Wikipedia
warwiki
https://war.wikipedia.org/wiki/Syahan_nga_Pakli
MediaWiki 1.47.0-wmf.24
first-letter
Medya
Pinaurog
Hiruhimangraw
Gumaramit
Hiruhimangaw hiton gumaramit
Wikipedia
Hiruhimangraw hiton Wikipedia
Paypay
Hiruhimangraw hiton paypay
MedyaWiki
Hiruhimangraw hiton MedyaWiki
Batakan
Hiruhimangraw hiton batakan
Bulig
Hiruhimangaw hiton bulig
Kaarangay
Hiruhimangraw hiton kaarangay
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Katiringban
0
17638
7789980
7787300
2026-10-22T18:02:00Z
RadioUnlimited777
68362
/* */ + mga sumpay
7789980
wikitext
text/x-wiki
An '''katilingban''' o '''katiringbán'''<ref>Abuyen, Tomas A. '''DICTIONARY English Waray-Waray/Tagalog.''' National Book Store. Mandaluyong City. ISBN 971-08-6529-3. Tuig 2005. Pakli Ihap 363.</ref> o '''sosyedad'''<ref>Abuyen, Tomas A. '''Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog'''. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 344. </ref> o '''sosiyedád'''<ref>Abuyen, Tomas A. '''DICTIONARY English Waray-Waray/Tagalog.''' National Book Store. Mandaluyong City. ISBN 971-08-6529-3. Tuig 2005. Pakli Ihap 363.</ref> amo an [[katawhan]] o ka[[hayop]]an nga komunidad o [[grupo]], nga nagbuburubligay ngan posible mayda pagsasaro hin pareho nga [[kultura]], pagkaka[[urusa]] ngan eusosyalidad.
== Pinanbasaran ==
{{reflist}}
==Padugang nga barasahon==
* Effland, R. 1998. [http://www.mc.maricopa.edu/dept/d10/asb/anthro2003/glues/model_complex.html ''The Cultural Evolution of Civilizations''] {{Webarchive|url=http://arquivo.pt/wayback/20160515120848/http://www.mc.maricopa.edu/dept/d10/asb/anthro2003/glues/model_complex.html |date=2016-05-15 }} Mesa Community College.
* Jenkins, R. 2002. ''Foundations of Sociology.'' London: Palgrave MacMillan. ISBN 0-333-96050-5.
* Lenski, G. 1974. ''Human Societies: An Introduction to Macrosociology.'' New York: McGraw- Hill, Inc.
* Raymond Williams, "www.flpmihai.blogspot.com", in: Williams, Key Words: A Vocabulary of Culture and Society. Fontana, 1976.
==Mga sumpay ha gawas==
{{Wiktionary|Society}}
{{Commons category|Society}}
* {{dmoz|Society/History/By_Time_Period/Eighteenth_Century/Industrial_Revolution/}}
* [http://www.askoxford.com/concise_oed/society Definition of Society] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050205195736/http://www.askoxford.com/concise_oed/society |date=2005-02-05 }} from the [[Oxford English Dictionary|OED]].
* [http://core.ecu.edu/soci/juskaa/SOCI2110/Lectures/Lect1 Lecture notes on "Defining Society"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120414191438/http://core.ecu.edu/soci/juskaa/SOCI2110/Lectures/Lect1/ |date=2012-04-14 }} from East Carolina University.
* [http://www.fordham.edu/halsall/mod/modsbook14.html Internet Modern History Sourcebook: Industrial Revolution] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090831051624/http://www.fordham.edu/halsall/mod/modsbook14.html |date=2009-08-31 }}
* [http://www.dspace.cam.ac.uk/handle/1810/270 ''The Day the World Took Off'' Six part video series from the University of Cambridge tracing the question "Why did the Industrial Revolution begin when and where it did."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130118112031/http://www.dspace.cam.ac.uk/handle/1810/270 |date=2013-01-18 }}
* [http://www.bbc.co.uk/history/scottishhistory/enlightenment/features_enlightenment_industry.shtml BBC History Home Page: Industrial Revolution]
* [http://www.makingthemodernworld.org.uk/ National Museum of Science and Industry website: machines and personalities] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091012185400/http://www.makingthemodernworld.org.uk/ |date=2009-10-12 }}
* [http://www.econlib.org/library/Enc/IndustrialRevolutionandtheStandardofLiving.html ''Industrial Revolution and the Standard of Living''] by Clark Nardinelli - the debate over whether standards of living rose or fell.
* [http://www.cliffsnotes.com/WileyCDA/CliffsReviewTopic/Types-of-Societies.topicArticleId-26957,articleId-26856.html Cliff Notes on Types of Societies] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120912005616/http://www.cliffsnotes.com/WileyCDA/CliffsReviewTopic/Types-of-Societies.topicArticleId-26957,articleId-26856.html |date=2012-09-12 }}
* [http://www.knowledge-experts.com/knowledgemanagement.htm Perceptions of Knowledge, Knowledge Society, and Knowledge Management] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101130093607/http://www.knowledge-experts.com/knowledgemanagement.htm |date=2010-11-30 }}
[[Kaarangay:Katilingban| ]]
d6vcg2etozusfpay4mn6zch0gnjpzpg
Karne
0
17990
7789991
7784395
2026-10-23T09:37:20Z
Unlimitedmusic7
68048
7789991
wikitext
text/x-wiki
[[Paypay:FoodMeat.jpg|thumb]]
An '''karni'''<ref>Abuyen, Tomas A. '''Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog'''. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 161. </ref> amo an unod han [[hayop]] nga ginkakaon. Ini an tayod san usa nga hayop labi na gud an san mamalia. Tubig ngan protina an kadak'an na parte han karne.
An karne han [[baktin]], [[baka]], [[kanding]], [[karabaw]], o [[karnero]] an mga partikular na paborito na kaunon han tawo.
==Mga kasarigan==
{{Reflist}}
==Mga sumpay ha gawas==
{{Commons category|Meats}}
{{Cookbook|Meat}}
{{Wiktionary|meat}}
*[[:en:American Meat Science Association]] [https://www.meatscience.org/ website]
*[http://www.nmis.gov.ph/ Philippines' National Meat Inspection Service] {{en icon}}
**[https://www.facebook.com/nmis.gov.ph/ National Meat Inspection Service - Philippines]
**[https://www.facebook.com/NMIS-Safe-Meat-for-All-208983152571248/ NMIS - Safe Meat for All]
[[Kaarangay:Karne| ]]
ciu5w3eaif7okttle3vs4ffeldyzsfe
Sibilisasyon
0
18008
7789979
6224685
2026-10-22T17:58:34Z
RadioUnlimited777
68362
/* */ + mga sumpay
7789979
wikitext
text/x-wiki
[[File:Manhattan panorama under clouds.jpg|thumb]]
An '''sibilisasyon''' amo an komplikado nga [[sosyudad]] o grupo hit [[kultura]] nga mayda pamaagi hit [[pag-uma]] ngan pangukoy ha mga [[bungto]] ngan [[siyudad]].
== Pinanbasaran ==
{{reflist}}
== Mga sumpay ha gawas ==
*{{Wiktionary-inline}}
*{{Wikiquote-inline}}
* [http://www.bbc.co.uk/religion/interactive/civilisations/ Kanan BBC hiunong han sibilisasyon]
[[category:Mga sibilisasyon]]
o7z6igr3xusqwey9yvkkftc82lpwy7l
Insektó
0
18228
7789975
7781692
2026-10-22T17:31:22Z
RadioUnlimited777
68362
/* */ + mga sumpay
7789975
wikitext
text/x-wiki
An mga '''insektó''' o '''mananap''' amo an mga [[arthropoda]], mayda [[matig-a]] nga ''exoskeleton'', tulo ka [[bahin]] han [[lawas]], tulo nga [[padis]] nga [[tiil]], kumpuwesto nga mga [[mata]], ngan duha ka antena.{{botmade|Lsjbot|Arthropoda|date=2013-02}}
{{Taxobox
| name = Insecta
| status =
| image = European honey bee extracts nectar.jpg
| image_caption =
| domain =
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Arthropoda]]
| classis = '''Insecta'''
| ordo =
| familia =
| genus =
| species =
| binomial =
| binomial_authority =
| range_map =
| range_map_caption =
| image2 =
| image2_caption =
| synonyms =
}}
'''Insecta'''<ref name = "COL"/> in uska [[classis]] han [[Arthropoda]]. An Insecta in nahilalakip ha [[phylum]] nga [[arthropoda ()|Arthropoda]], ngan [[regnum]] nga [[Animalia]].<ref name = "COL"/> An [[classis]] nga Insecta naglalakip hin 817302 ka mga species, sumala ha [[Catalogue of Life]]<ref name = "COL"/>.
==Ebolusyon==
Diri malinaw an ebolusyonario na relasyon san mananap sa iba nga [[hayop]]. Una na igingrupo san mga bayod ngan ulalahipan, kudi an ebidensya napabor na mas harani na uropod an mananap sa mga ''[[crustacean]]s''.
Sa ''[[Pancrustacea]] theory'', an mananap, kaupod an [[Remipedia]] ngan [[Malacostraca]], nahisasakob sin sayo nga ''clade''.<ref>{{cite web | title=Palaeos invertebrates:Arthropoda | url=http://www.palaeos.com/Invertebrates/Arthropods/Pancrustacea.html | publisher=Palaeos Invertebrates | date=3 Mayo 2002 | accessdate=6 Mayo 2009 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20090215010139/http://palaeos.com/Invertebrates/Arthropods/Pancrustacea.html | archivedate=15 Pebrero 2009 | url-status=dead }}</ref> An iba nga pantuna na ''arthropods'', sugad san [[ulalahipan]], [[bayod]], [[scorpion]] ngan [[lawalawa]], danay maaalahan na insekto tungod kay nag'iringun an kalawas, ngan parepareho may ''jointed exoskeleton''. Kudi sa harani na eksaminasyon, maiimod an pagkakaibalabi na an pagkakayaon onum na siki san mga insekto o mananap.<ref>{{cite web | title=Evolution of insect flight | url=http://dml.cmnh.org/1994Oct/msg00116.html | publisher=Malcolm W. Browne | date=25 Oktubre 1994 | accessdate=6 Mayo 2009 | archive-date=29 Enero 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170129100150/http://dml.cmnh.org/1994Oct/msg00116.html | url-status=dead }}</ref>
==Ilarom nga taxa<ref name = "COL"/>==
* [[Archaeognatha]]
* [[Blattodea]] ([[bangka]])
* [[Coleoptera]] (bolugungbugong; bagang, [[bukatkat|aninipot]])
* [[Dermaptera]]
* [[Diptera]] ([[langaw]], bulagak, [[namok]], noknok, tambayokyok)
* [[Embioptera]]
* [[Ephemeroptera]]
* [[Grylloblattodea]]
* [[Hemiptera]] ([[sudlot]], tayangaw)
* [[Hymenoptera]] ([[tubak|tigasaw]], [[bubuyog|alimbubuyog]], ligwan, [[lapinig]])
* [[Isoptera]] ([[anay (mananap)|anay]])
* [[Lepidoptera]] ([[alibangbang]], kakanog)
* [[Mantodea]] ([[Baying]])
* [[Mantophasmatodea]]
* [[Mecoptera]]
* [[Megaloptera]]
* [[Neuroptera]] (tambaboy -''English ant-lion'')
* [[Odonata]] ([[alidongdong]])
* [[Orthoptera]] ([[apan]]; [[balang]], [[ngiyangiya]], [[budlo]])
* [[Phasmida]]
* [[Phthiraptera]] ([[kuto]], lusa)
* [[Plecoptera]]
* [[Psocoptera]]
* [[Raphidioptera]]
* [[Siphonaptera]] (garapata)
* [[Strepsiptera]]
* [[Thysanoptera]]
* [[Trichoptera]]
* [[Zoraptera]]
* [[Zygentoma]]
==Dibersidad o Pagkadurudilain==
Gin-eestima na maabot sa 5.5 ka-milyones na specie may'ada an insekto o manannap, ngan maabot 1.5 milyones na sa yana an ginkilala ngan ginngaranan,<ref>Stork, Nigel E. (7 Enero 2018). "How Many Species of Insects and Other Terrestrial Arthropods Are There on Earth?". Annual Review of Entomology. 63 (1): 31–45. doi:10.1146/annurev-ento-020117-043348. PMID 28938083.</ref> ngan nadudug'ngan pa ini sa kada tuig. Sa yana, may ada na 24 ordo an mga insekto, ngan gindodomina ini sin 4 na na ordo; an [[Coleoptera]], [[Diptera]], [[Hymenoptera]] ngan [[Lepidoptera]].
==Pinanbasaran==
<references>
<ref name = "COL">{{cite web |url= https://catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/insecta/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|author= Bisby F.A., Roskov Y.R., Orrell T.M., Nicolson D., Paglinawan L.E., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., Baillargeon G., Ouvrard D. (ed.)| date = 2011|publisher= Species 2000: Reading, UK.|accessdate= 24 Septyembre 2012}}</ref>
</references>
==Mga sumpay ha gawas==
{{sisterlinks|wikt=insect|b=no|q=Insect|s=no|commons=Insecta|n=no|v=no|species=Insecta}}
{{Wikisource portal|Insects}}
{{TaxonIds|ncbi=50557|eol=334}}
* [http://bugguide.net/node/view/52/tree/ Insects of North America]
* [http://bugguide.net/node/view/222292 Overview of Orders of Insects]
* {{eol|344}}
* [https://web.archive.org/web/20091122074740/http://www.spc.int/PPS/SAFRINET/inse-scr.pdf A Safrinet Manual for Entomology and Arachnology] [[Secretariat of the Pacific Community|SPC]]
* [http://tolweb.org/Insecta/8205 Tree of Life Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130616085529/http://tolweb.org/Insecta/8205 |date=2013-06-16 }} – Insecta, [http://tolweb.org/movies/Insecta/8205 Insecta Movies] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190917011150/http://tolweb.org/movies/Insecta/8205 |date=2019-09-17 }}
* [http://marlonstein.com/fotos/natureza/Insetos ''Insects of Brazil''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130708135618/http://marlonstein.com/fotos/natureza/Insetos |date=2013-07-08 }}
* [http://www.entomology.umn.edu/cues/4015/morpology/ Insect Morphology] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110303060627/http://www.entomology.umn.edu/cues/4015/morpology/ |date=2011-03-03 }} Overview of insect external and internal anatomy
* [http://edna.palass-hosting.org/ Fossil Insect Database] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131002102416/http://edna.palass-hosting.org/ |date=2013-10-02 }} International Palaeoentological Society
* [http://entomology.ifas.ufl.edu/walker/ufbir/ UF Book of Insect Records] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140702202121/http://entomology.ifas.ufl.edu/walker/ufbir/ |date=2014-07-02 }}
* [http://www.insectimages.org/ InsectImages.org] 24,000 high resolution insect photographs
* [http://www.bbc.co.uk/nature/life/Insect BBC Nature:] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150516034756/http://www.bbc.co.uk/nature/life/Insect |date=2015-05-16 }} Insect news, and video clips from BBC programmes past and present.
* [http://www.thenatureexplorers.com/ The Nature Explorers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161005182352/http://www.thenatureexplorers.com/ |date=2016-10-05 }} Many insect video clips.
{{Wikispecies|Insecta|''Insecta''}}
[[Kaarangay:Hayop]]
aplg8lc1u5bcr8b2gvfs99lpv6if2be
Lugas
0
19610
7789987
6330765
2026-10-22T18:20:57Z
RadioUnlimited777
68362
/* */ + mga sumpay, Iningles
7789987
wikitext
text/x-wiki
[[File:Various grains.jpg|thumb]]
An '''lugas'''<ref>Abuyen, Tomas A. '''DICTIONARY English Waray-Waray/Tagalog.''' National Book Store. Mandaluyong City. ISBN 971-08-6529-3 Pakli Ihap 152.</ref> o '''grano'''<ref>Abuyen, Tomas A. '''Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog'''. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 101. </ref> ([[Iningles]]: ''Cereal''), mga [[banwa]] (miyembro han banay nga monocot Poaceae o Gramineae) nga gintatamnan para han ira puydi [[pagkaon|kaonon]] nga [[bahin]] han mga [[bunga]] nga [[liso]].
== Pinanbasaran ==
{{reflist}}
==Mga sumpay ha gawas==
{{commons category|Cereals}}
{{Wiktionary}}
* [http://www.hgca.com Home Grown Cereals Authority website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140209191459/http://www.hgca.com/ |date=2014-02-09 }}
* [http://www.cereal.com/recipes.htm Cereal Recipes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130922181945/http://www.cereal.com/recipes.htm |date=2013-09-22 }}
* [http://www.vegsoc.org/info/cereals.html Cereals] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071213010539/http://www.vegsoc.org/info/cereals.html |date=2007-12-13 }} by the [[Vegetarian Society]]
* [http://books.nap.edu/catalog.php?record_id=2305 Lost Crops of Africa : Grains]
jsvsa7qfs6skc72dihked5z55jv3dc6
Christiaan Huygens
0
20011
7789972
5590530
2026-10-22T14:06:24Z
Ziv
62318
→ File has been renamed on Commons ([[:c:GR]])
7789972
wikitext
text/x-wiki
[[Paypay:Caspar Netscher - Christiaan Huygens, the astronomer, 1671.jpg|thumbnail]]
Hi '''Christiaan Huygens''' (14 Abril 1629 – 8 Hulyo 1695) usa nga taga Nederlandes nga matimatiko, astonomo, pisiko, horolohista ngan manunurat hin himo-himo nga susumaton.
{{turok}}
{{Commonscat|Christiaan Huygens}}
{{DEFAULTSORT:Huygens, Christiaan}}
[[Kaarangay:Mga natawo han 1629]]
[[Kaarangay:Mga namatay han 1695]]
5ntuclw8opf76jmsi6ml5ph48ti73uv
Sibilisasyon Maya
0
20053
7789978
6246936
2026-10-22T17:56:40Z
RadioUnlimited777
68362
/* */
7789978
wikitext
text/x-wiki
[[Fayl:Mayamap.png|thumbnail]]
[[Fayl:Maya-Maske.jpg|thumbnail]]
An '''Maya''' usa nga [[sibilisasyon]] [[mesoamerika]], nga nakilala han ka[[surat]], [[arte]], [[arkitektura]] ngan mga sistema [[matematika]] ngan [[astronomiya]].
{{turók}}
{{Commonscat|Maya}}
gk1x11o0mvi9kj54lqp2fzd8ecm1p75
Banwá
0
25376
7789988
7783700
2026-10-22T18:22:41Z
RadioUnlimited777
68362
/* */
7789988
wikitext
text/x-wiki
[[Paypay:Oryza sativa - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-232.jpg|thumbnail|an paray, orayza sativa]]
{{iba nga kagamit|Banwa (pansayod)|iba nga mga kagamit han Banwa}}
[[File:WIKI-Grass.jpg|thumb]]
An '''banwá'''<ref>Abuyen, Tomas A. '''Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog'''. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 34.</ref> o '''sagbót''' ([[Iningles]]: ''Grass'', [[Pambansa]]: ''Damo'') usa ka grupo hin mga [[tanom]].
Daramo nga klase may ada an banwa sugad han [[humay|paray]], tikog, [[tubo (banwa)|tubo]], tangbo, [[Kawayan (tanaman)|kawayan]], [[trigo]], [[tanglad]], kogon, ngan tigbaw.
An tulo nga pamilya han banwa amo an pamilya ''[[Poaceae]]'' (kilala liwat na ''Gramineae''), pamilya ''[[Cyperaceae]]'' ngan pamilya ''[[Juncaceae]]''. Ha ''Gramineae'' ada an paray, trigo, kawayan, [[mais]], ngan tangbo.
==Mga Gamit==
Daramo an pinaggagamitan han mga banwa lain pa ha pagkaon han mga hayop na sugad sa karabaw, baka, kabayo ug kanding.
Ha paray nagtitikang an bugas ug pilit. An Mais gamit ha pagkaon ha tawo ngan hayop. Ginkukuhaan liwat ini asyete nga gamit panluto. Ha tubo naman nagtitikang an asukar ngan molasses. An tikog ginagamit panhimo banig. An kawayan ginagamit ha panhimo mga kalawid, o pan'alad. An patong ngan kabugawan gamit panhimo mga lingkuran ug balay. Didi liwat ginkukuha an dabong. Ha trigo naman nagtitikang an harina na pantinapay. An tangbo ginagamit panhimo silhig-tangbo. An tanglad ginagamit na panakot ha panluto.
Haros natananan kun diri natanan na myembro san banwa pwede gamiton sa paghimo papel.
== Ebolusyon ==
Tubtob sanhi, an mga ''fossil'' nagtututdo na an banwa nag-evolve sadton 55 milyon katuig an nakalabay. An mga naingun sa banwa na ''[[phytolith]]s'' san ''[[Cretaceous]] [[dinosaur]] [[coprolite]]'' nas'iisdog sa edad ngadto sa 66 milyon katuig an nakalabay.<ref name=DinosDined>{{cite journal
| coauthors = Sues, H.D.
| year = 2005
| title = Dinosaurs Dined on Grass
| journal = Science
| volume = 310
| issue = 5751
| pages = 1126hor = Piperno, D.R.
| doi = 10.1126/science.1121020
| author = Piperno, D. R.
| pmid = 16293745
}}</ref><ref name=Prasad2005>{{cite journal
| author = Prasad, V.
| coauthors = Stroemberg, C.A.E.; Alimohammadian, H.; Sahni, A.
| year = 2005
| title = Dinosaur Coprolites and the Early Evolution of Grasses and Grazers
| url = https://archive.org/details/sim_science_2005-11-18_310_5751/page/1177
| journal = Science(Washington)
| volume = 310
| issue = 5751
| pages = 1177–1180
| doi=10.1126/science.1118806
| pmid = 16293759
}}</ref> Sa mga bag'o na ''dating'' san tribu san paray na [[Oryzeae]] nagpapaimud na nagtitikang sa naabot sa 107 ngadto 129 milyon katuig an nakalabay.<ref>Prasad V., Strömberg C. A., Leaché A. D., Samant B., Patnaik R., Tang L., Mohabey D.M., Ge S., Sahni A. (2011). Late Cretaceous origin of the rice tribe provides evidence for early diversification in Poaceae. Nat Commun. 2:480. {{doi|10.1038/ncomms1482}} PMID 21934664</ref>
An relasyon san mga ''subfamilies [[Bambusoideae]], [[Ehrhartoideae]]'' ngan ''[[Pooideae]]'' sa ''BEP clade'' nagsusumat na an ''Bambusoideae'' ngan ''Pooideae'' mas harani na urupod kaysa ngadto san ''Ehrhartoideae''.<ref>Wu ZQ, Ge S (2011) The phylogeny of the BEP clade in grasses revisited: Evidence from the whole-genome sequences of chloroplasts. Mol Phylogenet Evol</ref> An pagburublag sinin mga ''subfamily'' nahinabo sulod sa 4 milyon katuig.
[[Paypay:YosriNov04Pokok Serai.JPG|thumbnail|tanglad]]
== Mga kasarigan ==
{{reflist}}
[[Kaarangay:Banwa]]
ny1oplafabe9ckgarhm9fzehf3a5k0f
Kamalig
0
155383
7789986
7645615
2026-10-22T18:18:29Z
RadioUnlimited777
68362
/* */
7789986
wikitext
text/x-wiki
[[Fayl:Zaprice One cell granary 03.JPG|thumb]]
Iton '''kamalig'''<ref>Abuyen, Tomas A. '''DICTIONARY English Waray-Waray/Tagalog.''' National Book Store. Mandaluyong City. ISBN 971-08-6529-3 Pakli Ihap 152.</ref> ([[Iningles]]: ''Granary'') in bodega hin [[lugas]] o tubong hin [[hayop]]. Han kinadaan o primitibo nga mga kamalig, mga daba in agsob gamiton ha paghipos hini nga istruktura.
== Mga Kasarigan ==
[[Paypay:Marienberg Bergmagazin (07).JPG|thumb|Kamalig]]
{{reflist}}
{{turok}}
7n8ads0p1i8mlcs0zzpapshxdh8sp27
Baligya padara
0
155790
7789985
7787497
2026-10-22T18:15:09Z
RadioUnlimited777
68362
/* */ + Iningles
7789985
wikitext
text/x-wiki
[[File:Central Scientific Co catalog cover.png|thumb]]
An '''baligya padara''' ([[Iningles]]: ''Mail order'') in termino nga nanginginsayod hin pag[[palit]] hin papliton o serbisyo pinaagi hin [[padara]].
Iton '''taramdan hin baligya padara''' in publikasyon nga nagsusulod hin talaan hin kasahiran nga baligya tikang ha uska kompanya.
{{turok}}
[[Kaarangay:Ekonomiya]]
51bhpqza1zqqj0w5a7a1thv57qmcdb6
Grupo
0
1866471
7789981
7788245
2026-10-22T18:03:25Z
RadioUnlimited777
68362
/* */
7789981
wikitext
text/x-wiki
'''Grupo''' ([[Iningles]]: ''Group'') waray [[siguru]] nga pagka[[urusa]] hit mga [[tawo]]; [[partido]]
exyjwjm89sgshjkf4jpi8xmvz8661v6
Dali
0
1867925
7789976
5014796
2026-10-22T17:35:00Z
RadioUnlimited777
68362
/* */
7789976
wikitext
text/x-wiki
'''Dali''' ([[Iningles]]: ''Quick'', [[Pambansa]]: ''Bigla/Madali/Bilis'') ma[[laksi]] nga [[oras]] ; na[[pitus]] nga [[oras]]
'''Dáli''' ([[Iningles]]: ''Had been bluff'', [[Pambansa]]: ''Naloko'') Na[[owaT]]
'''Daliá''' ([[Iningles]]: ''Bluff that'', [[Pambansa]]: ''Bilisan'') :[[owaT]]a
cq880ue2ikg6s7giqhg16xrr1yk1sfg
Kanan
0
1982755
7789982
7789001
2026-10-22T18:04:28Z
RadioUnlimited777
68362
/* */
7789982
wikitext
text/x-wiki
'''Kanan''' ([[Iningles]]: ''Him/Her/Them/Owned'') (Pambansa:xxxxxx) [[tag-iya]] ; [[ya-un]] nananag-iya ; [[may-ada]]
5cwey3f8kyw08y2303kvn0rjc2nckmg
Equisetum bogotense
0
2018606
7789989
7670181
2026-10-22T19:25:43Z
Penarc
1111
7789989
wikitext
text/x-wiki
{{botmade|Lsjbot|Plantae|date=2014-05}}
{{Taxobox
| name = ''Equisetum bogotense''
| status =
| image = Equisetum bogotense Kunth.jpg
| image_caption =
| domain =
| regnum = [[Plantae]]
| divisio = [[Tracheophyta]]
| classis = [[Equisetopsida]]
| ordo = [[Equisetales]]
| familia = [[Equisetaceae]]
| genus = [[Equisetum]]
| species = '''Equisetum bogotense'''
| binomial = Equisetum bogotense
| binomial_authority = [[Carl Sigismund Kunth|Kunth]]
| range_map =
| range_map_caption =
| image2 =
| image2_caption =
| synonyms = ''Equisetum stipulaceum'' <small>[[Jean Pierre Étienne Vaucher|Vaucher]]</small><br>''Equisetum rinihuense'' <small>G.Kunkel</small><br>''Equisetum flagelliforme'' <small>Kze.</small><br>''Equisetum chilense'' <small>[[Karel Presl|C. Presl]] ex [[Carl August Julius Milde|Milde]]</small>
}}
An '''''Equisetum bogotense'''''<ref name = "C132"/> in uska species han [[Plantae]] in nahilalakip ha [[punoan]] nga [[Tracheophyta]], ngan nga ginhulagway ni [[Carl Sigismund Kunth]]. An ''Equisetum bogotense'' in nahilalakip ha [[genus]] nga ''[[Equisetum]]'', ngan [[familia]] nga [[Equisetaceae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Waray hini subspecies nga nakalista.<ref name = "COL"/>
==Mga kasarigan==
<references>
<ref name = "COL">{{cite web |url= https://catalogueoflife.org/annual-checklist/2014/details/species/id/16546168| work = [[Catalogue of Life]] | title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2014 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. (ed)| date = 2014|publisher= Species 2000: Reading, UK.|accessdate= 26 Mayo 2014}}</ref>
<ref name = "C132">Kunth, 1816 ''In: H. B. K., Nov. Gen. Sp. 1: 42''</ref>
<ref name = "source">{{Cite web |title=World Ferns: Checklist of Ferns and Lycophytes of the World |url=http://worldplants.webarchiv.kit.edu/ferns/ |access-date=2014-05-30 |archive-date=2014-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140512223922/http://worldplants.webarchiv.kit.edu/ferns/ |url-status= }}</ref>
</references>
==Mga sumpay ha gawas==
{{Commons category|Equisetum bogotense}}
{{Wikispecies|Equisetum bogotense|''Equisetum bogotense''}}
==Image gallery==
<gallery>
File:Equisetum bogotense - Botanical Garden in Kaisaniemi, Helsinki - DSC03618.JPG
File:Equisetum bogotense 416.JPG
File:Equisetum bogotense G 3460.jpg
File:Equisetum bogotense.JPG
</gallery>
[[Kaarangay:Equisetum]]
66ytkss4anzk8z3rovxooyhhjmpwwes
Masayun
0
2171324
7789977
5014736
2026-10-22T17:35:43Z
RadioUnlimited777
68362
/* */
7789977
wikitext
text/x-wiki
'''Masayun''' ([[Iningles]]: ''Easy/Ease'') (Pambansa: xxxxxxx) pinaka-ma[[dali]]
d8asvntyr7c4xs0afuweb3d3y5l3amp
Tisyu (biyolohiya)
0
2868681
7789984
7785224
2026-10-22T18:10:25Z
RadioUnlimited777
68362
/* */
7789984
wikitext
text/x-wiki
[[File:Peripheral nerve, cross section.jpg|thumb]]
In [[biyolohiya]], iton '''tisyu''' in [[anatomiya]] hin selula nga organo mga tawo hin tanaman ngan hayop.
{{turok}}
[[Kaarangay:Biyolohiya]]
m01k63jv4gyi6l1o39tt4pcb8abvs8k
Karne han baktin
0
2875118
7789993
7784808
2026-10-23T09:38:10Z
Unlimitedmusic7
68048
7789993
wikitext
text/x-wiki
'''Karne han baktin''' ([[Iningles]]: ''Pork meat'') amo an usa ka [[Alaga nga baboy|hinoptan]] nga [[karne]] nga [[baboy]] naghahatag hin [[karaonon]] para han [[kalibutan]].
{{turok}}
[[Kaarangay:Karne|Baktin]]
2d0alvix1w3v9m7a8e2gejhxwe695su
Utok nga bukog
0
2884973
7789983
6247800
2026-10-22T18:09:51Z
RadioUnlimited777
68362
/* */ + mga sumpay, Kaarangay: Lawas
7789983
wikitext
text/x-wiki
[[File:Gray72-en.svg|thumb|240px]]
An '''utok nga bukog''' (Iningles: ''bone marrow'') amo an butnga han [[tisyu]] ha [[ngatanan]] nga [[bukog]] ngan agsob nga [[bertebrado]] nga mga [[hayop]].
{{turok}}
[[Kaarangay:Lawas]]
4jaqo1ws3zxde6lxogkme77v2ayfl3w
Karne han baka
0
2891008
7789992
7784809
2026-10-23T09:37:45Z
Unlimitedmusic7
68048
7789992
wikitext
text/x-wiki
[[Paypay:Standing-rib-roast.jpg|thumb]]
'''Karne han baka''' (Iningles:''Beef meat'') amo an usa ka hinoptan nga [[karne]] nga [[baka]] naghahatag hin [[karaonon]] para han [[kalibutan]].
{{turok}}
[[Kaarangay:Karne|Baka]]
0uh6z76ca9vuverfxbfmvlhj2jq9zk9
Manok (pagkaon)
0
2891830
7789994
7784880
2026-10-23T09:38:40Z
Unlimitedmusic7
68048
7789994
wikitext
text/x-wiki
[[File:Chickens_in_market.jpg|thumb]]
An '''manok''' usa ka klase nga hinoptan nga [[manok]]. Tamsi ini nga nahatag hin [[Karaonon|pagkaon]] sugad hit ira [[Bunay (pagkaon)|bunay]] ngan [[karne]]. It iba nga manok nga sunoy ginaalagaan para [[panluto]].
{{turok}}
[[Kaarangay:Karne]]
thk90uhy7hfen3iq9o047z2qw7rudiq
Na Ying
0
2906725
7789969
2026-10-22T11:59:13Z
RadioUnlimited777
68362
/* */ + bag-o
7789969
wikitext
text/x-wiki
[[File:那英_Na_Ying.jpg|175px|thumb|Na Ying (2002)]]
Hi '''Na Ying''' (ha [[Tsinino]]: 那英; natawo [[Nobyembre 27]], [[1967]] ha [[Shenyang]], [[Liaoning]], [[Tsina]]), nga kilala liwat ha ngaran nga '''Natasha Na''', usa nga [[Tsina]] nga parakanta ngan tagbalay han [[telebisyon]].
[[Kaarangay:C-pop]]
[[Kaarangay: Mga natawo han 1967]]
[[Kaarangay:Tsina]]
5zlu8gl461elwk2mqy1ernh3aj7ubn3
Yisa Yu
0
2906726
7789970
2026-10-22T12:08:18Z
RadioUnlimited777
68362
/* */ + bag-o
7789970
wikitext
text/x-wiki
[[Paypay:Yisa_Yu_2023.jpg|175px|thumb|Yisa Yu (2023)]]
Hi '''Yu Kewei''' (ha [[Tsinino]]: 郁可唯; natawo [[Oktubre 23]], [[1983]] ha [[Chengdu]], [[Sichuan]], [[Tsina]]), nga kilala liwat ha ngaran nga '''Yisa Yu''', usa nga [[Tsina]] nga parakanta.
[[Kaarangay:C-pop]]
[[Kaarangay: Mga natawo han 1983]]
[[Kaarangay:Tsina]]
qfgevc7rx8cstd4e2xfd4fdgcrnopr7
Wikipedia:Mga burokrata
4
2906727
7789971
2026-10-22T13:09:28Z
~2026-56513-23
69186
6704216
7789971
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
Pauline Lan
0
2906728
7789973
2026-10-22T16:54:14Z
RadioUnlimited777
68362
/* */ + bag-o
7789973
wikitext
text/x-wiki
[[File:藍心湄走第44屆金馬獎星光大道.jpg|175px|thumb|Pauline Lan (2007)]]
Hi '''Lan Xinmei''' (ha [[Tsinino]]: 蓝心湄; natawo [[Nobyembre 16]], [[1965]] ha Yunlin, [[Taiwan]]), nga kilala liwat ha ngaran nga '''Pauline Lan''', usa nga [[Tsina]] nga parakanta, aktris ngan tagbalay han [[telebisyon]].
[[Kaarangay:C-pop]]
[[Kaarangay: Mga natawo han 1965]]
[[Kaarangay:Taiwan]]
no2pozqz6wg0mv77e39x2e97z4q9fck
A-Mei
0
2906729
7789974
2026-10-22T17:04:05Z
RadioUnlimited777
68362
/* */ + bag-o
7789974
wikitext
text/x-wiki
[[Paypay:熱血到下雨的Simple_Life_(5234460089)_(cropped).jpg|175px|thumb|A-Mei (2010)]]
Hi '''Zhang Huimei''' (ha [[Tsinino]]: 张惠妹; natawo [[Agosto 9]], [[1972]] ha Beinan, Taitung, [[Taiwan]]), nga kilala liwat ha ngaran nga '''A-Mei''', usa nga [[Tsina]] nga parakanta ngan parahimo hin musika.
[[Kaarangay:C-pop]]
[[Kaarangay: Mga natawo han 1972]]
[[Kaarangay:Taiwan]]
c6brr834gzlbmrwdcvu0ce3e43bqyp5
Kaarangay:Karne
14
2906730
7789990
2026-10-23T09:36:01Z
Unlimitedmusic7
68048
+ bag-o, Kaarangay:Mga karaonon
7789990
wikitext
text/x-wiki
[[Kaarangay:Mga karaonon]]
m4arhqwzbi3yo7thkpv2x89k7u1kbbj