ვიკიპედია xmfwiki https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%93%E1%83%A3%E1%83%93%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%B7%E1%83%9A%E1%83%90 MediaWiki 1.47.0-wmf.1 first-letter მედია სპეციალური განხილვა მომხმარებელი მომხმარებლის განხილვა ვიკიპედია ვიკიპედია სხუნუა ფაილი ფაილის განხილვა მედიავიკი მედიავიკის განხილვა თარგი თარგის განხილვა დახმარება დახმარების განხილვა კატეგორია კატეგორიის განხილვა TimedText TimedText talk მოდული მოდულის განხილვა Event Event talk 0 392 250088 249280 2026-05-09T21:43:21Z Narazeni 826 250088 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = <small>''{{lang-hu|Magyarország}}''</small> |ედომუშამი_ჯოხო = |ოართე_ჯოხო =უნგრეთი |შილა = Flag of Hungary.svg |გერბი = Coat of arms of Hungary.svg |რუკა =EU-Hungary.svg |ჰიმნი = {{lang-hu|„[[Himnusz]]“|italics=no}}<ref>{{cite web|url=http://magyarnews.org/news.php?viewStory=619|title=The Story Behind the Hungarian National Anthem|publisher=Jules S. Vállay|access-date=8 May 2017|archive-date=10 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171010075407/http://magyarnews.org/news.php?viewStory=619|url-status=dead}}</ref><br />({{Lang-xmf|„ჰიმნი“}})<br /><div style="display:inline-block;padding-top:0.4em;">[[ფაილი:Hungarian national anthem, performed by the United States Navy Band (1997 arrangement).mp3]]</div> |დევიზი = |ზოხორინალაშ თარიღი = |ოფიციალური_ნინეფი =[[უნგრული ნინა|უნგრული]] |რელიგია= {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |{{Tree list}} * 42.5% [[ქირსიანობა]] ** 27.5% [[კათოლიკური ოხვამე უნგრეთის|კათოლიციზმი]] ** 15% შხვა [[ქირსიანული გემაჸვენჯობეფიშ ერკებული|ქირისანული გემაჸვენჯობა]] {{Tree list/end}} |40.1% უგამუ |16.1% [[ვარელიგიურობა|ვა რელიგიური]] |1.3% [[რელიგია უნგრეთის|შხვა]]}} (2022)<ref name="Census2022-religion">{{cite web|title=A népesség vallás, felekezet és nemek szerint: népszámlálások 1930, 1949, 2001, 2011, 2022|trans-title=Population by religion, denomination and gender: censuses 1930, 1949, 2001, 2011, 2022|url=https://nepszamlalas2022.ksh.hu/eredmenyek/vegleges-adatok/tablazatok/nsz2022-1.1.7.xlsx|publisher=[[Hungarian Central Statistical Office]]|date=26 September 2023|type=official statistics|format=XLSX file}}</ref> |ნანანოღა= [[ბუდაპეშტი]] |latd=47 |latm=26 |latNS=N |longd=19 |longm=15 |longEW=E |უდიდაში_ნოღა =ნანანოღა |თარობაშ_ტიპი = [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარული]] [[საპარლამენტო რესპუბლიკა]] |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[უნგრეთიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[თამაშ შუიოკი]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[უნგრეთიშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[პეტერ მადიარი]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 108-ო |ფართობი =93,030 |წყარი_% =3.7 |ოეგებიე_მახორობა =9,603,634<ref>{{cite web |url=https://nepszamlalas2022.ksh.hu/en/ |title=2022 Hungarian census |publisher=[[Hungarian Central Statistical Office]] (KSH) |website=www.ksh.hu |date=7 December 2023 |access-date=26 October 2024}}</ref> | population_estimate = {{DecreaseNeutral}} 9,584,627<ref>{{cite web |url=https://www.ksh.hu/stadat_files/nep/en/nep0034.html |title=22.1.2.1. Resident population by sex, county and region, 1 January (annual series) |publisher=[[Hungarian Central Statistical Office]] (KSH) |website=www.ksh.hu |access-date=26 October 2024}}</ref> |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 95-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2024 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 78-ო |ედპ_ppp_წანა = 2025 |ედპ_ppp = {{ძინა}} $469.647 მილიარდი<ref name="IMFWEO.HU">{{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2024/October/weo-report?c=944,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2022&ey=2029&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=World Economic Outlook Database, October 2024 Edition. (Hungary) |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=www.imf.org |date=22 October 2024 |access-date=26 October 2024}}</ref> |ედპ_ppp_რანგი = 53-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე ={{ძინა}} $49,147<ref name="IMFWEO.HU" /> |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 43-ა |აგი =0.870 |აგი_ტენდენცია ={{ძინა}} |აგი_კატეგორია = |აგი_რანგი =46-ა |აგი_წანა =2023 |ვალუტა= [[უნგრული ფორინტი|ფორინტი]] |ვალუტაშ_კოდი =HUF |ქიანაშ_კოდი =HU |ბორჯიშ_ორტყაფუ = [[UTC+1]] |ზარხულიშ_ბორჯი =[[UTC+2|+2]] |cctld = [[.hu]] |ოტელეფონე_კოდი =+36 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= }} '''უნგრეთი''' ({{lang-hu|{{აუდიო|hu-Magyarország.ogg|Magyarország}}}}) — [[ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენი სახენწჷფოეფი|ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენ]] [[სახენწჷფო]] [[ცენტრალური ევროპა|ცენტრალურ ევროპას]].<ref name="Flaw">{{cite web|url=http://www.kormany.hu/download/e/02/00000/The%20New%20Fundamental%20Law%20of%20Hungary.pdf|title=The Fundamental Law of Hungary|publisher=Hungarian State|access-date=8 May 2017|archive-date=29 June 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140629205136/http://www.kormany.hu/download/e/02/00000/The%20New%20Fundamental%20Law%20of%20Hungary.pdf|url-status=dead}}</ref> ქიანაშ ტერიოტრიაშ იკათუანს [[შქა დუნაიშ რზენი|შქა დუნაიშ რზენიშ]] უმენტაშობას, ოორუეშე უხურგანს [[სლოვაკეთი]], ოორუე-ბჟაეიოლშე — [[უკრაინა]], ბჟაეიოლშე დო ობჟათე-ბჟაეიოლშე — [[რუმინეთი]], ობჟათეშე — [[სერბეთი]], ბჟადალშე — [[ავსტრია]], ობჟათე-ბჟადალშე — [[ხორვატია]] დო [[სლოვენია]]. უნგრეთი იდვალუაფუ წყარმალუ [[დუნაი]]შ გოყორს დო თიშ ტერიტორიას უმენტაშო რე თოლუჭირინაფუ რზენეფი. ქიანაშ მხორობა 9.6 მილიონ ადამიერს აკმადგინანს, ნამუეფიშ უმენტაშობა ეთნიკურო [[უნგრალეფი|უნგრალეფ (მადიარეფ)]] რენა, თაშნეშე ოხორანს შანულამ [[ჩაჩანეფ უნგრეთის|ჩაჩან უჭიჭაშობა]]. [[უნგრული ნინა|უნგრულ]] რე ოფიციალურ ნინა დო ართ-ართ რე ევროპას, ნამუთ ვა რე [[ინდოევროპული ნინეფი|ინდოევროპულ ფანიაშ]] ნორთინ.<ref>{{Cite web |date=2024-12-22 |title=Hungary {{!}} History, Map, Flag, Population, Currency, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Hungary |access-date=2024-12-24 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> [[ბუდაპეშტი]] — ქიანაშ ნანანოღა დო [[უნგრეთიშ ნოღეფიშ ერკებული|უკაბეტაშ ნოღა]], შანულამ კულტურულ დო ეკონომიკურ ცენტრი.<ref>{{Cite web |date=2024-12-22 |title=Hungary - Rivers, Plains, Soils {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Hungary/Drainage-and-soils |access-date=2024-12-24 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Péter |first=László |title=Budapest |url=https://www.britannica.com/place/Budapest |website=Britannica}}</ref> {{maplink|frame=yes|frame-align=right|frame-width=300|type=line|id=Q28|text=უნგრეთიშ რუკა}} უნგრეთიშ სახენწფოშ გჷმოქიმინუაშახ თეხანურ უნგრეთიშ ტერიტორიას შხვადოშხვა კათა ოხორანდჷ, თინეფს შქას [[კელტეფი]], [[რომაალეფი]], [[ჰუნეფი]], [[ჯვეში გერმანალეფი|გერმანალ კათეფი]], [[ავარეფი]] დო [[ჯვეში სლავეფი|სლავეფი]]. უნგრეთიშ სახენწჷფობურობას გაჭყაფურ უღჷ [[უნგრეთიშ სათარო]]შე, ნამუჷთ დარსხუეს [[IX ოშწანურა]]შ დალიას [[ალმოში (უნგრეთი)|ალმოშიქ]] დო თიშ ქომოლსქუა [[არპადი]]ქ შქა დუნიაშ რზენიშ დოჸუნაფათ.<ref>{{cite web|url=http://mek.oszk.hu/09100/09132/09132.pdf|title=Hungary in the Carpathian Basin|date=6 June 2017|publisher=Lajos Gubcsi|access-date=6 June 2017}}</ref><ref name="Acta orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae">{{cite book|title=Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae|url=https://books.google.com/books?id=kNkTAQAAMAAJ|volume=36|year=1982|publisher=Magyar Tudományos Akadémia (Hungarian Academy of Sciences)|page=419}}</ref> [[1000]] წანას ხვისტა დეკჷ მაფა [[იშტვან I]]-ქ დო მუშ ომაფე [[უნგრეთიშ ომაფე (1000–1301)|ქირსიანულ ომაფეთ]] გჷნართინუ. შქაოშწანურეფიშ [[უნგრეთიშ ომაფე]] რდჷ ევროპულ სახენწჷფო, ნამუქჷთ [[უნგრეთიშ ომაფე (1301–1526)|მუშ კონკას მიოჭირინჷ]] გვიან შქაოშწანურეფს.<ref>Kristó Gyula – Barta János – Gergely Jenő: Magyarország története előidőktől 2000-ig (History of Hungary from the prehistory to 2000), Pannonica Kiadó, Budapest, 2002, {{ISBN|963-9252-56-5}}, p. 687, pp. 37, pp. 113 ("Magyarország a 12. század második felére jelentős európai tényezővé, középhatalommá vált"/"By the 12th century Hungary became an important European constituent, became a middle power", "A Nyugat részévé vált Magyarország&nbsp;... /Hungary became part of the West"), pp. 616–644</ref> განწეხანიშ [[ოსმალეთ-უნგრეთიშ ლჷმეფი|ოსმალეთიშ ლჷმეფიშ]] უკული, [[1526]] წანას უნგრეთიშ ჯარქ დემარცხჷ [[მოჰაჩიშ ბურჯაფი]]ს დო [[1541]] წანას ნანანოღა [[ბუდა (უნგრეთი)|ბუდა]] [[ბუდაშ ქართა (1541)|გეჭოფეს]] ოსმალეფქ, ნამუშით დიჭყჷ 150 წანაშე უმოს ხანიშ განწეობაქ, მუჟანსჷთ ქიანა დორთილ რდჷ სუმ ნორთო:[[უნგრეთიშ ომაფე]] ([[ჰაბსბურგეფი]]შ ართგური), [[ოსმალეთიშ უნგრეთი]] დო გვერდო დუდიშულ [[ტრანსილვანიაშ სათარო (1570–1711)|ტრანსილვანიაშ სათარო]]. ოსმალეფქ აღიარეს ოსმალთიშ უნგრეთიშ დინაფა [[1699]] წანაშ [[კარლოვიციშ ზე]]თ. უნგრეთიშ უმენტაშ ნორთიქ აკიდგინჷ დო [[XVIII ოშწანურა]]შ დაჭყაფუს ჰაბსბურგეფიშ გამაგალაშა გეგნორთჷ. ზოხორინალაშ ლჷმეფქ ჰაბსბურგეფიშ მეხჷ, [[1703]]–[[1711]] დო [[1848]]–[[1849]] წანეფს, გჷმიჭანუ [[ავსტრია-უნგრეთიშ კომპორმისი|კომპრომისი]], ნამუშით [[1867]] წანას დირსხჷ [[ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია]]ქ, ნამუქჷთ [[XX ოშწანურა]]შ დაჭყაფუს ჸონიერ ჟისახენწჷფოთ გჷნირთუ.<ref name=":2">{{cite encyclopedia|url=https://www.britannica.com/place/Austria-Hungary|title=Austria-Hungary, HISTORICAL EMPIRE, EUROPE|date=6 June 2017|encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]]|access-date=6 June 2017}}</ref> [[მაართა მოსოფელიშ ლჷმა|პირველი მოსოფელიშ ლჷმაშ]] უკული ავსტრია-უნგრეთიქ აკოციუ დო გემაჸვენჯი [[1920]] წანაშ ტრიანონიშ ზეთ დიდგინჷ უნგრეთიშ ასეიანი ხურგეფქ, ნამუშ შედეგო მედინჷ ისტორიული ტერიტორიეფიშ 71%-ქ, ეკონომიკაშ უმენტაშობაქ, მახორობაშ 58%-ქ დო [[უნგრული დიასპორა|ეთნიკურო უნგრალეფიშ 32%-ქ]].<ref>{{cite book|author=Richard C. Frucht|title=Eastern Europe: An Introduction to the People, Lands, and Culture|url=https://books.google.com/books?id=lVBB1a0rC70C|date=31 December 2004|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-57607-800-6|page=360}}</ref><ref>{{cite encyclopedia|title=Trianon, Treaty of|url=http://www.encyclopedia.com/doc/1E1-TrianonTr.html|encyclopedia=The [[Columbia Encyclopedia]]|year=2009}}</ref><ref>{{cite web|title=Text of the Treaty, Treaty of Peace Between The Allied and Associated Powers and Hungary And Protocol and Declaration, Signed at Trianon June 4, 1920|url=http://wwi.lib.byu.edu/index.php/Treaty_of_Trianon|access-date=10 June 2009}}</ref> ლჷმაშ შედეგეფშე გიშულაშის, უნგრეთიქ გჷნიღჷ ბიჭიკეფი ლჷმეფიშ ორდოიან განწეხანს, ნამუეფიშ საბოლა რდჷ [[უნგრეთიშ რეგენტი|რეგენტი]] გამაგე [[მიკლოშ ჰორტი]]შ [[ნაციონალ-კონსერვატიზმი|ნაციონალ-კონსერვატიული]] რეჟიმი. [[მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა]]შის უნგრეთიქ ქაკათჷ [[ლირე ბერლინი-რომი-ტოკიო|ფაშისტური სახენწჷფოეფიშ ალიანსის]], ნამუქჷთ შანულამი ღამაკი დო გავალი მიორინუ.<ref name="Montgomery">[http://historicaltextarchive.com/books.php?op=viewbook&bookid=7&pre=1 ''Hungary: The Unwilling Satellite''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070216070442/http://historicaltextarchive.com/books.php?op=viewbook&bookid=7&pre=1 |date=16 February 2007 }} [http://kapos.hu/hirek/kis_szines/2018-06-16/megerkezett_az_idei_balaton_sound_himnusza.html John F. Montgomery, ''Hungary: The Unwilling Satellite''.] Devin-Adair Company, New York, 1947. Reprint: Simon Publications, 2002.</ref><ref name="Thomas, pg. 11">Thomas, ''The Royal Hungarian Army in World War II'', pg. 11</ref> ქიანა ოკუპირებული რდჷ [[სხუნუეფიშ რსხუ]]შით, ნამუქჷთ გაჭყჷ [[უნგრეთიშ ოკათე რესპუბლიკა]] მუჭოთ [[სატელიტური სახენწჷფო]]. [[1956]] წანაშ [[უნგრეთიშ რევოლუცია (1956)|უმწუძინუ რევოლუციაშ]] შედეგო უნგრეთიქ ელაზჷმაფათ დუდიშულო გჷნირთუ, მარა ქუდოსქიდჷ [[სოციალისტური კარე]]შ რეპრესირებულ მაკათურო. [[1989 წანაშ რევოლუციეფი]]შ შედეგო უნგრეთიქ თინჩალას გეგნორთჷ დემოკრატიული [[საპარლამენტო რესპუბლიკა]]შა.<ref>{{Cite journal|title=1989. évi XXXI. törvény az Alkotmány módosításáról|trans-title=Act XXXI of 1989 on the Amendment of the Constitution|journal=Magyar Közlöny|publisher=Pallas Lap- és Könyvkiadó Vállalat|location=Budapest|volume=44|issue=74|page=1219|language=hu|date=23 October 1989}}</ref> [[2004]] წანას, [[ევროპაშ რსხუ]]შ მაკათურო გჷნრითუ, [[2007]] წანაშე — [[შენგენიშ ზონა]]ს. უნგრეთი რე მაღალმიშნაველამი ქიანა, საარძო ჭყანთხილუათ დო უფასე შქაფონი გონათუათ.<ref name="auto">{{cite journal|author=OECD|date=27 June 2013|title=OECD Health Data: Social protection|journal=OECD Health Statistics (Database)|doi=10.1787/data-00544-en|url=http://www.oecd-ilibrary.org/social-issues-migration-health/data/oecd-health-statistics/oecd-health-data-social-protection_data-00544-en|access-date=14 July 2013|url-access=subscription}}</ref><ref name="europa">{{cite web|url=http://eacea.ec.europa.eu/education/eurydice/documents/facts_and_figures/compulsory_education_EN.pdf|archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20131106181321/http://eacea.ec.europa.eu/education/eurydice/documents/facts_and_figures/compulsory_education_EN.pdf|url-status=dead|archive-date=6 November 2013|title=Compulsory Education in Europe 2013/2014|publisher=European commission|access-date=19 May 2014|author=Eurydice}}</ref> უნგრეთის ქვერსემი განწეობაშ ისტორია უღჷ [[უნგრულ ხელუანობა|ხელუანობაშა]], [[უნგრეთიშ მუსიკა|მუსიკაშა]], [[უნგრულ ლიტერატურა|ლიტერატურაშა]], [[უნგრეთი ოლიმპიურ ლაჸაფეფს|სპორტიშა]], მენცარობაშა დო ტექნიკაშა მიშნაღელ თიაშჸურე.<ref>{{cite news|url=http://mta.hu/english/hungarys-nobel-prize-winners-106018|work=[[Hungarian Academy of Sciences]]|title=Hungary's Nobel Prize Winners, 13 Hungarian win Nobel Prize yet|access-date=2 April 2022}}</ref><ref>{{cite news|title=Population per Gold Medal. Hungary has the second highest gold medal per capita in the world. All together it has 175 gold medal until 2016.|url=http://www.medalspercapita.com/#golds-per-capita:all-time|work=medalspercapita.com|access-date=18 June 2017|archive-date=30 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170730144712/http://www.medalspercapita.com/#golds-per-capita:all-time|url-status=dead}}</ref><ref name="Britannic .=">[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/276684/Hungarian-literature ''Hungarian literature – ”Popular poetry is the only real poetry was the opinion of Sándor Petőfi, one of the greatest Hungarian poets, whose best poems rank among the masterpieces of world literature”''.], ''Encyclopædia Britannica'', 2012 edition</ref><ref>Szalipszki, pg.12<br />Refers to the country as "widely considered" to be a "home of music".</ref> ქიანა რე პოპულარული ტურისტული მეკონჭაფუ ევროპას, ნამუსჷთ [[2019]] წანას 24,5 მილიონი შხვაშ თური ტურისტიქ ესურჷნ.<ref>{{Cite web|title=STADAT – 4.5.3. The number of inbound trips to Hungary and the related expenditures by motivation (2009–)|url=https://www.ksh.hu/docs/eng/xstadat/xstadat_annual/i_ogt004c.html|access-date=2022-06-02|website=Hungarian Central Statistical Office}}</ref> უნგრეთი ანდა ერეფოშქაშე ორგანიზაციაშ მაკათური რე, თინეფს შქას: [[ევროპაშ სხუნუ]], [[ევროპაშ რსხუ]], [[ნატო (ორგანიზაცია)|ნატო]], [[გოერო]], [[მოსოფელიშ ჭყანთხილუაშ ორგანიზაცია]], [[მოსოფელიშ ვაჭრუაშ ორგანიზაცია]], [[მოსოფელიშ ბანკი]], [[აზიაშ ინფრასტრუქტურაშ საინვესტიციო ბანკი]] დო [[ვიშეგრადიშ ბუნა]].<ref>{{cite web|url=http://www.mfa.gov.hu/kum2005/Templates/alapsablon.aspx?NRMODE=Published&NRORIGINALURL=%2Fkum%2Fen%2Fbal%2Fforeign_policy%2Fun_sc%2Finternational_organisations.htm&NRNODEGUID=%7B45550E06-66FE-4183-A899-EDF5BD040EB5%7D&NRCACHEHINT=NoModifyGuest&printable=true|title=International organizations in Hungary|publisher=Ministry of Foreign Affairs|access-date=20 November 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160313115736/http://www.mfa.gov.hu/kum2005/Templates/alapsablon.aspx?NRMODE=Published&NRORIGINALURL=%2Fkum%2Fen%2Fbal%2Fforeign_policy%2Fun_sc%2Finternational_organisations.htm&NRNODEGUID=%7B45550E06-66FE-4183-A899-EDF5BD040EB5%7D&NRCACHEHINT=NoModifyGuest&printable=true|archive-date=13 March 2016}}</ref> {{TOC limit|limit=3}} == ეტიმოლოგია == {{თარი|უნგრეთიშ ეტიმოლოგია}} ჯოხოდვალა „''Hungary''“-ს რინელ ასო „H“, საეგებიოთ, [[ჰუნეფი|ჰუნეფწკჷმა]] ისტორიულ ასოციაციაშე მოურს, ნამუეფჷთ უნგრეთიშ ტერიტორიას ავარეფიშ მოულაშა ოხორანდეს.<ref>{{cite web |title=Hungary – Country Information: Etymology |url=https://www.frua.org/hungary.html |accessdate=6 November 2025 |website=FRUA}}</ref> ზიტყვაშ დოსქილადირ ნორთ მოურს ბიზანტიურ ბერძენულიშ ლათინიზებულ ფორმაშე — ''Oungroi (Οὔγγροι)''. თე ბერძენულ ჯოხოდვალა, შილებე ნასხებუ ორდას ჯვეშ სლავურ ფორმაშე ''ągrinŭ'', ნამუთ მუშჸურეშე [[ბულგარულ ნინეფი|ოღურ-თურქულ]] ზიტყვა „[[ონოღურეფი|ონოღურშე]]“ ('ვით ოღურულ [თური]') (''Onogur'') მოურს.<ref>{{Cite journal|last=Benjamin Golden|first=Peter|date=2011|title=Studies on the Peoples and Cultures of the Eurasian Steppes|url=https://www.researchgate.net/publication/281319966|journal=Editura Academiei Române|page=23}}</ref> ათე კოლექტიურ ჯოხოდვალა უჯოხოდეს თი თურეფშა, ნამუეფქჷთ მოგვიანეთ [[ბულგარეფი|ბულგარულ]] თურულ კონფედერაციას ქაკათესჷნ; თინეფ გამაგენდეს უნგრეთიშ ბჟაეიოლ ნორთის ავარეფიშ უკული.<ref name="Király">{{cite book|last=Király|first=Péter|title=A magyarok elnevezése a korai európai forrásokban ''(The Names of the Magyars in Early European Sources)'' /In: Honfoglalás és nyelvészet ("The Occupation of Our county" and Linguistics)/|publisher=Balassi Kiadó|date=1997|location=Budapest|url=http://webshop.animare.hu/honfoglalas+es+nyelveszet+83813.html|isbn=978-963-506-108-2|page=266|access-date=7 October 2015|archive-date=13 April 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140413130130/http://webshop.animare.hu/honfoglalas+es+nyelveszet+83813.html}}</ref><ref>{{cite book|title=A History of Hungary|editor=Peter F. Sugar|publisher=Indiana University Press|date=22 November 1990|isbn=978-0-253-20867-5|page=9|url=https://books.google.com/books?id=SKwmGQCT0MAC&pg=PA9|archive-date=3 December 2024|access-date=11 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20241203140109/https://books.google.com/books?id=SKwmGQCT0MAC&pg=PA9|url-status=live}}</ref> ისტორიკოს [[პიტერ ბენჯამინ გოლდენი]] თაშნეშე ითოლწონენს არპად ბერტაშ ვერსიას, ნამუშ მეჯინათ ჯოხოდვალა მოურს ხაზარულ-თურქულ ზიტყვაშე ''ongar'': oŋ — მორძგვი, oŋar- — გაუჯგუშება / გიშათინუა, oŋaru — მორძგვიშე. თე თეორიაშ მეჯინათ, „ონღარ“ შანენს „მარძგვან სუას“. თენა მიოწურუანს თი იდეაშა, ნამჷ-და უნგრალეფიშ (მადიარეფიშ) რსხუ ქიანაშ დოჸუნალაშახ, ხაზარეფიშ ოურდუმე ნძალეფიშ „მარძგვან სუას“ (ბჟადალ ნორთის) წუმარინუანდჷ.<ref>{{Cite book|last=Berta|first=Árpad|title=Die chasarische Benennung der Ungarn}}</ref> უნგრეთიშ ენდონიმი (დორხველ ჯოხოდვალა) რე '''Magyarország''' (მადიარორსაგ), ნამუთ ჟირ კომპონენტშე აკმოდირთჷ: ''Magyar'' — „უნგრალი“ (მადიარ) დო ''Ország'' — „ქიანა“ (ორსაგ). ზიტყვა „Magyar“, ნამუთ ქიანაშ მახორობაშა მიოწურუანს, ბრელო უმოს ზუსტას ოძირანს გოთანჯილ ბჟაეიოლურ ნინეფს, მუნერით რე [[თურქული ნინა|თურქული]], [[სპარსული ნინა|სპარსული]] დო შხვა. თე ნინეფს ქიანას უძახუნა ''Magyaristan''-ს, ნამუთ აიწორო შანენს „მადიარეფიშ დიხას“ ვარ-და „მადიარეფიშ ქიანას“. ზიტყვა „მადიარი“ მოურს შქვითი თარ უნგრულ გვერდო-გეგია თურეფშე ართ-ართიშ, თარ თურიშ ჯოხოდვალაშე. ზუსტად თე თურქ გინირთჷ ლიდერო დო მუშ ჯოხოდვალა ედომუშამ ერს დო ქიანას გილუსქიდუ. == ისტორია == {{თარი|უნგრეთიშ ისტორია}} === 895 წანაშახ === {{თარი|უნგრეთიშ პრეისტორია|უნგრულ მითოლოგია}} [[ფაილი:Pannonia térkép 2. század.jpg|thumb|რომაულ პროვინციეფ დო ბარბაროსულ კათეფ [[შქა დუნაიშ რზენი|კარპატეფიშ ღანჩოს]] დო თიშ გოხოლუაშ ტერიტორიას, ჩქინ წანეფიშეჭარუაშ II ოშწანურას.|left]] [[რომიშ იმპერია]]ქ ჯვ. წ. 16–15 წანეფს [[ალპეფი|ალპეფიშ]] დო [[დუნაი|დუნაიშ]] ბჟადალშე მადვალუ ტერიტორია ქჷდიჸუნუ. ზუსტად დუნაიქ გინირთჷ იმპერიაშ ოორუე-ბჟაეიოლ ხურგათ.<ref name="Kershaw">Kershaw, Stephen P. (2013). ''A Brief History of The Roman Empire: Rise and Fall. London.'' Constable & Robinson Ltd. {{ISBN|978-1-78033-048-8}}.</ref> ჯვ. წ. 14 წანას, [[პანონია]] — კარპატიშ ღანჩოშ ბჟადალ ნორთი, ნამუთ ამდღანერ უნგრეთიშ ბჟადალ ტერიტორიეფს იკათუანსჷნ — იმპერატორ [[ოქტავიანე ავგუსტუსი|ავგუსტუსიქ]] მუშ ავტობიოგრაფიულ ნაჭარას „[[Res Gestae Divi Augusti|ღორონთიერ ავგუსტუსიშ საქვარეფი]]“ რომიშ იმპერიაშ ნორთო აღიარჷ.<ref name="Kershaw" /> [[პანონია]]შ ობჟათე-ბჟაეიოლშე, ჯვ. წ. 6 წანას, რომიშ პროვინცია [[მეზია]]ქ გიჭყჷ.<ref name="Kershaw" /> თე ტერიტორიეფ რომიშო სტრატეგიულ ბუფერს წჷმარინუანდეს ბარბაროსულ ოქიანუწკჷმა. წყარმალუ [[ტისა]]შ ბჟაეიოლშე მადვალუ ტერიტორიაქ რომიშ პროვინცია [[დაკია]]შ ნორთო 106 წანას გინირთჷ (ამდღანერ ბჟაეიოლ უნგრეთიშ ნორთი). თე რეგიონ რომიშ გამაგალაშ თუდო 271 წანაშა სქიდუდჷ, სოიშახ იმპერატორ ავრელიანექ ჯარეფიშ გიშაჸონაფა ვეგნოჭყვიდჷნ.<ref name="Scarre">Scarre, Chris (2012). ''Chronicle of the Roman Emperors: The Reign-by-Reign Record of the Rulers of Imperial Rome.'' London. Thames & Hudson Ltd. {{ISBN|978-0-500-28989-1}}.</ref> 235 წანაშე რომიშ იმპერია კაჭულ ბორჯის გიშმეშჷ, ნამუთ გჷმოჭანაფილ რდჷ არყებეფით, აწორინეფით დო იმპერატორეფიშ უწაია თირუათ. ბჟადალ რომიშ იმპერიაქ მა-5 ოშწანურას ქუდანთხჷ [[გერმანულ თურეფი|გერმანულ თურეფიშ]] მიგრაციაშ დო [[კარპეფი|კარპეფიშ]] გენჭირათ.<ref name="Scarre" /> თე ბორჯის ცენტრალურ ევროპას [[ჰუნეფი|ჰუნეფიშ იმპერიათ]] ({{circa|370}}–469) დოჭყაფილ, ანდა დუმაჸუნაფალქ მინაკათჷ. ჰუნეფიშ იმპერიაშ არძაშე ჸონიერ გამაგე რდჷ [[ატილა]] (434–453), ნამუქჷთ მოგვიანეთ უნგრულ მითოლოგიაშ ცენტრალურ ფიგურათ გინირთჷ.<ref name="Kelly">Kelly, Christopher (2008). ''Attila The Hun: Barbarian Terror and The Fall of The Roman Empire.'' London. The Bodley Head. {{ISBN|978-0-224-07676-0}}.</ref> ჰუნეფიშ იმპერიაშ აკოცჷმაშ უკული, ბჟაეიოლ გერმანულ თურქ — [[გეპიდეფი|გეპიდეფქ]], ნამუეფჷთ ჰუნეფიშ ვასალეფ რდესჷნ, კარპატიშ ღანჩოს მუნეფიშ ომაფე ქჷდარსხუეს.<ref name="Bona_The_Gepids_during_and_after_the_Hun_Period">{{cite book|last=Bóna|first=István|editor1-last=Köpeczi|editor1-first=Béla|editor2-last=Barta|editor2-first=Gábor|editor3-last=Makkai|editor3-first=László|editor4-last=Mócsy|editor4-first=András|editor5-last=Szász|editor5-first=Zoltán|title=History of Transylvania|publisher=Hungarian Research Institute of Canada|year=2001|chapter=From Dacia to Transylvania: The Period of the Great Migrations (271–895); The Kingdom of the Gepids; The Gepids during and after the Hun Period|chapter-url=http://mek.oszk.hu/03400/03407/html/34.html|isbn=0-88033-479-7|archive-date=2 October 2025|access-date=23 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20251002191633/http://mek.oszk.hu/03400/03407/html/34.html|url-status=live}}</ref> შხვა ბუნეფი, ნამუეფქჷთ მიგრაციაშ ბორჯის კარპატიშ ღანჩოშა მორთესჷნ, რდეს: [[გოთეფი]], [[ვანდალეფი]], [[ლომბარდეფი|ლომბარდეფ]] დო [[ჯვეში სლავეფი|სლავეფი]].<ref name="Scarre" /> 560-იან წანეფს, [[ავარეფი|ავარეფქ]] ქჷდარსხუეს ავარეფიშ სახანო, სახენწჷფო, ნამუთ რეგიონს ჟირ ოშწანურაშე უმოს ხანს დომინირენდჷნ. [[ფრანკეფი|ფრანკეფქ]] [[კარლოს დიდი|კარლოს დიდიშ]] ხემანჯღვერალათ 790-იან წანეფს მუსხირენ ლესქერუაშ შედეგო ავარეფ დამარცხეს.<ref name="Gubcsi">Lajos Gubcsi, [http://mek.oszk.hu/09100/09132/09132.pdf Hungary in the Carpathian Basin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200312171632/http://mek.oszk.hu/09100/09132/09132.pdf |date=12 March 2020 }}, MoD Zrínyi Media Ltd, 2011</ref> 804-შე 829 წანაშა, [[ბულგარეთიშ პირველ იმპერია|ბულგარეთიშ პირველ იმპერიაქ]] დუნაიშ ბჟაეიოლშე მადვალუ დიხეფ ქიდიჸუნუ დო აბანობურ სლავურ ტომეფიშ დო ავარეფიშ ნოსქილედეფიშ გამაგალა ქიდიჭყჷ.<ref name="Skutsch">Skutsch, Carl, ed. (2005). ''Encyclopedia of the World's Minorities.'' New York: Routledge. p. 158. {{ISBN|1-57958-468-3}}.</ref> მა-9 ოშწანურაშ შქა წანეფს, დუნაიშ ბჟადალშე, ფრანკეფიშ [[პანონიაშ მარკა|პანონიაშ მარკაშ]] ნორთის გიჭყჷ ბალატონიშ სათაროქ, ნამუთ თაშნეშე ჩინებულ რე მუჭოთ თუდოლენ პანონია.<ref name="Luthar">Luthar, Oto, ed. (2008). ''The Land Between: A History of Slovenia.'' Frankfurt am Main: Peter Lang GmbH. {{ISBN|9783631570111}}.</ref> == გეოგრაფია == ქიანა იდვალუაფუ ბჟაეიოლ [[ევროპა|ევროპას]]. ომძღჷ ქიანეფი: [[ავსტრია]], [[სლოვაკეთი]], [[უკრაინა]], [[რუმინეთი]], [[სერბეთი]], [[ხორვატია]], [[სლოვენია]]. * '''ფართობი''' - 93.030 კვ.კმ. * '''ორთა''': უდიდაში ტობა — [[ბალატონი]], უდიდაში წყარმალუეფი — [[დუნაი]] დო [[ტისა]]. უმაღალაში კონკა — კეკეში (1,015 მ). == სახენწჷფო == * სახენწჷფოშ მადუდური: პრეზიდენტი ლასლო შოლიომი. * თარობაშ დუდმახვენჯი: პრემიერ-მინისტრი. * კანონიშდუმადვალუ ორგანო: ართპალატამი პარლამენტი — სახენწჷფო კათუა (386 მაკათური). * ადმინისტრაციული დორთუალა: 19 ოლქი, 20 ონოღე ტერიტორია დო ნანანოღა, ნანანოღას გჷშაკერძაფილი სტატუსი უღჷ. == დემოგრაფია == * მახორობა: 9,803,837 (2016), თენეფშე 98.3% [[უნგრალეფი]], 3.2% [[ჩაჩანეფი]], 1.8% [[გერმანალეფი]], 0.4% [[რუმინალეფი]]. * ოფიციალური ნინა: [[უნგრული ნინა|უნგრული]] * რელიგია: [[კათოლიციზმი]] — 70%, [[პროტესტანტიზმი]] — 25%. * ნანანოღა: [[ბუდაპეშტი]] (1,769 ვითოში). * ნოღეფი: დებრეცენი (210), მიშკოლცი (183), სეგედი (173), პეჩი (164). ==რესურსეფი ინტერნეტის== * [http://www.parlament.hu/parl_en.htm ნაციონალური ასამბლეაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა] * [https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-h/hungary.html თარობაშ მადუდური დო კაბინეტიშ მაკათურეფი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110514230722/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-h/hungary.html |date=2011-05-14 }} * [http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-17380792 უნგრეთი] [[BBC News]]-შე * [http://www.megaport.hu/hungary უნგრეთიშ გიდი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110515203431/http://megaport.hu/hungary/ |date=2011-05-15 }} * [http://eudocs.lib.byu.edu/index.php/History_of_Hungary:_Primary_Documents უნგრეთიშ ისტორია: თარი დოკუმენტეფი] * [http://www.politics.hu/20120102/details-on-hungarys-new-constitution/ უნგრეთიშ ახალი კონსტიტუციაშ დეტალეფი] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ევროპაშ ქიანეფი}} {{ევროპაშ რსხუშ მაკათურეფი}} [[კატეგორია:უნგრეთი]] [[კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფი]] 48vv48qtkjecci08cuoevl20aaqsuyg 0 4223 250092 250013 2026-05-10T08:59:24Z Narazeni 826 250092 wikitext text/x-wiki {{short description|ხვარებაშე გიშულირ სატელეკომუნიკაციო პროგრამულ უნარღელჸუა/აპლიკაცია}} {{ინფოდაფა პროგრამა | ჯოხო = Skype | ლოგო = | სურათი = [[ფაილი:Skype logo (2019–present).svg|150პქ]] | სურათიშ ეჭარუა = Skype-შ ლოგო (2019–ასეშა) | სურათი2 = [[ფაილი:Skype screenshot.png|150პქ]] | სურათიშ ეჭარუა = Skype-იშ 8 ვერსიაშ სკრინშოტ Windows-იშ დესკტოპის | ავტორი = ნიკლას ზენსტრემი დო იანუს ფრიისი | მაწარმე = {{s|[[Microsoft]] (კინოხ [[Skype Limited]])}} | გიშაშქუმალაშ თარიღი ={{Start date and age|df=yes|2003|08|29|p=yes}} | ბოლო გიშაშქუმალაშ ვერსია = [[Windows]]: 8.92.0.401 (2023 წანაშ 5 ღურთუთა)<br>[[Microsoft Store]]: 15.85.409.0 (2022 წანაშ 21 მანგი)<br>[[macOS]]: 8.85.0.409 (2022 წანაშ 21 მანგი)<br>[[Linux]]: 8.85.0.409 (2022 წანაშ 21 მანგი)<br>[[Android]]: 8.86.0.407 (2022 წანაშ 12 კვირკვე)<br>[[iOS]]: 8.83.2 (2022 წანაშ 17 მანგი) | ბოლო გიშაშქუმალაშ თარიღი = | ბოლო ოცადებელი ვერსია = | ბოლო ოცადებელი ვერსიაშ თარიღი = | პროგრამირაფაშ ნინა = [[C++]], [[JavaScript]], [[TypeScript]] | ოპერაციული სისტემა = [[Microsoft Windows]], [[macOS]], [[Android]], [[iOS]], [[Symbian OS]], [[Windows Phone]], [[Linux]], [[BlackBerry OS]] დო [[webOS]] | პლატფორმა = iOS, Android | რეპო = | ნინა = 108<ref>{{cite web |url=https://www.microsoft.com/en-us/store/p/skype-preview/9wzdncrfj364 |title=Skype |publisher=Microsoft Store}}</ref> | სტატუსი = აქტიური, ჯვეშ ვერსიეფ (7.41-შე დო უმოს გვიანშე დოჭყაფილი) გოთიშილ რე მაიკროსოფტიშ მუნაჩემეფიშ ბაზაშე | ჟანრი = | ლიცენზია = [[პროპრიეტარულ პროგრამულ უნარღელჸუა|პროპრიეტარული]] | alexa = | ვებ-ხასჷლა =https://www.skype.com/ | სტანდარტი = | თარიღი = 10.5.2026 }} '''Skype''' ('''სკაიპი''') — რდჷ უფასო (კერზო) პროგრამა, ნამუშ მოხვარათ შილებედჷ უფასო ჩიება მუჭოთ პერსონალურ კომპიუტერეფიშ, თაშნე [[ინტერნეტი|ინტერნეტიწკჷმა]] რსხუშ მოღვენ შხვა მონწყილობეფიშ მოხვარათ. თაშნეშე რდჷ ფასამ ნინალა ერეფოშქაშე, რეალურ ნომერშო და ფასამ ერეფოშქაშე ზარეფშო, სამანგათ ფიჭურ ტელეფონეფშა ორეკალო. == SkypeMe რეჟიმი == SkypeMe სახე, სკაიპიშ არძა მახვარებუს საშუალებას არზენდჷ ქოძირესკონ, ნამჷ-და თქვა რეთ ღოზის (ონლაინ) დო ხაზჷრ რეთ ხჷმამ გჷნაფაშო. Skype-იშ მახვარებუეფშა მიშმეშეს თი კათა ხოლო, ნამუეფსჷთ თქვა ვეჩინენდითჷნ, ვარ-და ვა გიჸუნეს ოკონტაქტე ერკებულსჷნ. SkypeMe სახე იუქვებუდჷ თქვან პერსონალურ პარამეტრეფშე. SkypeMe სახეშა გინაულარო ოხვლურ რდჷ გეჸვენჯ ოპერაციაშ კეთება: <br /> Skype [[Windows]]-შო, ქიმინუა მენიუშ ზოჯუათ File –> Change Online Status.<br /> Skype [[Mac]] ოპერაციულ სისტემაშო ქიმინჯუა მენიუშ ზოჯუათ Account -> Change Status.<br /> == არქივი == Skype აარქივენდჷ თქვან ნაჩიებინას თქვანო დო ეკმანწყუნდჷ თის ლოკალურ კომპიუტერშე, თქვა ჩართულ ქჷგაფუნეს თე პარამეტრი-და. შელებუან რდჷ ჩიებაშ ისტორიაშ რშვილიშე ეშაღალა. თენა თის შანენდჷ, ნამჷ-და თის მითინ ვაძირუნდჷ თქვან დო თიშ მოხ, მისჷთ თქვა ეჩიებუდითჷნ. თე ფუნქციაშ ჩართებელო, ვარ-და გათიშალო [[ოპერაციული სისტემა|ოპერაციულ სისტემა]] [[Windows|Windows-ს]] რინელ Skype-შო, ოკო აკეთითკო მოქმენდალა: Skype --> Tools -> Options --> Privacy. თაქ შილებე ჟურნალირაფაშ რთება/მოთიშუა. თიშე, ნამდა ვარა ჩართათ, ვარა მოთიშათ თე ფუნქცია ოპერაციულ სისტემა Mac-ს რინელი Skype-შო, ოკო ასრულათ მოქმენდალა: Skype -> Preferences -> Chat, სოდეთ თქვა ქართენთ. თაქ შილებე ჟურნალირაფაშ რთება/მოთიშუა. ''ზარეფი ვეარქივებუ!'' == ბუნური ჩიება == ბუნური ჩიება რე სუმ, ვარა უმოს მახვარებუ შქას. == ავტორიზირაფაწკჷმა მერსხუაფილი პრობლემეფი == Skype-შე გჷშულაშ უკული ბრელს პრობლემა უღჷ ხემაჟირაშა ავტორიზირაფაწკჷმა.<br /> დიო გეგნამორსათ ოკო მახვარებუშ ჯოხოშ დო პაროლიშ სითინუე. პაროლქ გუგოჭყორდეს და, თქვა შეილებუნა მითხუათ ახალი პაროლი: [https://secure.skype.com/store/member/passwordreminder.html თაქ]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. თინჷ მახვარებუშ ჯოხო დო პაროლი ქიმშარჸუნა დო ავტორიზირაფაწკჷმა პრობლემეფი იშენი ქოიღჷნა-და, თეშ ბაძაძი შილებე რდას თქვანი რსხუ ინტერნეტიწკჷმა. პრობლემეფიშ გინოჭყვიდუა შილებე გეჸვენჯი მეთოდეფით: 1. რთხინთ დერწუმათ, ნამჷდა გიღჷნა Skype-შ ეკონია ვერსია, ნამუშ გინოჭარუათ შელებუანი რე : [http://www.skype.com/download/ თე ხასჷლაშე].<br /> 2. დოკილეთ Skype.<br /> 3. ქოიღჷნა [[მარშრუტიზატორი]] და, ქოცადით მუში გინოხარგუა.<br /> 4. თქვა ქჷგჷმირინუანთ [[proxy]] [[სერვერი|სერვერს]] და, დერწუმით, ნამდა მეწურაფილი გაფუნა proxy-შ არძა პროგრამას - [[Internet Explorer]] - Tools > Internet Options > Connections > LAN settings დო Skype-ს Tools > Options > Connection.<br /> 5. თქვა ქჷგჷმირინუანთ [[Windows|Windows-ს]] ინოკჷდილ [[რშვილური ფარი|რშვილურ ფარს]] და, ქიმოქმედით მენიუშ ზოჯუას Start menu Settings -- Control Panel -- Windows firewall. პარამეტრი ”Don't allow exceptions ქორე რთებული და (ვა დუშქვათ გჷმჷნარკებუეფი)”, იწკჷმა გაგმორთით. გინილით exceptions (გჷმჷნარკებუეფი) ინნართიშა. ერკებულს ვარე Skype და, დოლასით თინა. Skype-შ რთება ბორჯის რშვილური ფარი რკითხენა, დუშქვას დო ვარ გჷმჷნარკებუ. თეშ უკული ოხვილური რე დადასურათ გჷმჷნარკებუშ დოშქუმალაშე.<br /> 6. თქვა ქჷგჷმირინუანთ რშვილურ ფარს-და, ქიმოქმედით მენიუშ ზოჯუაშე Start menu --All Programs დო ქიმიოღანკით თქვანი firewall. დერწუმით, ნამდა გჷმჷნარკებუ დოშქუმალირი რე. გინილით Exceptions (გჷმჷნარკებუეფი) ინნართიშა. ერკებულს ვარე Skype და, დოლასით თინა. Skype-შ რთება ბორჯის რშვილური ფარი რკითხენა დოუშქვას დო ვარ გჷმჷნარკებუ. თეშ უკული ოხვილური რე დადასურათ გჷმჷნარკებუშ დოშქუმალაშე.<br /> 7. ჩართით Skype.<br /> თექ ვამჷგეხვარეს და, ქოძირით გეჸვენჯი [http://support.skype.com/?_a=troubleshooter რცხი] == ოწარმე რთინაფა დო სტატისტიკა == {| class="wikitable" border="1" style="text-align:center" ! წანა ! კვარტალი ! მახვარებუეფიშ მუდანობა,<br />მლნ<ref>cite web|url=http://investor.ebay.com/common/download/download.cfm?companyid=ebay&fileid=69405&filekey=2cbacae7-15cf-46fb-9a19-a89664d4e591&filename=eBayIncEarningsReleaseQ42006.pdf|title=eBay{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Inc. reports third quarter 2006 results|publisher=???|date=???|accessdate=???</ref><ref>cite web|url=http://investor.ebay.com/common/download/download.cfm?companyid=ebay&fileid=91666&filekey=69437bfc-314d-4be6-a2d5-ec014c8e9313&filename=eBayIncQ12007EarningsRelease.pdf|title=eBay{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Inc. reports first quarter 2007 results|publisher=???|date=???|accessdate=???</ref><ref>cite web|url=http://files.shareholder.com/downloads/ebay/290714019x0x188143/0f787a2a-4ebb-4b72-8439-40e711047d9d/eBay_FINALQ12008EarningsRelease.pdf|title=eBay{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Inc. reports first quarter 2008 results|publisher=???|date=???|accessdate=???</ref><ref name="fz2009-01-10">[http://www.fudzilla.com/index.php?option=com_content&task=view&id=11338&Itemid=1 Skype is the limit thanks to recession]</ref><ref>cite web|url=http://ebayinkblog.com/wp-content/uploads/2009/01/skype-fast-facts-q4-08.pdf|title=Skype{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} fast facts Q4 2008|publisher=???|date=???|accessdate=???</ref><ref>cite web|url=http://www.slideshare.net/earningreport/presentation-on-q1-2009-earning-report-of-ebay-inc|title=Skype{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} facts Q1 2009|publisher=???|date=???|accessdate=???</ref> ! ადამიერეფიშ მუდანობა რშვილს,<br /> მლნ ადამიერი ! skype-იშ დინოხოლენი ბაზარეფიშ მუდანობა,<br />მლრდ წუთი ! skype-იშ გალენ ზარეფიშ მუდანობა,<br />მლრდ წუთი ! ღალა<br />მლნ დოლარი |- |nowrap|2005 || IV || 74,7 || 10,8 || — || — || — |- | 2006|| I || 94,6 || 15,2 || 6,9 || 0,7 || 35 |- | 2006|| II || 113,1 || 16,6 || 7,1 || 0,8 || 44 |- | 2006|| III || 135,9 || 18,7 || 6,6 || 1,1 || 50 |- | 2006|| IV || 171,2 || 21,2 || 7,6 || 1,5 || 66 |- | 2007|| I || 195,5 || 23,2 || 7,7 || 1,3 || 79 |- | 2007|| II || 219,6 || 23,9 || 7,1 || 1,3 || 90 |- | 2007|| III || 245,7 || 24,2 || 6,1 || 1,4 || 98 |- | 2007|| IV || 276,3 || 27,0 || 11,9 || 1,6 || 115 |- | 2008|| I || 309,3 || 31,3 || 14,2 || 1,7 || 126 |- | 2008|| II || 338,2 || 32,0 || 14,8 || 1,9 || 136 |- | 2008|| III || 370 || 33,7 || 16 || 2,2 || 143 |- | 2008|| IV || 405 || 36,5 || 20,5 || 2,6 || 145 |- | 2009|| I || 443 || 42,2 || 23,6 || 2,9 || 153 |- | 2009|| II || 483 || — || 25,5 || 3,0 || 170 |- | 2009|| III || 521 || — || 27,7 || 3,1 || 185 |- | 2009|| IV || 560 || || || || |} == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.skype.com Skype-შ ოფიციალური ხასჷლა] * [http://sourceforge.net/projects/skypeinyourlang/ Skype ქორთულ ნინაშა] * [http://hacktolive.org/wiki/Portable_Applications_(Windows) Portable Skype (Windows)] == სქოლიო == <references/> [[კატეგორია:გჷნაფაშ მომენტალური თირუაშ პროგრამეფი]] n5apq5thfekc37p6lo7gzpgvazp5ibs 250093 250092 2026-05-10T09:18:56Z Narazeni 826 250093 wikitext text/x-wiki {{short description|ხვარებაშე გიშულირ სატელეკომუნიკაციო პროგრამულ უნარღელჸუა/აპლიკაცია}} {{ინფოდაფა პროგრამა | ჯოხო = Skype | ლოგო = | სურათი = [[ფაილი:Skype logo (2019–present).svg|150პქ]] | სურათიშ ეჭარუა = Skype-შ ლოგო (2019–ასეშა) | სურათი2 = [[ფაილი:Skype screenshot.png|150პქ]] | სურათიშ ეჭარუა = Skype-იშ 8 ვერსიაშ სკრინშოტ Windows-იშ დესკტოპის | ავტორი = ნიკლას ზენსტრემი დო იანუს ფრიისი | მაწარმე = {{s|[[Microsoft]] (კინოხ [[Skype Limited]])}} | გიშაშქუმალაშ თარიღი ={{Start date and age|df=yes|2003|08|29|p=yes}} | ბოლო გიშაშქუმალაშ ვერსია = [[Windows]]: 8.92.0.401 (2023 წანაშ 5 ღურთუთა)<br>[[Microsoft Store]]: 15.85.409.0 (2022 წანაშ 21 მანგი)<br>[[macOS]]: 8.85.0.409 (2022 წანაშ 21 მანგი)<br>[[Linux]]: 8.85.0.409 (2022 წანაშ 21 მანგი)<br>[[Android]]: 8.86.0.407 (2022 წანაშ 12 კვირკვე)<br>[[iOS]]: 8.83.2 (2022 წანაშ 17 მანგი) | ბოლო გიშაშქუმალაშ თარიღი = | ბოლო ოცადებელი ვერსია = | ბოლო ოცადებელი ვერსიაშ თარიღი = | პროგრამირაფაშ ნინა = [[C++]], [[JavaScript]], [[TypeScript]] | ოპერაციული სისტემა = [[Microsoft Windows]], [[macOS]], [[Android]], [[iOS]], [[Symbian OS]], [[Windows Phone]], [[Linux]], [[BlackBerry OS]] დო [[webOS]] | პლატფორმა = iOS, Android | რეპო = | ნინა = 108<ref>{{cite web |url=https://www.microsoft.com/en-us/store/p/skype-preview/9wzdncrfj364 |title=Skype |publisher=Microsoft Store}}</ref> | სტატუსი = აქტიური, ჯვეშ ვერსიეფ (7.41-შე დო უმოს გვიანშე დოჭყაფილი) გოთიშილ რე მაიკროსოფტიშ მუნაჩემეფიშ ბაზაშე | ჟანრი = | ლიცენზია = [[პროპრიეტარულ პროგრამულ უნარღელჸუა|პროპრიეტარული]] | alexa = | ვებ-ხასჷლა =https://www.skype.com/ | სტანდარტი = | თარიღი = 10.5.2026 }} '''Skype''' ('''სკაიპი''') — რდჷ უფასო (კერზო) პროგრამა, ნამუშ მოხვარათ შილებედჷ უფასო ჩიება მუჭოთ პერსონალურ კომპიუტერეფიშ, თაშნე [[ინტერნეტი|ინტერნეტიწკჷმა]] რსხუშ მოღვენ შხვა მონწყილობეფიშ მოხვარათ. თაშნეშე რდჷ ფასამ ნინალა ერეფოშქაშე, რეალურ ნომერშო და ფასამ ერეფოშქაშე ზარეფშო, სამანგათ ფიჭურ ტელეფონეფშა ორეკალო. == SkypeMe რეჟიმი == SkypeMe სახე, სკაიპიშ არძა მახვარებუს საშუალებას არზენდჷ ქოძირესკონ, ნამჷ-და თქვა რეთ ღოზის (ონლაინ) დო ხაზჷრ რეთ ხჷმამ გჷნაფაშო. Skype-იშ მახვარებუეფშა მიშმეშეს თი კათა ხოლო, ნამუეფსჷთ თქვა ვეჩინენდითჷნ, ვარ-და ვა გიჸუნეს ოკონტაქტე ერკებულსჷნ. SkypeMe სახე იუქვებუდჷ თქვან პერსონალურ პარამეტრეფშე. SkypeMe სახეშა გინაულარო ოხვლურ რდჷ გეჸვენჯ ოპერაციაშ კეთება: <br /> Skype [[Windows]]-შო, ქიმინუა მენიუშ ზოჯუათ File –> Change Online Status.<br /> Skype [[Mac]] ოპერაციულ სისტემაშო ქიმინჯუა მენიუშ ზოჯუათ Account -> Change Status.<br /> == არქივი == Skype აარქივენდჷ თქვან ნაჩიებინას თქვანო დო ეკმანწყუნდჷ თის ლოკალურ კომპიუტერშე, თქვა ჩართულ ქჷგაფუნეს თე პარამეტრი-და. შელებუან რდჷ ჩიებაშ ისტორიაშ რშვილიშე ეშაღალა. თენა თის შანენდჷ, ნამჷ-და თის მითინ ვაძირუნდჷ თქვან დო თიშ მოხ, მისჷთ თქვა ეჩიებუდითჷნ. თე ფუნქციაშ ჩართებელო, ვარ-და გათიშალო [[ოპერაციული სისტემა|ოპერაციულ სისტემა]] [[Windows|Windows-ს]] რინელ Skype-შო, ოხვილუდჷ გეჸვენჯ ქიმინჯალას: Skype --> Tools -> Options --> Privacy. თაქ შილებედჷ ჟურნალირაფაშ ჩართება/გოთიშუა. ჩართებელო ვარ-და გათიშათ თე ფუნქცია ოპერაციულ სისტემა Mac-ს რინელ Skype-შო, ოხვილუდჷ გეჸვენჯ ქიმინჯალას: Skype -> Preferences -> Chat, სოდეთ თქვა ჩუთმართენდჷთინ. თაქ შილებედჷ ჟურნალირაფაშ ჩართება/გოთიშუა. ''ზარეფ ვეარქივებუდჷ!'' == ბუნურ ჩიება == ბუნურ ჩიება შილებედჷ სუმ, ვარ-და უმოს მახვარებუშ შქას. == ავტორიზირაფაწკჷმა მერსხუაფილ პრობლემეფი == Skype-შე გჷშულაშ უკულ ბრელს პრობლემა უღჷ კჷნე ავტორიზირაფაწკჷმა.<br /> დიო გეგნამორსითკო ოკო მახვარებუშ ჯოხოშ დო პაროლიშ სითინუე. პაროლქ გუგოჭყორდუდეს-და, თქვა შეილებუდეს მოითხირდესკო ახალ პაროლი: [https://secure.skype.com/store/member/passwordreminder.html თაქ]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. თინჷ მახვარებუშ ჯოხო დო პაროლ ქიმშაიჸუნდეს დო ავტორიზირაფაწკჷმა პრობლემეფ იშენი ქოიღჷდეს-და, თეშ ბაძაძ შილებე ორდუკო თქვან რსხუ ინტერნეტიწკჷმა. პრობლემეფიშ გინოჭყვიდუა შილებედჷ გეჸვენჯ მეთოდეფით: 1. ქორთხინდეს დერწუმითკო, ნამჷ-და გიღჷდეს Skype-შ ეკონია ვერსია, ნამუშ გინოჭარუათ შელებუან რდჷ : [http://www.skype.com/download/ თე ხასჷლაშე].<br /> 2. დოკილეთკონ Skype.<br /> 3. ქოიღჷდეს [[მარშრუტიზატორი]]-და, ქეშეიცადებუდესკო თიშ გინოხარგუა.<br /> 4. თქვა ქჷგჷმირინუანდითკონ [[proxy]] [[სერვერი|სერვერს]]-და, დერწუმითკონ, ნამჷ-და მეწურაფილ გაფჷდეს proxy-შ არძა პროგრამას - [[Internet Explorer]] - Tools > Internet Options > Connections > LAN settings დო Skype-ს Tools > Options > Connection.<br /> 5. თქვა ქჷგჷმირინუანდით [[Windows|Windows-ს]] ინოკჷდილ [[რშვილურ ფარი|რშვილურ ფარს]]-და, ქიმოქმედითკო ოკო მენიუშ ზოჯუას Start menu Settings -- Control Panel -- Windows firewall. პარამეტრ ”Don't allow exceptions ქორდჷ ჩართებულ-და (უგჷმჷნარკეთ)”, თიწკჷმა გეგმოითიშუდესკონ. გინილითკო ოპკო exceptions (გჷმჷნარკებუეფი) ინნართიშა. ერკებულს ვარდჷ Skype-და, დოლასკო ოკო. Skype-შ ჩართება ბორჯის რშვილურ ფარ რკითხენდეს, დოუშქვუკო დო ვარ გჷმჷნარკებუ. თეშ უკულ ოხვილურ რდჷ დაიდასურებდესკონ გჷმჷნარკებუშ დოშქუმალაშე.<br /> 6. თქვა ქჷგჷმირინუანდით რშვილურ ფარს-და, ქიმოქმედითკონ მენიუშ ზოჯუაშე Start menu --All Programs დო ქიმიოღანკითკონ თქვან firewall. დერწუმითკონ, ნამჷ-და გჷმჷნარკებუ დოშქუმალირ რდჷნ. გინილითკო ოკო Exceptions (გჷმჷნარკებუეფი) ინნართიშა. ერკებულს ვარდჷ Skype-და, დოლასითკონ ოკო. Skype-შ ჩართება ბორჯის რშვილურ ფარი რკითხენდეს დოუშქვუკო დო ვარ გჷმჷნარკებუ.თეშ უკულ ოხვილურ რდჷ დაიდასურებდესკონ გჷმჷნარკებუშ დოშქუმალაშე.<br /> 7. ჩართითკონ ოკო Skype.<br /> თენა ვამჷგეხვარებუდეს-და, ქოძირითკო ოკო გეჸვენჯ [http://support.skype.com/?_a=troubleshooter რცხი] == ოწარმე რთინაფა დო სტატისტიკა == {| class="wikitable" border="1" style="text-align:center" ! წანა ! კვარტალი ! მახვარებუეფიშ მუდანობა,<br />მლნ<ref>cite web|url=http://investor.ebay.com/common/download/download.cfm?companyid=ebay&fileid=69405&filekey=2cbacae7-15cf-46fb-9a19-a89664d4e591&filename=eBayIncEarningsReleaseQ42006.pdf|title=eBay{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Inc. reports third quarter 2006 results|publisher=???|date=???|accessdate=???</ref><ref>cite web|url=http://investor.ebay.com/common/download/download.cfm?companyid=ebay&fileid=91666&filekey=69437bfc-314d-4be6-a2d5-ec014c8e9313&filename=eBayIncQ12007EarningsRelease.pdf|title=eBay{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Inc. reports first quarter 2007 results|publisher=???|date=???|accessdate=???</ref><ref>cite web|url=http://files.shareholder.com/downloads/ebay/290714019x0x188143/0f787a2a-4ebb-4b72-8439-40e711047d9d/eBay_FINALQ12008EarningsRelease.pdf|title=eBay{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Inc. reports first quarter 2008 results|publisher=???|date=???|accessdate=???</ref><ref name="fz2009-01-10">[http://www.fudzilla.com/index.php?option=com_content&task=view&id=11338&Itemid=1 Skype is the limit thanks to recession]</ref><ref>cite web|url=http://ebayinkblog.com/wp-content/uploads/2009/01/skype-fast-facts-q4-08.pdf|title=Skype{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} fast facts Q4 2008|publisher=???|date=???|accessdate=???</ref><ref>cite web|url=http://www.slideshare.net/earningreport/presentation-on-q1-2009-earning-report-of-ebay-inc|title=Skype{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} facts Q1 2009|publisher=???|date=???|accessdate=???</ref> ! ადამიერეფიშ მუდანობა რშვილს,<br /> მლნ ადამიერი ! skype-იშ დინოხოლენი ბაზარეფიშ მუდანობა,<br />მლრდ წუთი ! skype-იშ გალენ ზარეფიშ მუდანობა,<br />მლრდ წუთი ! ღალა<br />მლნ დოლარი |- |nowrap|2005 || IV || 74,7 || 10,8 || — || — || — |- | 2006|| I || 94,6 || 15,2 || 6,9 || 0,7 || 35 |- | 2006|| II || 113,1 || 16,6 || 7,1 || 0,8 || 44 |- | 2006|| III || 135,9 || 18,7 || 6,6 || 1,1 || 50 |- | 2006|| IV || 171,2 || 21,2 || 7,6 || 1,5 || 66 |- | 2007|| I || 195,5 || 23,2 || 7,7 || 1,3 || 79 |- | 2007|| II || 219,6 || 23,9 || 7,1 || 1,3 || 90 |- | 2007|| III || 245,7 || 24,2 || 6,1 || 1,4 || 98 |- | 2007|| IV || 276,3 || 27,0 || 11,9 || 1,6 || 115 |- | 2008|| I || 309,3 || 31,3 || 14,2 || 1,7 || 126 |- | 2008|| II || 338,2 || 32,0 || 14,8 || 1,9 || 136 |- | 2008|| III || 370 || 33,7 || 16 || 2,2 || 143 |- | 2008|| IV || 405 || 36,5 || 20,5 || 2,6 || 145 |- | 2009|| I || 443 || 42,2 || 23,6 || 2,9 || 153 |- | 2009|| II || 483 || — || 25,5 || 3,0 || 170 |- | 2009|| III || 521 || — || 27,7 || 3,1 || 185 |- | 2009|| IV || 560 || || || || |} == რესურსეფ ინტერნეტის == * [http://www.skype.com Skype-შ ოფიციალური ხასჷლა] * [http://sourceforge.net/projects/skypeinyourlang/ Skype ქორთულ ნინაშა] * [http://hacktolive.org/wiki/Portable_Applications_(Windows) Portable Skype (Windows)] == სქოლიო == <references/> [[კატეგორია:გჷნაფაშ მომენტალური თირუაშ პროგრამეფი]] 1wb7il1nteerdscjnxhwq96109p660m 0 15293 250089 250012 2026-05-09T22:31:52Z Narazeni 826 /* კოტ-დ’ივუარიშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული */ 250089 wikitext text/x-wiki '''კოტ-დ’ივუარიშ პრეზიდენტი''' — [[კოტ-დ’ივუარი]]შ სახენწჷფოშ მადუდე. პოსტიქ დირსხუ 1960 წანაშ [[3 გერგობათუთა]]ს. == კოტ-დ’ივუარიშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული == {| class="wikitable" cellpadding=2 cellspacing=2 |- bgcolor="#cccccc" !! ! !! სურათი!! ჯოხო !! მართუალაშ დოჭყაფა!! მართუალაშ თება |- |1. || [[ფაილი:Houphouet-Boigny.jpg|50px]] || [[ფელიქს უფუე-ბუანი]] || [[3 გერგობათუთა]], [[1960]] || [[7 ქირსეთუთა]], [[1993]] |- |2. || [[ფაილი:Henri Konan Bédié, président du PDCI, 24 avril 2017 (cropped).jpg|67x67პქ]] || [[ჰენრი კონან ბედიე]] || [[7 ქირსეთუთა]], [[1993]] || [[24 ქირსეთუთა]], [[1999]] |- |3. || [[ფაილი:Robert Guéï.jpg|67x67პქ]] || [[რობერტ გეი]] || [[24 ქირსეთუთა]], [[1999]] || [[26 გჷმათუთა]], [[2000]] |- |4. || [[ფაილი:IC Gbagbo Motta eng 195.jpg|50px]] || [[ლორან გბაგბო]] || [[26 გჷმათუთა]], [[2000]] || [[11 პირელი]] [[2011]] |- |5. || [[ფაილი:Alassane Ouattara.jpg|50px]] || [[ალასან უატარა]] || [[4 ქირსეთუთა]], [[2010]] || ამდღარშახ |} ==რესურსეფი ინტერნეტის== * [https://web.archive.org/web/20110509031649/http://www.terra.es/personal2/monolith/coteivor.htm კოტ-დ’ივუარიშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული] [[კატეგორია:კოტ-დ’ივუარი]] [[კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი]] [[კატეგორია:კოტ-დ’ივუარიშ პრეზიდენტეფი|*]] kmsasf1t1vzbqprxxxh011dj772sg83 250090 250089 2026-05-09T22:37:59Z Narazeni 826 250090 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკური პოსტი |პოსტი =[[პრეზიდენტი]] |ორგანიზაცია =[[კოტ-დ’ივუარი]]შ |შილა = |შილაშ ზჷმა = |შილაშ მუკნაჭარა = |შანი =Coat of Arms of the Ivory Coast.svg |შანიშ ზჷმა =125px |შანიშ მუკნაჭარა =კოტ-დ’ივუარიშ გერბი |ოდაბადური ჯოხო ={{native name|fr|Président de la<br>République de Côte d'Ivoire}} |სურათი =President Alassane Ouattara in Washington - 2017 (38244569701) (cropped).jpg |პოსტიშ პიჯი =[[ალასან უატარა]] |პოსტიშ დაკება =[[4 ქირსეთუთა]], [[2010]] |მემართუაშ სტილი = |ტიპი = |სტატუსი = |კუნტას = |მაკათური = |ანგარიშვალდვალირი რე = |რეზიდენცია =[[:fr:Palais présidentiel d'Abidjan|საპრეზიდენტო დოხორე]], [[აბიჯანი]] |ოლქი = |წჷმმარინაფალი = |პოსტიშა გემარინაფალი = |გემარინაფალიშ პოსტი = |ხანიშ განწეობა =5 წანა, მოახალებაშ ნებათ |წიმოხონი = |დირსხუ ={{start date and age|df=y|1960|11|3}} |დჷმარსხუაფალი =[[კოტ-დ’ივუარიშ კონსტიტუცია]] (2016) |მაართა პოსტის =[[ფელიქს უფუე-ბუანი]] |გეუქვუ = |აკიდგინჷ= |ბოლო პოსტის = |მონძე = |წორომოხვარე = |ხელფასი =100000 USD წანმოწანას<ref>{{cite web|url=http://www.africaranking.com/highest-paid-african-presidents/|title=Top 15 Highest Paid African Presidents 2017|date=15 December 2016}}</ref> |ვებ-ხასჷლა = }} '''კოტ-დ’ივუარიშ პრეზიდენტი''' — [[კოტ-დ’ივუარი]]შ სახენწჷფოშ მადუდე. პოსტიქ დირსხუ 1960 წანაშ [[3 გერგობათუთა]]ს. == კოტ-დ’ივუარიშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული == {| class="wikitable" cellpadding=2 cellspacing=2 |- bgcolor="#cccccc" !! ! !! სურათი!! ჯოხო !! მართუალაშ დოჭყაფა!! მართუალაშ თება |- |1. || [[ფაილი:Houphouet-Boigny.jpg|50px]] || [[ფელიქს უფუე-ბუანი]] || [[3 გერგობათუთა]], [[1960]] || [[7 ქირსეთუთა]], [[1993]] |- |2. || [[ფაილი:Henri Konan Bédié, président du PDCI, 24 avril 2017 (cropped).jpg|67x67პქ]] || [[ჰენრი კონან ბედიე]] || [[7 ქირსეთუთა]], [[1993]] || [[24 ქირსეთუთა]], [[1999]] |- |3. || [[ფაილი:Robert Guéï.jpg|67x67პქ]] || [[რობერტ გეი]] || [[24 ქირსეთუთა]], [[1999]] || [[26 გჷმათუთა]], [[2000]] |- |4. || [[ფაილი:IC Gbagbo Motta eng 195.jpg|50px]] || [[ლორან გბაგბო]] || [[26 გჷმათუთა]], [[2000]] || [[11 პირელი]] [[2011]] |- |5. || [[ფაილი:Alassane Ouattara.jpg|50px]] || [[ალასან უატარა]] || [[4 ქირსეთუთა]], [[2010]] || ამდღარშახ |} ==რესურსეფი ინტერნეტის== * [https://web.archive.org/web/20110509031649/http://www.terra.es/personal2/monolith/coteivor.htm კოტ-დ’ივუარიშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული] [[კატეგორია:კოტ-დ’ივუარი]] [[კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი]] [[კატეგორია:კოტ-დ’ივუარიშ პრეზიდენტეფი|*]] jkw0dzx67a6dggah8i8ph9xsyoh0v3b 250091 250090 2026-05-09T22:38:31Z Narazeni 826 /* რესურსეფი ინტერნეტის */ 250091 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკური პოსტი |პოსტი =[[პრეზიდენტი]] |ორგანიზაცია =[[კოტ-დ’ივუარი]]შ |შილა = |შილაშ ზჷმა = |შილაშ მუკნაჭარა = |შანი =Coat of Arms of the Ivory Coast.svg |შანიშ ზჷმა =125px |შანიშ მუკნაჭარა =კოტ-დ’ივუარიშ გერბი |ოდაბადური ჯოხო ={{native name|fr|Président de la<br>République de Côte d'Ivoire}} |სურათი =President Alassane Ouattara in Washington - 2017 (38244569701) (cropped).jpg |პოსტიშ პიჯი =[[ალასან უატარა]] |პოსტიშ დაკება =[[4 ქირსეთუთა]], [[2010]] |მემართუაშ სტილი = |ტიპი = |სტატუსი = |კუნტას = |მაკათური = |ანგარიშვალდვალირი რე = |რეზიდენცია =[[:fr:Palais présidentiel d'Abidjan|საპრეზიდენტო დოხორე]], [[აბიჯანი]] |ოლქი = |წჷმმარინაფალი = |პოსტიშა გემარინაფალი = |გემარინაფალიშ პოსტი = |ხანიშ განწეობა =5 წანა, მოახალებაშ ნებათ |წიმოხონი = |დირსხუ ={{start date and age|df=y|1960|11|3}} |დჷმარსხუაფალი =[[კოტ-დ’ივუარიშ კონსტიტუცია]] (2016) |მაართა პოსტის =[[ფელიქს უფუე-ბუანი]] |გეუქვუ = |აკიდგინჷ= |ბოლო პოსტის = |მონძე = |წორომოხვარე = |ხელფასი =100000 USD წანმოწანას<ref>{{cite web|url=http://www.africaranking.com/highest-paid-african-presidents/|title=Top 15 Highest Paid African Presidents 2017|date=15 December 2016}}</ref> |ვებ-ხასჷლა = }} '''კოტ-დ’ივუარიშ პრეზიდენტი''' — [[კოტ-დ’ივუარი]]შ სახენწჷფოშ მადუდე. პოსტიქ დირსხუ 1960 წანაშ [[3 გერგობათუთა]]ს. == კოტ-დ’ივუარიშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული == {| class="wikitable" cellpadding=2 cellspacing=2 |- bgcolor="#cccccc" !! ! !! სურათი!! ჯოხო !! მართუალაშ დოჭყაფა!! მართუალაშ თება |- |1. || [[ფაილი:Houphouet-Boigny.jpg|50px]] || [[ფელიქს უფუე-ბუანი]] || [[3 გერგობათუთა]], [[1960]] || [[7 ქირსეთუთა]], [[1993]] |- |2. || [[ფაილი:Henri Konan Bédié, président du PDCI, 24 avril 2017 (cropped).jpg|67x67პქ]] || [[ჰენრი კონან ბედიე]] || [[7 ქირსეთუთა]], [[1993]] || [[24 ქირსეთუთა]], [[1999]] |- |3. || [[ფაილი:Robert Guéï.jpg|67x67პქ]] || [[რობერტ გეი]] || [[24 ქირსეთუთა]], [[1999]] || [[26 გჷმათუთა]], [[2000]] |- |4. || [[ფაილი:IC Gbagbo Motta eng 195.jpg|50px]] || [[ლორან გბაგბო]] || [[26 გჷმათუთა]], [[2000]] || [[11 პირელი]] [[2011]] |- |5. || [[ფაილი:Alassane Ouattara.jpg|50px]] || [[ალასან უატარა]] || [[4 ქირსეთუთა]], [[2010]] || ამდღარშახ |} ==რესურსეფი ინტერნეტის== * [https://web.archive.org/web/20110509031649/http://www.terra.es/personal2/monolith/coteivor.htm კოტ-დ’ივუარიშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:კოტ-დ’ივუარი]] [[კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი]] [[კატეგორია:კოტ-დ’ივუარიშ პრეზიდენტეფი|*]] gmm77twzrn96l36q9iefdqy7pxztveb 0 17342 250082 164015 2026-05-09T14:07:56Z CommonsDelinker 2867 Replacing TamilNadu_Logo.svg with [[File:Seal_of_Tamil_Nadu.svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR4|Criterion 4]]). 250082 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ადმინისტრაციული ართური |ოდაბადური ჯოხო = {{lang-ta|தமிழ் நாடு}}<br />{{lang-en|Tamil Nadu}} |მარგალური ჯოხო = ტამილნადუ |პანორამა = |შილა = |გერბი = Seal of Tamil Nadu.svg |ქიანა = ინდოეთი |ჰიმნი = |სტატუსი =[[ინდოეთიშ ადმინისტრაციული დორთუალა|შტატი]] |მიშმურს = |ფორჷნს = |ნანანოღა= [[ჩენაი]] |შხუ ნოღა = ჩენაი |შხუ ნოღეფი= [[მადურაი]], [[კოიამპუტური]], [[ტირუჩირაპალი]] |თარიღი = |მადუდე ='''გუბერნატორი''':<br />კონიჯეტი როსაია<br />'''თარი-მინისტრი''':<br />ო. პანირსელვამი |მადუდე 2 = |ედპ = |ედპ წანა= |ედპ აბანი = |ედპ აშმ = |ნინა =[[ტამილური ნინა]] |ნინეფი = |მახორობა =72 138 958<ref>[http://www.census2011.co.in/states.php List of states with Population, Sex Ratio and Literacy Census 2011<!-- დუდგაჭყაფუ ბოტის აფჷ გეძინელი -->]</ref> |ეჭარუაშ წანა =2011 |აბანი მახორობათ =7-ა |ერუანული აკოდგინალუა = |მეჭედალა =554,67 |კონფესია = |ფართობი =130 058 |აბანი ფართობით =11-ა |ფართობიშ პროცენტი = |მაქსიმალური სიმაღალა = |ოშქაშე სიმაღალა = |მინიმალური სიმაღალა = |განედი = |გრძედი = |რუკა= Tamil Nadu in India (disputed hatched).svg |ბორჯიშ ორტყაფუ= |აბრევიატურა = IN-TN |ISO = IN-TN |FIPS= |ოტელეფონე კოდი = |ოფოსტე ინდექსეფი = |ინტერნეტ-დომენი = |ოავტომობილე ონომერე შანეფი = |საიტი =http://tn.gov.in/ |კატეგორია ვიკიოწკარუეს = |პარამეტრი1 = |მიკოღანკუა = }} '''ტამილნადუ''', ვარდა '''ტამილ-ნადუ''', '''ტამილნადი''' ({{lang-ta|தமிழ் நாடு - tamiḻ nāṭu - ˈtʌmiʐˌnaːɖɯ}}; {{lang-en|Tamil Nadu}}; ზტყვზტყვ. — „ტამილეფიშ ქიანა“) — შტატი [[ინდოეთი]]შ ობჟათეშე. შტატიშ მახორობა 72 138 958 ადამიერი (7-ა აბანი ინდოეთიშ შტატეფს შქას; [[2011]] წ.). შტატიშ ნანანოღა და უდიდაში ნოღა — [[ჩენაი]] (ჸოფირი მადრასი), ინდოეთიშ სიდიდათ მაანთახა ნოღა. შტატიშ შხვა დიდი ნოღეფი — [[მადურაი]], [[კოაიმპუტური]] (კოიმბატური), [[ტირუჩირაპალი]], [[კუდალორი]], [[ტირუნელველი]], [[სალემი (ინდოეთი)|სალემი]]. == გეოგრაფია == [[ფაილი:Tamil Nadu topo deutsch mit Gebirgen.png|190px|left|thumb|შტატი ტამილნადუშ რუკა]] შტატიშ ფართობი 130 058 კმ² (11-ა აბანი). ტამილნადუ უხურგანს [[კარნატაკა]]შ, [[კერალა]]შ დო [[ანდჰრა-პრადეში]]შ შტატეფს, თანეშე - [[ინდოეთიშ მორსხუე ტერიტორიეფი|მორსხუე ტერიტორიას]] [[პუდუჩერი|პონდიშერი]] (პუდუჩერი). ბჟაეიოლშე ომძღჷ - [[ბენგალიშ ჸუჯი]]. შტტიშ შანულამი წყარმალუ — [[კავერი (წყარმალუ)|კავერი]]. შტატიშ ბჟადალი, ობჟათე დო ოორუე-ბჟადალი — ქჷნდჷრამი რე. ტამილნადუ — ინდოეთიშ აკა შტატი რე, ნამუშ ტერიტორიას იდვალუაფუ მუჭოთ [[ბჟადალი გჰატი|ბჟადალი]], თეშ [[ბჟაეიოლი გჰატი|ბჟაეიოლი გჰატეფი]]. შტატიშ ბჟაეიოლი ნორთი — ჸოფიერი რზენი რე, ოორუე ნორთი წჷმორინელიე მუჭოთ რზენამი, თეშ ქჷნდჷრამი ტერიტორიეფით. ტამილნადუშ ცენტრალური რაიონეფი ძალამი სქირე რე დო მერკე ნოლექი გჷნმურს, ვინდარო შხვა რაიონეფს. ტამილნადუშ წყარპიჯიშ ღოზიშ სიგჷრძა 910 კმ რე. [[2004]] წანას, შტატიშ წყარპიჯიშ გოხოლუაშ რაიონეფს, მუჭოთ აზიაშ მეძობელ სახენწჷფოეფქ, შანულამო დეზარალეს, [[ინდოეთიშ ოკიანე]]ს წჷმოქიმინელი [[ცუნამი]]შ გეშა. შტატის, თე მოლინეფიშ შედეგო 7 790 ადმ-შე უმოსიქ გოჭყორდჷ. რეგიონიშ კლიმატი მუკობუნელიე მუსონეფშა, ბრელი რაიონი გოლოფაშ თუდო რე. ნოლექიშ ოშქაშეწანმოწანური მუდანობა აკმადგინანს 945 მმ.-ს. == ეკონომიკა == [[ფაილი:HyundaiChennai.JPG|220px|left|thumb|''Hyundai''-იშ ქარხანა [[ჩენაი]]შ გოხოლუას]] ტამილნადუ — ინდოეთიშ მაჟირა შტატი წარმებაშ სინძალიერეშჸურე ([[მაჰარაშტრა]]შ უკული). თაშნეშე, ართ-ართი ურბანიზაფილი შტატი რე (47 %, [[2005]] წანშ ფასებათ). ქიანაშ უმენტაში შტატეფშე გოშხეებათ, საწარმეეფი ძალამი წოროთ რე გოფაჩილი შტატიშ ნთელ ტერიტორიას. ტამილნადუ — ინდოეთიშ მაჟირა შტატი რე, IT-ინდუსტრიაშ გოვითარაფაშ დონეშჸურე ([[კარნატაკა]]შ უკული), კერზოთ, ჩენაი თე მაძირაფალით ხვალე [[ბანგალორი|ბანგალორს]] კჷნასქიდუ (ინდოეთიშ უშხუაში [[IT-პარკი]], ბანგალორს, კარნატაკაშ შტატის იდვალუაფუ). თაშნეშე შანულამი გოვითარაფა ეჭოფჷ ბიოტექნოლოგიაქ (გჷშაკერძაფილო ჩენაის დო მადურაის). გოვითარაფილიე მანქანეფიშკოგაფა (შტატის გჷშმეშქუმალუაფუ ინდოეთიშ ავტომობილეფიშ 40%, უმენტაში ნორთი Hyundai-იშ კორპორაციაშ ქარხანას; 2008 წანაშე იწარმებუ უჩა მეტალურგია (ქარხანა სალემს), ენერგეტიკა ([[ატომური ელექტროგჷთაბიჯალი|აეგ]] [[კალპაკამი|კალპაკამს]], [[კუდანკულამი|კუდანკულამიშ აეგ]]); ელექტროენერგიაშ შანულამი ნორთის, მეძობელი შტატეფს მითმიოჭირინუანს. ტრადიციულო, თარი როლს ლაჸაფენს ტექსტილური (გჷშაკერძაფილო ტრიკოტაჟი) წარმება, ნამუშ შანულამი ცენტრ [[ტირუპური]] რე (კოიამპუტურიშ არხოს). გოვითარაფილი რე [[ტურიზმი]]; თარი ცენტრეფს შქასი რე — [[კანჩიპურამი]], მამალაპურამი (მაჰაბალიპურამი), ტირუჩირაპალი, კანიაკუმარი დო რამეშვარამი. პლიაჟი მარინა ჩენაის — სიგჷრძათ მაჟირა აბანს რე მოსოფელს, [[ბანგლადეში]]შ ნოღა [[კოქს-ბაზარი]]შ პლიაჟიშ უკული. == ოფუტეშ მეურნობა == [[ფაილი:Nagercoil paddy fields.jpg|220px|left|thumb|ბრინჯიშ ჭალე, კანიაკუმარიიშ ოლქის]] შტატიშ ეკონომიკას შანულამი როლი უკებჷ ოფუტეშ მეურნობას. ტამილნადუ, ინდოეთიშ ბრინჯიშ მოსალიჭჸურე მახუთა აბანს იკენს, თაქ მოჸუნა ედომუშამი ინდური ხილიშ დოხოლაფირო 10% დო ორტვინობაშ დოხოლაფირო 6%. წყარმალუ კავერიშ დელტა რჩქინელიე მუჭოთ „ობჟათე ინდოეთიშ ბრინჯიშ ფინჯალი“. ხილეფიშე დოხოლაფირო 87%, ნამუთ შტატის მოჸუნა, მანგოშა დო ბანანშა მოურს. შტატი — ბანანიშ დო პეულეფიშ უშხუაში მაწარმებელი რე, მაჟირა უშხუაში მაწარმებელი რე გეჸვენჯი ხილეფიშჸურე: მანგო, კაუჩუკი, არაქისი, ქოქოსი; ყავაშ მასუმა უშხუაში მაწარმებელი რე. შანულამი აბანი უკებჷ ჭაშანქარიშ წარმებას. გოვითარაფილიე მეჩხოლარობა, ტამილნადუ — ბჟაში ართ-ართი უშხუაში მაწარმებელი რე. ტამილნადუ — მ. ს. სვამინატჰანიშ ჸუდე რე,თი მენცარიშ, ნამუსჷთ „ინდოეთიშ წვანე რევოლუციაშ მუმა“ ჯოხონ. == ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დორთუალა == [[ფაილი:India Tamil Nadu districts numbered.svg|250px|right|thumb|ტამილნადუშ ოლქეფიа]] ტამილნადუშ შტატიშა მიშმურს 32 ოლქი: <div style="float:left; width:30%;"> * [[არიალური (ოლქი)|არიალური]] — დირსხუ [[2000]] წანას<ref name="Statoids">[http://www.statoids.com/yin.html India Districts<!-- დუდგაჭყაფუ ბოდის აფჷ გეძინელი -->]</ref> * [[ველურუ ((ოლქი)|ველურუ]] * [[ვილუპურამი (ოლქი)|ვილუპურამი]] — დირსხუ [[1993]] წანას * [[ვირუდუნაგარი (ოლქი)|ვირუდუნაგარი]] — დირსხუ [[1985]] წანას * [[დინდუკალი (ოლქი)|დინდუკალი]] — დირსხუ 1985 წანას * [[დჰარმაპური (ოლქი)|დჰარმაპური]] — დირსხუ [[1965]] წანას * [[კანჩიპურამი (ოლქი)|კანჩიპურამი]] * [[კანიაკუმარი (ოლქი)|კანიაკუმარი]] — დირსხუ [[1956]] წანას * [[კარური ((ოლქი)|კარური]] — დირსხუ [[1995]] წანას * [[კოიმბატური (ოლქი)|კოიმბატური]] * [[კრიშნაგირი (ოლქი)|კრიშნაგირი]] — დირსხუ [[2004]] წანას * [[კუდალორი (ოლქი)|კუდალორი]] * [[მადურაი (ოლქი)|მადურაი]] * [[ნაგაპატინამი (ოლქი)|ნაგაპატინამი]] — დირსხუ [[1997]] წანას * [[ნამაკალი (ოლქი)|ნამაკალი]] — დირსხუ [[1996]] წანას * [[ნილგირი (ოლქი)|ნილგირი]] </div><div style="float:left; width:30%;"> * [[პერამბალური (ოლქი)|პერამბალური]] — დირსხუ 1995 წანას * [[პუდუკოტაი (ოლქი)|პუდუკოტაი]] — დირსხუ [[1974]] წანას * [[რამანატჰაპურამი (ოლქი)|რამანატჰაპურამი]] * [[სალემი (ოლქი)|სალემი]] * [[ტანჯავური (ოლქი)|ტანჯავური]] * [[ტირულვალური (ოლქი)|ტირუვალური]] — დირსხუ [[1999]] წანას * [[ტირუვანამალაი (ოლქი)|ტირუვანამალაი]] — დირსხუ [[1989]] წანას * [[ტირუვარური (ოლქი)|ტირუვარური]] — დირსხუ 1997 წანას * [[ტირუნელველი (ოლქი)|ტირუნეველი]] * [[ტირუპური(ოლქი)|ტირუპური]] — დირსხუ [[200]] წანას * [[ტირუჩირაპალი (ოლქი)|ტირუჩირაპალი]] * [[ტუტიკორინი (ოლქი)|ტუტიკორინი]] — დირსხუ [[1986]] წანას * [[თჰენი (ოლქი)|თჰენი]] — დირსხუ 1996 წანას * [[ჩენაი (ოლქი)|ჩენაი]] * [[შივაგანგა (ოლქი)|შივაგანგა]] — დირსხუ 1985 წანას * [[იროდუ (ოლქი)|იროდუ]] — დირსხუ [[1979]] წანას</div> <br clear="all" /> == ოქინაფუეფი == [[ფაილი:800px-Vivekananda Memorial Kanyakumari.jpg|thumb|ვივეკანანდიშ მემორიალი]] [[ფაილი:Thirumalai-Nayak-Palace-Madurai.jpg|thumb|150px|ტირუმალაი ნაიაკი მაჰალი, მადურაის]] * ოხიდური ნოღა [[კანჩიპურამი]], ვითოში ოხიდათ რჩქინელი ნოღა, ნამუშ უმენტაშობა ოშქაშეოშწანურაშ ინდური არქიტექტურაშ შედევრი რე. * პალავური სახენწჷფოშ ნანანოღა [[მამალაპურამი]] (მაჰაბალიპურამი), ასეიანი ბორჯის სკულპტორეფიშ ნოღა რე. * [[მადურაი]] — ართი [[შრი მენაქშიშ ოხიდა|შრი მენაქში სუნარეშვარი]] მანდირაშ ოხიდაშ ნოღა, ნამუთ აკიგჷ ღორონთი [[შივა]]შ დო თიშ ჩილიშ [[პარვატი]]შ პატიოცემელო. * [[შრირანგამი]] — დიდი ოხიდური კომპლექსი, ღორონთი [[ვიშნუ]]შ ჯოხონობაშ, ნამუშათ მიშმურს 6 გოპურამამი კიდალა (ჭიშკარ-მინალიშ ჟინი ჸორშეფით). * [[კანიაკუმარი]] ([[კომორინი]]შ კოდე) — [[ინდოსტანი]]შ ობჟათე ძგოპი, აბანი, სოდეთ ართიანს აკმოსვარუნს [[ბენგალიშ ჸუჯი]], [[არაბეთიშ ზუღა]] დო [[ინდოეთიშ ოკიანე]]. == სქოლიო == {{სქოლიო}} == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.whatisindia.com/issues/tamilnad/index.html Tamil Nadu Portal on The Indian Analyst] {{ინდოეთიშ შტატეფი დო ტერიტორიეფი}} [[კატეგორია:ტამილნადუ|*]] og78s0xjvrozz92v2mirq8qsyz9zxoj 0 23544 250094 230059 2026-05-10T09:44:52Z Narazeni 826 250094 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Internet map 1024.jpg|thumb|450px|ინტერნეტ რშვლიშ შხვადოშხვა შარეფიშ ვიზუალიზაცია, ნამუთ გერსხუ [[2005]] წანაშ [[15 ღურთუთა]]შ მუნაჩემეფს საიტშე www.opte.org/maps. ირ ღოზ ხანტილ რე ჟირ რშვილს შქას, ნამუეფჷთ აკმოკათუნს [[IP-მიოწურაფუ]]ეფს. ღოზიშ სიგჷნძა ოძირანს რშვილეფს შქას ოკორინე ბორჯის ([[პინგი]]). რუკა წჷმარინუანას არძაშე უკულაშ 30%-იან C [[კლასობურ ადრესაცია|კლასიშ რშვილეფს]], ნამუთ მუნაჩემეფიშ აკაშაყარალო ხემიოჭირინაფუ რდჷ [[2005]] წანას. RFC 1918-შ მეჯინათ, ღოზიშ ფერ უხუჯანს თიშ აბანდვალას. გჷმირინუაფუ გეჸვენჯ ფერეფი: {| |-valign="top" |{{legend|blue|რუმე-ლენი: net, ca, us}} {{legend|green|წვანე: com, org}} |{{legend|red|ჭითა: mil, gov, edu}} {{legend|yellow|ჸვინთელი: jp, cn, tw, au, de}} |{{legend|violet|იაიაშფერი: uk, it, pl, fr}} {{legend|gold|ორქოშფერი: br, kr, nl}} {{legend|white|ჩე: უჩინებუ რე}} |} ]] '''ინტერნეტი''' ({{lang-en|Internet}}, {{lang-en|[[Internet protocol]]}}-შე — ზტზ. „რშვილეფოშქაშე პროტოკოლი“, მუნაჩემეფიშ გინოჩამაშ პირველ პროტოკოლით, ნამუქჷთ აკოკათჷ ზოხოიან კომპიუტერულ რშვილეფ მოსოფელიშ ბონდღშა, „რშვილეფიშ რშვილი“) — [[კომუნიკაციური რშვილი]] დო [[ინფორმაცია]]შ ოჩუალარო დო გინაჩამალო [[კომპიუტერული რშვილი|კომპიუტერულ რშვილეფიშ]] აკოკათელ [[მოსოფელი]]შ [[სისტემა]]. „მოსოფელიშ-რშვილი“, ართიანშა მერსხილ კომპიუტერეფიშ საარზოთ ხემიოჭირინაფუ რშვილი. ინტერნეტის, კანკალეშა უძახჷნა, უბრალოთ „რშვილს“ (The Net), ანუ რშვილეფიშ რშვილს, სოდე მახვარებუეფს, თინეფს ნებეფ ქოუღჷნა-და, შეულებჷნა არძანერ კომპიუტერშე მიღან ინფორმაცია. ინტერნეტ შანენს გლობალურ კომპიუტერულ რშვილს, ნამუთ გერსხუ [[IP]] პროტოკოლს დო პაკეტეფიშ მარშრუტიზაციას. ინტერნეტ აკმოქიმინუნს გლობალურ საინფორმაციო ოფირჩას დო წჷმარინუანს [[მოსოფელიშ ბონდღი|მოსოფელიშ ბონდღიშ]] ოსხირს. [[2023]] წანაშ დაჭყაფუს ინტერნეტ-[[მახვარებუ|მახვარებუეფიშ]] მუდანობაქ 5,16 მლრდ. ადამიერს ქემიოჭირინჷ, ნამუთ პლანეტა [[დიხაუჩა]]შ მახორობაშ 50%-შე უმოს რე. ინტერნეტიშ მობჟინუას ხე ქეშუნწყ [[3G]], [[4G]] დო [[5G]] სტანდარტიშ ფიჭურ რშვილეფიშ ინტერნეტშა ჭირინაფაქ, [[სოციალური რშვილი|სოციალურ რშვილეფიშ]] წუმოძინაქ დო [[ინტერნეტ-ტრაფიკი]]შ გაეფებაქ<ref>{{Cite web |url=https://vc.ru/marketing/596126-internet-i-socseti-v-nachale-2023-goda-glavnye-cifry-global-digital-2023 |title=ინტერნეტ დო სოცრშვილეფ 2023 წანაშ დაჭყაფუს — თარ ცირფეფ Global Digital 2023 |access-date=2023-08-27 |archive-date=2023-08-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230827100651/https://vc.ru/marketing/596126-internet-i-socseti-v-nachale-2023-goda-glavnye-cifry-global-digital-2023 |deadlink=no }}</ref><ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.lap-publishing.com/catalog/details/store/gb/book/978-3-659-81847-9/Интернет,-краткая-история-и-влияние-на-общество?search=каррыев|title=ინტერნეტი, კუნტა ისტორია დო გაულა ჯარალუაშა / 978-3-659-81847-9 / 9783659818479 / 365981847X|publisher=www.lap-publishing.com|accessdate=2016-03-01|archive-date=2016-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20160311064750/https://www.lap-publishing.com/catalog/details/store/gb/book/978-3-659-81847-9/%25D0%2598%25D0%25BD%25D1%2582%25D0%25B5%25D1%2580%25D0%25BD%25D0%25B5%25D1%2582,-%25D0%25BA%25D1%2580%25D0%25B0%25D1%2582%25D0%25BA%25D0%25B0%25D1%258F-%25D0%25B8%25D1%2581%25D1%2582%25D0%25BE%25D1%2580%25D0%25B8%25D1%258F-%25D0%25B8-%25D0%25B2%25D0%25BB%25D0%25B8%25D1%258F%25D0%25BD%25D0%25B8%25D0%25B5-%25D0%25BD%25D0%25B0-%25D0%25BE%25D0%25B1%25D1%2589%25D0%25B5%25D1%2581%25D1%2582%25D0%25B2%25D0%25BE?search=%25D0%25BA%25D0%25B0%25D1%2580%25D1%2580%25D1%258B%25D0%25B5%25D0%25B2|deadlink=no}}</ref>. ინტერნეტიშ სუპერწჷმოძინელ წუმოძინა გოთანჯილ რე თით, ნამჷ-და 2010-იან წანეფიშ მაჟირა ნორთშე, მოსოფელიშ ბონდღიქ ფაქტიურო გჷნირთუ დიხაუჩაშ რსულმაშტაბამ ინფორმაციაშ მეღებაშ, კომუნიკაციაშ დო რსხუშ კლასიკურ ხეჭკუდო. არძა „კლასიკურ“ [[მედია]]ქ — [[ტელევიზია]]ს, [[რადიო]]ს დო ბეშტურ გიშაშქუმალეფს უღჷნა რსულფუნქციურ ონლაინ-ვერსიეფი, თეშ მოხ, რე ანდა მუდანობაშ ინტერნეტ-მედია დო [[ბლოგი|ბლოგ]]-პლატფორმა. თეხანურ არძაშე პოპულარულ ინტერნეტ-რესურსეფ რე სოციალურ რშვილეფი ([[Facebook]], [[Instagram]], [[Twitter]]), მესენჯერეფი ([[WhatsApp]], [[Viber]], [[Telegram]]), თაშნეშე [[ენციკლოპედია]] [[ვიკიპედია]] დო [[ვიდეოჰოსტინგი]] [[YouTube]], ნამუქჷთ ანდა მახვარებუშო გჷნირთუ „ახალ ტელევიზიათ, „დიხაუჩაშ ტელევიზიათ“ დო თ.უ.<ref>{{Cite web|url=https://vc.ru/education/826296-top-20-kursov-po-youtube-besplatnoe-obuchenie-prodvizheniyu-v-youtube|title=ტოპ-20 კურსი YouTube-შენ + უფასო დოგურაფა YouTube-ის მუწაძინალო — გონათუა ვებ-ხასჷლას vc.ru|last=KursFinder|website=vc.ru|date=2023-09-07|access-date=2023-12-18|archive-date=2023-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20231218183709/https://vc.ru/education/826296-top-20-kursov-po-youtube-besplatnoe-obuchenie-prodvizheniyu-v-youtube|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://pakhotin.org/en/technologies/youtube/|title=YouTube: detailed review and useful lifehacks for use|lang=en-US|website=Pakhotin|date=2023-09-17|access-date=2023-12-18|archive-date=2023-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20231218183709/https://pakhotin.org/en/technologies/youtube/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|title=Is YouTube the new television?|first=Jonathan|last=Ford|url=https://www.ft.com/content/3591cb26-6abf-11e4-a038-00144feabdc0|website=Financial Times|date=2014-11-14|access-date=2023-12-18|archive-date=2023-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20231218183708/https://www.ft.com/content/3591cb26-6abf-11e4-a038-00144feabdc0|url-status=live}}</ref> == ისტორია == [[ფაილი:Stamps of Azerbaijan, 2004-683.jpg|thumb|ინტერნეტიშ 35 წანაშდუდი, 1969—2004. <small>მარკა, 2004 წ.</small>]] {{main|ინტერნეტიშ ისტორია}} პრინციპეფი, ნამუშათ აკიმიგაფუაფუ ინტერნეტი, პირველაშე გჷმორინაფილქ იჸუ [[ARPANET]]-იშ რშვილს, ნამუქჷთ გიჭყჷ [[1969]] წანას ამერიკულ სააგენტო [[DARPA]]-შ დასახელებათ. ARPANET-იშ ნახანდეფიშ გჷმორინაფათ, [[1984]] წანას, ააშ-იშ [[ერუანულ ომენცარე ფონდი]]ქ გაჭყჷ რშვილ [[NSFNET]], უნივერსიტეტეფ დო გჷმაკოროცხალ ცენტრეფს შქას რსხუშოთ. კილერ ARPANET-შე გინორთი, NSFNET-შა მერსხუაფა ძალამ დუდიშულ რდჷ დო [[1992]] წანაშო თის ქემიარსხჷ 7500 მორჩილ რშვილქ, თინეფს შქას 2500 ააშ-იშ გალეშე. NSFNET-შ თარ რშვილიშ [[კომერციალიზაცია|კომერციულ]] გჷმორინაფაშო გინოჩამაქ გაჭყჷ თეხანურ ინტერნეტი. === კონცეფციაშ შემუშება === გინაფეფიშ უწაიათ გინოჩამაშ მალობათ პირველ ორკვიალე პროგრამას დუდენდჷ [[ჯოზეფ ლიკლაიდერი|ჯოზეფ ლიკლაიდერი]], ნამუქჷთ 1962 წანას გჷმაბჟინუ ნახანდ „Galactic Network“. ლიკლაიდერიშ ჭყოლოფუათ გუმორჩქინდჷ კომპიუტერულ რშვილიშ პირველ დეტალურო დამუშებულ კონცეფციაქ. თე იდეა გამანგარებულ რდჷ [[ლეონარდ კლეინროკი]]შ ნახანდეფით მუნაჩემეფიშ გინოჩამაშო პაკეტეფიშ კომუტაციაშ თეორიაშ სფეროს (1961—1964). 1962 წანას [[პოლ ბერანი|პოლ ბერანიქ]] [[RAND Corporation]]-შე გახაზირჷ მოშინება „On Distributed Communication Networks“. თიქ წჷმარინუ დეცენტრალიზებულ სისტემაშ გჷმორინაფაშ იდეა, სოდეთ არძა კომპიუტერ რშვილ წორწონებამ იჸუაფუდჷ დო სისტემა მუშობას გაგჷნძორენდუ თი შვანსჷთ, თიშ ნორთ აკირცუაფუდჷ-და. თეთ გინმოჭყორდუდჷ ჟირ შანულამ ეშაჩინებუ — სისტემაშ მუშობაშმოღელობაშ უნარღელჸუა დო [[მუნაჩემეფი|მუნაჩემეფიშ]] უკურციმუობა, ანდანე ინფორმაცია ართიანშე მოჩილათირ კომპიუტერეფს იჩუალუაფუდჷ. გინაფეფიშ გინოჩამა მერზიებულ რდჷ ცირფულ დო ვართ ანალოგურ ფორმატის. კინე მუ გინაფა დორთელედჷკო ოკო ჭიჭე ნორთეფო — „პაკეტეფო“ (packets), დო გინოჩამელედკო ოკო ართბორჯულო ედომუშამ რშვილს. დანიშულობაშ აბანს თე დისკრეტულ პაკეტეფშე გინაფა ხეახალშო „აკმიკათუდჷ“. 1967 წანას [[ლორენს რობერტსი|ლარრი რობერტსიქ]] წჷმარინუ ARPA-შ კომპიუტერეფიშ ართიანწკჷმა მებუნაფაშ იდეა. ქიდიჭყჷ მუშობა პირველ ინტერნეტ-რშვილიშ, ARPANet-იშ გოჭყაფაშო. პარალელურო ინგლისის [[დონალდ დევისი|დონალდ დევისიქ]] დამუშუ რშვილიშ კონცეფცია დო მიშეღჷ ჸოფურ დეტალი — კომპიუტერულ ნოსქვეფ ხვალე მუნაჩემეფს ოკო ვეგინოჩამანდესკონ, ვარინ ოკო გინორთელედესკო „მათანგალეფო“ შხვადოშხვა კომპიუტერულ სისტემეფშო დო ნინეფშო. ზუსტას დევისის ორხველჷ ტერმინ „პაკეტი“ ფაილეფიშ თი ფრაგმენტეფიშ ეიოშანალო, ნამუეფჷთ მოზოგ-მოზოგო იჯღონუაფუ. პირველ რშვილიშ აკაგაფალო სპეციალურ რსხუე კაბელ გაბუნეს [[კალიფორნიაშ უნივერსიტეტ ლოს-ანჯელესის|კალიფორნიაშ უნივერსიტეტიშ (UCLA)]], [[სტენფორდიშ ორკვიალე ინსტიტუტი|სტენფორდიშ ორკვიალე ინსტიტუტიშ (SRI)]], [[კალიფორნიაშ უნივერსიტეტ სანტა-ბარბარას|კალიფორნიაშ უნივერსიტეტიშ (UCSB)]] დო [[იუტაშ შტატიშ უნივერსიტეტი|იუტაშ უნივერსიტეტიშ]] შქას. [[ფრენკ ჰარტი|ფრენკ ჰარტიშ]] ბუნაქ BBN-შე ქიდიჭყჷ ARPANET-იშ ორგანიზაციაშ ტექნიკურ პრობლემეფიშ გიშაკვანწუა<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|url=https://ridero.ru/books/hroniki_itrevolyucii/|title=Хроники ИТ-революции - Батыр Каррыев - Ridero|publisher=ridero.ru|accessdate=2016-03-01|archive-date=2017-07-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20170720101425/https://ridero.ru/books/hroniki_itrevolyucii/|deadlink=no}}</ref>. === ARPANET (1969 - 1990) === <!--Разработка такой сети была поручена [[Калифорнийский университет|Калифорнийскому университету]] в [[Лос-Анджелес]]е, [[Стэнфордский университет|Стэнфордскому исследовательскому центру]], [[Университет Юты|Университету Юты]] и [[Университет штата Калифорния|Университету штата Калифорния]] в [[Санта-Барбара (Калифорния)|Санта-Барбаре]]. Компьютерная сеть была названа ''[[ARPANET]]'' ({{lang-en|Advanced Research Projects Agency Network}}), и в [[1969 год]]у в рамках проекта сеть объединила четыре указанных научных учреждения. Все работы финансировались Министерством обороны США. Затем сеть ARPANET начала активно расти и развиваться, её начали использовать учёные из разных областей науки. Первый сервер ARPANET был установлен [[2 сентября]] [[1969 год]]а в Калифорнийском университете (Лос-Анджелес). [[Компьютер]] Honeywell DDP-516 имел 24 Кб [[оперативная память|оперативной памяти]]<ref>{{Cite web |url=http://www.zakon.org/robert/internet/timeline/ |title=Hobbes' Internet Timeline 10.1 by Robert H’obbes' Zakon |access-date=2005-06-27 |archive-date=2009-05-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090505235502/http://www.zakon.org/robert/internet/timeline/ |deadlink=no }}</ref>. [[29 октября]] 1969 года в 21:00 между двумя первыми узлами сети ARPANET, находившимися на расстоянии в 640 км — в Калифорнийском университете Лос-Анджелеса (UCLA) и в Стэнфордском исследовательском институте (SRI) — провели сеанс связи. Чарли Клайн (Charley Kline) пытался выполнить удалённое подключение из Лос-Анджелеса к компьютеру в Стэнфорде. Успешную передачу каждого введённого символа его коллега Билл Дювалль (Bill Duvall) из Стэнфорда подтверждал по [[телефон]]у. В первый раз удалось отправить всего два символа «LO» (изначально предполагалось передать «LOG») после чего сеть перестала функционировать. LOG должно было быть словом LOGIN (команда входа в систему). В рабочее состояние систему вернули уже к 22:30, и следующая попытка оказалась успешной. Именно эту дату можно считать днём рождения интернета<ref>{{cite web |author = Денис Борн. |date = 2009-10-30 |url = http://www.3dnews.ru/news/internetu_40_let_kak_vssh_nachinalos/ |title = Интернету — 40 лет. Как всё начиналось… |publisher = [[3DNews]] |accessdate = 2009-12-02 |archive-date = 2011-08-18 |archive-url = https://web.archive.org/web/20110818202356/http://www.3dnews.ru/news/internetu_40_let_kak_vssh_nachinalos/ |deadlink = yes }}</ref>. К 1971 году была разработана первая [[Компьютерная программа|программа]] для отправки [[Электронная почта|электронной почты]] по сети. Эта программа сразу стала популярна среди пользователей сети. В 1973 году к сети были подключены через [[трансатлантический телефонный кабель]] первые иностранные организации из [[Великобритания|Великобритании]] и [[Норвегия|Норвегии]], сеть стала международной. В 1970-х годах сеть в основном использовалась для пересылки электронной почты, тогда же появились первые [[Рассылка электронной почты|списки почтовой рассылки]], [[Группа новостей|новостные группы]] и [[BBS|доски объявлений]]. Однако в то время сеть ещё не могла легко взаимодействовать с другими сетями, построенными на других технических стандартах. К концу 1970-х годов начали бурно развиваться протоколы передачи данных, которые были стандартизированы в 1982—1983 годах. Активную роль в разработке и стандартизации сетевых протоколов играл [[Постел, Джонатан Брюс|Джон Постел]]. 1 января 1983 года сеть ARPANET перешла с протокола [[Network Control Protocol|NCP]] на [[TCP/IP]], который успешно применяется до сих пор для объединения («наслоения») сетей. Именно в 1983 году термин «интернет» закрепился за сетью ARPANET{{нет АИ|3|04|2021}}. В 1984 году была разработана система [[Доменное имя|доменных имён]] ({{lang-en|Domain Name System, [[DNS]]}}). [[ფაილი:Ключевые уровни интернета.png|thumb|Key layers of the Internet|400px|right|Стремительное развитие Интернета]]--> === NSFNet (1984 - 1995) === <!--В 1984 году у сети [[ARPANET]] появился серьёзный соперник: [[Национальный научный фонд]] США (NSF) основал обширную межуниверситетскую сеть [[NSFNet]] ({{lang-en|National Science Foundation Network}}), которая была составлена из более мелких сетей (включая известные тогда сети [[Usenet]] и [[Bitnet]]) и имела гораздо бо́льшую пропускную способность, чем [[ARPANET]]. К этой сети за год подключились около 10 тыс. компьютеров, название «интернет» начало плавно переходить к ''NSFNet''. В [[1988 год]]у был разработан протокол Internet Relay Chat ([[IRC]]), благодаря чему в интернете стало возможно общение в реальном времени ([[Чат (программа)|чат]]). В [[1989 год]]у в [[Европа|Европе]], в стенах [[ЦЕРН|Европейского совета по ядерным исследованиям]] (ЦЕРН) родилась концепция Всемирной паутины. Её предложил знаменитый британский учёный [[Бернерс-Ли, Тим|Тим Бернерс-Ли]]. Он же в течение двух лет разработал протокол [[HTTP]], язык [[HTML]] и идентификаторы [[URI]]. Соавтор Тима Бернерса-Ли по формулировке целей и задач проекта [[World Wide Web]] в ЦЕРН, бельгийский исследователь [[Кайо, Роберт|Роберт Кайо]], разъяснял позднее его понимание истоков этого проекта: {{начало цитаты}} История всех великих изобретений, как это давно и хорошо известно, базируется на большом числе им предшествующих. В случае Всемирной паутины (WWW) следовало бы в этом контексте, видимо, отметить по крайней мере два важнейших для успеха проекта пути развития и накопления знаний и технологий: 1) история развития систем типа гипертекста …; 2) Интернет-протокол, который, собственно, и сделал всемирную сеть компьютеров наблюдаемой реальностью. {{конец цитаты|источник=Из речи на открытии Европейского отделения W3 Консорциума. Париж. Ноябрь 1995<ref name="WWW">{{Cite web |url=http://www.netvalley.com/library/book2004_w051411/road2.htm |title=…путь развития Web-технологий |access-date=2011-06-06 |archive-date=2011-05-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110520214558/http://www.netvalley.com/library/book2004_w051411/road2.htm |deadlink=no }}</ref>.}} В [[1990 год]]у сеть [[ARPANET]] прекратила своё существование, полностью проиграв конкуренцию [[NSFNet]]. В том же году было зафиксировано первое подключение к интернету по телефонной линии (т. н. «дозво́н», {{lang-en|dialup access}}).--> === მოსოფელიშ ბონდღი (1991 - ასეშა) === <!--В [[1991 год]]у [[Всемирная паутина]] стала общедоступна в интернете, а в [[1993 год]]у появился знаменитый [[веб-браузер]] [[NCSA Mosaic]]. Всемирная паутина набирала популярность. {{начало цитаты}} Можно считать, что существуют две ясно различимые эры в истории Web: [до браузера Mosaic] Марка Андриссена и после. Именно сочетание веб-протокола от Тима Бернерс-Ли, который обеспечивал коммуникацию, и браузера (Mosaic) от Марка Андриссена, который предоставил функционально совершенный пользовательский интерфейс, создало условия для наблюдаемого взрыва (интереса к Веб). За первые 24 месяца, истекшие после появления браузера Мosaic, Web прошёл стадию от полной неизвестности (за пределами считанного числа людей внутри узкой группы учёных и специалистов лишь одного мало кому известного профиля деятельности) до полной и абсолютно везде в мире его распространённости. {{конец цитаты|источник=A Brief History of Cyberspace, Mark Pesce, ZDNet, 15 октября 1995<ref name="Mosaic">{{Cite web |url=http://www.wdigest.ru/next.htm |title=Web как «следующий шаг» революции персональных компьютеров |access-date=2011-01-21 |archive-date=2011-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110613150722/http://www.wdigest.ru/next.htm |deadlink=no }}</ref>}} В [[1995 год]]у [[NSFNet]] вернулась к роли исследовательской сети, [[Маршрутизатор|маршрутизацией]] всего [[Сетевой трафик|трафика]] интернета теперь занимались сетевые [[Интернет-провайдер|провайдеры]], а не [[суперкомпьютер]]ы Национального научного фонда. В том же 1995 году Всемирная паутина стала основным поставщиком информации в интернете, обогнав по трафику протокол пересылки [[файл]]ов [[FTP]]. Был образован [[Консорциум Всемирной паутины]] (W3C). Можно сказать, что Всемирная паутина преобразила интернет и создала его современный облик. С [[1996 год]]а Всемирная паутина почти полностью подменяет собой понятие «интернет». В [[1990-е годы]] интернет объединил в себе большинство существовавших тогда сетей (хотя некоторые, как [[Фидонет]], остались обособленными). Объединение выглядело привлекательным благодаря отсутствию единого руководства, а также благодаря открытости технических стандартов интернета, что делало сети независимыми от [[бизнес]]а и конкретных компаний. К [[1997 год]]у в интернете насчитывалось уже около 10 млн компьютеров, было зарегистрировано более 1 млн доменных имён. Интернет стал очень популярным средством для обмена информацией. В настоящее время подключиться к интернету можно через [[Спутник связи|спутники связи]], [[радио]]<nowiki/>каналы, кабельное [[телевидение]], [[телефон]], сотовую связь, специальные оптико-волоконные линии или электропровода. Всемирная сеть стала неотъемлемой частью жизни в [[Развитые страны|развитых]] и [[Развивающаяся страна|развивающихся странах]]. В течение пяти лет Интернет достиг [[Аудитория сайта|аудитории]] свыше 50 миллионов пользователей. Другим средствам коммуникации требовалось гораздо больше времени для достижения такой популярности<ref>{{cite web|url=https://old.computerra.ru/1999/287/195172/|title=Новое лицо аукциона|accessdate=2021-11-13|date=1999-03-02|publisher=Компьютерра–Онлайн|archive-date=2021-11-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20211113050229/https://old.computerra.ru/1999/287/195172/|deadlink=no}}</ref>: {| class="standard" !Информационная среда || Время, лет |- !Радио |align="right"|38 |- !Телевидение |align="right"|13 |- !Кабельное телевидение |align="right"|10 |- !Интернет |align="right"|5 |} С [[22 января]] [[2010 год]]а прямой доступ в интернет получил экипаж [[Международная космическая станция|Международной космической станции]]<ref>{{Cite web |url=http://lenta.ru/news/2010/01/22/connect/ |title=Экипаж МКС получил прямой доступ к интернету |access-date=2010-01-24 |archive-date=2010-03-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100308031533/http://lenta.ru/news/2010/01/22/connect/ |deadlink=no }}</ref>. В сентябре 2017 года [[Организация Объединённых Наций|ООН]] сообщила о том, что доступ к интернету имеют около половины (48 %) населения Земли. При этом с 2010 года количество интернет-пользователей увеличилось на 1,5 млрд человек<ref>{{Cite web|url=http://runews24.ru/internet/19/09/2017/45b9dff046908e9f5a4a53d7ac523083|title=ООН: 52% населения Земли недоступен интернет|author=|website=RuNews24.ru|date=2017-09-19|publisher=|access-date=2017-09-19|archive-date=2017-09-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170919132121/http://runews24.ru/internet/19/09/2017/45b9dff046908e9f5a4a53d7ac523083|deadlink=no}}</ref>. Согласно ежегодному исследованию цифрового качества жизни в разных странах, проводимому специалистами компании ''Surfshark'', наиболее доступным в 2022 году оказался интернет в Израиле и Армении. Россия также вошла в десятку лучших, расположившись на шестой строчке рейтинга. Основным фактором при оценке стало соотношение самых дешёвых тарифов для [[Широкополосный доступ в Интернет|широкополосного]] фиксированного и мобильного интернета и средней почасовой зарплаты в стране<ref>{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/5569223|title=Наиболее доступный интернет в Израиле, наименее — в Кот-д`Ивуаре|website=kommersant.ru|date=2022-09-17|publisher=«Коммерсантъ»|access-date=2022-09-18|archive-date=2022-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20220918125856/https://www.kommersant.ru/doc/5569223|deadlink=no}}</ref>.--> <!--=== Предсказания появления === * Русский писатель, философ и общественный деятель [[XIX век]]а [[Владимир Одоевский]] в незаконченном утопическом романе «[[4338-й год]]», написанном в [[1837 год]]у, похоже, первым предсказал появление современных [[блог]]ов и интернета: в тексте романа есть строки: «между знакомыми домами устроены магнетические [[телеграф]]ы, посредством которых живущие на далёком расстоянии общаются друг с другом». * Идею применения электрической информационной связи для целей бизнеса упоминал в [[1908 год]]у [[Никола Тесла]]<ref>{{cite web|url=http://www.tfcbooks.com/tesla/1908-00-00.htm|title="The Future of the Wireless Art" by Walter W. Massie & Charles R. Underhill|accessdate=2009-10-04|lang=en|date=1908|publisher=Wireless Telegraphy and Telephony|archiveurl=https://www.webcitation.org/616KtCSN3?url=http://www.tfcbooks.com/tesla/1908-00-00.htm|archivedate=2011-08-21}}</ref>: {{цитата| Когда проект будет завершён, бизнесмен в Нью-Йорке сможет диктовать указания, и они будут немедленно появляться в его офисе в Лондоне или любом другом месте. Он сможет со своего рабочего места позвонить любому абоненту на планете, не меняя существующего оборудования. Дешёвое устройство, по размерам не больше, чем часы, позволит его обладателю слушать на воде и суше музыку, песни, речи политиков, учёных, проповеди священников, доставляемые на большие расстояния. Таким же образом любое изображение, символ, рисунок, текст могут быть переданы из одного места в другое. Миллионы таких устройств могут управляться единственной станцией. <!--И, самое главное, что всё это будет передаваться без проводов…--> <!--More important than all of this, however, will be the transmission of power, without wires…--> <!--Однако, важнее всего этого станет беспроводная передача энергии...--> <!--{{oq|en| As soon as completed, it will be possible for a business man in New York to dictate instructions, and have them instantly appear in type at his office in London or elsewhere. He will be able to call up, from his desk, and talk to any telephone subscriber on the globe, without any change whatever in the existing equipment. An inexpensive instrument, not bigger than a watch, will enable its bearer to hear anywhere, on sea or land, music or song, the speech of a political leader, the address of an eminent man of science, or the sermon of an eloquent clergyman, delivered in some other place, however distant. In the same manner any picture, character, drawing, or print can be transferred from one to another place. Millions of such instruments can be operated from but one plant of this kind. More important than all of this, however, will be the transmission of power, without wires…}} }}--> <!--* Английский писатель [[Эдвард Морган Форстер]] в [[Фантастика|фантастической]] повести-[[Антиутопия|антиутопии]] «[[Машина останавливается]]» (1909) изобразил всемирную автоматическую систему, обслуживающую человечество. Люди становятся полностью зависимы от неё, постепенно деградируют физически и живут почти безвылазно и одиноко в своих квартирах-сотах, общаясь только виртуально. Система даёт сбой и останавливается, все погибают. Предсказана будущая для тогдашнего времени проблема, связанная с интернетом — далеко зашедшая [[интернет-зависимость]]<ref>{{Cite web|url=http://h.ua/story/247606/|title=Эй, там, за монитором!|author=|website=|date=|publisher=|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170401184308/http://h.ua/story/247606|archivedate=2017-04-01|accessdate=2011-10-07}}</ref>. * В рассказе [[Лейнстер, Мюррей|Мюррея Лейнстера]] «[[Логический компьютер по имени Джо]]» (1946) описана мировая сеть, объединяющая «логиков» (компьютеры), которые подключаются и получают информацию от всех сервисов (банковских, авиарейсы, рецепты и пр.), показывают видео (в том числе и [[Видео по требованию|на заказ]]) и многое другое. Главный герой — бракованный логик Джо <!-- по заданию пользователей ищет в сети людей, рецепты изготовления бомбы на дому и т. п--> <!--— в итоге становится [[Искусственный интеллект|ИИ]].--> <!--* Многие писатели-фантасты описывали большие общенациональные или общепланетные компьютеры, которые можно назвать прообразом современных интернет-серверов. Среди них [[Мультивак]] (1955—1979), придуманный [[Айзек Азимов|Айзеком Азимовым]], Большой Всепланетный Информаторий (1970—80-е годы) [[братья Стругацкие|братьев Стругацких]], Большая Академическая Машина в романе «[[Люди как боги (Снегов)|Люди как боги]]» (1966) [[Снегов, Сергей Александрович|Сергея Снегова]]<ref>{{cite web|url=http://www.mobimag.ru/Articles/1376/Pochemu_fantasty_ne_predskazali_internet_i_sotovuyu_svyaz.htm|title=Почему фантасты не предсказали интернет и сотовую связь?|accessdate=2009-10-04|date=2007-01|publisher=Сайт журнала Mobi|archiveurl=https://www.webcitation.org/616KtiH9j?url=http://www.mobimag.ru/Articles/1376/Pochemu_fantasty_ne_predskazali_internet_i_sotovuyu_svyaz.htm|archivedate=2011-08-21}}</ref>. В этих случаях писатели-фантасты отталкивались от современных им [[мэйнфрейм]]ов, увеличивая их масштабы. * В [[1974 год]]у [[Сахаров, Андрей Дмитриевич|Андрей Сахаров]] писал в своей работе «Мир через полвека»<ref>''А. Д. Сахаров'' [http://www.sakharov-archive.ru/Raboty/Rabot_31.html «Мир через полвека»] {{Wayback|url=http://www.sakharov-archive.ru/Raboty/Rabot_31.html |date=20110606105515 }}</ref>: {{ციტატა|В перспективе, быть может, поздней, чем через 50 лет, я предполагаю создание ''всемирной информационной системы'' (ВИС), которая сделает доступным для каждого в любую минуту содержание любой книги, когда-либо и где-либо опубликованной, содержание любой статьи, получение любой справки. ВИС должна включать индивидуальные миниатюрные [[Модем|запросные приёмники-передатчики]], [[Сервер (аппаратное обеспечение)|диспетчерские пункты]], управляющие потоками информации, каналы связи, включающие тысячи искусственных [[Спутниковая связь|спутников связи]], [[Кабельный модем|кабельные]] и [[Оптоволоконная связь|лазерные]] линии. Даже частичное осуществление ВИС окажет глубокое воздействие на жизнь каждого человека, на его досуг, на его интеллектуальное и художественное развитие. В отличие от [[Телевидение|телевизора]], который является главным источником информации многих современников, ВИС будет предоставлять каждому максимальную свободу в выборе информации и требовать индивидуальной активности.}}--> === პერსპექტივეფი === <!--Подобно тому, как коммерческие [[интернет-провайдер]]ы соединяются посредством [[Точка обмена интернет-трафиком|точек обмена трафиком]], исследовательские сети объединяются в свои подсети, такие как: * [[National LambdaRail]]; * [[Абилин (компьютерная сеть)|Abilene Network]]; * [[GEANT]]; * [[GLORIAD]]. В [[Россия|России]] наиболее известен проект «А́билин» ({{lang-en|Abilene Network}}) — высокоскоростная экспериментальная сеть, созданная и поддерживаемая американским консорциумом «[[Интернет 2]]» ({{lang-en|Internet2}}). Сам консорциум является некоммерческой организацией и занимается разработкой передовых [[Компьютерная программа|приложений]] и сетевых [[технология|технологий]]. Его сеть Абилин уже объединяет более 230 американских университетов, научных центров и других учреждений. Особенностью сети Абилин является высокая скорость передачи данных, теоретически она может достигать 200 Гбит/с. Дальнейшее совершенствование общедоступной сети интернет многие связывают со внедрением концепции [[семантическая паутина|семантической паутины]], что позволило бы людям и компьютерам более эффективно взаимодействовать в процессе создания, [[Классификация|классификации]] и обработки информации.--> == რესურსეფ ინტერნეტის == http://www.internetworldstats.com/asia/ge.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100207204627/http://www.internetworldstats.com/asia/ge.htm |date=2010-02-07 }}<br /> http://www.internetworldstats.com/stats3.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120130233733/http://www.internetworldstats.com/stats3.htm |date=2012-01-30 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{მერკე}} [[კატეგორია:ინტერნეტი]] [[კატეგორია:რშვილურ ჟარგონეფი]] 66upiz8wugete1dwtrzy2pvc776ari2 250095 250094 2026-05-10T09:50:07Z Narazeni 826 /* კონცეფციაშ შემუშება */ 250095 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Internet map 1024.jpg|thumb|450px|ინტერნეტ რშვლიშ შხვადოშხვა შარეფიშ ვიზუალიზაცია, ნამუთ გერსხუ [[2005]] წანაშ [[15 ღურთუთა]]შ მუნაჩემეფს საიტშე www.opte.org/maps. ირ ღოზ ხანტილ რე ჟირ რშვილს შქას, ნამუეფჷთ აკმოკათუნს [[IP-მიოწურაფუ]]ეფს. ღოზიშ სიგჷნძა ოძირანს რშვილეფს შქას ოკორინე ბორჯის ([[პინგი]]). რუკა წჷმარინუანას არძაშე უკულაშ 30%-იან C [[კლასობურ ადრესაცია|კლასიშ რშვილეფს]], ნამუთ მუნაჩემეფიშ აკაშაყარალო ხემიოჭირინაფუ რდჷ [[2005]] წანას. RFC 1918-შ მეჯინათ, ღოზიშ ფერ უხუჯანს თიშ აბანდვალას. გჷმირინუაფუ გეჸვენჯ ფერეფი: {| |-valign="top" |{{legend|blue|რუმე-ლენი: net, ca, us}} {{legend|green|წვანე: com, org}} |{{legend|red|ჭითა: mil, gov, edu}} {{legend|yellow|ჸვინთელი: jp, cn, tw, au, de}} |{{legend|violet|იაიაშფერი: uk, it, pl, fr}} {{legend|gold|ორქოშფერი: br, kr, nl}} {{legend|white|ჩე: უჩინებუ რე}} |} ]] '''ინტერნეტი''' ({{lang-en|Internet}}, {{lang-en|[[Internet protocol]]}}-შე — ზტზ. „რშვილეფოშქაშე პროტოკოლი“, მუნაჩემეფიშ გინოჩამაშ პირველ პროტოკოლით, ნამუქჷთ აკოკათჷ ზოხოიან კომპიუტერულ რშვილეფ მოსოფელიშ ბონდღშა, „რშვილეფიშ რშვილი“) — [[კომუნიკაციური რშვილი]] დო [[ინფორმაცია]]შ ოჩუალარო დო გინაჩამალო [[კომპიუტერული რშვილი|კომპიუტერულ რშვილეფიშ]] აკოკათელ [[მოსოფელი]]შ [[სისტემა]]. „მოსოფელიშ-რშვილი“, ართიანშა მერსხილ კომპიუტერეფიშ საარზოთ ხემიოჭირინაფუ რშვილი. ინტერნეტის, კანკალეშა უძახჷნა, უბრალოთ „რშვილს“ (The Net), ანუ რშვილეფიშ რშვილს, სოდე მახვარებუეფს, თინეფს ნებეფ ქოუღჷნა-და, შეულებჷნა არძანერ კომპიუტერშე მიღან ინფორმაცია. ინტერნეტ შანენს გლობალურ კომპიუტერულ რშვილს, ნამუთ გერსხუ [[IP]] პროტოკოლს დო პაკეტეფიშ მარშრუტიზაციას. ინტერნეტ აკმოქიმინუნს გლობალურ საინფორმაციო ოფირჩას დო წჷმარინუანს [[მოსოფელიშ ბონდღი|მოსოფელიშ ბონდღიშ]] ოსხირს. [[2023]] წანაშ დაჭყაფუს ინტერნეტ-[[მახვარებუ|მახვარებუეფიშ]] მუდანობაქ 5,16 მლრდ. ადამიერს ქემიოჭირინჷ, ნამუთ პლანეტა [[დიხაუჩა]]შ მახორობაშ 50%-შე უმოს რე. ინტერნეტიშ მობჟინუას ხე ქეშუნწყ [[3G]], [[4G]] დო [[5G]] სტანდარტიშ ფიჭურ რშვილეფიშ ინტერნეტშა ჭირინაფაქ, [[სოციალური რშვილი|სოციალურ რშვილეფიშ]] წუმოძინაქ დო [[ინტერნეტ-ტრაფიკი]]შ გაეფებაქ<ref>{{Cite web |url=https://vc.ru/marketing/596126-internet-i-socseti-v-nachale-2023-goda-glavnye-cifry-global-digital-2023 |title=ინტერნეტ დო სოცრშვილეფ 2023 წანაშ დაჭყაფუს — თარ ცირფეფ Global Digital 2023 |access-date=2023-08-27 |archive-date=2023-08-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230827100651/https://vc.ru/marketing/596126-internet-i-socseti-v-nachale-2023-goda-glavnye-cifry-global-digital-2023 |deadlink=no }}</ref><ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.lap-publishing.com/catalog/details/store/gb/book/978-3-659-81847-9/Интернет,-краткая-история-и-влияние-на-общество?search=каррыев|title=ინტერნეტი, კუნტა ისტორია დო გაულა ჯარალუაშა / 978-3-659-81847-9 / 9783659818479 / 365981847X|publisher=www.lap-publishing.com|accessdate=2016-03-01|archive-date=2016-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20160311064750/https://www.lap-publishing.com/catalog/details/store/gb/book/978-3-659-81847-9/%25D0%2598%25D0%25BD%25D1%2582%25D0%25B5%25D1%2580%25D0%25BD%25D0%25B5%25D1%2582,-%25D0%25BA%25D1%2580%25D0%25B0%25D1%2582%25D0%25BA%25D0%25B0%25D1%258F-%25D0%25B8%25D1%2581%25D1%2582%25D0%25BE%25D1%2580%25D0%25B8%25D1%258F-%25D0%25B8-%25D0%25B2%25D0%25BB%25D0%25B8%25D1%258F%25D0%25BD%25D0%25B8%25D0%25B5-%25D0%25BD%25D0%25B0-%25D0%25BE%25D0%25B1%25D1%2589%25D0%25B5%25D1%2581%25D1%2582%25D0%25B2%25D0%25BE?search=%25D0%25BA%25D0%25B0%25D1%2580%25D1%2580%25D1%258B%25D0%25B5%25D0%25B2|deadlink=no}}</ref>. ინტერნეტიშ სუპერწჷმოძინელ წუმოძინა გოთანჯილ რე თით, ნამჷ-და 2010-იან წანეფიშ მაჟირა ნორთშე, მოსოფელიშ ბონდღიქ ფაქტიურო გჷნირთუ დიხაუჩაშ რსულმაშტაბამ ინფორმაციაშ მეღებაშ, კომუნიკაციაშ დო რსხუშ კლასიკურ ხეჭკუდო. არძა „კლასიკურ“ [[მედია]]ქ — [[ტელევიზია]]ს, [[რადიო]]ს დო ბეშტურ გიშაშქუმალეფს უღჷნა რსულფუნქციურ ონლაინ-ვერსიეფი, თეშ მოხ, რე ანდა მუდანობაშ ინტერნეტ-მედია დო [[ბლოგი|ბლოგ]]-პლატფორმა. თეხანურ არძაშე პოპულარულ ინტერნეტ-რესურსეფ რე სოციალურ რშვილეფი ([[Facebook]], [[Instagram]], [[Twitter]]), მესენჯერეფი ([[WhatsApp]], [[Viber]], [[Telegram]]), თაშნეშე [[ენციკლოპედია]] [[ვიკიპედია]] დო [[ვიდეოჰოსტინგი]] [[YouTube]], ნამუქჷთ ანდა მახვარებუშო გჷნირთუ „ახალ ტელევიზიათ, „დიხაუჩაშ ტელევიზიათ“ დო თ.უ.<ref>{{Cite web|url=https://vc.ru/education/826296-top-20-kursov-po-youtube-besplatnoe-obuchenie-prodvizheniyu-v-youtube|title=ტოპ-20 კურსი YouTube-შენ + უფასო დოგურაფა YouTube-ის მუწაძინალო — გონათუა ვებ-ხასჷლას vc.ru|last=KursFinder|website=vc.ru|date=2023-09-07|access-date=2023-12-18|archive-date=2023-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20231218183709/https://vc.ru/education/826296-top-20-kursov-po-youtube-besplatnoe-obuchenie-prodvizheniyu-v-youtube|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://pakhotin.org/en/technologies/youtube/|title=YouTube: detailed review and useful lifehacks for use|lang=en-US|website=Pakhotin|date=2023-09-17|access-date=2023-12-18|archive-date=2023-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20231218183709/https://pakhotin.org/en/technologies/youtube/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|title=Is YouTube the new television?|first=Jonathan|last=Ford|url=https://www.ft.com/content/3591cb26-6abf-11e4-a038-00144feabdc0|website=Financial Times|date=2014-11-14|access-date=2023-12-18|archive-date=2023-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20231218183708/https://www.ft.com/content/3591cb26-6abf-11e4-a038-00144feabdc0|url-status=live}}</ref> == ისტორია == [[ფაილი:Stamps of Azerbaijan, 2004-683.jpg|thumb|ინტერნეტიშ 35 წანაშდუდი, 1969—2004. <small>მარკა, 2004 წ.</small>]] {{main|ინტერნეტიშ ისტორია}} პრინციპეფი, ნამუშათ აკიმიგაფუაფუ ინტერნეტი, პირველაშე გჷმორინაფილქ იჸუ [[ARPANET]]-იშ რშვილს, ნამუქჷთ გიჭყჷ [[1969]] წანას ამერიკულ სააგენტო [[DARPA]]-შ დასახელებათ. ARPANET-იშ ნახანდეფიშ გჷმორინაფათ, [[1984]] წანას, ააშ-იშ [[ერუანულ ომენცარე ფონდი]]ქ გაჭყჷ რშვილ [[NSFNET]], უნივერსიტეტეფ დო გჷმაკოროცხალ ცენტრეფს შქას რსხუშოთ. კილერ ARPANET-შე გინორთი, NSFNET-შა მერსხუაფა ძალამ დუდიშულ რდჷ დო [[1992]] წანაშო თის ქემიარსხჷ 7500 მორჩილ რშვილქ, თინეფს შქას 2500 ააშ-იშ გალეშე. NSFNET-შ თარ რშვილიშ [[კომერციალიზაცია|კომერციულ]] გჷმორინაფაშო გინოჩამაქ გაჭყჷ თეხანურ ინტერნეტი. === კონცეფციაშ შემუშება === გინაფეფიშ უწაიათ გინოჩამაშ მალობათ პირველ ორკვიალე პროგრამას დუდენდჷ [[ჯოზეფ ლიკლაიდერი|ჯოზეფ ლიკლაიდერი]], ნამუქჷთ 1962 წანას გჷმაბჟინუ ნახანდ „Galactic Network“. ლიკლაიდერიშ ჭყოლოფუათ გუმორჩქინდჷ კომპიუტერულ რშვილიშ პირველ დეტალურო დამუშებულ კონცეფციაქ. თე იდეა გამანგარებულ რდჷ [[ლეონარდ კლეინროკი]]შ ნახანდეფით მუნაჩემეფიშ გინოჩამაშო პაკეტეფიშ კომუტაციაშ თეორიაშ სფეროს (1961—1964). 1962 წანას [[პოლ ბარანი|პოლ ბარანქ]] [[RAND Corporation]]-შე გახაზირჷ მოშინება „On Distributed Communication Networks“. თიქ წჷმარინუ დეცენტრალიზებულ სისტემაშ გჷმორინაფაშ იდეა, სოდეთ არძა კომპიუტერ რშვილ წორწონებამ იჸუაფუდჷ დო სისტემა მუშობას გაგჷნძორენდუ თი შვანსჷთ, თიშ ნორთ აკირცუაფუდჷ-და. თეთ გინმოჭყორდუდჷ ჟირ შანულამ ეშაჩინებუ — სისტემაშ მუშობაშმოღელობაშ უნარღელჸუა დო [[მუნაჩემეფი|მუნაჩემეფიშ]] უკურციმუობა, ანდანე ინფორმაცია ართიანშე მოჩილათირ კომპიუტერეფს იჩუალუაფუდჷ. გინაფეფიშ გინოჩამა მერზიებულ რდჷ ცირფულ დო ვართ ანალოგურ ფორმატის. კინე მუ გინაფა დორთელედჷკო ოკო ჭიჭე ნორთეფო — „პაკეტეფო“ (packets), დო გინოჩამელედკო ოკო ართბორჯულო ედომუშამ რშვილს. დანიშულობაშ აბანს თე დისკრეტულ პაკეტეფშე გინაფა ხეახალშო „აკმიკათუდჷ“. 1967 წანას [[ლორენს რობერტსი|ლარრი რობერტსიქ]] წჷმარინუ ARPA-შ კომპიუტერეფიშ ართიანწკჷმა მებუნაფაშ იდეა. ქიდიჭყჷ მუშობა პირველ ინტერნეტ-რშვილიშ, ARPANet-იშ გოჭყაფაშო. პარალელურო ინგლისის [[დონალდ დევისი|დონალდ დევისიქ]] დამუშუ რშვილიშ კონცეფცია დო მიშეღჷ ჸოფურ დეტალი — კომპიუტერულ ნოსქვეფ ხვალე მუნაჩემეფს ოკო ვეგინოჩამანდესკონ, ვარინ ოკო გინორთელედესკო „მათანგალეფო“ შხვადოშხვა კომპიუტერულ სისტემეფშო დო ნინეფშო. ზუსტას დევისის ორხველჷ ტერმინ „პაკეტი“ ფაილეფიშ თი ფრაგმენტეფიშ ეიოშანალო, ნამუეფჷთ მოზოგ-მოზოგო იჯღონუაფუ. პირველ რშვილიშ აკაგაფალო სპეციალურ რსხუე კაბელ გაბუნეს [[კალიფორნიაშ უნივერსიტეტ ლოს-ანჯელესის|კალიფორნიაშ უნივერსიტეტიშ (UCLA)]], [[სტენფორდიშ ორკვიალე ინსტიტუტი|სტენფორდიშ ორკვიალე ინსტიტუტიშ (SRI)]], [[კალიფორნიაშ უნივერსიტეტ სანტა-ბარბარას|კალიფორნიაშ უნივერსიტეტიშ (UCSB)]] დო [[იუტაშ შტატიშ უნივერსიტეტი|იუტაშ უნივერსიტეტიშ]] შქას. [[ფრენკ ჰარტი|ფრენკ ჰარტიშ]] ბუნაქ BBN-შე ქიდიჭყჷ ARPANET-იშ ორგანიზაციაშ ტექნიკურ პრობლემეფიშ გიშაკვანწუა<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|url=https://ridero.ru/books/hroniki_itrevolyucii/|title=Хроники ИТ-революции - Батыр Каррыев - Ridero|publisher=ridero.ru|accessdate=2016-03-01|archive-date=2017-07-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20170720101425/https://ridero.ru/books/hroniki_itrevolyucii/|deadlink=no}}</ref>. === ARPANET (1969 - 1990) === <!--Разработка такой сети была поручена [[Калифорнийский университет|Калифорнийскому университету]] в [[Лос-Анджелес]]е, [[Стэнфордский университет|Стэнфордскому исследовательскому центру]], [[Университет Юты|Университету Юты]] и [[Университет штата Калифорния|Университету штата Калифорния]] в [[Санта-Барбара (Калифорния)|Санта-Барбаре]]. Компьютерная сеть была названа ''[[ARPANET]]'' ({{lang-en|Advanced Research Projects Agency Network}}), и в [[1969 год]]у в рамках проекта сеть объединила четыре указанных научных учреждения. Все работы финансировались Министерством обороны США. Затем сеть ARPANET начала активно расти и развиваться, её начали использовать учёные из разных областей науки. Первый сервер ARPANET был установлен [[2 сентября]] [[1969 год]]а в Калифорнийском университете (Лос-Анджелес). [[Компьютер]] Honeywell DDP-516 имел 24 Кб [[оперативная память|оперативной памяти]]<ref>{{Cite web |url=http://www.zakon.org/robert/internet/timeline/ |title=Hobbes' Internet Timeline 10.1 by Robert H’obbes' Zakon |access-date=2005-06-27 |archive-date=2009-05-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090505235502/http://www.zakon.org/robert/internet/timeline/ |deadlink=no }}</ref>. [[29 октября]] 1969 года в 21:00 между двумя первыми узлами сети ARPANET, находившимися на расстоянии в 640 км — в Калифорнийском университете Лос-Анджелеса (UCLA) и в Стэнфордском исследовательском институте (SRI) — провели сеанс связи. Чарли Клайн (Charley Kline) пытался выполнить удалённое подключение из Лос-Анджелеса к компьютеру в Стэнфорде. Успешную передачу каждого введённого символа его коллега Билл Дювалль (Bill Duvall) из Стэнфорда подтверждал по [[телефон]]у. В первый раз удалось отправить всего два символа «LO» (изначально предполагалось передать «LOG») после чего сеть перестала функционировать. LOG должно было быть словом LOGIN (команда входа в систему). В рабочее состояние систему вернули уже к 22:30, и следующая попытка оказалась успешной. Именно эту дату можно считать днём рождения интернета<ref>{{cite web |author = Денис Борн. |date = 2009-10-30 |url = http://www.3dnews.ru/news/internetu_40_let_kak_vssh_nachinalos/ |title = Интернету — 40 лет. Как всё начиналось… |publisher = [[3DNews]] |accessdate = 2009-12-02 |archive-date = 2011-08-18 |archive-url = https://web.archive.org/web/20110818202356/http://www.3dnews.ru/news/internetu_40_let_kak_vssh_nachinalos/ |deadlink = yes }}</ref>. К 1971 году была разработана первая [[Компьютерная программа|программа]] для отправки [[Электронная почта|электронной почты]] по сети. Эта программа сразу стала популярна среди пользователей сети. В 1973 году к сети были подключены через [[трансатлантический телефонный кабель]] первые иностранные организации из [[Великобритания|Великобритании]] и [[Норвегия|Норвегии]], сеть стала международной. В 1970-х годах сеть в основном использовалась для пересылки электронной почты, тогда же появились первые [[Рассылка электронной почты|списки почтовой рассылки]], [[Группа новостей|новостные группы]] и [[BBS|доски объявлений]]. Однако в то время сеть ещё не могла легко взаимодействовать с другими сетями, построенными на других технических стандартах. К концу 1970-х годов начали бурно развиваться протоколы передачи данных, которые были стандартизированы в 1982—1983 годах. Активную роль в разработке и стандартизации сетевых протоколов играл [[Постел, Джонатан Брюс|Джон Постел]]. 1 января 1983 года сеть ARPANET перешла с протокола [[Network Control Protocol|NCP]] на [[TCP/IP]], который успешно применяется до сих пор для объединения («наслоения») сетей. Именно в 1983 году термин «интернет» закрепился за сетью ARPANET{{нет АИ|3|04|2021}}. В 1984 году была разработана система [[Доменное имя|доменных имён]] ({{lang-en|Domain Name System, [[DNS]]}}). [[ფაილი:Ключевые уровни интернета.png|thumb|Key layers of the Internet|400px|right|Стремительное развитие Интернета]]--> === NSFNet (1984 - 1995) === <!--В 1984 году у сети [[ARPANET]] появился серьёзный соперник: [[Национальный научный фонд]] США (NSF) основал обширную межуниверситетскую сеть [[NSFNet]] ({{lang-en|National Science Foundation Network}}), которая была составлена из более мелких сетей (включая известные тогда сети [[Usenet]] и [[Bitnet]]) и имела гораздо бо́льшую пропускную способность, чем [[ARPANET]]. К этой сети за год подключились около 10 тыс. компьютеров, название «интернет» начало плавно переходить к ''NSFNet''. В [[1988 год]]у был разработан протокол Internet Relay Chat ([[IRC]]), благодаря чему в интернете стало возможно общение в реальном времени ([[Чат (программа)|чат]]). В [[1989 год]]у в [[Европа|Европе]], в стенах [[ЦЕРН|Европейского совета по ядерным исследованиям]] (ЦЕРН) родилась концепция Всемирной паутины. Её предложил знаменитый британский учёный [[Бернерс-Ли, Тим|Тим Бернерс-Ли]]. Он же в течение двух лет разработал протокол [[HTTP]], язык [[HTML]] и идентификаторы [[URI]]. Соавтор Тима Бернерса-Ли по формулировке целей и задач проекта [[World Wide Web]] в ЦЕРН, бельгийский исследователь [[Кайо, Роберт|Роберт Кайо]], разъяснял позднее его понимание истоков этого проекта: {{начало цитаты}} История всех великих изобретений, как это давно и хорошо известно, базируется на большом числе им предшествующих. В случае Всемирной паутины (WWW) следовало бы в этом контексте, видимо, отметить по крайней мере два важнейших для успеха проекта пути развития и накопления знаний и технологий: 1) история развития систем типа гипертекста …; 2) Интернет-протокол, который, собственно, и сделал всемирную сеть компьютеров наблюдаемой реальностью. {{конец цитаты|источник=Из речи на открытии Европейского отделения W3 Консорциума. Париж. Ноябрь 1995<ref name="WWW">{{Cite web |url=http://www.netvalley.com/library/book2004_w051411/road2.htm |title=…путь развития Web-технологий |access-date=2011-06-06 |archive-date=2011-05-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110520214558/http://www.netvalley.com/library/book2004_w051411/road2.htm |deadlink=no }}</ref>.}} В [[1990 год]]у сеть [[ARPANET]] прекратила своё существование, полностью проиграв конкуренцию [[NSFNet]]. В том же году было зафиксировано первое подключение к интернету по телефонной линии (т. н. «дозво́н», {{lang-en|dialup access}}).--> === მოსოფელიშ ბონდღი (1991 - ასეშა) === <!--В [[1991 год]]у [[Всемирная паутина]] стала общедоступна в интернете, а в [[1993 год]]у появился знаменитый [[веб-браузер]] [[NCSA Mosaic]]. Всемирная паутина набирала популярность. {{начало цитаты}} Можно считать, что существуют две ясно различимые эры в истории Web: [до браузера Mosaic] Марка Андриссена и после. Именно сочетание веб-протокола от Тима Бернерс-Ли, который обеспечивал коммуникацию, и браузера (Mosaic) от Марка Андриссена, который предоставил функционально совершенный пользовательский интерфейс, создало условия для наблюдаемого взрыва (интереса к Веб). За первые 24 месяца, истекшие после появления браузера Мosaic, Web прошёл стадию от полной неизвестности (за пределами считанного числа людей внутри узкой группы учёных и специалистов лишь одного мало кому известного профиля деятельности) до полной и абсолютно везде в мире его распространённости. {{конец цитаты|источник=A Brief History of Cyberspace, Mark Pesce, ZDNet, 15 октября 1995<ref name="Mosaic">{{Cite web |url=http://www.wdigest.ru/next.htm |title=Web как «следующий шаг» революции персональных компьютеров |access-date=2011-01-21 |archive-date=2011-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110613150722/http://www.wdigest.ru/next.htm |deadlink=no }}</ref>}} В [[1995 год]]у [[NSFNet]] вернулась к роли исследовательской сети, [[Маршрутизатор|маршрутизацией]] всего [[Сетевой трафик|трафика]] интернета теперь занимались сетевые [[Интернет-провайдер|провайдеры]], а не [[суперкомпьютер]]ы Национального научного фонда. В том же 1995 году Всемирная паутина стала основным поставщиком информации в интернете, обогнав по трафику протокол пересылки [[файл]]ов [[FTP]]. Был образован [[Консорциум Всемирной паутины]] (W3C). Можно сказать, что Всемирная паутина преобразила интернет и создала его современный облик. С [[1996 год]]а Всемирная паутина почти полностью подменяет собой понятие «интернет». В [[1990-е годы]] интернет объединил в себе большинство существовавших тогда сетей (хотя некоторые, как [[Фидонет]], остались обособленными). Объединение выглядело привлекательным благодаря отсутствию единого руководства, а также благодаря открытости технических стандартов интернета, что делало сети независимыми от [[бизнес]]а и конкретных компаний. К [[1997 год]]у в интернете насчитывалось уже около 10 млн компьютеров, было зарегистрировано более 1 млн доменных имён. Интернет стал очень популярным средством для обмена информацией. В настоящее время подключиться к интернету можно через [[Спутник связи|спутники связи]], [[радио]]<nowiki/>каналы, кабельное [[телевидение]], [[телефон]], сотовую связь, специальные оптико-волоконные линии или электропровода. Всемирная сеть стала неотъемлемой частью жизни в [[Развитые страны|развитых]] и [[Развивающаяся страна|развивающихся странах]]. В течение пяти лет Интернет достиг [[Аудитория сайта|аудитории]] свыше 50 миллионов пользователей. Другим средствам коммуникации требовалось гораздо больше времени для достижения такой популярности<ref>{{cite web|url=https://old.computerra.ru/1999/287/195172/|title=Новое лицо аукциона|accessdate=2021-11-13|date=1999-03-02|publisher=Компьютерра–Онлайн|archive-date=2021-11-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20211113050229/https://old.computerra.ru/1999/287/195172/|deadlink=no}}</ref>: {| class="standard" !Информационная среда || Время, лет |- !Радио |align="right"|38 |- !Телевидение |align="right"|13 |- !Кабельное телевидение |align="right"|10 |- !Интернет |align="right"|5 |} С [[22 января]] [[2010 год]]а прямой доступ в интернет получил экипаж [[Международная космическая станция|Международной космической станции]]<ref>{{Cite web |url=http://lenta.ru/news/2010/01/22/connect/ |title=Экипаж МКС получил прямой доступ к интернету |access-date=2010-01-24 |archive-date=2010-03-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100308031533/http://lenta.ru/news/2010/01/22/connect/ |deadlink=no }}</ref>. В сентябре 2017 года [[Организация Объединённых Наций|ООН]] сообщила о том, что доступ к интернету имеют около половины (48 %) населения Земли. При этом с 2010 года количество интернет-пользователей увеличилось на 1,5 млрд человек<ref>{{Cite web|url=http://runews24.ru/internet/19/09/2017/45b9dff046908e9f5a4a53d7ac523083|title=ООН: 52% населения Земли недоступен интернет|author=|website=RuNews24.ru|date=2017-09-19|publisher=|access-date=2017-09-19|archive-date=2017-09-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170919132121/http://runews24.ru/internet/19/09/2017/45b9dff046908e9f5a4a53d7ac523083|deadlink=no}}</ref>. Согласно ежегодному исследованию цифрового качества жизни в разных странах, проводимому специалистами компании ''Surfshark'', наиболее доступным в 2022 году оказался интернет в Израиле и Армении. Россия также вошла в десятку лучших, расположившись на шестой строчке рейтинга. Основным фактором при оценке стало соотношение самых дешёвых тарифов для [[Широкополосный доступ в Интернет|широкополосного]] фиксированного и мобильного интернета и средней почасовой зарплаты в стране<ref>{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/5569223|title=Наиболее доступный интернет в Израиле, наименее — в Кот-д`Ивуаре|website=kommersant.ru|date=2022-09-17|publisher=«Коммерсантъ»|access-date=2022-09-18|archive-date=2022-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20220918125856/https://www.kommersant.ru/doc/5569223|deadlink=no}}</ref>.--> <!--=== Предсказания появления === * Русский писатель, философ и общественный деятель [[XIX век]]а [[Владимир Одоевский]] в незаконченном утопическом романе «[[4338-й год]]», написанном в [[1837 год]]у, похоже, первым предсказал появление современных [[блог]]ов и интернета: в тексте романа есть строки: «между знакомыми домами устроены магнетические [[телеграф]]ы, посредством которых живущие на далёком расстоянии общаются друг с другом». * Идею применения электрической информационной связи для целей бизнеса упоминал в [[1908 год]]у [[Никола Тесла]]<ref>{{cite web|url=http://www.tfcbooks.com/tesla/1908-00-00.htm|title="The Future of the Wireless Art" by Walter W. Massie & Charles R. Underhill|accessdate=2009-10-04|lang=en|date=1908|publisher=Wireless Telegraphy and Telephony|archiveurl=https://www.webcitation.org/616KtCSN3?url=http://www.tfcbooks.com/tesla/1908-00-00.htm|archivedate=2011-08-21}}</ref>: {{цитата| Когда проект будет завершён, бизнесмен в Нью-Йорке сможет диктовать указания, и они будут немедленно появляться в его офисе в Лондоне или любом другом месте. Он сможет со своего рабочего места позвонить любому абоненту на планете, не меняя существующего оборудования. Дешёвое устройство, по размерам не больше, чем часы, позволит его обладателю слушать на воде и суше музыку, песни, речи политиков, учёных, проповеди священников, доставляемые на большие расстояния. Таким же образом любое изображение, символ, рисунок, текст могут быть переданы из одного места в другое. Миллионы таких устройств могут управляться единственной станцией. <!--И, самое главное, что всё это будет передаваться без проводов…--> <!--More important than all of this, however, will be the transmission of power, without wires…--> <!--Однако, важнее всего этого станет беспроводная передача энергии...--> <!--{{oq|en| As soon as completed, it will be possible for a business man in New York to dictate instructions, and have them instantly appear in type at his office in London or elsewhere. He will be able to call up, from his desk, and talk to any telephone subscriber on the globe, without any change whatever in the existing equipment. An inexpensive instrument, not bigger than a watch, will enable its bearer to hear anywhere, on sea or land, music or song, the speech of a political leader, the address of an eminent man of science, or the sermon of an eloquent clergyman, delivered in some other place, however distant. In the same manner any picture, character, drawing, or print can be transferred from one to another place. Millions of such instruments can be operated from but one plant of this kind. More important than all of this, however, will be the transmission of power, without wires…}} }}--> <!--* Английский писатель [[Эдвард Морган Форстер]] в [[Фантастика|фантастической]] повести-[[Антиутопия|антиутопии]] «[[Машина останавливается]]» (1909) изобразил всемирную автоматическую систему, обслуживающую человечество. Люди становятся полностью зависимы от неё, постепенно деградируют физически и живут почти безвылазно и одиноко в своих квартирах-сотах, общаясь только виртуально. Система даёт сбой и останавливается, все погибают. Предсказана будущая для тогдашнего времени проблема, связанная с интернетом — далеко зашедшая [[интернет-зависимость]]<ref>{{Cite web|url=http://h.ua/story/247606/|title=Эй, там, за монитором!|author=|website=|date=|publisher=|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170401184308/http://h.ua/story/247606|archivedate=2017-04-01|accessdate=2011-10-07}}</ref>. * В рассказе [[Лейнстер, Мюррей|Мюррея Лейнстера]] «[[Логический компьютер по имени Джо]]» (1946) описана мировая сеть, объединяющая «логиков» (компьютеры), которые подключаются и получают информацию от всех сервисов (банковских, авиарейсы, рецепты и пр.), показывают видео (в том числе и [[Видео по требованию|на заказ]]) и многое другое. Главный герой — бракованный логик Джо <!-- по заданию пользователей ищет в сети людей, рецепты изготовления бомбы на дому и т. п--> <!--— в итоге становится [[Искусственный интеллект|ИИ]].--> <!--* Многие писатели-фантасты описывали большие общенациональные или общепланетные компьютеры, которые можно назвать прообразом современных интернет-серверов. Среди них [[Мультивак]] (1955—1979), придуманный [[Айзек Азимов|Айзеком Азимовым]], Большой Всепланетный Информаторий (1970—80-е годы) [[братья Стругацкие|братьев Стругацких]], Большая Академическая Машина в романе «[[Люди как боги (Снегов)|Люди как боги]]» (1966) [[Снегов, Сергей Александрович|Сергея Снегова]]<ref>{{cite web|url=http://www.mobimag.ru/Articles/1376/Pochemu_fantasty_ne_predskazali_internet_i_sotovuyu_svyaz.htm|title=Почему фантасты не предсказали интернет и сотовую связь?|accessdate=2009-10-04|date=2007-01|publisher=Сайт журнала Mobi|archiveurl=https://www.webcitation.org/616KtiH9j?url=http://www.mobimag.ru/Articles/1376/Pochemu_fantasty_ne_predskazali_internet_i_sotovuyu_svyaz.htm|archivedate=2011-08-21}}</ref>. В этих случаях писатели-фантасты отталкивались от современных им [[мэйнфрейм]]ов, увеличивая их масштабы. * В [[1974 год]]у [[Сахаров, Андрей Дмитриевич|Андрей Сахаров]] писал в своей работе «Мир через полвека»<ref>''А. Д. Сахаров'' [http://www.sakharov-archive.ru/Raboty/Rabot_31.html «Мир через полвека»] {{Wayback|url=http://www.sakharov-archive.ru/Raboty/Rabot_31.html |date=20110606105515 }}</ref>: {{ციტატა|В перспективе, быть может, поздней, чем через 50 лет, я предполагаю создание ''всемирной информационной системы'' (ВИС), которая сделает доступным для каждого в любую минуту содержание любой книги, когда-либо и где-либо опубликованной, содержание любой статьи, получение любой справки. ВИС должна включать индивидуальные миниатюрные [[Модем|запросные приёмники-передатчики]], [[Сервер (аппаратное обеспечение)|диспетчерские пункты]], управляющие потоками информации, каналы связи, включающие тысячи искусственных [[Спутниковая связь|спутников связи]], [[Кабельный модем|кабельные]] и [[Оптоволоконная связь|лазерные]] линии. Даже частичное осуществление ВИС окажет глубокое воздействие на жизнь каждого человека, на его досуг, на его интеллектуальное и художественное развитие. В отличие от [[Телевидение|телевизора]], который является главным источником информации многих современников, ВИС будет предоставлять каждому максимальную свободу в выборе информации и требовать индивидуальной активности.}}--> === პერსპექტივეფი === <!--Подобно тому, как коммерческие [[интернет-провайдер]]ы соединяются посредством [[Точка обмена интернет-трафиком|точек обмена трафиком]], исследовательские сети объединяются в свои подсети, такие как: * [[National LambdaRail]]; * [[Абилин (компьютерная сеть)|Abilene Network]]; * [[GEANT]]; * [[GLORIAD]]. В [[Россия|России]] наиболее известен проект «А́билин» ({{lang-en|Abilene Network}}) — высокоскоростная экспериментальная сеть, созданная и поддерживаемая американским консорциумом «[[Интернет 2]]» ({{lang-en|Internet2}}). Сам консорциум является некоммерческой организацией и занимается разработкой передовых [[Компьютерная программа|приложений]] и сетевых [[технология|технологий]]. Его сеть Абилин уже объединяет более 230 американских университетов, научных центров и других учреждений. Особенностью сети Абилин является высокая скорость передачи данных, теоретически она может достигать 200 Гбит/с. Дальнейшее совершенствование общедоступной сети интернет многие связывают со внедрением концепции [[семантическая паутина|семантической паутины]], что позволило бы людям и компьютерам более эффективно взаимодействовать в процессе создания, [[Классификация|классификации]] и обработки информации.--> == რესურსეფ ინტერნეტის == http://www.internetworldstats.com/asia/ge.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100207204627/http://www.internetworldstats.com/asia/ge.htm |date=2010-02-07 }}<br /> http://www.internetworldstats.com/stats3.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120130233733/http://www.internetworldstats.com/stats3.htm |date=2012-01-30 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{მერკე}} [[კატეგორია:ინტერნეტი]] [[კატეგორია:რშვილურ ჟარგონეფი]] 2y8a93e5wqsx5s1wepwueqcg2lqhizh 0 23816 250084 246012 2026-05-09T20:42:41Z Boja02 15146 /* */ 250084 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო = რუმენ რადევი | სურათი= Official portrait of Rumen Radev (2026).jpg | სურათიშ ზჷმა =250პქ | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო= | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ფაილი:Standard of the President of Bulgaria.svg|25პქ]][[ბულგარეთი]]შ [[ბულგარეთიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[22 ღურთუთა]], [[2017]] | პოსტი დიტუ = [[23 ღურთუთა]], [[2026]] | ვიცე-პრეზიდენტი =ილიანა იოტოვა | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი ={{Collapsible list|title={{nobold|{{აბრ|''<small>ქძ. ერკებული</small>''|ქოძირით ერკებული}}}} | [[ბოიკო ბორისოვი]] | [[ოგნიან გერდჟიკოვი]] | ბოიკო ბორისოვი | [[სტეფან იანევი]] | [[კირილ პეტკოვი]] | [[გალაბ დონევი]] | [[ნიკოლაი დენკოვი]] | [[დიმიტარ გლავჩევი]] | [[როსენ ჟელიაზკოვი]] }} | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი= [[როსენ პლევნელიევი]] | მონძე = [[ილიანა იოტოვა]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|1963|06|18}} | დაბადებაშ აბანი= [[დიმიტროვგრადი (ნოღა, ბულგარეთი)|დიმიტროვგრადი]], [[ბულგარეთი]] | ღურაშ თარიღი = | ღურაშ აბანი= | მენოღალობა ={{შილა|ბულგარეთი}} | ერუანობა =ბულგარი | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = {{plainlist| * {{marriage|გინკა რადევა|1996|2014|end=ჩათხ.}} * {{marriage|[[დესისლავა რადევა]]|2016}} }} | სქუალეფი=2 | განათება = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = დუდიშული<br>[[ბულგარეთიშ კომუნისტურ პარტია|ბკპ]] (1985–1990) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = [[გენერალ-მაიორი]] | პოსტი დეკინჷ2 = 1987 | პოსტი დიტუ2=2016 | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''რუმენ გეორგიევ რადევი''' ({{Lang-bg|Румен Георгиев Радев}}) — [[ბულგარეთი|ბულგარალ]] პოლიტიკოს დო ბულგარეთიშ საჰეერე ნძალეფიშ ჸოფირ ოფიცერი, ნამუთ [[ბულგარეთიშ პრეზიდენტი]]შ პოსტის 2017 წანაშე 2026 წანაშახ იკენდჷ, ნამუთ ბულგარეთიშ პოსტკომუნისტურ ისტორიას პირველ შვან რე. [[ბულგარეთიშ ოჰავე-ოურდუმე ნძალეფი]]შ მადუდე (2014—2016), [[გენერალ-მაიორი]]. {{მერკე}} [[კატეგორია:ბულგარეთიშ გენერალ-მაიორეფი]] [[კატეგორია:ბულგარეთიშ პრეზიდენტეფი]] diqofuzttacy13z867y9tkrnykud3yk 0 30951 250083 141152 2026-05-09T16:35:55Z Verdy p 1751 250083 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გრაფემეფი |ჭარულობაშ ტიპი =ლათინური |დიდი გრაფემა = D |ოშქაშე გრაფემა = |ჭიჭე გრაფემა = d |დიდი გრაფემა (unicode) = LATIN CAPITAL LETTER D |ოშქაშე გრაფემა (unicode) = |ჭიჭე გრაფემა (unicode) = LATIN SMALL LETTER D |დიდი გრაფემაშ 16-ითი კოდი = 0064 |ოშქაშე გრაფემაშ 16-ითი კოდი = |ჭიჭე გრაფემაშ 16-ითი კოდი = 0064 |დიდი გრაფემაშ HTML-კოდი 1 = 68 |ოშქაშე გრაფემაშ HTML-კოდი 1 = |ჭიჭე გრაფემაშ HTML-კოდი 1 = 100 |დიდი გრაფემაშ HTML-კოდი 2 = x0044 |ოშქაშე გრაფემაშ HTML-კოდი 2 = |ჭიჭე გრაფემაშ HTML-კოდი 2 = x0064 |სურათი=Latin letter D.svg |სურათი1= |სურათი2= |ვიკიოწკარუე=D }} '''D''', '''d''' — [[ლათინური ანბანი]]შ მაანთხა ასო, გჷმირაგადუ მუჭოთ "დე". * რომაულ ცირფეფიშ სისტემას შანენს რიცხუს 500. * ქიმიას D - დეიტერიაშ სიმბოლო (წყარბადიშ იზოტოპი). {| border=1 cellpadding="5" cellspacing="0" style="border-collapse:collapse; cell-border:1px; text-align:center;" |- style="background-color:#EEEEEE; text-align:center;" ! ეგვიპტური იეროგლიფი <br />კარი ! პროტო-სემიტური<br />D ! ფინიკიური <br />D ! ეტრუსკული <br />D ! ბერძენული <br />Delta ! რომაული <br />D |- style="background-color:white; text-align:center;" |<hiero>O31</hiero> |[[ფაილი:Proto-semiticD-01.png]][[ფაილი:Proto-semiticD-02.png]] |[[ფაილი:PhoenicianD-01.png]] |[[ფაილი:EtruscanD-01.svg|64px]] |[[ფაილი:Delta uc lc.svg|64px]] |[[ფაილი:RomanD-01.png|Roman D]] |} ==კლავიატურა== [[კომპიუტერიშ კლავიატურა]]ს წჷმარინუას გეჸვენჯი სიმბოლოეფიშ ართობურობას: *D — {{კონჭი|Alt|0}}{{კონჭი|0}}{{კონჭი|6}}{{კონჭი|8}} *d — {{კონჭი|Alt|0}}{{კონჭი|1}}{{კონჭი|0}}{{კონჭი|0}} ==რესურსეფი ინტერნეტის== * [http://graphemica.com/D Graphemica (D)] * [http://graphemica.com/d Graphemica (d)] {{ლათინური ანბანი}} [[კატეგორია:ლათინური ასოეფი]] r6dvzpsao5gqtz6jtecdsgfa2swervn 10 40452 250096 219978 2026-05-10T09:55:08Z Narazeni 826 250096 wikitext text/x-wiki [[სურათი:Tomatoes-on-the-bush.jpg|right|80px|პამინდორი]] {{*mp}}[[1497]] : '''[[ამერიგო ვესპუჩი]]შ''' მაჟირა შარალუაქ დიჭყჷ [[ახალი მოსოფელი|ახალ მოსოფელშა]]. {{*mp}}[[1503]] : [[ქრისტეფორე კოლუმბი]]ქ დო თიშ ეკიპაჟიქ პირველ ევროპალეფო გჷნირთეს '''[[კაიმანიშ კოკეფი|კაიმანიშ კოკეფს]]''', ნამუეფსჷთ თინეფს „Las Tortugas“ გიოდვეს ანდამუდანობაშ [[ზუღაშ კუეფი]]შ გეშა. {{*mp}}[[1810]] : [[ქართი|ქართშე]], რუსეფშე რტებულჷ '''[[სოლომონ II]]'''-ქ [[ახალციხე]]ქ ქენკაფორჷ დუდი. {{*mp}}[[1824]] : [[ლონდონი|ლონდონს]] '''[[ერუანული გალერეა (ლონდონი)|ერუანულ გალერეა]]ქ''' გინწყჷ ჯარალუაშო, კოლექციონერ [[ჯონ ჯულიუს ენგერსტაინი]]შ ჸოფირ ბინას. {{*mp}}[[1857]] : კოლონიურ ინდოეთის სეპოიშ აშონთაფაქ დიჭყჷ [[ბრიტანეთიშ ოსტინდოეთიშ კომპანია|ბრიტანეთიშ ოსტინდოეთიშ კომპანიაშ]] გამაგალაშ მეხჷ. {{*mp}}[[1871]] : [[ფრანკფურტიშ ზე (1871)|ფრანკფურტიშ ზე]]თ გეთჷ '''[[საფრანგეთ-პრუსიაშ ლჷმა (1870-1871)|საფრანგეთ-პრუსიაშ ლჷმაქ]]'''. {{*mp}}[[1893]] : [[ააშ-იშ უჟინაშ სასამართო|ააშ-იშ უჟინაშ სასამართოქ]] '''[[პომინდორი|პომინდორს]]''' (''სურათის'') [[ხილი]]შ მანგიორო [[ორტვინული კულტურეფი|ორტვინობაშ]] სტატუს მეჩჷ. {{*mp}}[[1924]] : '''[[ედგარ ჰუვერი]]ქ''' [[ააშ-იშ ფედერალური ოთოლორე ბიურო]]შ პირველ დირექტორო გჷნირთუ. {{*mp}}[[1940]] : '''[[უინსტონ ჩერჩილი|უინსტონ ჩერჩილქ]]''' [[გოართოიანაფილი ომაფე]]შ [[გოართოიანაფილი ომაფეშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრო]] გჷნირთუ. {{*mp}}[[1981]] : [[საფრანგეთი]]შ პრეზიდენტო '''[[ფრანსუა მიტერანი]]''' გეგშაგორეს. {{*mp}} [[2010]] : '''[[ეკონომიკურ წოროხანდაშ დო წუმოძინაშ ორგანიზაცია]]ქ''' მაკათურეფო მიჭანჷ [[ესტონეთი]], [[ისრაელი|ისრაელ]] დო [[სლოვენია]]. {{*mp}}[[2011]] : „[[Microsoft]]“-იქ ინტერნეტ-სატელეფონე ნინალა „[[Skype]]“-შ [[ააშ დოლარი|$]]{{Nowrap|8.5 მილიარდშა}} '''[[Skype#Microsoft-იშით ჸიდირი|ჸიდირიშ]]''' გეშა გაცხადჷ. <noinclude> [[კატეგორია:ვიკიპედია:თანგეფი:დღაშ მოლინეფი]] </noinclude> 8u14guz6o6mm4jp1ya7j7ci92nsio4r 250097 250096 2026-05-10T09:55:30Z Narazeni 826 250097 wikitext text/x-wiki [[სურათი:Tomatoes-on-the-bush.jpg|right|80px|პამინდორი]] {{*mp}}[[1497]] : '''[[ამერიგო ვესპუჩი]]შ''' მაჟირა შარალუაქ დიჭყჷ [[ახალი მოსოფელი|ახალ მოსოფელშა]]. {{*mp}}[[1503]] : [[ქრისტეფორე კოლუმბი]]ქ დო თიშ ეკიპაჟიქ პირველ ევროპალეფო გჷნირთეს '''[[კაიმანიშ კოკეფი|კაიმანიშ კოკეფს]]''', ნამუეფსჷთ თინეფს „Las Tortugas“ გიოდვეს ანდამუდანობაშ [[ზუღაშ კუეფი]]შ გეშა. {{*mp}}[[1810]] : [[ქართი|ქართშე]], რუსეფშე რტებულჷ '''[[სოლომონ II]]'''-ქ [[ახალციხე]]ს ქენკაფორჷ დუდი. {{*mp}}[[1824]] : [[ლონდონი|ლონდონს]] '''[[ერუანული გალერეა (ლონდონი)|ერუანულ გალერეა]]ქ''' გინწყჷ ჯარალუაშო, კოლექციონერ [[ჯონ ჯულიუს ენგერსტაინი]]შ ჸოფირ ბინას. {{*mp}}[[1857]] : კოლონიურ ინდოეთის სეპოიშ აშონთაფაქ დიჭყჷ [[ბრიტანეთიშ ოსტინდოეთიშ კომპანია|ბრიტანეთიშ ოსტინდოეთიშ კომპანიაშ]] გამაგალაშ მეხჷ. {{*mp}}[[1871]] : [[ფრანკფურტიშ ზე (1871)|ფრანკფურტიშ ზე]]თ გეთჷ '''[[საფრანგეთ-პრუსიაშ ლჷმა (1870-1871)|საფრანგეთ-პრუსიაშ ლჷმაქ]]'''. {{*mp}}[[1893]] : [[ააშ-იშ უჟინაშ სასამართო|ააშ-იშ უჟინაშ სასამართოქ]] '''[[პომინდორი|პომინდორს]]''' (''სურათის'') [[ხილი]]შ მანგიორო [[ორტვინული კულტურეფი|ორტვინობაშ]] სტატუს მეჩჷ. {{*mp}}[[1924]] : '''[[ედგარ ჰუვერი]]ქ''' [[ააშ-იშ ფედერალური ოთოლორე ბიურო]]შ პირველ დირექტორო გჷნირთუ. {{*mp}}[[1940]] : '''[[უინსტონ ჩერჩილი|უინსტონ ჩერჩილქ]]''' [[გოართოიანაფილი ომაფე]]შ [[გოართოიანაფილი ომაფეშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრო]] გჷნირთუ. {{*mp}}[[1981]] : [[საფრანგეთი]]შ პრეზიდენტო '''[[ფრანსუა მიტერანი]]''' გეგშაგორეს. {{*mp}} [[2010]] : '''[[ეკონომიკურ წოროხანდაშ დო წუმოძინაშ ორგანიზაცია]]ქ''' მაკათურეფო მიჭანჷ [[ესტონეთი]], [[ისრაელი|ისრაელ]] დო [[სლოვენია]]. {{*mp}}[[2011]] : „[[Microsoft]]“-იქ ინტერნეტ-სატელეფონე ნინალა „[[Skype]]“-შ [[ააშ დოლარი|$]]{{Nowrap|8.5 მილიარდშა}} '''[[Skype#Microsoft-იშით ჸიდირი|ჸიდირიშ]]''' გეშა გაცხადჷ. <noinclude> [[კატეგორია:ვიკიპედია:თანგეფი:დღაშ მოლინეფი]] </noinclude> spkktg4wcootegatf4yli9fs6vy13m0 0 44178 250085 249450 2026-05-09T21:35:17Z Narazeni 826 250085 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო = პეტერ მადიარი | სურათი= Péter Magyar MEP (2024).jpg | სურათიშ ზჷმა = 250პქ | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო= ოფიციალურ პორტრეტი, 2024 წ. | ხეშმოჭარუა = Péter Magyar signature.svg | რანწკი = [[უნგრეთი]]შ პრემიერ-მინისტრი | პოსტი დეკინჷ = [[9 მესი]], [[2026]] | პოსტი დიტუ = | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = [[ტამაშ შუიოკი]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი= [[ვიქტორ ორბანი]] | მონძე = | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|1981|3|16}} | დაბადებაშ აბანი= [[ბუდაპეშტი]], უნგრეთი | ღურაშ თარიღი = | ღურაშ აბანი= | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა = [[უნგრეთი]] | ერუანობა = [[უნგრალეფი|უნგრალი]] | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = {{marriage|[[იუდით ვარგა (პოლიტიკოსი)|იუდით ვარგა]]|2006|2023|end=div}} | სქუალეფი= 3 | გონათაფა = პაზმან პეტერიშ კათოლიკურ უნივერსიტეტი (JD) | ომენცარე ხარისხი = იურიდიულ მენცარობეფიშდოქტორი | პროფესია = იურისტი, დიპლომატი | საქვარუა = პოლიტიკოსი | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = [[ტისა (პარტია)|TISZA]] (2024-შე) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= [[ფიდესი]]შ ჸოფირ მაკათური (2002–2024) | რანწკი2 = [[ტისა (პარტია)|TISZA]]-შ პრეზიდენტი | პოსტი დეკინჷ2 = 22 კვირკვე, 2024 | პოსტი დიტუ2=ასეშა | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = [[ევროპარლამენტი]]შ მაკათური | პოსტი დეკინჷ3 = 16 კვირკვე, 2024 | პოსტი დიტუ3 =ასეშა | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= }} '''პეტერ მადიარი''' ({{lang-hu|Péter Magyar}}; დ. [[16 მელახი]], [[1981]]) — [[უნგრალეფი|უნგრალ]] პოლიტიკოს დო იურისტი, პარტია „[[ტისა (პარტია)|ტისაშ]]“ (TISZA) პრეზიდენტი. თიქ მუშ პარტიას 2026 წანაშ საპარლამენტო გიშაგორუეფს ისტორიულ გომორძგუა მოუღჷ დო მუჭოთ მოსალინე რენ, უნგრეთიშ [[უნგრეთიშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრიშ]] პოსტის დეკინენს.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2026/apr/12/viktor-orban-concedes-defeat-as-opposition-wins-hungarian-election|title=Hungarian opposition ousts Viktor Orbán after 16 years in power|first1=Ashifa|last1=Kassam|first2=Flora|last2=Garamvolgyi|publisher=The Guardian|date=12 April 2026|accessdate=13 April 2026}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.bbc.com/news/live/c2d8zw2d3rkt |title=Viktor Orbán concedes with Hungarian opposition on course for landslide election win |date=12 April 2026 |work=[[BBC]]}}</ref> მადიარ 2024-შე 2026 წანაშა [[ევროპარლამენტიშ მაკათურეფი|ევროპარლამენტიშ მაკათურ]] (MEP) რდჷ. მუჭოთ გამაგე პარტია „[[ფიდესი]]შ“ ჸოფირ მაკათურქ, მადიარქ ედომუშამ ქიანაშ ჸუჯორუა 2024 წანაშ ფურთუთას მიპალჷ. თიმ ბორჯის თიქ არძა სახენწჷფო პოსტიშე გინორინაშ გეშა გჷმაცხადუ, ნამუქჷთ კატალინ ნოვაკიშ გიშაჭყოლოფუაშ სკანდალს ქუმუხვადჷ. მადიარქ ტომბა ღვიზინუა გჷმორაგადუ თიშ გეშა, მუჭო გამაგენდჷ „ფიდესი“ ქიანასჷნ. 2024 წანაშ 15 მელახის თიქ გჷმაცხადუ, ნამჷ-და ახალ პოლიტიკურ პლატფორმაშ დორსხუაფა ოკოდჷ თინეფშო, მიდგასჷთ ხეშუულებათ დო „ისტებლიშმენტ-ოპოზიციათ“ აკოჯოგაფილ აფჷდესინ. თიქ ოსხირ გუჭყჷ კინოხ უჩინებუ პარტიას — პატჷცემა დო დუდიშულა (Tisztelet és Szabadság, TISZA) დო მალას არძაშე გაულამ ოპოზიციონერ ლიდერო გინირთჷ 2024 წანაშ [[ევროპარლამენტიშ გიშაგორუეფ უნგრეთის 2024|ევროპარლამენტიშ გიშაგორუეფს]], მადიარიშ პარტიაქ მაჟირა აბან დეკინჷ „ფიდესიშ“ უკულ დო ხონარეფიშ მეხოლაფირო 30% მიპალჷ. თენა რდჷ 2006 წანაშ უკულ არძანერ ვაკონგრესულ (ვა-ფიდესიშ) პარტიაშით მეღებულ ხონარეფიშ არძაშე უმაღალაშ მუდანობა დო პროცენტი. თიქ „ტისა“ (Tisza) 2026 წანაშ საპარლამენტო გიშაგორუეფშა გეგშეჸონჷ, სოდეთ [[კონსტიტუციურ უმენტაშობა|კონსტიტუციურ უმენტაშობა]] (supermajority) მიპალჷ დო განწეხანიშ გამაგალაშ უკულ, პრემიერ-მინისტრ [[ვიქტორ ორბანი]] პოსტშე გეგნარინუ. მადიარ მუშ დუდის ახასიათენს მუჭოთ „კრიტიკულ“ პრო-ევროპალს დო [[კონსერვატიულ ლიბერალიზმი|კონსერვატიულ ლიბერალს]].<ref name="mppoland">{{Cite web |last=Kokot |first=Michał |date=12 August 2025 |title=Rzucił wyzwanie Orbánowi i ma szansę wygrać. W rozmowie z "Wyborczą" jasno mówi o Polsce, Węgrzech i Ukrainie |trans-title=He has challenged Orbán and has a chance of winning. In an interview with "Gazeta Wyborcza," he speaks clearly about Poland, Hungary, and Ukraine. |url=https://wyborcza.pl/7,75399,32168608,glowny-rywal-viktora-orbana-w-rozmowie-z-wyborcza-mam-rade.html |access-date=12 August 2025 |website=[[Gazeta Wyborcza]] |language=pl}}</ref> ==ორდოიან რინა დო გონათუა== პეტერ მადიარქ დებადჷ 1981 წანაშ 16 მელახის [[ბუდაპეშტი]]ს, იშტვან მადიარიშ დო მონიკა ეროშიშ გაულამ კონსერვატიულ ფანიას.<ref>{{cite news |last=Treisman |first=Rachel |date=13 April 2026 |title=5 things to know about Péter Magyar, Hungary's new prime minister |url=https://www.npr.org/2026/04/13/nx-s1-5783657/peter-magyar-hungary-prime-minister-orban-election |access-date=16 April 2026 |work=NPR }}</ref> მადიარიშ გვარ აიწორო „უნგრალს“ შანენს.<ref>{{cite news |url=https://www.cbc.ca/news/world/peter-magyar-explainer-9.7161141 |access-date=16 April 2026 |work=CBC News |title=Who is Péter Magyar, Hungary's next prime minister?|date=12 April 2026|agency=Reuters}}</ref> თიქ გურაფა ბუდაპეშტის დო [[ბერლინიშ ჰუმბოლდტიშ უნივერსიტეტი|ბერლინიშ ჰუმბოლდტიშ უნივერსიტეტის]] (ერაზმუსიშ პროგრამაშ ფარგანეფს) გათუ,<ref>{{cite web |date=2024 |title=Magyar Péter |url=https://www.europarl.europa.eu/meps/en/256868/PETER_MAGYAR/cv |access-date=31 July 2025 |publisher=[[European Parliament]]}}</ref> 2004 წანას [[პაზმან პეტერიშ კათოლიკურ უნივერსიტეტი|პაზმან პეტერიშ კათოლიკურ უნივერსიტეტიშ]] იურიდიულ ფაკულტეტშე დიპლომ მიღჷ. პროფესიულ კარიერა ონოღე სასამართოშე დიჭყჷ. იურიდიულ გამოცდეფიშ ჩაბარებაშ უკული, თინა ერეფოშქაშე იურიდიულ სფეროს მუშენდჷ — ოხვარუდჷ მულტინაციონალურ კომპანიეფს უნგრეთის ინვესტიციეფიშ ინოდვალას კორპორაციული, კომერციულ დო საკონკურენციო სამართალიშჸურე. ათე რე პეტერ მაგიარიშ იურიდიული დო ორდოიანი პოლიტიკური კარიერაშ დეტალური ეჭარუა მარგალურ ნინაშა. თაქ ძირუნთ, მუჭო გინირთჷ თინა სისტემაშ „ნძალიერ ინსაიდერო“ სოიშახ ოპოზიციაშა გინოვიდოდჷნ: == იურიდიულ დო ორდოიან პოლიტიკურ კარიერა == სოიშახ „[[ფიდესი]]შ“ (Fidesz) აბანობურ ბუნას აკათუდჷნ (თიმჯ ბორჯის ფიდესი ოპოზიციურ პარტია რდჷ), მადიარ [[Pro bono|pro bono]] იურიდიულო ოხვარუდჷ ანტისათარობო აქტივისტეფს [[პროტესტეფი უნგრეთის 2006|2006 წანაშ პროტესტეფიშის]]. თიშ ორდოიან როლი„ფიდესის“ შხვადოშხვანერო რე ეჭარილ — მუჭოთ „ჸონიერ ინსაიდერი“ დო „ჸოფირ მაღალჩინამი“.<ref name="Lynch-2024">{{Cite web |last=Lynch |first=Suzanne |date=26 March 2024 |title=Orbán faces danger from new enemy brandishing a leaked tape |url=https://www.politico.eu/article/viktor-orban-peter-magyar-judit-varga-new-headache-leaked-tape/ |access-date=27 March 2024 |website=[[Politico]] |language=en}}</ref><ref name="Thorpe-2024a">{{Cite news |last=Thorpe |first=Nick |date=14 February 2024 |title=Hungary resignations leave Viktor Orban in biggest crisis yet |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-68285304 |access-date=27 March 2024 |work=[[BBC]] |language=en-GB}}</ref> მუჟანსჷთ „ფიდესიქ“ ხეშუულებაშა ქუმორთუ [[უნგრეთიშ საპარლამენტო გიშაგორუეფი 2010|2010 წანაშ გიშაგორუეფიშ]] უკულინ, თინა [[უნგრეთიშ გალენურ საქვარეფიშ სამინისტრო|გალენურ საქვარეფიშ სამინისტროს]] პოსტის ქჷდარინეს. ართ წანაშა, უნგრეთიშ [[ევროპაშ რსხუშ სხუნუშ პრეზიდენტობა|ევრორსხუშ პრეზიდენტობაშ]] ბორჯის, თიქ ევრორსხუს უნგრეთიშ იროიან წჷმმარინაფალობას ქაკათჷ. 2015 წანას თიქ პრემიერ-მინისტრიშ ადმინისტრაციას (აპარატის) ქჷდიჭყჷ მუშობა. 2018 წანაშ ეკენიას, თიქ სახენწჷფოშ დორხვალუას მარენჯ MBH Bank-იშ ევრორსხუშ იურიდიულ დირექტორატიშ გამაგალა ქეშიბარჷ. 2019-შე 2022 წანაშა თინა სტუდენტურ სესხეფიშ ცენტრიშ ({{Ill|Student Loan Center|hu|Diákhitel Központ}}) გენერალურ დირექტორი (CEO) რდჷ.<ref>{{Cite web |date=13 November 2020 |title=Diákbarát diákhitel – Interju Magyar Péterrel |url=https://diakhitel.hu/aktualitasok/diakbarat-diakhitel-interju-magyar-peterrel/ |access-date=4 October 2025 |website=diakhitel.hu |language=hu}}</ref> ==რესურსეფ ინტერნეტის== {{Sister project auto}} * [https://talpramagyarok.hu/ Official movement] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:მადიარი, პეტერ}} [[კატეგორია:უნგრეთიშ პრემიერ-მინისტრეფი]] [[კატეგორია:XXI ოშწანურაშ უნგრალ იურისტეფი]] [[კატეგორია:XXI ოშწანურაშ უნგრალ პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:კონსერვატიზმ უნგრეთის]] [[კატეგორია:უნგრეთიშ ერუანულ ასამბლეაშ მაკათურეფი (2026–2030)]] [[კატეგორია:ევროპარლამენტიშ მაკათურეფ უნგრეთიშე (2024–2029)]] [[კატეგორია:ვიქტორ ორბანიშ ოპოზიცია]] [[კატეგორია:პოლიტიკოსეფ ბუდაპეშტიშე]] [[კატეგორია:პაზმან პეტერიშ კათოლიკურ უნივერსიტეტნათებუეფი]] [[კატეგორია:ტისა-შ (პარტია) ევროპარლამენტარეფი]] [[კატეგორია:ტისა (პარტია)]] mxjspd10nbigse880maffoz1ai9ehp1 250086 250085 2026-05-09T21:41:35Z Narazeni 826 250086 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო = პეტერ მადიარი | სურათი= Péter Magyar MEP (2024).jpg | სურათიშ ზჷმა = 250პქ | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო= ოფიციალურ პორტრეტი, 2024 წ. | ხეშმოჭარუა = Péter Magyar signature.svg | რანწკი = [[უნგრეთი]]შ პრემიერ-მინისტრი | პოსტი დეკინჷ = [[9 მესი]], [[2026]] | პოსტი დიტუ = | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = [[ტამაშ შუიოკი]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი= [[ვიქტორ ორბანი]] | მონძე = | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|1981|3|16}} | დაბადებაშ აბანი= [[ბუდაპეშტი]], უნგრეთი | ღურაშ თარიღი = | ღურაშ აბანი= | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა = [[უნგრეთი]] | ერუანობა = [[უნგრალეფი|უნგრალი]] | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = {{marriage|[[იუდით ვარგა (პოლიტიკოსი)|იუდით ვარგა]]|2006|2023|end=div}} | სქუალეფი= 3 | გონათაფა = პაზმან პეტერიშ კათოლიკურ უნივერსიტეტი (JD) | ომენცარე ხარისხი = იურიდიულ მენცარობეფიშ დოქტორი | პროფესია = იურისტი, დიპლომატი | საქვარუა = პოლიტიკოსი | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = [[ტისა (პარტია)|TISZA]] (2024-შე) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= [[ფიდესი]]შ ჸოფირ მაკათური (2002–2024) | რანწკი2 = [[ტისა (პარტია)|TISZA]]-შ პრეზიდენტი | პოსტი დეკინჷ2 = 22 კვირკვე, 2024 | პოსტი დიტუ2=ასეშა | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = [[უნგრეთი ერუანულ ასამბლეა]]შ მაკათური | პოსტი დეკინჷ3 = 9 მესი, 2026 | პოსტი დიტუ3 =ასეშა | წიმოხონი3 = მიკლოშ ჰაინალი | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = [[ევროპარლამენტი]]შ მაკათური | პოსტი დეკინჷ4 = 16 კვირკვე, 2024 | პოსტი დიტუ4 =9 მესი, 2026 | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4= | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= }} '''პეტერ მადიარი''' ({{lang-hu|Péter Magyar}}; დ. [[16 მელახი]], [[1981]]) — [[უნგრალეფი|უნგრალ]] პოლიტიკოს დო იურისტი, [[უნგრეთი]]შ [[უნგრეთიშ პრემიერ-მინისტრი|პრეიერ-მინისტრ]] [[2026]] წანაშ [[9 მესი|9 მესშე]], პარტია „[[ტისა (პარტია)|ტისაშ]]“ (TISZA) პრეზიდენტი. თიქ მუშ პარტიას 2026 წანაშ საპარლამენტო გიშაგორუეფს ისტორიულ გომორძგუა მოუღჷ.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2026/apr/12/viktor-orban-concedes-defeat-as-opposition-wins-hungarian-election|title=Hungarian opposition ousts Viktor Orbán after 16 years in power|first1=Ashifa|last1=Kassam|first2=Flora|last2=Garamvolgyi|publisher=The Guardian|date=12 April 2026|accessdate=13 April 2026}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.bbc.com/news/live/c2d8zw2d3rkt |title=Viktor Orbán concedes with Hungarian opposition on course for landslide election win |date=12 April 2026 |work=[[BBC]]}}</ref> მადიარ 2024-შე 2026 წანაშა [[ევროპარლამენტიშ მაკათურეფი|ევროპარლამენტიშ მაკათურ]] (MEP) რდჷ. მუჭოთ გამაგე პარტია „[[ფიდესი]]შ“ ჸოფირ მაკათურქ, მადიარქ ედომუშამ ქიანაშ ჸუჯორუა 2024 წანაშ ფურთუთას მიპალჷ. თიმ ბორჯის თიქ არძა სახენწჷფო პოსტიშე გინორინაშ გეშა გჷმაცხადუ, ნამუქჷთ კატალინ ნოვაკიშ გიშაჭყოლოფუაშ სკანდალს ქუმუხვადჷ. მადიარქ ტომბა ღვიზინუა გჷმორაგადუ თიშ გეშა, მუჭო გამაგენდჷ „ფიდესი“ ქიანასჷნ. 2024 წანაშ 15 მელახის თიქ გჷმაცხადუ, ნამჷ-და ახალ პოლიტიკურ პლატფორმაშ დორსხუაფა ოკოდჷ თინეფშო, მიდგასჷთ ხეშუულებათ დო „ისტებლიშმენტ-ოპოზიციათ“ აკოჯოგაფილ აფჷდესინ. თიქ ოსხირ გუჭყჷ კინოხ უჩინებუ პარტიას — პატჷცემა დო დუდიშულა (Tisztelet és Szabadság, TISZA) დო მალას არძაშე გაულამ ოპოზიციონერ ლიდერო გინირთჷ 2024 წანაშ [[ევროპარლამენტიშ გიშაგორუეფ უნგრეთის 2024|ევროპარლამენტიშ გიშაგორუეფს]], მადიარიშ პარტიაქ მაჟირა აბან დეკინჷ „ფიდესიშ“ უკულ დო ხონარეფიშ მეხოლაფირო 30% მიპალჷ. თენა რდჷ 2006 წანაშ უკულ არძანერ ვაკონგრესულ (ვა-ფიდესიშ) პარტიაშით მეღებულ ხონარეფიშ არძაშე უმაღალაშ მუდანობა დო პროცენტი. თიქ „ტისა“ (Tisza) 2026 წანაშ საპარლამენტო გიშაგორუეფშა გეგშეჸონჷ, სოდეთ [[კონსტიტუციურ უმენტაშობა|კონსტიტუციურ უმენტაშობა]] (supermajority) მიპალჷ დო განწეხანიშ გამაგალაშ უკულ, პრემიერ-მინისტრ [[ვიქტორ ორბანი]] პოსტშე გეგნარინუ. მადიარ მუშ დუდის ახასიათენს მუჭოთ „კრიტიკულ“ პრო-ევროპალს დო [[კონსერვატიულ ლიბერალიზმი|კონსერვატიულ ლიბერალს]].<ref name="mppoland">{{Cite web |last=Kokot |first=Michał |date=12 August 2025 |title=Rzucił wyzwanie Orbánowi i ma szansę wygrać. W rozmowie z "Wyborczą" jasno mówi o Polsce, Węgrzech i Ukrainie |trans-title=He has challenged Orbán and has a chance of winning. In an interview with "Gazeta Wyborcza," he speaks clearly about Poland, Hungary, and Ukraine. |url=https://wyborcza.pl/7,75399,32168608,glowny-rywal-viktora-orbana-w-rozmowie-z-wyborcza-mam-rade.html |access-date=12 August 2025 |website=[[Gazeta Wyborcza]] |language=pl}}</ref> ==ორდოიან რინა დო გონათუა== პეტერ მადიარქ დებადჷ 1981 წანაშ 16 მელახის [[ბუდაპეშტი]]ს, იშტვან მადიარიშ დო მონიკა ეროშიშ გაულამ კონსერვატიულ ფანიას.<ref>{{cite news |last=Treisman |first=Rachel |date=13 April 2026 |title=5 things to know about Péter Magyar, Hungary's new prime minister |url=https://www.npr.org/2026/04/13/nx-s1-5783657/peter-magyar-hungary-prime-minister-orban-election |access-date=16 April 2026 |work=NPR }}</ref> მადიარიშ გვარ აიწორო „უნგრალს“ შანენს.<ref>{{cite news |url=https://www.cbc.ca/news/world/peter-magyar-explainer-9.7161141 |access-date=16 April 2026 |work=CBC News |title=Who is Péter Magyar, Hungary's next prime minister?|date=12 April 2026|agency=Reuters}}</ref> თიქ გურაფა ბუდაპეშტის დო [[ბერლინიშ ჰუმბოლდტიშ უნივერსიტეტი|ბერლინიშ ჰუმბოლდტიშ უნივერსიტეტის]] (ერაზმუსიშ პროგრამაშ ფარგანეფს) გათუ,<ref>{{cite web |date=2024 |title=Magyar Péter |url=https://www.europarl.europa.eu/meps/en/256868/PETER_MAGYAR/cv |access-date=31 July 2025 |publisher=[[European Parliament]]}}</ref> 2004 წანას [[პაზმან პეტერიშ კათოლიკურ უნივერსიტეტი|პაზმან პეტერიშ კათოლიკურ უნივერსიტეტიშ]] იურიდიულ ფაკულტეტშე დიპლომ მიღჷ. პროფესიულ კარიერა ონოღე სასამართოშე დიჭყჷ. იურიდიულ გამოცდეფიშ ჩაბარებაშ უკული, თინა ერეფოშქაშე იურიდიულ სფეროს მუშენდჷ — ოხვარუდჷ მულტინაციონალურ კომპანიეფს უნგრეთის ინვესტიციეფიშ ინოდვალას კორპორაციული, კომერციულ დო საკონკურენციო სამართალიშჸურე. ათე რე პეტერ მაგიარიშ იურიდიული დო ორდოიანი პოლიტიკური კარიერაშ დეტალური ეჭარუა მარგალურ ნინაშა. თაქ ძირუნთ, მუჭო გინირთჷ თინა სისტემაშ „ნძალიერ ინსაიდერო“ სოიშახ ოპოზიციაშა გინოვიდოდჷნ: == იურიდიულ დო ორდოიან პოლიტიკურ კარიერა == სოიშახ „[[ფიდესი]]შ“ (Fidesz) აბანობურ ბუნას აკათუდჷნ (თიმჯ ბორჯის ფიდესი ოპოზიციურ პარტია რდჷ), მადიარ [[Pro bono|pro bono]] იურიდიულო ოხვარუდჷ ანტისათარობო აქტივისტეფს [[პროტესტეფი უნგრეთის 2006|2006 წანაშ პროტესტეფიშის]]. თიშ ორდოიან როლი„ფიდესის“ შხვადოშხვანერო რე ეჭარილ — მუჭოთ „ჸონიერ ინსაიდერი“ დო „ჸოფირ მაღალჩინამი“.<ref name="Lynch-2024">{{Cite web |last=Lynch |first=Suzanne |date=26 March 2024 |title=Orbán faces danger from new enemy brandishing a leaked tape |url=https://www.politico.eu/article/viktor-orban-peter-magyar-judit-varga-new-headache-leaked-tape/ |access-date=27 March 2024 |website=[[Politico]] |language=en}}</ref><ref name="Thorpe-2024a">{{Cite news |last=Thorpe |first=Nick |date=14 February 2024 |title=Hungary resignations leave Viktor Orban in biggest crisis yet |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-68285304 |access-date=27 March 2024 |work=[[BBC]] |language=en-GB}}</ref> მუჟანსჷთ „ფიდესიქ“ ხეშუულებაშა ქუმორთუ [[უნგრეთიშ საპარლამენტო გიშაგორუეფი 2010|2010 წანაშ გიშაგორუეფიშ]] უკულინ, თინა [[უნგრეთიშ გალენურ საქვარეფიშ სამინისტრო|გალენურ საქვარეფიშ სამინისტროს]] პოსტის ქჷდარინეს. ართ წანაშა, უნგრეთიშ [[ევროპაშ რსხუშ სხუნუშ პრეზიდენტობა|ევრორსხუშ პრეზიდენტობაშ]] ბორჯის, თიქ ევრორსხუს უნგრეთიშ იროიან წჷმმარინაფალობას ქაკათჷ. 2015 წანას თიქ პრემიერ-მინისტრიშ ადმინისტრაციას (აპარატის) ქჷდიჭყჷ მუშობა. 2018 წანაშ ეკენიას, თიქ სახენწჷფოშ დორხვალუას მარენჯ MBH Bank-იშ ევრორსხუშ იურიდიულ დირექტორატიშ გამაგალა ქეშიბარჷ. 2019-შე 2022 წანაშა თინა სტუდენტურ სესხეფიშ ცენტრიშ ({{Ill|Student Loan Center|hu|Diákhitel Központ}}) გენერალურ დირექტორი (CEO) რდჷ.<ref>{{Cite web |date=13 November 2020 |title=Diákbarát diákhitel – Interju Magyar Péterrel |url=https://diakhitel.hu/aktualitasok/diakbarat-diakhitel-interju-magyar-peterrel/ |access-date=4 October 2025 |website=diakhitel.hu |language=hu}}</ref> ==რესურსეფ ინტერნეტის== {{Sister project auto}} * [https://talpramagyarok.hu/ Official movement] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:მადიარი, პეტერ}} [[კატეგორია:უნგრეთიშ პრემიერ-მინისტრეფი]] [[კატეგორია:XXI ოშწანურაშ უნგრალ იურისტეფი]] [[კატეგორია:XXI ოშწანურაშ უნგრალ პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:კონსერვატიზმ უნგრეთის]] [[კატეგორია:უნგრეთიშ ერუანულ ასამბლეაშ მაკათურეფი (2026–2030)]] [[კატეგორია:ევროპარლამენტიშ მაკათურეფ უნგრეთიშე (2024–2029)]] [[კატეგორია:ვიქტორ ორბანიშ ოპოზიცია]] [[კატეგორია:პოლიტიკოსეფ ბუდაპეშტიშე]] [[კატეგორია:პაზმან პეტერიშ კათოლიკურ უნივერსიტეტნათებუეფი]] [[კატეგორია:ტისა-შ (პარტია) ევროპარლამენტარეფი]] [[კატეგორია:ტისა (პარტია)]] ojz2ilqwjffs7i7zotr57bvx24nywp1 250087 250086 2026-05-09T21:42:51Z Narazeni 826 250087 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო = პეტერ მადიარი | სურათი= Péter Magyar MEP (2024).jpg | სურათიშ ზჷმა = 250პქ | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო= ოფიციალურ პორტრეტი, 2024 წ. | ხეშმოჭარუა = Péter Magyar signature.svg | რანწკი = [[უნგრეთი]]შ პრემიერ-მინისტრი | პოსტი დეკინჷ = [[9 მესი]], [[2026]] | პოსტი დიტუ = | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = [[ტამაშ შუიოკი]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი= [[ვიქტორ ორბანი]] | მონძე = | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|1981|3|16}} | დაბადებაშ აბანი= [[ბუდაპეშტი]], უნგრეთი | ღურაშ თარიღი = | ღურაშ აბანი= | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა = [[უნგრეთი]] | ერუანობა = [[უნგრალეფი|უნგრალი]] | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = {{marriage|[[იუდით ვარგა (პოლიტიკოსი)|იუდით ვარგა]]|2006|2023|end=div}} | სქუალეფი= 3 | გონათაფა = პაზმან პეტერიშ კათოლიკურ უნივერსიტეტი (JD) | ომენცარე ხარისხი = იურიდიულ მენცარობეფიშ დოქტორი | პროფესია = იურისტი, დიპლომატი | საქვარუა = პოლიტიკოსი | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = [[ტისა (პარტია)|TISZA]] (2024-შე) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= [[ფიდესი]]შ ჸოფირ მაკათური (2002–2024) | რანწკი2 = [[ტისა (პარტია)|TISZA]]-შ პრეზიდენტი | პოსტი დეკინჷ2 = 22 კვირკვე, 2024 | პოსტი დიტუ2=ასეშა | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = [[უნგრეთი ერუანულ ასამბლეა]]შ მაკათური | პოსტი დეკინჷ3 = 9 მესი, 2026 | პოსტი დიტუ3 =ასეშა | წიმოხონი3 = მიკლოშ ჰაინალი | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = [[ევროპარლამენტი]]შ მაკათური | პოსტი დეკინჷ4 = 16 კვირკვე, 2024 | პოსტი დიტუ4 =9 მესი, 2026 | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4= | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= }} '''პეტერ მადიარი''' ({{lang-hu|Péter Magyar}}; დ. [[16 მელახი]], [[1981]]) — [[უნგრალეფი|უნგრალ]] პოლიტიკოს დო იურისტი, [[უნგრეთი]]შ [[უნგრეთიშ პრემიერ-მინისტრი|პრეიერ-მინისტრ]] [[2026]] წანაშ [[9 მესი|9 მესშე]], პარტია „[[ტისა (პარტია)|ტისაშ]]“ (TISZA) პრეზიდენტი. თიქ მუშ პარტიას 2026 წანაშ საპარლამენტო გიშაგორუეფს ისტორიულ გომორძგუა მოუღჷ.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2026/apr/12/viktor-orban-concedes-defeat-as-opposition-wins-hungarian-election|title=Hungarian opposition ousts Viktor Orbán after 16 years in power|first1=Ashifa|last1=Kassam|first2=Flora|last2=Garamvolgyi|publisher=The Guardian|date=12 April 2026|accessdate=13 April 2026}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.bbc.com/news/live/c2d8zw2d3rkt |title=Viktor Orbán concedes with Hungarian opposition on course for landslide election win |date=12 April 2026 |work=[[BBC]]}}</ref> მადიარ 2024-შე 2026 წანაშა [[ევროპარლამენტიშ მაკათური|ევროპარლამენტიშ მაკათურ]] (MEP) რდჷ. მუჭოთ გამაგე პარტია „[[ფიდესი]]შ“ ჸოფირ მაკათურქ, მადიარქ ედომუშამ ქიანაშ ჸუჯორუა 2024 წანაშ ფურთუთას მიპალჷ. თიმ ბორჯის თიქ არძა სახენწჷფო პოსტიშე გინორინაშ გეშა გჷმაცხადუ, ნამუქჷთ კატალინ ნოვაკიშ გიშაჭყოლოფუაშ სკანდალს ქუმუხვადჷ. მადიარქ ტომბა ღვიზინუა გჷმორაგადუ თიშ გეშა, მუჭო გამაგენდჷ „ფიდესი“ ქიანასჷნ. 2024 წანაშ 15 მელახის თიქ გჷმაცხადუ, ნამჷ-და ახალ პოლიტიკურ პლატფორმაშ დორსხუაფა ოკოდჷ თინეფშო, მიდგასჷთ ხეშუულებათ დო „ისტებლიშმენტ-ოპოზიციათ“ აკოჯოგაფილ აფჷდესინ. თიქ ოსხირ გუჭყჷ კინოხ უჩინებუ პარტიას — პატჷცემა დო დუდიშულა (Tisztelet és Szabadság, TISZA) დო მალას არძაშე გაულამ ოპოზიციონერ ლიდერო გინირთჷ 2024 წანაშ [[ევროპარლამენტიშ გიშაგორუეფ უნგრეთის 2024|ევროპარლამენტიშ გიშაგორუეფს]], მადიარიშ პარტიაქ მაჟირა აბან დეკინჷ „ფიდესიშ“ უკულ დო ხონარეფიშ მეხოლაფირო 30% მიპალჷ. თენა რდჷ 2006 წანაშ უკულ არძანერ ვაკონგრესულ (ვა-ფიდესიშ) პარტიაშით მეღებულ ხონარეფიშ არძაშე უმაღალაშ მუდანობა დო პროცენტი. თიქ „ტისა“ (Tisza) 2026 წანაშ საპარლამენტო გიშაგორუეფშა გეგშეჸონჷ, სოდეთ [[კონსტიტუციურ უმენტაშობა|კონსტიტუციურ უმენტაშობა]] (supermajority) მიპალჷ დო განწეხანიშ გამაგალაშ უკულ, პრემიერ-მინისტრ [[ვიქტორ ორბანი]] პოსტშე გეგნარინუ. მადიარ მუშ დუდის ახასიათენს მუჭოთ „კრიტიკულ“ პრო-ევროპალს დო [[კონსერვატიულ ლიბერალიზმი|კონსერვატიულ ლიბერალს]].<ref name="mppoland">{{Cite web |last=Kokot |first=Michał |date=12 August 2025 |title=Rzucił wyzwanie Orbánowi i ma szansę wygrać. W rozmowie z "Wyborczą" jasno mówi o Polsce, Węgrzech i Ukrainie |trans-title=He has challenged Orbán and has a chance of winning. In an interview with "Gazeta Wyborcza," he speaks clearly about Poland, Hungary, and Ukraine. |url=https://wyborcza.pl/7,75399,32168608,glowny-rywal-viktora-orbana-w-rozmowie-z-wyborcza-mam-rade.html |access-date=12 August 2025 |website=[[Gazeta Wyborcza]] |language=pl}}</ref> ==ორდოიან რინა დო გონათუა== პეტერ მადიარქ დებადჷ 1981 წანაშ 16 მელახის [[ბუდაპეშტი]]ს, იშტვან მადიარიშ დო მონიკა ეროშიშ გაულამ კონსერვატიულ ფანიას.<ref>{{cite news |last=Treisman |first=Rachel |date=13 April 2026 |title=5 things to know about Péter Magyar, Hungary's new prime minister |url=https://www.npr.org/2026/04/13/nx-s1-5783657/peter-magyar-hungary-prime-minister-orban-election |access-date=16 April 2026 |work=NPR }}</ref> მადიარიშ გვარ აიწორო „უნგრალს“ შანენს.<ref>{{cite news |url=https://www.cbc.ca/news/world/peter-magyar-explainer-9.7161141 |access-date=16 April 2026 |work=CBC News |title=Who is Péter Magyar, Hungary's next prime minister?|date=12 April 2026|agency=Reuters}}</ref> თიქ გურაფა ბუდაპეშტის დო [[ბერლინიშ ჰუმბოლდტიშ უნივერსიტეტი|ბერლინიშ ჰუმბოლდტიშ უნივერსიტეტის]] (ერაზმუსიშ პროგრამაშ ფარგანეფს) გათუ,<ref>{{cite web |date=2024 |title=Magyar Péter |url=https://www.europarl.europa.eu/meps/en/256868/PETER_MAGYAR/cv |access-date=31 July 2025 |publisher=[[European Parliament]]}}</ref> 2004 წანას [[პაზმან პეტერიშ კათოლიკურ უნივერსიტეტი|პაზმან პეტერიშ კათოლიკურ უნივერსიტეტიშ]] იურიდიულ ფაკულტეტშე დიპლომ მიღჷ. პროფესიულ კარიერა ონოღე სასამართოშე დიჭყჷ. იურიდიულ გამოცდეფიშ ჩაბარებაშ უკული, თინა ერეფოშქაშე იურიდიულ სფეროს მუშენდჷ — ოხვარუდჷ მულტინაციონალურ კომპანიეფს უნგრეთის ინვესტიციეფიშ ინოდვალას კორპორაციული, კომერციულ დო საკონკურენციო სამართალიშჸურე. ათე რე პეტერ მაგიარიშ იურიდიული დო ორდოიანი პოლიტიკური კარიერაშ დეტალური ეჭარუა მარგალურ ნინაშა. თაქ ძირუნთ, მუჭო გინირთჷ თინა სისტემაშ „ნძალიერ ინსაიდერო“ სოიშახ ოპოზიციაშა გინოვიდოდჷნ: == იურიდიულ დო ორდოიან პოლიტიკურ კარიერა == სოიშახ „[[ფიდესი]]შ“ (Fidesz) აბანობურ ბუნას აკათუდჷნ (თიმჯ ბორჯის ფიდესი ოპოზიციურ პარტია რდჷ), მადიარ [[Pro bono|pro bono]] იურიდიულო ოხვარუდჷ ანტისათარობო აქტივისტეფს [[პროტესტეფი უნგრეთის 2006|2006 წანაშ პროტესტეფიშის]]. თიშ ორდოიან როლი„ფიდესის“ შხვადოშხვანერო რე ეჭარილ — მუჭოთ „ჸონიერ ინსაიდერი“ დო „ჸოფირ მაღალჩინამი“.<ref name="Lynch-2024">{{Cite web |last=Lynch |first=Suzanne |date=26 March 2024 |title=Orbán faces danger from new enemy brandishing a leaked tape |url=https://www.politico.eu/article/viktor-orban-peter-magyar-judit-varga-new-headache-leaked-tape/ |access-date=27 March 2024 |website=[[Politico]] |language=en}}</ref><ref name="Thorpe-2024a">{{Cite news |last=Thorpe |first=Nick |date=14 February 2024 |title=Hungary resignations leave Viktor Orban in biggest crisis yet |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-68285304 |access-date=27 March 2024 |work=[[BBC]] |language=en-GB}}</ref> მუჟანსჷთ „ფიდესიქ“ ხეშუულებაშა ქუმორთუ [[უნგრეთიშ საპარლამენტო გიშაგორუეფი 2010|2010 წანაშ გიშაგორუეფიშ]] უკულინ, თინა [[უნგრეთიშ გალენურ საქვარეფიშ სამინისტრო|გალენურ საქვარეფიშ სამინისტროს]] პოსტის ქჷდარინეს. ართ წანაშა, უნგრეთიშ [[ევროპაშ რსხუშ სხუნუშ პრეზიდენტობა|ევრორსხუშ პრეზიდენტობაშ]] ბორჯის, თიქ ევრორსხუს უნგრეთიშ იროიან წჷმმარინაფალობას ქაკათჷ. 2015 წანას თიქ პრემიერ-მინისტრიშ ადმინისტრაციას (აპარატის) ქჷდიჭყჷ მუშობა. 2018 წანაშ ეკენიას, თიქ სახენწჷფოშ დორხვალუას მარენჯ MBH Bank-იშ ევრორსხუშ იურიდიულ დირექტორატიშ გამაგალა ქეშიბარჷ. 2019-შე 2022 წანაშა თინა სტუდენტურ სესხეფიშ ცენტრიშ ({{Ill|Student Loan Center|hu|Diákhitel Központ}}) გენერალურ დირექტორი (CEO) რდჷ.<ref>{{Cite web |date=13 November 2020 |title=Diákbarát diákhitel – Interju Magyar Péterrel |url=https://diakhitel.hu/aktualitasok/diakbarat-diakhitel-interju-magyar-peterrel/ |access-date=4 October 2025 |website=diakhitel.hu |language=hu}}</ref> ==რესურსეფ ინტერნეტის== {{Sister project auto}} * [https://talpramagyarok.hu/ Official movement] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:მადიარი, პეტერ}} [[კატეგორია:უნგრეთიშ პრემიერ-მინისტრეფი]] [[კატეგორია:XXI ოშწანურაშ უნგრალ იურისტეფი]] [[კატეგორია:XXI ოშწანურაშ უნგრალ პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:კონსერვატიზმ უნგრეთის]] [[კატეგორია:უნგრეთიშ ერუანულ ასამბლეაშ მაკათურეფი (2026–2030)]] [[კატეგორია:ევროპარლამენტიშ მაკათურეფ უნგრეთიშე (2024–2029)]] [[კატეგორია:ვიქტორ ორბანიშ ოპოზიცია]] [[კატეგორია:პოლიტიკოსეფ ბუდაპეშტიშე]] [[კატეგორია:პაზმან პეტერიშ კათოლიკურ უნივერსიტეტნათებუეფი]] [[კატეგორია:ტისა-შ (პარტია) ევროპარლამენტარეფი]] [[კატეგორია:ტისა (პარტია)]] nrecy29i5egm6r97mue1e5vm2vom4ls