Wikipedia
wawiki
https://wa.wikipedia.org/wiki/Mwaisse_p%C3%A5dje
MediaWiki 1.46.0-wmf.26
first-letter
Media
Sipeciås
Copene
Uzeu
Uzeu copene
Wikipedia
Wikipedia copene
Imådje
Imådje copene
MediaWiki
MediaWiki copene
Modele
Modele copene
Aidance
Aidance copene
Categoreye
Categoreye copene
TimedText
TimedText talk
Module
Discussion module
Event
Event talk
Sujet
Fåve etimolodjike
0
3597
424616
409562
2026-05-05T09:00:12Z
Lucyin
16
424616
wikitext
text/x-wiki
Ene '''fåve etimolodjike''', c' est des esplikêyes di l' [[etimolodjeye]] des [[nos d' plaece]] pa des (biesses) raprotchmints avou des mots do cåzaedje do tins d' asteure.
== Egzimpes di fåves etimolodjikes fwaite sol walon ==
=== Nos d' veyes et d' viyaedjes walons ===
* po [[Måmdey]]: ci sereut on ptit cårpea ki djheut tofer «mi mame dit».
* po [[Poleur]]:
* po [[Vervî]]:
* po [[Tchêynêye]]. C' esteut on Flamind ki [[:Wikt:tchire|tchiyive]] dirî ene håye. Vola on Walon ki passe. I lyi dit :
: Hê, vî, ti tchêyes ?
et l' ôte a respndou, e flamind : ''nêy !''
Et ça a divnou : ti tcheyes ? :: Nêy -> Tchêynêye.
* po [[Cînè]], li floriconte des ''six nés'', do francès saetchî på tchveas.
* po [[Ståvleu]] : Sint Rmåke rescontere on foirt waeraxhe leu : i lyi dit "e ståve, leu !" et l' leu l' schoûte : c' est dins ci såtve la k' åreut stî basti Ståvleu.
* [[:Wikt:El Ronsåt|pol Ronsåt]] : el rond d' [[:Wikt:så|sås]], a cåze di l' eployaedje do no å femrin : Dji va al Ronsåt, dji vén del Ronsåt. ([http://rifondou.walon.org/Goffart_noye-rif.html#floriconte Floriconte esplicant l' fåve etimolodjike]).
* po [[Ôvîfa]]: on a lontins sotnou ki l' prumî boket esteut l' latén «ovis» ([[ovrins]], [[bedot]]). Did la, motoit, li [[spotaedje des dmorants]] les «Baras» (berås).
=== Viyaedje gåmet ===
* po [[:Wikt:Méch|Méch]], ki vénreut do [[gåmès]] ''méch'' ([[:Wikt:corti|corti]]). Li mot a-st askepyî dabôrd ki les deus viyaedjes djåzént co lussimbordjwès (loukîz a [[Copene:Motî:Méch|l' copene do mot "Méch"]]).
=== Sipotaedje des djins ===
* po [[Aclot]]
* po Copere (spot des djins d' Dinant), ki vénreut di "co 'ne paire". Sorlon l' fåve, c' est çou k' les sôdårs bourguignons breyént cwand l' veye fourit branscatêye et sacramentêye, è moes d' awousse 1466 påzès tropes do duk del Bourgogne. Les bordjoes estént alaxhîs deus a deus, dos a dos, pu tapés è Mouze po les neyî. I n' est nén seur nerén ki li spot "Copere" vénreut do tîxhon ''koper'' (keuve), puski "copere" est tot simplumint on mot walon ki vout dire "soçon", "comaråde".
== Po des cmons nos ==
L' etimolodjeye di [[Wikt:gayet|gayet]] a pårti di [[Wikt:gåy|gåy]] shonne esse ene fåve etimolodjike. Li mot pôreut vni d’ ene cogne [[tayon-bodje|tayonrece]] *''gadietu'', k’ est l’ [[raptiti]] di *gat ([[gade]], e [[ladin]] ''gata'', e [[roumantche]] ''ghiza'', e-n [[arpitan]] ''gas'' ou ''våtsë'', e-n [[occitan]] ey e [[catalan]] ''gat'' e [[roumin]] ''gâț/ghiț''), et k’ a vlou dire motoit "gadot", poy "vea nén amedé", poy "torea".<ref>[[Georges Sfasie]], {{Ran}} l° 93, bontins 2019.</ref>
Pol mot «[[Wikt:sodoirmant|sodoirmant]]», on ala minme ricweri ene [[fåve do vî vî tins]] del [[Grece antike]], li cene des [[set doirmants]] d' [[Efeze]]. Fåt dire ki l' mot aveut ddja stî scrît crombmint «''so'''t'''''-doirmant». Loukîz [[Efeze#Dins_les_studiaedjes_e_walon|cial]].
== Egzimpe di fåve etimolodjike fwaite so on ptit no walon ==
Les troes viyaedjes u hamteas di [[Tchonveye]], [[Tchonhé]] et [[Tchonster]] ont dvou esse askepyîs pa on prumî setleu lomé «Gysso» u «Geso», on ptit no tîxhon. Les [[papiyåd]]s do 12inme sieke ni conoxhént pus pus ç' no la, et oyént les djins dire a pus sovint «Dj'han» po l' [[pitit no walon|pitit no «Djihan»]]» (çou ki s' prononce erîlêymint, pa [[assimilaedje]] Tch'han /ʧhã/, pu Tchan /ʧhã/. Ça fwait k' i riscrijhît «Jehonster», «Jehanheid», «Jéhonville». Adon, li fåve etimolodjike (a Tchonster) d' on ptit Djhan ki towe on sierpint abominåbe, et les djins dner s' no a ç' plaece la.
{{Lka}} [[:s:Li racontroûle do Sierpint do Mani|Li racontroûle do Sierpint do Mani]]
== Egzimpe di fåve etimolodjike fwaite sol francès ==
* po [[sinte Bedje]]
== Egzimpe di fåve etimolodjike fwaite sol flamind ==
* [[Grinnveye]] vénreut do flamind ''grens'' paski c' est al frontire de lingaedjes. Veye-frontire. Gn a nou sfwait emantchaedje (li disterminant est on cmon no tîxhon, avou l' mot [[veye]] come disterminant).
== Egzimpe etimolodjike fwaite e l' almand ==
* Mützenich : ci sereut Tchårlumagne k' aveut froed. On siervant lyi dna s' mantea, l' ôte si canote, et l' impreur responde : "''die [[Wikt:Mütze|Mütze]] nicht !''" (nén l' calote).
== Sourdant ==
[[Categoreye:fåves do vî vî tins|Fave etimolodjike]]
[[Categoreye:etimolodjeye|Fave etimolodjike]]
[[Categoreye:etimolodjeye do walon|Fave etimolodjike]]
k5g8nmr906wj1wdiabgwdbjdikblbcr
424618
424616
2026-05-05T09:03:55Z
Lucyin
16
424618
wikitext
text/x-wiki
Ene '''fåve etimolodjike''', c' est des esplikêyes di l' [[etimolodjeye]] des [[nos d' plaece]] pa des (biesses) raprotchmints avou des mots do cåzaedje do tins d' asteure.
== Egzimpes di fåves etimolodjikes fwaite sol walon ==
=== Nos d' veyes et d' viyaedjes walons ===
* po [[Måmdey]]: ci sereut on ptit cårpea ki djheut tofer «mi mame dit».
* po [[Poleur]]:
* po [[Vervî]]:
* po [[Tchêynêye]]. C' esteut on Flamind ki [[:Wikt:tchire|tchiyive]] dirî ene håye. Vola on Walon ki passe. I lyi dit : «Hê, vî, ti tchêyes ?» et l' ôte a respondou, e flamind : «''nêy !''». Et ça a divnou : ti tcheyes ? :: Nêy -> Tchêynêye.
* po [[Cînè]], li floriconte des ''six nés'', ki c' est do francès «saetchî på tchveas».
* po [[Ståvleu]] : Sint Rmåke rescontere on foirt waeraxhe leu : i lyi dit «e ståve, leu !» et l' leu l' schoûte : c' est dins ci ståve la k' åreut stî basti Ståvleu.
* [[:Wikt:El Ronsåt|pol Ronsåt]] : el rond d' [[:Wikt:så|sås]], a cåze di l' eployaedje do no å femrin : Dji va al Ronsåt, dji vén del Ronsåt. ([http://rifondou.walon.org/Goffart_noye-rif.html#floriconte Floriconte esplicant l' fåve etimolodjike]).
* po [[Ôvîfa]]: on a lontins sotnou ki l' prumî boket esteut l' latén «ovis» ([[ovrins]], [[bedot]]). Did la, motoit, li [[spotaedje des dmorants]] les «Baras» (berås).
=== Viyaedje gåmet ===
* po [[:Wikt:Méch|Méch]], ki vénreut do [[gåmès]] ''méch'' ([[:Wikt:corti|corti]]). Li mot a-st askepyî dabôrd ki les deus viyaedjes djåzént co lussimbordjwès (loukîz a [[Copene:Motî:Méch|l' copene do mot "Méch"]]).
=== Sipotaedje des djins ===
* po [[Aclot]]
* po Copere (spot des djins d' Dinant), ki vénreut di "co 'ne paire". Sorlon l' fåve, c' est çou k' les sôdårs bourguignons breyént cwand l' veye fourit branscatêye et sacramentêye, è moes d' awousse 1466 påzès tropes do duk del Bourgogne. Les bordjoes estént alaxhîs deus a deus, dos a dos, pu tapés è Mouze po les neyî. I n' est nén seur nerén ki li spot "Copere" vénreut do tîxhon ''koper'' (keuve), puski "copere" est tot simplumint on mot walon ki vout dire "soçon", "comaråde".
== Po des cmons nos ==
L' etimolodjeye di [[Wikt:gayet|gayet]] a pårti di [[Wikt:gåy|gåy]] shonne esse ene fåve etimolodjike. Li mot pôreut vni d’ ene cogne [[tayon-bodje|tayonrece]] *''gadietu'', k’ est l’ [[raptiti]] di *gat ([[gade]], e [[ladin]] ''gata'', e [[roumantche]] ''ghiza'', e-n [[arpitan]] ''gas'' ou ''våtsë'', e-n [[occitan]] ey e [[catalan]] ''gat'' e [[roumin]] ''gâț/ghiț''), et k’ a vlou dire motoit "gadot", poy "vea nén amedé", poy "torea".<ref>[[Georges Sfasie]], {{Ran}} l° 93, bontins 2019.</ref>
Pol mot «[[Wikt:sodoirmant|sodoirmant]]», on ala minme ricweri ene [[fåve do vî vî tins]] del [[Grece antike]], li cene des [[set doirmants]] d' [[Efeze]]. Fåt dire ki l' mot aveut ddja stî scrît crombmint «''so'''t'''''-doirmant». Loukîz [[Efeze#Dins_les_studiaedjes_e_walon|cial]].
== Egzimpe di fåve etimolodjike fwaite so on ptit no walon ==
Les troes viyaedjes u hamteas di [[Tchonveye]], [[Tchonhé]] et [[Tchonster]] ont dvou esse askepyîs pa on prumî setleu lomé «Gysso» u «Geso», on ptit no tîxhon. Les [[papiyåd]]s do 12inme sieke ni conoxhént pus pus ç' no la, et oyént les djins dire a pus sovint «Dj'han» po l' [[pitit no walon|pitit no «Djihan»]]» (çou ki s' prononce erîlêymint, pa [[assimilaedje]] Tch'han /ʧhã/, pu Tchan /ʧhã/. Ça fwait k' i riscrijhît «Jehonster», «Jehanheid», «Jéhonville». Adon, li fåve etimolodjike (a Tchonster) d' on ptit Djhan ki towe on sierpint abominåbe, et les djins dner s' no a ç' plaece la.
{{Lka}} [[:s:Li racontroûle do Sierpint do Mani|Li racontroûle do Sierpint do Mani]]
== Egzimpe di fåve etimolodjike fwaite sol francès ==
* po [[sinte Bedje]]
== Egzimpe di fåve etimolodjike fwaite sol flamind ==
* [[Grinnveye]] vénreut do flamind ''grens'' paski c' est al frontire de lingaedjes. Veye-frontire. Gn a nou sfwait emantchaedje (li disterminant est on cmon no tîxhon, avou l' mot [[veye]] come disterminant).
== Egzimpe etimolodjike fwaite e l' almand ==
* Mützenich : ci sereut Tchårlumagne k' aveut froed. On siervant lyi dna s' mantea, l' ôte si canote, et l' impreur responde : "''die [[Wikt:Mütze|Mütze]] nicht !''" (nén l' calote).
== Sourdant ==
[[Categoreye:fåves do vî vî tins|Fave etimolodjike]]
[[Categoreye:etimolodjeye|Fave etimolodjike]]
[[Categoreye:etimolodjeye do walon|Fave etimolodjike]]
96rtcio7b970qeiomwitt41aext2t1e
Dictionnaire des noms de famille en Belgique romane
0
25136
424615
420850
2026-05-05T08:49:32Z
Lucyin
16
/* {{HD}} */
424615
wikitext
text/x-wiki
{{DISPLAYTITLE:''{{lang|fr|Dictionnaire des noms de famille en Belgique romane}}''}}
{{Dizo-tite|Motî Djermwin-Herbiyon des nos d' famile del Walonreye}}
[[Imådje:AG1.jpg|thumb|sorcoviete]]
Li '''Motî Djermwin-Herbiyon des nos d' famile del Walonreye''', ki s' vraiy tite e francès, c' est «'''''Dictionnaire des noms de famille en Belgique romane'''''» c' est, come si no el mostere, on [[motî]] des [[nos d' famile]] del [[Walonreye]]. Il est siné [[Jules Herbillon]] et [[Jean Germain]]. Si a-t i vudî e [[1996]], dins l' coleccion des eplaidaedjes do "''[[Crédit communal de Belgique|Credit cominå]]''".
Côde e [[Wiccionaire]] : '''[[AG1]]'''
ISBN 2-87193-228X
== Egzimpes d' eployaedje ==
* dins l' Wikipedia : [[:Categoreye:Nos d' famile del Walonreye|Nos d' famile del Walonreye]]
* dins l' Wiccionaire : [[Wikt:Categoreye:Nos d' famile del Walonreye|Categoreye:Nos d' famile del Walonreye]]
== {{HDs}} ==
* [[Wikt:Categoreye:Mots ki sont dins l' motî Germain et Herbillon des nos d' famile del Walonreye|Mots di ç' motî la dedja studyîs e Wiccionaire]]
* [http://lucyin.walon.org/diccionairaedje/antroponimeye/AG1_1.pdf Scanaedje do prumî tôme]
* [http://lucyin.walon.org/diccionairaedje/antroponimeye/AG1_2.pdf Scanaedje do deujhinme tôme]
[[Categoreye:Motîs walons]]
[[Categoreye:Nos d' famile del Walonreye|*]]
[[Categoreye:Antroponimeye]]
cm0v3rqqt9gmyai7xws4319ya58rfls
Candjaedje e A del voyale del prumire sillabe
0
29572
424612
423106
2026-05-05T07:37:53Z
Lucyin
16
424612
wikitext
text/x-wiki
Li '''candjaedje e A del voyale del prumire sillabe''' (on dit eto '''A-divnance å prumî pî''')<ref>e francès d' linwincieus, ''alphacisme''.</ref>, c' est ene piceure del [[fonolodjeye]] do walon.
== Egzimpes ==
Po tote ene cåkêye di mots, li voyale etimolodjike divént A e walon :
* [[Wikt:agnon|<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>gnon]]
* [[Wikt:bardouxhî|b<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>rdouxhî]] (?)
* [[Wikt:crama|cr<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>ma]] (bodje ''kr<span style="color:#0000ff;">e</span>master'')
* si [[Wikt:dalozer|d<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>lozer]] (bodje ''d<span style="color:#0000ff;">o</span>lus'')
* [[Wikt:djaler|dj<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>ler]] (bodje ''g<span style="color:#0000ff;">e</span>lare'')
* [[Wikt:djama|dj<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>ma]] (bodje ''g<span style="color:#0000ff;">e</span>minare'')
* [[Wikt:halene|h<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>lene]] (bodje ''h<span style="color:#0000ff;">u</span>ndinna'')
* [[Wikt:manoye|m<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>noye]] (bodje ''m<span style="color:#0000ff;">o</span>neta'')
* [[Wikt:matchurea|m<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>tchurea]] (bodje ''m<span style="color:#0000ff;">u</span>ccare'')
* [[Wikt:maxhî|m<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>xhî]] (bodje ''m<span style="color:#0000ff;">i</span>xtiare'')
* [[Wikt:pacawe|p<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>cawe]] (aplacaedje di "pot al cawe")
* [[Wikt:samwinne|s<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>mwinne]] (bodje ''s<span style="color:#0000ff;">e</span>ptimana'')
* [[Wikt:tamon|t<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>mon]] (bodje ''t<span style="color:#0000ff;">e</span>mo'')
* [[Wikt:xhalé|xhalé]] (*scoulé => houlé => halé + chalé).
Les bodjes sont sovint [[Etimolodjeye latene|laténs]], mins end a eto des [[etimolodjeye francike|francikes]] (come po "halene")
Ça pout esse eto des mots d' [[aplacaedje]] (pacawe)
== Sipårdaedje des sfwaits mots ==
Po des mots come "crama"<ref>Loukîz al mape [[A.L.W.]] <B>5.</B> 2.</ref>, "manoye", "djaler"<ref>Loukîz al mape [[A.L.W.]] <B>3.</B> 22.</ref>, "samwinne"<ref>Loukîz al mape [[A.L.W.]] <B>1.</B> 90.</ref>li cogne avou A est spårdowe dins tote li Walonreye walon-cåzante.
Po des mots come "halene"<ref>Loukîz al mape [[A.L.W.]] <B>8.</B> 78.</ref>, "agnon", gn a eto des [[disfondowes]] avou l' [[oyon O/OU]] (''holène'', ''ouline'').
== Alére ==
[[Louis Remacle]] : ''Alphacisme à la syllabe initiale'' ([[Live da Remacle sol datåcion des mots walons di dvant 1600]], p. 52-53)
== {{HD}} ==
[[Wikt:Categoreye:Mots avou a-divnance del voyale do prumî pî|Sacwants mots avou a-divnance del voyale do prumî pî]] (dedja studyîs sol [[Wiccionaire]])
== Sourdants ==
[[Categoreye:Croejhete walone]]
j4ba7ahiphrwd3hra0se40nlnuiou9v
424613
424612
2026-05-05T07:38:49Z
Lucyin
16
/* Egzimpes */
424613
wikitext
text/x-wiki
Li '''candjaedje e A del voyale del prumire sillabe''' (on dit eto '''A-divnance å prumî pî''')<ref>e francès d' linwincieus, ''alphacisme''.</ref>, c' est ene piceure del [[fonolodjeye]] do walon.
== Egzimpes ==
Po tote ene cåkêye di mots, li voyale etimolodjike divént A e walon :
* [[Wikt:agnon|<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>gnon]]
* [[Wikt:bardouxhî|b<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>rdouxhî]] (?)
* [[Wikt:crama|cr<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>ma]] (bodje ''kr<span style="color:#0000ff;">e</span>master'')
* si [[Wikt:dalozer|d<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>lozer]] (bodje ''d<span style="color:#0000ff;">o</span>lus'')
* [[Wikt:djaler|dj<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>ler]] (bodje ''g<span style="color:#0000ff;">e</span>lare'')
* [[Wikt:djama|dj<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>ma]] (bodje ''g<span style="color:#0000ff;">e</span>minare'')
* [[Wikt:halene|h<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>lene]] (bodje ''h<span style="color:#0000ff;">u</span>ndinna'')
* [[Wikt:manoye|m<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>noye]] (bodje ''m<span style="color:#0000ff;">o</span>neta'')
* [[Wikt:matchurea|m<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>tchurea]] (bodje ''m<span style="color:#0000ff;">u</span>ccare'')
* [[Wikt:maxhî|m<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>xhî]] (bodje ''m<span style="color:#0000ff;">i</span>xtiare'')
* [[Wikt:pacawe|p<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>cawe]] (aplacaedje di "pot al cawe")
* [[Wikt:samwinne|s<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>mwinne]] (bodje ''s<span style="color:#0000ff;">e</span>ptimana'')
* [[Wikt:tamon|tmon]] (bodje ''t<span style="color:#0000ff;">e</span>mo'')
* [[Wikt:xhalé|xh<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>lé]] (*scoulé => houlé => halé + chalé).
Les bodjes sont sovint [[Etimolodjeye latene|laténs]], mins end a eto des [[etimolodjeye francike|francikes]] (come po "halene")
Ça pout esse eto des mots d' [[aplacaedje]] (pacawe)
== Sipårdaedje des sfwaits mots ==
Po des mots come "crama"<ref>Loukîz al mape [[A.L.W.]] <B>5.</B> 2.</ref>, "manoye", "djaler"<ref>Loukîz al mape [[A.L.W.]] <B>3.</B> 22.</ref>, "samwinne"<ref>Loukîz al mape [[A.L.W.]] <B>1.</B> 90.</ref>li cogne avou A est spårdowe dins tote li Walonreye walon-cåzante.
Po des mots come "halene"<ref>Loukîz al mape [[A.L.W.]] <B>8.</B> 78.</ref>, "agnon", gn a eto des [[disfondowes]] avou l' [[oyon O/OU]] (''holène'', ''ouline'').
== Alére ==
[[Louis Remacle]] : ''Alphacisme à la syllabe initiale'' ([[Live da Remacle sol datåcion des mots walons di dvant 1600]], p. 52-53)
== {{HD}} ==
[[Wikt:Categoreye:Mots avou a-divnance del voyale do prumî pî|Sacwants mots avou a-divnance del voyale do prumî pî]] (dedja studyîs sol [[Wiccionaire]])
== Sourdants ==
[[Categoreye:Croejhete walone]]
mnjxc3sv5wo7lan1xju4bbaa0nsl45d
424614
424613
2026-05-05T07:39:28Z
Lucyin
16
/* Egzimpes */
424614
wikitext
text/x-wiki
Li '''candjaedje e A del voyale del prumire sillabe''' (on dit eto '''A-divnance å prumî pî''')<ref>e francès d' linwincieus, ''alphacisme''.</ref>, c' est ene piceure del [[fonolodjeye]] do walon.
== Egzimpes ==
Po tote ene cåkêye di mots, li voyale etimolodjike divént A e walon :
* [[Wikt:agnon|<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>gnon]]
* [[Wikt:bardouxhî|b<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>rdouxhî]] (?)
* [[Wikt:crama|cr<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>ma]] (bodje ''kr<span style="color:#0000ff;">e</span>master'')
* si [[Wikt:dalozer|d<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>lozer]] (bodje ''d<span style="color:#0000ff;">o</span>lus'')
* [[Wikt:djaler|dj<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>ler]] (bodje ''g<span style="color:#0000ff;">e</span>lare'')
* [[Wikt:djama|dj<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>ma]] (bodje ''g<span style="color:#0000ff;">e</span>minare'')
* [[Wikt:halene|h<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>lene]] (bodje ''h<span style="color:#0000ff;">u</span>ndinna'')
* [[Wikt:manoye|m<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>noye]] (bodje ''m<span style="color:#0000ff;">o</span>neta'')
* [[Wikt:matchurea|m<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>tchurea]] (bodje ''m<span style="color:#0000ff;">u</span>ccare'')
* [[Wikt:maxhî|m<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>xhî]] (bodje ''m<span style="color:#0000ff;">i</span>xtiare'')
* [[Wikt:pacawe|p<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>cawe]] (aplacaedje di "pot al cawe")
* [[Wikt:samwinne|s<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>mwinne]] (bodje ''s<span style="color:#0000ff;">e</span>ptimana'')
* [[Wikt:tamon|t<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>mon]] (bodje ''t<span style="color:#0000ff;">e</span>mo'')
* [[Wikt:xhalé|xh<span style="color:#ff0000;"><B>a</B></span>lé]] (*sc<span style="color:#0000ff;">ou</span>lé => houlé => halé + chalé).
Les bodjes sont sovint [[Etimolodjeye latene|laténs]], mins end a eto des [[etimolodjeye francike|francikes]] (come po "halene")
Ça pout esse eto des mots d' [[aplacaedje]] (pacawe)
== Sipårdaedje des sfwaits mots ==
Po des mots come "crama"<ref>Loukîz al mape [[A.L.W.]] <B>5.</B> 2.</ref>, "manoye", "djaler"<ref>Loukîz al mape [[A.L.W.]] <B>3.</B> 22.</ref>, "samwinne"<ref>Loukîz al mape [[A.L.W.]] <B>1.</B> 90.</ref>li cogne avou A est spårdowe dins tote li Walonreye walon-cåzante.
Po des mots come "halene"<ref>Loukîz al mape [[A.L.W.]] <B>8.</B> 78.</ref>, "agnon", gn a eto des [[disfondowes]] avou l' [[oyon O/OU]] (''holène'', ''ouline'').
== Alére ==
[[Louis Remacle]] : ''Alphacisme à la syllabe initiale'' ([[Live da Remacle sol datåcion des mots walons di dvant 1600]], p. 52-53)
== {{HD}} ==
[[Wikt:Categoreye:Mots avou a-divnance del voyale do prumî pî|Sacwants mots avou a-divnance del voyale do prumî pî]] (dedja studyîs sol [[Wiccionaire]])
== Sourdants ==
[[Categoreye:Croejhete walone]]
shluhpbg5c1rpox5ulpk2vu3y8f13l9
Vocabulaire de l'apothicaire-pharmacien
0
35081
424604
345665
2026-05-04T12:47:47Z
Lucyin
16
424604
wikitext
text/x-wiki
{{DISPLAYTITLE:''{{lang|fr|Vocabulaire de l'apothicaire-pharmacien}}''}}
{{Dizo-tite|Motlî des apoticåres}}
Li '''motlî des apoticåres''', kel tite e francès, c' est ''Vocabulaire de l'apothicaire-pharmacien'', c' est on [[motlî]] ramexhné pa [[Charles Semertier]], eplaidî dins l' [[BSLLW]], [[1891]], (deujhinme rîlêye, T.16, pp. 105-218).
Riprins come l° '''E133''' dins l' [[djivêye des motîs do walon]].
== Shuvance ==
Les nos d' plantes u d' botanike di ç' motî la sont rprins (avou l' rahouca '''[[SEM]]''') dins [[G100]], mins sins wårder li mwaisse ortografeye.
== {{HD}} ==
* [http://www.archive.org/stream/bulletin2930sociuoft/bulletin2930sociuoft_djvu.txt Scanaedje do motlî]
[[Categoreye:Motlîs walons|Apoticåres]]
g3lrx96aczmaqzs2nqautpn5p8j0rsg
424605
424604
2026-05-04T12:48:01Z
Lucyin
16
Lucyin a displaecî l’ pådje [[Motlî des apoticåres]] viè [[Vocabulaire de l'apothicaire-pharmacien]]
424604
wikitext
text/x-wiki
{{DISPLAYTITLE:''{{lang|fr|Vocabulaire de l'apothicaire-pharmacien}}''}}
{{Dizo-tite|Motlî des apoticåres}}
Li '''motlî des apoticåres''', kel tite e francès, c' est ''Vocabulaire de l'apothicaire-pharmacien'', c' est on [[motlî]] ramexhné pa [[Charles Semertier]], eplaidî dins l' [[BSLLW]], [[1891]], (deujhinme rîlêye, T.16, pp. 105-218).
Riprins come l° '''E133''' dins l' [[djivêye des motîs do walon]].
== Shuvance ==
Les nos d' plantes u d' botanike di ç' motî la sont rprins (avou l' rahouca '''[[SEM]]''') dins [[G100]], mins sins wårder li mwaisse ortografeye.
== {{HD}} ==
* [http://www.archive.org/stream/bulletin2930sociuoft/bulletin2930sociuoft_djvu.txt Scanaedje do motlî]
[[Categoreye:Motlîs walons|Apoticåres]]
g3lrx96aczmaqzs2nqautpn5p8j0rsg
424607
424605
2026-05-04T12:49:00Z
Lucyin
16
424607
wikitext
text/x-wiki
{{DISPLAYTITLE:''{{lang|fr|Vocabulaire de l'apothicaire-pharmacien}}''}}
{{Dizo-tite|Motlî des apoticåres}}
Li '''motlî des apoticåres''', kel tite e francès, c' est ''Vocabulaire de l'apothicaire-pharmacien'', c' est on [[motlî]] ramexhné pa [[Charles Semertier]], eplaidî dins l' [[BSLLW]] e [[1891]] (deujhinme rîlêye, T.16, pp. 105-218). Dabôrd, avou on [[sistinme ortografike di dvant Feller]].
Riprins come l° '''E133''' dins l' [[djivêye des motîs do walon]].
== Shuvance ==
Les nos d' plantes u d' botanike di ç' motî la sont rprins (avou l' rahouca '''[[SEM]]''') dins [[G100]], mins sins wårder li mwaisse ortografeye.
== {{HD}} ==
* [http://www.archive.org/stream/bulletin2930sociuoft/bulletin2930sociuoft_djvu.txt Scanaedje do motlî]
[[Categoreye:Motlîs walons|Apoticåres]]
giwo7hirlnq59ei14ukfrmva904rt1w
424609
424607
2026-05-04T12:51:01Z
Lucyin
16
424609
wikitext
text/x-wiki
{{DISPLAYTITLE:''{{lang|fr|Vocabulaire de l'apothicaire-pharmacien}}''}}
{{Dizo-tite|Motlî des apoticåres}}
Li '''motlî des apoticåres''', kel tite e francès, c' est ''Vocabulaire de l'apothicaire-pharmacien'', c' est on [[motlî]] ramexhné pa [[Charles Semertier]], eplaidî dins l' [[BSLLW]] e [[1891]] (deujhinme rîlêye, T.16, pp. 105-218). Dabôrd, il a stî scrît dins on [[sistinme ortografike di dvant Feller]].
Riprins come l° '''E133''' dins l' [[djivêye des motîs do walon]].
== Shuvance ==
Les nos d' plantes u d' botanike di ç' motî la sont rprins (avou l' rahouca '''[[SEM]]''') dins [[G100]], mins sins wårder li mwaisse ortografeye.
== {{HD}} ==
* [http://www.archive.org/stream/bulletin2930sociuoft/bulletin2930sociuoft_djvu.txt Scanaedje do motlî]
[[Categoreye:Motlîs walons|Apoticåres]]
jlh7wi8b1andoa4qm8fbmwvwud5yvr7
Jacques Servotte
0
46134
424610
407057
2026-05-04T15:55:20Z
Lucyin
16
/* {{HDs}} */
424610
wikitext
text/x-wiki
[[Imådje:Servotte Jacques 2020.jpg|thumb|150px|(2020)]]
[[Imådje:Wa Servotte Arnould Måjhon Layicité.webm|thumb|Responda al Måjhon del Layisté a Nameur (2021)]]
'''Jacques Servotte''', ki sene ses ouves «''JS dèl Basse-Sambe''», c' est on [[sculteu]] [[Walonreye|walon]].
Il a skepyî a [[Åjhô]] li [[26 di setimbe]] [[1949]].
== Tecnikes ==
Po ses sculteures, il eploye li tecnike del [[ceramike emayeye]].
I fwait eto del [[serigrafeye]].
Ces deus tecnikes la lyi permetnut di fé mwints côps l' minme ouve, adon a-z awè des pris foirt democratikes po lzès vinde.
<gallery>
Servotte Jacques posteure rabressaedje.jpg|pîce di ceramike
Servotte Jacques Serigrafeye cwarmeus.jpg|serigrafeye (trope di [[mascaråde]]s di [[Farjole]])
Servotte Jacques posteure kimere.jpg|si pîce d' egzamin
Servotte Jacques pîce egzamin 1987.jpg|detay, avou l' date
</gallery>
== Rapoirt avou l' lingaedje walon ==
Il a ecoraedjî s' feye, Julie Servotte, di bouter so les fitchîs da eplaidî li [[Motî d' Årsumont]].
I djåze voltî walon.
Eto, il a ça d' bea: i dene des nos walons a tchaeke di ses pîces.
<gallery>
Servotte Jacques pitit k' on spotche.jpg|serigrafeye avou on tite e walon ([[Wikt:c' est todi les ptits k' on spotche|les ptits sont todi spotchîs]])
Servotte Jacques batch åzès mannestés.jpg|ceramike å no e walon padzo ([[batch åzès mannestés]])
Èmon lès Tètâr di Fârjole plaque.JPG|tite di l' adjeyante posteure di [[Farjole]]
Mahin Lucyin posteures Servotte Jacques.jpg|[[Lucyin Mahin]], fotografyî divant ses posteures, après on [[responda]] e walon
</gallery>
== Pris ==
A rascodou l' pris « ''Namosa de Prométhéa'' » e 2020 po ene esculteure di bronze ki serè metowe e plin mitan d' [[Nameur (veye)|Nameur]], åzès croejhmint des rowes des Carmes et des Croejhîs. L’ estatowe si lome e walon : « Atelé ».<ref>{{Ran}} l° 103, erî-såjhon 2022, p. 17.</ref>
== Alére==
* «Des sculteures lomêyes e walon», {{Ran}} l° 93, bontins 2020, p. 19.
* [[Lucyin Mahin]], «Jacques Servotte», {{Ran}} l° 94, esté 2020, p. 19.
== {{HDs}} ==
* {{fr}} [http://www.js-del-basse-sambre.jimdofree.com Si waibe]
** [https://js-del-basse-sambre.jimdofree.com/bienvenue/b%C3%A9nv-n%C3%BBwe/ Pådje di bénvnowe e walon]
* {{itvwc}}
** [https://www.youtube.com/watch?v=wct2ggO3Z6A Responda]
** {{Wks|Jacques Servotte}} (tecse do responda filmé)
* {{mic}} [https://atlas.limsi.fr/sounds/Sambreville.mp3 Ciddé, vos ploz schoûter èn eredjistrumint] del [[fåve do vî vî tins]] «[[Li bijhe et l' solea]]» ratournêye pa Jacques Servore avou l' accint d' [[Sambveye]] pol [[Djåzant atlasse éndjolike des lingaedjes di France et d' avår la]].
== Sourdant ==
[[Categoreye:Rilomés sculteus|Servotte]]
[[Categoreye:Sicrijheus e walon|Servotte]]
gzwus3et52r17jnfrls05pb1skvkrdg
Plantrinnes
0
55019
424597
424596
2026-05-04T12:00:40Z
Lucyin
16
Lucyin a displaecî l’ pådje [[Plantrinne]] viè [[Plantrinnes]] : pluriyal (famile)
424596
wikitext
text/x-wiki
Les '''plantrinnes'''<ref>plantrinne [[E150]], ''plantrin.ne'' [[E165]] p. 228, ''plantraine'' [[E125]], [[G0]] tôme II p. 233, plantraîne [[E133]], [[FE1]] a «plantain».</ref> (on dit eto plantrin u '''plantin'''<ref>[[O4]], [[S0]], ''plantain'' [[G0]], plantén [[C106]], plontin [[FE1]].</ref>), c' est des plantes des tchamps avou ene grosse påte la k' i gn a des ptitès fleurs.
{{sla}} ''[[Plantago]] spp.''
== Motlî ==
Li flormint si lome barbuzete<ref>[[O3]]</ref> u cawe-di-rat<ref>[[FE1]]</ref>.
== Sôres di plantrinnes ==
* [[Plantrinne ås stroetès foyes]] ([[linwe-di-tchén]], ''[[Plantago lanceolata]]'')
* [[Plantrinne ås lådjès foyes]] u [[grande plantrinne]] ([[linwe-di-pourcea]], ''[[Plantago major]]'')
* [[Pitite plantrinne]] (''[[Plantago media]]'')
== Sourdants ==
[[Categoreye:Plantes]]
ev0r8lsqn27oy9f1p4c5gt7ctrdu3ke
424599
424597
2026-05-04T12:02:18Z
Lucyin
16
424599
wikitext
text/x-wiki
Les '''plantrinnes'''<ref>plantrinne [[E150]], ''plantrin.ne'' [[E165]] p. 228, ''plantraine'' [[E125]], [[G0]] tôme II p. 233, plantraîne [[E133]], [[FE1]] a «plantain».</ref> (on dit eto plantrin u '''plantin'''<ref>[[O4]], [[S0]], ''plantain'' [[G0]], plantén [[C106]], plontin [[FE1]].</ref>), c' est des plantes des tchamps avou ene grosse påte la k' i gn a des ptitès fleurs.
{{Fam}} ''[[Plantago]] spp.'' (''[[Plantaginaceae'']])
== Motlî ==
Li flormint si lome barbuzete<ref>[[O3]]</ref> u cawe-di-rat<ref>[[FE1]]</ref>.
== Sôres di plantrinnes ==
* [[Plantrinne ås stroetès foyes]] ([[linwe-di-tchén]], ''[[Plantago lanceolata]]'')
* [[Plantrinne ås lådjès foyes]] u [[grande plantrinne]] ([[linwe-di-pourcea]], ''[[Plantago major]]'')
* [[Pitite plantrinne]] (''[[Plantago media]]'')
== Sourdants ==
[[Categoreye:Plantes]]
fsocaqzqtnzfz0bbc9r2kcnp0tn9qy3
424600
424599
2026-05-04T12:02:49Z
Lucyin
16
424600
wikitext
text/x-wiki
Les '''plantrinnes'''<ref>plantrinne [[E150]], ''plantrin.ne'' [[E165]] p. 228, ''plantraine'' [[E125]], [[G0]] tôme II p. 233, plantraîne [[E133]], [[FE1]] a «plantain».</ref> (on dit eto plantrin u '''plantin'''<ref>[[O4]], [[S0]], ''plantain'' [[G0]], plantén [[C106]], plontin [[FE1]].</ref>), c' est des plantes des tchamps avou ene grosse påte la k' i gn a des ptitès fleurs.
{{Fam}} ''[[Plantago]] spp.'' (''[[Plantaginaceae'']])
== Motlî ==
Li flormint si lome barbuzete<ref>[[O3]]</ref> u cawe-di-rat<ref>[[FE1]]</ref>.
== Sôres di plantrinnes ==
* [[Plantrinne ås stroetès foyes]] ([[linwe-di-tchén]], ''[[Plantago lanceolata]]'')
* [[Plantrinne ås lådjès foyes]] u [[grande plantrinne]] ([[linwe-di-pourcea]], ''[[Plantago major]]'')
* [[Pitite plantrinne]] (''[[Plantago media]]'')
== Sourdants ==
[[Categoreye:Familes di plantes]]
o0a2yjtd8xuujx30jzlwe4dlbr63js0
424601
424600
2026-05-04T12:03:14Z
Lucyin
16
424601
wikitext
text/x-wiki
Les '''plantrinnes'''<ref>plantrinne [[E150]], ''plantrin.ne'' [[E165]] p. 228, ''plantraine'' [[E125]], [[G0]] tôme II p. 233, plantraîne [[E133]], [[FE1]] a «plantain».</ref> (on dit eto plantrin u '''plantin'''<ref>[[O4]], [[S0]], ''plantain'' [[G0]], plantén [[C106]], plontin [[FE1]].</ref>), c' est des plantes des tchamps avou ene grosse påte la k' i gn a des ptitès fleurs.
{{Fam}} ''[[Plantago]] spp.'' (''[[Plantaginaceae'']])
== Motlî ==
Li flormint si lome barbuzete<ref>[[O3]]</ref> u cawe-di-rat<ref>[[FE1]]</ref>.
== Sôres di plantrinnes ==
* [[Plantrinne ås stroetès foyes]] ([[linwe-di-tchén]], ''[[Plantago lanceolata]]'')
* [[Plantrinne ås lådjès foyes]] u [[grande plantrinne]] ([[linwe-di-pourcea]], ''[[Plantago major]]'')
* [[Pitite plantrinne]] (''[[Plantago media]]'')
== Sourdants ==
[[Categoreye:Familes des plantes]]
p4yfxwhht7sijbmzyodxr400e44ivn0
424602
424601
2026-05-04T12:03:37Z
Lucyin
16
424602
wikitext
text/x-wiki
Les '''plantrinnes'''<ref>plantrinne [[E150]], ''plantrin.ne'' [[E165]] p. 228, ''plantraine'' [[E125]], [[G0]] tôme II p. 233, plantraîne [[E133]], [[FE1]] a «plantain».</ref> (on dit eto les '''plantins'''<ref>[[O4]], [[S0]], ''plantain'' [[G0]], plantén [[C106]], plontin [[FE1]].</ref>), c' est des plantes des tchamps avou ene grosse påte la k' i gn a des ptitès fleurs.
{{Fam}} ''[[Plantago]] spp.'' (''[[Plantaginaceae'']])
== Motlî ==
Li flormint si lome barbuzete<ref>[[O3]]</ref> u cawe-di-rat<ref>[[FE1]]</ref>.
== Sôres di plantrinnes ==
* [[Plantrinne ås stroetès foyes]] ([[linwe-di-tchén]], ''[[Plantago lanceolata]]'')
* [[Plantrinne ås lådjès foyes]] u [[grande plantrinne]] ([[linwe-di-pourcea]], ''[[Plantago major]]'')
* [[Pitite plantrinne]] (''[[Plantago media]]'')
== Sourdants ==
[[Categoreye:Familes des plantes]]
glcgz84h9ieygdv8c9eucowqb74pclg
424603
424602
2026-05-04T12:03:55Z
Lucyin
16
424603
wikitext
text/x-wiki
Les '''plantrinnes'''<ref>plantrinne [[E150]], ''plantrin.ne'' [[E165]] p. 228, ''plantraine'' [[E125]], [[G0]] tôme II p. 233, plantraîne [[E133]], [[FE1]] a «plantain».</ref> (on dit eto: les '''plantins'''<ref>[[O4]], [[S0]], ''plantain'' [[G0]], plantén [[C106]], plontin [[FE1]].</ref>), c' est des plantes des tchamps avou ene grosse påte la k' i gn a des ptitès fleurs.
{{Fam}} ''[[Plantago]] spp.'' (''[[Plantaginaceae'']])
== Motlî ==
Li flormint si lome barbuzete<ref>[[O3]]</ref> u cawe-di-rat<ref>[[FE1]]</ref>.
== Sôres di plantrinnes ==
* [[Plantrinne ås stroetès foyes]] ([[linwe-di-tchén]], ''[[Plantago lanceolata]]'')
* [[Plantrinne ås lådjès foyes]] u [[grande plantrinne]] ([[linwe-di-pourcea]], ''[[Plantago major]]'')
* [[Pitite plantrinne]] (''[[Plantago media]]'')
== Sourdants ==
[[Categoreye:Familes des plantes]]
4mc3pf0zt75tsitf4tk84ku1zcikqqa
Plantrinne
0
55023
424598
2026-05-04T12:00:40Z
Lucyin
16
Lucyin a displaecî l’ pådje [[Plantrinne]] viè [[Plantrinnes]] : pluriyal (famile)
424598
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECTION [[Plantrinnes]]
97qkqs3aphp4btamv3am6xf13ksqy05
Motlî des apoticåres
0
55024
424606
2026-05-04T12:48:01Z
Lucyin
16
Lucyin a displaecî l’ pådje [[Motlî des apoticåres]] viè [[Vocabulaire de l'apothicaire-pharmacien]]
424606
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECTION [[Vocabulaire de l'apothicaire-pharmacien]]
mrt6648v5hl51m3l3p4gzs232mungdk
Sistinme ortografike di dvant Feller
0
55025
424608
2026-05-04T12:50:16Z
Lucyin
16
Redjiblaedje viè [[Sistinme Feller#Situdiaedje des ôtes sistinmes]]
424608
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECTION [[Sistinme Feller#Situdiaedje des ôtes sistinmes]]
ghtgtkd89pxzfly7qz0lsk9ksbzvg42
Uzeu copene:Boris Terlet
3
55026
424611
2026-05-04T17:48:49Z
Èl-Gueuye-Noere
17076
/* Wilicom */ novele seccion
424611
wikitext
text/x-wiki
== Wilicom ==
{{Bénvnowe}} [[Uzeu:Èl-Gueuye-Noere|Èl-Gueuye-Noere]] ([[Uzeu copene:Èl-Gueuye-Noere|Ene sacwè ? => Dijhoz-m' el !]]) 4 di may 2026 a 17:48 (UTC)
087o691p5l31ji4gryv4sz6vs8n6p17
Ovrins
0
55027
424617
2026-05-05T09:00:49Z
Lucyin
16
Redjiblaedje viè [[Bedots]]
424617
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECTION [[bedots]]
r474wcf5jvfmcafe2wqghv3cosvl6kh