Wikipedia wawiki https://wa.wikipedia.org/wiki/Mwaisse_p%C3%A5dje MediaWiki 1.48.0-wmf.3 first-letter Media Sipeciås Copene Uzeu Uzeu copene Wikipedia Wikipedia copene Imådje Imådje copene MediaWiki MediaWiki copene Modele Modele copene Aidance Aidance copene Categoreye Categoreye copene TimedText TimedText talk Module Discussion module Event Event talk Sujet 0 41127 428479 346355 2026-11-06T17:55:05Z Lucyin 16 /* Sacwants mots passés avou l' sinse francès */ 428479 wikitext text/x-wiki {{Wiccionaire-sititchetes|-igne}} Li '''cawete -igne''', c' est ene c' est ene [[cawete (linwince)|cawete]] do walon k' on trouve dins les [[calcaedje]]s di l' inglès di mots avou l' [[cawete inglesse -ing|cawete ing]] == Provnance == Les sfwaits mots ascoyîs e walon avént foirt sovint dedja passé e [[francès]] — pacô djusse e [[francès d' Beldjike]] — divant, mins puvite après 1950. Divant çoula, li minme cawete inglesse dinéve purade li [[cawete -ingue]]. == Ortografeye == L' ortografeye a stî eplaideye pa [[Chantal Denis]] dins l' [[Calindrî walon del Rantoele]] e [[2000]]). Mins, dins ses ovraedjes d' après so les motîs ([[C99]], [[FC99]]), li minme ricwereuse riprind on scrijha avou ene [[coron-stitchete]] (-in´). == Sacwants mots passés avou l' sinse francès == * [[bodibildigne]] * [[campigne]] * [[lizigne]] * [[parkigne]] == Sacwants mots passés avou l' sinse francès d' Beldjike == * [[bildigne]] * [[brifigne]] * [[livigne]] == Noûmots pår walons == * [[adressigne]] =={{HD}}== [[Wikt:Categoreye:Sustantifs avou l' cawete -igne|Sacwants sustantifs avou l' cawete -igne]] (dedja studyîs sol [[Wiccionaire]]) [[Categoreye:Cawetes do walon|Igne]] 493jzv2jyodnxjy5jo1e70edc5np6ea 428480 428479 2026-11-06T18:00:04Z Lucyin 16 /* Noûmots pår walons */ 428480 wikitext text/x-wiki {{Wiccionaire-sititchetes|-igne}} Li '''cawete -igne''', c' est ene c' est ene [[cawete (linwince)|cawete]] do walon k' on trouve dins les [[calcaedje]]s di l' inglès di mots avou l' [[cawete inglesse -ing|cawete ing]] == Provnance == Les sfwaits mots ascoyîs e walon avént foirt sovint dedja passé e [[francès]] — pacô djusse e [[francès d' Beldjike]] — divant, mins puvite après 1950. Divant çoula, li minme cawete inglesse dinéve purade li [[cawete -ingue]]. == Ortografeye == L' ortografeye a stî eplaideye pa [[Chantal Denis]] dins l' [[Calindrî walon del Rantoele]] e [[2000]]). Mins, dins ses ovraedjes d' après so les motîs ([[C99]], [[FC99]]), li minme ricwereuse riprind on scrijha avou ene [[coron-stitchete]] (-in´). == Sacwants mots passés avou l' sinse francès == * [[bodibildigne]] * [[campigne]] * [[lizigne]] * [[parkigne]] == Sacwants mots passés avou l' sinse francès d' Beldjike == * [[bildigne]] * [[brifigne]] * [[livigne]] == Noûmots pår walons == * [[Wikt:adressigne|adressigne]] =={{HD}}== [[Wikt:Categoreye:Sustantifs avou l' cawete -igne|Sacwants sustantifs avou l' cawete -igne]] (dedja studyîs sol [[Wiccionaire]]) [[Categoreye:Cawetes do walon|Igne]] 0emzgtupf81znc2n91wv4mjpuq8uzy4 428481 428480 2026-11-06T18:23:26Z Lucyin 16 428481 wikitext text/x-wiki {{Wiccionaire-sititchetes|-igne}} [[Imådje:Wa-cawete-igne.jpg|thumb|Prumî scrijhaedje del cawete -igne (dierinne fråze do tecse)]] Li '''cawete -igne''', c' est ene c' est ene [[cawete (linwince)|cawete]] do walon k' on trouve dins les [[calcaedje]]s di l' inglès di mots avou l' [[cawete inglesse -ing|cawete ing]] == Provnance == Les sfwaits mots ascoyîs e walon avént foirt sovint dedja passé e [[francès]] — pacô djusse e [[francès d' Beldjike]] — divant, mins puvite après 1950. Divant çoula, li minme cawete inglesse dinéve purade li [[cawete -ingue]]. == Ortografeye == L' ortografeye a stî eplaideye pa [[Chantal Denis]] dins l' [[Calindrî walon del Rantoele]] e [[2000]]). Mins, dins ses ovraedjes d' après so les motîs ([[C99]], [[FC99]]), li minme ricwereuse riprind on scrijha avou ene [[coron-stitchete]] (-in´). == Sacwants mots passés avou l' sinse francès == * [[bodibildigne]] * [[campigne]] * [[lizigne]] * [[parkigne]] == Sacwants mots passés avou l' sinse francès d' Beldjike == * [[bildigne]] * [[brifigne]] * [[livigne]] == Noûmots pår walons == * [[Wikt:adressigne|adressigne]] =={{HD}}== [[Wikt:Categoreye:Sustantifs avou l' cawete -igne|Sacwants sustantifs avou l' cawete -igne]] (dedja studyîs sol [[Wiccionaire]]) [[Categoreye:Cawetes do walon|Igne]] 5en0qc6ew8hoj97ildd6g4ery62x8gf 428482 428481 2026-11-06T18:24:42Z Lucyin 16 428482 wikitext text/x-wiki {{Wiccionaire-sititchetes|-igne}} [[Imådje:Wa-cawete-igne.jpg|thumb|Prumî scrijhaedje del cawete -igne (dierinne fråze do tecse)]] Li '''cawete -igne''', c' est ene c' est ene [[cawete (linwince)|cawete]] do walon k' on trouve dins les [[calcaedje]]s di l' inglès di mots avou l' [[cawete inglesse -ing|cawete ing]] == Provnance == Les sfwaits mots ascoyîs e walon avént foirt sovint dedja passé e [[francès]] — pacô djusse e [[francès d' Beldjike]] — divant, mins puvite après 1950. Divant çoula, li minme cawete inglesse dinéve purade li [[cawete -ingue]]. == Ortografeye == L' ortografeye a stî eplaideye pa [[Chantal Denis]] dins l' [[Calindrî walon del Rantoele]] e [[2000]]). Mins, dins ses ovraedjes d' après so les motîs ([[C99]], [[FC99]]), li minme ricwereuse riprind on scrijha avou ene [[coron-stitchete]] ([[Wikt:-in′|-in′]]). == Sacwants mots passés avou l' sinse francès == * [[bodibildigne]] * [[campigne]] * [[lizigne]] * [[parkigne]] == Sacwants mots passés avou l' sinse francès d' Beldjike == * [[bildigne]] * [[brifigne]] * [[livigne]] == Noûmots pår walons == * [[Wikt:adressigne|adressigne]] =={{HD}}== [[Wikt:Categoreye:Sustantifs avou l' cawete -igne|Sacwants sustantifs avou l' cawete -igne]] (dedja studyîs sol [[Wiccionaire]]) [[Categoreye:Cawetes do walon|Igne]] pg4qkck0m2wvqkngahngig9lunhz5y0 0 54669 428476 428268 2026-11-06T15:31:48Z Solwève 8941 /* Tchanson e walon */ 428476 wikitext text/x-wiki {{Info calindrî grigoryin}} {{Naiviaedje anêye}} == Ça s' a passé ciste anêye la == === Etrevéns a vey avou l' walon === * Li [[Fiesse ås lingaedjes walons]] s' a tnou a [[Lidje]] li 30 di may. * ''[[On èsté avou lès powêtes walons (videyos)|On èsté avou lès powêtes walons]]'', [[antolodjeye]]-[[videyo]] di 34 [[powetes e walon]], on pordjet adiercî pa [[Lorint Hendschel]] ==== Lives e walon ==== [[Imådje:Coviete Cwate paskeyes d' asteure.png|thumb]] * ''[[Contes èt paskéyes au payis dès Mougneûs d'a èt avaur-là]]'' ([[Jean Colot]]) * ''[[Lès-avirètes da Pinocchio]]'' (ratourné pa [[Jean-Luc Fauconnier]] ey enimådjî pa [[Jacques Raes]]) * [[Cwate paskeyes d' asteure (noveles)|Cwate paskeyes d' asteure]] ([[Lucien Mahin]]) * ''[[Jèlique èyèt Cîcîle (novele)|Jèlique èyèt Cîcîle]]'' ([[Michel Philippart]]) * ''Mwaîjès rèscontes '' ([[Jean Hamblenne]]) * ''[[Li coûsse dèl Royinne-Bihe (teyåte)|Li coûsse dèl Royinne-Bihe]]'' ([[Jacques Warnier]]) ([[Littérature dialectale d'aujourd'hui (coleccion d' lives)|LDA]] {{l°|49}}) * ''Césâr à Djibloû'' ([[Jacques Desmet]]) * ''[[Lès sints è leûs viladjes (lives di xhilteas)|Les sints e leus viyaedjes (deuzinme rîlêye di xhilteas)]]'' ([[Bernard Louis]]) ([[Littérature dialectale d'aujourd'hui (coleccion d' lives)|LDA]] {{l°|50}}) * ''[[Roger Tabareux]] - Chronique de vie en prose et en poésie'' ([[Joëlle Spierkel]])<ref>https://relis-namurwes.be/tabareux.htm</ref> * ''[[Laudato si. Do pus fond dèl nêt. Un cantique de nuit]]'' ([[Joseph Dewez]]) * ''[[Tchôtès cindes (powinmes et studia)|Tchôtès cindes]]'', troezinne tôme ([[Jean Guillaume]], eplaidî pa [[Bernard Thiry]]) Live e francès kissemé d' walon: * Françoise Lambert et [[Joël Thiry]], ''Le poirier qui ne voulait pas grandir'' ==== Lives et studias sol walon ==== * ''La Revanche de l’Arbre'' ([[Henri Simon]] et [[Patrick Leterme]]) (live di l' operå k' a stî fwait e 2025 a pårti do powinme «[[Li moirt di l' åbe]]»)<ref>https://labelcypres.com/2026/01/15/la-revanche-de-larbre-patrick-leterme-cyp4670/</ref> * ''Impressions d’automne 2025'' come sicoleu d’ walon ([[Lucien Mahin]])<ref>https://lucyin.walon.org/guerni/Conte-rindou%20waeyin-tins.pdf</ref> * [[So les spales do novea djoû (powezeyes)|So les spales do novea djoû]] : cayé d' esplicaedjes ([[Julien Noël]])<ref>https://objectifplumes.be/dossiers-pedagogiques/su-les-spales-do-novia-djou-sur-les-epaules-du-jour-nouveau</ref> * ''Hommage à [[André Henin]]'' (coleccion [[Memwere walone (coleccion)|Memwere walone]]) * [https://lucyin.walon.org/guerni/doclinw/Gattermayer_sarde_walon.pdf De sa cittadí de Casteddu djiusk'à vile di Sint-Houbert - ''Du sarde aux langues de Wallonie, d’une minorité linguistique à une autre : La sauvegarde linguistique doit-elle, peut elle empêcher la disparition d’une langue ?''] (Rossana Gattermayer) * ''[https://statistiques.cfwb.be/fileadmin/sites/ccfwb/uploads/documents/Zoom_Langues_endogenes_vdef.pdf Langues régionales endogènes de Wallonie : représentations, pratiques et évaluation d’un dispositif déployé en Fédération Wallonie-Bruxelles]'' (Laura De Guissmé) * ''Wallon en campagne'' ([[Luc Baufay]])<ref>https://www.lavenir.net/regions/namur/2026/07/23/a-fosses-la-ville-luc-baufay-remet-le-wallon-au-vert-TXEWAYEDOVDE3ACWACXQSD5PUE/</ref> * [[Franwal di Måmdiy et Waime]] (tôme 2). ==== Pris ==== * [[Pris Émile Lempereur]] : [[Annie Rak]] po ''« Busiâjes ô long d’ène vîe »'' (finalisse : [[Julien Noël]])<ref>''[https://le-carnet-et-les-instants.net/2026/05/12/prix-emile-lempereur-2026-laureate/ « Prix Émile Lempereur 2026 : la lauréate »]'', dins [[Li Cayé et les Courts Tins]], 12 di may 2026.</ref><ref>[https://www.facebook.com/watch/?v=1556230545926239 Videyo do rmetaedje do pris å fiestival walon di Tcheslet, li 10 di may 2026] (so Fesse-bok).</ref> * [[Pris del Federåcion Walonreye-Brussele|Pris do Rcweraedje filolodjike del Federåcion Walonreye-Brussele]] : [[Charles Botos]] po ''Édition critique d’''Èl roûze dè sinte Èrnèle ''de Georges Willame''<ref>''[https://livre.cfwb.be/actualites/actualite/prix-de-loeuvre-philologique-consacree-aux-langues-regionales-2025-le-laureat Prix de l’œuvre philologique consacrée aux langues régionales 2025 : le lauréat]'', sol waibe do Mwaisse Siervice des Belès-letes et do Live, 30 di may 2026.</ref> ==== Tchanson e walon ==== * ''Li rawète dès soçons po d' bon'' : deuzinme [[sitroete plake]] da [[Willy Marchal]] et Léon Jacot (Les soçons podbon) * ''[https://relis-namurwes.be/doc/tabareux/VoyedispenesChant.mp3 Vôye di spènes]'' : cåzaedjes di [[Roger Tabareux]] metous e muzike et tchantés pa [[Xavier Bernier]] * ''Maujone'', pa Claude Gueuille<ref>https://www.youtube.com/watch?v=lW2nmJjN8yo</ref> ==== Propôzicions di politike linwistike ==== * [https://www.culture.be/index.php?eID=tx_nawsecuredl&u=0&g=0&hash=b878609baa24e4e947977ee9c54c5108be3a0437&file=fileadmin/sites/culture/upload/culture_super_editor/culture_editor/documents/Gouvernance_culturelle/Conseil_LF/CLPL-avis_init11_20260512.pdf Advize {{l°|11}} (12 di may 2026)] do [[Consey do Lingaedje francès, des Lingaedjes do Payis et des Politikes linwistikes]] sol transmetaedje des lingaedjes do payis === Etrevéns a vey avou l' Walonreye === === Etrevéns a vey avou l' Beldjike === === Ôtes etrevéns === * 3 d' djanvî : [[Disdjocaedje di Nicolás Maduro påzès Uyessês|Kidnapigne]] di [[Nicolás Maduro]], li prezidint do [[Venezwela]] pås [[Estats Unis|Amerikins]], a môde d' måle keure d' èn [[estat-vweyou]] å rgård do [[droet eternåcionå]]. * [[Troezinme guere do Gofe|Guere disconte l' Iran]] == Ont morou ciste anêye la == === Rilomés Walons et waloneus === * [[7 di djanvî]]: [[Nicole Goffart]] eyet [[Jeannine Hansenne]] * [[16 di djanvî]]: [[José Schoovaerts]] * [[29 di djanvî]]: [[Manfred Lejoly]] * [[26 di fevrî]]: [[Guy Fontaine]] * [[5 di may]]: [[Willy Leroy]] * [[9 d' awousse]]: [[Raymond Thomas]] (oteur di tchansons e walon di [[Ster (Francortchamp)|Ster]])<ref>https://www.enaos.be/P1220.aspx?IdPer=eWN1j71ln</ref> * [[15 d' octôbe]]: [[Pierre Roth]] (bouteu pol walon)<ref>https://www.lavenir.net/regions/huy-waremme/2026/10/17/les-copinereyes-orphelines-de-leur-papa-le-waremmien-pierre-roth-grand-defenseur-du-wallon-est-decede-EIRTUNW74ZGLTLCBSOHIYBYPEQ/</ref> * [[Albert Volral]]<ref>''Albert Volral nous a quittés'', [[El Bourdon (gazete)|El Bourdon]] {{l°|789}} (octôbe 2026), p. 18.</ref> === Ôtès djins === * [[14 di måss]]: [[Jürgen Habermas]] == Sourdants == [[Categoreye:Date]] cv2vzq27mfhk804kf8w7d2duibr9jit 0 55405 428477 2026-11-06T17:52:02Z Lucyin 16 Pådje ahivêye avou «Li '''campigne'''<ref>Li [[cawete -igne]], come a stî atåvlêye po on prumî pa [[Chantal Denis]] dins l' [[Calindrî walon]] 1999.</ref>, c' est on cwårtî del [[voyaedjåjhe]], la k' les voyaedjeus lodjnut dizo des ptits toeteas d' toele, k' i savèt dismonter åjheymint. == Motî == Gn a des plaeces la k' i doeynut payî, lomés '''terén d' campigne'''. Les plaeces nén ricnoxhowes sont djhowes '''såvadje campigne'''. Les cis ki lodjèt dizo on toetea po...» 428477 wikitext text/x-wiki Li '''campigne'''<ref>Li [[cawete -igne]], come a stî atåvlêye po on prumî pa [[Chantal Denis]] dins l' [[Calindrî walon]] 1999.</ref>, c' est on cwårtî del [[voyaedjåjhe]], la k' les voyaedjeus lodjnut dizo des ptits toeteas d' toele, k' i savèt dismonter åjheymint. == Motî == Gn a des plaeces la k' i doeynut payî, lomés '''terén d' campigne'''. Les plaeces nén ricnoxhowes sont djhowes '''såvadje campigne'''. Les cis ki lodjèt dizo on toetea po ene nute u kékes djoûs, on les lome les '''campeus'''. [[Categoreye:Tourisse]] n19x0m5aj45saz9wuj2hwmdf08f46lu 428478 428477 2026-11-06T17:52:36Z Lucyin 16 428478 wikitext text/x-wiki Li '''campigne'''<ref>Li [[cawete -igne]], come a stî atåvlêye po on prumî pa [[Chantal Denis]] dins l' [[Calindrî walon]] 1999.</ref>, c' est on cwårtî del [[voyaedjåjhe]], la k' les voyaedjeus lodjnut dizo des ptits [[toetea]]s d' toele, k' i savèt dismonter åjheymint. == Motî == Gn a des plaeces la k' i doeynut payî, lomés '''terén d' campigne'''. Les plaeces nén ricnoxhowes sont djhowes '''såvadje campigne'''. Les cis ki lodjèt dizo on toetea po ene nute u kékes djoûs, on les lome les '''campeus'''. == Sourdant == [[Categoreye:Tourisse]] qcb4az2iuxk0qpari8y4d6759lltqeq 428483 428478 2026-11-06T18:27:02Z Lucyin 16 428483 wikitext text/x-wiki Li '''campigne'''<ref>Li [[cawete -igne]], come a stî atåvlêye po on prumî pa [[Chantal Denis]] dins l' [[Calindrî walon]] 2000.</ref>, c' est on cwårtî del [[voyaedjåjhe]], la k' les voyaedjeus lodjnut dizo des ptits [[toetea]]s d' toele, k' i savèt dismonter åjheymint. == Motî == Gn a des plaeces la k' i doeynut payî, lomés '''terén d' campigne'''. Les plaeces nén ricnoxhowes sont djhowes '''såvadje campigne'''. Les cis ki lodjèt dizo on toetea po ene nute u kékes djoûs, on les lome les '''campeus'''. == Sourdant == [[Categoreye:Tourisse]] 60nmwx1h58ip7tu8zkt82274j6nn4uj 428484 428483 2026-11-06T18:32:27Z Lucyin 16 428484 wikitext text/x-wiki Li '''campigne'''<ref>Li [[cawete -igne]], come a stî atåvlêye po on prumî pa [[Chantal Denis]] dins l' [[Calindrî walon]] 2000.</ref>, c' est on cwårtî del [[voyaedjåjhe]], la k' les voyaedjeus lodjnut dizo des ptits [[toetea]]s d' toele, k' i savèt dismonter åjheymint. == Motî == Gn a des plaeces la k' i doeynut payî, lomés '''terén d' campigne'''. Les plaeces nén ricnoxhowes sont djhowes '''såvadje campigne'''. Les cis ki lodjèt dizo on toetea po ene nute u kékes djoûs, on les lome les '''campeus'''. == E l' Walonreye == Gn aveut bråmint des campignes e l' Årdene, aprume so li [[Smwès]]. Bråmint did zels ont rçû après des [[caravane (dimeure)|caravanes]]. Divins les anêyes 2020, les caravanes ki dmorèt toltins la ont stî disfindowes, et replaeceyes po des ptitès måjhons d' bwès. == Sourdant == {{Commonscat|Camping|l' campigne}} [[Categoreye:Tourisse]] qera0hekkp2ztq7dvt49x9cdgri952j 428485 428484 2026-11-06T18:47:05Z Lucyin 16 428485 wikitext text/x-wiki [[Imådje:Toetea waide campeus.jpg|thumb|campigne dins ene waide]] Li '''campigne'''<ref>Li [[cawete -igne]], come a stî atåvlêye po on prumî pa [[Chantal Denis]] dins l' [[Calindrî walon]] 2000.</ref>, c' est on cwårtî del [[voyaedjåjhe]], la k' les voyaedjeus lodjnut dizo des ptits [[toetea]]s d' toele, k' i savèt dismonter åjheymint. == Motî == Gn a des plaeces la k' i doeynut payî, lomés '''terén d' campigne'''. Les plaeces nén ricnoxhowes sont djhowes '''såvadje campigne'''. Les cis ki lodjèt dizo on toetea po ene nute u kékes djoûs, on les lome les '''campeus'''. <center><gallery> Imswan såvadje campigne.jpg|campigne e-n ene falijhe Campigne Bleu Sourdant toetea.jpg|campeus rexhant d' on toetea Simwès campigne.jpg|Campigne sol Simwès (asteure, des måjhinetes di bwès) </gallery></center> == E l' Walonreye == Gn aveut bråmint des campignes e l' Årdene, aprume so li [[Smwès]]. Bråmint did zels ont rçû après des [[caravane (dimeure)|caravanes]]. Divins les anêyes 2020, les caravanes ki dmorèt toltins la ont stî disfindowes, et replaeceyes po des ptitès måjhons d' bwès. == Sourdant == {{Commonscat|Camping|l' campigne}} [[Categoreye:Tourisse]] r9numbn1rvkxdz679g1021hpslslb9a 428486 428485 2026-11-06T18:47:37Z Lucyin 16 428486 wikitext text/x-wiki [[Imådje:Toetea waide campeus.jpg|thumb|campigne dins ene waide e waeyén-tins]] Li '''campigne'''<ref>Li [[cawete -igne]], come a stî atåvlêye po on prumî pa [[Chantal Denis]] dins l' [[Calindrî walon]] 2000.</ref>, c' est on cwårtî del [[voyaedjåjhe]], la k' les voyaedjeus lodjnut dizo des ptits [[toetea]]s d' toele, k' i savèt dismonter åjheymint. == Motî == Gn a des plaeces la k' i doeynut payî, lomés '''terén d' campigne'''. Les plaeces nén ricnoxhowes sont djhowes '''såvadje campigne'''. Les cis ki lodjèt dizo on toetea po ene nute u kékes djoûs, on les lome les '''campeus'''. <center><gallery> Imswan såvadje campigne.jpg|campigne e-n ene falijhe Campigne Bleu Sourdant toetea.jpg|campeus rexhant d' on toetea Simwès campigne.jpg|Campigne sol Simwès (asteure, des måjhinetes di bwès) </gallery></center> == E l' Walonreye == Gn aveut bråmint des campignes e l' Årdene, aprume so li [[Smwès]]. Bråmint did zels ont rçû après des [[caravane (dimeure)|caravanes]]. Divins les anêyes 2020, les caravanes ki dmorèt toltins la ont stî disfindowes, et replaeceyes po des ptitès måjhons d' bwès. == Sourdant == {{Commonscat|Camping|l' campigne}} [[Categoreye:Tourisse]] 1ah99etnxsnw74cj9s5f457qiuya25s