Calbayog

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="war">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>warwiki</dbname>
    <base>https://war.wikipedia.org/wiki/Syahan_nga_Pakli</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.9</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Medya</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Pinaurog</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Hiruhimangraw</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Gumaramit</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Hiruhimangaw hiton gumaramit</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Hiruhimangraw hiton Wikipedia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Paypay</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Hiruhimangraw hiton paypay</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MedyaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Hiruhimangraw hiton MedyaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Batakan</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Hiruhimangraw hiton batakan</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Bulig</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Hiruhimangaw hiton bulig</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kaarangay</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Hiruhimangraw hiton kaarangay</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Calbayog</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20</id>
    <revision>
      <id>7783806</id>
      <parentid>7781600</parentid>
      <timestamp>2026-07-06T04:05:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-38373-92</username>
        <id>67904</id>
      </contributor>
      <comment>/* Mga Malls */ Radyo Sincero Calbayog</comment>
      <origin>7783806</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27612" sha1="a68fdtkpp4s0b9xywl8inm552r8jcmi" xml:space="preserve">{{Infobox panimungto
| name                  = Calbayog
| official_name         = Syudad han Calbayog
| native_name           = Syudad san Calbayog
| native_name_lang      = war
| image_skyline         = Calbayog from above.jpg
| image_alt             =
| image_caption         = 
| image_flag            = Calbayog flag.png
| flag_size             = 120x60px
| flag_alt              =
| image_seal            = Calbayog Samar.png
| seal_size             = 100x80px
| nickname              = Syudad han mga Umpas
| motto                 =
| image_map             = Ph locator samar calbayog.png
| map_alt               =
| map_caption           = Mapa han [[Samar]] nga nagpapakita han Siyudad han Calbayog
| coordinates           = {{PH wikidata|coordinates}}
| subdivision_type      = Nasod
| subdivision_name      = {{flag|Pilipinas}}
| subdivision_type1     = Rehiyon
| subdivision_name1     = [[Sinirangan nga Kabisay-an]] (Region VIII)
| subdivision_type2     = Lalawigan
| subdivision_name2     = [[Samar]]
| parts_type            = Mga Barangay
| parts_style           = para
| p1                    = 157
| established_title     = Gintukod
| established_date      = 1785
| established_title1    = Nagin syudad
| established_date1     = Oktubre 16, 1948
&lt;!-- government type, leaders --&gt;
| government_footnotes    = &lt;!-- for references: use &lt;ref&gt; tags --&gt;
| government_type         = 
| leader_title          = Mayor
| leader_name           = ''Bacante''
| leader_party          = LP
| leader_title1         = Bise Mayor
| leader_name1          = Diego P. Rivera (NP)
| total_type             = Total
| area_footnotes         = 
| area_total_km2         = 880.74
| area_urban_km2         = 42.85
| elevation_m        =
| population_demonym = Calbayognon
| population_footnotes    = 
| population_total        = 183,851
| population_as_of        = 2015
| population_density_km2  = auto
| population_note        =
| timezone               = PST
| utc_offset             = +8
| postal_code_type       = ZIP code
| postal_code            = 6710
| area_code_type         = Dialing code
| area_code              = +63(0)55
| blank_name_sec1        = Income class
| blank_info_sec1        = 1st City Income Class
| blank1_name        = PSGC
| blank1_info        = 086003000
| blank_name_sec2        = Electorate 
| blank_info_sec2        = 110,028 nga manboboto base sa 2016
| website                = www.calbayog.gov.ph
| footnotes              = 
}}

An '''Syudad san Calbayog''' ([[Winaray|ha iba nga klase hin Winaray]]: '''Syudad han Calbayog''', [[Sinugboanon|Sinugboanon]]: ''Dakbayan sa Calbayog'', [[Ininglis]]: ''Calbayog City''; [[Tinag-alog|Tinag-alog]]: ''Lungsod ng Calbayog'') usa ka ika-syahan nga klase nga [[syudad Pilipinhon|syudad]] san [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] san [[Samar]] sa [[Sinirangan nga Kabisay-an]] nga rehiyon san [[Kabisay-an]] sa [[Pilipinas]].  Sumala san census san tuig [[2015]], an Calbayog mayda populasyon nga 183,851 ka tawo sa  37,395 nga mga panimalay.

An calbayog an pantulo nga pinakadako nga syudad ha Pilipinas. Amo an ika-syahan nga gin-crown na syudad ha Samar ngan pan-19 nga syudad ha Pilipinas. Amo an pantulo nga pinaka ''populated'' ha Sinirangan ng Kabisay-an nga rehiyon nga it pinaka ''populated'' sa isla san Samar, ini nga syudad mismo an nasakop han 23.5% san populasyon san lalawigan san Samar. Natutunga an Calbayog sa tutulo nga ''major districts'' : Calbayog, Tinambacan ngan Oquendo.

== Tinikangan ==
An Calbayog nagtikang komo usa nga barangay sa daplin san Salog Oquendo san mga 1600. Usa an siyudad san Calbayog sa mga gudti na bungto sa puro san Samar nga amo an gin-istaran san mga Heswita na mga misyonaryo. Usa san mga syahan nga padre nga nag-ukoy dinhi amo si [[Francisco Ignacio Alcina|Padre Francisco Ignacio Alzina]], usa nga Heswita nga misyonaryo nga nagsurat san Historia de las Islas Visayas (Kasaysan san Kapuropud'an nga Bisaya). Usa san mga basahon ngan impormasyon gikan sa mga Heswita kay an syahan nga pagtawag san siyudad nga Ibatan ngan Jibatang (Hibatang). Tikang sa mga impormasyon san tuig san 1739, an ngaran na Calbayog kay una nga nabatian. 

An syahan nga barangay san Calbayog amo an Barangay Anislag. Ginbalhin an bungto tikang sini nga barangay. Katapos sin usa pa nga pagbalhin an mga tawo dida nagpili pag-ukoy sin lugar nga tinatawag ''Tabok''.

Duha an bersyon nga kon diin nagtikang an ngaran nga ''Calbayog''. Siring san iba nga tikang daw an ngaran sa kahoy nga tinatawag na ''Bayog'' nga masurong dida sa Baranggay Tabok.

Sumala san ikaduha nga bersyon kon diin nagtikang an ngaran nga ''Calbayog'' nagtikang daw tikang sin sayop nga pag-intinde san mga Kastila san pamulong nga ''Kan Bayog''. Sumala san opisyal na kasaysayan san syudad, an mga tawo nag-aagi-agi sin lugar nga gintatag-iyahan hin tawo nga an ngaran si Bayog. Mayda tawo nga ginpaki-anhan san mga Kastila kon ano an ngaran san lugar. Gasi san tawo nga ginpapaki-anhan siya kon diin siya tikang ngan nagbaton siya nga ''tikang kan Bayog''. Amo nga ginsurat san mga Katsila an ngaran nga lugar nga ''Kan Bayog'' nga nahimo tungod sin damo nga sayop sa pagluwas nga ''Calbayog''.

An Calbayog kay usa nga bungto san panahon san mga Espanyol. Mayda ini damo nga mga baryo, ngan an may pinakadako na populasyon kay gintatawag nga visitas. Dumako pa an Calbayog, nagtikang san pagiging visita hasta san naging pueblo o bungto. Ginhimo siya nga lain nga bungto san 1785. Sa panahon san mga Amerikano an Calbayog ginhimo nga sentro san Simbahan Katolika Romana pinaagi sa paghimo sa diosesis san Samar nga ginpamunoan sin Arzobispo sa Calbayog sa 10 Abril 1910. An kapadian san singbahan san Calbayog kay nag-atiman san espiritwal nga panginginahanglan san mga tawo nga naukoy sa Calbayog, sa bungto san Sta. Margarita, Sto. Niño ngan Almagro. San urhi nga bahin san ika-19 ka siglo, an iba nga mga visitas kay naging poblaciones san nagkaada sin damo nga bag-o nga baryo sa Calbayog. Ini na mga baryo kay an Caybago (yana kay Oquendo), Sta. Margarita, Weyler (yana kay Tinambacan) ngan an Sto. Niño.

&lt;ref&gt;&lt;nowiki&gt;http://calbayogko.tripod.com/id1.html&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt;San 1878, gin-atake an Calbayog sin usa nga epidemya nga cholera, kun diin namatay an haros tunga san papulasyon san bungto. Napiritan nga umiwas si Padre Sebastian Cordova, Cura Parroco san Calbayog sadto nga anahon, para igsalbar iya kalugaringon kun diin bungyod niya si Biktoy na nga usa nga sacristan sadto na mga panahon. Sa Manila, nagtrabaho si Biktoy sugad san usa nga estudyante nga nagseserbe liwat sa kumbento nga diri ginpapabay-an iya pag-aram. Kahuman san iya pagtapos sa pag-aram, iginrekomenda siya ni Padre Cordova para magtrabaho sa kasundalohan san mga Espanyol. Nag-baro siya ngan ginkarawat pagka-''corporal''. Kahuman san usa ka-tuig kay humataas an iya estado ngan nagin ika-duha nga tenyente sa ''infantry battalion'' san kasundaluhan san mga Espanyol. An una niya nga lugar kun diin hiya nagserbe kay ha rehiyon san Visayas. Usa ini hiya yana nga bayani sa siyudad san Calbayog, si Sr. Don. Benedicto P. Nijaga.

San panahon sn mga Amerikano, nagin kilala an Calbayog tungod hin politika ngan relihiyon. An pagiging kilala san siyudad tungod san politika ngan relihiyon kay tikang san mga tawo sa Samar ngan Leyte na nag-aram sa Colegio-Seminario de San Vicente de Paul (yana Christ the King College ngan st. Vicnent de Paul Seminary) nga natukod san 1905 ngan an La Milagrosa Academy nga natukod san 1911. An duwa nga eskwelahan kay ginpapadalagan hin mga kapadian ngan mga madre.

Usa san mga matinud-anon na natabo sa siyudad san Calbayog kay an pagtukod san diocesan tungod san ''Papal Bull'' ni Santo Papa Pius X. An diocese kay ginbubuo san mga puro san Samar ngan Leyte. Calbayog an naging sentro san diocese. ''Republic Act No. 328'', kilala liwat nga ''Charter of the City of Calbayog'' kay napirmahan na batas san ika-kinse san Hulyo, 1948 san dati nga president nga si Elpidio Quirino. An pagiging siyudad san Calbayog ngan an una nga mga opisyales san Calbayog kay gin-inagurahan san ika-16 san Oktubre, 1948.

== Ekonimiya ==
An siyudad san Calbayog an usa san mga ginkikilala nga komersiyal, industriyal ngan sentro san pagpangisda sa probinsya san Katundan san Samar ngan usa san mga ginkikita nga tigre sa mga urban nga siyudad san Rehiyon Otso. An buhis dida san tuig san 2014 kay umabot sa 77 ka-milyon, kun diin naging ika-tulo ini siya nga may pinakadako na ''income'' sa bug-os na rehiyon 8. Calbayog an nangunguna san kalakaran san kopras ngan abaka sa probinsya san rehiyon. Usa giyap ini siya nga nangunguna sa paghihimo sin ''Coconut Oil'' o mas kilala nga asayti o mayon sa siyudad.

Mayda yana katorse nga bangko sa siyudad san Calbayog, inin kay an ''RCBC, PNB, Greenbank, Eastwest Rural Bank, UCPB, CitySavings Bank, Rural Bank of Calbayog City, Landbank, OK Bank, MetroBank'' ngan '' Asia United Bank''.

== Agrikultura ==
An sakop san katunaan san Calbayog kay gintutunga sa agrikultura ngan pag-uuma o pagsasaka. Natutunga an pan-agrikultura na tuna sa produksiyon, tanuman'', protection land,'' mangrove, ''severe erosion area,'' ngan ''watershed forest reserve''. An igintuturing nga kagurangan kay igintutunga pa sa kagobaan, pagtrotroso, tanuman ngan ''protection areas.''

An pinakadako na parte o an 57,654.07 ka-hektarya o 63.85% san katunaan san Calbayog kay gingagamit para sa agrikultura samtang an 32,645.93 ka-hektarya o 36.15% kay para sa kagurangan. Kadam-an san mga produkto sa siyudad kay kopra, abaka, humay, mga gulay, mais, duma, prutas, kawayan, ngan nipa na may kadamo nga 28,330.428.

===Pangingisda ===
An Calbayog kay nagbabaligya o nag-ieksport sin isda ngan iba pa na lamang dagat. An pangingisda kay may dako na bulig sa ekonomiya san siyudad san Calbayog. Pipira sini na mga igin-ieksport kay an sardinas, ''mackerel'', pusit, pasayan, alimango o masag, ''shells'', tilang ngan iba pa.

Iba-iba nga klase giyap san pag proseso san mga isda sugad san ''smoking'' (tinapa), pag-aasin ngan pagbubulad an ginhihimo san pipira nga gudti na mga industriya sa local na siyudad san Calbayog. An mga presko nga dakop kay igin-ieksport sin dagkuan sa kada-adlaw sa bug-os na nasod. An kabug-usan san katubigan san Samar na mayda ''fishing ground'' na 1, 198 ''square miles (3,100 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)'' kay usa san mga pinaka-importante nga ginkukuhaan san pan-agrikultura ngan ''maritime fish farming activities''.

An mga katubigan sugad san busay kay usa giyap san mga ginpapa-upay san siyudad kay ini an ginkukuhaan sin gintatawag na ''Potable Drinking Water'' sa siyudad. Ini nga dam kay igingagamit san NAWASA ngan iginpapa-''develop'' para gamiton para maging kuhaan san kuryente pinaagi san ''water turbine electric generator.'' Samtang mas damo an panginginahanglan san komunidad san tubig para paglimpyo, pangamit sa pan adlaw-adlaw, pansaribo sin tanum, ngan irigasyon, mas dako an kikinahanglanon nga kapasisad para sa kuryente.

=== Bahandi sa Kagurangan ===
An katunaan san kagurangan kay mayda 6,327.91 ''hectares'' o hektarya. An Happy Valley ngan Seven Hills an mga mulupyo nga may mga produkto sugad san rattan, nito, kugon, kawayan ngan iba pa. Ini na mga produkto kay mayaman sa siyudad san Calbayog, sakto para pan-eksport.

Iginpahayag san mga opisyales san Calbayog na nagtitikaguti na an katunaan san kagurangan san siyudad.

== Heograpiya ==
San tuig 2007, an sukol san bug’os nga syudad kay umabot san 88,047 ka hektarya nga 0.29% san bugos na sukol san Pilipinas, 3.79% san bugos na sukol san rehiyunal, 6.12% san bugos na sukol san Samar, ngan 14.56% san bugos nga sukol sa probinsya.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archived copy |url=http://nap.psa.gov.ph/activestats/psgc/listprov.asp |access-date=2019-04-26 |archive-date=2018-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180728200239/http://nap.psa.gov.ph/activestats/psgc/listprov.asp |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archived copy |url=http://nap.psa.gov.ph/activestats/psgc/province.asp?regName=REGION+VIII+(Eastern+Visayas)&amp;regCode=08&amp;provCode=086000000&amp;provName=SAMAR%20(WESTERN%20SAMAR) |access-date=2019-04-26 |archive-date=2016-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160718072212/http://nap.psa.gov.ph/activestats/psgc/province.asp?provCode=086000000&amp;provName=SAMAR+(WESTERN+SAMAR)&amp;regCode=08&amp;regName=REGION+VIII+(Eastern+Visayas) |url-status= }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archived copy |url=http://www.denr.gov.ph/news-and-features/latest-news/55-land-resources.html |access-date=2019-04-26 |archive-date=2019-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190426074025/https://denr.gov.ph/news-and-features/latest-news/55-land-resources.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Kwarenta porsyento san katunaan san syudad an mga kapatagan ngan mga bukid nga may kataasun nga naabot 5 hasta 20 metros ibabaw san dagat. Puro mga batuhon nga kabukiran an nahihisalin nga katunaan na naabot 300 hasta 700 metros ibabaw san dagat. Deri urog an pagbaha sa syudad tungod san mga salog nga naawas tikadto sa dagat.

=== Klima ===
Nakakaabat an syudad sin pito nga duru-dilain nga hangin: Amihan (northeastwind), Timog (southwind), Habagat (southwestwind), Canaway (northwest wind), Cabunghan (east wind), Dumagsa (southeast wind) ngan Salatan (west wind).   

May maupay nga pagbahin-bahin an pag-uran sa syudad sa bug’os na tuig. Labot san bulan san Febrero tikadto Mayo kun diin kaurugan mapaso ngan mamara an syudad. Talagsahun la an paguran nga makusog sa syudad ngan an pinakahataas nga na lista nga pag-uran kay naabot sin 267 millimetros kada oras. Tungod sine nahihimo an Calbayog nga maupay nga lugar para sa pag-agrikultura.

== Pagbahin sa Syudad ==
Ginbabahin sa tolo ka distrito an 157 nga barangay san syudad.

=== Distrito san Calbayog === 
Nakabutang sa may sidlangan ngan salatan san syudad ine nga distrito ngan amo ine an sentro san komersyo san bug’os nga syudad. Distrito san Oquendo ngan Tinambacan an utlanan sine sa norte, municipalidad san Santa Margarita sa salatan, ngan Matuguinao sa may sidlangan. May ada 84 nga barangay sine nga distrito ngan molupyo nga naabot 103,051 (2015 census) ngan sukol san tuna nga 446.6 kilometro kwadrado.

&lt;table border=0&gt;&lt;tr&gt;
&lt;td valign=top&gt;
* Acedillo
* Aguit-itan
* Alibaba
* Anislag
* Awang East
* Awang West
* Bagacay
* Bagong Lipunan
* Balud
* Basud
* Bontay 
* Buenavista 
* Cacaransan	
* Cagbanayacao
* Cagboborac
* Cagsalaosao
* Cahumpan
&lt;/td&gt;&lt;td valign=top&gt;
* Calocnayan
* Canhumadac
* Capoocan
* Carayman
* Carmen
* Central
* Cogon
* Dagum 
* Dinawacan
* Esperanza
* Gabay
* Gadgaran
* Gasdo
* Geraga-an	
* Guimbaoyan Norte
* Guimbaoyan Sur
* Guin-on
&lt;/td&gt;&lt;td valign=top&gt;
* Hamorawon
* Helino
* Hibabngan
* Hibatang	
* Higasaan	
* Himalandrog	
* Jacinto	
* Jimautan
* Kalilihan
* Kilikili
* La Paz
* Langoyon
* Lonoy
* Looc
* Mabini I
* Mancol	
* Matobato
&lt;/td&gt;&lt;td valign=top&gt;
* Maybog
* Maysalong
* Migara
* Naga
* Naguma
* Navarro
* Nijaga
* Obrero
* Olera
* Osmeña
* Pagbalican
* Palanas
* Palanogan
* Panonongan
* Patong
* Payahan
* Pinamorotan
&lt;/td&gt;&lt;td valign=top&gt;
* Rawis
* Rizal I ngan Sitio Caballero
* Roxas I
* Salvacion
* San Antonio
* San Isidro
* San Jose
* San Policarpio
* Saputan
* Sinantan
* Tabawan
* Tanval
* Tapa-e
* Tigbe
* Trinidad	
* Victory
* Villahermosa
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;

=== Distrito san Tinambacan ===
Utlanan san syudad sa norte an distrito san Tinambacan. Ine nga distrito may ada utlanan sa norte nga municipalidad san San Isidro, N. Samar, distrito san Calbayog sa salatan, ngan distrito san Oquendo sa may sidlangan. May ada 27 na barangay ngan molupyo nga naabot 46,157 (2015 census) ngan sukol san tuna nga 182.9 kilometro kwardado.

&lt;table border=0&gt;&lt;tr&gt;
&lt;td valign=top&gt;
*Amampacang
*Ba-ay	
*Bante	
*Bantian
*Binaliw
*Bugtong
&lt;/td&gt;&lt;td valign=top&gt;
*Caglanipao Sur
*Cagmanipes Norte
*Cagmanipes Sur
*Cagnipa
*Cag-olango
*Cangomaod
&lt;/td&gt;&lt;td valign=top&gt;
*Danao I
*Danao II
*Malaga
*Malajog
*Malayog
*Malopalo
&lt;/td&gt;&lt;td valign=top&gt;
*Manguino-o
*Marcatubig
*Peña
*Saljag
*San Joaquin
*Tinambacan Norte
&lt;/td&gt;&lt;td valign=top&gt;
*Tinambacan Sur
*Tinaplacan
*Tomaliguez
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;

=== Distrito san Oquendo ===
Nakabutang sa may norte ngan sidlangan an distrito san Oquendo. Utlanan sine sa norte an municipalidad san Lope de Vega, distrito san Calbayog sa salatan, municipalidad san Silvino Lobos sa sidlangan, ngan distrito san Tinambacan sa katundan. May ada 46 nga barangay ngan molupyo nga naabot 34,643(2015 census) ngan sukol san tuna nga 251.2 kilometro kwadrado.

&lt;table border=0&gt;&lt;tr&gt;
&lt;td valign=top&gt;
* Baja
* Bayo	
* Begaho
* Cabacungan
* Cabatuan	
* Cabicahan
* Cabugawan
* Cag-anahaw
* Cag-anibong
&lt;/td&gt;&lt;td valign=top&gt;
* Cagbayang
* Cagbilwang
* Capacuhan
* Catabunan
* Caybago
* Dawo
* De Victoria
* Dinabongan
* Dinagan
&lt;/td&gt;&lt;td valign=top&gt;	
* Hugon Rosales
* Jose A. Roño	
* Lapaan
* Libertad	
* Limarayon
* Longsob	
* Mabini II	
* Macatingog
* Mag-ubay
&lt;/td&gt;&lt;td valign=top&gt;
* Mantaong
* Manuel Barral Sr.
* Mawacat	
* Nabang
* Obo-ob
* Oquendo	
* Panlayahan
* Panoypoy
* Pilar
&lt;/td&gt;&lt;td valign=top&gt;
* Quezon
* Rizal II
* Roxas II
* San Rufino
* Sigo	
* Sinidman Occidental
* Sinidman Oriental
* Talahiban
* Tarabucan
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;

== Populasyon ==

=== Demograpiya ===
Sumala sa datos san Agosto 1, 2015 census, mayda molupyo an Calbayog nga naabot 183,851 ka tawo nga nahimo san 23.6% san bug’os na populasyon san probinsya san 

Samar.&lt;ref&gt;https://psa.gov.ph/content/highlights-philippine-population-2015-census-population&lt;/ref&gt;

=== Yinaknan ===
Sa mga mag-urukoy sa Calbayog, 80% an nayakan gamit an Waray-waray, 15% an mga Cebuano, 2% and mga Tagalog, 1% an mga Masbantenyo ngan an salin nga 2% nga iba-iba na nga yinaknan. Inglis ngan Tagalog an urog nga gingagamit pag-abot sa komersyo ngan edukasyon.

=== Rehiliyon ===
Kilala an kaurugan san mga taga Calbayog nga mga Romano Katoliko ngan may ada na Diocese an Calbayog tikang pa san tuig 1910 tikang san pagbulag sa Diocese san Cebu.

May ada liwat lain nga mga kristyano sa syudad ngan may presensya san mga Muslim.

== Imprastraktura ==

=== Yutiliti ===

==== Tubig ngan Kalimpyuhan ====
Ginbutang san Sangguniang Panlungsod san syudad san Calbayog an Calbayog City Water District (CCWD) pinaagi san Resolution No.169 sadto na Hulyo 22, 1986 na magkakapot san paghatag san tubig sa syudad. Sugad san tuig 2017, gingagamit an Salog san Hamonini ngan busay san Pasungon nga tinikangan san tubig&lt;ref&gt;http://ccwd.gov.ph/About%20us.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181125030807/http://ccwd.gov.ph/About%20us.html |date=2018-11-25 }}&lt;/ref&gt;. An Dawu interior sa Danao, nga usa na tirukan tubig nga ginhimo para sa CCWD harani sa Malajog. Gintindog an dam para sa irigasyon sa mga harani na barangay sugad san Pilar ngan Dawu. Mahal ngan daku ura ura an dam nga gintindog sa may Oquendo tungod kay nagamit sin tubig tikang sa salog ngan gingagastusan sin dako para san pagputli san tubig. Ginkokonekta an mga daan nga tubo san CCWD sab ago na dam. Damo liwat firetruck hydrant an makikit’an sakob san syudad.

==== Kuryente ====
Makikit’an an Samar I Electric Cooperative, Inc. (SAMELCO I) sa Calbayog. May ada ine tolo nga gugti na istasyon na gintatagan enerhiya tikang sa Tongonan Geothermal Energy pinaagi san National Grid Corporation of the Philippines (NGCP) tikadto sa labaw nga opisina sa Carayman&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archived copy |url=http://www.nea.gov.ph/region8 |access-date=2019-04-26 |archive-date=2019-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190426074015/http://www.nea.gov.ph/region8 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archived copy |url=http://www.erc.gov.ph:8099/DUandRCO/ViewDetails/232 |access-date=2019-04-26 |archive-date=2019-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190421060755/http://www.erc.gov.ph:8099/DUandRCO/ViewDetails/232 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. Human, ginbabahin an 3600 voltahe san kuryente tikang sa Tongonan tikadto sa duha nga gugti na istasyon nga makikitan sa Erenas, San Jorge, Samar ngan sa Lonoy, Oquendo, Calbayog, Samar. Ine nga duha nga gugti na istasyon kaya an kapasidad nga 5 Megawatts pero an Area 1 sa Capoocan, Calbayog, Samar, may kapasidad nga 15 Megawatts. An istasyon san Lonoy amo an ika-duha nga natatagan san kuryente ngan gintatawag nga Area 2 ngan an Erenas an Area 3.&lt;br /&gt;

== Panlawas ==
Lista san mga Hospital

* St. Camillus Hospital
* Calbayog District Hospital
* OLPHI (Our Lady of Porziuncula Hospital Incorporated)
* Adventist Hospital

== Edukasyon ==

=== Univercidad ngan Collegio ===

* Northwest Samar State University
* ACLC Computer College
* Christ the King College
* STI Education Center
* Samar College of Science and Technology
* Seminario San Vicente de Paul

=== Elementaria ngan Secondaria &lt;ref&gt;http://depedcalbayog.ph/sch&lt;/ref&gt; ===

* Christ the King College
* Calbayog City National High School
* Carayman National High School
* Bagacay Integrated School
* Rafael Lentejas Memorial School of Fisheries (Tinambacan Campus)
* La Milagrosa Academy
* Calbayog Pilot Central School
* Calbayog City SPED Center
* Calbayog East Central School
* Calbayog Christian Faith Academy
* St. Augustine International School
* San Joaquin National High School
* San Joaquin Central School
* San Policarpo National High School
* San Policarpo Central School
* STI Calbayog Senior High School
* Trinidad National High School (Tomaligues Annex Campus)
*Trinidad National High School
* Trinidad Central Elementary School
* Tarabucan National High School
* Mag-ubay National High School
* Oquendo National High School
* Tabawan Integrated School

== Mga Pasyadahan ==

====Katedral nira San Pedro ngan Pablo====
An Katedral nira San Pedro ngan Pablo (Iningles: ''Sts. Peter and Paul Cathedral'') kay gin-tukod sadto na 1800s na amo naging sentro na simbahan san bag-o na Diocese san Calbayog&lt;ref&gt;https://en.wikipedia.org/wiki/Roman_Catholic_Diocese_of_Calbayog&lt;/ref&gt; sadtong 1910. Ginkilala nga pinakaharandon nga simbahan san Samar an Katedral nira San Pedro ngan Pablo kay gin-tukod tas gin-upay san pag-agi san mga kapanuhan. An simbahan ay may halo nga daan tas bag-o nga materyales. An daan nga simboryo (dome) pati na an madakmol nga pader an amo nala nahibilin sadto pa san pinaka orihinal nga simbahan sadto san panahon san Espanyol. An pag impluwensiya san Espanyol ay nag kaada sin epekto san aton klase nga pag tukod yana. An mga materyales nga gin-gamit tikang pa sa Malajog.

====Nijaga Park====
An Nijaga Park an pinakadako-i nga pasyadahan san siyudad. Gin-ngaran an Nijaga Park tungod san lokal nga bayani nga si Benedicto Nijaga. Makikit-an an Nijaga Park dapit sa may salog nga nagtutunga san bungto tas an mga barangay san Calbayog. Mayda liwat makikit-an nga replica san Bangon Falls tapos an monumento san aton bayani nga si Jose Rizal ay makikit-an liwat sa Nijaga Park.

====Sacred Heart (Julio Cardinal Rosales) Plaza====
Tabok san simbahan nga Katedral nira San Pedro ngan Pablo ay makikit-an an Sacred Heart Plaza harani sa balay sin siyudad. Ini nga plaza aada an imahe san Sacred Heart (Sagrado o Baraan nga Kasingkasing) kun diin nahihinabo danay an mga banal o baraan nga panitabo. Ika-Nobyembre san 2013 nagkaada an plaza usa nga fountain sa butnga mismo it lugar nga may maupay nga dekorasyon sa iyang palibot.

====Calbayog Zipline and the Malajog Ridge Nature Park====
An Calbayog Zipline an usa sa pinakamaupay na dapat pasyadahan kay amo ini an zipline na natabok ka sa gutiay na isla na makikit-an sa tabok san Malajog Beach. Matikang san usa na bundok san Malajog matabok san dagat pakadto sa isla kasunod sito an musakay san baluto pabalik sa pampang. An Malajog Ridge Nature Park naman ay dida nakatukod sadto an daan na simbahan na ginhimo gamit san bato nga an ngaran St. Peter and Paul Basilica (kun igbinisaya Basilika nira San Pedro ngan Pablo) san Calbayog.

====Guinogo-an Cave====
Makikit-an sa Barangay Longsob sa distrito san Oquendo, 30 ka-minutos na byahe pakadto Cabugawan tas mubaktas 50 ka-minuto pakadto sa lungib.

====Mapaso Hot Spring====
Makikit-an sa Barangay Rizal II sa distrito san Oquendo, 30 ka-minutos na byahe tapos 15 ka-minutos na pagbaktas pakadto. Damo pokot (fresh crustaceans) an makikit-an didto tungod san mataas nga temperatura san tubig.

====Bangon-Bugtong Falls====
Usa sa pinaka-aram na busay san Calbayog kay an Bangon-Bugtong Falls na makikit-an sa Barangay San Joaquin. An Bangon Falls ay usa sa mga kilala at maupay na pasyadahan sa tanan na busay san siyudad tungod san iya mala-dakila na itsura labi na an mahagkot na tubig na naagos sa igbaw san bundok. Diri la na usa ini siya na maupay pasyadahan, amo liwat an gin-kukuhaan siyahan na pangabuhi san mga taga didto.

====Tabokno Falls====
Makikit-an sa Barangay Cagbayang san Oquendo District, usa ka oras nga byahe tikang sa siyudad tas 40 ka-minuto na pagbaktas.

====Danao Cave====
Makikit-an sa Danao, katorse kakilometro pakanluran san siyudad san Calbayog. Urogan damo makikit-an nga klase san halas pati mga paniki.

====Pan-as Falls====
Makikita sa Barangay Pilar, usa ka oras nga byahe tikang siyudad tapos usa pa ka oras nga pagbaktas pakadto. Usa liwat ini nga pangunahing source san mga taga didto gamit sa ira pan adlaw adlaw na pamumuhi.

== Kultura ==

*'''Sarakiki-Hadang Festival'''
*'''Karakol'''
*'''Adlaw san Calbayog'''
*'''Calbayog Ko'''

== City seal of Calbayog ==

=== Blazon of the arms ===
Quarterly Orange and Azure (blue); 1st a rope Argent (white); 2nd a Cross and Bishop's staff Argent (white); 3rd in middle chief a pair of shells Or (yellow), three fishes Argent (white) from fess point down to nombril point, and barry wavy Argent (white); 4th a Coconut tree proper (natural color) upon ground Vert (green).
=== Symbolism ===

*'''Rope''' : Stands for the abaca industry in the city.[[Paypay:Calbayog City seal.svg|thumb]]
*'''Cross and Bishop's Staff''' : Represents the Diocese of Calbayog.
*'''Shells and Fishes''' : Stands for the shell and fishing industry in the city.
*'''Coconut Tree and Rice Fields''' : Symbolizes the major products of Calbayog.

&lt;br /&gt;
==Mga Malls==
*CityMall Calbayog 
*Robinsons Place Calbayog
*SM Center Calbayog

==Mga Radyo== 
*DYOG 882 kHz Radyo Pilipinas Calbayog 
*DYIH 1476 kHz Radyo Sincero Calbayog (Audiovisual Communicators, Inc. ug ABJ Radio Broadcasting System Corporation)

==Mga pinambasaran==
{{reflist}}

==Kitaa Gihapon==
*[[Alkalde san Calbayog]]
*[[Birisitahon sa Calbayog]]

==Mga Sumpay sa Gawas==

*[http://www.batch2006.com/visit_calbayog.htm Calbayog, Samar bag-o nga mga litarato] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070312015330/http://www.batch2006.com/visit_calbayog.htm |date=2007-03-12 }}
*[http://www.icalbayog.com/ icalbayog interactive nga proyekto para san mga Calbayognon] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070310214029/http://www.icalbayog.com/ |date=2007-03-10 }}
*[http://calbayog.lgu-ph.com/ Website mahitungod san Syudad san Calbayog] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051125015449/http://calbayog.lgu-ph.com/ |date=2005-11-25 }}
*[https://web.archive.org/web/20031209072149/http://members.fortunecity.com/ruel1/calbayogko Calbayog Ko nga Websayt]
*[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }}
*[http://www.t-macs.com/kiso/local/ 2000 Philippine Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050923180448/http://www.t-macs.com/kiso/local/ |date=2005-09-23 }}

* 
{{Samar2}}


[[Kaarangay:Calbayog| ]]</text>
      <sha1>a68fdtkpp4s0b9xywl8inm552r8jcmi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>7783807</id>
      <parentid>7783806</parentid>
      <timestamp>2026-07-06T05:02:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-38373-92</username>
        <id>67904</id>
      </contributor>
      <comment>/* Mga Radyo */ DYNR News</comment>
      <origin>7783807</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27669" sha1="s3qyg1d0x9fpkluc3cpgnszw2abwoef" xml:space="preserve">{{Infobox panimungto
| name                  = Calbayog
| official_name         = Syudad han Calbayog
| native_name           = Syudad san Calbayog
| native_name_lang      = war
| image_skyline         = Calbayog from above.jpg
| image_alt             =
| image_caption         = 
| image_flag            = Calbayog flag.png
| flag_size             = 120x60px
| flag_alt              =
| image_seal            = Calbayog Samar.png
| seal_size             = 100x80px
| nickname              = Syudad han mga Umpas
| motto                 =
| image_map             = Ph locator samar calbayog.png
| map_alt               =
| map_caption           = Mapa han [[Samar]] nga nagpapakita han Siyudad han Calbayog
| coordinates           = {{PH wikidata|coordinates}}
| subdivision_type      = Nasod
| subdivision_name      = {{flag|Pilipinas}}
| subdivision_type1     = Rehiyon
| subdivision_name1     = [[Sinirangan nga Kabisay-an]] (Region VIII)
| subdivision_type2     = Lalawigan
| subdivision_name2     = [[Samar]]
| parts_type            = Mga Barangay
| parts_style           = para
| p1                    = 157
| established_title     = Gintukod
| established_date      = 1785
| established_title1    = Nagin syudad
| established_date1     = Oktubre 16, 1948
&lt;!-- government type, leaders --&gt;
| government_footnotes    = &lt;!-- for references: use &lt;ref&gt; tags --&gt;
| government_type         = 
| leader_title          = Mayor
| leader_name           = ''Bacante''
| leader_party          = LP
| leader_title1         = Bise Mayor
| leader_name1          = Diego P. Rivera (NP)
| total_type             = Total
| area_footnotes         = 
| area_total_km2         = 880.74
| area_urban_km2         = 42.85
| elevation_m        =
| population_demonym = Calbayognon
| population_footnotes    = 
| population_total        = 183,851
| population_as_of        = 2015
| population_density_km2  = auto
| population_note        =
| timezone               = PST
| utc_offset             = +8
| postal_code_type       = ZIP code
| postal_code            = 6710
| area_code_type         = Dialing code
| area_code              = +63(0)55
| blank_name_sec1        = Income class
| blank_info_sec1        = 1st City Income Class
| blank1_name        = PSGC
| blank1_info        = 086003000
| blank_name_sec2        = Electorate 
| blank_info_sec2        = 110,028 nga manboboto base sa 2016
| website                = www.calbayog.gov.ph
| footnotes              = 
}}

An '''Syudad san Calbayog''' ([[Winaray|ha iba nga klase hin Winaray]]: '''Syudad han Calbayog''', [[Sinugboanon|Sinugboanon]]: ''Dakbayan sa Calbayog'', [[Ininglis]]: ''Calbayog City''; [[Tinag-alog|Tinag-alog]]: ''Lungsod ng Calbayog'') usa ka ika-syahan nga klase nga [[syudad Pilipinhon|syudad]] san [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] san [[Samar]] sa [[Sinirangan nga Kabisay-an]] nga rehiyon san [[Kabisay-an]] sa [[Pilipinas]].  Sumala san census san tuig [[2015]], an Calbayog mayda populasyon nga 183,851 ka tawo sa  37,395 nga mga panimalay.

An calbayog an pantulo nga pinakadako nga syudad ha Pilipinas. Amo an ika-syahan nga gin-crown na syudad ha Samar ngan pan-19 nga syudad ha Pilipinas. Amo an pantulo nga pinaka ''populated'' ha Sinirangan ng Kabisay-an nga rehiyon nga it pinaka ''populated'' sa isla san Samar, ini nga syudad mismo an nasakop han 23.5% san populasyon san lalawigan san Samar. Natutunga an Calbayog sa tutulo nga ''major districts'' : Calbayog, Tinambacan ngan Oquendo.

== Tinikangan ==
An Calbayog nagtikang komo usa nga barangay sa daplin san Salog Oquendo san mga 1600. Usa an siyudad san Calbayog sa mga gudti na bungto sa puro san Samar nga amo an gin-istaran san mga Heswita na mga misyonaryo. Usa san mga syahan nga padre nga nag-ukoy dinhi amo si [[Francisco Ignacio Alcina|Padre Francisco Ignacio Alzina]], usa nga Heswita nga misyonaryo nga nagsurat san Historia de las Islas Visayas (Kasaysan san Kapuropud'an nga Bisaya). Usa san mga basahon ngan impormasyon gikan sa mga Heswita kay an syahan nga pagtawag san siyudad nga Ibatan ngan Jibatang (Hibatang). Tikang sa mga impormasyon san tuig san 1739, an ngaran na Calbayog kay una nga nabatian. 

An syahan nga barangay san Calbayog amo an Barangay Anislag. Ginbalhin an bungto tikang sini nga barangay. Katapos sin usa pa nga pagbalhin an mga tawo dida nagpili pag-ukoy sin lugar nga tinatawag ''Tabok''.

Duha an bersyon nga kon diin nagtikang an ngaran nga ''Calbayog''. Siring san iba nga tikang daw an ngaran sa kahoy nga tinatawag na ''Bayog'' nga masurong dida sa Baranggay Tabok.

Sumala san ikaduha nga bersyon kon diin nagtikang an ngaran nga ''Calbayog'' nagtikang daw tikang sin sayop nga pag-intinde san mga Kastila san pamulong nga ''Kan Bayog''. Sumala san opisyal na kasaysayan san syudad, an mga tawo nag-aagi-agi sin lugar nga gintatag-iyahan hin tawo nga an ngaran si Bayog. Mayda tawo nga ginpaki-anhan san mga Kastila kon ano an ngaran san lugar. Gasi san tawo nga ginpapaki-anhan siya kon diin siya tikang ngan nagbaton siya nga ''tikang kan Bayog''. Amo nga ginsurat san mga Katsila an ngaran nga lugar nga ''Kan Bayog'' nga nahimo tungod sin damo nga sayop sa pagluwas nga ''Calbayog''.

An Calbayog kay usa nga bungto san panahon san mga Espanyol. Mayda ini damo nga mga baryo, ngan an may pinakadako na populasyon kay gintatawag nga visitas. Dumako pa an Calbayog, nagtikang san pagiging visita hasta san naging pueblo o bungto. Ginhimo siya nga lain nga bungto san 1785. Sa panahon san mga Amerikano an Calbayog ginhimo nga sentro san Simbahan Katolika Romana pinaagi sa paghimo sa diosesis san Samar nga ginpamunoan sin Arzobispo sa Calbayog sa 10 Abril 1910. An kapadian san singbahan san Calbayog kay nag-atiman san espiritwal nga panginginahanglan san mga tawo nga naukoy sa Calbayog, sa bungto san Sta. Margarita, Sto. Niño ngan Almagro. San urhi nga bahin san ika-19 ka siglo, an iba nga mga visitas kay naging poblaciones san nagkaada sin damo nga bag-o nga baryo sa Calbayog. Ini na mga baryo kay an Caybago (yana kay Oquendo), Sta. Margarita, Weyler (yana kay Tinambacan) ngan an Sto. Niño.

&lt;ref&gt;&lt;nowiki&gt;http://calbayogko.tripod.com/id1.html&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt;San 1878, gin-atake an Calbayog sin usa nga epidemya nga cholera, kun diin namatay an haros tunga san papulasyon san bungto. Napiritan nga umiwas si Padre Sebastian Cordova, Cura Parroco san Calbayog sadto nga anahon, para igsalbar iya kalugaringon kun diin bungyod niya si Biktoy na nga usa nga sacristan sadto na mga panahon. Sa Manila, nagtrabaho si Biktoy sugad san usa nga estudyante nga nagseserbe liwat sa kumbento nga diri ginpapabay-an iya pag-aram. Kahuman san iya pagtapos sa pag-aram, iginrekomenda siya ni Padre Cordova para magtrabaho sa kasundalohan san mga Espanyol. Nag-baro siya ngan ginkarawat pagka-''corporal''. Kahuman san usa ka-tuig kay humataas an iya estado ngan nagin ika-duha nga tenyente sa ''infantry battalion'' san kasundaluhan san mga Espanyol. An una niya nga lugar kun diin hiya nagserbe kay ha rehiyon san Visayas. Usa ini hiya yana nga bayani sa siyudad san Calbayog, si Sr. Don. Benedicto P. Nijaga.

San panahon sn mga Amerikano, nagin kilala an Calbayog tungod hin politika ngan relihiyon. An pagiging kilala san siyudad tungod san politika ngan relihiyon kay tikang san mga tawo sa Samar ngan Leyte na nag-aram sa Colegio-Seminario de San Vicente de Paul (yana Christ the King College ngan st. Vicnent de Paul Seminary) nga natukod san 1905 ngan an La Milagrosa Academy nga natukod san 1911. An duwa nga eskwelahan kay ginpapadalagan hin mga kapadian ngan mga madre.

Usa san mga matinud-anon na natabo sa siyudad san Calbayog kay an pagtukod san diocesan tungod san ''Papal Bull'' ni Santo Papa Pius X. An diocese kay ginbubuo san mga puro san Samar ngan Leyte. Calbayog an naging sentro san diocese. ''Republic Act No. 328'', kilala liwat nga ''Charter of the City of Calbayog'' kay napirmahan na batas san ika-kinse san Hulyo, 1948 san dati nga president nga si Elpidio Quirino. An pagiging siyudad san Calbayog ngan an una nga mga opisyales san Calbayog kay gin-inagurahan san ika-16 san Oktubre, 1948.

== Ekonimiya ==
An siyudad san Calbayog an usa san mga ginkikilala nga komersiyal, industriyal ngan sentro san pagpangisda sa probinsya san Katundan san Samar ngan usa san mga ginkikita nga tigre sa mga urban nga siyudad san Rehiyon Otso. An buhis dida san tuig san 2014 kay umabot sa 77 ka-milyon, kun diin naging ika-tulo ini siya nga may pinakadako na ''income'' sa bug-os na rehiyon 8. Calbayog an nangunguna san kalakaran san kopras ngan abaka sa probinsya san rehiyon. Usa giyap ini siya nga nangunguna sa paghihimo sin ''Coconut Oil'' o mas kilala nga asayti o mayon sa siyudad.

Mayda yana katorse nga bangko sa siyudad san Calbayog, inin kay an ''RCBC, PNB, Greenbank, Eastwest Rural Bank, UCPB, CitySavings Bank, Rural Bank of Calbayog City, Landbank, OK Bank, MetroBank'' ngan '' Asia United Bank''.

== Agrikultura ==
An sakop san katunaan san Calbayog kay gintutunga sa agrikultura ngan pag-uuma o pagsasaka. Natutunga an pan-agrikultura na tuna sa produksiyon, tanuman'', protection land,'' mangrove, ''severe erosion area,'' ngan ''watershed forest reserve''. An igintuturing nga kagurangan kay igintutunga pa sa kagobaan, pagtrotroso, tanuman ngan ''protection areas.''

An pinakadako na parte o an 57,654.07 ka-hektarya o 63.85% san katunaan san Calbayog kay gingagamit para sa agrikultura samtang an 32,645.93 ka-hektarya o 36.15% kay para sa kagurangan. Kadam-an san mga produkto sa siyudad kay kopra, abaka, humay, mga gulay, mais, duma, prutas, kawayan, ngan nipa na may kadamo nga 28,330.428.

===Pangingisda ===
An Calbayog kay nagbabaligya o nag-ieksport sin isda ngan iba pa na lamang dagat. An pangingisda kay may dako na bulig sa ekonomiya san siyudad san Calbayog. Pipira sini na mga igin-ieksport kay an sardinas, ''mackerel'', pusit, pasayan, alimango o masag, ''shells'', tilang ngan iba pa.

Iba-iba nga klase giyap san pag proseso san mga isda sugad san ''smoking'' (tinapa), pag-aasin ngan pagbubulad an ginhihimo san pipira nga gudti na mga industriya sa local na siyudad san Calbayog. An mga presko nga dakop kay igin-ieksport sin dagkuan sa kada-adlaw sa bug-os na nasod. An kabug-usan san katubigan san Samar na mayda ''fishing ground'' na 1, 198 ''square miles (3,100 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)'' kay usa san mga pinaka-importante nga ginkukuhaan san pan-agrikultura ngan ''maritime fish farming activities''.

An mga katubigan sugad san busay kay usa giyap san mga ginpapa-upay san siyudad kay ini an ginkukuhaan sin gintatawag na ''Potable Drinking Water'' sa siyudad. Ini nga dam kay igingagamit san NAWASA ngan iginpapa-''develop'' para gamiton para maging kuhaan san kuryente pinaagi san ''water turbine electric generator.'' Samtang mas damo an panginginahanglan san komunidad san tubig para paglimpyo, pangamit sa pan adlaw-adlaw, pansaribo sin tanum, ngan irigasyon, mas dako an kikinahanglanon nga kapasisad para sa kuryente.

=== Bahandi sa Kagurangan ===
An katunaan san kagurangan kay mayda 6,327.91 ''hectares'' o hektarya. An Happy Valley ngan Seven Hills an mga mulupyo nga may mga produkto sugad san rattan, nito, kugon, kawayan ngan iba pa. Ini na mga produkto kay mayaman sa siyudad san Calbayog, sakto para pan-eksport.

Iginpahayag san mga opisyales san Calbayog na nagtitikaguti na an katunaan san kagurangan san siyudad.

== Heograpiya ==
San tuig 2007, an sukol san bug’os nga syudad kay umabot san 88,047 ka hektarya nga 0.29% san bugos na sukol san Pilipinas, 3.79% san bugos na sukol san rehiyunal, 6.12% san bugos na sukol san Samar, ngan 14.56% san bugos nga sukol sa probinsya.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archived copy |url=http://nap.psa.gov.ph/activestats/psgc/listprov.asp |access-date=2019-04-26 |archive-date=2018-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180728200239/http://nap.psa.gov.ph/activestats/psgc/listprov.asp |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archived copy |url=http://nap.psa.gov.ph/activestats/psgc/province.asp?regName=REGION+VIII+(Eastern+Visayas)&amp;regCode=08&amp;provCode=086000000&amp;provName=SAMAR%20(WESTERN%20SAMAR) |access-date=2019-04-26 |archive-date=2016-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160718072212/http://nap.psa.gov.ph/activestats/psgc/province.asp?provCode=086000000&amp;provName=SAMAR+(WESTERN+SAMAR)&amp;regCode=08&amp;regName=REGION+VIII+(Eastern+Visayas) |url-status= }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archived copy |url=http://www.denr.gov.ph/news-and-features/latest-news/55-land-resources.html |access-date=2019-04-26 |archive-date=2019-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190426074025/https://denr.gov.ph/news-and-features/latest-news/55-land-resources.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Kwarenta porsyento san katunaan san syudad an mga kapatagan ngan mga bukid nga may kataasun nga naabot 5 hasta 20 metros ibabaw san dagat. Puro mga batuhon nga kabukiran an nahihisalin nga katunaan na naabot 300 hasta 700 metros ibabaw san dagat. Deri urog an pagbaha sa syudad tungod san mga salog nga naawas tikadto sa dagat.

=== Klima ===
Nakakaabat an syudad sin pito nga duru-dilain nga hangin: Amihan (northeastwind), Timog (southwind), Habagat (southwestwind), Canaway (northwest wind), Cabunghan (east wind), Dumagsa (southeast wind) ngan Salatan (west wind).   

May maupay nga pagbahin-bahin an pag-uran sa syudad sa bug’os na tuig. Labot san bulan san Febrero tikadto Mayo kun diin kaurugan mapaso ngan mamara an syudad. Talagsahun la an paguran nga makusog sa syudad ngan an pinakahataas nga na lista nga pag-uran kay naabot sin 267 millimetros kada oras. Tungod sine nahihimo an Calbayog nga maupay nga lugar para sa pag-agrikultura.

== Pagbahin sa Syudad ==
Ginbabahin sa tolo ka distrito an 157 nga barangay san syudad.

=== Distrito san Calbayog === 
Nakabutang sa may sidlangan ngan salatan san syudad ine nga distrito ngan amo ine an sentro san komersyo san bug’os nga syudad. Distrito san Oquendo ngan Tinambacan an utlanan sine sa norte, municipalidad san Santa Margarita sa salatan, ngan Matuguinao sa may sidlangan. May ada 84 nga barangay sine nga distrito ngan molupyo nga naabot 103,051 (2015 census) ngan sukol san tuna nga 446.6 kilometro kwadrado.

&lt;table border=0&gt;&lt;tr&gt;
&lt;td valign=top&gt;
* Acedillo
* Aguit-itan
* Alibaba
* Anislag
* Awang East
* Awang West
* Bagacay
* Bagong Lipunan
* Balud
* Basud
* Bontay 
* Buenavista 
* Cacaransan	
* Cagbanayacao
* Cagboborac
* Cagsalaosao
* Cahumpan
&lt;/td&gt;&lt;td valign=top&gt;
* Calocnayan
* Canhumadac
* Capoocan
* Carayman
* Carmen
* Central
* Cogon
* Dagum 
* Dinawacan
* Esperanza
* Gabay
* Gadgaran
* Gasdo
* Geraga-an	
* Guimbaoyan Norte
* Guimbaoyan Sur
* Guin-on
&lt;/td&gt;&lt;td valign=top&gt;
* Hamorawon
* Helino
* Hibabngan
* Hibatang	
* Higasaan	
* Himalandrog	
* Jacinto	
* Jimautan
* Kalilihan
* Kilikili
* La Paz
* Langoyon
* Lonoy
* Looc
* Mabini I
* Mancol	
* Matobato
&lt;/td&gt;&lt;td valign=top&gt;
* Maybog
* Maysalong
* Migara
* Naga
* Naguma
* Navarro
* Nijaga
* Obrero
* Olera
* Osmeña
* Pagbalican
* Palanas
* Palanogan
* Panonongan
* Patong
* Payahan
* Pinamorotan
&lt;/td&gt;&lt;td valign=top&gt;
* Rawis
* Rizal I ngan Sitio Caballero
* Roxas I
* Salvacion
* San Antonio
* San Isidro
* San Jose
* San Policarpio
* Saputan
* Sinantan
* Tabawan
* Tanval
* Tapa-e
* Tigbe
* Trinidad	
* Victory
* Villahermosa
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;

=== Distrito san Tinambacan ===
Utlanan san syudad sa norte an distrito san Tinambacan. Ine nga distrito may ada utlanan sa norte nga municipalidad san San Isidro, N. Samar, distrito san Calbayog sa salatan, ngan distrito san Oquendo sa may sidlangan. May ada 27 na barangay ngan molupyo nga naabot 46,157 (2015 census) ngan sukol san tuna nga 182.9 kilometro kwardado.

&lt;table border=0&gt;&lt;tr&gt;
&lt;td valign=top&gt;
*Amampacang
*Ba-ay	
*Bante	
*Bantian
*Binaliw
*Bugtong
&lt;/td&gt;&lt;td valign=top&gt;
*Caglanipao Sur
*Cagmanipes Norte
*Cagmanipes Sur
*Cagnipa
*Cag-olango
*Cangomaod
&lt;/td&gt;&lt;td valign=top&gt;
*Danao I
*Danao II
*Malaga
*Malajog
*Malayog
*Malopalo
&lt;/td&gt;&lt;td valign=top&gt;
*Manguino-o
*Marcatubig
*Peña
*Saljag
*San Joaquin
*Tinambacan Norte
&lt;/td&gt;&lt;td valign=top&gt;
*Tinambacan Sur
*Tinaplacan
*Tomaliguez
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;

=== Distrito san Oquendo ===
Nakabutang sa may norte ngan sidlangan an distrito san Oquendo. Utlanan sine sa norte an municipalidad san Lope de Vega, distrito san Calbayog sa salatan, municipalidad san Silvino Lobos sa sidlangan, ngan distrito san Tinambacan sa katundan. May ada 46 nga barangay ngan molupyo nga naabot 34,643(2015 census) ngan sukol san tuna nga 251.2 kilometro kwadrado.

&lt;table border=0&gt;&lt;tr&gt;
&lt;td valign=top&gt;
* Baja
* Bayo	
* Begaho
* Cabacungan
* Cabatuan	
* Cabicahan
* Cabugawan
* Cag-anahaw
* Cag-anibong
&lt;/td&gt;&lt;td valign=top&gt;
* Cagbayang
* Cagbilwang
* Capacuhan
* Catabunan
* Caybago
* Dawo
* De Victoria
* Dinabongan
* Dinagan
&lt;/td&gt;&lt;td valign=top&gt;	
* Hugon Rosales
* Jose A. Roño	
* Lapaan
* Libertad	
* Limarayon
* Longsob	
* Mabini II	
* Macatingog
* Mag-ubay
&lt;/td&gt;&lt;td valign=top&gt;
* Mantaong
* Manuel Barral Sr.
* Mawacat	
* Nabang
* Obo-ob
* Oquendo	
* Panlayahan
* Panoypoy
* Pilar
&lt;/td&gt;&lt;td valign=top&gt;
* Quezon
* Rizal II
* Roxas II
* San Rufino
* Sigo	
* Sinidman Occidental
* Sinidman Oriental
* Talahiban
* Tarabucan
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;

== Populasyon ==

=== Demograpiya ===
Sumala sa datos san Agosto 1, 2015 census, mayda molupyo an Calbayog nga naabot 183,851 ka tawo nga nahimo san 23.6% san bug’os na populasyon san probinsya san 

Samar.&lt;ref&gt;https://psa.gov.ph/content/highlights-philippine-population-2015-census-population&lt;/ref&gt;

=== Yinaknan ===
Sa mga mag-urukoy sa Calbayog, 80% an nayakan gamit an Waray-waray, 15% an mga Cebuano, 2% and mga Tagalog, 1% an mga Masbantenyo ngan an salin nga 2% nga iba-iba na nga yinaknan. Inglis ngan Tagalog an urog nga gingagamit pag-abot sa komersyo ngan edukasyon.

=== Rehiliyon ===
Kilala an kaurugan san mga taga Calbayog nga mga Romano Katoliko ngan may ada na Diocese an Calbayog tikang pa san tuig 1910 tikang san pagbulag sa Diocese san Cebu.

May ada liwat lain nga mga kristyano sa syudad ngan may presensya san mga Muslim.

== Imprastraktura ==

=== Yutiliti ===

==== Tubig ngan Kalimpyuhan ====
Ginbutang san Sangguniang Panlungsod san syudad san Calbayog an Calbayog City Water District (CCWD) pinaagi san Resolution No.169 sadto na Hulyo 22, 1986 na magkakapot san paghatag san tubig sa syudad. Sugad san tuig 2017, gingagamit an Salog san Hamonini ngan busay san Pasungon nga tinikangan san tubig&lt;ref&gt;http://ccwd.gov.ph/About%20us.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181125030807/http://ccwd.gov.ph/About%20us.html |date=2018-11-25 }}&lt;/ref&gt;. An Dawu interior sa Danao, nga usa na tirukan tubig nga ginhimo para sa CCWD harani sa Malajog. Gintindog an dam para sa irigasyon sa mga harani na barangay sugad san Pilar ngan Dawu. Mahal ngan daku ura ura an dam nga gintindog sa may Oquendo tungod kay nagamit sin tubig tikang sa salog ngan gingagastusan sin dako para san pagputli san tubig. Ginkokonekta an mga daan nga tubo san CCWD sab ago na dam. Damo liwat firetruck hydrant an makikit’an sakob san syudad.

==== Kuryente ====
Makikit’an an Samar I Electric Cooperative, Inc. (SAMELCO I) sa Calbayog. May ada ine tolo nga gugti na istasyon na gintatagan enerhiya tikang sa Tongonan Geothermal Energy pinaagi san National Grid Corporation of the Philippines (NGCP) tikadto sa labaw nga opisina sa Carayman&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archived copy |url=http://www.nea.gov.ph/region8 |access-date=2019-04-26 |archive-date=2019-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190426074015/http://www.nea.gov.ph/region8 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archived copy |url=http://www.erc.gov.ph:8099/DUandRCO/ViewDetails/232 |access-date=2019-04-26 |archive-date=2019-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190421060755/http://www.erc.gov.ph:8099/DUandRCO/ViewDetails/232 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. Human, ginbabahin an 3600 voltahe san kuryente tikang sa Tongonan tikadto sa duha nga gugti na istasyon nga makikitan sa Erenas, San Jorge, Samar ngan sa Lonoy, Oquendo, Calbayog, Samar. Ine nga duha nga gugti na istasyon kaya an kapasidad nga 5 Megawatts pero an Area 1 sa Capoocan, Calbayog, Samar, may kapasidad nga 15 Megawatts. An istasyon san Lonoy amo an ika-duha nga natatagan san kuryente ngan gintatawag nga Area 2 ngan an Erenas an Area 3.&lt;br /&gt;

== Panlawas ==
Lista san mga Hospital

* St. Camillus Hospital
* Calbayog District Hospital
* OLPHI (Our Lady of Porziuncula Hospital Incorporated)
* Adventist Hospital

== Edukasyon ==

=== Univercidad ngan Collegio ===

* Northwest Samar State University
* ACLC Computer College
* Christ the King College
* STI Education Center
* Samar College of Science and Technology
* Seminario San Vicente de Paul

=== Elementaria ngan Secondaria &lt;ref&gt;http://depedcalbayog.ph/sch&lt;/ref&gt; ===

* Christ the King College
* Calbayog City National High School
* Carayman National High School
* Bagacay Integrated School
* Rafael Lentejas Memorial School of Fisheries (Tinambacan Campus)
* La Milagrosa Academy
* Calbayog Pilot Central School
* Calbayog City SPED Center
* Calbayog East Central School
* Calbayog Christian Faith Academy
* St. Augustine International School
* San Joaquin National High School
* San Joaquin Central School
* San Policarpo National High School
* San Policarpo Central School
* STI Calbayog Senior High School
* Trinidad National High School (Tomaligues Annex Campus)
*Trinidad National High School
* Trinidad Central Elementary School
* Tarabucan National High School
* Mag-ubay National High School
* Oquendo National High School
* Tabawan Integrated School

== Mga Pasyadahan ==

====Katedral nira San Pedro ngan Pablo====
An Katedral nira San Pedro ngan Pablo (Iningles: ''Sts. Peter and Paul Cathedral'') kay gin-tukod sadto na 1800s na amo naging sentro na simbahan san bag-o na Diocese san Calbayog&lt;ref&gt;https://en.wikipedia.org/wiki/Roman_Catholic_Diocese_of_Calbayog&lt;/ref&gt; sadtong 1910. Ginkilala nga pinakaharandon nga simbahan san Samar an Katedral nira San Pedro ngan Pablo kay gin-tukod tas gin-upay san pag-agi san mga kapanuhan. An simbahan ay may halo nga daan tas bag-o nga materyales. An daan nga simboryo (dome) pati na an madakmol nga pader an amo nala nahibilin sadto pa san pinaka orihinal nga simbahan sadto san panahon san Espanyol. An pag impluwensiya san Espanyol ay nag kaada sin epekto san aton klase nga pag tukod yana. An mga materyales nga gin-gamit tikang pa sa Malajog.

====Nijaga Park====
An Nijaga Park an pinakadako-i nga pasyadahan san siyudad. Gin-ngaran an Nijaga Park tungod san lokal nga bayani nga si Benedicto Nijaga. Makikit-an an Nijaga Park dapit sa may salog nga nagtutunga san bungto tas an mga barangay san Calbayog. Mayda liwat makikit-an nga replica san Bangon Falls tapos an monumento san aton bayani nga si Jose Rizal ay makikit-an liwat sa Nijaga Park.

====Sacred Heart (Julio Cardinal Rosales) Plaza====
Tabok san simbahan nga Katedral nira San Pedro ngan Pablo ay makikit-an an Sacred Heart Plaza harani sa balay sin siyudad. Ini nga plaza aada an imahe san Sacred Heart (Sagrado o Baraan nga Kasingkasing) kun diin nahihinabo danay an mga banal o baraan nga panitabo. Ika-Nobyembre san 2013 nagkaada an plaza usa nga fountain sa butnga mismo it lugar nga may maupay nga dekorasyon sa iyang palibot.

====Calbayog Zipline and the Malajog Ridge Nature Park====
An Calbayog Zipline an usa sa pinakamaupay na dapat pasyadahan kay amo ini an zipline na natabok ka sa gutiay na isla na makikit-an sa tabok san Malajog Beach. Matikang san usa na bundok san Malajog matabok san dagat pakadto sa isla kasunod sito an musakay san baluto pabalik sa pampang. An Malajog Ridge Nature Park naman ay dida nakatukod sadto an daan na simbahan na ginhimo gamit san bato nga an ngaran St. Peter and Paul Basilica (kun igbinisaya Basilika nira San Pedro ngan Pablo) san Calbayog.

====Guinogo-an Cave====
Makikit-an sa Barangay Longsob sa distrito san Oquendo, 30 ka-minutos na byahe pakadto Cabugawan tas mubaktas 50 ka-minuto pakadto sa lungib.

====Mapaso Hot Spring====
Makikit-an sa Barangay Rizal II sa distrito san Oquendo, 30 ka-minutos na byahe tapos 15 ka-minutos na pagbaktas pakadto. Damo pokot (fresh crustaceans) an makikit-an didto tungod san mataas nga temperatura san tubig.

====Bangon-Bugtong Falls====
Usa sa pinaka-aram na busay san Calbayog kay an Bangon-Bugtong Falls na makikit-an sa Barangay San Joaquin. An Bangon Falls ay usa sa mga kilala at maupay na pasyadahan sa tanan na busay san siyudad tungod san iya mala-dakila na itsura labi na an mahagkot na tubig na naagos sa igbaw san bundok. Diri la na usa ini siya na maupay pasyadahan, amo liwat an gin-kukuhaan siyahan na pangabuhi san mga taga didto.

====Tabokno Falls====
Makikit-an sa Barangay Cagbayang san Oquendo District, usa ka oras nga byahe tikang sa siyudad tas 40 ka-minuto na pagbaktas.

====Danao Cave====
Makikit-an sa Danao, katorse kakilometro pakanluran san siyudad san Calbayog. Urogan damo makikit-an nga klase san halas pati mga paniki.

====Pan-as Falls====
Makikita sa Barangay Pilar, usa ka oras nga byahe tikang siyudad tapos usa pa ka oras nga pagbaktas pakadto. Usa liwat ini nga pangunahing source san mga taga didto gamit sa ira pan adlaw adlaw na pamumuhi.

== Kultura ==

*'''Sarakiki-Hadang Festival'''
*'''Karakol'''
*'''Adlaw san Calbayog'''
*'''Calbayog Ko'''

== City seal of Calbayog ==

=== Blazon of the arms ===
Quarterly Orange and Azure (blue); 1st a rope Argent (white); 2nd a Cross and Bishop's staff Argent (white); 3rd in middle chief a pair of shells Or (yellow), three fishes Argent (white) from fess point down to nombril point, and barry wavy Argent (white); 4th a Coconut tree proper (natural color) upon ground Vert (green).
=== Symbolism ===

*'''Rope''' : Stands for the abaca industry in the city.[[Paypay:Calbayog City seal.svg|thumb]]
*'''Cross and Bishop's Staff''' : Represents the Diocese of Calbayog.
*'''Shells and Fishes''' : Stands for the shell and fishing industry in the city.
*'''Coconut Tree and Rice Fields''' : Symbolizes the major products of Calbayog.

&lt;br /&gt;
==Mga Malls==
*CityMall Calbayog 
*Robinsons Place Calbayog
*SM Center Calbayog

==Mga Radyo== 
*DYOG 882 kHz Radyo Pilipinas Calbayog 
*DYIH 936 kHz DYIH News (Advanced Media Broadcasting System)
*DYNR 1476 kHz DYNR News Calbayog (Audiovisual Communicators, Inc. ug ABJ Radio Broadcasting System Corporation)

==Mga pinambasaran==
{{reflist}}

==Kitaa Gihapon==
*[[Alkalde san Calbayog]]
*[[Birisitahon sa Calbayog]]

==Mga Sumpay sa Gawas==

*[http://www.batch2006.com/visit_calbayog.htm Calbayog, Samar bag-o nga mga litarato] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070312015330/http://www.batch2006.com/visit_calbayog.htm |date=2007-03-12 }}
*[http://www.icalbayog.com/ icalbayog interactive nga proyekto para san mga Calbayognon] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070310214029/http://www.icalbayog.com/ |date=2007-03-10 }}
*[http://calbayog.lgu-ph.com/ Website mahitungod san Syudad san Calbayog] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051125015449/http://calbayog.lgu-ph.com/ |date=2005-11-25 }}
*[https://web.archive.org/web/20031209072149/http://members.fortunecity.com/ruel1/calbayogko Calbayog Ko nga Websayt]
*[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }}
*[http://www.t-macs.com/kiso/local/ 2000 Philippine Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050923180448/http://www.t-macs.com/kiso/local/ |date=2005-09-23 }}

* 
{{Samar2}}


[[Kaarangay:Calbayog| ]]</text>
      <sha1>s3qyg1d0x9fpkluc3cpgnszw2abwoef</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>7783808</id>
      <parentid>7783807</parentid>
      <timestamp>2026-07-06T05:02:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-38373-92</username>
        <id>67904</id>
      </contributor>
      <comment>/* Mga Radyo */</comment>
      <origin>7783808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27668" sha1="mk4nkjvefoyfn9m4ule4fjzunwbd832" xml:space="preserve">{{Infobox panimungto
| name                  = Calbayog
| official_name         = Syudad han Calbayog
| native_name           = Syudad san Calbayog
| native_name_lang      = war
| image_skyline         = Calbayog from above.jpg
| image_alt             =
| image_caption         = 
| image_flag            = Calbayog flag.png
| flag_size             = 120x60px
| flag_alt              =
| image_seal            = Calbayog Samar.png
| seal_size             = 100x80px
| nickname              = Syudad han mga Umpas
| motto                 =
| image_map             = Ph locator samar calbayog.png
| map_alt               =
| map_caption           = Mapa han [[Samar]] nga nagpapakita han Siyudad han Calbayog
| coordinates           = {{PH wikidata|coordinates}}
| subdivision_type      = Nasod
| subdivision_name      = {{flag|Pilipinas}}
| subdivision_type1     = Rehiyon
| subdivision_name1     = [[Sinirangan nga Kabisay-an]] (Region VIII)
| subdivision_type2     = Lalawigan
| subdivision_name2     = [[Samar]]
| parts_type            = Mga Barangay
| parts_style           = para
| p1                    = 157
| established_title     = Gintukod
| established_date      = 1785
| established_title1    = Nagin syudad
| established_date1     = Oktubre 16, 1948
&lt;!-- government type, leaders --&gt;
| government_footnotes    = &lt;!-- for references: use &lt;ref&gt; tags --&gt;
| government_type         = 
| leader_title          = Mayor
| leader_name           = ''Bacante''
| leader_party          = LP
| leader_title1         = Bise Mayor
| leader_name1          = Diego P. Rivera (NP)
| total_type             = Total
| area_footnotes         = 
| area_total_km2         = 880.74
| area_urban_km2         = 42.85
| elevation_m        =
| population_demonym = Calbayognon
| population_footnotes    = 
| population_total        = 183,851
| population_as_of        = 2015
| population_density_km2  = auto
| population_note        =
| timezone               = PST
| utc_offset             = +8
| postal_code_type       = ZIP code
| postal_code            = 6710
| area_code_type         = Dialing code
| area_code              = +63(0)55
| blank_name_sec1        = Income class
| blank_info_sec1        = 1st City Income Class
| blank1_name        = PSGC
| blank1_info        = 086003000
| blank_name_sec2        = Electorate 
| blank_info_sec2        = 110,028 nga manboboto base sa 2016
| website                = www.calbayog.gov.ph
| footnotes              = 
}}

An '''Syudad san Calbayog''' ([[Winaray|ha iba nga klase hin Winaray]]: '''Syudad han Calbayog''', [[Sinugboanon|Sinugboanon]]: ''Dakbayan sa Calbayog'', [[Ininglis]]: ''Calbayog City''; [[Tinag-alog|Tinag-alog]]: ''Lungsod ng Calbayog'') usa ka ika-syahan nga klase nga [[syudad Pilipinhon|syudad]] san [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] san [[Samar]] sa [[Sinirangan nga Kabisay-an]] nga rehiyon san [[Kabisay-an]] sa [[Pilipinas]].  Sumala san census san tuig [[2015]], an Calbayog mayda populasyon nga 183,851 ka tawo sa  37,395 nga mga panimalay.

An calbayog an pantulo nga pinakadako nga syudad ha Pilipinas. Amo an ika-syahan nga gin-crown na syudad ha Samar ngan pan-19 nga syudad ha Pilipinas. Amo an pantulo nga pinaka ''populated'' ha Sinirangan ng Kabisay-an nga rehiyon nga it pinaka ''populated'' sa isla san Samar, ini nga syudad mismo an nasakop han 23.5% san populasyon san lalawigan san Samar. Natutunga an Calbayog sa tutulo nga ''major districts'' : Calbayog, Tinambacan ngan Oquendo.

== Tinikangan ==
An Calbayog nagtikang komo usa nga barangay sa daplin san Salog Oquendo san mga 1600. Usa an siyudad san Calbayog sa mga gudti na bungto sa puro san Samar nga amo an gin-istaran san mga Heswita na mga misyonaryo. Usa san mga syahan nga padre nga nag-ukoy dinhi amo si [[Francisco Ignacio Alcina|Padre Francisco Ignacio Alzina]], usa nga Heswita nga misyonaryo nga nagsurat san Historia de las Islas Visayas (Kasaysan san Kapuropud'an nga Bisaya). Usa san mga basahon ngan impormasyon gikan sa mga Heswita kay an syahan nga pagtawag san siyudad nga Ibatan ngan Jibatang (Hibatang). Tikang sa mga impormasyon san tuig san 1739, an ngaran na Calbayog kay una nga nabatian. 

An syahan nga barangay san Calbayog amo an Barangay Anislag. Ginbalhin an bungto tikang sini nga barangay. Katapos sin usa pa nga pagbalhin an mga tawo dida nagpili pag-ukoy sin lugar nga tinatawag ''Tabok''.

Duha an bersyon nga kon diin nagtikang an ngaran nga ''Calbayog''. Siring san iba nga tikang daw an ngaran sa kahoy nga tinatawag na ''Bayog'' nga masurong dida sa Baranggay Tabok.

Sumala san ikaduha nga bersyon kon diin nagtikang an ngaran nga ''Calbayog'' nagtikang daw tikang sin sayop nga pag-intinde san mga Kastila san pamulong nga ''Kan Bayog''. Sumala san opisyal na kasaysayan san syudad, an mga tawo nag-aagi-agi sin lugar nga gintatag-iyahan hin tawo nga an ngaran si Bayog. Mayda tawo nga ginpaki-anhan san mga Kastila kon ano an ngaran san lugar. Gasi san tawo nga ginpapaki-anhan siya kon diin siya tikang ngan nagbaton siya nga ''tikang kan Bayog''. Amo nga ginsurat san mga Katsila an ngaran nga lugar nga ''Kan Bayog'' nga nahimo tungod sin damo nga sayop sa pagluwas nga ''Calbayog''.

An Calbayog kay usa nga bungto san panahon san mga Espanyol. Mayda ini damo nga mga baryo, ngan an may pinakadako na populasyon kay gintatawag nga visitas. Dumako pa an Calbayog, nagtikang san pagiging visita hasta san naging pueblo o bungto. Ginhimo siya nga lain nga bungto san 1785. Sa panahon san mga Amerikano an Calbayog ginhimo nga sentro san Simbahan Katolika Romana pinaagi sa paghimo sa diosesis san Samar nga ginpamunoan sin Arzobispo sa Calbayog sa 10 Abril 1910. An kapadian san singbahan san Calbayog kay nag-atiman san espiritwal nga panginginahanglan san mga tawo nga naukoy sa Calbayog, sa bungto san Sta. Margarita, Sto. Niño ngan Almagro. San urhi nga bahin san ika-19 ka siglo, an iba nga mga visitas kay naging poblaciones san nagkaada sin damo nga bag-o nga baryo sa Calbayog. Ini na mga baryo kay an Caybago (yana kay Oquendo), Sta. Margarita, Weyler (yana kay Tinambacan) ngan an Sto. Niño.

&lt;ref&gt;&lt;nowiki&gt;http://calbayogko.tripod.com/id1.html&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt;San 1878, gin-atake an Calbayog sin usa nga epidemya nga cholera, kun diin namatay an haros tunga san papulasyon san bungto. Napiritan nga umiwas si Padre Sebastian Cordova, Cura Parroco san Calbayog sadto nga anahon, para igsalbar iya kalugaringon kun diin bungyod niya si Biktoy na nga usa nga sacristan sadto na mga panahon. Sa Manila, nagtrabaho si Biktoy sugad san usa nga estudyante nga nagseserbe liwat sa kumbento nga diri ginpapabay-an iya pag-aram. Kahuman san iya pagtapos sa pag-aram, iginrekomenda siya ni Padre Cordova para magtrabaho sa kasundalohan san mga Espanyol. Nag-baro siya ngan ginkarawat pagka-''corporal''. Kahuman san usa ka-tuig kay humataas an iya estado ngan nagin ika-duha nga tenyente sa ''infantry battalion'' san kasundaluhan san mga Espanyol. An una niya nga lugar kun diin hiya nagserbe kay ha rehiyon san Visayas. Usa ini hiya yana nga bayani sa siyudad san Calbayog, si Sr. Don. Benedicto P. Nijaga.

San panahon sn mga Amerikano, nagin kilala an Calbayog tungod hin politika ngan relihiyon. An pagiging kilala san siyudad tungod san politika ngan relihiyon kay tikang san mga tawo sa Samar ngan Leyte na nag-aram sa Colegio-Seminario de San Vicente de Paul (yana Christ the King College ngan st. Vicnent de Paul Seminary) nga natukod san 1905 ngan an La Milagrosa Academy nga natukod san 1911. An duwa nga eskwelahan kay ginpapadalagan hin mga kapadian ngan mga madre.

Usa san mga matinud-anon na natabo sa siyudad san Calbayog kay an pagtukod san diocesan tungod san ''Papal Bull'' ni Santo Papa Pius X. An diocese kay ginbubuo san mga puro san Samar ngan Leyte. Calbayog an naging sentro san diocese. ''Republic Act No. 328'', kilala liwat nga ''Charter of the City of Calbayog'' kay napirmahan na batas san ika-kinse san Hulyo, 1948 san dati nga president nga si Elpidio Quirino. An pagiging siyudad san Calbayog ngan an una nga mga opisyales san Calbayog kay gin-inagurahan san ika-16 san Oktubre, 1948.

== Ekonimiya ==
An siyudad san Calbayog an usa san mga ginkikilala nga komersiyal, industriyal ngan sentro san pagpangisda sa probinsya san Katundan san Samar ngan usa san mga ginkikita nga tigre sa mga urban nga siyudad san Rehiyon Otso. An buhis dida san tuig san 2014 kay umabot sa 77 ka-milyon, kun diin naging ika-tulo ini siya nga may pinakadako na ''income'' sa bug-os na rehiyon 8. Calbayog an nangunguna san kalakaran san kopras ngan abaka sa probinsya san rehiyon. Usa giyap ini siya nga nangunguna sa paghihimo sin ''Coconut Oil'' o mas kilala nga asayti o mayon sa siyudad.

Mayda yana katorse nga bangko sa siyudad san Calbayog, inin kay an ''RCBC, PNB, Greenbank, Eastwest Rural Bank, UCPB, CitySavings Bank, Rural Bank of Calbayog City, Landbank, OK Bank, MetroBank'' ngan '' Asia United Bank''.

== Agrikultura ==
An sakop san katunaan san Calbayog kay gintutunga sa agrikultura ngan pag-uuma o pagsasaka. Natutunga an pan-agrikultura na tuna sa produksiyon, tanuman'', protection land,'' mangrove, ''severe erosion area,'' ngan ''watershed forest reserve''. An igintuturing nga kagurangan kay igintutunga pa sa kagobaan, pagtrotroso, tanuman ngan ''protection areas.''

An pinakadako na parte o an 57,654.07 ka-hektarya o 63.85% san katunaan san Calbayog kay gingagamit para sa agrikultura samtang an 32,645.93 ka-hektarya o 36.15% kay para sa kagurangan. Kadam-an san mga produkto sa siyudad kay kopra, abaka, humay, mga gulay, mais, duma, prutas, kawayan, ngan nipa na may kadamo nga 28,330.428.

===Pangingisda ===
An Calbayog kay nagbabaligya o nag-ieksport sin isda ngan iba pa na lamang dagat. An pangingisda kay may dako na bulig sa ekonomiya san siyudad san Calbayog. Pipira sini na mga igin-ieksport kay an sardinas, ''mackerel'', pusit, pasayan, alimango o masag, ''shells'', tilang ngan iba pa.

Iba-iba nga klase giyap san pag proseso san mga isda sugad san ''smoking'' (tinapa), pag-aasin ngan pagbubulad an ginhihimo san pipira nga gudti na mga industriya sa local na siyudad san Calbayog. An mga presko nga dakop kay igin-ieksport sin dagkuan sa kada-adlaw sa bug-os na nasod. An kabug-usan san katubigan san Samar na mayda ''fishing ground'' na 1, 198 ''square miles (3,100 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)'' kay usa san mga pinaka-importante nga ginkukuhaan san pan-agrikultura ngan ''maritime fish farming activities''.

An mga katubigan sugad san busay kay usa giyap san mga ginpapa-upay san siyudad kay ini an ginkukuhaan sin gintatawag na ''Potable Drinking Water'' sa siyudad. Ini nga dam kay igingagamit san NAWASA ngan iginpapa-''develop'' para gamiton para maging kuhaan san kuryente pinaagi san ''water turbine electric generator.'' Samtang mas damo an panginginahanglan san komunidad san tubig para paglimpyo, pangamit sa pan adlaw-adlaw, pansaribo sin tanum, ngan irigasyon, mas dako an kikinahanglanon nga kapasisad para sa kuryente.

=== Bahandi sa Kagurangan ===
An katunaan san kagurangan kay mayda 6,327.91 ''hectares'' o hektarya. An Happy Valley ngan Seven Hills an mga mulupyo nga may mga produkto sugad san rattan, nito, kugon, kawayan ngan iba pa. Ini na mga produkto kay mayaman sa siyudad san Calbayog, sakto para pan-eksport.

Iginpahayag san mga opisyales san Calbayog na nagtitikaguti na an katunaan san kagurangan san siyudad.

== Heograpiya ==
San tuig 2007, an sukol san bug’os nga syudad kay umabot san 88,047 ka hektarya nga 0.29% san bugos na sukol san Pilipinas, 3.79% san bugos na sukol san rehiyunal, 6.12% san bugos na sukol san Samar, ngan 14.56% san bugos nga sukol sa probinsya.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archived copy |url=http://nap.psa.gov.ph/activestats/psgc/listprov.asp |access-date=2019-04-26 |archive-date=2018-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180728200239/http://nap.psa.gov.ph/activestats/psgc/listprov.asp |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archived copy |url=http://nap.psa.gov.ph/activestats/psgc/province.asp?regName=REGION+VIII+(Eastern+Visayas)&amp;regCode=08&amp;provCode=086000000&amp;provName=SAMAR%20(WESTERN%20SAMAR) |access-date=2019-04-26 |archive-date=2016-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160718072212/http://nap.psa.gov.ph/activestats/psgc/province.asp?provCode=086000000&amp;provName=SAMAR+(WESTERN+SAMAR)&amp;regCode=08&amp;regName=REGION+VIII+(Eastern+Visayas) |url-status= }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archived copy |url=http://www.denr.gov.ph/news-and-features/latest-news/55-land-resources.html |access-date=2019-04-26 |archive-date=2019-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190426074025/https://denr.gov.ph/news-and-features/latest-news/55-land-resources.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Kwarenta porsyento san katunaan san syudad an mga kapatagan ngan mga bukid nga may kataasun nga naabot 5 hasta 20 metros ibabaw san dagat. Puro mga batuhon nga kabukiran an nahihisalin nga katunaan na naabot 300 hasta 700 metros ibabaw san dagat. Deri urog an pagbaha sa syudad tungod san mga salog nga naawas tikadto sa dagat.

=== Klima ===
Nakakaabat an syudad sin pito nga duru-dilain nga hangin: Amihan (northeastwind), Timog (southwind), Habagat (southwestwind), Canaway (northwest wind), Cabunghan (east wind), Dumagsa (southeast wind) ngan Salatan (west wind).   

May maupay nga pagbahin-bahin an pag-uran sa syudad sa bug’os na tuig. Labot san bulan san Febrero tikadto Mayo kun diin kaurugan mapaso ngan mamara an syudad. Talagsahun la an paguran nga makusog sa syudad ngan an pinakahataas nga na lista nga pag-uran kay naabot sin 267 millimetros kada oras. Tungod sine nahihimo an Calbayog nga maupay nga lugar para sa pag-agrikultura.

== Pagbahin sa Syudad ==
Ginbabahin sa tolo ka distrito an 157 nga barangay san syudad.

=== Distrito san Calbayog === 
Nakabutang sa may sidlangan ngan salatan san syudad ine nga distrito ngan amo ine an sentro san komersyo san bug’os nga syudad. Distrito san Oquendo ngan Tinambacan an utlanan sine sa norte, municipalidad san Santa Margarita sa salatan, ngan Matuguinao sa may sidlangan. May ada 84 nga barangay sine nga distrito ngan molupyo nga naabot 103,051 (2015 census) ngan sukol san tuna nga 446.6 kilometro kwadrado.

&lt;table border=0&gt;&lt;tr&gt;
&lt;td valign=top&gt;
* Acedillo
* Aguit-itan
* Alibaba
* Anislag
* Awang East
* Awang West
* Bagacay
* Bagong Lipunan
* Balud
* Basud
* Bontay 
* Buenavista 
* Cacaransan	
* Cagbanayacao
* Cagboborac
* Cagsalaosao
* Cahumpan
&lt;/td&gt;&lt;td valign=top&gt;
* Calocnayan
* Canhumadac
* Capoocan
* Carayman
* Carmen
* Central
* Cogon
* Dagum 
* Dinawacan
* Esperanza
* Gabay
* Gadgaran
* Gasdo
* Geraga-an	
* Guimbaoyan Norte
* Guimbaoyan Sur
* Guin-on
&lt;/td&gt;&lt;td valign=top&gt;
* Hamorawon
* Helino
* Hibabngan
* Hibatang	
* Higasaan	
* Himalandrog	
* Jacinto	
* Jimautan
* Kalilihan
* Kilikili
* La Paz
* Langoyon
* Lonoy
* Looc
* Mabini I
* Mancol	
* Matobato
&lt;/td&gt;&lt;td valign=top&gt;
* Maybog
* Maysalong
* Migara
* Naga
* Naguma
* Navarro
* Nijaga
* Obrero
* Olera
* Osmeña
* Pagbalican
* Palanas
* Palanogan
* Panonongan
* Patong
* Payahan
* Pinamorotan
&lt;/td&gt;&lt;td valign=top&gt;
* Rawis
* Rizal I ngan Sitio Caballero
* Roxas I
* Salvacion
* San Antonio
* San Isidro
* San Jose
* San Policarpio
* Saputan
* Sinantan
* Tabawan
* Tanval
* Tapa-e
* Tigbe
* Trinidad	
* Victory
* Villahermosa
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;

=== Distrito san Tinambacan ===
Utlanan san syudad sa norte an distrito san Tinambacan. Ine nga distrito may ada utlanan sa norte nga municipalidad san San Isidro, N. Samar, distrito san Calbayog sa salatan, ngan distrito san Oquendo sa may sidlangan. May ada 27 na barangay ngan molupyo nga naabot 46,157 (2015 census) ngan sukol san tuna nga 182.9 kilometro kwardado.

&lt;table border=0&gt;&lt;tr&gt;
&lt;td valign=top&gt;
*Amampacang
*Ba-ay	
*Bante	
*Bantian
*Binaliw
*Bugtong
&lt;/td&gt;&lt;td valign=top&gt;
*Caglanipao Sur
*Cagmanipes Norte
*Cagmanipes Sur
*Cagnipa
*Cag-olango
*Cangomaod
&lt;/td&gt;&lt;td valign=top&gt;
*Danao I
*Danao II
*Malaga
*Malajog
*Malayog
*Malopalo
&lt;/td&gt;&lt;td valign=top&gt;
*Manguino-o
*Marcatubig
*Peña
*Saljag
*San Joaquin
*Tinambacan Norte
&lt;/td&gt;&lt;td valign=top&gt;
*Tinambacan Sur
*Tinaplacan
*Tomaliguez
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;

=== Distrito san Oquendo ===
Nakabutang sa may norte ngan sidlangan an distrito san Oquendo. Utlanan sine sa norte an municipalidad san Lope de Vega, distrito san Calbayog sa salatan, municipalidad san Silvino Lobos sa sidlangan, ngan distrito san Tinambacan sa katundan. May ada 46 nga barangay ngan molupyo nga naabot 34,643(2015 census) ngan sukol san tuna nga 251.2 kilometro kwadrado.

&lt;table border=0&gt;&lt;tr&gt;
&lt;td valign=top&gt;
* Baja
* Bayo	
* Begaho
* Cabacungan
* Cabatuan	
* Cabicahan
* Cabugawan
* Cag-anahaw
* Cag-anibong
&lt;/td&gt;&lt;td valign=top&gt;
* Cagbayang
* Cagbilwang
* Capacuhan
* Catabunan
* Caybago
* Dawo
* De Victoria
* Dinabongan
* Dinagan
&lt;/td&gt;&lt;td valign=top&gt;	
* Hugon Rosales
* Jose A. Roño	
* Lapaan
* Libertad	
* Limarayon
* Longsob	
* Mabini II	
* Macatingog
* Mag-ubay
&lt;/td&gt;&lt;td valign=top&gt;
* Mantaong
* Manuel Barral Sr.
* Mawacat	
* Nabang
* Obo-ob
* Oquendo	
* Panlayahan
* Panoypoy
* Pilar
&lt;/td&gt;&lt;td valign=top&gt;
* Quezon
* Rizal II
* Roxas II
* San Rufino
* Sigo	
* Sinidman Occidental
* Sinidman Oriental
* Talahiban
* Tarabucan
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;

== Populasyon ==

=== Demograpiya ===
Sumala sa datos san Agosto 1, 2015 census, mayda molupyo an Calbayog nga naabot 183,851 ka tawo nga nahimo san 23.6% san bug’os na populasyon san probinsya san 

Samar.&lt;ref&gt;https://psa.gov.ph/content/highlights-philippine-population-2015-census-population&lt;/ref&gt;

=== Yinaknan ===
Sa mga mag-urukoy sa Calbayog, 80% an nayakan gamit an Waray-waray, 15% an mga Cebuano, 2% and mga Tagalog, 1% an mga Masbantenyo ngan an salin nga 2% nga iba-iba na nga yinaknan. Inglis ngan Tagalog an urog nga gingagamit pag-abot sa komersyo ngan edukasyon.

=== Rehiliyon ===
Kilala an kaurugan san mga taga Calbayog nga mga Romano Katoliko ngan may ada na Diocese an Calbayog tikang pa san tuig 1910 tikang san pagbulag sa Diocese san Cebu.

May ada liwat lain nga mga kristyano sa syudad ngan may presensya san mga Muslim.

== Imprastraktura ==

=== Yutiliti ===

==== Tubig ngan Kalimpyuhan ====
Ginbutang san Sangguniang Panlungsod san syudad san Calbayog an Calbayog City Water District (CCWD) pinaagi san Resolution No.169 sadto na Hulyo 22, 1986 na magkakapot san paghatag san tubig sa syudad. Sugad san tuig 2017, gingagamit an Salog san Hamonini ngan busay san Pasungon nga tinikangan san tubig&lt;ref&gt;http://ccwd.gov.ph/About%20us.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181125030807/http://ccwd.gov.ph/About%20us.html |date=2018-11-25 }}&lt;/ref&gt;. An Dawu interior sa Danao, nga usa na tirukan tubig nga ginhimo para sa CCWD harani sa Malajog. Gintindog an dam para sa irigasyon sa mga harani na barangay sugad san Pilar ngan Dawu. Mahal ngan daku ura ura an dam nga gintindog sa may Oquendo tungod kay nagamit sin tubig tikang sa salog ngan gingagastusan sin dako para san pagputli san tubig. Ginkokonekta an mga daan nga tubo san CCWD sab ago na dam. Damo liwat firetruck hydrant an makikit’an sakob san syudad.

==== Kuryente ====
Makikit’an an Samar I Electric Cooperative, Inc. (SAMELCO I) sa Calbayog. May ada ine tolo nga gugti na istasyon na gintatagan enerhiya tikang sa Tongonan Geothermal Energy pinaagi san National Grid Corporation of the Philippines (NGCP) tikadto sa labaw nga opisina sa Carayman&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archived copy |url=http://www.nea.gov.ph/region8 |access-date=2019-04-26 |archive-date=2019-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190426074015/http://www.nea.gov.ph/region8 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archived copy |url=http://www.erc.gov.ph:8099/DUandRCO/ViewDetails/232 |access-date=2019-04-26 |archive-date=2019-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190421060755/http://www.erc.gov.ph:8099/DUandRCO/ViewDetails/232 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. Human, ginbabahin an 3600 voltahe san kuryente tikang sa Tongonan tikadto sa duha nga gugti na istasyon nga makikitan sa Erenas, San Jorge, Samar ngan sa Lonoy, Oquendo, Calbayog, Samar. Ine nga duha nga gugti na istasyon kaya an kapasidad nga 5 Megawatts pero an Area 1 sa Capoocan, Calbayog, Samar, may kapasidad nga 15 Megawatts. An istasyon san Lonoy amo an ika-duha nga natatagan san kuryente ngan gintatawag nga Area 2 ngan an Erenas an Area 3.&lt;br /&gt;

== Panlawas ==
Lista san mga Hospital

* St. Camillus Hospital
* Calbayog District Hospital
* OLPHI (Our Lady of Porziuncula Hospital Incorporated)
* Adventist Hospital

== Edukasyon ==

=== Univercidad ngan Collegio ===

* Northwest Samar State University
* ACLC Computer College
* Christ the King College
* STI Education Center
* Samar College of Science and Technology
* Seminario San Vicente de Paul

=== Elementaria ngan Secondaria &lt;ref&gt;http://depedcalbayog.ph/sch&lt;/ref&gt; ===

* Christ the King College
* Calbayog City National High School
* Carayman National High School
* Bagacay Integrated School
* Rafael Lentejas Memorial School of Fisheries (Tinambacan Campus)
* La Milagrosa Academy
* Calbayog Pilot Central School
* Calbayog City SPED Center
* Calbayog East Central School
* Calbayog Christian Faith Academy
* St. Augustine International School
* San Joaquin National High School
* San Joaquin Central School
* San Policarpo National High School
* San Policarpo Central School
* STI Calbayog Senior High School
* Trinidad National High School (Tomaligues Annex Campus)
*Trinidad National High School
* Trinidad Central Elementary School
* Tarabucan National High School
* Mag-ubay National High School
* Oquendo National High School
* Tabawan Integrated School

== Mga Pasyadahan ==

====Katedral nira San Pedro ngan Pablo====
An Katedral nira San Pedro ngan Pablo (Iningles: ''Sts. Peter and Paul Cathedral'') kay gin-tukod sadto na 1800s na amo naging sentro na simbahan san bag-o na Diocese san Calbayog&lt;ref&gt;https://en.wikipedia.org/wiki/Roman_Catholic_Diocese_of_Calbayog&lt;/ref&gt; sadtong 1910. Ginkilala nga pinakaharandon nga simbahan san Samar an Katedral nira San Pedro ngan Pablo kay gin-tukod tas gin-upay san pag-agi san mga kapanuhan. An simbahan ay may halo nga daan tas bag-o nga materyales. An daan nga simboryo (dome) pati na an madakmol nga pader an amo nala nahibilin sadto pa san pinaka orihinal nga simbahan sadto san panahon san Espanyol. An pag impluwensiya san Espanyol ay nag kaada sin epekto san aton klase nga pag tukod yana. An mga materyales nga gin-gamit tikang pa sa Malajog.

====Nijaga Park====
An Nijaga Park an pinakadako-i nga pasyadahan san siyudad. Gin-ngaran an Nijaga Park tungod san lokal nga bayani nga si Benedicto Nijaga. Makikit-an an Nijaga Park dapit sa may salog nga nagtutunga san bungto tas an mga barangay san Calbayog. Mayda liwat makikit-an nga replica san Bangon Falls tapos an monumento san aton bayani nga si Jose Rizal ay makikit-an liwat sa Nijaga Park.

====Sacred Heart (Julio Cardinal Rosales) Plaza====
Tabok san simbahan nga Katedral nira San Pedro ngan Pablo ay makikit-an an Sacred Heart Plaza harani sa balay sin siyudad. Ini nga plaza aada an imahe san Sacred Heart (Sagrado o Baraan nga Kasingkasing) kun diin nahihinabo danay an mga banal o baraan nga panitabo. Ika-Nobyembre san 2013 nagkaada an plaza usa nga fountain sa butnga mismo it lugar nga may maupay nga dekorasyon sa iyang palibot.

====Calbayog Zipline and the Malajog Ridge Nature Park====
An Calbayog Zipline an usa sa pinakamaupay na dapat pasyadahan kay amo ini an zipline na natabok ka sa gutiay na isla na makikit-an sa tabok san Malajog Beach. Matikang san usa na bundok san Malajog matabok san dagat pakadto sa isla kasunod sito an musakay san baluto pabalik sa pampang. An Malajog Ridge Nature Park naman ay dida nakatukod sadto an daan na simbahan na ginhimo gamit san bato nga an ngaran St. Peter and Paul Basilica (kun igbinisaya Basilika nira San Pedro ngan Pablo) san Calbayog.

====Guinogo-an Cave====
Makikit-an sa Barangay Longsob sa distrito san Oquendo, 30 ka-minutos na byahe pakadto Cabugawan tas mubaktas 50 ka-minuto pakadto sa lungib.

====Mapaso Hot Spring====
Makikit-an sa Barangay Rizal II sa distrito san Oquendo, 30 ka-minutos na byahe tapos 15 ka-minutos na pagbaktas pakadto. Damo pokot (fresh crustaceans) an makikit-an didto tungod san mataas nga temperatura san tubig.

====Bangon-Bugtong Falls====
Usa sa pinaka-aram na busay san Calbayog kay an Bangon-Bugtong Falls na makikit-an sa Barangay San Joaquin. An Bangon Falls ay usa sa mga kilala at maupay na pasyadahan sa tanan na busay san siyudad tungod san iya mala-dakila na itsura labi na an mahagkot na tubig na naagos sa igbaw san bundok. Diri la na usa ini siya na maupay pasyadahan, amo liwat an gin-kukuhaan siyahan na pangabuhi san mga taga didto.

====Tabokno Falls====
Makikit-an sa Barangay Cagbayang san Oquendo District, usa ka oras nga byahe tikang sa siyudad tas 40 ka-minuto na pagbaktas.

====Danao Cave====
Makikit-an sa Danao, katorse kakilometro pakanluran san siyudad san Calbayog. Urogan damo makikit-an nga klase san halas pati mga paniki.

====Pan-as Falls====
Makikita sa Barangay Pilar, usa ka oras nga byahe tikang siyudad tapos usa pa ka oras nga pagbaktas pakadto. Usa liwat ini nga pangunahing source san mga taga didto gamit sa ira pan adlaw adlaw na pamumuhi.

== Kultura ==

*'''Sarakiki-Hadang Festival'''
*'''Karakol'''
*'''Adlaw san Calbayog'''
*'''Calbayog Ko'''

== City seal of Calbayog ==

=== Blazon of the arms ===
Quarterly Orange and Azure (blue); 1st a rope Argent (white); 2nd a Cross and Bishop's staff Argent (white); 3rd in middle chief a pair of shells Or (yellow), three fishes Argent (white) from fess point down to nombril point, and barry wavy Argent (white); 4th a Coconut tree proper (natural color) upon ground Vert (green).
=== Symbolism ===

*'''Rope''' : Stands for the abaca industry in the city.[[Paypay:Calbayog City seal.svg|thumb]]
*'''Cross and Bishop's Staff''' : Represents the Diocese of Calbayog.
*'''Shells and Fishes''' : Stands for the shell and fishing industry in the city.
*'''Coconut Tree and Rice Fields''' : Symbolizes the major products of Calbayog.

&lt;br /&gt;
==Mga Malls==
*CityMall Calbayog 
*Robinsons Place Calbayog
*SM Center Calbayog

==Mga Radyo== 
*DYOG 882 kHz Radyo Pilipinas Calbayog 
*DYIH 936 kHz AMBS 936 (Advanced Media Broadcasting System)
*DYNR 1476 kHz DYNR News Calbayog (Audiovisual Communicators, Inc. ug ABJ Radio Broadcasting System Corporation)

==Mga pinambasaran==
{{reflist}}

==Kitaa Gihapon==
*[[Alkalde san Calbayog]]
*[[Birisitahon sa Calbayog]]

==Mga Sumpay sa Gawas==

*[http://www.batch2006.com/visit_calbayog.htm Calbayog, Samar bag-o nga mga litarato] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070312015330/http://www.batch2006.com/visit_calbayog.htm |date=2007-03-12 }}
*[http://www.icalbayog.com/ icalbayog interactive nga proyekto para san mga Calbayognon] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070310214029/http://www.icalbayog.com/ |date=2007-03-10 }}
*[http://calbayog.lgu-ph.com/ Website mahitungod san Syudad san Calbayog] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051125015449/http://calbayog.lgu-ph.com/ |date=2005-11-25 }}
*[https://web.archive.org/web/20031209072149/http://members.fortunecity.com/ruel1/calbayogko Calbayog Ko nga Websayt]
*[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }}
*[http://www.t-macs.com/kiso/local/ 2000 Philippine Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050923180448/http://www.t-macs.com/kiso/local/ |date=2005-09-23 }}

* 
{{Samar2}}


[[Kaarangay:Calbayog| ]]</text>
      <sha1>mk4nkjvefoyfn9m4ule4fjzunwbd832</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Brunei</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5992</id>
    <revision>
      <id>7783810</id>
      <parentid>7782111</parentid>
      <timestamp>2026-07-06T11:22:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>41587</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>7783810</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20427" sha1="djllcjykhg803e1ulbv8pb3ndg1ghjt" xml:space="preserve">{{Coord|4|30|N|114|40|E|display=title}}
{{Infobox Nasod
|conventional_long_name = Nasod han Brunei, an Urukyan hin Kamurayaw
|common_name = Brunei
|native_name = ''{{lang|ms|Negara Brunei Darussalam}}'' &lt;span style=&quot;font-size:70%&quot;&gt;([[Rumi script|Rumi]])&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;{{lang|ms-Arab|نڬارا بروني دارالسلام}} &lt;span style=&quot;font-size:70%&quot;&gt;([[Jawi script|Jawi]])&lt;/span&gt;
|image_flag = Flag of Brunei.svg
|image_flag2 = 
|image_coat = Coat of arms of Brunei.svg
|symbol_type = Crest
|national_motto = {{vunblist |{{big|{{lang|ar|الدائمون المحسنون بالهدى}}}} |{{nowrap|''{{lang|ms|Sentiasa membuat kebajikan dengan petunjuk Allah}}''}} |{{small|&quot;Dayuday ha pag-alágad ha pagdará han Diyos&quot;}}}}
|national_anthem = {{vunblist |''[[Allah Peliharakan Sultan]]'' |{{small|''Hi Allah Magpanalangin han Sultan''}}}}&lt;br /&gt;&lt;center&gt;[[File:United States Navy Band - Allah Peliharakan Sultan.oga]]&lt;/center&gt;
|image_map = Location Brunei ASEAN.svg
|map_caption = {{map caption |location_color=lunghaw |region=[[ASEAN]] |region_color=masirom nga abuhon |legend=Location Brunei ASEAN.svg}}
|capital = [[Bandar Seri Begawan]]
|coordinates = {{Coord|4|53.417|N|114|56.533|E|type:city}}
|largest_city = [[Bandar Seri Begawan]]
|official_languages = [[Minalayo|Minalayo]]{{ref label|Malay|a|}}
|languages_type = Ginkilala
|languages_sub = yes
|languages = [[Ininglis|Iningles]]{{ref label|English|b|}}
|languages2_type = Iba nga mga pinulongan ngan&lt;br&gt; mga lokal nga diyalekto&lt;ref&gt;{{Cite web |author= |url=https://www.ethnologue.com/country/BN/languages |title=Brunei |publisher=Ethnologue |date=19 Pebrero 1999 |accessdate=30 Disyembre 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://borneobulletin.brunei-online.com/index.php/2013/10/25/call-to-add-ethnic-languages-as-optional-subject-in-schools/ |title=Call to add ethnic languages as optional subject in schools |accessdate=19 Nobyembre 2013 |deadurl=yes |archiveurl=https://archive.is/20131119230503/http://borneobulletin.brunei-online.com/index.php/2013/10/25/call-to-add-ethnic-languages-as-optional-subject-in-schools/ |archivedate=19 Nobyembre 2013 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
|languages2 = {{flatlist|
*[[Brunei nga Minalayo]]  
*[[Minalay nga pinulongan|Jawi nga Minalayo]]
*[[Tutong nga pinulongan|Tutong nga pinulongan]] 
*[[Kedayan]]
*[[Belait nga pinulongan|Belait nga pinulongan]] 
*[[Tsinino|Tsinino]] ([[Hokkien]], [[Hakka nga Tsinino|Hakka]],&lt;br&gt; [[Mandarin|Minandarin]] ngan&lt;br&gt; [[Kinantones]])
*Mga tuminongnong&lt;br&gt; nga pinulongan&lt;br&gt;  
*[[Lun Bawang nga pinulongan|Murut]] 
*[[Dusun nga pinulongan|Dusun]] 
*[[Brunei nga Binisaya|Brunei nga Binisaya]]}}
&lt;!--
  begin hack --&gt;{{infobox|child=yes
| label1 = Mga [[Opisyal nga pagsurat]]
| data1 = {{vunblist |[[Minalayo nga abakadahan]] |[[Jawi nga abakadahan]]&lt;ref&gt;[http://www.bt.com.bn/news-national/2010/10/22/writing-contest-promotes-usage-history-jawi-script Writing contest promotes usage, history of Jawi script] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120612065057/http://www.bt.com.bn/news-national/2010/10/22/writing-contest-promotes-usage-history-jawi-script |date=12 Hunyo 2012 }}. The Brunei Times (22 Oktubre 2010)&lt;/ref&gt;}}
}}&lt;!--end hack--&gt;
| ethnic_groups = {{vunblist
  | 66% [[Bruneiano nga Malay nga katawhan|Mga Malay]]
  | 10% [[Ethniko nga Tsino ha Brunei|Tsino]]
  | 24% mga iba
 }}
| ethnic_groups_year = 2016&lt;ref name=WorldFactbook&gt;{{Cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bx.html |title=The World Factbook |publisher=CIA |accessdate=28 Enero 2018 |archive-date= 12 Hunyo 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070612213743/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bx.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| religion = [[Sunni nga Islam]]
| demonym = Bruneiano
| government_type = {{nowrap|[[Unitaryo nga estado|Unitaryo]] nga [[Islamico nga estado|Islamico]] nga&lt;br&gt; [[Absoluta nga monarkiya|absoluta nga monarkiya]]}}
| leader_title1 = [[Talaan hin mga Sultan han Brunei|Sultan]], [[Yang di-Pertuan Negara|Yang di-Pertuan]] ngan [[Prime Minister of Brunei|Primer Ministro]]
| leader_name1 = [[Hassanal Bolkiah]]
| leader_title2 = [[Prinsipe han Korona]]
| leader_name2 = [[Al-Muhtadee Billah]]
| leader_title3 = [[Mufti han Estado han Brunei|Mufti han Estado]]
| leader_name3 = [[Abdul Aziz Juned]]
| legislature = [[Magbabalaod nga Konseho Brunei|Magbabalaod nga Konseho]]
| sovereignty_type = [[Kaagi han Brunei|Kahimo]]
| established_event1 = [[Muhammad Shah han Brunei|Pagkahimo han Sultanato]]
| established_date1 = c. 1368
| established_event2 = [[Imperyo nga Bruneiano]]
| established_date2 = ika-15 – ika-19 nga gatostuig
| established_event3 = [[British nga protektado nga estado]]
| established_date3 = 17 Septyembre 1888
| established_event4 = [[Hapones nga pag-okupar han British Borneo|Pag-okupar han Hapones]]
| established_date4 = 1941–1945
| established_event5 = [[Paglugaring]] tikang han [[Reino Unido]]
| established_date5 = 1 Enero 1984
| established_event6 = [[ASEAN nga Pagdeklara]]
| established_date6 = 7 Enero 1984
| area_km2 = 5,765
| area_rank = ika-164 &lt;!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]] --&gt;
| area_sq_mi = 2,226 &lt;!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--&gt;
| percent_water = 8.6
| population_estimate = 442,400&lt;ref name=&quot;depd.gov.bn&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.depd.gov.bn/SitePages/National%20Statistics.aspx |title=National Statistics |publisher=depd.gov.bn |date= |accessdate=1 Hulyo 2015 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161111141102/http://www.depd.gov.bn/SitePages/National%20Statistics.aspx |archivedate=11 Nobyembre 2016 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
| population_estimate_year = 2018&lt;ref name=&quot;depd.gov.bn&quot; /&gt;
| population_estimate_rank = ika-168
| population_density_km2 = 72.11
| population_density_sq_mi = 186.75 &lt;!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--&gt;
| population_density_rank = ika-134
| GDP_PPP = $36.854 ka bilyon&lt;ref name=imf2&gt;{{Cite web |url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=41&amp;pr.y=14&amp;sy=2017&amp;ey=2024&amp;scsm=1&amp;ssd=1&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1&amp;c=516&amp;s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&amp;grp=0&amp;a= |title=World Economic Outlook Database, January 2019 |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |access-date=24 Pebrero 2019}}&lt;/ref&gt;
| GDP_PPP_year = 2019
| GDP_PPP_rank = ika-125
| GDP_PPP_per_capita = $83,777&lt;ref name=imf2 /&gt;
| GDP_PPP_per_capita_rank = ika-4
| GDP_nominal = $13.325 ka bilyon&lt;ref name=imf2 /&gt;
| GDP_nominal_year = 2019
| GDP_nominal_rank = ika-124
| GDP_nominal_per_capita = $30,290&lt;ref name=imf2 /&gt;
| GDP_nominal_per_capita_rank = ika-29
| Gini = &lt;!--number only--&gt;
| Gini_year =
| Gini_change = &lt;!--increase/decrease/steady--&gt;
| Gini_ref =
| Gini_rank =
| HDI = 0.853 &lt;!--number only--&gt;
| HDI_year = 2017&lt;!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--&gt;
| HDI_change = decrease &lt;!--increase/decrease/steady--&gt;
| HDI_ref = &lt;ref name=&quot;HDI&quot;&gt;{{Cite web|url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/2018_human_development_statistical_update.pdf|title=Human Development Indices and Indicators: 2018 Statistical update|publisher=United Nations Development Programme|date=15 Septyembre 2018|accessdate=15 Septyembre 2018}}&lt;/ref&gt;
| HDI_rank = ika-39
| currency = [[Brunei nga dollar]]
| currency_code = BND
| time_zone = [[Oras ha Brunei|Brunei Darussalam nga Oras]]
| utc_offset = +8
| drives_on = walá
| calling_code = [[+673]]{{ref label|Kodigo hin Pagtawag|c|}}
| cctld = [[.bn]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.iana.org/domains/root/db/bn.html |title=Delegation Record for .BN |publisher=IANA |accessdate=6 Nobyembre 2015}}&lt;/ref&gt;
| footnote_a = {{note|Minalayo}} Ha ilarom han Artikulo 82: &quot;Opisyal nga pinulungan&quot; han Konstitusyon han Brunei, [[Minalayo|Minalayo]] an opisyal nga pinulungan.
| footnote_b = {{note|Ininggles}} Ha ilarom han Artikulo 82: &quot;Opisyal nga pinulungan&quot; han Konstitusyon han Brunei, gingagamit an [[Ininglis|Ininglis]] ha opisyal nga mga dokumento (bilinggwal it mga opisyal nga dokumento; Minalayo ngan Ininglis).&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.agc.gov.bn/agc1/images/LOB/cons_doc/constitution_i.pdf|title=Constitution of Brunei Darussalam|publisher=Attorney General's Chambers Brunei Darussalam|accessdate=15 Oktubre 2013}}{{dead link|date=Agosto 2016}}&lt;/ref&gt;
| footnote_c = {{note|Kodigo hin Pagtawag}} Pati gihapon an 080 tikang ha [[Sinirangan nga Malaysia]].
}}
{{Contains Arabic text|compact=yes}}
An '''Brunei''', nga an opisyal nga pagtawag '''Nasod han Brunei, an Urukyan hin Kamurayaw'''&lt;ref&gt;Peter Haggett (ed). ''Encyclopedia of World Geography, Volume 1'', Marshall Cavendish, 2001, [https://books.google.com/books?id=u6LJ65K9DisC&amp;lpg=PA2913&amp;dq=brunei%20abode%20of%20peace&amp;pg=PA2913 p. 2913].&lt;/ref&gt; ({{lang-ms|Negara Brunei Darussalam}}, [[Jawi nga abakadahan|Jawi]]: {{script/Arabic|نڬارا بروني دارالسلام}}), usá nga [[soberano nga estado]] nga nahamutang ha amihan nga labnasan han purô han [[Borneo]] ha [[Timugan nga Asya]]. Gawas han labnasan hini ngan han [[Dagat han Salatan nga Tsina]], ginpalibotan an nasod han [[Malaysia]]no nga [[federado nga estado|estado]] han [[Sarawak]]. Ginbahin iní hin duhá ka báhin han Sarawak nga distrito han [[Limbang nga distrito|Limbang]]. An Brunei amo la an soberano nga estado nga nahamutang hin bug-os ha purô han Borneo; an nahabilin han teritoryo han purô nabahinbahin han mga nasod han Malaysia ngan [[Indonesia]]. An [[mga demograpiko han Brunei|kamolupyohan han Brunei]] {{UN_Population|Brunei Darussalam}} han {{UN_Population|Year}}.{{UN_Population|ref}}

Ha gihataasi nga pagkakusog han [[Imperyo Bruneihanon]], hi [[Bolkiah|Sultan Bolkiah]] (naghadì 1485–1528) ginsiríng nga amo an nagdumara han kadam-an nga mga rehiyon han [[Borneo]], upod an yanâ-nga-adlaw nga Sarawak ngan [[Sabah]], pati gihapon an [[Kapurupod'an Sulu]] nga naatubang han dumagsaan nga punto han Borneo, [[Seludong]] (an yanâ-nga-adlaw nga [[Manila]]), ngan an mga kapurupod'an nga naatubang tikang han kanawayan nga dapit han Borneo. An [[thalassokrasya|estado nga pandagat]] ginbisita han [[Panahon han pagsirkumnavigar ni Magallanes|Expedisyon ni Magallanes]] han Espanya didâ han 1521 ngan nakig-away ini patok han Espanya didâ han 1578 nga [[Gera Katchila]].

Didâ han ika-19 nga gatostuig, an Imperyo Bruneihanon nagtikang pagluya. Ginhatag han Sultanato an Sarawak ([[Kuching]]) kan [[James Brooke]] ngan ginhimò hiyá nga [[Mga Busag nga Rajah|Busag nga Rajah]], ngan ginhatag hiní an Sabah ngadto han Britániko nga [[North Borneo Chartered Company]]. Han 1888, an Brunei nagín usá nga Britániko nga [[protektorado]] ngan ginbutangan hin [[Residente (titulo)|Britániko nga residente]] nga amo an kolonyal nga nagdudumara han 1906. Katapos han pag-okupar han mga Haponés han [[Ikaduha nga Gera han Kalibotan]], han 1959 mayda bag-o nga konstitusyon nga ginsurat. Han 1962, usá nga [[Brunei nga rebelyon|armado nga rebelyon]] patok han monarkiya napirde pinaagi hin pagbulig han mga Britániko.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Pocock |first=Tom |title=Fighting General – The Public &amp;Private Campaigns of General Sir Walter Walker |url=https://archive.org/details/fightinggeneralp0000poco | date = 1973 |edition=First |publisher=Collins |location=London |isbn=0-00-211295-7}}&lt;/ref&gt;

Nakakuhà an Brunei han paglugaríng hiní tikang han Reino Unido didâ han 1 Enero 1984. An pagtubò ha ekonomiiya dida han mga dekada han mga 1990 ngan mga 2000, upod han pagtikahitaas han GDP hin 56% tikang 1999 tubtub 2008, nagbag-o han Brunei ngadto hin industrialisado nga nasod. Nagkaada ini hin karikohan tikang hin extensibo nga mga larangan hin petroleo ngan natural gas. An Brunei mayda han ikaduhá-nga-gihataasi nga [[Human Development Index]] ha mga nasod han [[Timugan nga Asya]], sunod han Singgapura, ngan ginkaklasipika iní nga &quot;[[napadukwag nga nasod]]&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Human Development Reports |publisher=United Nations |url=http://hdr.undp.org/en/statistics/ |accessdate=5 Oktubre 2009}}&lt;/ref&gt; Sumala han [[International Monetary Fund]] (IMF), ginranggo an Brunei nga ikalimá ha kalibutan ha gross domestic product per capita ha [[purchasing power parity]]. Ginbanabana han IMF han 2011 nga an Brunei usá hin duhá nga nasod ([[Libya]] an ikaduhá nga nasod) nga mayda utang-nga-públiko nga 0% han nasodnon nga GDP.  Ginranggo gihapon han ''[[Forbes]]'' an Brunei nga ikalimá nga girikohi nga nasod tikang hin 182 ka nasod, nga nabatakán han mga larangan hin petroleo ngan natural gas hiní.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.thejakartapost.com/news/2012/02/25/forbes-ranks-brunei-fifth-richest-nation.html |title=Forbes ranks Brunei fifth richest nation |date=25 Pebrero 2012 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120226155809/https://www.thejakartapost.com/news/2012/02/25/forbes-ranks-brunei-fifth-richest-nation.html |archivedate=26 Pebrero 2012 |df=dmy }}&lt;/ref&gt;

==Etimolohiya==
Sumala ha leyenda, gintúkod an Brunei ni Awang Alak Betatar, nga ha urhe nagin [[Muhammad Shah han Brunei|Sultan Muhammad Shah]]. Nagbalhin hiyá tikang ha Garang ha Distrito han [[Temburong]]&lt;ref&gt;{{Harvnb|History for Brunei|p= 26}}&lt;/ref&gt; ngadto han estero han [[Salog Brunei]], nga diín nadiskubre an Brunei. Sumala ha leyenda, ha paglugsong niya, sinmiríng hiyá, ''Baru nah'' (kun ighubad &quot;¡ada na!&quot; o &quot;didâ&quot;), nga diin nagtikang an ngaran nga &quot;Brunei&quot;.&lt;ref name=&quot;Vienne2015&quot;&gt;{{Cite book|author=Marie-Sybille de Vienne|title=Brunei: From the Age of Commerce to the 21st Century|url=https://books.google.com/books?id=IfpIBwAAQBAJ&amp;pg=PA27|date=9 Marso 2015|publisher=NUS Press|isbn=978-9971-69-818-8|pages=27–}}&lt;/ref&gt; Hiyá an syahan nga Muslim nga namunò han Brunei.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.southeastasianarchaeology.com/2007/03/08/treasuring-bruneis-past/ |title=Treasuring Brunei's past |publisher=Southeast Asian Archaeology |date=8 Marso 2007 |accessdate=19 Septyembre 2011 |archive-date=2011-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111001142659/http://www.southeastasianarchaeology.com/2007/03/08/treasuring-bruneis-past/ |url-status= }}&lt;/ref&gt; Ugsa han paghataas han [[Imperyo Bruneihanon]] ha ilarom han Muslim nga Dinastiya Bolkiah, gintutuohan nga an Brunei nailarom anay hin mga Buddhista nga mga namuno.&lt;ref name=&quot;Nicholl1980&quot;&gt;{{Cite book|author=Robert Nicholl|title=Notes on Some Controversial Issues in Brunei History|url=https://books.google.com/books?id=EN-hXwAACAAJ|date=1980|pages=32–37}}&lt;/ref&gt;

Ginbag-ohan iní hin ngaran nga &quot;Barunai&quot; han ika-14 ng gatostuig, posible nga naimpluwensya han [[Sanskrit]] nga pulong &quot;''{{transl|sa|varuṇ}}''&quot; ({{lang|sa|वरुण}}), nga nangangahulongan &quot;mandarágat&quot;.&lt;ref name=&quot;Minahan2012&quot;&gt;{{Cite book|author=James B. Minahan|title=Ethnic Groups of South Asia and the Pacific: An Encyclopedia: An Encyclopedia|url=https://books.google.com/books?id=fOQkpcVcd9AC&amp;pg=PT75|date=30 Agosto 2012|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-59884-660-7|page=75}}&lt;/ref&gt; An pulong nga &quot;[[Borneo]]&quot; amo gihapon an gintikangan. Didâ han bug-os nga ngaran han nasod nga ''{{lang|ms|Negara Brunei Darussalam}}'', an ''{{lang|ms|darussalam}}'' ({{lang-ar|دار السلام}}) nangangahulogan nga &quot;urukyan hin kamurayaw&quot;, samtang an ''{{lang|ms|negara}}'' nangangahulohgan nga &quot;nasod&quot; ha [[Minalayo|Minalayo]].

An gisayohi nga nahabutang nga pagdokumenta han Katundan mahitungod han Brunei an ginsurat han Italyano nga hi [[Ludovico di Varthema]], nga nagsiríng gihapon nga an &quot;Bruneihanon nga katawhan mayda maburubusag nga panit kaysa han mga katawhan nga iya ginkatapo ha [[Kapurupod'an Maluku]]&quot;. Didâ han iya pagdokumento han 1550;

&lt;blockquote&gt;Inmulpot kami ha purô han Bornei'' (Brunei o Borneo), ''nga hirayo tikang han ''Maluch'' mga duhá ka gatos ka milyas, ngan nasabtan gihapon namon nga iní baga hin darudako kaysa han usá ngan haruhamubo. Mga pagano an katawhan ngan mga tawo hin maupay an kaburut-on. An ira kapanit maburubusag kaysa han iba....dinhi hini nga purô maupay an pagdumara han pagkamatadong...&lt;ref&gt;{{Cite book|author=Bilcher Bala|title=Thalassocracy: a history of the medieval Sultanate of Brunei Darussalam|url=https://books.google.com/books?id=-bQuAQAAIAAJ| date = 2005|publisher=School of Social Sciences, Universiti Malaysia Sabah|isbn=978-983-2643-74-6}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

==Politika ngan kagamhanan==
[[File:Hassanal Bolkiah.jpg|thumb|upright|Hi [[Hassanal Bolkiah]], [[Sultan han Brunei]].]]
An sistema hin politika han Brunei ginpapamunuan han konstitusyon ngan han nasodnon nga tradisyon han Malayo nga Islamiko nga Monarkiya (''[[Melayu Islam Beraja]]''; MIB). An tuló nga bahin han MIB naglalakip hin Malayo nga kultura, Islamiko nga relihiyon, ngan an batakan ha politika ha ilarom han monarkiya.&lt;ref name=&quot;bruneipress.com.bn&quot; /&gt; Mayda ini sistema hin balaod nga nahibase ha [[Inglis nga common law]], bisan man kun an Islamiko nga balaod (''[[shariah]]'') labaw hini hin pirá nga mga kaso.&lt;ref name=cia /&gt; Mayda [[Lehislatibo nga Konseho han Brunei|parlamento]] an Brunei kundi waray piniliay, an kataposan nga piniliay ginbuhat han [[Brunei nga Rebelyon|1962]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://thecommonwealth.org/our-member-countries/brunei-darussalam/constitution-politics#sthash.ij6FNXxq.dpuf|title=Brunei Darussalam : Constitution and politics|website=thecommonwealth.org|access-date= 16 Nobyembre 2019|archive-date= 11 Marso 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160311100249/http://thecommonwealth.org/our-member-countries/brunei-darussalam/constitution-politics#sthash.ij6FNXxq.dpuf|url-status=}}&lt;/ref&gt;

Ha ilarom han 1959 nga konstitusyon han Brunai, [[Hassanal Bolkiah|An Iya Mahestad nga hi Paduka Seri Baginda Sultan Haji Hassanal Bolkiah Mu'izzaddin Waddaulah]] amo an [[mangulo hin estado]] nga mayda bug-os nga ehekutibo nga awtoridad. Tikang han [[Brunei nga Rebelyon|1962]], ini nga kagamhanan naglakip hin mga kagamhanan hin emerhensya, nga ginbabag-o hin tagduha ka tuig. An Brunei teknikal nga nailarom hin [[balaod militar]] tikang han [[Brunei nga Rebelyon]] han 1962.&lt;ref name=&quot;US DOS&quot; /&gt; Hi [[Hassanal Bolkiah]] amo gihapon an Primer Ministro han estado, an [[Ministro hin Finansya]] ngan [[Ministro hin Depensa]].&lt;ref&gt;{{Cite web|last=PMO Organisation Chart|title=Organisation Chart at the Prime Minister's Office|url=http://pmo.gov.bn/|accessdate=14 Enero 2012|archive-date=2011-12-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20111222021606/http://www.pmo.gov.bn/|url-status=}}&lt;/ref&gt; 

==Mga Distrito han Brunei==
{| style=&quot;background:transparent; text-align:center;&quot;
| [[File:Brunei districts numbered.png|Map indicating the districts of Brunei]]
|-
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|- style=&quot;background:#f2f2f2; font-weight:bold;&quot;
| No. || District                         || {{smaller|Capital}}&lt;/tr&gt;
|  1. || [[Belait (distrito)|Belait]]       || {{smaller|[[Kuala Belait]]}}&lt;/tr&gt;
|  2. || [[Brunei-Muara (distrito)|Brunei-Muara]] || {{smaller|[[Bandar Seri Begawan]]}}&lt;/tr&gt;
|  3. || [[Temburong (distrito)|Temburong]] || {{smaller|[[Bangar, Brunei|Bangar]]}}&lt;/tr&gt;
|  4. || [[Tutong (distrito)|Tutong]]       || {{smaller|[[Pekan Tutong]]}}
|}
|}

==Mga tigaman==
{{notelist}}

==Mga kasarigan==
{{Mga kasarigan|30em}}

==Mga sumpay ha gawas==
{{Sister project links|voy=Brunei}}

'''Kagamhanan'''
* [http://www.pmo.gov.bn/Theme/Home.aspx Websayt han Opisyo han Primer Ministro han Brunei Darussalam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190525005007/http://www.pmo.gov.bn/Theme/Home.aspx |date=2019-05-25 }}
* [https://www.cia.gov/library/publications/resources/world-leaders-1/BX.html Hepe hin Estado ngan mga Api han Gabinete] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201016160710/https://www.cia.gov/library/publications/resources/world-leaders-1/BX.html |date= 16 Oktubre 2020 }}

'''Impormasyon ha kasahiran'''
* {{CIA World Factbook link|bx|Brunei}}
* [http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-pacific-12990058 Brunei profile] tikang han [[BBC News]]
* [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/82119/Brunei Brunei] ha ''[[Encyclopædia Britannica]]''
* {{Wikiatlas|Brunei}}
* [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=BN Key Development Forecasts for Brunei] tikang han [[International Futures]]

'''Biyahe'''
* [https://web.archive.org/web/20070509180534/http://www.tourismbrunei.com/ Brunei Turismo] nga websayt


{{ASEAN}}
{{Timugan nga Asya}}
{{Asya}}


[[Kaarangay:Brunei| ]]
[[Kaarangay:Nasod]]</text>
      <sha1>djllcjykhg803e1ulbv8pb3ndg1ghjt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paul Stookey</title>
    <ns>0</ns>
    <id>263320</id>
    <revision>
      <id>7783805</id>
      <parentid>4787359</parentid>
      <timestamp>2026-07-05T21:02:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Urjalan Kakko</username>
        <id>67902</id>
      </contributor>
      <comment>File</comment>
      <origin>7783805</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="330" sha1="brl74rfnvenw8kho1w7fpd6armqej0f" xml:space="preserve">[[File:Peter Paul and Mary 1970 (cropped) 3.JPG|thumb|Paul Stokey (1970)]]

Hi '''Noel Paul Stookey''' (natawo han Disyembre 30, 1937 ha Baltimore, MD) in uska magkaranta-manunurat hin kanta nga nasikat ha ngaran nga Paul ha trio [[Peter, Paul and Mary]].

{{turok}}
{{DEFAULTSORT:Stookey, Noel}}
[[Kaarangay:Mga natawo han 1937]]</text>
      <sha1>brl74rfnvenw8kho1w7fpd6armqej0f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stellula calliope</title>
    <ns>0</ns>
    <id>467653</id>
    <revision>
      <id>7783809</id>
      <parentid>7513615</parentid>
      <timestamp>2026-07-06T07:57:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Couiros22</username>
        <id>21760</id>
      </contributor>
      <origin>7783809</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2902" sha1="rp5rios3qouu3njeedwadyop6m120lp" xml:space="preserve">{{botmade|Lsjbot|Aves|date=2013-03}}
{{Taxobox
| name               = ''Stellula calliope''
| status             = LC
| image              = Pause in Flight; Calliope Hummingbird (Stellula calliope).jpg
| image_caption      = 
| domain             = 
| regnum             = [[Animalia]]
| phylum             = [[Chordata]]
| classis            = [[Aves]]
| ordo               = [[Apodiformes]]
| familia            = [[Trochilidae]]
| genus              = [[Stellula]]
| species            = '''Stellula calliope'''
| binomial           = Stellula calliope
| binomial_authority = ([[Gould (awtor)|Gould]], 1847)
| range_map          = 
| range_map_caption  = 
| image2             = 
| image2_caption     = 
| subphylum          = [[Vertebrata]]
| synonyms           = 
| status_ref         = &lt;ref name = &quot;iucn&quot;/&gt;
| status_system      = iucn3.1
}}
An '''''Stellula calliope'''''&lt;ref name = &quot;col3&quot;/&gt;&lt;ref name = &quot;col411&quot;/&gt;&lt;ref name = &quot;col681&quot;/&gt;&lt;ref name = &quot;col714&quot;/&gt;&lt;ref name = &quot;col769&quot;/&gt; in uska species han [[Aves]] nga syahan ginhulagway ni [[Gould (awtor)|Gould]] hadton 1847. An ''Stellula calliope'' in nahilalakip ha [[genus]] nga ''[[Stellula]]'', ngan [[familia]] nga [[Trochilidae]].&lt;ref name = &quot;COL&quot;/&gt;&lt;ref name = &quot;source&quot;/&gt; Ginklasipika han [[IUCN]] an species komo [[diri gud kababarak-an]].&lt;ref name = &quot;iucn&quot;/&gt; Waray hini subspecies nga nakalista.&lt;ref name = &quot;COL&quot;/&gt;

==Mga kasarigan==
&lt;references&gt;
&lt;ref name = &quot;COL&quot;&gt;{{cite web |url= https://catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/stellula+calliope/match/1|title= Species 2000 &amp; ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|author= Bisby F.A., Roskov Y.R., Orrell T.M., Nicolson D., Paglinawan L.E., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., Baillargeon G., Ouvrard D. (ed.)| date = 2011|publisher= Species 2000: Reading, UK.|accessdate= 24 Septyembre 2012}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name = &quot;col3&quot;&gt; (1996) , database, NODC Taxonomic Code&lt;/ref&gt;
&lt;ref name = &quot;col411&quot;&gt;Gill, Frank, and Minturn Wright (2006) , Birds of the World: Recommended English Names&lt;/ref&gt;
&lt;ref name = &quot;col681&quot;&gt;Banks, R. C., R. W. McDiarmid, A. L. Gardner, and W. C. Starnes (2003) , Checklist of Vertebrates of the United States, the U.S. Territories, and Canada&lt;/ref&gt;
&lt;ref name = &quot;col714&quot;&gt; (2005) , website, Zoonomen - Zoological Nomenclature Resource, 2005.11.05&lt;/ref&gt;
&lt;ref name = &quot;col769&quot;&gt;Banks, R. C., R. W. McDiarmid, and A. L. Gardner (1987) Checklist of Vertebrates of the United States, the U.S. Territories, and Canada, Resource Publication, no. 166&lt;/ref&gt;
&lt;ref name = &quot;source&quot;&gt;''ITIS: The Integrated Taxonomic Information System''. Orrell T. (custodian), 26 Abril 2011&lt;/ref&gt;
&lt;ref name = &quot;iucn&quot;&gt;{{IUCN2012.2|assessors= | date = 2012|id= 106002103|title= Stellula calliope|downloaded= 24 Oktubre 2012}}&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;

==Mga sumpay ha gawas==
{{Commons category|Stellula calliope}}
{{Wikispecies|Stellula calliope|''Stellula calliope''}}

[[Kaarangay:Stellula]]</text>
      <sha1>rp5rios3qouu3njeedwadyop6m120lp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Leptotila jamaicensis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>469103</id>
    <revision>
      <id>7783803</id>
      <parentid>6928655</parentid>
      <timestamp>2026-07-05T12:32:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Couiros22</username>
        <id>21760</id>
      </contributor>
      <origin>7783803</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2856" sha1="3tlmedvxgd40f3s5il1nqednrmmdmii" xml:space="preserve">{{botmade|Lsjbot|Aves|date=2013-03}}
{{Taxobox
| name               = ''Leptotila jamaicensis''
| status             = LC
| image              = Caribbean Dove (Leptotila jamaicensis) (8082126278).jpg
| image_caption      = 
| domain             = 
| regnum             = [[Animalia]]
| phylum             = [[Chordata]]
| classis            = [[Aves]]
| ordo               = [[Columbiformes]]
| familia            = [[Columbidae]]
| genus              = [[Leptotila]]
| species            = '''Leptotila jamaicensis'''
| binomial           = Leptotila jamaicensis
| binomial_authority = ([[Linnaeus (awtor)|Linnaeus]], 1766)
| range_map          = 
| range_map_caption  = 
| image2             = 
| image2_caption     = 
| subphylum          = [[Vertebrata]]
| synonyms           = 
| status_ref         = &lt;ref name = &quot;iucn&quot;/&gt;
| status_system      = iucn3.1
}}
An '''''Leptotila jamaicensis'''''&lt;ref name = &quot;col3&quot;/&gt;&lt;ref name = &quot;col400&quot;/&gt;&lt;ref name = &quot;col411&quot;/&gt;&lt;ref name = &quot;col682&quot;/&gt;&lt;ref name = &quot;col723&quot;/&gt; in uska species han [[Aves]] nga syahan ginhulagway ni [[Linnaeus (awtor)|Linnaeus]] hadton 1766. An ''Leptotila jamaicensis'' in nahilalakip ha [[genus]] nga ''[[Leptotila]]'', ngan [[familia]] nga [[Columbidae]].&lt;ref name = &quot;COL&quot;/&gt;&lt;ref name = &quot;source&quot;/&gt; Ginklasipika han [[IUCN]] an species komo [[diri gud kababarak-an]].&lt;ref name = &quot;iucn&quot;/&gt;

==Subspecies==

Ini nga species ginbahin ha masunod nga subspecies:&lt;ref name = &quot;COL&quot;/&gt;

* ''L. j. collaris''
* ''L. j. neoxena''
* ''L. j. gaumeri''
* ''L. j. jamaicensis''

==Mga kasarigan==
&lt;references&gt;
&lt;ref name = &quot;COL&quot;&gt;{{cite web |url= https://catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/leptotila+jamaicensis/match/1|title= Species 2000 &amp; ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|author= Bisby F.A., Roskov Y.R., Orrell T.M., Nicolson D., Paglinawan L.E., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., Baillargeon G., Ouvrard D. (ed.)| date = 2011|publisher= Species 2000: Reading, UK.|accessdate= 24 Septyembre 2012}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name = &quot;col3&quot;&gt; (1996) , database, NODC Taxonomic Code&lt;/ref&gt;
&lt;ref name = &quot;col400&quot;&gt; (1998) , website, Zoonomen - Zoological Nomenclature Resource&lt;/ref&gt;
&lt;ref name = &quot;col411&quot;&gt;Gill, Frank, and Minturn Wright (2006) , Birds of the World: Recommended English Names&lt;/ref&gt;
&lt;ref name = &quot;col682&quot;&gt; (2005) , website, AOU Check-List (07-2005)&lt;/ref&gt;
&lt;ref name = &quot;col723&quot;&gt; (2005) , website, Zoonomen - Zoological Nomenclature Resource, 2005.05.08&lt;/ref&gt;
&lt;ref name = &quot;source&quot;&gt;''ITIS: The Integrated Taxonomic Information System''. Orrell T. (custodian), 26 Abril 2011&lt;/ref&gt;
&lt;ref name = &quot;iucn&quot;&gt;{{IUCN2012.2|assessors= | date = 2012|id= 106002583|title= Leptotila jamaicensis|downloaded= 24 Oktubre 2012}}&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;

==Mga sumpay ha gawas==
{{Commons category|Leptotila jamaicensis}}
{{Wikispecies|Leptotila jamaicensis|''Leptotila jamaicensis''}}

[[Kaarangay:Leptotila]]</text>
      <sha1>3tlmedvxgd40f3s5il1nqednrmmdmii</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Brunneria borealis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>891074</id>
    <revision>
      <id>7783811</id>
      <parentid>6621593</parentid>
      <timestamp>2026-07-06T11:30:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>41587</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>7783811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2631" sha1="4qxvd1052kxpm5kvhzraqau6c4qcokc" xml:space="preserve">{{botmade|Lsjbot|Mantodea|date=2013-07}}
{{Taxobox
| name               = ''Brunneria borealis''
| status             = 
| image              = 
| image_caption      = 
| domain             = 
| regnum             = [[Animalia]]
| phylum             = [[Arthropoda]]
| classis            = [[Insecta]]
| ordo               = [[Mantodea]]
| familia            = [[Mantidae]]
| genus              = [[Brunneria]]
| species            = '''Brunneria borealis'''
| binomial           = Brunneria borealis
| binomial_authority = [[Samuel Hubbard Scudder|Scudder]], 1896
| range_map          = 
| range_map_caption  = 
| image2             = 
| image2_caption     = 
| subphylum          = [[Hexapoda]]
| synonyms           = 
}}
An '''''Brunneria borealis'''''&lt;ref name = &quot;col91316&quot;/&gt;&lt;ref name = &quot;col91317&quot;/&gt;&lt;ref name = &quot;col91345&quot;/&gt;&lt;ref name = &quot;col91469&quot;/&gt;&lt;ref name = &quot;col91818&quot;/&gt;&lt;ref name = &quot;col103339&quot;/&gt;&lt;ref name = &quot;col103588&quot;/&gt; in uska species han [[Mantodea]] nga ginhulagway ni [[Samuel Hubbard Scudder]] hadton 1896. An ''Brunneria borealis'' in nahilalakip ha [[genus]] nga ''[[Brunneria]]'', ngan [[familia]] nga [[Mantidae]].&lt;ref name = &quot;COL&quot;/&gt;&lt;ref name = &quot;source&quot;/&gt; Waray hini subspecies nga nakalista.&lt;ref name = &quot;COL&quot;/&gt;

==Mga kasarigan==
&lt;references&gt;
&lt;ref name = &quot;COL&quot;&gt;{{cite web |url= https://catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/brunneria+borealis/match/1|title= Species 2000 &amp; ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|author= Bisby F.A., Roskov Y.R., Orrell T.M., Nicolson D., Paglinawan L.E., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., Baillargeon G., Ouvrard D. (ed.)| date = 2011|publisher= Species 2000: Reading, UK.|accessdate= 24 Septyembre 2012}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name = &quot;col91316&quot;&gt;Kirby (1904) , Syn. Cat. Orth. 1&lt;/ref&gt;
&lt;ref name = &quot;col91317&quot;&gt;Giglio-Tos (1927) , Tierreich 50&lt;/ref&gt;
&lt;ref name = &quot;col91345&quot;&gt;Otte (1978) , Proc. Acad. nat. Sci. Philad. 130&lt;/ref&gt;
&lt;ref name = &quot;col91469&quot;&gt;Beier (1935) , Genera Insect. 203&lt;/ref&gt;
&lt;ref name = &quot;col91818&quot;&gt;Scudder (1896) , Can. Entomol. 28&lt;/ref&gt;
&lt;ref name = &quot;col103339&quot;&gt;Hebard (1943) , Trans. Amer. Ent. Soc. 68&lt;/ref&gt;
&lt;ref name = &quot;col103588&quot;&gt;Caudell (1905) , Jl. N. Y. ent. Soc. 13&lt;/ref&gt;
&lt;ref name = &quot;source&quot;&gt;''MantodeaSF: Mantodea Species File''. Otte D., Spearman L., Stiewe M.B.D., 28 Abril 2010&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;

==Mga sumpay ha gawas==
*[http://bogomoly.ru/brunneria-borealis/ Brunneria borealis] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171016223600/http://bogomoly.ru/brunneria-borealis/ |date=2017-10-16 }}

{{Commons category|Brunneria borealis}}

==Image gallery==

&lt;gallery&gt;
Brunners Mantis.jpg
&lt;/gallery&gt;

[[Kaarangay:Brunneria (Mantidae)]]</text>
      <sha1>4qxvd1052kxpm5kvhzraqau6c4qcokc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pereskia stenantha</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2118100</id>
    <revision>
      <id>7783804</id>
      <parentid>7779339</parentid>
      <timestamp>2026-07-05T19:00:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RamsesVII</username>
        <id>61873</id>
      </contributor>
      <comment>Image</comment>
      <origin>7783804</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2204" sha1="m0f21awcyqm0w03ss18irgd86vcornv" xml:space="preserve">{{botmade|Lsjbot|Magnoliopsida|date=2014-06}}
{{Taxobox
| name               = ''Pereskia stenantha''
| status             = 
| image              = Pereskia_stenantha.jpg
| image_caption      = 
| domain             = 
| regnum             = [[Plantae]]
| divisio            = [[Tracheophyta]]
| classis            = [[Magnoliopsida]]
| ordo               = [[Caryophyllales]]
| familia            = [[Cactaceae]]
| genus              = [[Pereskia]]
| species            = '''Pereskia stenantha'''
| binomial           = Pereskia stenantha
| binomial_authority = [[Friedrich Ritter|F. Ritter]]
| range_map          = 
| range_map_caption  = 
| image2             = 
| image2_caption     = 
| synonyms           = 
}}
An '''''Pereskia stenantha'''''&lt;ref name = &quot;C132&quot;/&gt; in uska species han [[Magnoliopsida]] nga ginhulagway ni [[Friedrich Ritter]]. An ''Pereskia stenantha'' in nahilalakip ha [[genus]] nga ''[[Pereskia]]'', ngan [[familia]] nga [[Cactaceae]].&lt;ref name = &quot;COL&quot;/&gt;&lt;ref name = &quot;source&quot;/&gt; Waray hini subspecies nga nakalista.&lt;ref name = &quot;COL&quot;/&gt;

==Mga kasarigan==
&lt;references&gt;
&lt;ref name=&quot;COL&quot;&gt;{{cite web |url= https://catalogueoflife.org/annual-checklist/2014/details/species/id/13438696| work = [[Catalogue of Life]] | title= Species 2000 &amp; ITIS Catalogue of Life: 2014 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. (ed)| date = 2014|publisher= Species 2000: Reading, UK.|accessdate= 26 Mayo 2014}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;C132&quot;&gt;''UNEP-WCMC (Comps.) 2011. Checklist of CITES species (CD-ROM). CITES Secretariat, Geneva, Switzerland, and UNEP-WCMC, Cambridge, United Kingdom. ISBN 2-88323-030-7. Available online at http://www.cites.org/eng/resources/pub/checklist11/index.html or from C'', 2008&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;source&quot;&gt;{{Cite web |title=(Canada);http://siit.conabio.gob.mx (Mexico) ITIS Global: The Integrated Taxonomic Information System |url=http://www.itis.gov;http/ |access-date=2014-06-10 |archive-date=2017-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170429125543/http://www.itis.gov;http/ |url-status= }}&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;

[[Kaarangay:Pereskia]]</text>
      <sha1>m0f21awcyqm0w03ss18irgd86vcornv</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>