierd in verschillige rechtszoak'n verôordêeld. Vicepresident êerste kêe was [[Mike Pence]], vicepresident twêede kêe is [[JD Vance]]. == Externe koppelienge == * [https://www.britannica.com/biography/Donald-Trump Donald Trump], Britannica {{commonscat|Donald Trump}} {{DEFAULTSORT:Trump, Donald}} [[Categorie:President van de Verênigde Stoatn]] [[Categorie:Oundernemer]] axdg5y5aswt0kiktn18a9l3lshiszpz 0 22958 329237 328197 2026-11-06T09:29:11Z Upgles 32078 /* Gestorvn */ 329237 wikitext text/x-wiki <div class="center">[[2015]] - [[2016]] - [[2017]] - '''{{PAGENAME}}''' - [[2019]] - [[2020]] - [[2021]]</div> 't Joar '''2018''' is e geweun joar die begunt ip e [[moandag]]. 't Is 't 18e joar van 't 3e millennium en van d' 21e êeuwe volgenst de christelike joartellienge. == Gebeurtenissn == ;januoari * [[1 januoari|1]] - [[Bulgareye]] wordt vôorzitter van de Road van d' Europeesche Unie. * 1 - [[Leeuwarden]] ([[Holland]]) en Valletta ([[Malta]]) zyn vandejoare Culturele hoofdstad van Europa. * [[18 januoari|18]] - E zwoare storm roast over [[Republiek Ierland|Ierland]], [[Grôot-Brittannië]], [[België]], [[Holland]], [[Duutsland]] en [[Pooln]]. Der valln tien dôoie. In België sterft er e vrouwe in [[Woals-Brabant]] achter dat e boom ip heur otto terechte kwam. In Gruitrode in [[Belgisch Limburg]] is 't dek van e schole weggevloogn. ;februoari * 9-25 - De 23e Olympische Wienterspeeln worden g'houden in Pyeongchang, [[Zuud-Korea]]. * [[14 februoari|14]] - In Parkland, Florida wordn 17 studenten van de Marjory Stoneman Douglas High School dôodgeschootn deur e 19-joarige ex-student. Je wordt ang'houdn deur de lokoale poliesje. * [[24 februoari|24]] - De Belgische schatser Bart Swings pakt e zilvern medaille ip d' Olympische Wienterspeeln in Pyeongchang. 't Is geleen van de Speeln van 1948 da België zilver wint. ;moarte * [[4 moarte|4]] - In Salisbury in [[Iengeland]] wordn de Russische dubbelspiong Sergej Skripal en zyn dochter vergiftigd mè zenuwgoaze. 't Verênigd keunienkryk en andere Westersche landn peizn da [[Rusland]] der achter zit. * [[23 moarte|3]] - By e terroristische gyzelienge in e supermarkt in de Fransche plekke Trèbes valln drie dôoie en ênigte zwoargekwetste. Den doader wordt dôodgeschootn deur de poliesje. IS eist den anslag ip. * [[25 moarte|25]] - De [[Catalonië|Cataloanschn]] ex-minister-president Carles Puigdemont is an de Deens-Duutsche grenze deur de Duutsche poliesje g'arresteerd binst dat 'n vanuut [[Finland]] met den otto werekêerde noa [[België]], woa dat 'n sedert oktober in balliengschap verbluuft. * 25 - By e grôte brand in e wienkelcenter in de de [[Siberië|Siberisch]]-Russische stad Kemerovo valln zeker 64 dôoie, woaroender vele joengers. ;april * [[7 april|7]] - In Douma ([[Syrië]]) wordt er een anval mè chemische woapns uutgevoerd woarby mêer of tien dôoie en duuznde gekwetste zyn gevalln. Volgns de Westersche weireld is 't gebeurd in ipdracht van president Bashar al-Assad. * [[14 april|14]] - De [[Verênigde Stoatn]], [[Vrankryk]] en 't [[Verênigd Keunienkryk]] bombardeern in [[Syrië]] e weetnschappelik oenderzoekscentrum en twêe woapndepots, ols vergeldienge vo den anval mè giftig goaze in Douma de 7stn april. ;meie * [[12 meie|12]] - D' Israëlitische zangeresse Netta Barzilai wint 't Euroviezjesongfestival 2018 in [[Portugal]] mè 't liedje ''Toy''. * [[26 meie|26]] - In de provinsje [[Belgisch Limburg]] gebeurt er een eirdbevienge met e kracht van 3,7 ip de [[schoale van Richter]]. * [[29 meie|29]] - In [[Luuk]] schiet er een 31-joarige vint drie menschn dôod en je wordt zelve dôodgeschootn deur de poliesje. IS eist den anslag ip. ;juni * [[12 juni|12]] - Den Amerikoansche president [[Donald Trump]] en de Noord-Koreoansche leyder Kim Jong-un kommn tegoare ip 't eyland Sentosa vo te spreekn over 't kernwoapnprogram van Noord-Korea. * [[14 juni|14]] - 't 21e [[Weireldkampioenschap foetbol]] goat van start in [[Rusland]]. ;juli * [[5 juli|5]] - [[Litouwn]] wordt lid van de OESO (Organisoasje vor Economische Soamnwerkienge en Oentwikkelienge). * [[15 juli|15]] - Vrankryk wint 't Weireldkampioenschap foetbol 2018. ;ogustus * [[10 ogustus|10]] - 'n Amerikoansche jury beslist da 't geloofweirdig is, dat e schoolconciërge zyn terminoale kanker ipgeloopn hèt deur 't gebruuk van Roundup. De fabrikant Monsanto wordt doarom veroordeeld toet e boete van $289.000.000. * [[14 ogustus|14]] - De Ponte Morandi, e brugge in den [[Italië|Italioansche]] stad [[Genua]], stort gedeeltelyk in binst zwoare reegnval. Teminste 42 menschn stervn. ;september * [[1 september|1]] - E verbod ip de verkoop van halogeenlampn binn d' [[Europeesche Unie]] komt van kracht. * [[2 september|2]] - In [[Rio de Janeiro]] brandt 't Nationaal Museum van [[Brazilië]] uut. E groot deel van de nateurhistorische en archeologische collecsje goat verloorn. ; oktober * [[2 oktober|2]] - Moord ip de Saudische journalist Jamal Khashoggi in 't consuloat van zyn land in Istanbul. Kroonprins Mohammed bin Salman van Saoedi-Arabië is doa woarschynlyk by betrokkn. ;november * [[1 november|1]] - In [[België]] wordn de rechtbankn van koophandel ofgeschaft en ommegevormd toet oendernemiengsrechtbankn. * [[11 november]] - 't Is 100 joar geleedn dat den [[Eeste Weireldoorloge]] g'endigd is. ;december * [[18 december|18]] - De Belgische regerienge valt achter dat eeste minster Charles Michel zyn oentslag indient by de keunienk. == Geboorn == == Gestorvn == [[Ofbeeldienge:Ke Riema en Terry Van Ginderen in de jaren zestig jpg.jpg|thumb|Tante Terry (lienks) me Ke Riema]] ;januoari * [[7 januoari|7]] - France Gall (70), Fransche zangeresse * [[20 januoari|20]] - Paul Bocuse (91), Fransche chef-kok * [[30 januoari|30]] - Terry Van Ginderen (Tante Terry) (86), Vlamsche tv-presentatrice * [[31 januoari|31]] - Rita Deneve (73), Vlamsche zangeresse en actrice ;februoari * [[14 februoari|14]] - [[Ruud Lubbers]] (78), Hollandsche polletieker * [[26 februoari|26]] - Mies Bouwman (88), Hollandsche tv-presentatrice ;moarte * [[4 moarte|4]] - Mark Vanlombeek (67), Vlamsche journalist en pollitieker * [[7 moarte|7]] - Jan Schodts (80), Vlamsche tv-presentateur en journalist * [[14 moarte|14]] - Stephen Hawking (76), Iengelsche nateurkundign, wiskundign en kosmoloog * [[31 moarte|31]] - Frank Aendenboom (76), Vlamschn acteur ;april * [[2 april|2]] - Winnie Mandela (81), Zuud-Afrikoansche anti-apartheidsactiviste * [[3 april|3]] - Johan Stollz (88), Vlamsche zanger, pianist en compositeur * [[5 april|5]] - Eric Bristow (60), Iengelsche [[veugelpyk]]er * [[6 april|6]] - Julien Van Remoortere (87), Vlamsche schryver * [[13 april|13]] - Miloš Forman (86), Tsjechisch-Amerikoansche regisseur * [[17 april|17]] - Barbara Bush (92), Amerikoansche first lady ;meie * [[4 meie|4]] - Renate Dorrestein (64), Hollandsche schryfster * [[6 meie|6]] - Eric Geboers (55), Vlamsche mottocrosser * [[30 meie|30]] - Herman De Reuse (74), Vlamsche pollitieker ;juni * [[19 juni|19]] - Elisabeth van Denemarkn (83), Deensche prinsesse ;juli * [[9 juli|9]] - Peter Carington (99), Iengelsche minister en secretoaris-generoal van de NAVO ;ogustus * [[16 ogustus|16]] - Aretha Franklin (76), Amerikoansche soulzangeresse * [[18 ogustus|18]] - Kofi Annan (80), [[Ghana|Ghaneesche]] diplomoat * [[25 ogustus|25]] - John McCain (81), Amerikoansche senateur ;september * [[6 september|6]] - Burt Reynolds (82), Amerikoanschn acteur * [[14 september|14]] - Anneke Grönloh (76), Hollandsche zangeresse ;oktober * [[1 oktober|1]] - Charles Aznavour (94), Frans-Armeensche zanger * [[3 oktober|3]] - Hugo Raspoet (77), Vlamsche zanger * [[4 oktober|4]] - Walter Capiau (80), Vlamsche radio- en tv-presentateur * [[6 oktober|6]] - Montserrat Caballé (85), Spoansche soproan en operazangeresse * [[7 oktober|7]] - Ludo Monset (72), West-Vlamsche pollitieker en burgemêester van Blanknberge * [[13 oktober|13]] - [[Nesten]] (71), West-Vlamsche cartoonist * [[20 oktober|20]] - [[Wim Kok]] (80), Hollandsche polletieker * 20 - Hugo de Ridder (86), Vlamsche journalist ;november * [[26 november|26]] - Bernardo Bertolucci (77), Italioansche regisseur * 26 - Luc Deflo (60), Vlamsche schryver * [[30 november|30]] - [[George H.W. Bush]] (94), Amerikoansche pollitieker en 41e president van de Verênigde Stoatn ;december * [[3 december|3]] - Albert Frère (92), Belgischn oendernemer * [[14 december|14]] - [[Jean-Pierre Van Rossem]] (73), West-Vlamsche beurs'andeleir en politieker * [[15 december|15]] - Philippe Moureaux (79), Belgische pollitieker {{commonscat|2018}} [[Categorie:2010-2019|2018]] 1s2dt45mcyuall16t81m0zr1i0r8d2v 329238 329237 2026-11-06T09:30:32Z Upgles 32078 /* Gestorvn */ 329238 wikitext text/x-wiki <div class="center">[[2015]] - [[2016]] - [[2017]] - '''{{PAGENAME}}''' - [[2019]] - [[2020]] - [[2021]]</div> 't Joar '''2018''' is e geweun joar die begunt ip e [[moandag]]. 't Is 't 18e joar van 't 3e millennium en van d' 21e êeuwe volgenst de christelike joartellienge. == Gebeurtenissn == ;januoari * [[1 januoari|1]] - [[Bulgareye]] wordt vôorzitter van de Road van d' Europeesche Unie. * 1 - [[Leeuwarden]] ([[Holland]]) en Valletta ([[Malta]]) zyn vandejoare Culturele hoofdstad van Europa. * [[18 januoari|18]] - E zwoare storm roast over [[Republiek Ierland|Ierland]], [[Grôot-Brittannië]], [[België]], [[Holland]], [[Duutsland]] en [[Pooln]]. Der valln tien dôoie. In België sterft er e vrouwe in [[Woals-Brabant]] achter dat e boom ip heur otto terechte kwam. In Gruitrode in [[Belgisch Limburg]] is 't dek van e schole weggevloogn. ;februoari * 9-25 - De 23e Olympische Wienterspeeln worden g'houden in Pyeongchang, [[Zuud-Korea]]. * [[14 februoari|14]] - In Parkland, Florida wordn 17 studenten van de Marjory Stoneman Douglas High School dôodgeschootn deur e 19-joarige ex-student. Je wordt ang'houdn deur de lokoale poliesje. * [[24 februoari|24]] - De Belgische schatser Bart Swings pakt e zilvern medaille ip d' Olympische Wienterspeeln in Pyeongchang. 't Is geleen van de Speeln van 1948 da België zilver wint. ;moarte * [[4 moarte|4]] - In Salisbury in [[Iengeland]] wordn de Russische dubbelspiong Sergej Skripal en zyn dochter vergiftigd mè zenuwgoaze. 't Verênigd keunienkryk en andere Westersche landn peizn da [[Rusland]] der achter zit. * [[23 moarte|3]] - By e terroristische gyzelienge in e supermarkt in de Fransche plekke Trèbes valln drie dôoie en ênigte zwoargekwetste. Den doader wordt dôodgeschootn deur de poliesje. IS eist den anslag ip. * [[25 moarte|25]] - De [[Catalonië|Cataloanschn]] ex-minister-president Carles Puigdemont is an de Deens-Duutsche grenze deur de Duutsche poliesje g'arresteerd binst dat 'n vanuut [[Finland]] met den otto werekêerde noa [[België]], woa dat 'n sedert oktober in balliengschap verbluuft. * 25 - By e grôte brand in e wienkelcenter in de de [[Siberië|Siberisch]]-Russische stad Kemerovo valln zeker 64 dôoie, woaroender vele joengers. ;april * [[7 april|7]] - In Douma ([[Syrië]]) wordt er een anval mè chemische woapns uutgevoerd woarby mêer of tien dôoie en duuznde gekwetste zyn gevalln. Volgns de Westersche weireld is 't gebeurd in ipdracht van president Bashar al-Assad. * [[14 april|14]] - De [[Verênigde Stoatn]], [[Vrankryk]] en 't [[Verênigd Keunienkryk]] bombardeern in [[Syrië]] e weetnschappelik oenderzoekscentrum en twêe woapndepots, ols vergeldienge vo den anval mè giftig goaze in Douma de 7stn april. ;meie * [[12 meie|12]] - D' Israëlitische zangeresse Netta Barzilai wint 't Euroviezjesongfestival 2018 in [[Portugal]] mè 't liedje ''Toy''. * [[26 meie|26]] - In de provinsje [[Belgisch Limburg]] gebeurt er een eirdbevienge met e kracht van 3,7 ip de [[schoale van Richter]]. * [[29 meie|29]] - In [[Luuk]] schiet er een 31-joarige vint drie menschn dôod en je wordt zelve dôodgeschootn deur de poliesje. IS eist den anslag ip. ;juni * [[12 juni|12]] - Den Amerikoansche president [[Donald Trump]] en de Noord-Koreoansche leyder Kim Jong-un kommn tegoare ip 't eyland Sentosa vo te spreekn over 't kernwoapnprogram van Noord-Korea. * [[14 juni|14]] - 't 21e [[Weireldkampioenschap foetbol]] goat van start in [[Rusland]]. ;juli * [[5 juli|5]] - [[Litouwn]] wordt lid van de OESO (Organisoasje vor Economische Soamnwerkienge en Oentwikkelienge). * [[15 juli|15]] - Vrankryk wint 't Weireldkampioenschap foetbol 2018. ;ogustus * [[10 ogustus|10]] - 'n Amerikoansche jury beslist da 't geloofweirdig is, dat e schoolconciërge zyn terminoale kanker ipgeloopn hèt deur 't gebruuk van Roundup. De fabrikant Monsanto wordt doarom veroordeeld toet e boete van $289.000.000. * [[14 ogustus|14]] - De Ponte Morandi, e brugge in den [[Italië|Italioansche]] stad [[Genua]], stort gedeeltelyk in binst zwoare reegnval. Teminste 42 menschn stervn. ;september * [[1 september|1]] - E verbod ip de verkoop van halogeenlampn binn d' [[Europeesche Unie]] komt van kracht. * [[2 september|2]] - In [[Rio de Janeiro]] brandt 't Nationaal Museum van [[Brazilië]] uut. E groot deel van de nateurhistorische en archeologische collecsje goat verloorn. ; oktober * [[2 oktober|2]] - Moord ip de Saudische journalist Jamal Khashoggi in 't consuloat van zyn land in Istanbul. Kroonprins Mohammed bin Salman van Saoedi-Arabië is doa woarschynlyk by betrokkn. ;november * [[1 november|1]] - In [[België]] wordn de rechtbankn van koophandel ofgeschaft en ommegevormd toet oendernemiengsrechtbankn. * [[11 november]] - 't Is 100 joar geleedn dat den [[Eeste Weireldoorloge]] g'endigd is. ;december * [[18 december|18]] - De Belgische regerienge valt achter dat eeste minster Charles Michel zyn oentslag indient by de keunienk. == Geboorn == == Gestorvn == [[Ofbeeldienge:Ke Riema en Terry Van Ginderen in de jaren zestig jpg.jpg|thumb|Tante Terry (lienks) me Ke Riema]] ;januoari * [[7 januoari|7]] - France Gall (70), Fransche zangeresse * [[20 januoari|20]] - Paul Bocuse (91), Fransche chef-kok * [[30 januoari|30]] - Terry Van Ginderen (Tante Terry) (86), Vlamsche tv-presentatrice * [[31 januoari|31]] - Rita Deneve (73), Vlamsche zangeresse en actrice ;februoari * [[14 februoari|14]] - [[Ruud Lubbers]] (78), Hollandsche polletieker * [[26 februoari|26]] - Mies Bouwman (88), Hollandsche tv-presentatrice ;moarte * [[4 moarte|4]] - Mark Vanlombeek (67), Vlamsche journalist en pollitieker * [[7 moarte|7]] - Jan Schodts (80), Vlamsche tv-presentateur en journalist * [[14 moarte|14]] - Stephen Hawking (76), Iengelsche nateurkundign, wiskundign en kosmoloog * [[31 moarte|31]] - Frank Aendenboom (76), Vlamschn acteur ;april * [[2 april|2]] - Winnie Mandela (81), Zuud-Afrikoansche anti-apartheidsactiviste * [[3 april|3]] - Johan Stollz (88), Vlamsche zanger, pianist en compositeur * [[5 april|5]] - Eric Bristow (60), Iengelsche [[veugelpyk]]er * [[6 april|6]] - Julien Van Remoortere (87), Vlamsche schryver * [[13 april|13]] - Miloš Forman (86), Tsjechisch-Amerikoansche regisseur * [[17 april|17]] - Barbara Bush (92), Amerikoansche first lady ;meie * [[4 meie|4]] - Renate Dorrestein (64), Hollandsche schryfster * [[6 meie|6]] - Eric Geboers (55), Vlamsche mottocrosser * [[30 meie|30]] - Herman De Reuse (74), Vlamsche pollitieker ;juni * [[19 juni|19]] - Elisabeth van Denemarkn (83), Deensche prinsesse ;juli * [[9 juli|9]] - Peter Carington (99), Iengelsche minister en secretoaris-generoal van de NAVO ;ogustus * [[16 ogustus|16]] - Aretha Franklin (76), Amerikoansche soulzangeresse * [[18 ogustus|18]] - Kofi Annan (80), [[Ghana|Ghaneesche]] diplomoat * [[25 ogustus|25]] - John McCain (81), Amerikoansche senateur ;september * [[6 september|6]] - Burt Reynolds (82), Amerikoanschn acteur * [[14 september|14]] - Anneke Grönloh (76), Hollandsche zangeresse ;oktober * [[1 oktober|1]] - Charles Aznavour (94), Frans-Armeensche zanger * [[3 oktober|3]] - Hugo Raspoet (77), Vlamsche zanger * [[4 oktober|4]] - Walter Capiau (80), Vlamsche radio- en tv-presentateur * [[6 oktober|6]] - Montserrat Caballé (85), Spoansche soproan en operazangeresse * [[7 oktober|7]] - Ludo Monset (72), West-Vlamsche pollitieker en burgemêester van Blanknberge * [[13 oktober|13]] - [[Nesten]] (71), West-Vlamsche cartoonist * [[20 oktober|20]] - [[Wim Kok]] (80), Hollandsche polletieker * 20 - Hugo de Ridder (86), Vlamsche journalist ;november * [[26 november|26]] - Bernardo Bertolucci (77), Italioansche regisseur * 26 - Luc Deflo (60), Vlamsche schryver * [[30 november|30]] - [[George H.W. Bush]] (94), Amerikoansche pollitieker (president) ;december * [[3 december|3]] - Albert Frère (92), Belgischn oendernemer * [[14 december|14]] - [[Jean-Pierre Van Rossem]] (73), West-Vlamsche beurs'andeleir en politieker * [[15 december|15]] - Philippe Moureaux (79), Belgische pollitieker {{commonscat|2018}} [[Categorie:2010-2019|2018]] h22nuj1mc3p4ni4nd8j43hww87gs222 329239 329238 2026-11-06T09:32:06Z Upgles 32078 /* Gestorvn */ 329239 wikitext text/x-wiki <div class="center">[[2015]] - [[2016]] - [[2017]] - '''{{PAGENAME}}''' - [[2019]] - [[2020]] - [[2021]]</div> 't Joar '''2018''' is e geweun joar die begunt ip e [[moandag]]. 't Is 't 18e joar van 't 3e millennium en van d' 21e êeuwe volgenst de christelike joartellienge. == Gebeurtenissn == ;januoari * [[1 januoari|1]] - [[Bulgareye]] wordt vôorzitter van de Road van d' Europeesche Unie. * 1 - [[Leeuwarden]] ([[Holland]]) en Valletta ([[Malta]]) zyn vandejoare Culturele hoofdstad van Europa. * [[18 januoari|18]] - E zwoare storm roast over [[Republiek Ierland|Ierland]], [[Grôot-Brittannië]], [[België]], [[Holland]], [[Duutsland]] en [[Pooln]]. Der valln tien dôoie. In België sterft er e vrouwe in [[Woals-Brabant]] achter dat e boom ip heur otto terechte kwam. In Gruitrode in [[Belgisch Limburg]] is 't dek van e schole weggevloogn. ;februoari * 9-25 - De 23e Olympische Wienterspeeln worden g'houden in Pyeongchang, [[Zuud-Korea]]. * [[14 februoari|14]] - In Parkland, Florida wordn 17 studenten van de Marjory Stoneman Douglas High School dôodgeschootn deur e 19-joarige ex-student. Je wordt ang'houdn deur de lokoale poliesje. * [[24 februoari|24]] - De Belgische schatser Bart Swings pakt e zilvern medaille ip d' Olympische Wienterspeeln in Pyeongchang. 't Is geleen van de Speeln van 1948 da België zilver wint. ;moarte * [[4 moarte|4]] - In Salisbury in [[Iengeland]] wordn de Russische dubbelspiong Sergej Skripal en zyn dochter vergiftigd mè zenuwgoaze. 't Verênigd keunienkryk en andere Westersche landn peizn da [[Rusland]] der achter zit. * [[23 moarte|3]] - By e terroristische gyzelienge in e supermarkt in de Fransche plekke Trèbes valln drie dôoie en ênigte zwoargekwetste. Den doader wordt dôodgeschootn deur de poliesje. IS eist den anslag ip. * [[25 moarte|25]] - De [[Catalonië|Cataloanschn]] ex-minister-president Carles Puigdemont is an de Deens-Duutsche grenze deur de Duutsche poliesje g'arresteerd binst dat 'n vanuut [[Finland]] met den otto werekêerde noa [[België]], woa dat 'n sedert oktober in balliengschap verbluuft. * 25 - By e grôte brand in e wienkelcenter in de de [[Siberië|Siberisch]]-Russische stad Kemerovo valln zeker 64 dôoie, woaroender vele joengers. ;april * [[7 april|7]] - In Douma ([[Syrië]]) wordt er een anval mè chemische woapns uutgevoerd woarby mêer of tien dôoie en duuznde gekwetste zyn gevalln. Volgns de Westersche weireld is 't gebeurd in ipdracht van president Bashar al-Assad. * [[14 april|14]] - De [[Verênigde Stoatn]], [[Vrankryk]] en 't [[Verênigd Keunienkryk]] bombardeern in [[Syrië]] e weetnschappelik oenderzoekscentrum en twêe woapndepots, ols vergeldienge vo den anval mè giftig goaze in Douma de 7stn april. ;meie * [[12 meie|12]] - D' Israëlitische zangeresse Netta Barzilai wint 't Euroviezjesongfestival 2018 in [[Portugal]] mè 't liedje ''Toy''. * [[26 meie|26]] - In de provinsje [[Belgisch Limburg]] gebeurt er een eirdbevienge met e kracht van 3,7 ip de [[schoale van Richter]]. * [[29 meie|29]] - In [[Luuk]] schiet er een 31-joarige vint drie menschn dôod en je wordt zelve dôodgeschootn deur de poliesje. IS eist den anslag ip. ;juni * [[12 juni|12]] - Den Amerikoansche president [[Donald Trump]] en de Noord-Koreoansche leyder Kim Jong-un kommn tegoare ip 't eyland Sentosa vo te spreekn over 't kernwoapnprogram van Noord-Korea. * [[14 juni|14]] - 't 21e [[Weireldkampioenschap foetbol]] goat van start in [[Rusland]]. ;juli * [[5 juli|5]] - [[Litouwn]] wordt lid van de OESO (Organisoasje vor Economische Soamnwerkienge en Oentwikkelienge). * [[15 juli|15]] - Vrankryk wint 't Weireldkampioenschap foetbol 2018. ;ogustus * [[10 ogustus|10]] - 'n Amerikoansche jury beslist da 't geloofweirdig is, dat e schoolconciërge zyn terminoale kanker ipgeloopn hèt deur 't gebruuk van Roundup. De fabrikant Monsanto wordt doarom veroordeeld toet e boete van $289.000.000. * [[14 ogustus|14]] - De Ponte Morandi, e brugge in den [[Italië|Italioansche]] stad [[Genua]], stort gedeeltelyk in binst zwoare reegnval. Teminste 42 menschn stervn. ;september * [[1 september|1]] - E verbod ip de verkoop van halogeenlampn binn d' [[Europeesche Unie]] komt van kracht. * [[2 september|2]] - In [[Rio de Janeiro]] brandt 't Nationaal Museum van [[Brazilië]] uut. E groot deel van de nateurhistorische en archeologische collecsje goat verloorn. ; oktober * [[2 oktober|2]] - Moord ip de Saudische journalist Jamal Khashoggi in 't consuloat van zyn land in Istanbul. Kroonprins Mohammed bin Salman van Saoedi-Arabië is doa woarschynlyk by betrokkn. ;november * [[1 november|1]] - In [[België]] wordn de rechtbankn van koophandel ofgeschaft en ommegevormd toet oendernemiengsrechtbankn. * [[11 november]] - 't Is 100 joar geleedn dat den [[Eeste Weireldoorloge]] g'endigd is. ;december * [[18 december|18]] - De Belgische regerienge valt achter dat eeste minster Charles Michel zyn oentslag indient by de keunienk. == Geboorn == == Gestorvn == [[Ofbeeldienge:Ke Riema en Terry Van Ginderen in de jaren zestig jpg.jpg|thumb|Tante Terry (lienks) me Ke Riema]] ;januoari * [[7 januoari|7]] - France Gall (70), Fransche zangeresse * [[20 januoari|20]] - Paul Bocuse (91), Fransche chef-kok * [[30 januoari|30]] - Terry Van Ginderen (Tante Terry) (86), Vlamsche tv-presentatrice * [[31 januoari|31]] - Rita Deneve (73), Vlamsche zangeresse en actrice ;februoari * [[14 februoari|14]] - [[Ruud Lubbers]] (78), Hollandsche polletieker * [[26 februoari|26]] - Mies Bouwman (88), Hollandsche tv-presentatrice ;moarte * [[4 moarte|4]] - Mark Vanlombeek (67), Vlamsche journalist en pollitieker * [[7 moarte|7]] - Jan Schodts (80), Vlamsche tv-presentateur en journalist * [[14 moarte|14]] - Stephen Hawking (76), Iengelsche nateurkundign, wiskundign en kosmoloog * [[31 moarte|31]] - Frank Aendenboom (76), Vlamschn acteur ;april * [[2 april|2]] - Winnie Mandela (81), Zuud-Afrikoansche anti-apartheidsactiviste * [[3 april|3]] - Johan Stollz (88), Vlamsche zanger, pianist en compositeur * [[5 april|5]] - Eric Bristow (60), Iengelsche [[veugelpyk]]er * [[6 april|6]] - Julien Van Remoortere (87), Vlamsche schryver * [[13 april|13]] - Miloš Forman (86), Tsjechisch-Amerikoansche regisseur * [[17 april|17]] - Barbara Bush (92), Amerikoansche first lady ;meie * [[4 meie|4]] - Renate Dorrestein (64), Hollandsche schryfster * [[6 meie|6]] - Eric Geboers (55), Vlamsche mottocrosser * [[30 meie|30]] - Herman De Reuse (74), Vlamsche pollitieker ;juni * [[19 juni|19]] - Elisabeth van Denemarkn (83), Deensche prinsesse ;juli * [[9 juli|9]] - Peter Carington (99), Iengelsche minister en secretoaris-generoal van de NAVO ;ogustus * [[16 ogustus|16]] - Aretha Franklin (76), Amerikoansche soulzangeresse * [[18 ogustus|18]] - Kofi Annan (80), [[Ghana|Ghaneesche]] diplomoat * [[25 ogustus|25]] - John McCain (81), Amerikoansche senateur ;september * [[6 september|6]] - Burt Reynolds (82), Amerikoanschn acteur * [[14 september|14]] - Anneke Grönloh (76), Hollandsche zangeresse ;oktober * [[1 oktober|1]] - Charles Aznavour (94), Frans-Armeensche zanger * [[3 oktober|3]] - Hugo Raspoet (77), Vlamsche zanger * [[4 oktober|4]] - Walter Capiau (80), Vlamsche radio- en tv-presentateur * [[6 oktober|6]] - Montserrat Caballé (85), Spoansche soproan en operazangeresse * [[7 oktober|7]] - Ludo Monset (72), West-Vlamsche pollitieker en burgemêester van Blanknberge * [[13 oktober|13]] - [[Nesten]] (71), West-Vlamsche cartoonist * [[20 oktober|20]] - [[Wim Kok]] (80), Hollandsche polletieker * 20 - Hugo de Ridder (86), Vlamsche journalist ;november * [[26 november|26]] - Bernardo Bertolucci (77), Italioansche regisseur * 26 - Luc Deflo (60), Vlamsche schryver * [[30 november|30]] - [[George H.W. Bush]] (94), Amerikoansche polletieker (president) ;december * [[3 december|3]] - Albert Frère (92), Belgischn oendernemer * [[14 december|14]] - [[Jean-Pierre Van Rossem]] (73), West-Vlamsche beurs'andeleir en politieker * [[15 december|15]] - Philippe Moureaux (79), Belgische pollitieker {{commonscat|2018}} [[Categorie:2010-2019|2018]] 5o1yb09j419wm6whxn55djrc0op808h 0 25772 329224 319787 2026-11-05T16:52:46Z Upgles 32078 329224 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:George-W-Bush.jpeg|thumb|]] '''George Walker Bush''' ({{Audio|En-us-George_Walker_Bush.ogg|/ˈd͡ʒɔɹd͡ʒ ˈwɔːkɚ bʊʃ/}}; [[New Haven]] ([[Connecticut]]), [[6 juli]] [[1946]]) es nen [[Verênigde Stoaten van Amerika|Amerikoansche]] polletieker, avocoat en commerçant. Nen es lid van de Republiekinsche Party. George W. Bush es êen van de zeun'n van [[George H.W. Bush]] en Barbara Bush. Zyn voader wos tusschn 1989 en 1993 den 41st'n president van de Verêenigde Stoatn. Juuste lyk z'n voader en nog nen ill'n ôop and're van zyn familje staptigde ie in de polletiek. Van 1995 tot 2000 wos tie den 46st'n gouverneur van de stoat [[Texas]]. Up 5 november 2000 eit ie de presidentsverkieziengn gewounn'n van den Demokroatischn kandidoat en vicepresident [[Al Gore]]. Vanof zyn inuldigienge ip 20 januari 2001 wost 'm den 43st'n president van de Verênigde Stoatn, ols ipvolger van [[Bill Clinton]]. In 2004 wierd ie erverkooz'n achter dat 'm den Demokroatischn kandidoat [[John Kerry]] a versloagn. Ezo bleeft 'm president tout 20 januari 2009, ton da [[Barack Obama]] em ipvolgde. George W. Bush trouwde mè Laura Welch in 1977, die dervôorn leroaresse en bibliothecaresse wos. Tôope ein ze twêe dochters. {{commonscat|George W. Bush}} {{DEFAULTSORT:Bush, George W.}} [[Categorie:President van de Verênigde Stoatn]] [[Categorie:Gouverneur]] [[Categorie:Oundernemer]] 9er0ee6jitry074jdu0pq2fjn58l543 0 26080 329221 319278 2026-11-05T16:36:59Z Upgles 32078 /* Historie */ 329221 wikitext text/x-wiki {{Streektoale|Noordelik West-Vlams}} [[Ofbeeldienge:Arkansas in United States.svg|thumb|300px|Arkansas in de Verenigde Stoatn van Amerika]] '''Arkansas''' (AR) (Uytsproake in 't [[Yngels]] ['ɑːrkənsɔː]) is e [[Stoaten van de Verênigde Stoaten|stoat]] in 't [[Zuydelike Verenigde Stoaten|zuydn]] van de [[Verenigde Stoatn]]. De bynoame is ''The Natural State''. <gallery widths="100" heights="80"> Ofbeeldienge:Flag of Arkansas.svg|Vlagge Ofbeeldienge:Seal of Arkansas.svg|Zegel </gallery> D'n hoofdstad is Little Rock. De stoat Arkansas besloat 137.732 km². 't Grenst in 't zuydn an [[Louisiana]], in 't zuydwestn an [[Texas]], in 't westn an [[Oklahoma]], in 't noordn an [[Missouri]] en in 't oostn an [[Tennessee]] en [[Mississippi]]. == Historie == 't Gebied die nu de stoat Arkansas vormt, wierd oorsproenkelyk bevolkt deur [[indioann]], lyk de ''Quapaw''. D' eeste Europeesche veroveroars woarn de Spanjoard Hernando de Soto (1541) en de Fransche Louis Joliet (1673) en Robert Cavelier de La Salle (1682). D' eeste Fransche nederzettynge wierd ipgericht in Arkansas Post in 1686. Arkansas makte in d' 18e eeuwe deel uyt van de Fransche kolonie Louisiana. In 1762 stoend Vrankryk 't groendgebied of an Spanje, moa kreeg 't were in 1800. De 15e juni 1836 kwam Arkansas de 25ste stoat van de Verenigde Stoatn van Amerika. Van 1983 tot 1992 was [[Bill Clinton]] gouverneur. == Geografie == De riviere Arkansas, e zyriviere van de riviere Mississippi, deurkruyst de stoat van west noar oost. De landschapn zyn divers. 't Noordwestn van de stoat is bergachtig met de Ozark Mountains. In 't westn, langst de grenze met Oklahoma, lign de Ouachita Mountains. 't Zuydn en 't oostn van Arkansas bestoat uyt vruchtboare leeglandn die gebruykt wordn vo de landbouw. [[Ofbeeldienge:Littlerockarkansas arkansasriverpano.jpg|thumb|left|550px|Zicht ip Little Rock]] [[Categorie:Stoat van de Verênigde Stoatn]] 9tqtub8i8g0qowi7n89ga0c5syvydje 329225 329221 2026-11-05T16:55:16Z Upgles 32078 /* Historie */ 329225 wikitext text/x-wiki {{Streektoale|Noordelik West-Vlams}} [[Ofbeeldienge:Arkansas in United States.svg|thumb|300px|Arkansas in de Verenigde Stoatn van Amerika]] '''Arkansas''' (AR) (Uytsproake in 't [[Yngels]] ['ɑːrkənsɔː]) is e [[Stoaten van de Verênigde Stoaten|stoat]] in 't [[Zuydelike Verenigde Stoaten|zuydn]] van de [[Verenigde Stoatn]]. De bynoame is ''The Natural State''. <gallery widths="100" heights="80"> Ofbeeldienge:Flag of Arkansas.svg|Vlagge Ofbeeldienge:Seal of Arkansas.svg|Zegel </gallery> D'n hoofdstad is Little Rock. De stoat Arkansas besloat 137.732 km². 't Grenst in 't zuydn an [[Louisiana]], in 't zuydwestn an [[Texas]], in 't westn an [[Oklahoma]], in 't noordn an [[Missouri]] en in 't oostn an [[Tennessee]] en [[Mississippi]]. == Historie == 't Gebied die nu de stoat Arkansas vormt, wierd oorsproenkelyk bevolkt deur [[indioann]], lyk de ''Quapaw''. D' eeste Europeesche veroveroars woarn de Spanjoard Hernando de Soto (1541) en de Fransche Louis Joliet (1673) en Robert Cavelier de La Salle (1682). D' eeste Fransche nederzettynge wierd ipgericht in Arkansas Post in 1686. Arkansas makte in d' 18e eeuwe deel uyt van de Fransche kolonie Louisiana. In 1762 stoend Vrankryk 't groendgebied of an Spanje, moa kreeg 't were in 1800. De 15e juni 1836 kwam Arkansas de 25ste stoat van de Verenigde Stoatn van Amerika. Van 1983 tot 1992 was [[Bill Clinton]] gouverneur (president van 1993 tot 2001). == Geografie == De riviere Arkansas, e zyriviere van de riviere Mississippi, deurkruyst de stoat van west noar oost. De landschapn zyn divers. 't Noordwestn van de stoat is bergachtig met de Ozark Mountains. In 't westn, langst de grenze met Oklahoma, lign de Ouachita Mountains. 't Zuydn en 't oostn van Arkansas bestoat uyt vruchtboare leeglandn die gebruykt wordn vo de landbouw. [[Ofbeeldienge:Littlerockarkansas arkansasriverpano.jpg|thumb|left|550px|Zicht ip Little Rock]] [[Categorie:Stoat van de Verênigde Stoatn]] 3nvue81c33zw9vsciofjvob8gi8k8cg 0 29766 329214 2026-11-05T15:26:56Z Upgles 32078 nieuw blad: [[Ofbeeldienge:|thumb|Bill Clinton]] '''Bill Clinton''' (Hope ([[Arkansas]]), 19 ogustus [[1946]]) is e Amerikoansche polletieker van de Democroatische Party. Van [[1993]] tot [[2001]] wast ie president van de [[Verênigde Stoatn]]. == Externe koppelienge == * [https://www.britannica.com/biography/Bill-Clinton Britannica] {{DEFAULTSORT:Clinton, Bill}} [[Categorie:President van de Verênigde Stoatn]] [[Categorie:Gouverneur]] 329214 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:|thumb|Bill Clinton]] '''Bill Clinton''' (Hope ([[Arkansas]]), 19 ogustus [[1946]]) is e Amerikoansche polletieker van de Democroatische Party. Van [[1993]] tot [[2001]] wast ie president van de [[Verênigde Stoatn]]. == Externe koppelienge == * [https://www.britannica.com/biography/Bill-Clinton Britannica] {{DEFAULTSORT:Clinton, Bill}} [[Categorie:President van de Verênigde Stoatn]] [[Categorie:Gouverneur]] 1ui2sclg251pgns1xbdiww6h3xuxxny 329215 329214 2026-11-05T15:31:53Z Upgles 32078 329215 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:|thumb|Bill Clinton]] '''Bill Clinton''' (Hope ([[Arkansas]]), 19 ogustus [[1946]]) is e Amerikoansche polletieker van de Democroatische Party. Van [[1993]] tot [[2001]] wast ie president. Van 1983 tot 1992 wast ie gouverneur van Arkansas. Vervolgens wast ie van 20 januoari 1993 tot 20 januoari 2001 president van de [[Verênigde Stoatn van Amerika]]. == Externe koppelienge == * [https://www.britannica.com/biography/Bill-Clinton Britannica] {{DEFAULTSORT:Clinton, Bill}} [[Categorie:President van de Verênigde Stoatn]] [[Categorie:Gouverneur]] j48uwf3e2dwy25mz38jfkknjx0xvwo4 329216 329215 2026-11-05T15:33:02Z Upgles 32078 329216 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:|thumb|Bill Clinton]] '''Bill Clinton''' (Hope ([[Arkansas]]), 19 ogustus [[1946]]) is e Amerikoansche polletieker van de Democroatische Party. Van [[1993]] tot [[2001]] wast ie president. Van 1983 tot 1992 wast ie gouverneur van Arkansas. Vervolgens wast ie van 20 januoari 1993 tot 20 januoari 2001 president van de [[Verênigde Stoatn van Amerika]]. Ie is getrouwd mè polletieker [[Hillary Clinton]]. == Externe koppelienge == * [https://www.britannica.com/biography/Bill-Clinton Britannica] {{DEFAULTSORT:Clinton, Bill}} [[Categorie:President van de Verênigde Stoatn]] [[Categorie:Gouverneur]] 12ly39dupmuc69zsnhe43jnt31qb54a 329218 329216 2026-11-05T16:30:19Z Upgles 32078 329218 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:Portrait photograph of President Clinton in the Cabinet Room of the White House - DPLA - 4e35a22d3f055a59a609c8eff0c6a06d.jpg|thumb|Bill Clinton (1999)]] '''Bill Clinton''' (Hope ([[Arkansas]]), 19 ogustus [[1946]]) is e Amerikoansche polletieker van de Democroatische Party. Van [[1993]] tot [[2001]] wast ie president. Van 1983 tot 1992 wast ie gouverneur van Arkansas. Vervolgens wast ie van 20 januoari 1993 tot 20 januoari 2001 president van de [[Verênigde Stoatn van Amerika]]. Ie is getrouwd mè polletieker [[Hillary Clinton]]. == Externe koppelienge == * [https://www.britannica.com/biography/Bill-Clinton Britannica] {{DEFAULTSORT:Clinton, Bill}} [[Categorie:President van de Verênigde Stoatn]] [[Categorie:Gouverneur]] 01g0djghnqorc6p0y0gwd8fw1ydixxb 329219 329218 2026-11-05T16:33:48Z Upgles 32078 329219 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:Portrait photograph of President Clinton in the Cabinet Room of the White House - DPLA - 4e35a22d3f055a59a609c8eff0c6a06d.jpg|thumb|Bill Clinton (1999)]] '''Bill Clinton''' (Hope ([[Arkansas]]), 19 ogustus [[1946]]) is e Amerikoansche polletieker van de Democroatische Party. Van [[1993]] tot [[2001]] wast ie president. Van 1983 tot 1992 wast ie gouverneur van Arkansas. Vervolgens wast ie van 20 januoari 1993 tot 20 januoari 2001 president van de [[Verênigde Stoatn van Amerika]]. Ie was ipvolger van [[George H.W. Bush]] en wierd ipgevolgd deur [[George W. Bush]]. Ie is getrouwd mè polletieker [[Hillary Clinton]]. == Externe koppelienge == * [https://www.britannica.com/biography/Bill-Clinton Britannica] {{DEFAULTSORT:Clinton, Bill}} [[Categorie:President van de Verênigde Stoatn]] [[Categorie:Gouverneur]] 7kjwceczzgozyzg0ihs8l1p5qfb2k3z 329220 329219 2026-11-05T16:35:59Z Upgles 32078 329220 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:Portrait photograph of President Clinton in the Cabinet Room of the White House - DPLA - 4e35a22d3f055a59a609c8eff0c6a06d.jpg|thumb|Bill Clinton (1999)]] '''Bill Clinton''' (Hope ([[Arkansas]]), 19 ogustus [[1946]]) is e [[VS|Amerikoansche]] polletieker van de Democroatische Party. Van [[1993]] tot [[2001]] wast ie president. Van 1983 tot 1992 wast ie gouverneur van Arkansas. Vervolgens wast ie van 20 januoari 1993 tot 20 januoari 2001 president van de Verênigde Stoatn van Amerika. Ie was ipvolger van [[George H.W. Bush]] en wierd ipgevolgd deur [[George W. Bush]]. Ie is getrouwd mè polletieker [[Hillary Clinton]]. == Externe koppelienge == * [https://www.britannica.com/biography/Bill-Clinton Britannica] {{DEFAULTSORT:Clinton, Bill}} [[Categorie:President van de Verênigde Stoatn]] [[Categorie:Gouverneur]] 6vtgeiidggtvu0kjyqtkxyll5iso778 329222 329220 2026-11-05T16:41:47Z Upgles 32078 329222 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:Portrait photograph of President Clinton in the Cabinet Room of the White House - DPLA - 4e35a22d3f055a59a609c8eff0c6a06d.jpg|thumb|Bill Clinton (1999)]] '''Bill Clinton''' (Hope ([[Arkansas]]), 19 ogustus [[1946]]) is e [[VS|Amerikoansche]] polletieker van de Democroatische Party. Van [[1993]] tot [[2001]] wast ie president. Van 1983 tot 1992 wast ie gouverneur van Arkansas. Vervolgens wast ie van 20 januoari 1993 tot 20 januoari 2001 president van de Verênigde Stoatn van Amerika. Ie was ipvolger van [[George H.W. Bush]] en wierd ipgevolgd deur [[George W. Bush]]. Ie is getrouwd mè polletieker [[Hillary Clinton]] (van 2009 tot 2013 minister van Buutnlandse Zoakn). == Externe koppelienge == * [https://www.britannica.com/biography/Bill-Clinton Britannica] {{DEFAULTSORT:Clinton, Bill}} [[Categorie:President van de Verênigde Stoatn]] [[Categorie:Gouverneur]] tpnhmv31zwai7b1vuojl9jbvx8fuv2i 329223 329222 2026-11-05T16:49:23Z Upgles 32078 329223 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:Portrait photograph of President Clinton in the Cabinet Room of the White House - DPLA - 4e35a22d3f055a59a609c8eff0c6a06d.jpg|thumb|Bill Clinton (1999)]] '''Bill Clinton''' (Hope ([[Arkansas]]), 19 ogustus [[1946]]) is e [[VS|Amerikoansche]] polletieker van de Democroatische Party. Van [[1993]] tot [[2001]] wast ie president. Van 1983 tot 1992 wast ie gouverneur van Arkansas. Vervolgens wast ie van 20 januoari 1993 tot 20 januoari 2001 president (nr. 42) van de Verênigde Stoatn van Amerika. Ie was ipvolger van [[George H.W. Bush]] en wierd ipgevolgd deur [[George W. Bush]]. Ie is getrouwd mè polletieker [[Hillary Clinton]] (van 2009 tot 2013 minister van Buutnlandse Zoakn). == Externe koppelienge == * [https://www.britannica.com/biography/Bill-Clinton Britannica] {{DEFAULTSORT:Clinton, Bill}} [[Categorie:President van de Verênigde Stoatn]] [[Categorie:Gouverneur]] bvq4vjf3h5dq8xpup33sm40pnr80bax 329227 329223 2026-11-05T21:05:17Z Upgles 32078 329227 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:Portrait photograph of President Clinton in the Cabinet Room of the White House - DPLA - 4e35a22d3f055a59a609c8eff0c6a06d.jpg|thumb|Bill Clinton (1999)]] '''Bill Clinton''' (Hope ([[Arkansas]]), 19 ogustus [[1946]]) is e [[VS|Amerikoansche]] polletieker van de Democroatische Party. Van [[1993]] tot [[2001]] wast ie president. Van 1983 tot 1992 wast ie gouverneur van Arkansas. Vervolgens wast ie van 20 januoari 1993 tot 20 januoari 2001 president (nr. 42) van de Verênigde Stoatn van Amerika. Ie was ipvolger van [[George H.W. Bush]] en wierd ipgevolgd deur [[George W. Bush]]. Vicepresident was [[Al Gore]]. Ie is getrouwd mè polletieker [[Hillary Clinton]] (van 2009 tot 2013 minister van Buutnlandse Zoakn). == Externe koppelienge == * [https://www.britannica.com/biography/Bill-Clinton Britannica] {{DEFAULTSORT:Clinton, Bill}} [[Categorie:President van de Verênigde Stoatn]] [[Categorie:Gouverneur]] dme8t8a9pcfxn2bxibcqcec9lhrlkkh 329249 329227 2026-11-06T10:22:49Z Upgles 32078 329249 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:Portrait photograph of President Clinton in the Cabinet Room of the White House - DPLA - 4e35a22d3f055a59a609c8eff0c6a06d.jpg|thumb|Bill Clinton (1999)]] '''Bill Clinton''' (Hope ([[Arkansas]]), 19 ogustus [[1946]]) is e [[VS|Amerikoansche]] polletieker van de Democroatische Party. Van [[1993]] tot [[2001]] wast ie president. Van 1983 tot 1992 wast ie gouverneur van Arkansas. Vervolgens wast ie van 20 januoari 1993 tot 20 januoari 2001 president (nr. 42) van de Verênigde Stoatn van Amerika. Ie was ipvolger van [[George H.W. Bush]] en wierd ipgevolgd deur [[George W. Bush]]. Vicepresident was [[Al Gore]]. Bekend van de mislukte nationoale verzekerienge teegn ziektekostn, de Lewinsky-affaire en de mislukte ofzettienge uut 't presidentschap (impeachment). Ie is getrouwd mè polletieker [[Hillary Clinton]] (van 2009 tot 2013 minister van Buutnlandse Zoakn). == Externe koppelienge == * [https://www.britannica.com/biography/Bill-Clinton Britannica] {{DEFAULTSORT:Clinton, Bill}} [[Categorie:President van de Verênigde Stoatn]] [[Categorie:Gouverneur]] 2w22j1kjpmc25tfmko7qno5vp0bwtxh 329250 329249 2026-11-06T10:42:54Z Upgles 32078 329250 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:Portrait photograph of President Clinton in the Cabinet Room of the White House - DPLA - 4e35a22d3f055a59a609c8eff0c6a06d.jpg|thumb|Bill Clinton (1999)]] '''Bill Clinton''' (Hope ([[Arkansas]]), 19 ogustus [[1946]]) is e [[VS|Amerikoansche]] polletieker van de Democroatische Party. Van [[1993]] tot [[2001]] wast ie president. Van 1983 tot 1992 wast ie gouverneur van Arkansas. Vervolgens wast ie van 20 januoari 1993 tot 20 januoari 2001 president (nr. 42) van de Verênigde Stoatn van Amerika. Ie was ipvolger van [[George H.W. Bush]] en wierd ipgevolgd deur [[George W. Bush]]. Vicepresident was [[Al Gore]]. Bekend van de mislukte nationoale verzekerienge teegn ziektekostn, de Lewinsky-affaire, de mislukte ofzettienge uut 't presidentschap (impeachment) en de mislukte vredespogienge tussn [[Israël]] en [[Palestina]]. Ie is getrouwd mè polletieker [[Hillary Clinton]] (van 2009 tot 2013 minister van Buutnlandse Zoakn). == Externe koppelienge == * [https://www.britannica.com/biography/Bill-Clinton Britannica] {{DEFAULTSORT:Clinton, Bill}} [[Categorie:President van de Verênigde Stoatn]] [[Categorie:Gouverneur]] amuvwvr38k8tu4r3pfvcrwjiyyyivyq 0 29767 329234 2026-11-06T09:13:27Z Upgles 32078 nieuw blad: [[Ofbeeldienge:|thumb|George H.W. Bush (19)]] '''George H.W. Bush''' (Milton ([[Massachusetts]]), 12 juni [[1924]] - Houston ([[Texas]]), 30 november [[2018]]) was e [[VS|Amerikoansche]] polletieker van de Republikeinsche Party. Van [[1989]] tot [[1993]] wast ie president. Van 1971 tot 1973 wast ie ambassadeur by de [[Verênigde Noaties]]. Van 1976 tot 1977 wast ie directeur van de [[CIA]]. Van 1981 tot 1989 wast ie vicepresident ounder president [[Ronald Reagan]]. Vervolge… 329234 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:|thumb|George H.W. Bush (19)]] '''George H.W. Bush''' (Milton ([[Massachusetts]]), 12 juni [[1924]] - Houston ([[Texas]]), 30 november [[2018]]) was e [[VS|Amerikoansche]] polletieker van de Republikeinsche Party. Van [[1989]] tot [[1993]] wast ie president. Van 1971 tot 1973 wast ie ambassadeur by de [[Verênigde Noaties]]. Van 1976 tot 1977 wast ie directeur van de [[CIA]]. Van 1981 tot 1989 wast ie vicepresident ounder president [[Ronald Reagan]]. Vervolgens wast ie van 20 januoari 1989 tot 20 januoari 1993 president (nr. 41) van de Verênigde Stoatn van Amerika. Ie was ipvolger van Ronald Reagan en wierd ipgevolgd deur [[Bill Clinton]]. Vicepresident was [[Dan Quayle]]. == Externe koppelienge == * [https://www.britannica.com/biography/George-H-W-Bush Britannica] {{DEFAULTSORT:Bush, George H.W.}} [[Categorie:President van de Verênigde Stoatn]] [[Categorie:Diplomoat]] qr0bcjzte4p3ljo6v9aia0dl3lv8jou 329235 329234 2026-11-06T09:20:39Z Upgles 32078 329235 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:Official portrait of President George H W Bush January 1992.jpg|thumb|George H.W. Bush (1992)]] '''George H.W. Bush''' (Milton ([[Massachusetts]]), 12 juni [[1924]] - Houston ([[Texas]]), 30 november [[2018]]) was e [[VS|Amerikoansche]] polletieker van de Republikeinsche Party. Van [[1989]] tot [[1993]] wast ie president. Van 1971 tot 1973 wast ie ambassadeur by de [[Verênigde Noaties]]. Van 1976 tot 1977 wast ie directeur van de [[CIA]]. Van 1981 tot 1989 wast ie vicepresident ounder president [[Ronald Reagan]]. Vervolgens wast ie van 20 januoari 1989 tot 20 januoari 1993 president (nr. 41) van de Verênigde Stoatn van Amerika. Ie was ipvolger van Ronald Reagan en wierd ipgevolgd deur [[Bill Clinton]]. Vicepresident was [[Dan Quayle]]. == Externe koppelienge == * [https://www.britannica.com/biography/George-H-W-Bush Britannica] {{DEFAULTSORT:Bush, George H.W.}} [[Categorie:President van de Verênigde Stoatn]] [[Categorie:Diplomoat]] 9mk8v3928q0phtsn8d1qbg1680y96he 329236 329235 2026-11-06T09:28:17Z Upgles 32078 329236 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:Official portrait of President George H W Bush January 1992.jpg|thumb|George H.W. Bush (1992)]] '''George H.W. Bush''' (Milton ([[Massachusetts]]), 12 juni [[1924]] - Houston ([[Texas]]), 30 november [[2018]]) was e [[VS|Amerikoansche]] polletieker van de Republikeinsche Party. Van [[1989]] tot [[1993]] wast ie president. Van 1971 tot 1973 wast ie ambassadeur by de [[Verênigde Noaties]]. Van 1976 tot 1977 wast ie directeur van de [[CIA]]. Van 1981 tot 1989 wast ie vicepresident ounder president [[Ronald Reagan]]. Vervolgens wast ie van 20 januoari 1989 tot 20 januoari 1993 president (nr. 41) van de Verênigde Stoatn van Amerika. Ie was ipvolger van Ronald Reagan en wierd ipgevolgd deur [[Bill Clinton]]. Vicepresident was [[Dan Quayle]]. Ie is de voader van [[George W. Bush]] (president van 2001 tot 2009). == Externe koppelienge == * [https://www.britannica.com/biography/George-H-W-Bush Britannica] {{DEFAULTSORT:Bush, George H.W.}} [[Categorie:President van de Verênigde Stoatn]] [[Categorie:Diplomoat]] b1jx6vwhik2s923kqt7watamyk4gboe 329241 329236 2026-11-06T09:48:45Z Upgles 32078 329241 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:Official portrait of President George H W Bush January 1992.jpg|thumb|George H.W. Bush (1992)]] '''George H.W. Bush''' (Milton ([[Massachusetts]]), 12 juni [[1924]] - [[Houston]] ([[Texas]]), 30 november [[2018]]) was e [[VS|Amerikoansche]] polletieker van de Republikeinsche Party. Van [[1989]] tot [[1993]] wast ie president. Van 1971 tot 1973 wast ie ambassadeur by de [[Verênigde Noaties]]. Van 1976 tot 1977 wast ie directeur van de [[CIA]]. Van 1981 tot 1989 wast ie vicepresident ounder president [[Ronald Reagan]]. Vervolgens wast ie van 20 januoari 1989 tot 20 januoari 1993 president (nr. 41) van de Verênigde Stoatn van Amerika. Ie was ipvolger van Ronald Reagan en wierd ipgevolgd deur [[Bill Clinton]]. Vicepresident was [[Dan Quayle]]. Ie was de voader van [[George W. Bush]] (president van 2001 tot 2009). == Externe koppelienge == * [https://www.britannica.com/biography/George-H-W-Bush Britannica] {{DEFAULTSORT:Bush, George H.W.}} [[Categorie:President van de Verênigde Stoatn]] [[Categorie:Diplomoat]] pmvejh2dxq8xyh3kbfrvquwxlhz8rik 329245 329241 2026-11-06T09:56:57Z Upgles 32078 329245 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:Official portrait of President George H W Bush January 1992.jpg|thumb|George H.W. Bush (1992)]] '''George H.W. Bush''' (Milton ([[Massachusetts]]), 12 juni [[1924]] - [[Houston]] ([[Texas]]), 30 november [[2018]]) was e [[VS|Amerikoansche]] polletieker van de Republikeinsche Party. Van [[1989]] tot [[1993]] wast ie president. Van 1971 tot 1973 wast ie ambassadeur by de [[Verênigde Noaties]]. Van 1976 tot 1977 wast ie directeur van de [[CIA]]. Van 1981 tot 1989 wast ie vicepresident ounder president [[Ronald Reagan]]. Vervolgens wast ie van 20 januoari 1989 tot 20 januoari 1993 president (nr. 41) van de Verênigde Stoatn van Amerika. Ie was ipvolger van Ronald Reagan en wierd ipgevolgd deur [[Bill Clinton]]. Vicepresident was [[Dan Quayle]]. Ie was de voader van [[George W. Bush]] (president van 2001 tot 2009). == Externe koppelienge == * [https://www.britannica.com/biography/George-H-W-Bush Britannica] {{DEFAULTSORT:Bush, George H.W.}} [[Categorie:President van de Verênigde Stoatn]] [[Categorie:Diplomoat]] [[Categorie:Parlementslid]] r6rk7qm69z9byig1kll7bhogs90iq2c 329246 329245 2026-11-06T10:05:45Z Upgles 32078 329246 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:Official portrait of President George H W Bush January 1992.jpg|thumb|George H.W. Bush (1992)]] '''George H.W. Bush''' (Milton ([[Massachusetts]]), 12 juni [[1924]] - [[Houston]] ([[Texas]]), 30 november [[2018]]) was e [[VS|Amerikoansche]] polletieker van de Republikeinsche Party. Van [[1989]] tot [[1993]] wast ie president. Van 1971 tot 1973 wast ie ambassadeur by de [[Verênigde Noaties]]. Van 1976 tot 1977 wast ie directeur van de [[CIA]]. Van 1981 tot 1989 wast ie vicepresident ounder president [[Ronald Reagan]]. Vervolgens wast ie van 20 januoari 1989 tot 20 januoari 1993 president (nr. 41) van de Verênigde Stoatn van Amerika. Ie was ipvolger van Ronald Reagan en wierd ipgevolgd deur [[Bill Clinton]]. Vicepresident was [[Dan Quayle]]. Bekend van de Golveôorlog ([[1990]]-[[1991]]) teegn de [[Irak]]eesche president [[Saddam Hoessein]]. Ie was de voader van [[George W. Bush]] (president van 2001 tot 2009). == Externe koppelienge == * [https://www.britannica.com/biography/George-H-W-Bush Britannica] {{DEFAULTSORT:Bush, George H.W.}} [[Categorie:President van de Verênigde Stoatn]] [[Categorie:Diplomoat]] [[Categorie:Parlementslid]] t5ur4jaxz863txazeqthlfslmieu0me 329247 329246 2026-11-06T10:09:46Z Upgles 32078 329247 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:Official portrait of President George H W Bush January 1992.jpg|thumb|George H.W. Bush (1992)]] '''George H.W. Bush''' (Milton ([[Massachusetts]]), 12 juni [[1924]] - [[Houston]] ([[Texas]]), 30 november [[2018]]) was e [[VS|Amerikoansche]] polletieker van de Republikeinsche Party. Van [[1989]] tot [[1993]] wast ie president. Van 1971 tot 1973 wast ie ambassadeur by de [[Verênigde Noaties]]. Van 1976 tot 1977 wast ie directeur van de [[CIA]]. Van 1981 tot 1989 wast ie vicepresident ounder president [[Ronald Reagan]]. Vervolgens wast ie van 20 januoari 1989 tot 20 januoari 1993 president (nr. 41) van de Verênigde Stoatn van Amerika. Ie was ipvolger van Ronald Reagan en wierd ipgevolgd deur [[Bill Clinton]]. Vicepresident was [[Dan Quayle]]. Bekend van de Golfoorloge ([[1990]]-[[1991]]) teegn [[Irak]]. Ie was de voader van [[George W. Bush]] (president van 2001 tot 2009). == Externe koppelienge == * [https://www.britannica.com/biography/George-H-W-Bush Britannica] {{DEFAULTSORT:Bush, George H.W.}} [[Categorie:President van de Verênigde Stoatn]] [[Categorie:Diplomoat]] [[Categorie:Parlementslid]] 6bj2hcaawhoume4dyauzla1qtyahvd0