Wikipedia wawiki https://wa.wikipedia.org/wiki/Mwaisse_p%C3%A5dje MediaWiki 1.46.0-wmf.26 first-letter Media Sipeciås Copene Uzeu Uzeu copene Wikipedia Wikipedia copene Imådje Imådje copene MediaWiki MediaWiki copene Modele Modele copene Aidance Aidance copene Categoreye Categoreye copene TimedText TimedText talk Module Discussion module Event Event talk Sujet Fåve etimolodjike 0 3597 424616 409562 2026-05-05T09:00:12Z Lucyin 16 424616 wikitext text/x-wiki Ene '''fåve etimolodjike''', c' est des esplikêyes di l' [[etimolodjeye]] des [[nos d' plaece]] pa des (biesses) raprotchmints avou des mots do cåzaedje do tins d' asteure. == Egzimpes di fåves etimolodjikes fwaite sol walon == === Nos d' veyes et d' viyaedjes walons === * po [[Måmdey]]: ci sereut on ptit cårpea ki djheut tofer «mi mame dit». * po [[Poleur]]: * po [[Vervî]]: * po [[Tchêynêye]]. C' esteut on Flamind ki [[:Wikt:tchire|tchiyive]] dirî ene håye. Vola on Walon ki passe. I lyi dit : : Hê, vî, ti tchêyes ? et l' ôte a respndou, e flamind : ''nêy !'' Et ça a divnou : ti tcheyes ? :: Nêy -> Tchêynêye. * po [[Cînè]], li floriconte des ''six nés'', do francès saetchî på tchveas. * po [[Ståvleu]] : Sint Rmåke rescontere on foirt waeraxhe leu : i lyi dit "e ståve, leu !" et l' leu l' schoûte : c' est dins ci såtve la k' åreut stî basti Ståvleu. * [[:Wikt:El Ronsåt|pol Ronsåt]] : el rond d' [[:Wikt:så|sås]], a cåze di l' eployaedje do no å femrin : Dji va al Ronsåt, dji vén del Ronsåt. ([http://rifondou.walon.org/Goffart_noye-rif.html#floriconte Floriconte esplicant l' fåve etimolodjike]). * po [[Ôvîfa]]: on a lontins sotnou ki l' prumî boket esteut l' latén «ovis» ([[ovrins]], [[bedot]]). Did la, motoit, li [[spotaedje des dmorants]] les «Baras» (berås). === Viyaedje gåmet === * po [[:Wikt:Méch|Méch]], ki vénreut do [[gåmès]] ''méch'' ([[:Wikt:corti|corti]]). Li mot a-st askepyî dabôrd ki les deus viyaedjes djåzént co lussimbordjwès (loukîz a [[Copene:Motî:Méch|l' copene do mot "Méch"]]). === Sipotaedje des djins === * po [[Aclot]] * po Copere (spot des djins d' Dinant), ki vénreut di "co 'ne paire". Sorlon l' fåve, c' est çou k' les sôdårs bourguignons breyént cwand l' veye fourit branscatêye et sacramentêye, è moes d' awousse 1466 påzès tropes do duk del Bourgogne. Les bordjoes estént alaxhîs deus a deus, dos a dos, pu tapés è Mouze po les neyî. I n' est nén seur nerén ki li spot "Copere" vénreut do tîxhon ''koper'' (keuve), puski "copere" est tot simplumint on mot walon ki vout dire "soçon", "comaråde". == Po des cmons nos == L' etimolodjeye di [[Wikt:gayet|gayet]] a pårti di [[Wikt:gåy|gåy]] shonne esse ene fåve etimolodjike. Li mot pôreut vni d’ ene cogne [[tayon-bodje|tayonrece]] *''gadietu'', k’ est l’ [[raptiti]] di *gat ([[gade]], e [[ladin]] ''gata'', e [[roumantche]] ''ghiza'', e-n [[arpitan]] ''gas'' ou ''våtsë'', e-n [[occitan]] ey e [[catalan]] ''gat'' e [[roumin]] ''gâț/ghiț''), et k’ a vlou dire motoit "gadot", poy "vea nén amedé", poy "torea".<ref>[[Georges Sfasie]], {{Ran}} l° 93, bontins 2019.</ref> Pol mot «[[Wikt:sodoirmant|sodoirmant]]», on ala minme ricweri ene [[fåve do vî vî tins]] del [[Grece antike]], li cene des [[set doirmants]] d' [[Efeze]]. Fåt dire ki l' mot aveut ddja stî scrît crombmint «''so'''t'''''-doirmant». Loukîz [[Efeze#Dins_les_studiaedjes_e_walon|cial]]. == Egzimpe di fåve etimolodjike fwaite so on ptit no walon == Les troes viyaedjes u hamteas di [[Tchonveye]], [[Tchonhé]] et [[Tchonster]] ont dvou esse askepyîs pa on prumî setleu lomé «Gysso» u «Geso», on ptit no tîxhon. Les [[papiyåd]]s do 12inme sieke ni conoxhént pus pus ç' no la, et oyént les djins dire a pus sovint «Dj'han» po l' [[pitit no walon|pitit no «Djihan»]]» (çou ki s' prononce erîlêymint, pa [[assimilaedje]] Tch'han /ʧhã/, pu Tchan /ʧhã/. Ça fwait k' i riscrijhît «Jehonster», «Jehanheid», «Jéhonville». Adon, li fåve etimolodjike (a Tchonster) d' on ptit Djhan ki towe on sierpint abominåbe, et les djins dner s' no a ç' plaece la. {{Lka}} [[:s:Li racontroûle do Sierpint do Mani|Li racontroûle do Sierpint do Mani]] == Egzimpe di fåve etimolodjike fwaite sol francès == * po [[sinte Bedje]] == Egzimpe di fåve etimolodjike fwaite sol flamind == * [[Grinnveye]] vénreut do flamind ''grens'' paski c' est al frontire de lingaedjes. Veye-frontire. Gn a nou sfwait emantchaedje (li disterminant est on cmon no tîxhon, avou l' mot [[veye]] come disterminant). == Egzimpe etimolodjike fwaite e l' almand == * Mützenich : ci sereut Tchårlumagne k' aveut froed. On siervant lyi dna s' mantea, l' ôte si canote, et l' impreur responde : "''die [[Wikt:Mütze|Mütze]] nicht !''" (nén l' calote). == Sourdant == [[Categoreye:fåves do vî vî tins|Fave etimolodjike]] [[Categoreye:etimolodjeye|Fave etimolodjike]] [[Categoreye:etimolodjeye do walon|Fave etimolodjike]] k5g8nmr906wj1wdiabgwdbjdikblbcr 424618 424616 2026-05-05T09:03:55Z Lucyin 16 424618 wikitext text/x-wiki Ene '''fåve etimolodjike''', c' est des esplikêyes di l' [[etimolodjeye]] des [[nos d' plaece]] pa des (biesses) raprotchmints avou des mots do cåzaedje do tins d' asteure. == Egzimpes di fåves etimolodjikes fwaite sol walon == === Nos d' veyes et d' viyaedjes walons === * po [[Måmdey]]: ci sereut on ptit cårpea ki djheut tofer «mi mame dit». * po [[Poleur]]: * po [[Vervî]]: * po [[Tchêynêye]]. C' esteut on Flamind ki [[:Wikt:tchire|tchiyive]] dirî ene håye. Vola on Walon ki passe. I lyi dit : «Hê, vî, ti tchêyes ?» et l' ôte a respondou, e flamind : «''nêy !''». Et ça a divnou : ti tcheyes ? :: Nêy -> Tchêynêye. * po [[Cînè]], li floriconte des ''six nés'', ki c' est do francès «saetchî på tchveas». * po [[Ståvleu]] : Sint Rmåke rescontere on foirt waeraxhe leu : i lyi dit «e ståve, leu !» et l' leu l' schoûte : c' est dins ci ståve la k' åreut stî basti Ståvleu. * [[:Wikt:El Ronsåt|pol Ronsåt]] : el rond d' [[:Wikt:så|sås]], a cåze di l' eployaedje do no å femrin : Dji va al Ronsåt, dji vén del Ronsåt. ([http://rifondou.walon.org/Goffart_noye-rif.html#floriconte Floriconte esplicant l' fåve etimolodjike]). * po [[Ôvîfa]]: on a lontins sotnou ki l' prumî boket esteut l' latén «ovis» ([[ovrins]], [[bedot]]). Did la, motoit, li [[spotaedje des dmorants]] les «Baras» (berås). === Viyaedje gåmet === * po [[:Wikt:Méch|Méch]], ki vénreut do [[gåmès]] ''méch'' ([[:Wikt:corti|corti]]). Li mot a-st askepyî dabôrd ki les deus viyaedjes djåzént co lussimbordjwès (loukîz a [[Copene:Motî:Méch|l' copene do mot "Méch"]]). === Sipotaedje des djins === * po [[Aclot]] * po Copere (spot des djins d' Dinant), ki vénreut di "co 'ne paire". Sorlon l' fåve, c' est çou k' les sôdårs bourguignons breyént cwand l' veye fourit branscatêye et sacramentêye, è moes d' awousse 1466 påzès tropes do duk del Bourgogne. Les bordjoes estént alaxhîs deus a deus, dos a dos, pu tapés è Mouze po les neyî. I n' est nén seur nerén ki li spot "Copere" vénreut do tîxhon ''koper'' (keuve), puski "copere" est tot simplumint on mot walon ki vout dire "soçon", "comaråde". == Po des cmons nos == L' etimolodjeye di [[Wikt:gayet|gayet]] a pårti di [[Wikt:gåy|gåy]] shonne esse ene fåve etimolodjike. Li mot pôreut vni d’ ene cogne [[tayon-bodje|tayonrece]] *''gadietu'', k’ est l’ [[raptiti]] di *gat ([[gade]], e [[ladin]] ''gata'', e [[roumantche]] ''ghiza'', e-n [[arpitan]] ''gas'' ou ''våtsë'', e-n [[occitan]] ey e [[catalan]] ''gat'' e [[roumin]] ''gâț/ghiț''), et k’ a vlou dire motoit "gadot", poy "vea nén amedé", poy "torea".<ref>[[Georges Sfasie]], {{Ran}} l° 93, bontins 2019.</ref> Pol mot «[[Wikt:sodoirmant|sodoirmant]]», on ala minme ricweri ene [[fåve do vî vî tins]] del [[Grece antike]], li cene des [[set doirmants]] d' [[Efeze]]. Fåt dire ki l' mot aveut ddja stî scrît crombmint «''so'''t'''''-doirmant». Loukîz [[Efeze#Dins_les_studiaedjes_e_walon|cial]]. == Egzimpe di fåve etimolodjike fwaite so on ptit no walon == Les troes viyaedjes u hamteas di [[Tchonveye]], [[Tchonhé]] et [[Tchonster]] ont dvou esse askepyîs pa on prumî setleu lomé «Gysso» u «Geso», on ptit no tîxhon. Les [[papiyåd]]s do 12inme sieke ni conoxhént pus pus ç' no la, et oyént les djins dire a pus sovint «Dj'han» po l' [[pitit no walon|pitit no «Djihan»]]» (çou ki s' prononce erîlêymint, pa [[assimilaedje]] Tch'han /ʧhã/, pu Tchan /ʧhã/. Ça fwait k' i riscrijhît «Jehonster», «Jehanheid», «Jéhonville». Adon, li fåve etimolodjike (a Tchonster) d' on ptit Djhan ki towe on sierpint abominåbe, et les djins dner s' no a ç' plaece la. {{Lka}} [[:s:Li racontroûle do Sierpint do Mani|Li racontroûle do Sierpint do Mani]] == Egzimpe di fåve etimolodjike fwaite sol francès == * po [[sinte Bedje]] == Egzimpe di fåve etimolodjike fwaite sol flamind == * [[Grinnveye]] vénreut do flamind ''grens'' paski c' est al frontire de lingaedjes. Veye-frontire. Gn a nou sfwait emantchaedje (li disterminant est on cmon no tîxhon, avou l' mot [[veye]] come disterminant). == Egzimpe etimolodjike fwaite e l' almand == * Mützenich : ci sereut Tchårlumagne k' aveut froed. On siervant lyi dna s' mantea, l' ôte si canote, et l' impreur responde : "''die [[Wikt:Mütze|Mütze]] nicht !''" (nén l' calote). == Sourdant == [[Categoreye:fåves do vî vî tins|Fave etimolodjike]] [[Categoreye:etimolodjeye|Fave etimolodjike]] [[Categoreye:etimolodjeye do walon|Fave etimolodjike]] 96rtcio7b970qeiomwitt41aext2t1e Dictionnaire des noms de famille en Belgique romane 0 25136 424615 420850 2026-05-05T08:49:32Z Lucyin 16 /* {{HD}} */ 424615 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''{{lang|fr|Dictionnaire des noms de famille en Belgique romane}}''}} {{Dizo-tite|Motî Djermwin-Herbiyon des nos d' famile del Walonreye}} [[Imådje:AG1.jpg|thumb|sorcoviete]] Li '''Motî Djermwin-Herbiyon des nos d' famile del Walonreye''', ki s' vraiy tite e francès, c' est «'''''Dictionnaire des noms de famille en Belgique romane'''''» c' est, come si no el mostere, on [[motî]] des [[nos d' famile]] del [[Walonreye]]. Il est siné [[Jules Herbillon]] et [[Jean Germain]]. Si a-t i vudî e [[1996]], dins l' coleccion des eplaidaedjes do "''[[Crédit communal de Belgique|Credit cominå]]''". Côde e [[Wiccionaire]] : '''[[AG1]]''' ISBN 2-87193-228X == Egzimpes d' eployaedje == * dins l' Wikipedia : [[:Categoreye:Nos d' famile del Walonreye|Nos d' famile del Walonreye]] * dins l' Wiccionaire : [[Wikt:Categoreye:Nos d' famile del Walonreye|Categoreye:Nos d' famile del Walonreye]] == {{HDs}} == * [[Wikt:Categoreye:Mots ki sont dins l' motî Germain et Herbillon des nos d' famile del Walonreye|Mots di ç' motî la dedja studyîs e Wiccionaire]] * [http://lucyin.walon.org/diccionairaedje/antroponimeye/AG1_1.pdf Scanaedje do prumî tôme] * [http://lucyin.walon.org/diccionairaedje/antroponimeye/AG1_2.pdf Scanaedje do deujhinme tôme] [[Categoreye:Motîs walons]] [[Categoreye:Nos d' famile del Walonreye|*]] [[Categoreye:Antroponimeye]] cm0v3rqqt9gmyai7xws4319ya58rfls Candjaedje e A del voyale del prumire sillabe 0 29572 424612 423106 2026-05-05T07:37:53Z Lucyin 16 424612 wikitext text/x-wiki Li '''candjaedje e A del voyale del prumire sillabe''' (on dit eto '''A-divnance å prumî pî''')<ref>e francès d' linwincieus, ''alphacisme''.</ref>, c' est ene piceure del [[fonolodjeye]] do walon. == Egzimpes == Po tote ene cåkêye di mots, li voyale etimolodjike divént A e walon : * [[Wikt:agnon|<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>gnon]] * [[Wikt:bardouxhî|b<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>rdouxhî]] (?) * [[Wikt:crama|cr<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>ma]] (bodje ''kr<span style="color:#0000ff;">e</span>master'') * si [[Wikt:dalozer|d<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>lozer]] (bodje ''d<span style="color:#0000ff;">o</span>lus'') * [[Wikt:djaler|dj<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>ler]] (bodje ''g<span style="color:#0000ff;">e</span>lare'') * [[Wikt:djama|dj<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>ma]] (bodje ''g<span style="color:#0000ff;">e</span>minare'') * [[Wikt:halene|h<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>lene]] (bodje ''h<span style="color:#0000ff;">u</span>ndinna'') * [[Wikt:manoye|m<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>noye]] (bodje ''m<span style="color:#0000ff;">o</span>neta'') * [[Wikt:matchurea|m<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>tchurea]] (bodje ''m<span style="color:#0000ff;">u</span>ccare'') * [[Wikt:maxhî|m<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>xhî]] (bodje ''m<span style="color:#0000ff;">i</span>xtiare'') * [[Wikt:pacawe|p<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>cawe]] (aplacaedje di "pot al cawe") * [[Wikt:samwinne|s<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>mwinne]] (bodje ''s<span style="color:#0000ff;">e</span>ptimana'') * [[Wikt:tamon|t<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>mon]] (bodje ''t<span style="color:#0000ff;">e</span>mo'') * [[Wikt:xhalé|xhalé]] (*scoulé => houlé => halé + chalé). Les bodjes sont sovint [[Etimolodjeye latene|laténs]], mins end a eto des [[etimolodjeye francike|francikes]] (come po "halene") Ça pout esse eto des mots d' [[aplacaedje]] (pacawe) == Sipårdaedje des sfwaits mots == Po des mots come "crama"<ref>Loukîz al mape [[A.L.W.]] <B>5.</B> 2.</ref>, "manoye", "djaler"<ref>Loukîz al mape [[A.L.W.]] <B>3.</B> 22.</ref>, "samwinne"<ref>Loukîz al mape [[A.L.W.]] <B>1.</B> 90.</ref>li cogne avou A est spårdowe dins tote li Walonreye walon-cåzante. Po des mots come "halene"<ref>Loukîz al mape [[A.L.W.]] <B>8.</B> 78.</ref>, "agnon", gn a eto des [[disfondowes]] avou l' [[oyon O/OU]] (''holène'', ''ouline''). == Alére == [[Louis Remacle]] : ''Alphacisme à la syllabe initiale'' ([[Live da Remacle sol datåcion des mots walons di dvant 1600]], p. 52-53) == {{HD}} == [[Wikt:Categoreye:Mots avou a-divnance del voyale do prumî pî|Sacwants mots avou a-divnance del voyale do prumî pî]] (dedja studyîs sol [[Wiccionaire]]) == Sourdants == [[Categoreye:Croejhete walone]] j4ba7ahiphrwd3hra0se40nlnuiou9v 424613 424612 2026-05-05T07:38:49Z Lucyin 16 /* Egzimpes */ 424613 wikitext text/x-wiki Li '''candjaedje e A del voyale del prumire sillabe''' (on dit eto '''A-divnance å prumî pî''')<ref>e francès d' linwincieus, ''alphacisme''.</ref>, c' est ene piceure del [[fonolodjeye]] do walon. == Egzimpes == Po tote ene cåkêye di mots, li voyale etimolodjike divént A e walon : * [[Wikt:agnon|<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>gnon]] * [[Wikt:bardouxhî|b<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>rdouxhî]] (?) * [[Wikt:crama|cr<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>ma]] (bodje ''kr<span style="color:#0000ff;">e</span>master'') * si [[Wikt:dalozer|d<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>lozer]] (bodje ''d<span style="color:#0000ff;">o</span>lus'') * [[Wikt:djaler|dj<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>ler]] (bodje ''g<span style="color:#0000ff;">e</span>lare'') * [[Wikt:djama|dj<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>ma]] (bodje ''g<span style="color:#0000ff;">e</span>minare'') * [[Wikt:halene|h<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>lene]] (bodje ''h<span style="color:#0000ff;">u</span>ndinna'') * [[Wikt:manoye|m<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>noye]] (bodje ''m<span style="color:#0000ff;">o</span>neta'') * [[Wikt:matchurea|m<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>tchurea]] (bodje ''m<span style="color:#0000ff;">u</span>ccare'') * [[Wikt:maxhî|m<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>xhî]] (bodje ''m<span style="color:#0000ff;">i</span>xtiare'') * [[Wikt:pacawe|p<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>cawe]] (aplacaedje di "pot al cawe") * [[Wikt:samwinne|s<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>mwinne]] (bodje ''s<span style="color:#0000ff;">e</span>ptimana'') * [[Wikt:tamon|tmon]] (bodje ''t<span style="color:#0000ff;">e</span>mo'') * [[Wikt:xhalé|xh<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>lé]] (*scoulé => houlé => halé + chalé). Les bodjes sont sovint [[Etimolodjeye latene|laténs]], mins end a eto des [[etimolodjeye francike|francikes]] (come po "halene") Ça pout esse eto des mots d' [[aplacaedje]] (pacawe) == Sipårdaedje des sfwaits mots == Po des mots come "crama"<ref>Loukîz al mape [[A.L.W.]] <B>5.</B> 2.</ref>, "manoye", "djaler"<ref>Loukîz al mape [[A.L.W.]] <B>3.</B> 22.</ref>, "samwinne"<ref>Loukîz al mape [[A.L.W.]] <B>1.</B> 90.</ref>li cogne avou A est spårdowe dins tote li Walonreye walon-cåzante. Po des mots come "halene"<ref>Loukîz al mape [[A.L.W.]] <B>8.</B> 78.</ref>, "agnon", gn a eto des [[disfondowes]] avou l' [[oyon O/OU]] (''holène'', ''ouline''). == Alére == [[Louis Remacle]] : ''Alphacisme à la syllabe initiale'' ([[Live da Remacle sol datåcion des mots walons di dvant 1600]], p. 52-53) == {{HD}} == [[Wikt:Categoreye:Mots avou a-divnance del voyale do prumî pî|Sacwants mots avou a-divnance del voyale do prumî pî]] (dedja studyîs sol [[Wiccionaire]]) == Sourdants == [[Categoreye:Croejhete walone]] mnjxc3sv5wo7lan1xju4bbaa0nsl45d 424614 424613 2026-05-05T07:39:28Z Lucyin 16 /* Egzimpes */ 424614 wikitext text/x-wiki Li '''candjaedje e A del voyale del prumire sillabe''' (on dit eto '''A-divnance å prumî pî''')<ref>e francès d' linwincieus, ''alphacisme''.</ref>, c' est ene piceure del [[fonolodjeye]] do walon. == Egzimpes == Po tote ene cåkêye di mots, li voyale etimolodjike divént A e walon : * [[Wikt:agnon|<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>gnon]] * [[Wikt:bardouxhî|b<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>rdouxhî]] (?) * [[Wikt:crama|cr<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>ma]] (bodje ''kr<span style="color:#0000ff;">e</span>master'') * si [[Wikt:dalozer|d<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>lozer]] (bodje ''d<span style="color:#0000ff;">o</span>lus'') * [[Wikt:djaler|dj<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>ler]] (bodje ''g<span style="color:#0000ff;">e</span>lare'') * [[Wikt:djama|dj<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>ma]] (bodje ''g<span style="color:#0000ff;">e</span>minare'') * [[Wikt:halene|h<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>lene]] (bodje ''h<span style="color:#0000ff;">u</span>ndinna'') * [[Wikt:manoye|m<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>noye]] (bodje ''m<span style="color:#0000ff;">o</span>neta'') * [[Wikt:matchurea|m<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>tchurea]] (bodje ''m<span style="color:#0000ff;">u</span>ccare'') * [[Wikt:maxhî|m<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>xhî]] (bodje ''m<span style="color:#0000ff;">i</span>xtiare'') * [[Wikt:pacawe|p<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>cawe]] (aplacaedje di "pot al cawe") * [[Wikt:samwinne|s<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>mwinne]] (bodje ''s<span style="color:#0000ff;">e</span>ptimana'') * [[Wikt:tamon|t<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>mon]] (bodje ''t<span style="color:#0000ff;">e</span>mo'') * [[Wikt:xhalé|xh<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>lé]] (*sc<span style="color:#0000ff;">ou</span>lé => houlé => halé + chalé). Les bodjes sont sovint [[Etimolodjeye latene|laténs]], mins end a eto des [[etimolodjeye francike|francikes]] (come po "halene") Ça pout esse eto des mots d' [[aplacaedje]] (pacawe) == Sipårdaedje des sfwaits mots == Po des mots come "crama"<ref>Loukîz al mape [[A.L.W.]] <B>5.</B> 2.</ref>, "manoye", "djaler"<ref>Loukîz al mape [[A.L.W.]] <B>3.</B> 22.</ref>, "samwinne"<ref>Loukîz al mape [[A.L.W.]] <B>1.</B> 90.</ref>li cogne avou A est spårdowe dins tote li Walonreye walon-cåzante. Po des mots come "halene"<ref>Loukîz al mape [[A.L.W.]] <B>8.</B> 78.</ref>, "agnon", gn a eto des [[disfondowes]] avou l' [[oyon O/OU]] (''holène'', ''ouline''). == Alére == [[Louis Remacle]] : ''Alphacisme à la syllabe initiale'' ([[Live da Remacle sol datåcion des mots walons di dvant 1600]], p. 52-53) == {{HD}} == [[Wikt:Categoreye:Mots avou a-divnance del voyale do prumî pî|Sacwants mots avou a-divnance del voyale do prumî pî]] (dedja studyîs sol [[Wiccionaire]]) == Sourdants == [[Categoreye:Croejhete walone]] shluhpbg5c1rpox5ulpk2vu3y8f13l9 Vocabulaire de l'apothicaire-pharmacien 0 35081 424604 345665 2026-05-04T12:47:47Z Lucyin 16 424604 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''{{lang|fr|Vocabulaire de l'apothicaire-pharmacien}}''}} {{Dizo-tite|Motlî des apoticåres}} Li '''motlî des apoticåres''', kel tite e francès, c' est ''Vocabulaire de l'apothicaire-pharmacien'', c' est on [[motlî]] ramexhné pa [[Charles Semertier]], eplaidî dins l' [[BSLLW]], [[1891]], (deujhinme rîlêye, T.16, pp. 105-218). Riprins come l° '''E133''' dins l' [[djivêye des motîs do walon]]. == Shuvance == Les nos d' plantes u d' botanike di ç' motî la sont rprins (avou l' rahouca '''[[SEM]]''') dins [[G100]], mins sins wårder li mwaisse ortografeye. == {{HD}} == * [http://www.archive.org/stream/bulletin2930sociuoft/bulletin2930sociuoft_djvu.txt Scanaedje do motlî] [[Categoreye:Motlîs walons|Apoticåres]] g3lrx96aczmaqzs2nqautpn5p8j0rsg 424605 424604 2026-05-04T12:48:01Z Lucyin 16 Lucyin a displaecî l’ pådje [[Motlî des apoticåres]] viè [[Vocabulaire de l'apothicaire-pharmacien]] 424604 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''{{lang|fr|Vocabulaire de l'apothicaire-pharmacien}}''}} {{Dizo-tite|Motlî des apoticåres}} Li '''motlî des apoticåres''', kel tite e francès, c' est ''Vocabulaire de l'apothicaire-pharmacien'', c' est on [[motlî]] ramexhné pa [[Charles Semertier]], eplaidî dins l' [[BSLLW]], [[1891]], (deujhinme rîlêye, T.16, pp. 105-218). Riprins come l° '''E133''' dins l' [[djivêye des motîs do walon]]. == Shuvance == Les nos d' plantes u d' botanike di ç' motî la sont rprins (avou l' rahouca '''[[SEM]]''') dins [[G100]], mins sins wårder li mwaisse ortografeye. == {{HD}} == * [http://www.archive.org/stream/bulletin2930sociuoft/bulletin2930sociuoft_djvu.txt Scanaedje do motlî] [[Categoreye:Motlîs walons|Apoticåres]] g3lrx96aczmaqzs2nqautpn5p8j0rsg 424607 424605 2026-05-04T12:49:00Z Lucyin 16 424607 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''{{lang|fr|Vocabulaire de l'apothicaire-pharmacien}}''}} {{Dizo-tite|Motlî des apoticåres}} Li '''motlî des apoticåres''', kel tite e francès, c' est ''Vocabulaire de l'apothicaire-pharmacien'', c' est on [[motlî]] ramexhné pa [[Charles Semertier]], eplaidî dins l' [[BSLLW]] e [[1891]] (deujhinme rîlêye, T.16, pp. 105-218). Dabôrd, avou on [[sistinme ortografike di dvant Feller]]. Riprins come l° '''E133''' dins l' [[djivêye des motîs do walon]]. == Shuvance == Les nos d' plantes u d' botanike di ç' motî la sont rprins (avou l' rahouca '''[[SEM]]''') dins [[G100]], mins sins wårder li mwaisse ortografeye. == {{HD}} == * [http://www.archive.org/stream/bulletin2930sociuoft/bulletin2930sociuoft_djvu.txt Scanaedje do motlî] [[Categoreye:Motlîs walons|Apoticåres]] giwo7hirlnq59ei14ukfrmva904rt1w 424609 424607 2026-05-04T12:51:01Z Lucyin 16 424609 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''{{lang|fr|Vocabulaire de l'apothicaire-pharmacien}}''}} {{Dizo-tite|Motlî des apoticåres}} Li '''motlî des apoticåres''', kel tite e francès, c' est ''Vocabulaire de l'apothicaire-pharmacien'', c' est on [[motlî]] ramexhné pa [[Charles Semertier]], eplaidî dins l' [[BSLLW]] e [[1891]] (deujhinme rîlêye, T.16, pp. 105-218). Dabôrd, il a stî scrît dins on [[sistinme ortografike di dvant Feller]]. Riprins come l° '''E133''' dins l' [[djivêye des motîs do walon]]. == Shuvance == Les nos d' plantes u d' botanike di ç' motî la sont rprins (avou l' rahouca '''[[SEM]]''') dins [[G100]], mins sins wårder li mwaisse ortografeye. == {{HD}} == * [http://www.archive.org/stream/bulletin2930sociuoft/bulletin2930sociuoft_djvu.txt Scanaedje do motlî] [[Categoreye:Motlîs walons|Apoticåres]] jlh7wi8b1andoa4qm8fbmwvwud5yvr7 Jacques Servotte 0 46134 424610 407057 2026-05-04T15:55:20Z Lucyin 16 /* {{HDs}} */ 424610 wikitext text/x-wiki [[Imådje:Servotte Jacques 2020.jpg|thumb|150px|(2020)]] [[Imådje:Wa Servotte Arnould Måjhon Layicité.webm|thumb|Responda al Måjhon del Layisté a Nameur (2021)]] '''Jacques Servotte''', ki sene ses ouves «''JS dèl Basse-Sambe''», c' est on [[sculteu]] [[Walonreye|walon]]. Il a skepyî a [[Åjhô]] li [[26 di setimbe]] [[1949]]. == Tecnikes == Po ses sculteures, il eploye li tecnike del [[ceramike emayeye]]. I fwait eto del [[serigrafeye]]. Ces deus tecnikes la lyi permetnut di fé mwints côps l' minme ouve, adon a-z awè des pris foirt democratikes po lzès vinde. <gallery> Servotte Jacques posteure rabressaedje.jpg|pîce di ceramike Servotte Jacques Serigrafeye cwarmeus.jpg|serigrafeye (trope di [[mascaråde]]s di [[Farjole]]) Servotte Jacques posteure kimere.jpg|si pîce d' egzamin Servotte Jacques pîce egzamin 1987.jpg|detay, avou l' date </gallery> == Rapoirt avou l' lingaedje walon == Il a ecoraedjî s' feye, Julie Servotte, di bouter so les fitchîs da eplaidî li [[Motî d' Årsumont]]. I djåze voltî walon. Eto, il a ça d' bea: i dene des nos walons a tchaeke di ses pîces. <gallery> Servotte Jacques pitit k' on spotche.jpg|serigrafeye avou on tite e walon ([[Wikt:c' est todi les ptits k' on spotche|les ptits sont todi spotchîs]]) Servotte Jacques batch åzès mannestés.jpg|ceramike å no e walon padzo ([[batch åzès mannestés]]) Èmon lès Tètâr di Fârjole plaque.JPG|tite di l' adjeyante posteure di [[Farjole]] Mahin Lucyin posteures Servotte Jacques.jpg|[[Lucyin Mahin]], fotografyî divant ses posteures, après on [[responda]] e walon </gallery> == Pris == A rascodou l' pris « ''Namosa de Prométhéa'' » e 2020 po ene esculteure di bronze ki serè metowe e plin mitan d' [[Nameur (veye)|Nameur]], åzès croejhmint des rowes des Carmes et des Croejhîs. L’ estatowe si lome e walon : « Atelé ».<ref>{{Ran}} l° 103, erî-såjhon 2022, p. 17.</ref> == Alére== * «Des sculteures lomêyes e walon», {{Ran}} l° 93, bontins 2020, p. 19. * [[Lucyin Mahin]], «Jacques Servotte», {{Ran}} l° 94, esté 2020, p. 19. == {{HDs}} == * {{fr}} [http://www.js-del-basse-sambre.jimdofree.com Si waibe] ** [https://js-del-basse-sambre.jimdofree.com/bienvenue/b%C3%A9nv-n%C3%BBwe/ Pådje di bénvnowe e walon] * {{itvwc}} ** [https://www.youtube.com/watch?v=wct2ggO3Z6A Responda] ** {{Wks|Jacques Servotte}} (tecse do responda filmé) * {{mic}} [https://atlas.limsi.fr/sounds/Sambreville.mp3 Ciddé, vos ploz schoûter èn eredjistrumint] del [[fåve do vî vî tins]] «[[Li bijhe et l' solea]]» ratournêye pa Jacques Servore avou l' accint d' [[Sambveye]] pol [[Djåzant atlasse éndjolike des lingaedjes di France et d' avår la]]. == Sourdant == [[Categoreye:Rilomés sculteus|Servotte]] [[Categoreye:Sicrijheus e walon|Servotte]] gzwus3et52r17jnfrls05pb1skvkrdg Plantrinnes 0 55019 424597 424596 2026-05-04T12:00:40Z Lucyin 16 Lucyin a displaecî l’ pådje [[Plantrinne]] viè [[Plantrinnes]] : pluriyal (famile) 424596 wikitext text/x-wiki Les '''plantrinnes'''<ref>plantrinne [[E150]], ''plantrin.ne'' [[E165]] p. 228, ''plantraine'' [[E125]], [[G0]] tôme II p. 233, plantraîne [[E133]], [[FE1]] a «plantain».</ref> (on dit eto plantrin u '''plantin'''<ref>[[O4]], [[S0]], ''plantain'' [[G0]], plantén [[C106]], plontin [[FE1]].</ref>), c' est des plantes des tchamps avou ene grosse påte la k' i gn a des ptitès fleurs. {{sla}} ''[[Plantago]] spp.'' == Motlî == Li flormint si lome barbuzete<ref>[[O3]]</ref> u cawe-di-rat<ref>[[FE1]]</ref>. == Sôres di plantrinnes == * [[Plantrinne ås stroetès foyes]] ([[linwe-di-tchén]], ''[[Plantago lanceolata]]'') * [[Plantrinne ås lådjès foyes]] u [[grande plantrinne]] ([[linwe-di-pourcea]], ''[[Plantago major]]'') * [[Pitite plantrinne]] (''[[Plantago media]]'') == Sourdants == [[Categoreye:Plantes]] ev0r8lsqn27oy9f1p4c5gt7ctrdu3ke 424599 424597 2026-05-04T12:02:18Z Lucyin 16 424599 wikitext text/x-wiki Les '''plantrinnes'''<ref>plantrinne [[E150]], ''plantrin.ne'' [[E165]] p. 228, ''plantraine'' [[E125]], [[G0]] tôme II p. 233, plantraîne [[E133]], [[FE1]] a «plantain».</ref> (on dit eto plantrin u '''plantin'''<ref>[[O4]], [[S0]], ''plantain'' [[G0]], plantén [[C106]], plontin [[FE1]].</ref>), c' est des plantes des tchamps avou ene grosse påte la k' i gn a des ptitès fleurs. {{Fam}} ''[[Plantago]] spp.'' (''[[Plantaginaceae'']]) == Motlî == Li flormint si lome barbuzete<ref>[[O3]]</ref> u cawe-di-rat<ref>[[FE1]]</ref>. == Sôres di plantrinnes == * [[Plantrinne ås stroetès foyes]] ([[linwe-di-tchén]], ''[[Plantago lanceolata]]'') * [[Plantrinne ås lådjès foyes]] u [[grande plantrinne]] ([[linwe-di-pourcea]], ''[[Plantago major]]'') * [[Pitite plantrinne]] (''[[Plantago media]]'') == Sourdants == [[Categoreye:Plantes]] fsocaqzqtnzfz0bbc9r2kcnp0tn9qy3 424600 424599 2026-05-04T12:02:49Z Lucyin 16 424600 wikitext text/x-wiki Les '''plantrinnes'''<ref>plantrinne [[E150]], ''plantrin.ne'' [[E165]] p. 228, ''plantraine'' [[E125]], [[G0]] tôme II p. 233, plantraîne [[E133]], [[FE1]] a «plantain».</ref> (on dit eto plantrin u '''plantin'''<ref>[[O4]], [[S0]], ''plantain'' [[G0]], plantén [[C106]], plontin [[FE1]].</ref>), c' est des plantes des tchamps avou ene grosse påte la k' i gn a des ptitès fleurs. {{Fam}} ''[[Plantago]] spp.'' (''[[Plantaginaceae'']]) == Motlî == Li flormint si lome barbuzete<ref>[[O3]]</ref> u cawe-di-rat<ref>[[FE1]]</ref>. == Sôres di plantrinnes == * [[Plantrinne ås stroetès foyes]] ([[linwe-di-tchén]], ''[[Plantago lanceolata]]'') * [[Plantrinne ås lådjès foyes]] u [[grande plantrinne]] ([[linwe-di-pourcea]], ''[[Plantago major]]'') * [[Pitite plantrinne]] (''[[Plantago media]]'') == Sourdants == [[Categoreye:Familes di plantes]] o0a2yjtd8xuujx30jzlwe4dlbr63js0 424601 424600 2026-05-04T12:03:14Z Lucyin 16 424601 wikitext text/x-wiki Les '''plantrinnes'''<ref>plantrinne [[E150]], ''plantrin.ne'' [[E165]] p. 228, ''plantraine'' [[E125]], [[G0]] tôme II p. 233, plantraîne [[E133]], [[FE1]] a «plantain».</ref> (on dit eto plantrin u '''plantin'''<ref>[[O4]], [[S0]], ''plantain'' [[G0]], plantén [[C106]], plontin [[FE1]].</ref>), c' est des plantes des tchamps avou ene grosse påte la k' i gn a des ptitès fleurs. {{Fam}} ''[[Plantago]] spp.'' (''[[Plantaginaceae'']]) == Motlî == Li flormint si lome barbuzete<ref>[[O3]]</ref> u cawe-di-rat<ref>[[FE1]]</ref>. == Sôres di plantrinnes == * [[Plantrinne ås stroetès foyes]] ([[linwe-di-tchén]], ''[[Plantago lanceolata]]'') * [[Plantrinne ås lådjès foyes]] u [[grande plantrinne]] ([[linwe-di-pourcea]], ''[[Plantago major]]'') * [[Pitite plantrinne]] (''[[Plantago media]]'') == Sourdants == [[Categoreye:Familes des plantes]] p4yfxwhht7sijbmzyodxr400e44ivn0 424602 424601 2026-05-04T12:03:37Z Lucyin 16 424602 wikitext text/x-wiki Les '''plantrinnes'''<ref>plantrinne [[E150]], ''plantrin.ne'' [[E165]] p. 228, ''plantraine'' [[E125]], [[G0]] tôme II p. 233, plantraîne [[E133]], [[FE1]] a «plantain».</ref> (on dit eto les '''plantins'''<ref>[[O4]], [[S0]], ''plantain'' [[G0]], plantén [[C106]], plontin [[FE1]].</ref>), c' est des plantes des tchamps avou ene grosse påte la k' i gn a des ptitès fleurs. {{Fam}} ''[[Plantago]] spp.'' (''[[Plantaginaceae'']]) == Motlî == Li flormint si lome barbuzete<ref>[[O3]]</ref> u cawe-di-rat<ref>[[FE1]]</ref>. == Sôres di plantrinnes == * [[Plantrinne ås stroetès foyes]] ([[linwe-di-tchén]], ''[[Plantago lanceolata]]'') * [[Plantrinne ås lådjès foyes]] u [[grande plantrinne]] ([[linwe-di-pourcea]], ''[[Plantago major]]'') * [[Pitite plantrinne]] (''[[Plantago media]]'') == Sourdants == [[Categoreye:Familes des plantes]] glcgz84h9ieygdv8c9eucowqb74pclg 424603 424602 2026-05-04T12:03:55Z Lucyin 16 424603 wikitext text/x-wiki Les '''plantrinnes'''<ref>plantrinne [[E150]], ''plantrin.ne'' [[E165]] p. 228, ''plantraine'' [[E125]], [[G0]] tôme II p. 233, plantraîne [[E133]], [[FE1]] a «plantain».</ref> (on dit eto: les '''plantins'''<ref>[[O4]], [[S0]], ''plantain'' [[G0]], plantén [[C106]], plontin [[FE1]].</ref>), c' est des plantes des tchamps avou ene grosse påte la k' i gn a des ptitès fleurs. {{Fam}} ''[[Plantago]] spp.'' (''[[Plantaginaceae'']]) == Motlî == Li flormint si lome barbuzete<ref>[[O3]]</ref> u cawe-di-rat<ref>[[FE1]]</ref>. == Sôres di plantrinnes == * [[Plantrinne ås stroetès foyes]] ([[linwe-di-tchén]], ''[[Plantago lanceolata]]'') * [[Plantrinne ås lådjès foyes]] u [[grande plantrinne]] ([[linwe-di-pourcea]], ''[[Plantago major]]'') * [[Pitite plantrinne]] (''[[Plantago media]]'') == Sourdants == [[Categoreye:Familes des plantes]] 4mc3pf0zt75tsitf4tk84ku1zcikqqa Plantrinne 0 55023 424598 2026-05-04T12:00:40Z Lucyin 16 Lucyin a displaecî l’ pådje [[Plantrinne]] viè [[Plantrinnes]] : pluriyal (famile) 424598 wikitext text/x-wiki #REDIRECTION [[Plantrinnes]] 97qkqs3aphp4btamv3am6xf13ksqy05 Motlî des apoticåres 0 55024 424606 2026-05-04T12:48:01Z Lucyin 16 Lucyin a displaecî l’ pådje [[Motlî des apoticåres]] viè [[Vocabulaire de l'apothicaire-pharmacien]] 424606 wikitext text/x-wiki #REDIRECTION [[Vocabulaire de l'apothicaire-pharmacien]] mrt6648v5hl51m3l3p4gzs232mungdk Sistinme ortografike di dvant Feller 0 55025 424608 2026-05-04T12:50:16Z Lucyin 16 Redjiblaedje viè [[Sistinme Feller#Situdiaedje des ôtes sistinmes]] 424608 wikitext text/x-wiki #REDIRECTION [[Sistinme Feller#Situdiaedje des ôtes sistinmes]] ghtgtkd89pxzfly7qz0lsk9ksbzvg42 Uzeu copene:Boris Terlet 3 55026 424611 2026-05-04T17:48:49Z Èl-Gueuye-Noere 17076 /* Wilicom */ novele seccion 424611 wikitext text/x-wiki == Wilicom == {{Bénvnowe}} [[Uzeu:Èl-Gueuye-Noere|Èl-Gueuye-Noere]] ([[Uzeu copene:Èl-Gueuye-Noere|Ene sacwè ? => Dijhoz-m' el !]]) 4 di may 2026 a 17:48 (UTC) 087o691p5l31ji4gryv4sz6vs8n6p17 Ovrins 0 55027 424617 2026-05-05T09:00:49Z Lucyin 16 Redjiblaedje viè [[Bedots]] 424617 wikitext text/x-wiki #REDIRECTION [[bedots]] r474wcf5jvfmcafe2wqghv3cosvl6kh