Wikipedia wawiki https://wa.wikipedia.org/wiki/Mwaisse_p%C3%A5dje MediaWiki 1.47.0-wmf.1 first-letter Media Sipeciås Copene Uzeu Uzeu copene Wikipedia Wikipedia copene Imådje Imådje copene MediaWiki MediaWiki copene Modele Modele copene Aidance Aidance copene Categoreye Categoreye copene TimedText TimedText talk Module Discussion module Event Event talk Sujet 0 1940 424654 409852 2026-05-07T12:07:37Z Arancycn 26894 424654 wikitext text/x-wiki Li province do '''Lussimbork''' (fr: ''Luxembourg''), c' est l' province li pus a nonne di [[Walonreye]], ey ossu li pus grande. {| id="toc" style="border-collapse:collapse;margin:0 0 1em 1.5em; float:right; width:280px;" border="1" cellspacing="0" cellpadding="2" |+<span style="font-size:large;">'''Province do Lussimbork'''<br />'''Provinz Lëtzebuerg'''<br />'''''"Ratournaedje e Lorin"'''''<br />'''''"Ratournaedje e Tchampnwès"'''''<br />'''Province de Luxembourg'''</span> | colspan="2" align="center" style="background:#efefef;" | {| class="mw-collapsible" style="text-align:center; width:100%;" border="0" cellspacing="0" cellpadding="2" |+ |[[Imådje:Official flag of the Arelerland.svg|alt=|124x124px|Drapea di Tchålerwè]] |[[Imådje:Coat of arms of the Province of Luxembourg.svg|alt=|209x209px|Armwereyes di Tchålerwè]] |- |([[Drapea del Province do Lussimbork|Detays]]) |([[Armwereyes del Province do Lussimbork|Detays]]) |} |- | colspan="2" align="center" style="border-bottom:3px solid gray;" |'''Eplaeçmint del province e Walonreye'''[[Imådje:Province do Lussimbork (eplaeçmint).png|alt=|232x232px]] |- |[[Lingaedje oficir]] |[[Francès (lingaedje)|Francès]] |- |[[Lingaedje coinrece]] |[[Lussimbordjwès (lingaedje)|Lussimbordjwès]] [[Lorin (lingaedje)|Lorin]] - [[Gåmès]] [[Tchampnwès (lingaedje)|Tchampnwès]] [[Walon (lingaedje)|Walon]] - [[Walon do Levant]] - [[Walon do Mitan]] - [[Walon d' Nonne|Walon do Nonne]] |- |[[No des dmorants|No dès dimorants]] |? |- |[[Gouverneu]] |[[Olivier Schmitz]] |- |[[Eplaeçmint]] | - [[Walonreye]] - [[Beldjike]] |- |[[Sitindêye]] |4.440 km² |- |[[Peuplåcion]] (2019) | +/- 282.946 dimorants |- |[[Dinsité]] (2019) |<math>282.946 \div 4.440 =</math> 63,73 dimorants/km² |- |[[Coisse d' eure|Coisse d'&nbsp;eure]] |ECG ([[Eure del Coistrece di Grinwitch|ECG]]+1) / CEST (UTC+2) |- |[[Djivêye des preficses telefonikes eternåcionås|Preficse telefonike]] |(+32) - 061 : [[Redjon d' Bastogne]] - 061 : [[Redjon d' Libråmont]] - 063 : [[Redjon d' Årlon]] - 082 : [[Bijhe-Coûtchant]] (åtou d'[[Dinant]]) - 083 : [[Bijhe-Coûtchant]] (åtou d' [[Cînè]]) - 084 : [[Redjon d' Måtche]] - 086 : [[Redjon d' Derbu]] |} == Mwaissès dnêyes == Elle est pårteye e 5 [[arondixhmint]]s po 43 [[comenes intités]]. Si [[mwaisse veye]], c' est est [[Årlon]] Elle a des frontires avou (dins l'&nbsp;sins des aweyes d'&nbsp;ôrlodje tot-z atacant a l'&nbsp;ess): li [[Grande Dutcheye do Lussimbork]], li [[France]], et les provinces [[Beldjike|bedjes]] di [[Nameur (province)|Nameur]] eyet [[Lidje (province)|Lidje]]. == Djeyografeye == Metowe bråmint so l' Årdene, ey, a Nonne sol [[Lorinne]] ([[Payis gåmès]]). Les aiwes k' î prindèt sourd alèt beacôp eviè [[Mouze]], mins end a eto ki s' poroynut eviè [[Mozale]]. === Arondixhmints === <gallery> Image:Arrondissement Arlon Belgium Map.png|Arondixhment d' [[Årlon]] Image:Arrondissement Bastogne Belgium Map 2024.png|Arondixhment d' [[Bastogne]] Image:Arrondissement Marche-en-Famenne Belgium Map.png|Arondixhmint d' [[Måtche]] </gallery> <gallery> Image:Arrondissement Neufchâteau Belgium Map.png|Arondixhmint do [[Li Tchestea|Tchestea]] Image:Arrondissement Virton Belgium Map.png|Arondixhmint d' [[Vierton]] </gallery> === Comenes del province === {| |- | '''Arondixhmint d'&nbsp;Årlon''' | '''Arondixhmint d'&nbsp;Bastogne''' | '''Arondixhmint d'&nbsp;Måtche''' |- |valign="top"| * [[Årlon]] (Arel) * [[Ater]] (Atert) * [[Åbindje]] (Éibeng) * [[Måtlindje]] (Maartel) * [[Messanceye]] (Miezeg) |valign="top"| * [[Bastogne]] * [[Faiviè]] *[[Gouvi]] * [[Oufalijhe]] * [[Sinte-Oude]] * [[Li Vå-so-Seure]] * [[Li Viye Såm]] |valign="top"| * [[Derbu]] * [[Erezêye]] * [[Houton]] * [[Manhé]] * [[Måtche-el-Fåmene]] * [[Nassogne]] * [[Rindeu]] * [[Li Rotche]] * [[Tiniveye]] |- | '''Arondixhmint do Tchestea''' | '''Arondixhmint d'&nbsp;Vierton''' | &nbsp; |- |valign="top"| * [[Arbûmont]] * [[Bietris]] * [[Bouyon]] * [[Dåvdisse]] * [[Leglijhe]] * [[Libin]] * [[Libråmont]] * [[Palijhoû]] * [[Sint-Houbert (comene)|Sint-Houbert]] * [[Li Tchestea]] * [[Telin]] * [[Welin]] |valign="top"| * [[Etåle]] * [[Floravile]] * [[Habâ]] * [[Méch-divant-Vierton]] * [[Musson]] * [[Sint-Ldjir-e-Gåme|Sint-Ldjir]] * [[Tchini]] * [[Tintnî]] * [[Vierton]] |valign="top"| |} <gallery> Photo de notre Drapeau de la Province de Belgique - Auteur de Mr Edmée Garant.JPG|Li drapea B-Arlon09.JPG|Li palå provinciå a Årlon Coat_of_arms_of_the_Province_of_Luxembourg.svg|L' essegne Logo - Belgique - Province Luxembourg - Une Ardeur d'avance.svg|Ôte essegne et li dvize e francès (ene ardance divant ls ôtes) </gallery> {{commons|Category:Luxembourg (Province of Belgium)}}{{ProvinceLussimbork}} [[Categoreye:Province do Lussimbork|*]] [[Categoreye:Bokets del Walonreye]] [[Categoreye:Lussimbork]] [[Categoreye:Provinces di Beldjike]] 42w1euiqebezttjs1w3yv8eqx8wpp4h 0 3689 424678 420986 2026-05-08T10:24:18Z Lucyin 16 /* Hårdêyes difoûtrinnes */ 424678 wikitext text/x-wiki {{po=}} {{Wiccionaire}} [[Imådje:Molén d' Djentene.jpg|thumb|Li rowe do molén d' [[Djentene]]]] [[Imådje:Molèn di Djentine-Li Djève.jpg|thumb|Li djeve do molén d' Djentene]] [[Imådje:Tournaedje.jpg|thumb|Tournaedje d' on fime e molén d' Djentene]] On '''molén ås grins''', c' est la k' on va po moure li [[grin]], et fé del [[farene]]. == Motlî == === a môde di tecse === L' ome ki tént l' molén, on l' lome li [[mônî]]. Li saetchêye di grin k' on poite å molén po-z esse molowe, c' est li [[Wikt:mônêye|mônêye]]. Li ci ki l' aide, on l' lome: li [[Wikt:tchesse-mônêye|tchesse-mônêye]], u li [[Wikt:groumet|groumet]]. Dins l' molén, li grin va esse sipotchî inte deus pires, li cene do dzeu ki toûne (li [[Wikt:corante|corante]] ou [[Wikt:tournante|tournante]]), et l' cene do dzo ki n' bodje nén (li [[Wikt:doirmante|doirmante]]: c' est come s' ele doimreut). Dinltins, les ptitès djins ki n' avént waire di tchamps, elle alént ramasser les [[påte]]s toumêyes so les [[steule]]s, après k' on-z aveut fåtchî, a l' [[awousse]]: c' est çou k' on lome glener ubén [[mexhner]]. Ele poirtént leu mexhnêye (u leus gleneures) å mônî dins ene pitite malete. Eto, li mônî rçuveut des saetchêyes et des [[Wikt:maltêye|maltêyes]]. Li molén esteut enondé pa ene grande rowe, metowe li long d' ene aiwe, u d' on [[bî]] fwait esprès. C' ere èn ome di mestî, on [[mnujhî]] u on [[tcherpetî]], foirt capåbe, ki fjeut les [[rowe di molén|rowes di molén]]. === a môde di djivêye === * [[Wikt:eleva|eleva]] : levî po sorlever les pires po moure al boune tenesse * åbe del pire : åbe tournant del rowe * bactaedje : tamis po les pus grosses mannèstés, fistous, evd * blanki : rimete li mitan del pire ewale * bocale : buze pa ewou ki l' farene tchait å rexhaedje di 1' årtcheure * [[Wikt:botiaedje|botiaedje]] : [[Wikt:boulter|boulter]], [[Wikt:boultreye|boultreye]], [[Wikt:boultoe|boultoe]] * [[Wikt:bouriket|bouriket]] : l 'treuil po fé monter lès satchs * broyaedje : sipotchaedje po des farenes po les biesses * boeståd : caisson del pire doirmante * clapete : sopape del pompe ki rexhe l' aiwe * crapådene : palî po l' tonyon * cråwou : robinet po sèrer l' cråwe * diåler, diålter : rinetiyî, vaner l' grin avou l' diåle * djeve : pire a moure ki vneut di [[Djeve]] * ebåtchwere * ''ètandâr'' : grand nierson metou roydicirmint * etote : copowe rowe metowe dins les egurnaedjes * [[Wikt:bî|bî]] : tchenå k' amoenne l' aiwe e molén * [[Wikt:aiwêye|aiwêye]] : cwand on låtche les aiwes på vinta * fiyire : li contou del pire * groûle, [[Wikt:raidje|raidje]] do rnetieu * guiyåme : mårtea po fé les royes dissu l' pire. * [[Wikt:emîsser|emîsser]] : el pîre di meule s' emîsse (s' uze) * lacaedje : laquage * lès satchs di sådje (tchene) * [[Wikt:maltêye|maltêye]] : mwins d' pwèd k' i n' fauréve dins l' satch * mou d' grin : d' 140 à 150 kulos * [[Wikt:moyoû|moyoû]] mitan del rowe * [[Wikt:houtche|houtche]] : grand cofe po-z î mete li grin, li farene * pale : plantche do vinta * påmale : poutrele ewou çki l' bascule do frin djowe * pignet : dints des rowes ås dints * [[Wikt:potince|potince]] : sistinme po sorlever l' pire do dzeu : * poirtale : cwåré trô boirdé d' fier del pire doirmante. Li cene do dzeu a ene ponte ki si stitche didins l' anule ([[molén å vint]]) * pontale : ponte di l' åbe do dzo ki supwate l' anule di l' cene do dzeu ([[molén a l' aiwe]]) * [[Wikt:rabiyeu|rabiyeu]] : li rarindjeu, ritayeu, bateu del pire; l' operåcion si lome [[Wikt:rabiyaedje|rabiyaedje]] ou [[Wikt:rbataedje|rbataedje]] * ramasseu, tchesse-farene : lame di fier ki toûne avou li pire do dzeu et tchessî l' farene foû * rape : rond raidje * royin : ptite rowe ås dints * raidjaedje : passaedje so on raidje (tamis) * scargot : visse sins fén k' est dins l' bultoe * schipåd : schoupe di bwès po rmouwer les grinnes * shoflå : ptit molén ki faît shofler on corant d' air po-z evoler li paye di speate * spoûsler : fé des poûssires * [[Wikt:stî|stî]] = 50 lites di grin * tabeur : cilinde (i grûceye todi ene miete et adonpwis toûne bén rond a s' môde) * [[Wikt:tamjhî|tamjhî]] : [[Wikt:boulter|boulter]], [[Wikt:raidjî|raidjî]] * [[Wikt:tape-cou|tape-cou]] : la k' les saetcheyes montnut et dischinde, assaetcheyes pa ene coide * triyaedje : operåcion del [[Wikt:boultreye|boultreye]] plate * volante : grand nierson orizontå do molén a l' aiwe * xhossire (houssîre, hossîre, chochêre) : pårteye do molén ki scheut li [[speate]] (rissaetchî li paye di speate do grin). == Sôres di moléns == === Les moléns å vint === {{Lka}} [[molén å vint]] End aveut sacwants al Bijhe del Walonreye, come li dit l' [[tchanson]] :''Dj' a pierdou mi ptit muzucyin Al Dicåce do Molåvint ''([[spotchî aplacaedje]] di «Li Molén å vint»). === Les moléns a l' aiwe === {{Lka}} [[Molén a l' aiwe]] El Walonreye, cåzu tos les moléns alént a l' aiwe. == Ptit motlî des moléns == === Lives so les moléns del Walonreye === * Jacky Adam, ''Des moulins et des hommes'', Eole, 2001, ISBN 2-87186-042-4 (avou sacwants temoennnaedjes e walon). == Hårdêyes difoûtrinnes == * [http://rifondou.walon.org/adam_molens.html Tecses e walon foû do live Jacky Adam] * {{itvwc}} [http://aberteke.walon.org/rapoirtaedjeswatv.php#molen Vizite do molén d' Ôdegne (videyo)] {{tvwc}} * [https://www.youtube.com/watch?v=FNq_yh8Su2I Temonaedje d' on mônî] {{MPÅ}} [[Categoreye:Mônreye|*]] 46aswx5h14bgu19w00edr1czfy9ooj5 424679 424678 2026-05-08T10:24:51Z Lucyin 16 /* Hårdêyes difoûtrinnes */ 424679 wikitext text/x-wiki {{po=}} {{Wiccionaire}} [[Imådje:Molén d' Djentene.jpg|thumb|Li rowe do molén d' [[Djentene]]]] [[Imådje:Molèn di Djentine-Li Djève.jpg|thumb|Li djeve do molén d' Djentene]] [[Imådje:Tournaedje.jpg|thumb|Tournaedje d' on fime e molén d' Djentene]] On '''molén ås grins''', c' est la k' on va po moure li [[grin]], et fé del [[farene]]. == Motlî == === a môde di tecse === L' ome ki tént l' molén, on l' lome li [[mônî]]. Li saetchêye di grin k' on poite å molén po-z esse molowe, c' est li [[Wikt:mônêye|mônêye]]. Li ci ki l' aide, on l' lome: li [[Wikt:tchesse-mônêye|tchesse-mônêye]], u li [[Wikt:groumet|groumet]]. Dins l' molén, li grin va esse sipotchî inte deus pires, li cene do dzeu ki toûne (li [[Wikt:corante|corante]] ou [[Wikt:tournante|tournante]]), et l' cene do dzo ki n' bodje nén (li [[Wikt:doirmante|doirmante]]: c' est come s' ele doimreut). Dinltins, les ptitès djins ki n' avént waire di tchamps, elle alént ramasser les [[påte]]s toumêyes so les [[steule]]s, après k' on-z aveut fåtchî, a l' [[awousse]]: c' est çou k' on lome glener ubén [[mexhner]]. Ele poirtént leu mexhnêye (u leus gleneures) å mônî dins ene pitite malete. Eto, li mônî rçuveut des saetchêyes et des [[Wikt:maltêye|maltêyes]]. Li molén esteut enondé pa ene grande rowe, metowe li long d' ene aiwe, u d' on [[bî]] fwait esprès. C' ere èn ome di mestî, on [[mnujhî]] u on [[tcherpetî]], foirt capåbe, ki fjeut les [[rowe di molén|rowes di molén]]. === a môde di djivêye === * [[Wikt:eleva|eleva]] : levî po sorlever les pires po moure al boune tenesse * åbe del pire : åbe tournant del rowe * bactaedje : tamis po les pus grosses mannèstés, fistous, evd * blanki : rimete li mitan del pire ewale * bocale : buze pa ewou ki l' farene tchait å rexhaedje di 1' årtcheure * [[Wikt:botiaedje|botiaedje]] : [[Wikt:boulter|boulter]], [[Wikt:boultreye|boultreye]], [[Wikt:boultoe|boultoe]] * [[Wikt:bouriket|bouriket]] : l 'treuil po fé monter lès satchs * broyaedje : sipotchaedje po des farenes po les biesses * boeståd : caisson del pire doirmante * clapete : sopape del pompe ki rexhe l' aiwe * crapådene : palî po l' tonyon * cråwou : robinet po sèrer l' cråwe * diåler, diålter : rinetiyî, vaner l' grin avou l' diåle * djeve : pire a moure ki vneut di [[Djeve]] * ebåtchwere * ''ètandâr'' : grand nierson metou roydicirmint * etote : copowe rowe metowe dins les egurnaedjes * [[Wikt:bî|bî]] : tchenå k' amoenne l' aiwe e molén * [[Wikt:aiwêye|aiwêye]] : cwand on låtche les aiwes på vinta * fiyire : li contou del pire * groûle, [[Wikt:raidje|raidje]] do rnetieu * guiyåme : mårtea po fé les royes dissu l' pire. * [[Wikt:emîsser|emîsser]] : el pîre di meule s' emîsse (s' uze) * lacaedje : laquage * lès satchs di sådje (tchene) * [[Wikt:maltêye|maltêye]] : mwins d' pwèd k' i n' fauréve dins l' satch * mou d' grin : d' 140 à 150 kulos * [[Wikt:moyoû|moyoû]] mitan del rowe * [[Wikt:houtche|houtche]] : grand cofe po-z î mete li grin, li farene * pale : plantche do vinta * påmale : poutrele ewou çki l' bascule do frin djowe * pignet : dints des rowes ås dints * [[Wikt:potince|potince]] : sistinme po sorlever l' pire do dzeu : * poirtale : cwåré trô boirdé d' fier del pire doirmante. Li cene do dzeu a ene ponte ki si stitche didins l' anule ([[molén å vint]]) * pontale : ponte di l' åbe do dzo ki supwate l' anule di l' cene do dzeu ([[molén a l' aiwe]]) * [[Wikt:rabiyeu|rabiyeu]] : li rarindjeu, ritayeu, bateu del pire; l' operåcion si lome [[Wikt:rabiyaedje|rabiyaedje]] ou [[Wikt:rbataedje|rbataedje]] * ramasseu, tchesse-farene : lame di fier ki toûne avou li pire do dzeu et tchessî l' farene foû * rape : rond raidje * royin : ptite rowe ås dints * raidjaedje : passaedje so on raidje (tamis) * scargot : visse sins fén k' est dins l' bultoe * schipåd : schoupe di bwès po rmouwer les grinnes * shoflå : ptit molén ki faît shofler on corant d' air po-z evoler li paye di speate * spoûsler : fé des poûssires * [[Wikt:stî|stî]] = 50 lites di grin * tabeur : cilinde (i grûceye todi ene miete et adonpwis toûne bén rond a s' môde) * [[Wikt:tamjhî|tamjhî]] : [[Wikt:boulter|boulter]], [[Wikt:raidjî|raidjî]] * [[Wikt:tape-cou|tape-cou]] : la k' les saetcheyes montnut et dischinde, assaetcheyes pa ene coide * triyaedje : operåcion del [[Wikt:boultreye|boultreye]] plate * volante : grand nierson orizontå do molén a l' aiwe * xhossire (houssîre, hossîre, chochêre) : pårteye do molén ki scheut li [[speate]] (rissaetchî li paye di speate do grin). == Sôres di moléns == === Les moléns å vint === {{Lka}} [[molén å vint]] End aveut sacwants al Bijhe del Walonreye, come li dit l' [[tchanson]] :''Dj' a pierdou mi ptit muzucyin Al Dicåce do Molåvint ''([[spotchî aplacaedje]] di «Li Molén å vint»). === Les moléns a l' aiwe === {{Lka}} [[Molén a l' aiwe]] El Walonreye, cåzu tos les moléns alént a l' aiwe. == Ptit motlî des moléns == === Lives so les moléns del Walonreye === * Jacky Adam, ''Des moulins et des hommes'', Eole, 2001, ISBN 2-87186-042-4 (avou sacwants temoennnaedjes e walon). == Hårdêyes difoûtrinnes == * [http://rifondou.walon.org/adam_molens.html Tecses e walon foû do live Jacky Adam] * {{itvwc}} [http://aberteke.walon.org/rapoirtaedjeswatv.php#molen Vizite do molén d' Ôdegne (videyo)] {{tvwc}} * Ôte videyo: [https://www.youtube.com/watch?v=FNq_yh8Su2I Temonaedje d' on mônî] {{MPÅ}} [[Categoreye:Mônreye|*]] 469413cu7nn03odbjk8r7iu5kmifak0 14 17294 424652 296098 2026-05-07T12:06:35Z Arancycn 26894 424652 wikitext text/x-wiki {{Commons|Category:Luxembourg|l' Lussimbork}} [[Categoreye:Urope]] 9mrrntc7ppojvxx0qm1lq84bemaw9jn 0 17296 424651 424205 2026-05-07T12:04:39Z Arancycn 26894 424651 wikitext text/x-wiki '''Echternak''' c' est ene veye del [[Grande-Dutcheye do Lussimbork]], tchîf do canton di minme no. Si no e [[lussimbordjwès]] c' est '''Iechternach''', en almand '''Echternach'''. [[Image:Map Echternach.PNG|thumb|150px|eplaeçmint del comene dins l' canton]] * Dimorants: 4.936 (2004) * Sitindêye: 20,49 km² * Dinsité: 222 djins/km² * Canton: Echternak * Distrik: [[Grevenmacher]] ''Po des linwincieusès racsegnes sol mot "Echternak", alez s' vey e [[:Wikt:Echternak|splitchant motî]].'' == A vey == <gallery> Image:Luxemburg Echternach BW 2016-08-06 17-30-05.jpg|li båzleke File:Echternach Innenstadt 1.jpg|Echternak File:Johannes Bertels 2.jpg|[[Johannes Bertels]] File:Echternacher Springprozession 2009 1.jpg|porcession </gallery> Li veye est rlomêye po s' [[Porcession d' Echternak|porcession]]. Ene [[vila rominne]], discoviete e 1975. Li "Noere Poite" (''Porta Nigra''). == Difoûtrinnès hårdêyes == {{Commons|Category:Echternach}} * [http://www.echternach.lu Waibe oficire del veye] * [https://web.archive.org/web/20050510114656/http://www.statec.lu/recueil/fiches_communes/echternach.html Les statistikes oficires do govienmint pol veye] * [http://www.willibrord.lu Waibe so Sint Wilibrôde] * [https://web.archive.org/web/20050406032244/http://www.echternach-tourist.lu/bien_venue/monument.htm Sol vila rominne] [[Categoreye:Veyes et viyaedjes del Grande Dutcheye]] 3s6vbf36teduini6nged0umnsaq5v6n 14 17351 424655 316279 2026-05-07T12:08:37Z Arancycn 26894 424655 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Luxembourg (province)}} [[Categoreye:Bokets del Walonreye]] [[Categoreye:Lussimbork]] [[Categoreye:Provinces di Beldjike|Lussimbork]] nw5vdxk5ex2yftmi8xl1inbszbs21t2 14 24280 424668 94159 2026-05-07T13:53:39Z Arancycn 26894 424668 wikitext text/x-wiki [[Categoreye:Aiwes| Amerike]] [[Categoreye:Amerike]] f7asroe50vf2apjbuuvugkcas5ycpnv 14 25777 424670 295778 2026-05-07T13:54:23Z Arancycn 26894 424670 wikitext text/x-wiki [[Categoreye:Aiwes| Urope]] [[Categoreye:Urope]] 9x1jzm4fkac8cx6g9w7z87j6vvqlqi1 14 25778 424658 324358 2026-05-07T13:47:25Z Arancycn 26894 424658 wikitext text/x-wiki [[Categoreye:Aiwes d' Urope|Beldjike]] [[Categoreye:Beldjike]] {{Commonscat|Bodies of water in Belgium|les aiwes di Beldjike}} 1yjlqd86c6treqd5qfotp567xncphwu 14 25779 424659 402382 2026-05-07T13:48:20Z Arancycn 26894 424659 wikitext text/x-wiki [[Categoreye:Aiwes di Beldjike|Walonreye]] [[Categoreye:Djeyografeye del Walonreye]] Vey eto: [[Wikipedia:Pordjet aiwes di Walonreye]] {{Commonscat|Bodies of water in Wallonia|les aiwes di Walonreye}} qygpzx4v6cyx78gjsqynbrrgsq83i99 14 25781 424653 424649 2026-05-07T12:06:48Z Arancycn 26894 424653 wikitext text/x-wiki [[Categoreye:Urope]] [[Categoreye:Lussimbork]] [[Categoreye:Payis]] mvzdkv8waf898vknm5scma52r2j0u1i 14 25782 424669 295776 2026-05-07T13:54:10Z Arancycn 26894 424669 wikitext text/x-wiki [[Categoreye:Aiwes| Azeye]] [[Categoreye:Azeye]] mk8de5dceffv45yfaz17w8pjfuwmdb7 0 28104 424650 417503 2026-05-07T11:59:43Z Arancycn 26894 424650 wikitext text/x-wiki On '''calcaeje do lussimbordjwès''', c' est li [[eprontaedje (linwince)|passaedje d’ on mot]] do [[lussimbordjwès]] aviè èn ôte lingaedje. Li [[walon]] a calké des mots do lussimbordjwès di cåze des rlåcions inte les Walons et les Lussimbordjwès, copurade dins l' payis d' [[Bastogne]]. == Djivêye di mots calkés do lussimbordjwès == * [[:Wikt:clepere|clepere]] * [[:Wikt:Neké|Neké]] [[Categoreye:Etimolodjeye do walon]] [[Categoreye:Lussimbordjwès]] mnrqbm1dybwr94seqopbeymf6hd3q45 14 37267 424656 295774 2026-05-07T13:45:47Z Arancycn 26894 424656 wikitext text/x-wiki [[Categoreye:Aiwes d' Urope|Almagne]] [[Categoreye:Almagne]] {{Commonscat|Bodies of water in Germany|les aiwes d' Almagne}} 60gtdmuacsnyz8ttj9f5o6da0tr27e9 14 37268 424657 295781 2026-05-07T13:46:46Z Arancycn 26894 424657 wikitext text/x-wiki [[Categoreye:Aiwes d' Urope|Bas Payis]] [[Categoreye:Bas Payis]] {{Commonscat|Bodies of water in the Netherlands|les aiwes des Bas Payis}} 0c2dgx2ydcr7yqwqnvd4sex4irszahl 14 37269 424661 295785 2026-05-07T13:49:37Z Arancycn 26894 424661 wikitext text/x-wiki [[Categoreye:Aiwes d' Urope|France]] [[Categoreye:France]] {{Commonscat|Bodies of water in France|les aiwes di France}} qvq3rtb7xgj7dzzxctlp1epruj8vd2g 14 38234 424664 303891 2026-05-07T13:51:20Z Arancycn 26894 424664 wikitext text/x-wiki [[Categoreye:Aiwes d' Urope|Pologne]] [[Categoreye:Pologne]] {{Commonscat|Bodies of water in Poland|les aiwes di Pologne}} hnmxpu38a69tde3t66kji27sfvdm9w5 14 42582 424660 324359 2026-05-07T13:49:03Z Arancycn 26894 424660 wikitext text/x-wiki [[Categoreye:Aiwes d' Urope|Espagne]] [[Categoreye:Espagne]] {{Commonscat|Bodies of water in Spain|les aiwes d' Espagne}} 5gkwoluwypry7p62fix15bthpniowci 14 42583 424665 324360 2026-05-07T13:51:48Z Arancycn 26894 424665 wikitext text/x-wiki [[Categoreye:Aiwes d' Urope|Portugal]] [[Categoreye:Portugal]] {{Commonscat|Bodies of water in Portugal|les aiwes do Portugal}} 5e0rsm05949dhdiutns1yzok5kvvn55 14 43120 424666 327826 2026-05-07T13:53:03Z Arancycn 26894 424666 wikitext text/x-wiki [[Categoreye:Aiwes|Afrike]] [[Categoreye:Afrike]] ewv1x17o3rnmzw11xbe91d39a4n4yel 424667 424666 2026-05-07T13:53:20Z Arancycn 26894 424667 wikitext text/x-wiki [[Categoreye:Aiwes| Afrike]] [[Categoreye:Afrike]] fwgbcs0r88asqk2ijfka6q54oc0jkw1 0 49016 424677 388347 2026-05-08T10:19:41Z Lucyin 16 424677 wikitext text/x-wiki {{po|Lozindje et losindje|Lozindje (discramiaedje)}} {{Wiccionaire|Lozindje}} '''Lozindje''' (fr. ''Losange''), c' esteut on [[hamtea]] d' [[Hompré]], asteure on [[viyaedje]] di [[Vå-so-Seure]]. [[Imådje:Château de Losange 2012 40193.jpg|thumb|tchestea]] == Istwere == C' esteut ene [[signeurreye]] esserêye dins l' [[mwaireye (vî redjime)|mwaireye]] di [[Hote]] ([[privoté]] d' [[Bastogne (veye)|Bastogne]]). Dizo l' [[redjime francès]], ele fourit raloyeye a [[Viyé-l'-Boune-Aiwe]]. Li tchestea et cinse tchestrinne, c' est del famile del [[Royinne Matile]], k' î a passé si efance. == Tuzance walone == [https://www.youtube.com/watch?v=FNq_yh8Su2I Temonaedje d' ene djin ki vna å monde a Lozindje] {{Commonscat|Losange}} [[Categoreye:Hamteas del Walonreye]] [[Categoreye:Veyes et viyaedjes di Walonreye]] 1ds8t84fcakjam6018v57pi4zgubinf 14 51067 424663 392487 2026-05-07T13:50:48Z Arancycn 26894 424663 wikitext text/x-wiki [[Categoreye:Aiwes d' Urope|Lussimbork]] [[Categoreye:Grande Dutcheye do Lussimbork]] {{Commonscat|Bodies of water in Luxembourg|les aiwes del Grande Dutcheye}} 8hk7p9627banhmd673fjn1c7gnap44a 0 53566 424671 422552 2026-05-07T16:54:16Z Lucyin 16 /* Eredjistrumints */ 424671 wikitext text/x-wiki {{Wiccionaire|Arniye}} '''Arniye'''<ref>[[S117]]</ref> (''Arnîe'', ''Arnîy''<ref>[[Papî Doppagne so les nos d' plaece des viyaedjes del Walonreye francesse|Papî Doppagne]]</ref>; fr: ''Hargnies''), c' est on [[ptit ban]] del [[Walonreye di France]] (Bote di Djivet). [[Imådje:Lotterie Paul S54.JPG|thumb]] == Mwaissès dnêyes == * [[Limeros diyalectolodjikes]] ** [[ALW]]: '''Ar 2''' (mwaisse pont) ** [[Papî Doppagne so les nos d' plaece des viyaedjes del Walonreye francesse|Ricwerances da Doppagne]]: '''G 9''' ** [[Inketes da Bruneau so les patwès d' Årdene (lives)|Ricwerances da Bruneau]]: '''Br 16''' * [[Dipårtumint des Årdenes]] * [[Lingaedje do payis]]: [[walon]] (puvite del troke del [[Basse Årdene]]). == Toponimeye == {{Lka}} [[Arniye (toponimeye)]] == Tuzance walone == === Diccionairaedje === C' esteut onk des mwaisses pont di l' [[ALW]]. Gn a on foirt sipepieus motlî did la, ki l' tite, c' est: ''[[Patouè des vies djins d'Harnies]]'' (Patwès des viyès djins d' Arniye). === Motlî === Kékes mots tipikes did la: * [[Wikt:amin|amin]] (dandjreus on forcoridjaedje di [[Wikt:amon|amon]], tot l' erîlant so l' [[nén definixhant årtike]] omrin [[Wikt:in|in]] (dabord k' a [[Djivet]], c' est [[Wikt:on|on]]). === Croejhete === Ene piceure di croejhete a pårt Li [[suddjonctif prezintrece]] des [[rwaitants]] si fwait avou l' cawete -aye (come al [[Grande Boursegne]], mins nole pårt d' ôte e l' Walonreye).<ref>[https://alw.uliege.be/alw/?alw_volume=2&alw_page=330 Pont Ar 2 del Bote di Djivet] sol mape [[ALW]] «''qu'elles gèlent''».</ref> : ''i fåt k' il ''al'''aye''''' vey zels deus u troes. Li pronon des cåzants, c' est [[Wikt:dji|dji]] (et nén «nos»), come pattavå e l' [[Basse Årdene]]. === Kékès fråzes === [[Imådje:Wa Vincent André fråzes Arniye.ogg|thumb|Kékes fråzes dites avou l' accint d' Arniye]] <blockquote><i><poem> ‒ Dji ‘nn’ aurons co !<ref>Dj' ô bén : dj' årans co del plouve.</ref> ‒ Oyi ! I fwét toudi mwés. Les awènes sont dja djaurnéyes, savouz ! *** ‒ Û çk’est Locadiye ? ‒ O ! dj’é l’idéye k’èlle è co stî avau l’ vîye. Èle ni sét dmërer al mwéja. *** Les afants sont a scole èt mi, dji m’ va fwé l’ buwéye aprës-non.ne. *** ‒ Vous vérez a chîje al nute ? ‒ Oyi, dji sayrons. Mês Mariye ni sét pus router. *** Dimègne qui vièt, ça srë l’ dicauce, èt les valets èt les couméres ‘nn’ alat roûler pou payî l’ muzike. *** Dji rviè d’awè stî sègnî amin Tchantchès. Dj’aurë binn vlu qu’ les afants vinaye bauquer al mwéja.<ref>sicrîte aprume pa André Vincent, rimetowes e [[sistinme Feller]] po les [[scoles di Bive]], do 25 di nôvimbe 2025.</ref></poem></i></blockquote> === Eredjistrumints === {{mic}} Eredjistrumint del [[fåve do vî vî tins]] «[[Li bijhe et l' solea]]» ratournêye pa André Vincent avou l' accint d' Arniye pol [[Djåzant atlasse éndjolike des lingaedjes di France et d' avår la]] * [https://atlas.lisn.upsaclay.fr/sounds/Hargnies2.mp3 dîwe pa André Vincent lu-minme] * [https://atlas.lisn.upsaclay.fr/sounds/Hargnies.mp3 dijhowe pa èn ôte ome d' Arniye] === Sociolinwince === [[Imådje:Wa Vincent André noer boton Arniye.oga|thumb|Lûte disconte li cåzaedje walon e scole]] Li dzindjnaedje do walon a cmincî al [[Revolucion francesse]]. Mins l' walon a co bén rezisté ey esteut co djåzé des efants dins les [[anêyes 1920]].<ref>[[Noer_boton_(penitince)#Sôres_di_sinet|On sait lére vaici li tecse di l' eredjistrumint]]</ref> Divins les papîs del comene, on trouve les mots «septante» et nonante disk' ås [[anêyes 1800]]. [[Imådje:Wa Vincent André Arniye septante nonante.ogg|thumb]] <blockquote><i>Dji di ki li patwès a Arniye aveut rezisté a bråmint des evenmints. Gn aveut yeu l' Revolucion, e l' France, et on aveut dit: «on cåze li francès, e l' France». Et a Arniye, on djheut «septante, nonante». Dins les cayés del comene, dj' a rtrové, disk' e 1800, on scrijheut «septante, nonante». Mins après, li francès a impôzé swessante- et cwatru-vint-dijh.</i></blockquote> == Sourdants == {{Commonscat|Hargnies}} [[Categoreye:Walonreye di France]] [[Categoreye:Veyes et viyaedjes di France]] mqx461b7jfwreojq1ubbwi237td3c16 0 54995 424672 424344 2026-05-08T08:58:24Z Lucyin 16 /* Contnou */ 424672 wikitext text/x-wiki [[Imådje:Coviete Cwate paskeyes d' asteure.png|thumb|Li coviete do live.]] '''Cwate paskeyes d' asteure''', c' est ene [[ramexhnêye di noveles]] sicrîtes pa [[Lucyin Mahin]], eplaideye å [[Muzêye do Pårlaedje e l' Årdene]] e [[2026]]. Il a stî enimådjî pa [[José Schoovaerts]], [[Juliette Hinnekens]] et Claudine Lambermont. Gn a on ratournaedje e francès vizon-vizu, fwait pa [[Joselyne Mostenne]] et Souzane Mahin. L' adrovaedje est da [[Jean Hamblenne]] ISBN 978-2-931032-06-0 == Contnou == * Ovraedjes do minme sicrijheu so papî et sol [[Daegntoele ås waibes|Daegntoele]] (pp. 3-5) * Adrovaedje (Jean Hamblenne, walon et francès) (pp. 6-9) * Divanzouve : li raconteu (li ci ki dit «dji») n' est nén li scrijheu ! (pp. 10-11) * '''Les troes d' å lon''' : troes efants etrindjirs arivèt dins li ptite sicole di [[forveyou payis|Blanc Sårt]]. Li raconteu, c' est èn efant did la, ki discovere li potêye di pocwè k' i sont moirt nåjhis, cwand i rivnèt a scole, on djoû par moes. (pp 13-21) * '''Anouchca''' : c’ est l’ istwere d’ ene pitite djin d’ Amîpré ki s’ a stî setler (astaler ene pitite cinse biyo) e l’ [[forveyou payis|Sildaveye]]. Anouchca, c’ est ene båshele a mitan såvadje ki hante les bwès d’ avår la. * '''Diåle m' ancate''' : so les målès keures d' on margougneu d' efants et piromane. * '''L' efuyeye''' : c' est ene båshele ki fût l' [[guere d' Oucrinne]] po sayî di vni rtrover si mononke dins on ptit viyaedje d' [[Årdene]]. End åront i, ambedeus, des aviretes et des eguegnes, divant d' ariver a bon pôrt ! == Strimaedje == Li live fourit strimé al [[bibioteke]] di [[Djedene]] li 18 d' avri 2026. Il a stî prezinté pa: * Marie-Thérèse Colaux (replaeceye pa l' bibiotecresse å lijhaedje), ki mostra si resconte avou les waloneus et l' boutaedje-eshonne pol walon avou l' comene di [[Djedene]] (e francès). * [[Pire Otdjåke]], ki resplica l' mot «[[Wikt:|Wikt:]]» prezinta l' [[Muzêye do Pårlaedje e l' Årdene]] eyet li scrijheu. * Claudine Lambermont, ki cåza di si ovraedje et do ci des ôtes enimådjeu.se.s (e francès). * [[Jean Hamblenne]] ki mostra ki les manires di scrire li walon ([[sistinme Feller]] et [[rfondou walon]]) polèt bén viker eshonne, eyet… ki l' meyeu wangne ! * [[Dimitri François]] k' a espliké tote ses sayes po rmete do walon dins l' societé, aprume dins les djonnes. * [[Samuël Dumont]] k' esplica ene miete li rfondou (mins nén tecnicmint). Adonpwis, gn ava on lijhaedje d' on boket del novele «L' efuyeye» pa des scolîs et scolresses des [[scoles di Bive]]. Les lijheus riprononcît l' tecse e rfondou sorlon leu-z accint, et pacô, rcandjî l' motlî po l' lijheu awè pus åjhey. C' esteut, dins l' ôre d' arivêye, avou l' accint eployî inte åtchetes : [[Roland Neuprez]] ([[:wa:Hocai|Hocai]]), Gaston Wilvers ([[Djimbe]]), André Vincent ([[Arniye]]), Annie Hazar ([[Hôt-Fayi]]), Zahra Aimad (e francès), Virginie Gryspeert ([[Viance]]) eyet [[Laurent Dabe]] ([[Veskeveye]]). [[Imådje:Wa lijhaedje di L' efuyeye.ogg|thumb|center]] == {{HD}} == * [https://www.youtube.com/watch?v=OIjEZ3MjoZo&t=1942s Tos les spitchs do strimaedje] * [http://aberteke.walon.org/riclame_cwate_paskeyes.png Riclame po li strimaedje] ctdosv3vcp2rzlgjt8usy15j5v1zsde 424673 424672 2026-05-08T09:03:29Z Lucyin 16 /* {{HD}} */ 424673 wikitext text/x-wiki [[Imådje:Coviete Cwate paskeyes d' asteure.png|thumb|Li coviete do live.]] '''Cwate paskeyes d' asteure''', c' est ene [[ramexhnêye di noveles]] sicrîtes pa [[Lucyin Mahin]], eplaideye å [[Muzêye do Pårlaedje e l' Årdene]] e [[2026]]. Il a stî enimådjî pa [[José Schoovaerts]], [[Juliette Hinnekens]] et Claudine Lambermont. Gn a on ratournaedje e francès vizon-vizu, fwait pa [[Joselyne Mostenne]] et Souzane Mahin. L' adrovaedje est da [[Jean Hamblenne]] ISBN 978-2-931032-06-0 == Contnou == * Ovraedjes do minme sicrijheu so papî et sol [[Daegntoele ås waibes|Daegntoele]] (pp. 3-5) * Adrovaedje (Jean Hamblenne, walon et francès) (pp. 6-9) * Divanzouve : li raconteu (li ci ki dit «dji») n' est nén li scrijheu ! (pp. 10-11) * '''Les troes d' å lon''' : troes efants etrindjirs arivèt dins li ptite sicole di [[forveyou payis|Blanc Sårt]]. Li raconteu, c' est èn efant did la, ki discovere li potêye di pocwè k' i sont moirt nåjhis, cwand i rivnèt a scole, on djoû par moes. (pp 13-21) * '''Anouchca''' : c’ est l’ istwere d’ ene pitite djin d’ Amîpré ki s’ a stî setler (astaler ene pitite cinse biyo) e l’ [[forveyou payis|Sildaveye]]. Anouchca, c’ est ene båshele a mitan såvadje ki hante les bwès d’ avår la. * '''Diåle m' ancate''' : so les målès keures d' on margougneu d' efants et piromane. * '''L' efuyeye''' : c' est ene båshele ki fût l' [[guere d' Oucrinne]] po sayî di vni rtrover si mononke dins on ptit viyaedje d' [[Årdene]]. End åront i, ambedeus, des aviretes et des eguegnes, divant d' ariver a bon pôrt ! == Strimaedje == Li live fourit strimé al [[bibioteke]] di [[Djedene]] li 18 d' avri 2026. Il a stî prezinté pa: * Marie-Thérèse Colaux (replaeceye pa l' bibiotecresse å lijhaedje), ki mostra si resconte avou les waloneus et l' boutaedje-eshonne pol walon avou l' comene di [[Djedene]] (e francès). * [[Pire Otdjåke]], ki resplica l' mot «[[Wikt:|Wikt:]]» prezinta l' [[Muzêye do Pårlaedje e l' Årdene]] eyet li scrijheu. * Claudine Lambermont, ki cåza di si ovraedje et do ci des ôtes enimådjeu.se.s (e francès). * [[Jean Hamblenne]] ki mostra ki les manires di scrire li walon ([[sistinme Feller]] et [[rfondou walon]]) polèt bén viker eshonne, eyet… ki l' meyeu wangne ! * [[Dimitri François]] k' a espliké tote ses sayes po rmete do walon dins l' societé, aprume dins les djonnes. * [[Samuël Dumont]] k' esplica ene miete li rfondou (mins nén tecnicmint). Adonpwis, gn ava on lijhaedje d' on boket del novele «L' efuyeye» pa des scolîs et scolresses des [[scoles di Bive]]. Les lijheus riprononcît l' tecse e rfondou sorlon leu-z accint, et pacô, rcandjî l' motlî po l' lijheu awè pus åjhey. C' esteut, dins l' ôre d' arivêye, avou l' accint eployî inte åtchetes : [[Roland Neuprez]] ([[:wa:Hocai|Hocai]]), Gaston Wilvers ([[Djimbe]]), André Vincent ([[Arniye]]), Annie Hazar ([[Hôt-Fayi]]), Zahra Aimad (e francès), Virginie Gryspeert ([[Viance]]) eyet [[Laurent Dabe]] ([[Veskeveye]]). [[Imådje:Wa lijhaedje di L' efuyeye.ogg|thumb|center]] == {{HDs}} == * [https://www.youtube.com/watch?v=OIjEZ3MjoZo&t=1942s Tos les spitchs do strimaedje] * [http://aberteke.walon.org/riclame_cwate_paskeyes.png Riclame del bibioteke di Djedene po li strimaedje] * [http://aberteke.walon.org/riclame_Muzeye.jpg Riclame do Muzêye do Pårlaedje po-z atchter l' live] 0lwcpv6e9to1buse4foixwtpsfv7qn8 424674 424673 2026-05-08T09:05:14Z Lucyin 16 /* Strimaedje */ 424674 wikitext text/x-wiki [[Imådje:Coviete Cwate paskeyes d' asteure.png|thumb|Li coviete do live.]] '''Cwate paskeyes d' asteure''', c' est ene [[ramexhnêye di noveles]] sicrîtes pa [[Lucyin Mahin]], eplaideye å [[Muzêye do Pårlaedje e l' Årdene]] e [[2026]]. Il a stî enimådjî pa [[José Schoovaerts]], [[Juliette Hinnekens]] et Claudine Lambermont. Gn a on ratournaedje e francès vizon-vizu, fwait pa [[Joselyne Mostenne]] et Souzane Mahin. L' adrovaedje est da [[Jean Hamblenne]] ISBN 978-2-931032-06-0 == Contnou == * Ovraedjes do minme sicrijheu so papî et sol [[Daegntoele ås waibes|Daegntoele]] (pp. 3-5) * Adrovaedje (Jean Hamblenne, walon et francès) (pp. 6-9) * Divanzouve : li raconteu (li ci ki dit «dji») n' est nén li scrijheu ! (pp. 10-11) * '''Les troes d' å lon''' : troes efants etrindjirs arivèt dins li ptite sicole di [[forveyou payis|Blanc Sårt]]. Li raconteu, c' est èn efant did la, ki discovere li potêye di pocwè k' i sont moirt nåjhis, cwand i rivnèt a scole, on djoû par moes. (pp 13-21) * '''Anouchca''' : c’ est l’ istwere d’ ene pitite djin d’ Amîpré ki s’ a stî setler (astaler ene pitite cinse biyo) e l’ [[forveyou payis|Sildaveye]]. Anouchca, c’ est ene båshele a mitan såvadje ki hante les bwès d’ avår la. * '''Diåle m' ancate''' : so les målès keures d' on margougneu d' efants et piromane. * '''L' efuyeye''' : c' est ene båshele ki fût l' [[guere d' Oucrinne]] po sayî di vni rtrover si mononke dins on ptit viyaedje d' [[Årdene]]. End åront i, ambedeus, des aviretes et des eguegnes, divant d' ariver a bon pôrt ! == Strimaedje == Li live fourit strimé al [[bibioteke]] di [[Djedene]] li 18 d' avri 2026. Il a stî prezinté pa: * Marie-Thérèse Colaux (replaeceye pa l' bibiotecresse å lijhaedje), ki mostra si resconte avou les waloneus et l' boutaedje-eshonne pol walon avou l' comene di [[Djedene]] (e francès). * [[Pire Otdjåke]], ki resplica l' mot «[[Wikt:paskeye|paskeye]]», et prezinter l' [[Muzêye do Pårlaedje e l' Årdene]] eyet li scrijheu. * Claudine Lambermont, ki cåza di si ovraedje et do ci des ôtes enimådjeu.se.s (e francès). * [[Jean Hamblenne]] ki mostra ki les manires di scrire li walon ([[sistinme Feller]] et [[rfondou walon]]) polèt bén viker eshonne, eyet… ki l' meyeu wangne ! * [[Dimitri François]] k' a espliké tote ses sayes po rmete do walon dins l' societé, aprume emey les djonnes. * [[Samuël Dumont]] k' esplica ene miete li rfondou (mins nén tecnicmint). Adonpwis, gn ava on lijhaedje d' on boket del novele «L' efuyeye» pa des scolîs et scolresses des [[scoles di Bive]]. Les lijheus riprononcît l' tecse e rfondou sorlon leu-z accint, et pacô, rcandjî l' motlî po l' lijheu awè pus åjhey. C' esteut, dins l' ôre d' arivêye, avou l' accint eployî inte åtchetes : [[Roland Neuprez]] ([[:wa:Hocai|Hocai]]), Gaston Wilvers ([[Djimbe]]), André Vincent ([[Arniye]]), Annie Hazar ([[Hôt-Fayi]]), Zahra Aimad (e francès), Virginie Gryspeert ([[Viance]]) eyet [[Laurent Dabe]] ([[Veskeveye]]). [[Imådje:Wa lijhaedje di L' efuyeye.ogg|thumb|center]] == {{HDs}} == * [https://www.youtube.com/watch?v=OIjEZ3MjoZo&t=1942s Tos les spitchs do strimaedje] * [http://aberteke.walon.org/riclame_cwate_paskeyes.png Riclame del bibioteke di Djedene po li strimaedje] * [http://aberteke.walon.org/riclame_Muzeye.jpg Riclame do Muzêye do Pårlaedje po-z atchter l' live] 297y71i2u2lvu27ybylopef732fuvtx 424675 424674 2026-05-08T09:06:39Z Lucyin 16 /* Strimaedje */ 424675 wikitext text/x-wiki [[Imådje:Coviete Cwate paskeyes d' asteure.png|thumb|Li coviete do live.]] '''Cwate paskeyes d' asteure''', c' est ene [[ramexhnêye di noveles]] sicrîtes pa [[Lucyin Mahin]], eplaideye å [[Muzêye do Pårlaedje e l' Årdene]] e [[2026]]. Il a stî enimådjî pa [[José Schoovaerts]], [[Juliette Hinnekens]] et Claudine Lambermont. Gn a on ratournaedje e francès vizon-vizu, fwait pa [[Joselyne Mostenne]] et Souzane Mahin. L' adrovaedje est da [[Jean Hamblenne]] ISBN 978-2-931032-06-0 == Contnou == * Ovraedjes do minme sicrijheu so papî et sol [[Daegntoele ås waibes|Daegntoele]] (pp. 3-5) * Adrovaedje (Jean Hamblenne, walon et francès) (pp. 6-9) * Divanzouve : li raconteu (li ci ki dit «dji») n' est nén li scrijheu ! (pp. 10-11) * '''Les troes d' å lon''' : troes efants etrindjirs arivèt dins li ptite sicole di [[forveyou payis|Blanc Sårt]]. Li raconteu, c' est èn efant did la, ki discovere li potêye di pocwè k' i sont moirt nåjhis, cwand i rivnèt a scole, on djoû par moes. (pp 13-21) * '''Anouchca''' : c’ est l’ istwere d’ ene pitite djin d’ Amîpré ki s’ a stî setler (astaler ene pitite cinse biyo) e l’ [[forveyou payis|Sildaveye]]. Anouchca, c’ est ene båshele a mitan såvadje ki hante les bwès d’ avår la. * '''Diåle m' ancate''' : so les målès keures d' on margougneu d' efants et piromane. * '''L' efuyeye''' : c' est ene båshele ki fût l' [[guere d' Oucrinne]] po sayî di vni rtrover si mononke dins on ptit viyaedje d' [[Årdene]]. End åront i, ambedeus, des aviretes et des eguegnes, divant d' ariver a bon pôrt ! == Strimaedje == Li live fourit strimé al [[bibioteke]] di [[Djedene]] li 18 d' avri 2026. Il a stî prezinté pa: * Marie-Thérèse Colaux (replaeceye pa l' bibiotecresse å lijhaedje), ki mostra si resconte avou les waloneus et l' boutaedje-eshonne pol walon avou l' comene di [[Djedene]] (e francès). * [[Pire Otdjåke]], ki resplica l' mot «[[Wikt:paskeye|paskeye]]», et prezinter l' [[Muzêye do Pårlaedje e l' Årdene]] eyet li scrijheu. * Claudine Lambermont, ki cåza di si ovraedje et do ci des ôtes enimådjeu.se.s (e francès). * [[Jean Hamblenne]] ki mostra ki les manires di scrire li walon ([[sistinme Feller]] et [[rfondou walon]]) polèt bén viker eshonne, eyet… ki l' meyeu wangne ! * [[Dimitri François]] k' a espliké tote ses sayes po rmete do walon dins l' societé, aprume emey les djonnes. * [[Samuël Dumont]] k' esplica ene miete li rfondou (mins nén tecnicmint). Adonpwis, gn ava on lijhaedje d' on boket del novele «L' efuyeye» pa des scolîs et scolresses des [[scoles di Bive]]. Les lijheus riprononcît l' tecse e rfondou sorlon leu-z accint, et pacô, rcandjî l' motlî po les schoûteus awè pus åjhey. C' esteut, dins l' ôre d' arivêye, avou l' accint eployî inte åtchetes : [[Roland Neuprez]] ([[:wa:Hocai|Hocai]]), Gaston Wilvers ([[Djimbe]]), André Vincent ([[Arniye]]), Annie Hazar ([[Hôt-Fayi]]), Zahra Aimad (e francès), Virginie Gryspeert ([[Viance]]) eyet [[Laurent Dabe]] ([[Veskeveye]]). Ci-ci prezinta etou les troes ôtes paskeyes do live. [[Imådje:Wa lijhaedje di L' efuyeye.ogg|thumb|center]] == {{HDs}} == * [https://www.youtube.com/watch?v=OIjEZ3MjoZo&t=1942s Tos les spitchs do strimaedje] * [http://aberteke.walon.org/riclame_cwate_paskeyes.png Riclame del bibioteke di Djedene po li strimaedje] * [http://aberteke.walon.org/riclame_Muzeye.jpg Riclame do Muzêye do Pårlaedje po-z atchter l' live] 3qkpk1a8r5k0gaxxo1uqbfhfs3blah2 424676 424675 2026-05-08T09:44:14Z Lucyin 16 /* Strimaedje */ 424676 wikitext text/x-wiki [[Imådje:Coviete Cwate paskeyes d' asteure.png|thumb|Li coviete do live.]] '''Cwate paskeyes d' asteure''', c' est ene [[ramexhnêye di noveles]] sicrîtes pa [[Lucyin Mahin]], eplaideye å [[Muzêye do Pårlaedje e l' Årdene]] e [[2026]]. Il a stî enimådjî pa [[José Schoovaerts]], [[Juliette Hinnekens]] et Claudine Lambermont. Gn a on ratournaedje e francès vizon-vizu, fwait pa [[Joselyne Mostenne]] et Souzane Mahin. L' adrovaedje est da [[Jean Hamblenne]] ISBN 978-2-931032-06-0 == Contnou == * Ovraedjes do minme sicrijheu so papî et sol [[Daegntoele ås waibes|Daegntoele]] (pp. 3-5) * Adrovaedje (Jean Hamblenne, walon et francès) (pp. 6-9) * Divanzouve : li raconteu (li ci ki dit «dji») n' est nén li scrijheu ! (pp. 10-11) * '''Les troes d' å lon''' : troes efants etrindjirs arivèt dins li ptite sicole di [[forveyou payis|Blanc Sårt]]. Li raconteu, c' est èn efant did la, ki discovere li potêye di pocwè k' i sont moirt nåjhis, cwand i rivnèt a scole, on djoû par moes. (pp 13-21) * '''Anouchca''' : c’ est l’ istwere d’ ene pitite djin d’ Amîpré ki s’ a stî setler (astaler ene pitite cinse biyo) e l’ [[forveyou payis|Sildaveye]]. Anouchca, c’ est ene båshele a mitan såvadje ki hante les bwès d’ avår la. * '''Diåle m' ancate''' : so les målès keures d' on margougneu d' efants et piromane. * '''L' efuyeye''' : c' est ene båshele ki fût l' [[guere d' Oucrinne]] po sayî di vni rtrover si mononke dins on ptit viyaedje d' [[Årdene]]. End åront i, ambedeus, des aviretes et des eguegnes, divant d' ariver a bon pôrt ! == Strimaedje == Li live fourit strimé al [[bibioteke]] di [[Djedene]] li 18 d' avri 2026. Il a stî prezinté pa: * Marie-Thérèse Colaux (replaeceye pa l' bibiotecresse å lijhaedje), ki mostra si resconte avou les waloneus et l' boutaedje-eshonne pol walon avou l' comene di [[Djedene]] (e francès). * [[Pire Otdjåke]], ki resplica l' mot «[[Wikt:paskeye|paskeye]]», et prezinter l' [[Muzêye do Pårlaedje e l' Årdene]] eyet li scrijheu. * Claudine Lambermont, ki cåza di si ovraedje et do ci des ôtes enimådjeu.se.s (e francès). * [[Jean Hamblenne]] ki mostra ki les manires di scrire li walon ([[sistinme Feller]] et [[rfondou walon]]) polèt bén viker eshonne, eyet… ki l' meyeu wangne ! * [[Dimitri François]] k' a espliké tote ses sayes po rmete do walon dins l' societé, aprume emey les djonnes. * [[Samuël Dumont]] k' esplica ene miete li rfondou (mins nén tecnicmint). Adonpwis, gn ava on lijhaedje d' on boket del novele «L' efuyeye» pa des scolîs et scolresses des [[scoles di Bive]]. Les lijheus riprononcît l' tecse e rfondou sorlon leu-z accint, et pacô, rcandjî l' motlî po les schoûteus awè pus åjhey. C' esteut, dins l' ôre d' arivêye, avou l' accint eployî inte åtchetes : [[Roland Neuprez]] ([[:wa:Hocai|Hocai]]), Gaston Wilvers ([[Djimbe]]), André Vincent ([[Arniye]]), Annie Hazar ([[Hôt-Fayi]]), Zahra Aimad (e francès), Virginie Gryspeert ([[Viance]]) eyet [[Laurent Dabe]] ([[Veskeveye]]). Ci-ci prezinta eto les troes ôtes paskeyes do live. [[Imådje:Wa lijhaedje di L' efuyeye.ogg|thumb|center]] == {{HDs}} == * [https://www.youtube.com/watch?v=OIjEZ3MjoZo&t=1942s Tos les spitchs do strimaedje] * [http://aberteke.walon.org/riclame_cwate_paskeyes.png Riclame del bibioteke di Djedene po li strimaedje] * [http://aberteke.walon.org/riclame_Muzeye.jpg Riclame do Muzêye do Pårlaedje po-z atchter l' live] mglk3yqiziyy6hmkuyiqaeif19aou12 14 55004 424662 424392 2026-05-07T13:50:14Z Arancycn 26894 424662 wikitext text/x-wiki [[Categoreye:Aiwes d' Urope|Itåleye]] [[Categoreye:Itåleye]] {{Commonscat|Bodies of water in Italy|les aiwes d' Itåleye}} hd6bakjs35w2yz7dxobq9qg89c9bmuz