Wikipedia
wawiki
https://wa.wikipedia.org/wiki/Mwaisse_p%C3%A5dje
MediaWiki 1.47.0-wmf.8
first-letter
Media
Sipeciås
Copene
Uzeu
Uzeu copene
Wikipedia
Wikipedia copene
Imådje
Imådje copene
MediaWiki
MediaWiki copene
Modele
Modele copene
Aidance
Aidance copene
Categoreye
Categoreye copene
TimedText
TimedText talk
Module
Discussion module
Event
Event talk
Sujet
Province do Hinnot
0
1707
425440
398871
2026-06-28T15:24:14Z
~2026-37232-06
28862
425440
wikitext
text/x-wiki
{| id="toc" style="border-collapse:collapse;margin:0 0 1em 1.5em; float:right; width:280px;" border="1" cellspacing="0" cellpadding="2"
|+<span style="font-size:large;">'''Province do Hinnot'''<br />'''Pourvinche Hénaut'''<br />'''Province du Hainaut'''</span>
| colspan="2" align="center" style="background:#efefef;" |
{| class="mw-collapsible" style="text-align:center; width:100%;" border="0" cellspacing="0" cellpadding="2"
|+
|[[Imådje:Flag of Hainaut.svg|alt=|124x124px|Drapea di Tchålerwè]]
|[[Imådje:Blason province be Hainaut.svg|alt=|136x136px|Armwereyes di Tchålerwè]]
|-
|([[Drapea del Province do Hinnot|Detays]])
|([[Armwereyes del Province do Hinnot|Detays]])
|}
|-
| colspan="2" align="center" style="border-bottom:3px solid gray;" |'''Eplaeçmint del province e Walonreye'''[[Imådje:Province do Hinnot (eplaeçmint).png|alt=|124x124px]]
|-
|[[Lingaedje oficir]]
|[[Francès (lingaedje)|Francès]]
|-
|[[Lingaedje coinrece]]
|[[Picård (lingaedje)|Picård]]
- [[Borén]]
- [[Ch'timi]]
- [[Rouchi]]
- [[Tournaizyin]]
[[Walon (lingaedje)|Walon]]
- [[Walon do Coûtchant]]
|-
|[[No des dmorants|No dès dimorants]]
|?
|-
|[[Gouverneu]]
|[[Tommy Leclercq]]
|-
|[[Eplaeçmint]]
| - [[Walonreye]]
- [[Beldjike]]
|-
|[[Sitindêye]]
|3786 km²
|-
|[[Peuplåcion]] (2018)
| +/- 1.341.645 dimorants
|-
|[[Dinsité]] (2018)
|<math>1 341 645 \div 3 786 = 354,37</math> dimorants/km²
|-
|[[Coisse d' eure|Coisse d' eure]]
|ECG ([[Eure del Coistrece di Grinwitch|ECG]]+1) / CEST (UTC+2)
|-
|[[Djivêye des preficses telefonikes eternåcionås|Preficse telefonike]]
|(+32)
- 056 : [[Redjon d' Moucron]]
- 060 : [[Redjon d' Chimai]]
- 064 : [[Redjon d' El Lovire]]
- 065 : [[Redjon d' Mont]]
- 067 : [[Redjon d' Sougniye]]
- 068 : [[Redjon d' Ate]]
- 069 : [[Redjon d' Tornè]]
- 071 : [[Redjon d' Tchålerwè]]
|}
Li province do '''Hinnot''' (fr: ''Hainaut'', nl: ''Henegouwen'', de:''Hennegau'' , picard: ''Hénau''), c' est l' province [[Walonreye|walone]] li pus å coûtchant, ey eto la k' i gn a l' pus di djins.
Elle est pårteye e ût arondixhmints, avou 69 comenes intités. Èç province la egzistéve lontins dvant 'l dislaxhaedje del [[Beldjike]]. Cwand 'l province esteut francesse, ç' esteut li "[[Dipårtumint di Djumape]]".
Si mwaisse-veye est [[Mont]]. Emé les ôtès impôrtantès veyes, i gn a [[Tchålerwè]], [[El Lovire]], [[Moucron]] eyet [[Tournai]].
Elle a des frontires avou (dins l' sins des aweyes d' ôrlodje tot-z atacant å nôr): les provinces bedjes di [[Province di Flande coûtchantrece|Flande Coûtchantrece]], di [[Province di Flande levantrece|Flande Levantrece]], do [[Province do Braibant flamind|Braibant Flamind]], do [[province do Roman Payis|Braibant Walon]] et d' [[Nameur (province)|Nameur]], eyet l' [[France]].
== Arondixhmint ==
=== Mape ===
<center><gallery>
Imådje:Arrondissement Ath Belgium Map.png|Arondixhment d' [[Ate]]
Imådje:Arrondissement La Louvière Belgium Map.png|Arondixhmint d' [[El Lovire]]
Imådje:Arrondissement Mons Belgium Map.png|Arondixhment d' [[Mont]]
Imådje:Arrondissement Mouscron Belgium Map.png|Arondixhmint d' [[Moucron]]
</gallery>
<gallery>
Imådje:Arrondissement Soignies Belgium Map.png|Arondixhmint d' [[Sougniye]]
Imådje:Arrondissement Charleroi Belgium Map.png|Arondixhmint d' [[Tchålerwè]]
Imådje:Arrondissement Tournai Belgium Map.png|Arondixhmint d' [[Tournai]]
Imådje:Arrondissement Thuin Belgium Map.png|Arondixhmint d' [[Twin]]
</gallery></center>
=== Comenes del province ===
{| <center> cellspacing="5px" |
|-
| '''Arondixhmint d' Ate'''
| '''Arondixhmint d' Mont'''
| '''Arondixhmint d' Moucron'''
|'''Arondixhmint d' El Lovire'''
|-
|valign="top"|
* [[Ate]]
* [[Beleul]]
* [[Bernissåt]]
* [[Brujlete]]
* [[Chieve]]
* [[Elziele]]
* [[Flôbek]]
* [[Fraine-dilé-Anvegn]]
|valign="top"|
* [[Boussu-dlé-Mont]]
* [[Colfontinne]]
* [[Cwargnon]]
* [[Djurbize]]
* [[Doû (comene)|Doû]]
* [[Framriye]]
* [[Inzî]]
* [[Kévi]]
* [[Kievrin]]
*[[Linse]]
* [[Mont]]
* [[Onele]]
* [[Sint-Guilin]]
|valign="top"|
* [[Cômene-Varneton]]
* [[Moucron]]
'''Arondixhmint d' Sougniye'''
* [[Brinne-e-Hinnot]]
* [[Chli]]
* [[Inguî]]
* [[Lissene]]
* [[El Rû]]
* [[Les Scåssenes]]
* [[Sougniye]]
|
* [[Bince]]
* [[El Lovire]]
* [[L' Estene]]
*[[Marlanwé|Marlanwè]]
|-
| '''Arondixhmint d' Tchålerwè'''
| '''Arondixhmint d' Tournai'''
| '''Arondixhmint d' Twin'''
|
|-
|valign="top"|
* [[Åjhô-Préle]]
* [[Les Bons Vilés]]
* [[Courcele]]
* [[Djerpene]]
* [[Fårcene]]
* [[Fleuru]]
* [[Fontinne-l'-Eveke]]
* [[Manadje]]
* [[Montgneye-Tiyoû]]
* [[Pont-a-Cele]]
* [[Sinefe]]
* [[Tchålerwè]]
* [[El Tchapele]]
* [[Tcheslet]]
|valign="top"|
* [[Antweon|Antwon]]
* [[Bruniô]]
* [[Cele-e-Hinnot]]
* [[Leuze-e-Hinnot]]
*[[Mont-d'-l'-Inclûs]]
* [[Pêk]]
* [[Perwé-e-Hinnot]]
* [[Reme]]
* [[Timpu]]
* [[Tournai]]
|valign="top"|
* [[Anderluwe]]
* [[Biômont]]
* [[Chevri-Rance]]
* [[Chimai]]
* [[Erkelene]]
* [[Fritchapele]]
* [[Han-Nålene]]
* [[Lôbe]]
* [[Miebe]]
* [[Momgniye]]
* [[Twin]]
| </center>
|}
{{ProvinceHinnot}}
[[Categoreye:Province do Hinnot|*]]
sa3d6iyskdhzfqmny93hlkiy7oze9dy
Fotografeye
0
12254
425438
415615
2026-06-28T14:50:11Z
Lucyin
16
425438
wikitext
text/x-wiki
{{Wiccionaire}}
[[Imådje:sordjou_fotografieu.jpg|thumb|Fotografe fotografyî e sordjoû]]
Li '''fotografeye''', c' est l' bouye di '''saetchî des portraits'''. Li ci ki fwait çoula di s' mestî si lome on '''fotografe ''' u on '''saetcheu d' portraits'''.
C' est Sherington, on [[fizike|fizicyin]], k' a-st eployî ç' mot la pol prumî côp e 1839. I vout dire e [[grek]] « sicrijhaedje avou del loumire ». Å cmince, c' esteut purade po saetchî l' portrait d' ene djin po on sovni a wårder dins l' famile.
Li fotografeye eploye les [[wache electromagnetike|waches electromagnetikes]] ki vont di l' [[infrarodje]] a l' [[ultraviolé]], mins copurade li veyåve [[loumire]].
Li fotografeye sieve eto po les medias ([[gazete]]s) les lives. C' est l' fotografeye k' a miné å [[cinema]]. Mins gn a eto des ôtes ovraedjes come li fotografiaedje ås infrarodjes d' èn avion, ki mostere k' i gn a des åbes ki sont malådes ene sawice.
== Istwere del fotografeye ==
[[Imådje:Self portrait in the darkroom JPG01.jpg|thumb|Ovraedje e noere tchambe]]
Les Greks avént ddja trové l' atuze del '''Noere Tchambe'''. C' est ene boesse avou ene loumire ådvins (ene tchandele, metans), et trawêye d' on tot ptit trô. Les rais del loumire pasnut på ptit trô, et rdessiner li tchandele a l' evier so on meur.
E 1727, on discovere ki les sés d' [[årdjint]] (copurade li [[nitrate d' årdjint|nitrate]]) noerixhèt al loumire.
C' est Daguerre k' a fwait les prumîs portraits d' djins. Li tins d' pôzaedje esteut di 10 a 20 munutes. Les sés d' årdjint estént metous dins do [[colodion]] k' on aveut vudî so ene plake di veule. Çoula s' passéve diviè 1850.
Ene miete pus tård, on-z a replaecî l' colodion pa del djelêye d' oxheas.
Al fén do 19inme sieke, on passe å [[bromeure d' årdjint]], k' esteut des des boesses : c' esteut des setchès plakes, et pôreut on dire, li prumî « fime ».
Les prumîs vraiys fimes, estént fwait di [[nitrate di celuloze]]. I blamént come po rire.
E 1888, Kodak a basti li prumî aparey, ki n' esteut k' ene biesse boesse di bwès, avou on trô et on fime.
Les frés Lumière fourît les prumîs a prinde li portrait d' ene moxhe al låme ki baltéve des aiyes.
E 1905, èn indjenieur di l' eterprijhe [[Leica]] ourit l' idêye d' eployî des fimes (come pol cinema, mins ene miete pus lådjes, 36mm el plaece di 35mm) dins les apareys foto, purade ki des plakes; çou ki permeta d' aveut des apareys bén pus ptits et polant prinde sacwantès fotos (24 so on fime) pus åjheymint, ces apareys ont cmincî a s' vinde e 1924.
Li novele grande avanceye pol fotografeye, ç' a stî l' avnowe des '''[[apareys sins fime]]''' (didjitås). Les militaires end avént ddja e 1960, mins on n' les vleut nén vinde, po n' nén fote so leu cou les gros vindeus d' fimes, come li societé Kodak, ki ratchtéve tos les noveas brevets.
Les [[apareys sins fime]] ont divnou foirt corants dins les [[anêyes 2000]].
== Pitit motlî del fotografeye ==
* [[Wikt:divant-plan|divant-plan]], [[Wikt:erî-plan|erî-plan]].
* [[sordjoû]]
* [[Wikt:diyafrague|diyafrague]] u [[Wikt:båcnire|båcnire]].
* [[picsel]]
<gallery>
Imådje:fotografeye_atuze.jpg|L' atuze del noere boesse avou on ptit trô ki mostere les imådjes a l' evier
Imådje:fotografeye_prumi_aparey.jpg|Li prumî aparey Kodak
Imådje:fotografeye_prumire plake.jpg|Ene des prumirès plakes fotografikes
</gallery>
{{Commons|Category:Photography|l' fotografeye}}
[[Categoreye:Fotografeye|*]]
d7d8iq2vb5kwncffazl2won9qgigb5v
425439
425438
2026-06-28T14:50:50Z
Lucyin
16
425439
wikitext
text/x-wiki
{{Wiccionaire}}
[[Imådje:sordjou_fotografieu.jpg|thumb|Fotografe fotografyî e sordjoû]]
Li '''fotografeye''', c' est l' bouye di '''saetchî des portraits'''. Li ci ki fwait çoula di s' mestî si lome on '''fotografe ''' u on '''saetcheu d' portraits'''.
== Mwaissès dnêyes ==
C' est Sherington, on [[fizike|fizicyin]], k' a-st eployî ç' mot la pol prumî côp e 1839. I vout dire e [[grek]] « sicrijhaedje avou del loumire ». Å cmince, c' esteut purade po saetchî l' portrait d' ene djin po on sovni a wårder dins l' famile.
Li fotografeye eploye les [[wache electromagnetike|waches electromagnetikes]] ki vont di l' [[infrarodje]] a l' [[ultraviolé]], mins copurade li veyåve [[loumire]].
Li fotografeye sieve eto po les medias ([[gazete]]s) les lives. C' est l' fotografeye k' a miné å [[cinema]]. Mins gn a eto des ôtes ovraedjes come li fotografiaedje ås infrarodjes d' èn avion, ki mostere k' i gn a des åbes ki sont malådes ene sawice.
== Istwere del fotografeye ==
[[Imådje:Self portrait in the darkroom JPG01.jpg|thumb|Ovraedje e noere tchambe]]
Les Greks avént ddja trové l' atuze del '''Noere Tchambe'''. C' est ene boesse avou ene loumire ådvins (ene tchandele, metans), et trawêye d' on tot ptit trô. Les rais del loumire pasnut på ptit trô, et rdessiner li tchandele a l' evier so on meur.
E 1727, on discovere ki les sés d' [[årdjint]] (copurade li [[nitrate d' årdjint|nitrate]]) noerixhèt al loumire.
C' est Daguerre k' a fwait les prumîs portraits d' djins. Li tins d' pôzaedje esteut di 10 a 20 munutes. Les sés d' årdjint estént metous dins do [[colodion]] k' on aveut vudî so ene plake di veule. Çoula s' passéve diviè 1850.
Ene miete pus tård, on-z a replaecî l' colodion pa del djelêye d' oxheas.
Al fén do 19inme sieke, on passe å [[bromeure d' årdjint]], k' esteut des des boesses : c' esteut des setchès plakes, et pôreut on dire, li prumî « fime ».
Les prumîs vraiys fimes, estént fwait di [[nitrate di celuloze]]. I blamént come po rire.
E 1888, Kodak a basti li prumî aparey, ki n' esteut k' ene biesse boesse di bwès, avou on trô et on fime.
Les frés Lumière fourît les prumîs a prinde li portrait d' ene moxhe al låme ki baltéve des aiyes.
E 1905, èn indjenieur di l' eterprijhe [[Leica]] ourit l' idêye d' eployî des fimes (come pol cinema, mins ene miete pus lådjes, 36mm el plaece di 35mm) dins les apareys foto, purade ki des plakes; çou ki permeta d' aveut des apareys bén pus ptits et polant prinde sacwantès fotos (24 so on fime) pus åjheymint, ces apareys ont cmincî a s' vinde e 1924.
Li novele grande avanceye pol fotografeye, ç' a stî l' avnowe des '''[[apareys sins fime]]''' (didjitås). Les militaires end avént ddja e 1960, mins on n' les vleut nén vinde, po n' nén fote so leu cou les gros vindeus d' fimes, come li societé Kodak, ki ratchtéve tos les noveas brevets.
Les [[apareys sins fime]] ont divnou foirt corants dins les [[anêyes 2000]].
== Pitit motlî del fotografeye ==
* [[Wikt:divant-plan|divant-plan]], [[Wikt:erî-plan|erî-plan]].
* [[sordjoû]]
* [[Wikt:diyafrague|diyafrague]] u [[Wikt:båcnire|båcnire]].
* [[picsel]]
<gallery>
Imådje:fotografeye_atuze.jpg|L' atuze del noere boesse avou on ptit trô ki mostere les imådjes a l' evier
Imådje:fotografeye_prumi_aparey.jpg|Li prumî aparey Kodak
Imådje:fotografeye_prumire plake.jpg|Ene des prumirès plakes fotografikes
</gallery>
{{Commons|Category:Photography|l' fotografeye}}
[[Categoreye:Fotografeye|*]]
6vvknp9os92kn6y4ulkoieyf3enpez1
Pierre-Joseph Dosimont
0
26949
425436
404112
2026-06-28T14:24:37Z
Lucyin
16
425436
wikitext
text/x-wiki
{{Wiccionaire-sicrijheus|Pierre-Joseph Dosimont}}
[[Imådje:Dosimont Pierre-Joseph.jpg|thumb|(diviè 1940)]]
'''Pierre-Joseph Dosimont''', ki sinéve voltî "'''Pire-Djôzef'''" (''Pirre Djônsef''), a skepyî li [[28 di måss]] [[1868]] a [[Årveye]]. S' î a-t i morou li [[10 di måss]] [[1954]].
Di s' mestî, il esteut [[tonlî]]. Avou ses frés, il a metou so pås so fotches li societé "Tomeca" ki fjheut des [[bûtea]]s d' bwès, et ki vike co ouy dins les [[batwere]]s di plastike.
== Ouve e walon ==
Il a cmincî a scrire e walon k' il aveut passé swessante ans. Des [[tchanson e walon|tchansons]] k' i fjheut so des cnoxhowès airs.
Cwand i cminça a scrire e walon, i n' kinoxheut nén [[Djôzef Calozet]], portant do viyaedje astok ([[Nåwinne]]). Cwand i l' a yeu rescontré, i s' a sintou ecoraedjî, aprume k' i l' aveut metou e rlåcion avou [[Jean Haust]] et bouter avou lu so [[ALW|ses rcweraedjes]].
Adon, il a scrît des cints et des cints d' tecses, [[arimé]]s, [[teyåte e walon|teyåte]], [[prôze]]. Tos les papîscrîts da Pire-Djôzef Dosimont estént wårdés ås [[Vîs Papîs (institucion)|Vîs Papîs]] a [[Sint-Houbert (veye)|Sint-Houbert]], mins l' institucion a bagué a [[Årlon]] dins les [[anêyes 2010]].
Les «egurniyaedjes Dozîmont», c' est tot so des cayés di scole. End a 2 metes hôt. Ene pårteye a stî [[fotocopiaedje|fotocopieye]]; les papîs sont wårdés pal [[Rantoele (soce)|Rantoele]].
Portant gn a eto di ses papîscrîts ki trinnént avå l' payis, come les troes cayés ritrovés a [[Vresse]] et rcopyîs pa [[Louis Baijot]] e 2009.
Gn a yeu deus [[schôtlêyes di tecses]] k' ont stî eplaideyes : [[L' Årdene foyowe (tecses)|L' Årdene foyowe]] (1944), shuvou di di [[L' Årdene ås côpons (tecses)|L' Årdene ås côpons]].
Gn a eto èn ôte livret, sins date (dandjreus e 1947), lomé [[Cwir et rcwir (arimés)|Cwir et rcwir]].
Les troes lives, et co des ôtes pitits livrets, ont stî [[imprimé]]s pa Arthur Duchêne [[ås Libins]].
Ses ouves sont co bén replaideyes dins les [[gazetes e walon]] "[[Coutcouloudjoû (gazete)|Coutcouloudjoû]]" eyet ''[[Singulîs (gazete)|Singuliers]]''.
Sol fén di s' veye, il a volou fé on [[motî]] walon (mins sovint sins l' francès). Mins gn a sacwants papîscrîts ki n' ont måy sitî rassonrés.
== Come fijheu d' arimés ==
Come fijheu d' arimés, il a l' dår di fé moussî ene pekêye di beas mots dins ses ouves.
Li målåjhmince, c' est k' i n' respectêye waire l' avançmint del fråze walone, et fé bråmint des "rmetaedjes divant" a môde del powezeye francesse. Padecô, ça rind l' comprindaedje målåjhey.
Metans
:''Lu lessai bout o pacawe / Quand gn’ è des compons qu’ i vaye / Et qu’ les bréches lurtièt bin roit / '''S’l’air dol choflatte qui mousse foû.
::(Li laecea boût e pacawe Cwand gn a des côpons k' i våye Et k' les braijhes lurtièt bin roed '''S' l' air qui mousse foû del shoflete.
== Come diccionairî ==
I cmince pa mete tos les mots k' il eploye tos les djoûs, mins gn a toplin des calcaedjes di francès avou.
Li dierin rassonraedje avize aveur sitî fwait e 1948, so on calpin ås letes. Il est evoyî a Mr R. Ruttienr (?) a Biarin.
== Hant avou des ôtes waloneus ==
I rescontréve sovint [[Djôzef Calozet]]. I lyi a fwait èn arimé eplaidî dins les [[Cayés walons]].
I fourit temoen da [[Jean Haust]] dins ses inketes di l' [[ALW]].
I vneut eto voltî a [[Rdû]], amon l' sicretaire Delaite. Si fi, Châles Delaite, onk des aidants do [[Rasgotaedje des bassårdinreces]] si sovént bén d' lu.
Ostant po rescontrer Haust e Sårtea (inte [[Nåwinne]] et [[Årvaye]]), ki po vni a Rdû, i passéve pa les bwès, tot rotant droet come èn î, «come s' il åreut yeu ene bardaxhe plantêye dins l' dos».<ref>Temognaedje da Châle Delaite a [[Lucyin Mahin]], tins des inketes pol Rasgotaedje (1995-1997).</ref>
== {{HDV}} ==
[[L' Årdene ås côpons (tecses)#Adrovaedje|Adrovaedje da Djôzef Calozet dins onk di ses lives]]
== Hårdêyes difoûtrinnes ==
* {{Wiccionaire-sicrijheus|r=1}}
* {{Wikisourd-sicrijheus}}
* [http://rifondou.walon.org/dosimont-rif.php Sacwants d' ses scrijhaedjes rimetous e rfondou walon] (so [[L' Aberteke (waibe)|l' Aberteke]]).
* [http://walon.cultureforum.net/scrijeuses-f8/pj-dosimont-t102.htm Des ôtes tecses] (sol [[waibe (Daegntoele)|waibe]] “Li walon d’ emon nozôtes”).
[[Categoreye:sicrijheus e walon|Dosimont]]
3oudcz6th2kfgurxpze3bginjd0gb3j
425437
425436
2026-06-28T14:24:54Z
Lucyin
16
425437
wikitext
text/x-wiki
[[Imådje:Dosimont Pierre-Joseph.jpg|thumb|(diviè 1940)]]
'''Pierre-Joseph Dosimont''', ki sinéve voltî "'''Pire-Djôzef'''" (''Pirre Djônsef''), a skepyî li [[28 di måss]] [[1868]] a [[Årveye]]. S' î a-t i morou li [[10 di måss]] [[1954]].
Di s' mestî, il esteut [[tonlî]]. Avou ses frés, il a metou so pås so fotches li societé "Tomeca" ki fjheut des [[bûtea]]s d' bwès, et ki vike co ouy dins les [[batwere]]s di plastike.
== Ouve e walon ==
Il a cmincî a scrire e walon k' il aveut passé swessante ans. Des [[tchanson e walon|tchansons]] k' i fjheut so des cnoxhowès airs.
Cwand i cminça a scrire e walon, i n' kinoxheut nén [[Djôzef Calozet]], portant do viyaedje astok ([[Nåwinne]]). Cwand i l' a yeu rescontré, i s' a sintou ecoraedjî, aprume k' i l' aveut metou e rlåcion avou [[Jean Haust]] et bouter avou lu so [[ALW|ses rcweraedjes]].
Adon, il a scrît des cints et des cints d' tecses, [[arimé]]s, [[teyåte e walon|teyåte]], [[prôze]]. Tos les papîscrîts da Pire-Djôzef Dosimont estént wårdés ås [[Vîs Papîs (institucion)|Vîs Papîs]] a [[Sint-Houbert (veye)|Sint-Houbert]], mins l' institucion a bagué a [[Årlon]] dins les [[anêyes 2010]].
Les «egurniyaedjes Dozîmont», c' est tot so des cayés di scole. End a 2 metes hôt. Ene pårteye a stî [[fotocopiaedje|fotocopieye]]; les papîs sont wårdés pal [[Rantoele (soce)|Rantoele]].
Portant gn a eto di ses papîscrîts ki trinnént avå l' payis, come les troes cayés ritrovés a [[Vresse]] et rcopyîs pa [[Louis Baijot]] e 2009.
Gn a yeu deus [[schôtlêyes di tecses]] k' ont stî eplaideyes : [[L' Årdene foyowe (tecses)|L' Årdene foyowe]] (1944), shuvou di di [[L' Årdene ås côpons (tecses)|L' Årdene ås côpons]].
Gn a eto èn ôte livret, sins date (dandjreus e 1947), lomé [[Cwir et rcwir (arimés)|Cwir et rcwir]].
Les troes lives, et co des ôtes pitits livrets, ont stî [[imprimé]]s pa Arthur Duchêne [[ås Libins]].
Ses ouves sont co bén replaideyes dins les [[gazetes e walon]] "[[Coutcouloudjoû (gazete)|Coutcouloudjoû]]" eyet ''[[Singulîs (gazete)|Singuliers]]''.
Sol fén di s' veye, il a volou fé on [[motî]] walon (mins sovint sins l' francès). Mins gn a sacwants papîscrîts ki n' ont måy sitî rassonrés.
== Come fijheu d' arimés ==
Come fijheu d' arimés, il a l' dår di fé moussî ene pekêye di beas mots dins ses ouves.
Li målåjhmince, c' est k' i n' respectêye waire l' avançmint del fråze walone, et fé bråmint des "rmetaedjes divant" a môde del powezeye francesse. Padecô, ça rind l' comprindaedje målåjhey.
Metans
:''Lu lessai bout o pacawe / Quand gn’ è des compons qu’ i vaye / Et qu’ les bréches lurtièt bin roit / '''S’l’air dol choflatte qui mousse foû.
::(Li laecea boût e pacawe Cwand gn a des côpons k' i våye Et k' les braijhes lurtièt bin roed '''S' l' air qui mousse foû del shoflete.
== Come diccionairî ==
I cmince pa mete tos les mots k' il eploye tos les djoûs, mins gn a toplin des calcaedjes di francès avou.
Li dierin rassonraedje avize aveur sitî fwait e 1948, so on calpin ås letes. Il est evoyî a Mr R. Ruttienr (?) a Biarin.
== Hant avou des ôtes waloneus ==
I rescontréve sovint [[Djôzef Calozet]]. I lyi a fwait èn arimé eplaidî dins les [[Cayés walons]].
I fourit temoen da [[Jean Haust]] dins ses inketes di l' [[ALW]].
I vneut eto voltî a [[Rdû]], amon l' sicretaire Delaite. Si fi, Châles Delaite, onk des aidants do [[Rasgotaedje des bassårdinreces]] si sovént bén d' lu.
Ostant po rescontrer Haust e Sårtea (inte [[Nåwinne]] et [[Årvaye]]), ki po vni a Rdû, i passéve pa les bwès, tot rotant droet come èn î, «come s' il åreut yeu ene bardaxhe plantêye dins l' dos».<ref>Temognaedje da Châle Delaite a [[Lucyin Mahin]], tins des inketes pol Rasgotaedje (1995-1997).</ref>
== {{HDV}} ==
[[L' Årdene ås côpons (tecses)#Adrovaedje|Adrovaedje da Djôzef Calozet dins onk di ses lives]]
== Hårdêyes difoûtrinnes ==
* {{Wiccionaire-sicrijheus|r=1}}
* {{Wikisourd-sicrijheus}}
* [http://rifondou.walon.org/dosimont-rif.php Sacwants d' ses scrijhaedjes rimetous e rfondou walon] (so [[L' Aberteke (waibe)|l' Aberteke]]).
* [http://walon.cultureforum.net/scrijeuses-f8/pj-dosimont-t102.htm Des ôtes tecses] (sol [[waibe (Daegntoele)|waibe]] “Li walon d’ emon nozôtes”).
[[Categoreye:sicrijheus e walon|Dosimont]]
9pl8ve2er9bdsa87zf8r8ntldq59g1h
Djudo
0
55095
425441
2026-06-29T10:37:02Z
Lucyin
16
Pådje ahivêye avou «{{Wiccionaire}} El '''djudo'''<ref>riwalnijhî avou l' froyrece «dj» pa [[Jean Goffart]], 2012.</ref>, c' est on [[spôrt di toursixhaedje]] ki vént do [[Djapon]]. == Mwaissès dnêyes == Les toursixheus u toursixheuses sont moussîs d' ene blanke camizole avou ene lådje blanke. Ele sont tnowe å coir pa ene [[cingue]] di coleur. Li coleur riprezinte l' apriyesse do djudoca u del djudocate. C' est ene schåle insi : * blanke cingue : kiminceu·se * djaene cing...»
425441
wikitext
text/x-wiki
{{Wiccionaire}}
El '''djudo'''<ref>riwalnijhî avou l' froyrece «dj» pa [[Jean Goffart]], 2012.</ref>, c' est on [[spôrt di toursixhaedje]] ki vént do [[Djapon]].
== Mwaissès dnêyes ==
Les toursixheus u toursixheuses sont moussîs d' ene blanke camizole avou ene lådje blanke. Ele sont tnowe å coir pa ene [[cingue]] di coleur. Li coleur riprezinte l' apriyesse do djudoca u del djudocate. C' est ene schåle insi :
* blanke cingue : kiminceu·se
* djaene cingue : lûteu·se avou ene miete d' apriyesse
* orandje cingue : djudoca·te dedja ene miete aprins / aprinjhe
* vete cingue : djudoca·te bén aprins / aprinjhe
* bleuwe cingue : bon cnoxheu·se
* brune cingue : pitit·e mwaisse
* noere cingue : grand·e mwaisse
== Kékes djudocas walons ==
E 1954, [[José Schoovaerts]], ki fwait li spôrt e-n amateur, arive al finåle do prumî tchampionat d' Beldjike.
Dins les [[anêyes 1980]] disk' ås [[anêyes 2000|2000]], gn a yeu deus tchampiones walones, [[Nicole Flagothier]] (9 côps tchampione di Beldjike senior) eyet [[Marie-Isabelle Lomba]] (7 côps tchampione di Beldjike).
E 2012, [[Charline Van Snick]] a ramoenné ene medaye di bronze<ref>{{Ran}} l° 64, 2012</ref> Elle aveut stî tchampione di Beldjike l' anêye di dvant.
== Sourdants ==
[[Categoreye:Spôrts]]
[[Categoreye:Spôrts di toursixhaedje]]
9y5mieu9r66mlmq7t5nbtdsvdwbu8je
425442
425441
2026-06-29T10:37:38Z
Lucyin
16
/* Kékes djudocas walons */
425442
wikitext
text/x-wiki
{{Wiccionaire}}
El '''djudo'''<ref>riwalnijhî avou l' froyrece «dj» pa [[Jean Goffart]], 2012.</ref>, c' est on [[spôrt di toursixhaedje]] ki vént do [[Djapon]].
== Mwaissès dnêyes ==
Les toursixheus u toursixheuses sont moussîs d' ene blanke camizole avou ene lådje blanke. Ele sont tnowe å coir pa ene [[cingue]] di coleur. Li coleur riprezinte l' apriyesse do djudoca u del djudocate. C' est ene schåle insi :
* blanke cingue : kiminceu·se
* djaene cingue : lûteu·se avou ene miete d' apriyesse
* orandje cingue : djudoca·te dedja ene miete aprins / aprinjhe
* vete cingue : djudoca·te bén aprins / aprinjhe
* bleuwe cingue : bon cnoxheu·se
* brune cingue : pitit·e mwaisse
* noere cingue : grand·e mwaisse
== Kékes djudocas et djudocates walons ==
E 1954, [[José Schoovaerts]], ki fwait li spôrt e-n amateur, arive al finåle do prumî tchampionat d' Beldjike.
Dins les [[anêyes 1980]] disk' ås [[anêyes 2000|2000]], gn a yeu deus tchampiones walones, [[Nicole Flagothier]] (9 côps tchampione di Beldjike senior) eyet [[Marie-Isabelle Lomba]] (7 côps tchampione di Beldjike).
E 2012, [[Charline Van Snick]] a ramoenné ene medaye di bronze<ref>{{Ran}} l° 64, 2012</ref> Elle aveut stî tchampione di Beldjike l' anêye di dvant.
== Sourdants ==
[[Categoreye:Spôrts]]
[[Categoreye:Spôrts di toursixhaedje]]
6rw7az96uc7zjoawbr2ylto24lqttkm
425443
425442
2026-06-29T10:39:04Z
Lucyin
16
/* Kékes djudocas et djudocates walons */
425443
wikitext
text/x-wiki
{{Wiccionaire}}
El '''djudo'''<ref>riwalnijhî avou l' froyrece «dj» pa [[Jean Goffart]], 2012.</ref>, c' est on [[spôrt di toursixhaedje]] ki vént do [[Djapon]].
== Mwaissès dnêyes ==
Les toursixheus u toursixheuses sont moussîs d' ene blanke camizole avou ene lådje blanke. Ele sont tnowe å coir pa ene [[cingue]] di coleur. Li coleur riprezinte l' apriyesse do djudoca u del djudocate. C' est ene schåle insi :
* blanke cingue : kiminceu·se
* djaene cingue : lûteu·se avou ene miete d' apriyesse
* orandje cingue : djudoca·te dedja ene miete aprins / aprinjhe
* vete cingue : djudoca·te bén aprins / aprinjhe
* bleuwe cingue : bon cnoxheu·se
* brune cingue : pitit·e mwaisse
* noere cingue : grand·e mwaisse
== Kékes djudocates et djudocas walons ==
E 1954, [[José Schoovaerts]], ki fwait li spôrt e-n amateur, arive al finåle do prumî tchampionat d' Beldjike.
Dins les [[anêyes 1980]] disk' ås [[anêyes 2000|2000]], gn a yeu deus tchampiones walones, [[Nicole Flagothier]] (9 côps tchampione di Beldjike senior) eyet [[Marie-Isabelle Lomba]] (7 côps tchampione di Beldjike).
E 2012, [[Charline Van Snick]] a ramoenné ene medaye di bronze<ref>{{Ran}} l° 64, 2012</ref> Elle aveut stî tchampione di Beldjike l' anêye di dvant.
== Sourdants ==
[[Categoreye:Spôrts]]
[[Categoreye:Spôrts di toursixhaedje]]
69tigb5l9jh96fu6zlv0auwuamb9o4c
425444
425443
2026-06-29T10:41:24Z
Lucyin
16
425444
wikitext
text/x-wiki
{{Wiccionaire}}
El '''djudo'''<ref>riwalnijhî avou l' [[son dj|froyrece «dj»]] pa [[Jean Goffart]], 2012.</ref>, c' est on [[spôrt di toursixhaedje]] ki vént do [[Djapon]].
== Mwaissès dnêyes ==
Les toursixheus u toursixheuses sont moussîs d' ene blanke camizole avou ene lådje blanke. Ele sont tnowe å coir pa ene [[cingue]] di coleur. Li coleur riprezinte l' apriyesse do djudoca u del djudocate. C' est ene schåle insi :
* blanke cingue : kiminceu·se
* djaene cingue : lûteu·se avou ene miete d' apriyesse
* orandje cingue : djudoca·te dedja ene miete aprins / aprinjhe
* vete cingue : djudoca·te bén aprins / aprinjhe
* bleuwe cingue : bon cnoxheu·se
* brune cingue : pitit·e mwaisse
* noere cingue : grand·e mwaisse
== Kékes djudocates et djudocas walons ==
E 1954, [[José Schoovaerts]], ki fwait li spôrt e-n amateur, arive al finåle do prumî tchampionat d' Beldjike.<ref>[https://rifondou.walon.org/lv/vera/Vera_rawete2.pdf Rawete å roman «Vera» (nén eplaideye so papî)]</ref>
Dins les [[anêyes 1980]] disk' ås [[anêyes 2000|2000]], gn a yeu deus tchampiones walones, [[Nicole Flagothier]] (9 côps tchampione di Beldjike senior) eyet [[Marie-Isabelle Lomba]] (7 côps tchampione di Beldjike).
E 2012, [[Charline Van Snick]] a ramoenné ene medaye di bronze<ref>{{Ran}} l° 64, 2012</ref> Elle aveut stî tchampione di Beldjike l' anêye di dvant.
== Sourdants ==
[[Categoreye:Spôrts]]
[[Categoreye:Spôrts di toursixhaedje]]
ftxiarwv2zsps3iwiilsosg4dsnflxk
425445
425444
2026-06-29T10:43:35Z
Lucyin
16
/* Mwaissès dnêyes */
425445
wikitext
text/x-wiki
{{Wiccionaire}}
El '''djudo'''<ref>riwalnijhî avou l' [[son dj|froyrece «dj»]] pa [[Jean Goffart]], 2012.</ref>, c' est on [[spôrt di toursixhaedje]] ki vént do [[Djapon]].
== Mwaissès dnêyes ==
Les toursixheus u toursixheuses sont moussîs d' ene blanke camizole avou ene lådje blanke. Ele sont tnowe å coir pa ene [[cingue]] di coleur. Li coleur riprezinte l' apriyesse do djudoca u del djudocate. C' est ene schåle insi :
* blanke cingue : kiminceu·se
* djaene cingue : lûteu·se avou ene miete d' apriyesse
* orandje cingue : djudoca·te dedja ene miete aprins / aprinjhe
* vete cingue : djudoca·te bén aprins / aprinjhe
* bleuwe cingue : bon cnoxheu·se
* brune cingue : pitit·e mwaisse
* noere cingue : grand·e mwaisse
Li prumî tchampionat d' Beldjike s' a passé e [[1949]].
== Kékes djudocates et djudocas walons ==
E 1954, [[José Schoovaerts]], ki fwait li spôrt e-n amateur, arive al finåle do prumî tchampionat d' Beldjike.<ref>[https://rifondou.walon.org/lv/vera/Vera_rawete2.pdf Rawete å roman «Vera» (nén eplaideye so papî)]</ref>
Dins les [[anêyes 1980]] disk' ås [[anêyes 2000|2000]], gn a yeu deus tchampiones walones, [[Nicole Flagothier]] (9 côps tchampione di Beldjike senior) eyet [[Marie-Isabelle Lomba]] (7 côps tchampione di Beldjike).
E 2012, [[Charline Van Snick]] a ramoenné ene medaye di bronze<ref>{{Ran}} l° 64, 2012</ref> Elle aveut stî tchampione di Beldjike l' anêye di dvant.
== Sourdants ==
[[Categoreye:Spôrts]]
[[Categoreye:Spôrts di toursixhaedje]]
l5lc0ed245b2dr7yvln4yx9sofw1ckz
425446
425445
2026-06-29T10:46:16Z
Lucyin
16
/* Kékes djudocates et djudocas walons */
425446
wikitext
text/x-wiki
{{Wiccionaire}}
El '''djudo'''<ref>riwalnijhî avou l' [[son dj|froyrece «dj»]] pa [[Jean Goffart]], 2012.</ref>, c' est on [[spôrt di toursixhaedje]] ki vént do [[Djapon]].
== Mwaissès dnêyes ==
Les toursixheus u toursixheuses sont moussîs d' ene blanke camizole avou ene lådje blanke. Ele sont tnowe å coir pa ene [[cingue]] di coleur. Li coleur riprezinte l' apriyesse do djudoca u del djudocate. C' est ene schåle insi :
* blanke cingue : kiminceu·se
* djaene cingue : lûteu·se avou ene miete d' apriyesse
* orandje cingue : djudoca·te dedja ene miete aprins / aprinjhe
* vete cingue : djudoca·te bén aprins / aprinjhe
* bleuwe cingue : bon cnoxheu·se
* brune cingue : pitit·e mwaisse
* noere cingue : grand·e mwaisse
Li prumî tchampionat d' Beldjike s' a passé e [[1949]].
== Kékes djudocates et djudocas walons ==
E 1954, [[José Schoovaerts]], ki fwait li spôrt e-n amateur, arive al finåle do prumî tchampionat d' Beldjike (po les djonnes).<ref>[https://rifondou.walon.org/lv/vera/Vera_rawete2.pdf Rawete å roman «Vera» (nén eplaideye so papî)]</ref>
[[Georges Ravinet]] fourit l' prumî tchampion d' Beldjike (1949).
Dins les [[anêyes 1980]] disk' ås [[anêyes 2000|2000]], gn a yeu deus tchampiones walones, [[Nicole Flagothier]] (9 côps tchampione di Beldjike senior) eyet [[Marie-Isabelle Lomba]] (7 côps tchampione di Beldjike).
E 2012, [[Charline Van Snick]] a ramoenné ene medaye di bronze<ref>{{Ran}} l° 64, 2012</ref> Elle aveut stî tchampione di Beldjike l' anêye di dvant.
== Sourdants ==
[[Categoreye:Spôrts]]
[[Categoreye:Spôrts di toursixhaedje]]
39xvtm023e04x8biegzpq445jakjwfe
425447
425446
2026-06-29T10:51:35Z
Lucyin
16
425447
wikitext
text/x-wiki
{{Wiccionaire}}
El '''djudo'''<ref>riwalnijhî avou l' [[son dj|froyrece «dj»]] pa [[Jean Goffart]], 2012.</ref>, c' est on [[spôrt di toursixhaedje]] ki vént do [[Djapon]].
== Mwaissès dnêyes ==
Les toursixheus u toursixheuses sont moussîs d' ene blanke camizole avou ene lådje blanke. Ele sont tnowe å coir pa ene [[cingue]] di coleur. Li coleur riprezinte l' apriyesse do djudoca u del djudocate. C' est ene schåle insi :
* blanke cingue : kiminceu·se
* djaene cingue : lûteu·se avou ene miete d' apriyesse
* orandje cingue : djudoca·te dedja ene miete aprins / aprinjhe
* vete cingue : djudoca·te bén aprins / aprinjhe
* bleuwe cingue : bon cnoxheu·se
* brune cingue : pitit·e mwaisse
* noere cingue : grand·e mwaisse
== Istwere ==
Li prumî tchampionat d' Beldjike s' a passé e [[1949]].
Li djudo s' a diswalpé gråce al «Ligue Bedje di Djudo» k' a skepyî e [[1959]]. Mins, e [[1979]] li like s' a schåyî a deus, ene flamindje ey ene walone.
== Kékes djudocates et djudocas walons ==
E 1954, [[José Schoovaerts]], ki fwait li spôrt e-n amateur, arive al finåle do prumî tchampionat d' Beldjike (po les djonnes).<ref>[https://rifondou.walon.org/lv/vera/Vera_rawete2.pdf Rawete å roman «Vera» (nén eplaideye so papî)]</ref>
[[Georges Ravinet]] fourit l' prumî tchampion d' Beldjike (1949).
Dins les [[anêyes 1980]] disk' ås [[anêyes 2000|2000]], gn a yeu deus tchampiones walones, [[Nicole Flagothier]] (9 côps tchampione di Beldjike senior) eyet [[Marie-Isabelle Lomba]] (7 côps tchampione di Beldjike).
E 2012, [[Charline Van Snick]] a ramoenné ene medaye di bronze<ref>{{Ran}} l° 64, 2012</ref> Elle aveut stî tchampione di Beldjike l' anêye di dvant.
== {{HD}} ==
{{fr}} [[:fr:Championnat de Belgique de judo|Li palmaresse do tchampionat d' Beldjike]]
== Sourdants ==
{{Commonscat|Judo|l' djudo}}
[[Categoreye:Spôrts]]
[[Categoreye:Spôrts di toursixhaedje]]
b5xr798waajlyh0kizjy9iaxqcywr32
425448
425447
2026-06-29T10:59:21Z
Lucyin
16
425448
wikitext
text/x-wiki
{{Wiccionaire}}
El '''djudo'''<ref>riwalnijhî avou l' [[son dj|froyrece «dj»]] pa [[Jean Goffart]], 2012.</ref>, c' est on [[spôrt di toursixhaedje]] ki vént do [[Djapon]].
== Mwaissès dnêyes ==
Les toursixheus u toursixheuses sont moussîs d' ene blanke camizole avou ene lådje blanke. Ele sont tnowe å coir pa ene [[cingue]] di coleur. Li coleur riprezinte l' apriyesse do djudoca u del djudocate. C' est ene schåle insi :
* blanke cingue : kiminceu·se
* djaene cingue : lûteu·se avou ene miete d' apriyesse
* orandje cingue : djudoca·te dedja ene miete aprins / aprinjhe
* vete cingue : djudoca·te bén aprins / aprinjhe
* bleuwe cingue : bon cnoxheu·se
* brune cingue : pitit·e mwaisse
* noere cingue : grand·e mwaisse
== Istwere ==
[[Imådje:Judokas de la Fédération Francophone Belge de Judo.png|thumb|Kékes djudoca·te·s walons]]
Li prumî tchampionat d' Beldjike s' a passé e [[1949]].
Li djudo s' a diswalpé gråce al «Ligue Bedje di Djudo» k' a skepyî e [[1959]]. Mins, e [[1979]] li like s' a schåyî a deus, ene flamindje ey ene walone.
== Kékes djudocates et djudocas walons ==
E 1954, [[José Schoovaerts]], ki fwait li spôrt e-n amateur, arive al finåle do prumî tchampionat d' Beldjike (po les djonnes).<ref>[https://rifondou.walon.org/lv/vera/Vera_rawete2.pdf Rawete å roman «Vera» (nén eplaideye so papî)]</ref>
[[Georges Ravinet]] fourit l' prumî tchampion d' Beldjike (1949).
Dins les [[anêyes 1980]] disk' ås [[anêyes 2000|2000]], gn a yeu deus tchampiones walones, [[Nicole Flagothier]] (9 côps tchampione di Beldjike senior) eyet [[Marie-Isabelle Lomba]] (7 côps tchampione di Beldjike).
E 2012, [[Charline Van Snick]] a ramoenné ene medaye di bronze<ref>{{Ran}} l° 64, 2012</ref> Elle aveut stî tchampione di Beldjike l' anêye di dvant.
<center><gallery>
Marie-Isabelle Lomba - 08-10-2011 - International Hainaut Cup Judo.jpg|Marie-Isabelle Lomba (2011)
Charline Van Snick.jpg|Charline Van Snick (2016)
</gallery></center>
== {{HD}} ==
{{fr}} [[:fr:Championnat de Belgique de judo|Li palmaresse do tchampionat d' Beldjike]]
== Sourdants ==
{{Commonscat|Judo|l' djudo}}
[[Categoreye:Spôrts]]
[[Categoreye:Spôrts di toursixhaedje]]
tkst7sk7zmzriylnpgutwib6lisvh0p
425449
425448
2026-06-29T11:03:55Z
Lucyin
16
425449
wikitext
text/x-wiki
{{Wiccionaire}}
[[Imådje:2016 Hátsógáncs fejbillentéssel.jpg|thumb]]
El '''djudo'''<ref>riwalnijhî avou l' [[son dj|froyrece «dj»]] pa [[Jean Goffart]], 2012.</ref>, c' est on [[spôrt di toursixhaedje]] ki vént do [[Djapon]].
== Mwaissès dnêyes ==
Les toursixheus u toursixheuses sont moussîs d' ene blanke camizole avou ene lådje blanke. Ele sont tnowe å coir pa ene [[cingue]] di coleur. Li coleur riprezinte l' apriyesse do djudoca u del djudocate. C' est ene schåle insi :
* blanke cingue : kiminceu·se
* djaene cingue : lûteu·se avou ene miete d' apriyesse
* orandje cingue : djudoca·te dedja ene miete aprins / aprinjhe
* vete cingue : djudoca·te bén aprins / aprinjhe
* bleuwe cingue : bon cnoxheu·se
* brune cingue : pitit·e mwaisse
* noere cingue : grand·e mwaisse
== Istwere ==
[[Imådje:Judokas de la Fédération Francophone Belge de Judo.png|thumb|Kékes djudoca·te·s walons]]
Li prumî tchampionat d' Beldjike s' a passé e [[1949]].
Li djudo s' a diswalpé gråce al «Ligue Bedje di Djudo» k' a skepyî e [[1959]]. Mins, e [[1979]] li like s' a schåyî a deus, ene flamindje ey ene walone.
== Kékes djudocates et djudocas walons ==
E 1954, [[José Schoovaerts]], ki fwait li spôrt e-n amateur, arive al finåle do prumî tchampionat d' Beldjike (po les djonnes).<ref>[https://rifondou.walon.org/lv/vera/Vera_rawete2.pdf Rawete å roman «Vera» (nén eplaideye so papî)]</ref>
[[Georges Ravinet]] fourit l' prumî tchampion d' Beldjike (1949).
Dins les [[anêyes 1980]] disk' ås [[anêyes 2000|2000]], gn a yeu deus tchampiones walones, [[Nicole Flagothier]] (9 côps tchampione di Beldjike senior) eyet [[Marie-Isabelle Lomba]] (7 côps tchampione di Beldjike).
E 2012, [[Charline Van Snick]] a ramoenné ene medaye di bronze<ref>{{Ran}} l° 64, 2012</ref> Elle aveut stî tchampione di Beldjike l' anêye di dvant.
<center><gallery>
Marie-Isabelle Lomba - 08-10-2011 - International Hainaut Cup Judo.jpg|Marie-Isabelle Lomba (2011)
Charline Van Snick.jpg|Charline Van Snick (2016)
</gallery></center>
== {{HD}} ==
{{fr}} [[:fr:Championnat de Belgique de judo|Li palmaresse do tchampionat d' Beldjike]]
== Sourdants ==
{{Commonscat|Judo|l' djudo}}
[[Categoreye:Spôrts]]
[[Categoreye:Spôrts di toursixhaedje]]
g59vob03abjwcwe2t7lbbzf2nynorhg
425450
425449
2026-06-29T11:12:02Z
Lucyin
16
425450
wikitext
text/x-wiki
{{Wiccionaire}}
[[Imådje:2016 Hátsógáncs fejbillentéssel.jpg|thumb]]
El '''djudo'''<ref>riwalnijhî avou l' [[son dj|froyrece «dj»]] pa [[Jean Goffart]], 2012.</ref>, c' est on [[spôrt di toursixhaedje]] ki vént do [[Djapon]].
== Mwaissès dnêyes ==
Les toursixheus u toursixheuses sont moussîs d' ene blanke camizole avou ene lådje blanke. Ele sont tnowe å coir pa ene [[cingue]] di coleur. Li coleur riprezinte l' apriyesse do djudoca u del djudocate. C' est ene schåle insi :
* blanke cingue : kiminceu·se
* djaene cingue : lûteu·se avou ene miete d' apriyesse
* orandje cingue : djudoca·te dedja ene miete aprins / aprinjhe
* vete cingue : djudoca·te bén aprins / aprinjhe
* bleuwe cingue : bon cnoxheu·se
* brune cingue : pitit·e mwaisse
* noere cingue : grand·e mwaisse
== Istwere ==
[[Imådje:Judokas de la Fédération Francophone Belge de Judo.png|thumb|Kékes djudoca·te·s walons]]
Li djudo a stî edvinté l' an [[1882]] å [[Djapon]]. Si lomaedje e [[djaponès (lingaedje)|djaponès]] vout dire «voye del demoutixhisté» (ployansté).
Li prumî tchampionat d' Beldjike s' a passé e [[1949]].
Li djudo s' a diswalpé gråce al «Ligue Bedje di Djudo» k' a skepyî e [[1959]]. Mins, e [[1979]] li like s' a schåyî a deus, ene flamindje ey ene walone.
== Kékes djudocates et djudocas walons ==
E 1954, [[José Schoovaerts]], ki fwait li spôrt e-n amateur, arive al finåle do prumî tchampionat d' Beldjike (po les djonnes).<ref>[https://rifondou.walon.org/lv/vera/Vera_rawete2.pdf Rawete å roman «Vera» (nén eplaideye so papî)]</ref>
[[Georges Ravinet]] fourit l' prumî tchampion d' Beldjike (1949).
Dins les [[anêyes 1980]] disk' ås [[anêyes 2000|2000]], gn a yeu deus tchampiones walones, [[Nicole Flagothier]] (9 côps tchampione di Beldjike senior) eyet [[Marie-Isabelle Lomba]] (7 côps tchampione di Beldjike).
E 2012, [[Charline Van Snick]] a ramoenné ene medaye di bronze<ref>{{Ran}} l° 64, 2012</ref> Elle aveut stî tchampione di Beldjike l' anêye di dvant.
<center><gallery>
Marie-Isabelle Lomba - 08-10-2011 - International Hainaut Cup Judo.jpg|Marie-Isabelle Lomba (2011)
Charline Van Snick.jpg|Charline Van Snick (2016)
</gallery></center>
== {{HD}} ==
{{fr}} [[:fr:Championnat de Belgique de judo|Li palmaresse do tchampionat d' Beldjike]]
== Sourdants ==
{{Commonscat|Judo|l' djudo}}
[[Categoreye:Spôrts]]
[[Categoreye:Spôrts di toursixhaedje]]
1me5dewcplo6cgz5ybee1jadix28304
425451
425450
2026-06-29T11:14:59Z
Lucyin
16
425451
wikitext
text/x-wiki
{{Wiccionaire}}
[[Imådje:2016 Hátsógáncs fejbillentéssel.jpg|thumb]]
El '''djudo'''<ref>riwalnijhî avou l' [[son dj|froyrece «dj»]] pa [[Jean Goffart]], 2012.</ref>, c' est on [[spôrt di toursixhaedje]] ki vént do [[Djapon]].
== Mousmints et coleur del cingue ==
Les toursixheus u toursixheuses sont moussîs d' ene blanke camizole avou ene lådje blanke. Ele sont tnowe å coir pa ene [[cingue]] di coleur. Li coleur riprezinte l' apriyesse do djudoca u del djudocate. C' est ene schåle insi :
* blanke cingue : kiminceu·se
* djaene cingue : lûteu·se avou ene miete d' apriyesse
* orandje cingue : djudoca·te dedja ene miete aprins / aprinjhe
* vete cingue : djudoca·te bén aprins / aprinjhe
* bleuwe cingue : bon cnoxheu·se
* brune cingue : pitit·e mwaisse
* noere cingue : grand·e mwaisse
== Istwere ==
[[Imådje:Judokas de la Fédération Francophone Belge de Judo.png|thumb|Kékes djudoca·te·s walons]]
Li djudo a stî edvinté l' an [[1882]] å [[Djapon]]. Si lomaedje e [[djaponès (lingaedje)|djaponès]] vout dire «voye del demoutixhisté» (ployansté).
Li prumî tchampionat d' Beldjike s' a passé e [[1949]].
Li djudo s' a diswalpé gråce al «Ligue Bedje di Djudo» k' a skepyî e [[1959]]. Mins, e [[1979]] li like s' a schåyî a deus, ene flamindje ey ene walone.
== Kékes djudocates et djudocas walons ==
E 1954, [[José Schoovaerts]], ki fwait li spôrt e-n amateur, arive al finåle do prumî tchampionat d' Beldjike (po les djonnes).<ref>[https://rifondou.walon.org/lv/vera/Vera_rawete2.pdf Rawete å roman «Vera» (nén eplaideye so papî)]</ref>
[[Georges Ravinet]] fourit l' prumî tchampion d' Beldjike (1949).
Dins les [[anêyes 1980]] disk' ås [[anêyes 2000|2000]], gn a yeu deus tchampiones walones, [[Nicole Flagothier]] (9 côps tchampione di Beldjike senior) eyet [[Marie-Isabelle Lomba]] (7 côps tchampione di Beldjike).
E 2012, [[Charline Van Snick]] a ramoenné ene medaye di bronze<ref>{{Ran}} l° 64, 2012</ref> Elle aveut stî tchampione di Beldjike l' anêye di dvant.
<center><gallery>
Marie-Isabelle Lomba - 08-10-2011 - International Hainaut Cup Judo.jpg|Marie-Isabelle Lomba (2011)
Charline Van Snick.jpg|Charline Van Snick (2016)
</gallery></center>
== {{HD}} ==
{{fr}} [[:fr:Championnat de Belgique de judo|Li palmaresse do tchampionat d' Beldjike]]
== Sourdants ==
{{Commonscat|Judo|l' djudo}}
[[Categoreye:Spôrts]]
[[Categoreye:Spôrts di toursixhaedje]]
e7zdm9drinqulbkx6q9twrxrpzoqxum
425452
425451
2026-06-29T11:30:16Z
Lucyin
16
425452
wikitext
text/x-wiki
{{Wiccionaire}}
[[Imådje:2016 Hátsógáncs fejbillentéssel.jpg|thumb]]
El '''djudo'''<ref>riwalnijhî avou l' [[son dj|froyrece «dj»]] pa [[Jean Goffart]], 2012.</ref>, c' est on [[spôrt di toursixhaedje]] ki vént do [[Djapon]].
<gallery>
Little girls and Judo.jpg
Birgit Friedrich bei der WM 1984 in Maastricht.jpg|kimere al noere cingue
Judocas entrenando técnicas de agarre (Kumikata ) en un dojo de judo, La Paz -Bolivia.jpg
White Throws Blue for Ippon.jpg
</gallery>
== Mousmints et coleur del cingue ==
Les toursixheus u toursixheuses sont moussîs d' ene blanke camizole avou ene lådje blanke. Ele sont tnowe å coir pa ene [[cingue]] di coleur. Li coleur riprezinte l' apriyesse do djudoca u del djudocate. C' est ene schåle insi :
* blanke cingue : kiminceu·se
* djaene cingue : lûteu·se avou ene miete d' apriyesse
* orandje cingue : djudoca·te dedja ene miete aprins / aprinjhe
* vete cingue : djudoca·te bén aprins / aprinjhe
* bleuwe cingue : bon cnoxheu·se
* brune cingue : pitit·e mwaisse
* noere cingue : grand·e mwaisse
== Istwere ==
[[Imådje:Judokas de la Fédération Francophone Belge de Judo.png|thumb|Kékes djudoca·te·s walons]]
Li djudo a stî edvinté l' an [[1882]] å [[Djapon]]. Si lomaedje e [[djaponès (lingaedje)|djaponès]] vout dire «voye del demoutixhisté» (ployansté).
Li prumî tchampionat d' Beldjike s' a passé e [[1949]].
Li djudo s' a diswalpé gråce al «Ligue Bedje di Djudo» k' a skepyî e [[1959]]. Mins, e [[1979]] li like s' a schåyî a deus, ene flamindje ey ene walone.
== Kékes djudocates et djudocas walons ==
E 1954, [[José Schoovaerts]], ki fwait li spôrt e-n amateur, arive al finåle do prumî tchampionat d' Beldjike (po les djonnes).<ref>[https://rifondou.walon.org/lv/vera/Vera_rawete2.pdf Rawete å roman «Vera» (nén eplaideye so papî)]</ref>
[[Georges Ravinet]] fourit l' prumî tchampion d' Beldjike (1949).
Dins les [[anêyes 1980]] disk' ås [[anêyes 2000|2000]], gn a yeu deus tchampiones walones, [[Nicole Flagothier]] (9 côps tchampione di Beldjike senior) eyet [[Marie-Isabelle Lomba]] (7 côps tchampione di Beldjike).
E 2012, [[Charline Van Snick]] a ramoenné ene medaye di bronze<ref>{{Ran}} l° 64, 2012</ref> Elle aveut stî tchampione di Beldjike l' anêye di dvant.
<center><gallery>
Marie-Isabelle Lomba - 08-10-2011 - International Hainaut Cup Judo.jpg|Marie-Isabelle Lomba (2011)
Charline Van Snick.jpg|Charline Van Snick (2016)
</gallery></center>
== {{HD}} ==
{{fr}} [[:fr:Championnat de Belgique de judo|Li palmaresse do tchampionat d' Beldjike]]
== Sourdants ==
{{Commonscat|Judo|l' djudo}}
[[Categoreye:Spôrts]]
[[Categoreye:Spôrts di toursixhaedje]]
o188lxtrgx5axp2pk504bfgdis36pp0
425453
425452
2026-06-29T11:31:04Z
Lucyin
16
425453
wikitext
text/x-wiki
{{Wiccionaire}}
[[Imådje:2016 Hátsógáncs fejbillentéssel.jpg|thumb]]
El '''djudo'''<ref>riwalnijhî avou l' [[son dj|froyrece «dj»]] pa [[Jean Goffart]], 2012.</ref>, c' est on [[spôrt di toursixhaedje]] ki vént do [[Djapon]].
<gallery>
Little girls and Judo.jpg|glawenes s' apougnant e djudo
Birgit Friedrich bei der WM 1984 in Maastricht.jpg|kimere al noere cingue
Judocas entrenando técnicas de agarre (Kumikata ) en un dojo de judo, La Paz -Bolivia.jpg
White Throws Blue for Ippon.jpg
</gallery>
== Mousmints et coleur del cingue ==
Les toursixheus u toursixheuses sont moussîs d' ene blanke camizole avou ene lådje blanke. Ele sont tnowe å coir pa ene [[cingue]] di coleur. Li coleur riprezinte l' apriyesse do djudoca u del djudocate. C' est ene schåle insi :
* blanke cingue : kiminceu·se
* djaene cingue : lûteu·se avou ene miete d' apriyesse
* orandje cingue : djudoca·te dedja ene miete aprins / aprinjhe
* vete cingue : djudoca·te bén aprins / aprinjhe
* bleuwe cingue : bon cnoxheu·se
* brune cingue : pitit·e mwaisse
* noere cingue : grand·e mwaisse
== Istwere ==
[[Imådje:Judokas de la Fédération Francophone Belge de Judo.png|thumb|Kékes djudoca·te·s walons]]
Li djudo a stî edvinté l' an [[1882]] å [[Djapon]]. Si lomaedje e [[djaponès (lingaedje)|djaponès]] vout dire «voye del demoutixhisté» (ployansté).
Li prumî tchampionat d' Beldjike s' a passé e [[1949]].
Li djudo s' a diswalpé gråce al «Ligue Bedje di Djudo» k' a skepyî e [[1959]]. Mins, e [[1979]] li like s' a schåyî a deus, ene flamindje ey ene walone.
== Kékes djudocates et djudocas walons ==
E 1954, [[José Schoovaerts]], ki fwait li spôrt e-n amateur, arive al finåle do prumî tchampionat d' Beldjike (po les djonnes).<ref>[https://rifondou.walon.org/lv/vera/Vera_rawete2.pdf Rawete å roman «Vera» (nén eplaideye so papî)]</ref>
[[Georges Ravinet]] fourit l' prumî tchampion d' Beldjike (1949).
Dins les [[anêyes 1980]] disk' ås [[anêyes 2000|2000]], gn a yeu deus tchampiones walones, [[Nicole Flagothier]] (9 côps tchampione di Beldjike senior) eyet [[Marie-Isabelle Lomba]] (7 côps tchampione di Beldjike).
E 2012, [[Charline Van Snick]] a ramoenné ene medaye di bronze<ref>{{Ran}} l° 64, 2012</ref> Elle aveut stî tchampione di Beldjike l' anêye di dvant.
<center><gallery>
Marie-Isabelle Lomba - 08-10-2011 - International Hainaut Cup Judo.jpg|Marie-Isabelle Lomba (2011)
Charline Van Snick.jpg|Charline Van Snick (2016)
</gallery></center>
== {{HD}} ==
{{fr}} [[:fr:Championnat de Belgique de judo|Li palmaresse do tchampionat d' Beldjike]]
== Sourdants ==
{{Commonscat|Judo|l' djudo}}
[[Categoreye:Spôrts]]
[[Categoreye:Spôrts di toursixhaedje]]
4h7mbffzr0l225199tq7nx23h6hsvsg