Wikipedia xhwiki https://xh.wikipedia.org/wiki/Iphepha_Elingundoqo MediaWiki 1.47.0-wmf.10 first-letter iMedia Mahluko Ingxoxo Ilungu Ingxoxo nelungu Wikipedia Ingxoxo ngeWikipedia Ngokweenkcukacha Ingxoxo ngokweenkcukacha iMediaWiki Ingxoxo ngeMediaWiki iThemplethi Ingxoxo yethemplethi Uncedo Ingxoxo ngoncedo Uluhlu Ingxoxo ngoluhlu TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Ilungu:Onblack206/Draft 2 2 9169 41259 2026-07-13T17:48:39Z Onblack206 16226 importance of the goat 41259 wikitext text/x-wiki '''Ukubaluleka kweBhokhwe kumzo'ntsundu''' '''IBHOKHWE''' [[Ngokweenkcukacha:Capra domestica.jpg|thumb|lo ngumfanekiso weBhokhwe]] [[Ibhokhwe|iBhokhwe]] sisilwanyana sasekhaya esinempondo ezimbini noboya esihlala ebuhlanti. olu hlobo lwesilwanyana lusondele kwisilwanyana ekuthiwa yiGusha. olu hlobo lwesilwanyana lunegalelo elikhulu ebantwini, umzekelo abanye abantu kwayifuna kuba ineNyama emnandi, uBisi, isikhumba saso esikwazi ukwenza izinto ezininzi eziquka impahla, imihlobiso. kwabanye abantu abaninzi iBhokhwe ibabuleke ngaphezulu kwenyama yayo umzekelo [[amaXhosa]], [[amaMpondo]] nabanye basebenzisa iBhokhwe ukuxhumana nezinyanya zabo. igazi le Bhokhwe liba ngumnika yokuxhumana nezinyanya umntu xa ebulela, ecela, esazisa izinyanya ngalomba othile, umzekelo imbeleko, xa umntwana engeniswa ebudodeni nezinye izizathu. === '''imvelaphi yeBhokhwe''' === isilwanyana sasekhaya iBhokwe sifumaneka kuwo onke amazwekazi, ubuninzi bazo buqikelelwa malunga ne-1 ibhiliyoni <ref name=":0">{{Cite journal|last=Amills|first=M.|last2=Capote|first2=J.|last3=Tosser‐Klopp|first3=G.|date=2017-12|title=Goat domestication and breeding: a jigsaw of historical, biological and molecular data with missing pieces|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/age.12598|journal=Animal Genetics|language=en|volume=48|issue=6|pages=631–644|doi=10.1111/age.12598|issn=0268-9146}}</ref> . iBhokhwe ziqhele okanye zifunde ukuhlala entlango, ezintabeni, kunye nakwiindawo ezishushu apho ezinye izilwanyana ezingakwaziyo ukuhlala khona <ref name=":0" />. isinyanya sesilwanyana sasekhaya iBhokhwe sibizwa ngokuba yiBezoars kunokwenzeka ukuba kukho omnye umxube wezilwanyana zasendle. esi silwanyana asinabungozi, sidlamkile kwaye siphila ngenca namanzi kuphela.kukho ubungqina obubonisa ukuba iiBhokhwe ngenene zisuka kwisinyanya iBezoars, ezazikade zithathwa njengezilwanyana zasekhaya e[[Fertile Crescent]] 10 000 YBP<ref>{{Cite journal|last=Zeder|first=Melinda A.|last2=Hesse|first2=Brian|date=2000-03-24|title=The Initial Domestication of Goats (Capra hircus) in the Zagros Mountains 10,000 Years Ago|url=https://www.science.org/doi/10.1126/science.287.5461.2254|journal=Science|volume=287|issue=5461|pages=2254–2257|doi=10.1126/science.287.5461.2254}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=Naderi|first=Saeid|last2=Rezaei|first2=Hamid-Reza|last3=Taberlet|first3=Pierre|last4=Zundel|first4=Stéphanie|last5=Rafat|first5=Seyed-Abbas|last6=Naghash|first6=Hamid-Reza|last7=El-Barody|first7=Mohamed A. A.|last8=Ertugrul|first8=Okan|last9=Pompanon|first9=François|last10=Consortium|first10=for the Econogene|date=2007 Okt 10|title=Large-Scale Mitochondrial DNA Analysis of the Domestic Goat Reveals Six Haplogroups with High Diversity|url=https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0001012|journal=PLOS ONE|language=en|volume=2|issue=10|pages=e1012|doi=10.1371/journal.pone.0001012|issn=1932-6203|pmc=1995761|pmid=17925860}}</ref>. == IMITHOMBO YOLWAZI == <references /> [[Uluhlu:Izilwanyana]] nx8g9wkn6eqbwta0o1bakjnrlrclr5a