ვიკიპედია xmfwiki https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%93%E1%83%A3%E1%83%93%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%B7%E1%83%9A%E1%83%90 MediaWiki 1.47.0-wmf.12 first-letter მედია სპეციალური განხილვა მომხმარებელი მომხმარებლის განხილვა ვიკიპედია ვიკიპედია სხუნუა ფაილი ფაილის განხილვა მედიავიკი მედიავიკის განხილვა თარგი თარგის განხილვა დახმარება დახმარების განხილვა კატეგორია კატეგორიის განხილვა TimedText TimedText talk მოდული მოდულის განხილვა Event Event talk 10 21 251397 251171 2026-07-22T16:42:01Z Narazeni 826 ინფორმაციაშ მოახალება 251397 wikitext text/x-wiki <!-- ქიკითხით ათენა! დვალა * უხოლაში ამბე დინმოდოხოდუ დუც, ჯვეში ამბე მუთმაჩირთუ ეკონიაშე. * ეშნაჭარას ოკო უღუდას გაფსქელებურ რცხუ დინოხოლენ სტატიაშე, ნამუთ თე ჸოფირებათ რე გოახალაფილინ. შანულამი: * დობლოკით არძო სურათი, ნამუთ თარ ხასჷლაშა რე გჷშაღალირი. ** არძო თე სურათიშო: დობლოკით დო ქიგუძინით {{mprotected}} თანგი. მითხიით დობლოკუა ათაქ: [[ვპ:ვპრ]] ** სურათი ვიკიოწკარუეს ქარხველუ-და, ხეახალაშო დოჩვით დო მოღანკით თინა მათხილე თანგით {{C-uploaded}}. * გეგმირინეთ დუდიშულ სურათეფი (PD, GFDL, CC etc.) შელებაშ დინახალე. * სურათიშ ჩარჩოშა დინახუნაფალო გეგმირინიეთ თანგი {{border-notinline|[[Image:imagename.png]]}} -- --> <!-- ხვალე ართი ილუსტრაცია ახალ ამბეეფშე --> <!-- ახალი ამბეეფი (არძაშ უმოსი 6 ახალი ამბე) --> <!-- აქტუალური ახალი ამბეეფი --> {{ახალი ამბეეფი/სურათი |სურათი =Official_portrait_of_Andy_Burnham_MP_2026_(cropped_3x4)_2.jpg |ზჷმა = 150პქ |დუდჯოხო = ენდი ბერნამი |ბმული = ენდი ბერნამი |ჩარჩო = |ალტ = }} *<!-- 20 კვირკვე--> '''[[ენდი ბერნემი|ენდი ბერნემქ]]''' (''სურათის'') [[გოართოიანაფილი ომაფე|გოართოიანაფილ ომაფეშ]] [[გოართოიანაფილი ომაფეშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრო]] გჷნირთუ. *<!-- 19 კვირკვე--> [[უნგრეთი]]შ [[უნგრეთიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] [[ტამაშ შუიოკი]]ქ გეგნოდირთჷ დო ქიანაშ მადუდეშ მოღალობას [[უნგრეთიშ ერუანულ ასამბლეა|ეროვნულ ასამბლეაშ]] სპიკერი '''[[აგნეს ფორსტჰოფერი]]''' არსულენს. *<!-- 24 მანგი --> ვენესუელას მონახვამლებუ '''[[ვენესუელაშ დიხაშნწალუეფი (2026)|ჟირ დიხაშნწალუაშ]]''' შედეგო, 1,430-შე უმოს ადამიერქ გოჭყორდჷ დო ვითვითოშობათ — დინაფილ რე. *<!-- 22 მანგი --> [[კირ სტრამერი|კირ სტრამერქ]] '''[[გოართოიანაფილი ომაფეშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრიშ პოსტშე გინორინაშ]]''' ლამობაშენ გაცხადჷ. *<!-- 21 მანგი --> 2026 წანაშ კოლუმბიაშ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს [[აბელარდო დე ლა ესპრიელია]]ქ გიმორძგჷ. *<!-- 18 მანგი--> [[ნიგერი|ნიგერს]], [[ჯამაათ ნუსრატ ალ-ისლამ ვალ-მუსლიმინი|ჯამაათ ნუსრატ ალ-ისლამ ვალ-მუსლიმინიშით]] [[დიორი ჰამანიშ ერეფოშქაშე აეროპორტი|დიორი ჰამანიშ ერეფოშქაშე აეროპორტშა]] გენთხაფაშ შედეგო 35 ადამიერქ გოჭყორდჷ, თინეფს შქას 22 აკოანჯარაფილ პიჯიქ. <p style="border-top:1px solid #ddd;padding-top:0.5em;">'''მიმალი:''' [[ავღანეთ-პაკისტანიშ ლჷმა 2026|ავღანეთ-პაკისტანიშ ლჷმა]] (2026 — {{ა.შ.}}) {{•}} [[ააშ-ისრაელიშ რესქუეფ ირანშა 2026|ირანიშ ლჷმა]] ([[ლიბანიშ ლჷმა 2026|ლიბანიშ ლჷმა]]) (2026 — {{ა.შ.}}) {{•}} [[სუდანიშ ომენოღალე ლჷმა (2023 წანაშე)|სუდანიშ ომენოღალე ლჷმა]] (2023 — {{ა.შ.}}) {{•}} [[რუსეთიშ მინოკათუა უკრაინაშა (2022)|რუსეთიშ მინოკათუა უკრაინაშა]] (2022 — {{ა.შ.}}) <noinclude> <br> <div style="border: 1px solid; width: 96%; padding: 1em; float: left; background: #EFEFEF"> {{მალჭანაფა|[[თ:ახალი ამბეეფი]]}} '''ახალი ამბეეფს''' ნაშინა რე ახალი ამბეეფი დო რსხილეფი სტატიეფშე, ნამუეფჷთ მოჩამილ ბორჯიშო რე აქტუალური; ვარ-და, ''[[ენციკლოპედია|ენციკლოპედიური სტატიეფი]]'', ნამუეფჷთ მოახალაფირი რე მიმალ მონახვამილაშ გოსინთორაფათ; ათაქ '''ვა რე ოხვილური ტრივიალური სიახალეეფიშ''' დინოხუნაფა. დუდხასჷლას [[ვიკიპედია:ვანდალიზმი|ვანდალიზმიშ]] დუდიშე ეიოღალარო, ათე ხასჷლაშ რედაქტირაფა ხვალე რეგისტრირაფილი მახვარებუეფს შეულებჷნა.</div> 8qnwxf0hn1a1xkujugfiw43g89r6kdw 0 392 251396 250088 2026-07-22T16:40:09Z Narazeni 826 251396 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = <small>''{{lang-hu|Magyarország}}''</small> |ედომუშამი_ჯოხო = |ოართე_ჯოხო =უნგრეთი |შილა = Flag of Hungary.svg |გერბი = Coat of arms of Hungary.svg |რუკა =EU-Hungary.svg |ჰიმნი = {{lang-hu|„[[Himnusz]]“|italics=no}}<ref>{{cite web|url=http://magyarnews.org/news.php?viewStory=619|title=The Story Behind the Hungarian National Anthem|publisher=Jules S. Vállay|access-date=8 May 2017|archive-date=10 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171010075407/http://magyarnews.org/news.php?viewStory=619|url-status=dead}}</ref><br />({{Lang-xmf|„ჰიმნი“}})<br /><div style="display:inline-block;padding-top:0.4em;">[[ფაილი:Hungarian national anthem, performed by the United States Navy Band (1997 arrangement).mp3]]</div> |დევიზი = |ზოხორინალაშ თარიღი = |ოფიციალური_ნინეფი =[[უნგრული ნინა|უნგრული]] |რელიგია= {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |{{Tree list}} * 42.5% [[ქირსიანობა]] ** 27.5% [[კათოლიკური ოხვამე უნგრეთის|კათოლიციზმი]] ** 15% შხვა [[ქირსიანული გემაჸვენჯობეფიშ ერკებული|ქირისანული გემაჸვენჯობა]] {{Tree list/end}} |40.1% უგამუ |16.1% [[ვარელიგიურობა|ვა რელიგიური]] |1.3% [[რელიგია უნგრეთის|შხვა]]}} (2022)<ref name="Census2022-religion">{{cite web|title=A népesség vallás, felekezet és nemek szerint: népszámlálások 1930, 1949, 2001, 2011, 2022|trans-title=Population by religion, denomination and gender: censuses 1930, 1949, 2001, 2011, 2022|url=https://nepszamlalas2022.ksh.hu/eredmenyek/vegleges-adatok/tablazatok/nsz2022-1.1.7.xlsx|publisher=[[Hungarian Central Statistical Office]]|date=26 September 2023|type=official statistics|format=XLSX file}}</ref> |ნანანოღა= [[ბუდაპეშტი]] |latd=47 |latm=26 |latNS=N |longd=19 |longm=15 |longEW=E |უდიდაში_ნოღა =ნანანოღა |თარობაშ_ტიპი = [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარული]] [[საპარლამენტო რესპუბლიკა]] |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[უნგრეთიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[თამაშ შუიოკი]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[უნგრეთიშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[პეტერ მადიარი]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 108-ო |ფართობი =93,030 |წყარი_% =3.7 |ოეგებიე_მახორობა =9,603,634<ref>{{cite web |url=https://nepszamlalas2022.ksh.hu/en/ |title=2022 Hungarian census |publisher=[[Hungarian Central Statistical Office]] (KSH) |website=www.ksh.hu |date=7 December 2023 |access-date=26 October 2024}}</ref> | population_estimate = {{DecreaseNeutral}} 9,584,627<ref>{{cite web |url=https://www.ksh.hu/stadat_files/nep/en/nep0034.html |title=22.1.2.1. Resident population by sex, county and region, 1 January (annual series) |publisher=[[Hungarian Central Statistical Office]] (KSH) |website=www.ksh.hu |access-date=26 October 2024}}</ref> |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 95-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2024 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 78-ო |ედპ_ppp_წანა = 2025 |ედპ_ppp = {{ძინა}} $469.647 მილიარდი<ref name="IMFWEO.HU">{{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2024/October/weo-report?c=944,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2022&ey=2029&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=World Economic Outlook Database, October 2024 Edition. (Hungary) |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=www.imf.org |date=22 October 2024 |access-date=26 October 2024}}</ref> |ედპ_ppp_რანგი = 53-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე ={{ძინა}} $49,147<ref name="IMFWEO.HU" /> |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 43-ა |აგი =0.870 |აგი_ტენდენცია ={{ძინა}} |აგი_კატეგორია = |აგი_რანგი =46-ა |აგი_წანა =2023 |ვალუტა= [[უნგრული ფორინტი|ფორინტი]] |ვალუტაშ_კოდი =HUF |ქიანაშ_კოდი =HU |ბორჯიშ_ორტყაფუ = [[UTC+1]] |ზარხულიშ_ბორჯი =[[UTC+2|+2]] |cctld = [[.hu]] |ოტელეფონე_კოდი =+36 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= }} '''უნგრეთი''' ({{lang-hu|{{აუდიო|hu-Magyarország.ogg|Magyarország}}}}) — [[ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენი სახენწჷფოეფი|ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენ]] [[სახენწჷფო]] [[ცენტრალური ევროპა|ცენტრალურ ევროპას]].<ref name="Flaw">{{cite web|url=http://www.kormany.hu/download/e/02/00000/The%20New%20Fundamental%20Law%20of%20Hungary.pdf|title=The Fundamental Law of Hungary|publisher=Hungarian State|access-date=8 May 2017|archive-date=29 June 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140629205136/http://www.kormany.hu/download/e/02/00000/The%20New%20Fundamental%20Law%20of%20Hungary.pdf|url-status=dead}}</ref> ქიანაშ ტერიოტრია იკათუანს [[შქა დუნაიშ რზენი|შქა დუნაიშ რზენიშ]] უმენტაშობას, ოორუეშე უხურგანს [[სლოვაკეთი]], ოორუე-ბჟაეიოლშე — [[უკრაინა]], ბჟაეიოლშე დო ობჟათე-ბჟაეიოლშე — [[რუმინეთი]], ობჟათეშე — [[სერბეთი]], ბჟადალშე — [[ავსტრია]], ობჟათე-ბჟადალშე — [[ხორვატია]] დო [[სლოვენია]]. უნგრეთი იდვალუაფუ წყარმალუ [[დუნაი]]შ გოყორს დო თიშ ტერიტორიას უმენტაშო რე თოლუჭირინაფუ რზენეფი. ქიანაშ მხორობა 9.6 მილიონ ადამიერს აკმადგინანს, ნამუეფიშ უმენტაშობა ეთნიკურო [[უნგრალეფი|უნგრალეფ (მადიარეფ)]] რენა, თაშნეშე ოხორანს შანულამ [[ჩაჩანეფ უნგრეთის|ჩაჩან უჭიჭაშობა]]. [[უნგრული ნინა|უნგრულ]] რე ოფიციალურ ნინა დო ართ-ართ რე ევროპას, ნამუთ ვა რე [[ინდოევროპული ნინეფი|ინდოევროპულ ფანიაშ]] ნორთინ.<ref>{{Cite web |date=2024-12-22 |title=Hungary {{!}} History, Map, Flag, Population, Currency, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Hungary |access-date=2024-12-24 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> [[ბუდაპეშტი]] — ქიანაშ ნანანოღა დო [[უნგრეთიშ ნოღეფიშ ერკებული|უკაბეტაშ ნოღა]], შანულამ კულტურულ დო ეკონომიკურ ცენტრი.<ref>{{Cite web |date=2024-12-22 |title=Hungary - Rivers, Plains, Soils {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Hungary/Drainage-and-soils |access-date=2024-12-24 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Péter |first=László |title=Budapest |url=https://www.britannica.com/place/Budapest |website=Britannica}}</ref> {{maplink|frame=yes|frame-align=right|frame-width=300|type=line|id=Q28|text=უნგრეთიშ რუკა}} უნგრეთიშ სახენწფოშ გჷმოქიმინუაშახ თეხანურ უნგრეთიშ ტერიტორიას შხვადოშხვა კათა ოხორანდჷ, თინეფს შქას [[კელტეფი]], [[რომაალეფი]], [[ჰუნეფი]], [[ჯვეში გერმანალეფი|გერმანალ კათეფი]], [[ავარეფი]] დო [[ჯვეში სლავეფი|სლავეფი]]. უნგრეთიშ სახენწჷფობურობას გაჭყაფურ უღჷ [[უნგრეთიშ სათარო]]შე, ნამუჷთ დარსხუეს [[IX ოშწანურა]]შ დალიას [[ალმოში (უნგრეთი)|ალმოშიქ]] დო თიშ ქომოლსქუა [[არპადი]]ქ შქა დუნიაშ რზენიშ დოჸუნაფათ.<ref>{{cite web|url=http://mek.oszk.hu/09100/09132/09132.pdf|title=Hungary in the Carpathian Basin|date=6 June 2017|publisher=Lajos Gubcsi|access-date=6 June 2017}}</ref><ref name="Acta orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae">{{cite book|title=Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae|url=https://books.google.com/books?id=kNkTAQAAMAAJ|volume=36|year=1982|publisher=Magyar Tudományos Akadémia (Hungarian Academy of Sciences)|page=419}}</ref> [[1000]] წანას ხვისტა დეკჷ მაფა [[იშტვან I]]-ქ დო მუშ ომაფე [[უნგრეთიშ ომაფე (1000–1301)|ქირსიანულ ომაფეთ]] გჷნართინუ. შქაოშწანურეფიშ [[უნგრეთიშ ომაფე]] რდჷ ევროპულ სახენწჷფო, ნამუქჷთ [[უნგრეთიშ ომაფე (1301–1526)|მუშ კონკას მიოჭირინჷ]] გვიან შქაოშწანურეფს.<ref>Kristó Gyula – Barta János – Gergely Jenő: Magyarország története előidőktől 2000-ig (History of Hungary from the prehistory to 2000), Pannonica Kiadó, Budapest, 2002, {{ISBN|963-9252-56-5}}, p. 687, pp. 37, pp. 113 ("Magyarország a 12. század második felére jelentős európai tényezővé, középhatalommá vált"/"By the 12th century Hungary became an important European constituent, became a middle power", "A Nyugat részévé vált Magyarország&nbsp;... /Hungary became part of the West"), pp. 616–644</ref> განწეხანიშ [[ოსმალეთ-უნგრეთიშ ლჷმეფი|ოსმალეთიშ ლჷმეფიშ]] უკული, [[1526]] წანას უნგრეთიშ ჯარქ დემარცხჷ [[მოჰაჩიშ ბურჯაფი]]ს დო [[1541]] წანას ნანანოღა [[ბუდა (უნგრეთი)|ბუდა]] [[ბუდაშ ქართა (1541)|გეჭოფეს]] ოსმალეფქ, ნამუშით დიჭყჷ 150 წანაშე უმოს ხანიშ განწეობაქ, მუჟანსჷთ ქიანა დორთილ რდჷ სუმ ნორთო:[[უნგრეთიშ ომაფე]] ([[ჰაბსბურგეფი]]შ ართგური), [[ოსმალეთიშ უნგრეთი]] დო გვერდო დუდიშულ [[ტრანსილვანიაშ სათარო (1570–1711)|ტრანსილვანიაშ სათარო]]. ოსმალეფქ აღიარეს ოსმალთიშ უნგრეთიშ დინაფა [[1699]] წანაშ [[კარლოვიციშ ზე]]თ. უნგრეთიშ უმენტაშ ნორთიქ აკიდგინჷ დო [[XVIII ოშწანურა]]შ დაჭყაფუს ჰაბსბურგეფიშ გამაგალაშა გეგნორთჷ. ზოხორინალაშ ლჷმეფქ ჰაბსბურგეფიშ მეხჷ, [[1703]]–[[1711]] დო [[1848]]–[[1849]] წანეფს, გჷმიჭანუ [[ავსტრია-უნგრეთიშ კომპორმისი|კომპრომისი]], ნამუშით [[1867]] წანას დირსხჷ [[ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია]]ქ, ნამუქჷთ [[XX ოშწანურა]]შ დაჭყაფუს ჸონიერ ჟისახენწჷფოთ გჷნირთუ.<ref name=":2">{{cite encyclopedia|url=https://www.britannica.com/place/Austria-Hungary|title=Austria-Hungary, HISTORICAL EMPIRE, EUROPE|date=6 June 2017|encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]]|access-date=6 June 2017}}</ref> [[მაართა მოსოფელიშ ლჷმა|პირველი მოსოფელიშ ლჷმაშ]] უკული ავსტრია-უნგრეთიქ აკოციუ დო გემაჸვენჯი [[1920]] წანაშ ტრიანონიშ ზეთ დიდგინჷ უნგრეთიშ ასეიანი ხურგეფქ, ნამუშ შედეგო მედინჷ ისტორიული ტერიტორიეფიშ 71%-ქ, ეკონომიკაშ უმენტაშობაქ, მახორობაშ 58%-ქ დო [[უნგრული დიასპორა|ეთნიკურო უნგრალეფიშ 32%-ქ]].<ref>{{cite book|author=Richard C. Frucht|title=Eastern Europe: An Introduction to the People, Lands, and Culture|url=https://books.google.com/books?id=lVBB1a0rC70C|date=31 December 2004|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-57607-800-6|page=360}}</ref><ref>{{cite encyclopedia|title=Trianon, Treaty of|url=http://www.encyclopedia.com/doc/1E1-TrianonTr.html|encyclopedia=The [[Columbia Encyclopedia]]|year=2009}}</ref><ref>{{cite web|title=Text of the Treaty, Treaty of Peace Between The Allied and Associated Powers and Hungary And Protocol and Declaration, Signed at Trianon June 4, 1920|url=http://wwi.lib.byu.edu/index.php/Treaty_of_Trianon|access-date=10 June 2009}}</ref> ლჷმაშ შედეგეფშე გიშულაშის, უნგრეთიქ გჷნიღჷ ბიჭიკეფი ლჷმეფიშ ორდოიან განწეხანს, ნამუეფიშ საბოლა რდჷ [[უნგრეთიშ რეგენტი|რეგენტი]] გამაგე [[მიკლოშ ჰორტი]]შ [[ნაციონალ-კონსერვატიზმი|ნაციონალ-კონსერვატიული]] რეჟიმი. [[მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა]]შის უნგრეთიქ ქაკათჷ [[ლირე ბერლინი-რომი-ტოკიო|ფაშისტური სახენწჷფოეფიშ ალიანსის]], ნამუქჷთ შანულამი ღამაკი დო გავალი მიორინუ.<ref name="Montgomery">[http://historicaltextarchive.com/books.php?op=viewbook&bookid=7&pre=1 ''Hungary: The Unwilling Satellite''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070216070442/http://historicaltextarchive.com/books.php?op=viewbook&bookid=7&pre=1 |date=16 February 2007 }} [http://kapos.hu/hirek/kis_szines/2018-06-16/megerkezett_az_idei_balaton_sound_himnusza.html John F. Montgomery, ''Hungary: The Unwilling Satellite''.] Devin-Adair Company, New York, 1947. Reprint: Simon Publications, 2002.</ref><ref name="Thomas, pg. 11">Thomas, ''The Royal Hungarian Army in World War II'', pg. 11</ref> ქიანა ოკუპირებული რდჷ [[სხუნუეფიშ რსხუ]]შით, ნამუქჷთ გაჭყჷ [[უნგრეთიშ ოკათე რესპუბლიკა]] მუჭოთ [[სატელიტური სახენწჷფო]]. [[1956]] წანაშ [[უნგრეთიშ რევოლუცია (1956)|უმწუძინუ რევოლუციაშ]] შედეგო უნგრეთიქ ელაზჷმაფათ დუდიშულო გჷნირთუ, მარა ქუდოსქიდჷ [[სოციალისტური კარე]]შ რეპრესირებულ მაკათურო. [[1989 წანაშ რევოლუციეფი]]შ შედეგო უნგრეთიქ თინჩალას გეგნორთჷ დემოკრატიული [[საპარლამენტო რესპუბლიკა]]შა.<ref>{{Cite journal|title=1989. évi XXXI. törvény az Alkotmány módosításáról|trans-title=Act XXXI of 1989 on the Amendment of the Constitution|journal=Magyar Közlöny|publisher=Pallas Lap- és Könyvkiadó Vállalat|location=Budapest|volume=44|issue=74|page=1219|language=hu|date=23 October 1989}}</ref> [[2004]] წანას, [[ევროპაშ რსხუ]]შ მაკათურო გჷნრითუ, [[2007]] წანაშე — [[შენგენიშ ზონა]]ს. უნგრეთი რე მაღალმიშნაველამი ქიანა, საარძო ჭყანთხილუათ დო უფასე შქაფონი გონათუათ.<ref name="auto">{{cite journal|author=OECD|date=27 June 2013|title=OECD Health Data: Social protection|journal=OECD Health Statistics (Database)|doi=10.1787/data-00544-en|url=http://www.oecd-ilibrary.org/social-issues-migration-health/data/oecd-health-statistics/oecd-health-data-social-protection_data-00544-en|access-date=14 July 2013|url-access=subscription}}</ref><ref name="europa">{{cite web|url=http://eacea.ec.europa.eu/education/eurydice/documents/facts_and_figures/compulsory_education_EN.pdf|archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20131106181321/http://eacea.ec.europa.eu/education/eurydice/documents/facts_and_figures/compulsory_education_EN.pdf|url-status=dead|archive-date=6 November 2013|title=Compulsory Education in Europe 2013/2014|publisher=European commission|access-date=19 May 2014|author=Eurydice}}</ref> უნგრეთის ქვერსემი განწეობაშ ისტორია უღჷ [[უნგრულ ხელუანობა|ხელუანობაშა]], [[უნგრეთიშ მუსიკა|მუსიკაშა]], [[უნგრულ ლიტერატურა|ლიტერატურაშა]], [[უნგრეთი ოლიმპიურ ლაჸაფეფს|სპორტიშა]], მენცარობაშა დო ტექნიკაშა მიშნაღელ თიაშჸურე.<ref>{{cite news|url=http://mta.hu/english/hungarys-nobel-prize-winners-106018|work=[[Hungarian Academy of Sciences]]|title=Hungary's Nobel Prize Winners, 13 Hungarian win Nobel Prize yet|access-date=2 April 2022}}</ref><ref>{{cite news|title=Population per Gold Medal. Hungary has the second highest gold medal per capita in the world. All together it has 175 gold medal until 2016.|url=http://www.medalspercapita.com/#golds-per-capita:all-time|work=medalspercapita.com|access-date=18 June 2017|archive-date=30 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170730144712/http://www.medalspercapita.com/#golds-per-capita:all-time|url-status=dead}}</ref><ref name="Britannic .=">[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/276684/Hungarian-literature ''Hungarian literature – ”Popular poetry is the only real poetry was the opinion of Sándor Petőfi, one of the greatest Hungarian poets, whose best poems rank among the masterpieces of world literature”''.], ''Encyclopædia Britannica'', 2012 edition</ref><ref>Szalipszki, pg.12<br />Refers to the country as "widely considered" to be a "home of music".</ref> ქიანა რე პოპულარული ტურისტული მეკონჭაფუ ევროპას, ნამუსჷთ [[2019]] წანას 24,5 მილიონი შხვაშ თური ტურისტიქ ესურჷნ.<ref>{{Cite web|title=STADAT – 4.5.3. The number of inbound trips to Hungary and the related expenditures by motivation (2009–)|url=https://www.ksh.hu/docs/eng/xstadat/xstadat_annual/i_ogt004c.html|access-date=2022-06-02|website=Hungarian Central Statistical Office}}</ref> უნგრეთი ანდა ერეფოშქაშე ორგანიზაციაშ მაკათური რე, თინეფს შქას: [[ევროპაშ სხუნუ]], [[ევროპაშ რსხუ]], [[ნატო (ორგანიზაცია)|ნატო]], [[გოერო]], [[მოსოფელიშ ჭყანთხილუაშ ორგანიზაცია]], [[მოსოფელიშ ვაჭრუაშ ორგანიზაცია]], [[მოსოფელიშ ბანკი]], [[აზიაშ ინფრასტრუქტურაშ საინვესტიციო ბანკი]] დო [[ვიშეგრადიშ ბუნა]].<ref>{{cite web|url=http://www.mfa.gov.hu/kum2005/Templates/alapsablon.aspx?NRMODE=Published&NRORIGINALURL=%2Fkum%2Fen%2Fbal%2Fforeign_policy%2Fun_sc%2Finternational_organisations.htm&NRNODEGUID=%7B45550E06-66FE-4183-A899-EDF5BD040EB5%7D&NRCACHEHINT=NoModifyGuest&printable=true|title=International organizations in Hungary|publisher=Ministry of Foreign Affairs|access-date=20 November 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160313115736/http://www.mfa.gov.hu/kum2005/Templates/alapsablon.aspx?NRMODE=Published&NRORIGINALURL=%2Fkum%2Fen%2Fbal%2Fforeign_policy%2Fun_sc%2Finternational_organisations.htm&NRNODEGUID=%7B45550E06-66FE-4183-A899-EDF5BD040EB5%7D&NRCACHEHINT=NoModifyGuest&printable=true|archive-date=13 March 2016}}</ref> {{TOC limit|limit=3}} == ეტიმოლოგია == {{თარი|უნგრეთიშ ეტიმოლოგია}} ჯოხოდვალა „''Hungary''“-ს რინელ ასო „H“, საეგებიოთ, [[ჰუნეფი|ჰუნეფწკჷმა]] ისტორიულ ასოციაციაშე მოურს, ნამუეფჷთ უნგრეთიშ ტერიტორიას ავარეფიშ მოულაშა ოხორანდეს.<ref>{{cite web |title=Hungary – Country Information: Etymology |url=https://www.frua.org/hungary.html |accessdate=6 November 2025 |website=FRUA}}</ref> ზიტყვაშ დოსქილადირ ნორთ მოურს ბიზანტიურ ბერძენულიშ ლათინიზებულ ფორმაშე — ''Oungroi (Οὔγγροι)''. თე ბერძენულ ჯოხოდვალა, შილებე ნასხებუ ორდას ჯვეშ სლავურ ფორმაშე ''ągrinŭ'', ნამუთ მუშჸურეშე [[ბულგარულ ნინეფი|ოღურ-თურქულ]] ზიტყვა „[[ონოღურეფი|ონოღურშე]]“ ('ვით ოღურულ [თური]') (''Onogur'') მოურს.<ref>{{Cite journal|last=Benjamin Golden|first=Peter|date=2011|title=Studies on the Peoples and Cultures of the Eurasian Steppes|url=https://www.researchgate.net/publication/281319966|journal=Editura Academiei Române|page=23}}</ref> ათე კოლექტიურ ჯოხოდვალა უჯოხოდეს თი თურეფშა, ნამუეფქჷთ მოგვიანეთ [[ბულგარეფი|ბულგარულ]] თურულ კონფედერაციას ქაკათესჷნ; თინეფ გამაგენდეს უნგრეთიშ ბჟაეიოლ ნორთის ავარეფიშ უკული.<ref name="Király">{{cite book|last=Király|first=Péter|title=A magyarok elnevezése a korai európai forrásokban ''(The Names of the Magyars in Early European Sources)'' /In: Honfoglalás és nyelvészet ("The Occupation of Our county" and Linguistics)/|publisher=Balassi Kiadó|date=1997|location=Budapest|url=http://webshop.animare.hu/honfoglalas+es+nyelveszet+83813.html|isbn=978-963-506-108-2|page=266|access-date=7 October 2015|archive-date=13 April 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140413130130/http://webshop.animare.hu/honfoglalas+es+nyelveszet+83813.html}}</ref><ref>{{cite book|title=A History of Hungary|editor=Peter F. Sugar|publisher=Indiana University Press|date=22 November 1990|isbn=978-0-253-20867-5|page=9|url=https://books.google.com/books?id=SKwmGQCT0MAC&pg=PA9|archive-date=3 December 2024|access-date=11 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20241203140109/https://books.google.com/books?id=SKwmGQCT0MAC&pg=PA9|url-status=live}}</ref> ისტორიკოს [[პიტერ ბენჯამინ გოლდენი]] თაშნეშე ითოლწონენს არპად ბერტაშ ვერსიას, ნამუშ მეჯინათ ჯოხოდვალა მოურს ხაზარულ-თურქულ ზიტყვაშე ''ongar'': oŋ — მორძგვი, oŋar- — გაუჯგუშება / გიშათინუა, oŋaru — მორძგვიშე. თე თეორიაშ მეჯინათ, „ონღარ“ შანენს „მარძგვან სუას“. თენა მიოწურუანს თი იდეაშა, ნამჷ-და უნგრალეფიშ (მადიარეფიშ) რსხუ ქიანაშ დოჸუნალაშახ, ხაზარეფიშ ოურდუმე ნძალეფიშ „მარძგვან სუას“ (ბჟადალ ნორთის) წუმარინუანდჷ.<ref>{{Cite book|last=Berta|first=Árpad|title=Die chasarische Benennung der Ungarn}}</ref> უნგრეთიშ ენდონიმი (დორხველ ჯოხოდვალა) რე '''Magyarország''' (მადიარორსაგ), ნამუთ ჟირ კომპონენტშე აკმოდირთჷ: ''Magyar'' — „უნგრალი“ (მადიარ) დო ''Ország'' — „ქიანა“ (ორსაგ). ზიტყვა „Magyar“, ნამუთ ქიანაშ მახორობაშა მიოწურუანს, ბრელო უმოს ზუსტას ოძირანს გოთანჯილ ბჟაეიოლურ ნინეფს, მუნერით რე [[თურქული ნინა|თურქული]], [[სპარსული ნინა|სპარსული]] დო შხვა. თე ნინეფს ქიანას უძახუნა ''Magyaristan''-ს, ნამუთ აიწორო შანენს „მადიარეფიშ დიხას“ ვარ-და „მადიარეფიშ ქიანას“. ზიტყვა „მადიარი“ მოურს შქვითი თარ უნგრულ გვერდო-გეგია თურეფშე ართ-ართიშ, თარ თურიშ ჯოხოდვალაშე. ზუსტად თე თურქ გინირთჷ ლიდერო დო მუშ ჯოხოდვალა ედომუშამ ერს დო ქიანას გილუსქიდუ. == ისტორია == {{თარი|უნგრეთიშ ისტორია}} === 895 წანაშახ === {{თარი|უნგრეთიშ პრეისტორია|უნგრულ მითოლოგია}} [[ფაილი:Pannonia térkép 2. század.jpg|thumb|რომაულ პროვინციეფ დო ბარბაროსულ კათეფ [[შქა დუნაიშ რზენი|კარპატეფიშ ღანჩოს]] დო თიშ გოხოლუაშ ტერიტორიას, ჩქინ წანეფიშეჭარუაშ II ოშწანურას.|left]] [[რომიშ იმპერია]]ქ ჯვ. წ. 16–15 წანეფს [[ალპეფი|ალპეფიშ]] დო [[დუნაი|დუნაიშ]] ბჟადალშე მადვალუ ტერიტორია ქჷდიჸუნუ. ზუსტად დუნაიქ გინირთჷ იმპერიაშ ოორუე-ბჟაეიოლ ხურგათ.<ref name="Kershaw">Kershaw, Stephen P. (2013). ''A Brief History of The Roman Empire: Rise and Fall. London.'' Constable & Robinson Ltd. {{ISBN|978-1-78033-048-8}}.</ref> ჯვ. წ. 14 წანას, [[პანონია]] — კარპატიშ ღანჩოშ ბჟადალ ნორთი, ნამუთ ამდღანერ უნგრეთიშ ბჟადალ ტერიტორიეფს იკათუანსჷნ — იმპერატორ [[ოქტავიანე ავგუსტუსი|ავგუსტუსიქ]] მუშ ავტობიოგრაფიულ ნაჭარას „[[Res Gestae Divi Augusti|ღორონთიერ ავგუსტუსიშ საქვარეფი]]“ რომიშ იმპერიაშ ნორთო აღიარჷ.<ref name="Kershaw" /> [[პანონია]]შ ობჟათე-ბჟაეიოლშე, ჯვ. წ. 6 წანას, რომიშ პროვინცია [[მეზია]]ქ გიჭყჷ.<ref name="Kershaw" /> თე ტერიტორიეფ რომიშო სტრატეგიულ ბუფერს წჷმარინუანდეს ბარბაროსულ ოქიანუწკჷმა. წყარმალუ [[ტისა]]შ ბჟაეიოლშე მადვალუ ტერიტორიაქ რომიშ პროვინცია [[დაკია]]შ ნორთო 106 წანას გინირთჷ (ამდღანერ ბჟაეიოლ უნგრეთიშ ნორთი). თე რეგიონ რომიშ გამაგალაშ თუდო 271 წანაშა სქიდუდჷ, სოიშახ იმპერატორ ავრელიანექ ჯარეფიშ გიშაჸონაფა ვეგნოჭყვიდჷნ.<ref name="Scarre">Scarre, Chris (2012). ''Chronicle of the Roman Emperors: The Reign-by-Reign Record of the Rulers of Imperial Rome.'' London. Thames & Hudson Ltd. {{ISBN|978-0-500-28989-1}}.</ref> 235 წანაშე რომიშ იმპერია კაჭულ ბორჯის გიშმეშჷ, ნამუთ გჷმოჭანაფილ რდჷ არყებეფით, აწორინეფით დო იმპერატორეფიშ უწაია თირუათ. ბჟადალ რომიშ იმპერიაქ მა-5 ოშწანურას ქუდანთხჷ [[გერმანულ თურეფი|გერმანულ თურეფიშ]] მიგრაციაშ დო [[კარპეფი|კარპეფიშ]] გენჭირათ.<ref name="Scarre" /> თე ბორჯის ცენტრალურ ევროპას [[ჰუნეფი|ჰუნეფიშ იმპერიათ]] ({{circa|370}}–469) დოჭყაფილ, ანდა დუმაჸუნაფალქ მინაკათჷ. ჰუნეფიშ იმპერიაშ არძაშე ჸონიერ გამაგე რდჷ [[ატილა]] (434–453), ნამუქჷთ მოგვიანეთ უნგრულ მითოლოგიაშ ცენტრალურ ფიგურათ გინირთჷ.<ref name="Kelly">Kelly, Christopher (2008). ''Attila The Hun: Barbarian Terror and The Fall of The Roman Empire.'' London. The Bodley Head. {{ISBN|978-0-224-07676-0}}.</ref> ჰუნეფიშ იმპერიაშ აკოცჷმაშ უკული, ბჟაეიოლ გერმანულ თურქ — [[გეპიდეფი|გეპიდეფქ]], ნამუეფჷთ ჰუნეფიშ ვასალეფ რდესჷნ, კარპატიშ ღანჩოს მუნეფიშ ომაფე ქჷდარსხუეს.<ref name="Bona_The_Gepids_during_and_after_the_Hun_Period">{{cite book|last=Bóna|first=István|editor1-last=Köpeczi|editor1-first=Béla|editor2-last=Barta|editor2-first=Gábor|editor3-last=Makkai|editor3-first=László|editor4-last=Mócsy|editor4-first=András|editor5-last=Szász|editor5-first=Zoltán|title=History of Transylvania|publisher=Hungarian Research Institute of Canada|year=2001|chapter=From Dacia to Transylvania: The Period of the Great Migrations (271–895); The Kingdom of the Gepids; The Gepids during and after the Hun Period|chapter-url=http://mek.oszk.hu/03400/03407/html/34.html|isbn=0-88033-479-7|archive-date=2 October 2025|access-date=23 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20251002191633/http://mek.oszk.hu/03400/03407/html/34.html|url-status=live}}</ref> შხვა ბუნეფი, ნამუეფქჷთ მიგრაციაშ ბორჯის კარპატიშ ღანჩოშა მორთესჷნ, რდეს: [[გოთეფი]], [[ვანდალეფი]], [[ლომბარდეფი|ლომბარდეფ]] დო [[ჯვეში სლავეფი|სლავეფი]].<ref name="Scarre" /> 560-იან წანეფს, [[ავარეფი|ავარეფქ]] ქჷდარსხუეს ავარეფიშ სახანო, სახენწჷფო, ნამუთ რეგიონს ჟირ ოშწანურაშე უმოს ხანს დომინირენდჷნ. [[ფრანკეფი|ფრანკეფქ]] [[კარლოს დიდი|კარლოს დიდიშ]] ხემანჯღვერალათ 790-იან წანეფს მუსხირენ ლესქერუაშ შედეგო ავარეფ დამარცხეს.<ref name="Gubcsi">Lajos Gubcsi, [http://mek.oszk.hu/09100/09132/09132.pdf Hungary in the Carpathian Basin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200312171632/http://mek.oszk.hu/09100/09132/09132.pdf |date=12 March 2020 }}, MoD Zrínyi Media Ltd, 2011</ref> 804-შე 829 წანაშა, [[ბულგარეთიშ პირველ იმპერია|ბულგარეთიშ პირველ იმპერიაქ]] დუნაიშ ბჟაეიოლშე მადვალუ დიხეფ ქიდიჸუნუ დო აბანობურ სლავურ ტომეფიშ დო ავარეფიშ ნოსქილედეფიშ გამაგალა ქიდიჭყჷ.<ref name="Skutsch">Skutsch, Carl, ed. (2005). ''Encyclopedia of the World's Minorities.'' New York: Routledge. p. 158. {{ISBN|1-57958-468-3}}.</ref> მა-9 ოშწანურაშ შქა წანეფს, დუნაიშ ბჟადალშე, ფრანკეფიშ [[პანონიაშ მარკა|პანონიაშ მარკაშ]] ნორთის გიჭყჷ ბალატონიშ სათაროქ, ნამუთ თაშნეშე ჩინებულ რე მუჭოთ თუდოლენ პანონია.<ref name="Luthar">Luthar, Oto, ed. (2008). ''The Land Between: A History of Slovenia.'' Frankfurt am Main: Peter Lang GmbH. {{ISBN|9783631570111}}.</ref> == გეოგრაფია == ქიანა იდვალუაფუ ბჟაეიოლ [[ევროპა|ევროპას]]. ომძღჷ ქიანეფი: [[ავსტრია]], [[სლოვაკეთი]], [[უკრაინა]], [[რუმინეთი]], [[სერბეთი]], [[ხორვატია]], [[სლოვენია]]. * '''ფართობი''' - 93.030 კვ.კმ. * '''ორთა''': უდიდაში ტობა — [[ბალატონი]], უდიდაში წყარმალუეფი — [[დუნაი]] დო [[ტისა]]. უმაღალაში კონკა — კეკეში (1,015 მ). == სახენწჷფო == * სახენწჷფოშ მადუდური: პრეზიდენტი ლასლო შოლიომი. * თარობაშ დუდმახვენჯი: პრემიერ-მინისტრი. * კანონიშდუმადვალუ ორგანო: ართპალატამი პარლამენტი — სახენწჷფო კათუა (386 მაკათური). * ადმინისტრაციული დორთუალა: 19 ოლქი, 20 ონოღე ტერიტორია დო ნანანოღა, ნანანოღას გჷშაკერძაფილი სტატუსი უღჷ. == დემოგრაფია == * მახორობა: 9,803,837 (2016), თენეფშე 98.3% [[უნგრალეფი]], 3.2% [[ჩაჩანეფი]], 1.8% [[გერმანალეფი]], 0.4% [[რუმინალეფი]]. * ოფიციალური ნინა: [[უნგრული ნინა|უნგრული]] * რელიგია: [[კათოლიციზმი]] — 70%, [[პროტესტანტიზმი]] — 25%. * ნანანოღა: [[ბუდაპეშტი]] (1,769 ვითოში). * ნოღეფი: დებრეცენი (210), მიშკოლცი (183), სეგედი (173), პეჩი (164). ==რესურსეფი ინტერნეტის== * [http://www.parlament.hu/parl_en.htm ნაციონალური ასამბლეაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა] * [https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-h/hungary.html თარობაშ მადუდური დო კაბინეტიშ მაკათურეფი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110514230722/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-h/hungary.html |date=2011-05-14 }} * [http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-17380792 უნგრეთი] [[BBC News]]-შე * [http://www.megaport.hu/hungary უნგრეთიშ გიდი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110515203431/http://megaport.hu/hungary/ |date=2011-05-15 }} * [http://eudocs.lib.byu.edu/index.php/History_of_Hungary:_Primary_Documents უნგრეთიშ ისტორია: თარი დოკუმენტეფი] * [http://www.politics.hu/20120102/details-on-hungarys-new-constitution/ უნგრეთიშ ახალი კონსტიტუციაშ დეტალეფი] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ევროპაშ ქიანეფი}} {{ევროპაშ რსხუშ მაკათურეფი}} [[კატეგორია:უნგრეთი]] [[კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფი]] jor5ioqg0r422imvs416snc32j45rc5 251437 251396 2026-07-23T10:46:33Z Narazeni 826 251437 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = <small>''{{lang-hu|Magyarország}}''</small> |ედომუშამი_ჯოხო = |ოართე_ჯოხო =უნგრეთი |შილა = Flag of Hungary.svg |გერბი = Coat of arms of Hungary.svg |რუკა =EU-Hungary.svg |ჰიმნი = {{lang-hu|„[[Himnusz]]“|italics=no}}<ref>{{cite web|url=http://magyarnews.org/news.php?viewStory=619|title=The Story Behind the Hungarian National Anthem|publisher=Jules S. Vállay|access-date=8 May 2017|archive-date=10 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171010075407/http://magyarnews.org/news.php?viewStory=619|url-status=dead}}</ref><br />({{Lang-xmf|„ჰიმნი“}})<br /><div style="display:inline-block;padding-top:0.4em;">[[ფაილი:Hungarian national anthem, performed by the United States Navy Band (1997 arrangement).mp3]]</div> |დევიზი = |ზოხორინალაშ თარიღი = |ოფიციალური_ნინეფი =[[უნგრული ნინა|უნგრული]] |რელიგია= {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |{{Tree list}} * 42.5% [[ქირსიანობა]] ** 27.5% [[კათოლიკური ოხვამე უნგრეთის|კათოლიციზმი]] ** 15% შხვა [[ქირსიანული გემაჸვენჯობეფიშ ერკებული|ქირისანული გემაჸვენჯობა]] {{Tree list/end}} |40.1% უგამუ |16.1% [[ვარელიგიურობა|ვა რელიგიური]] |1.3% [[რელიგია უნგრეთის|შხვა]]}} (2022)<ref name="Census2022-religion">{{cite web|title=A népesség vallás, felekezet és nemek szerint: népszámlálások 1930, 1949, 2001, 2011, 2022|trans-title=Population by religion, denomination and gender: censuses 1930, 1949, 2001, 2011, 2022|url=https://nepszamlalas2022.ksh.hu/eredmenyek/vegleges-adatok/tablazatok/nsz2022-1.1.7.xlsx|publisher=[[Hungarian Central Statistical Office]]|date=26 September 2023|type=official statistics|format=XLSX file}}</ref> |ნანანოღა= [[ბუდაპეშტი]] |latd=47 |latm=26 |latNS=N |longd=19 |longm=15 |longEW=E |უდიდაში_ნოღა =ნანანოღა |თარობაშ_ტიპი = [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარული]] [[საპარლამენტო რესპუბლიკა]] |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[უნგრეთიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[ აგნეს ფორსტჰოფერი]] ({{აბრ|ს/მ|საღალობაშ მარსულებერი}}) |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[უნგრეთიშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[პეტერ მადიარი]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 108-ო |ფართობი =93,030 |წყარი_% =3.7 |ოეგებიე_მახორობა =9,603,634<ref>{{cite web |url=https://nepszamlalas2022.ksh.hu/en/ |title=2022 Hungarian census |publisher=[[Hungarian Central Statistical Office]] (KSH) |website=www.ksh.hu |date=7 December 2023 |access-date=26 October 2024}}</ref> | population_estimate = {{DecreaseNeutral}} 9,584,627<ref>{{cite web |url=https://www.ksh.hu/stadat_files/nep/en/nep0034.html |title=22.1.2.1. Resident population by sex, county and region, 1 January (annual series) |publisher=[[Hungarian Central Statistical Office]] (KSH) |website=www.ksh.hu |access-date=26 October 2024}}</ref> |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 95-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2024 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 78-ო |ედპ_ppp_წანა = 2025 |ედპ_ppp = {{ძინა}} $469.647 მილიარდი<ref name="IMFWEO.HU">{{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2024/October/weo-report?c=944,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2022&ey=2029&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=World Economic Outlook Database, October 2024 Edition. (Hungary) |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=www.imf.org |date=22 October 2024 |access-date=26 October 2024}}</ref> |ედპ_ppp_რანგი = 53-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე ={{ძინა}} $49,147<ref name="IMFWEO.HU" /> |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 43-ა |აგი =0.870 |აგი_ტენდენცია ={{ძინა}} |აგი_კატეგორია = |აგი_რანგი =46-ა |აგი_წანა =2023 |ვალუტა= [[უნგრული ფორინტი|ფორინტი]] |ვალუტაშ_კოდი =HUF |ქიანაშ_კოდი =HU |ბორჯიშ_ორტყაფუ = [[UTC+1]] |ზარხულიშ_ბორჯი =[[UTC+2|+2]] |cctld = [[.hu]] |ოტელეფონე_კოდი =+36 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= }} '''უნგრეთი''' ({{lang-hu|{{აუდიო|hu-Magyarország.ogg|Magyarország}}}}) — [[ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენი სახენწჷფოეფი|ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენ]] [[სახენწჷფო]] [[ცენტრალური ევროპა|ცენტრალურ ევროპას]].<ref name="Flaw">{{cite web|url=http://www.kormany.hu/download/e/02/00000/The%20New%20Fundamental%20Law%20of%20Hungary.pdf|title=The Fundamental Law of Hungary|publisher=Hungarian State|access-date=8 May 2017|archive-date=29 June 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140629205136/http://www.kormany.hu/download/e/02/00000/The%20New%20Fundamental%20Law%20of%20Hungary.pdf|url-status=dead}}</ref> ქიანაშ ტერიოტრია იკათუანს [[შქა დუნაიშ რზენი|შქა დუნაიშ რზენიშ]] უმენტაშობას, ოორუეშე უხურგანს [[სლოვაკეთი]], ოორუე-ბჟაეიოლშე — [[უკრაინა]], ბჟაეიოლშე დო ობჟათე-ბჟაეიოლშე — [[რუმინეთი]], ობჟათეშე — [[სერბეთი]], ბჟადალშე — [[ავსტრია]], ობჟათე-ბჟადალშე — [[ხორვატია]] დო [[სლოვენია]]. უნგრეთი იდვალუაფუ წყარმალუ [[დუნაი]]შ გოყორს დო თიშ ტერიტორიას უმენტაშო რე თოლუჭირინაფუ რზენეფი. ქიანაშ მხორობა 9.6 მილიონ ადამიერს აკმადგინანს, ნამუეფიშ უმენტაშობა ეთნიკურო [[უნგრალეფი|უნგრალეფ (მადიარეფ)]] რენა, თაშნეშე ოხორანს შანულამ [[ჩაჩანეფ უნგრეთის|ჩაჩან უჭიჭაშობა]]. [[უნგრული ნინა|უნგრულ]] რე ოფიციალურ ნინა დო ართ-ართ რე ევროპას, ნამუთ ვა რე [[ინდოევროპული ნინეფი|ინდოევროპულ ფანიაშ]] ნორთინ.<ref>{{Cite web |date=2024-12-22 |title=Hungary {{!}} History, Map, Flag, Population, Currency, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Hungary |access-date=2024-12-24 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> [[ბუდაპეშტი]] — ქიანაშ ნანანოღა დო [[უნგრეთიშ ნოღეფიშ ერკებული|უკაბეტაშ ნოღა]], შანულამ კულტურულ დო ეკონომიკურ ცენტრი.<ref>{{Cite web |date=2024-12-22 |title=Hungary - Rivers, Plains, Soils {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Hungary/Drainage-and-soils |access-date=2024-12-24 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Péter |first=László |title=Budapest |url=https://www.britannica.com/place/Budapest |website=Britannica}}</ref> {{maplink|frame=yes|frame-align=right|frame-width=300|type=line|id=Q28|text=უნგრეთიშ რუკა}} უნგრეთიშ სახენწფოშ გჷმოქიმინუაშახ თეხანურ უნგრეთიშ ტერიტორიას შხვადოშხვა კათა ოხორანდჷ, თინეფს შქას [[კელტეფი]], [[რომაალეფი]], [[ჰუნეფი]], [[ჯვეში გერმანალეფი|გერმანალ კათეფი]], [[ავარეფი]] დო [[ჯვეში სლავეფი|სლავეფი]]. უნგრეთიშ სახენწჷფობურობას გაჭყაფურ უღჷ [[უნგრეთიშ სათარო]]შე, ნამუჷთ დარსხუეს [[IX ოშწანურა]]შ დალიას [[ალმოში (უნგრეთი)|ალმოშიქ]] დო თიშ ქომოლსქუა [[არპადი]]ქ შქა დუნიაშ რზენიშ დოჸუნაფათ.<ref>{{cite web|url=http://mek.oszk.hu/09100/09132/09132.pdf|title=Hungary in the Carpathian Basin|date=6 June 2017|publisher=Lajos Gubcsi|access-date=6 June 2017}}</ref><ref name="Acta orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae">{{cite book|title=Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae|url=https://books.google.com/books?id=kNkTAQAAMAAJ|volume=36|year=1982|publisher=Magyar Tudományos Akadémia (Hungarian Academy of Sciences)|page=419}}</ref> [[1000]] წანას ხვისტა დეკჷ მაფა [[იშტვან I]]-ქ დო მუშ ომაფე [[უნგრეთიშ ომაფე (1000–1301)|ქირსიანულ ომაფეთ]] გჷნართინუ. შქაოშწანურეფიშ [[უნგრეთიშ ომაფე]] რდჷ ევროპულ სახენწჷფო, ნამუქჷთ [[უნგრეთიშ ომაფე (1301–1526)|მუშ კონკას მიოჭირინჷ]] გვიან შქაოშწანურეფს.<ref>Kristó Gyula – Barta János – Gergely Jenő: Magyarország története előidőktől 2000-ig (History of Hungary from the prehistory to 2000), Pannonica Kiadó, Budapest, 2002, {{ISBN|963-9252-56-5}}, p. 687, pp. 37, pp. 113 ("Magyarország a 12. század második felére jelentős európai tényezővé, középhatalommá vált"/"By the 12th century Hungary became an important European constituent, became a middle power", "A Nyugat részévé vált Magyarország&nbsp;... /Hungary became part of the West"), pp. 616–644</ref> განწეხანიშ [[ოსმალეთ-უნგრეთიშ ლჷმეფი|ოსმალეთიშ ლჷმეფიშ]] უკული, [[1526]] წანას უნგრეთიშ ჯარქ დემარცხჷ [[მოჰაჩიშ ბურჯაფი]]ს დო [[1541]] წანას ნანანოღა [[ბუდა (უნგრეთი)|ბუდა]] [[ბუდაშ ქართა (1541)|გეჭოფეს]] ოსმალეფქ, ნამუშით დიჭყჷ 150 წანაშე უმოს ხანიშ განწეობაქ, მუჟანსჷთ ქიანა დორთილ რდჷ სუმ ნორთო:[[უნგრეთიშ ომაფე]] ([[ჰაბსბურგეფი]]შ ართგური), [[ოსმალეთიშ უნგრეთი]] დო გვერდო დუდიშულ [[ტრანსილვანიაშ სათარო (1570–1711)|ტრანსილვანიაშ სათარო]]. ოსმალეფქ აღიარეს ოსმალთიშ უნგრეთიშ დინაფა [[1699]] წანაშ [[კარლოვიციშ ზე]]თ. უნგრეთიშ უმენტაშ ნორთიქ აკიდგინჷ დო [[XVIII ოშწანურა]]შ დაჭყაფუს ჰაბსბურგეფიშ გამაგალაშა გეგნორთჷ. ზოხორინალაშ ლჷმეფქ ჰაბსბურგეფიშ მეხჷ, [[1703]]–[[1711]] დო [[1848]]–[[1849]] წანეფს, გჷმიჭანუ [[ავსტრია-უნგრეთიშ კომპორმისი|კომპრომისი]], ნამუშით [[1867]] წანას დირსხჷ [[ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია]]ქ, ნამუქჷთ [[XX ოშწანურა]]შ დაჭყაფუს ჸონიერ ჟისახენწჷფოთ გჷნირთუ.<ref name=":2">{{cite encyclopedia|url=https://www.britannica.com/place/Austria-Hungary|title=Austria-Hungary, HISTORICAL EMPIRE, EUROPE|date=6 June 2017|encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]]|access-date=6 June 2017}}</ref> [[მაართა მოსოფელიშ ლჷმა|პირველი მოსოფელიშ ლჷმაშ]] უკული ავსტრია-უნგრეთიქ აკოციუ დო გემაჸვენჯი [[1920]] წანაშ ტრიანონიშ ზეთ დიდგინჷ უნგრეთიშ ასეიანი ხურგეფქ, ნამუშ შედეგო მედინჷ ისტორიული ტერიტორიეფიშ 71%-ქ, ეკონომიკაშ უმენტაშობაქ, მახორობაშ 58%-ქ დო [[უნგრული დიასპორა|ეთნიკურო უნგრალეფიშ 32%-ქ]].<ref>{{cite book|author=Richard C. Frucht|title=Eastern Europe: An Introduction to the People, Lands, and Culture|url=https://books.google.com/books?id=lVBB1a0rC70C|date=31 December 2004|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-57607-800-6|page=360}}</ref><ref>{{cite encyclopedia|title=Trianon, Treaty of|url=http://www.encyclopedia.com/doc/1E1-TrianonTr.html|encyclopedia=The [[Columbia Encyclopedia]]|year=2009}}</ref><ref>{{cite web|title=Text of the Treaty, Treaty of Peace Between The Allied and Associated Powers and Hungary And Protocol and Declaration, Signed at Trianon June 4, 1920|url=http://wwi.lib.byu.edu/index.php/Treaty_of_Trianon|access-date=10 June 2009}}</ref> ლჷმაშ შედეგეფშე გიშულაშის, უნგრეთიქ გჷნიღჷ ბიჭიკეფი ლჷმეფიშ ორდოიან განწეხანს, ნამუეფიშ საბოლა რდჷ [[უნგრეთიშ რეგენტი|რეგენტი]] გამაგე [[მიკლოშ ჰორტი]]შ [[ნაციონალ-კონსერვატიზმი|ნაციონალ-კონსერვატიული]] რეჟიმი. [[მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა]]შის უნგრეთიქ ქაკათჷ [[ლირე ბერლინი-რომი-ტოკიო|ფაშისტური სახენწჷფოეფიშ ალიანსის]], ნამუქჷთ შანულამი ღამაკი დო გავალი მიორინუ.<ref name="Montgomery">[http://historicaltextarchive.com/books.php?op=viewbook&bookid=7&pre=1 ''Hungary: The Unwilling Satellite''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070216070442/http://historicaltextarchive.com/books.php?op=viewbook&bookid=7&pre=1 |date=16 February 2007 }} [http://kapos.hu/hirek/kis_szines/2018-06-16/megerkezett_az_idei_balaton_sound_himnusza.html John F. Montgomery, ''Hungary: The Unwilling Satellite''.] Devin-Adair Company, New York, 1947. Reprint: Simon Publications, 2002.</ref><ref name="Thomas, pg. 11">Thomas, ''The Royal Hungarian Army in World War II'', pg. 11</ref> ქიანა ოკუპირებული რდჷ [[სხუნუეფიშ რსხუ]]შით, ნამუქჷთ გაჭყჷ [[უნგრეთიშ ოკათე რესპუბლიკა]] მუჭოთ [[სატელიტური სახენწჷფო]]. [[1956]] წანაშ [[უნგრეთიშ რევოლუცია (1956)|უმწუძინუ რევოლუციაშ]] შედეგო უნგრეთიქ ელაზჷმაფათ დუდიშულო გჷნირთუ, მარა ქუდოსქიდჷ [[სოციალისტური კარე]]შ რეპრესირებულ მაკათურო. [[1989 წანაშ რევოლუციეფი]]შ შედეგო უნგრეთიქ თინჩალას გეგნორთჷ დემოკრატიული [[საპარლამენტო რესპუბლიკა]]შა.<ref>{{Cite journal|title=1989. évi XXXI. törvény az Alkotmány módosításáról|trans-title=Act XXXI of 1989 on the Amendment of the Constitution|journal=Magyar Közlöny|publisher=Pallas Lap- és Könyvkiadó Vállalat|location=Budapest|volume=44|issue=74|page=1219|language=hu|date=23 October 1989}}</ref> [[2004]] წანას, [[ევროპაშ რსხუ]]შ მაკათურო გჷნრითუ, [[2007]] წანაშე — [[შენგენიშ ზონა]]ს. უნგრეთი რე მაღალმიშნაველამი ქიანა, საარძო ჭყანთხილუათ დო უფასე შქაფონი გონათუათ.<ref name="auto">{{cite journal|author=OECD|date=27 June 2013|title=OECD Health Data: Social protection|journal=OECD Health Statistics (Database)|doi=10.1787/data-00544-en|url=http://www.oecd-ilibrary.org/social-issues-migration-health/data/oecd-health-statistics/oecd-health-data-social-protection_data-00544-en|access-date=14 July 2013|url-access=subscription}}</ref><ref name="europa">{{cite web|url=http://eacea.ec.europa.eu/education/eurydice/documents/facts_and_figures/compulsory_education_EN.pdf|archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20131106181321/http://eacea.ec.europa.eu/education/eurydice/documents/facts_and_figures/compulsory_education_EN.pdf|url-status=dead|archive-date=6 November 2013|title=Compulsory Education in Europe 2013/2014|publisher=European commission|access-date=19 May 2014|author=Eurydice}}</ref> უნგრეთის ქვერსემი განწეობაშ ისტორია უღჷ [[უნგრულ ხელუანობა|ხელუანობაშა]], [[უნგრეთიშ მუსიკა|მუსიკაშა]], [[უნგრულ ლიტერატურა|ლიტერატურაშა]], [[უნგრეთი ოლიმპიურ ლაჸაფეფს|სპორტიშა]], მენცარობაშა დო ტექნიკაშა მიშნაღელ თიაშჸურე.<ref>{{cite news|url=http://mta.hu/english/hungarys-nobel-prize-winners-106018|work=[[Hungarian Academy of Sciences]]|title=Hungary's Nobel Prize Winners, 13 Hungarian win Nobel Prize yet|access-date=2 April 2022}}</ref><ref>{{cite news|title=Population per Gold Medal. Hungary has the second highest gold medal per capita in the world. All together it has 175 gold medal until 2016.|url=http://www.medalspercapita.com/#golds-per-capita:all-time|work=medalspercapita.com|access-date=18 June 2017|archive-date=30 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170730144712/http://www.medalspercapita.com/#golds-per-capita:all-time|url-status=dead}}</ref><ref name="Britannic .=">[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/276684/Hungarian-literature ''Hungarian literature – ”Popular poetry is the only real poetry was the opinion of Sándor Petőfi, one of the greatest Hungarian poets, whose best poems rank among the masterpieces of world literature”''.], ''Encyclopædia Britannica'', 2012 edition</ref><ref>Szalipszki, pg.12<br />Refers to the country as "widely considered" to be a "home of music".</ref> ქიანა რე პოპულარული ტურისტული მეკონჭაფუ ევროპას, ნამუსჷთ [[2019]] წანას 24,5 მილიონი შხვაშ თური ტურისტიქ ესურჷნ.<ref>{{Cite web|title=STADAT – 4.5.3. The number of inbound trips to Hungary and the related expenditures by motivation (2009–)|url=https://www.ksh.hu/docs/eng/xstadat/xstadat_annual/i_ogt004c.html|access-date=2022-06-02|website=Hungarian Central Statistical Office}}</ref> უნგრეთი ანდა ერეფოშქაშე ორგანიზაციაშ მაკათური რე, თინეფს შქას: [[ევროპაშ სხუნუ]], [[ევროპაშ რსხუ]], [[ნატო (ორგანიზაცია)|ნატო]], [[გოერო]], [[მოსოფელიშ ჭყანთხილუაშ ორგანიზაცია]], [[მოსოფელიშ ვაჭრუაშ ორგანიზაცია]], [[მოსოფელიშ ბანკი]], [[აზიაშ ინფრასტრუქტურაშ საინვესტიციო ბანკი]] დო [[ვიშეგრადიშ ბუნა]].<ref>{{cite web|url=http://www.mfa.gov.hu/kum2005/Templates/alapsablon.aspx?NRMODE=Published&NRORIGINALURL=%2Fkum%2Fen%2Fbal%2Fforeign_policy%2Fun_sc%2Finternational_organisations.htm&NRNODEGUID=%7B45550E06-66FE-4183-A899-EDF5BD040EB5%7D&NRCACHEHINT=NoModifyGuest&printable=true|title=International organizations in Hungary|publisher=Ministry of Foreign Affairs|access-date=20 November 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160313115736/http://www.mfa.gov.hu/kum2005/Templates/alapsablon.aspx?NRMODE=Published&NRORIGINALURL=%2Fkum%2Fen%2Fbal%2Fforeign_policy%2Fun_sc%2Finternational_organisations.htm&NRNODEGUID=%7B45550E06-66FE-4183-A899-EDF5BD040EB5%7D&NRCACHEHINT=NoModifyGuest&printable=true|archive-date=13 March 2016}}</ref> {{TOC limit|limit=3}} == ეტიმოლოგია == {{თარი|უნგრეთიშ ეტიმოლოგია}} ჯოხოდვალა „''Hungary''“-ს რინელ ასო „H“, საეგებიოთ, [[ჰუნეფი|ჰუნეფწკჷმა]] ისტორიულ ასოციაციაშე მოურს, ნამუეფჷთ უნგრეთიშ ტერიტორიას ავარეფიშ მოულაშა ოხორანდეს.<ref>{{cite web |title=Hungary – Country Information: Etymology |url=https://www.frua.org/hungary.html |accessdate=6 November 2025 |website=FRUA}}</ref> ზიტყვაშ დოსქილადირ ნორთ მოურს ბიზანტიურ ბერძენულიშ ლათინიზებულ ფორმაშე — ''Oungroi (Οὔγγροι)''. თე ბერძენულ ჯოხოდვალა, შილებე ნასხებუ ორდას ჯვეშ სლავურ ფორმაშე ''ągrinŭ'', ნამუთ მუშჸურეშე [[ბულგარულ ნინეფი|ოღურ-თურქულ]] ზიტყვა „[[ონოღურეფი|ონოღურშე]]“ ('ვით ოღურულ [თური]') (''Onogur'') მოურს.<ref>{{Cite journal|last=Benjamin Golden|first=Peter|date=2011|title=Studies on the Peoples and Cultures of the Eurasian Steppes|url=https://www.researchgate.net/publication/281319966|journal=Editura Academiei Române|page=23}}</ref> ათე კოლექტიურ ჯოხოდვალა უჯოხოდეს თი თურეფშა, ნამუეფქჷთ მოგვიანეთ [[ბულგარეფი|ბულგარულ]] თურულ კონფედერაციას ქაკათესჷნ; თინეფ გამაგენდეს უნგრეთიშ ბჟაეიოლ ნორთის ავარეფიშ უკული.<ref name="Király">{{cite book|last=Király|first=Péter|title=A magyarok elnevezése a korai európai forrásokban ''(The Names of the Magyars in Early European Sources)'' /In: Honfoglalás és nyelvészet ("The Occupation of Our county" and Linguistics)/|publisher=Balassi Kiadó|date=1997|location=Budapest|url=http://webshop.animare.hu/honfoglalas+es+nyelveszet+83813.html|isbn=978-963-506-108-2|page=266|access-date=7 October 2015|archive-date=13 April 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140413130130/http://webshop.animare.hu/honfoglalas+es+nyelveszet+83813.html}}</ref><ref>{{cite book|title=A History of Hungary|editor=Peter F. Sugar|publisher=Indiana University Press|date=22 November 1990|isbn=978-0-253-20867-5|page=9|url=https://books.google.com/books?id=SKwmGQCT0MAC&pg=PA9|archive-date=3 December 2024|access-date=11 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20241203140109/https://books.google.com/books?id=SKwmGQCT0MAC&pg=PA9|url-status=live}}</ref> ისტორიკოს [[პიტერ ბენჯამინ გოლდენი]] თაშნეშე ითოლწონენს არპად ბერტაშ ვერსიას, ნამუშ მეჯინათ ჯოხოდვალა მოურს ხაზარულ-თურქულ ზიტყვაშე ''ongar'': oŋ — მორძგვი, oŋar- — გაუჯგუშება / გიშათინუა, oŋaru — მორძგვიშე. თე თეორიაშ მეჯინათ, „ონღარ“ შანენს „მარძგვან სუას“. თენა მიოწურუანს თი იდეაშა, ნამჷ-და უნგრალეფიშ (მადიარეფიშ) რსხუ ქიანაშ დოჸუნალაშახ, ხაზარეფიშ ოურდუმე ნძალეფიშ „მარძგვან სუას“ (ბჟადალ ნორთის) წუმარინუანდჷ.<ref>{{Cite book|last=Berta|first=Árpad|title=Die chasarische Benennung der Ungarn}}</ref> უნგრეთიშ ენდონიმი (დორხველ ჯოხოდვალა) რე '''Magyarország''' (მადიარორსაგ), ნამუთ ჟირ კომპონენტშე აკმოდირთჷ: ''Magyar'' — „უნგრალი“ (მადიარ) დო ''Ország'' — „ქიანა“ (ორსაგ). ზიტყვა „Magyar“, ნამუთ ქიანაშ მახორობაშა მიოწურუანს, ბრელო უმოს ზუსტას ოძირანს გოთანჯილ ბჟაეიოლურ ნინეფს, მუნერით რე [[თურქული ნინა|თურქული]], [[სპარსული ნინა|სპარსული]] დო შხვა. თე ნინეფს ქიანას უძახუნა ''Magyaristan''-ს, ნამუთ აიწორო შანენს „მადიარეფიშ დიხას“ ვარ-და „მადიარეფიშ ქიანას“. ზიტყვა „მადიარი“ მოურს შქვითი თარ უნგრულ გვერდო-გეგია თურეფშე ართ-ართიშ, თარ თურიშ ჯოხოდვალაშე. ზუსტად თე თურქ გინირთჷ ლიდერო დო მუშ ჯოხოდვალა ედომუშამ ერს დო ქიანას გილუსქიდუ. == ისტორია == {{თარი|უნგრეთიშ ისტორია}} === 895 წანაშახ === {{თარი|უნგრეთიშ პრეისტორია|უნგრულ მითოლოგია}} [[ფაილი:Pannonia térkép 2. század.jpg|thumb|რომაულ პროვინციეფ დო ბარბაროსულ კათეფ [[შქა დუნაიშ რზენი|კარპატეფიშ ღანჩოს]] დო თიშ გოხოლუაშ ტერიტორიას, ჩქინ წანეფიშეჭარუაშ II ოშწანურას.|left]] [[რომიშ იმპერია]]ქ ჯვ. წ. 16–15 წანეფს [[ალპეფი|ალპეფიშ]] დო [[დუნაი|დუნაიშ]] ბჟადალშე მადვალუ ტერიტორია ქჷდიჸუნუ. ზუსტად დუნაიქ გინირთჷ იმპერიაშ ოორუე-ბჟაეიოლ ხურგათ.<ref name="Kershaw">Kershaw, Stephen P. (2013). ''A Brief History of The Roman Empire: Rise and Fall. London.'' Constable & Robinson Ltd. {{ISBN|978-1-78033-048-8}}.</ref> ჯვ. წ. 14 წანას, [[პანონია]] — კარპატიშ ღანჩოშ ბჟადალ ნორთი, ნამუთ ამდღანერ უნგრეთიშ ბჟადალ ტერიტორიეფს იკათუანსჷნ — იმპერატორ [[ოქტავიანე ავგუსტუსი|ავგუსტუსიქ]] მუშ ავტობიოგრაფიულ ნაჭარას „[[Res Gestae Divi Augusti|ღორონთიერ ავგუსტუსიშ საქვარეფი]]“ რომიშ იმპერიაშ ნორთო აღიარჷ.<ref name="Kershaw" /> [[პანონია]]შ ობჟათე-ბჟაეიოლშე, ჯვ. წ. 6 წანას, რომიშ პროვინცია [[მეზია]]ქ გიჭყჷ.<ref name="Kershaw" /> თე ტერიტორიეფ რომიშო სტრატეგიულ ბუფერს წჷმარინუანდეს ბარბაროსულ ოქიანუწკჷმა. წყარმალუ [[ტისა]]შ ბჟაეიოლშე მადვალუ ტერიტორიაქ რომიშ პროვინცია [[დაკია]]შ ნორთო 106 წანას გინირთჷ (ამდღანერ ბჟაეიოლ უნგრეთიშ ნორთი). თე რეგიონ რომიშ გამაგალაშ თუდო 271 წანაშა სქიდუდჷ, სოიშახ იმპერატორ ავრელიანექ ჯარეფიშ გიშაჸონაფა ვეგნოჭყვიდჷნ.<ref name="Scarre">Scarre, Chris (2012). ''Chronicle of the Roman Emperors: The Reign-by-Reign Record of the Rulers of Imperial Rome.'' London. Thames & Hudson Ltd. {{ISBN|978-0-500-28989-1}}.</ref> 235 წანაშე რომიშ იმპერია კაჭულ ბორჯის გიშმეშჷ, ნამუთ გჷმოჭანაფილ რდჷ არყებეფით, აწორინეფით დო იმპერატორეფიშ უწაია თირუათ. ბჟადალ რომიშ იმპერიაქ მა-5 ოშწანურას ქუდანთხჷ [[გერმანულ თურეფი|გერმანულ თურეფიშ]] მიგრაციაშ დო [[კარპეფი|კარპეფიშ]] გენჭირათ.<ref name="Scarre" /> თე ბორჯის ცენტრალურ ევროპას [[ჰუნეფი|ჰუნეფიშ იმპერიათ]] ({{circa|370}}–469) დოჭყაფილ, ანდა დუმაჸუნაფალქ მინაკათჷ. ჰუნეფიშ იმპერიაშ არძაშე ჸონიერ გამაგე რდჷ [[ატილა]] (434–453), ნამუქჷთ მოგვიანეთ უნგრულ მითოლოგიაშ ცენტრალურ ფიგურათ გინირთჷ.<ref name="Kelly">Kelly, Christopher (2008). ''Attila The Hun: Barbarian Terror and The Fall of The Roman Empire.'' London. The Bodley Head. {{ISBN|978-0-224-07676-0}}.</ref> ჰუნეფიშ იმპერიაშ აკოცჷმაშ უკული, ბჟაეიოლ გერმანულ თურქ — [[გეპიდეფი|გეპიდეფქ]], ნამუეფჷთ ჰუნეფიშ ვასალეფ რდესჷნ, კარპატიშ ღანჩოს მუნეფიშ ომაფე ქჷდარსხუეს.<ref name="Bona_The_Gepids_during_and_after_the_Hun_Period">{{cite book|last=Bóna|first=István|editor1-last=Köpeczi|editor1-first=Béla|editor2-last=Barta|editor2-first=Gábor|editor3-last=Makkai|editor3-first=László|editor4-last=Mócsy|editor4-first=András|editor5-last=Szász|editor5-first=Zoltán|title=History of Transylvania|publisher=Hungarian Research Institute of Canada|year=2001|chapter=From Dacia to Transylvania: The Period of the Great Migrations (271–895); The Kingdom of the Gepids; The Gepids during and after the Hun Period|chapter-url=http://mek.oszk.hu/03400/03407/html/34.html|isbn=0-88033-479-7|archive-date=2 October 2025|access-date=23 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20251002191633/http://mek.oszk.hu/03400/03407/html/34.html|url-status=live}}</ref> შხვა ბუნეფი, ნამუეფქჷთ მიგრაციაშ ბორჯის კარპატიშ ღანჩოშა მორთესჷნ, რდეს: [[გოთეფი]], [[ვანდალეფი]], [[ლომბარდეფი|ლომბარდეფ]] დო [[ჯვეში სლავეფი|სლავეფი]].<ref name="Scarre" /> 560-იან წანეფს, [[ავარეფი|ავარეფქ]] ქჷდარსხუეს ავარეფიშ სახანო, სახენწჷფო, ნამუთ რეგიონს ჟირ ოშწანურაშე უმოს ხანს დომინირენდჷნ. [[ფრანკეფი|ფრანკეფქ]] [[კარლოს დიდი|კარლოს დიდიშ]] ხემანჯღვერალათ 790-იან წანეფს მუსხირენ ლესქერუაშ შედეგო ავარეფ დამარცხეს.<ref name="Gubcsi">Lajos Gubcsi, [http://mek.oszk.hu/09100/09132/09132.pdf Hungary in the Carpathian Basin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200312171632/http://mek.oszk.hu/09100/09132/09132.pdf |date=12 March 2020 }}, MoD Zrínyi Media Ltd, 2011</ref> 804-შე 829 წანაშა, [[ბულგარეთიშ პირველ იმპერია|ბულგარეთიშ პირველ იმპერიაქ]] დუნაიშ ბჟაეიოლშე მადვალუ დიხეფ ქიდიჸუნუ დო აბანობურ სლავურ ტომეფიშ დო ავარეფიშ ნოსქილედეფიშ გამაგალა ქიდიჭყჷ.<ref name="Skutsch">Skutsch, Carl, ed. (2005). ''Encyclopedia of the World's Minorities.'' New York: Routledge. p. 158. {{ISBN|1-57958-468-3}}.</ref> მა-9 ოშწანურაშ შქა წანეფს, დუნაიშ ბჟადალშე, ფრანკეფიშ [[პანონიაშ მარკა|პანონიაშ მარკაშ]] ნორთის გიჭყჷ ბალატონიშ სათაროქ, ნამუთ თაშნეშე ჩინებულ რე მუჭოთ თუდოლენ პანონია.<ref name="Luthar">Luthar, Oto, ed. (2008). ''The Land Between: A History of Slovenia.'' Frankfurt am Main: Peter Lang GmbH. {{ISBN|9783631570111}}.</ref> == გეოგრაფია == ქიანა იდვალუაფუ ბჟაეიოლ [[ევროპა|ევროპას]]. ომძღჷ ქიანეფი: [[ავსტრია]], [[სლოვაკეთი]], [[უკრაინა]], [[რუმინეთი]], [[სერბეთი]], [[ხორვატია]], [[სლოვენია]]. * '''ფართობი''' - 93.030 კვ.კმ. * '''ორთა''': უდიდაში ტობა — [[ბალატონი]], უდიდაში წყარმალუეფი — [[დუნაი]] დო [[ტისა]]. უმაღალაში კონკა — კეკეში (1,015 მ). == სახენწჷფო == * სახენწჷფოშ მადუდური: პრეზიდენტი ლასლო შოლიომი. * თარობაშ დუდმახვენჯი: პრემიერ-მინისტრი. * კანონიშდუმადვალუ ორგანო: ართპალატამი პარლამენტი — სახენწჷფო კათუა (386 მაკათური). * ადმინისტრაციული დორთუალა: 19 ოლქი, 20 ონოღე ტერიტორია დო ნანანოღა, ნანანოღას გჷშაკერძაფილი სტატუსი უღჷ. == დემოგრაფია == * მახორობა: 9,803,837 (2016), თენეფშე 98.3% [[უნგრალეფი]], 3.2% [[ჩაჩანეფი]], 1.8% [[გერმანალეფი]], 0.4% [[რუმინალეფი]]. * ოფიციალური ნინა: [[უნგრული ნინა|უნგრული]] * რელიგია: [[კათოლიციზმი]] — 70%, [[პროტესტანტიზმი]] — 25%. * ნანანოღა: [[ბუდაპეშტი]] (1,769 ვითოში). * ნოღეფი: დებრეცენი (210), მიშკოლცი (183), სეგედი (173), პეჩი (164). ==რესურსეფი ინტერნეტის== * [http://www.parlament.hu/parl_en.htm ნაციონალური ასამბლეაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა] * [https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-h/hungary.html თარობაშ მადუდური დო კაბინეტიშ მაკათურეფი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110514230722/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-h/hungary.html |date=2011-05-14 }} * [http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-17380792 უნგრეთი] [[BBC News]]-შე * [http://www.megaport.hu/hungary უნგრეთიშ გიდი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110515203431/http://megaport.hu/hungary/ |date=2011-05-15 }} * [http://eudocs.lib.byu.edu/index.php/History_of_Hungary:_Primary_Documents უნგრეთიშ ისტორია: თარი დოკუმენტეფი] * [http://www.politics.hu/20120102/details-on-hungarys-new-constitution/ უნგრეთიშ ახალი კონსტიტუციაშ დეტალეფი] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ევროპაშ ქიანეფი}} {{ევროპაშ რსხუშ მაკათურეფი}} [[კატეგორია:უნგრეთი]] [[კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფი]] axk88izl5071t2tromwavb7j7kuk6wz 251438 251437 2026-07-23T10:47:28Z Narazeni 826 /* სახენწჷფო */ 251438 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = <small>''{{lang-hu|Magyarország}}''</small> |ედომუშამი_ჯოხო = |ოართე_ჯოხო =უნგრეთი |შილა = Flag of Hungary.svg |გერბი = Coat of arms of Hungary.svg |რუკა =EU-Hungary.svg |ჰიმნი = {{lang-hu|„[[Himnusz]]“|italics=no}}<ref>{{cite web|url=http://magyarnews.org/news.php?viewStory=619|title=The Story Behind the Hungarian National Anthem|publisher=Jules S. Vállay|access-date=8 May 2017|archive-date=10 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171010075407/http://magyarnews.org/news.php?viewStory=619|url-status=dead}}</ref><br />({{Lang-xmf|„ჰიმნი“}})<br /><div style="display:inline-block;padding-top:0.4em;">[[ფაილი:Hungarian national anthem, performed by the United States Navy Band (1997 arrangement).mp3]]</div> |დევიზი = |ზოხორინალაშ თარიღი = |ოფიციალური_ნინეფი =[[უნგრული ნინა|უნგრული]] |რელიგია= {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |{{Tree list}} * 42.5% [[ქირსიანობა]] ** 27.5% [[კათოლიკური ოხვამე უნგრეთის|კათოლიციზმი]] ** 15% შხვა [[ქირსიანული გემაჸვენჯობეფიშ ერკებული|ქირისანული გემაჸვენჯობა]] {{Tree list/end}} |40.1% უგამუ |16.1% [[ვარელიგიურობა|ვა რელიგიური]] |1.3% [[რელიგია უნგრეთის|შხვა]]}} (2022)<ref name="Census2022-religion">{{cite web|title=A népesség vallás, felekezet és nemek szerint: népszámlálások 1930, 1949, 2001, 2011, 2022|trans-title=Population by religion, denomination and gender: censuses 1930, 1949, 2001, 2011, 2022|url=https://nepszamlalas2022.ksh.hu/eredmenyek/vegleges-adatok/tablazatok/nsz2022-1.1.7.xlsx|publisher=[[Hungarian Central Statistical Office]]|date=26 September 2023|type=official statistics|format=XLSX file}}</ref> |ნანანოღა= [[ბუდაპეშტი]] |latd=47 |latm=26 |latNS=N |longd=19 |longm=15 |longEW=E |უდიდაში_ნოღა =ნანანოღა |თარობაშ_ტიპი = [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარული]] [[საპარლამენტო რესპუბლიკა]] |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[უნგრეთიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[ აგნეს ფორსტჰოფერი]] ({{აბრ|ს/მ|საღალობაშ მარსულებერი}}) |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[უნგრეთიშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[პეტერ მადიარი]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 108-ო |ფართობი =93,030 |წყარი_% =3.7 |ოეგებიე_მახორობა =9,603,634<ref>{{cite web |url=https://nepszamlalas2022.ksh.hu/en/ |title=2022 Hungarian census |publisher=[[Hungarian Central Statistical Office]] (KSH) |website=www.ksh.hu |date=7 December 2023 |access-date=26 October 2024}}</ref> | population_estimate = {{DecreaseNeutral}} 9,584,627<ref>{{cite web |url=https://www.ksh.hu/stadat_files/nep/en/nep0034.html |title=22.1.2.1. Resident population by sex, county and region, 1 January (annual series) |publisher=[[Hungarian Central Statistical Office]] (KSH) |website=www.ksh.hu |access-date=26 October 2024}}</ref> |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 95-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2024 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 78-ო |ედპ_ppp_წანა = 2025 |ედპ_ppp = {{ძინა}} $469.647 მილიარდი<ref name="IMFWEO.HU">{{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2024/October/weo-report?c=944,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2022&ey=2029&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=World Economic Outlook Database, October 2024 Edition. (Hungary) |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=www.imf.org |date=22 October 2024 |access-date=26 October 2024}}</ref> |ედპ_ppp_რანგი = 53-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე ={{ძინა}} $49,147<ref name="IMFWEO.HU" /> |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 43-ა |აგი =0.870 |აგი_ტენდენცია ={{ძინა}} |აგი_კატეგორია = |აგი_რანგი =46-ა |აგი_წანა =2023 |ვალუტა= [[უნგრული ფორინტი|ფორინტი]] |ვალუტაშ_კოდი =HUF |ქიანაშ_კოდი =HU |ბორჯიშ_ორტყაფუ = [[UTC+1]] |ზარხულიშ_ბორჯი =[[UTC+2|+2]] |cctld = [[.hu]] |ოტელეფონე_კოდი =+36 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= }} '''უნგრეთი''' ({{lang-hu|{{აუდიო|hu-Magyarország.ogg|Magyarország}}}}) — [[ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენი სახენწჷფოეფი|ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენ]] [[სახენწჷფო]] [[ცენტრალური ევროპა|ცენტრალურ ევროპას]].<ref name="Flaw">{{cite web|url=http://www.kormany.hu/download/e/02/00000/The%20New%20Fundamental%20Law%20of%20Hungary.pdf|title=The Fundamental Law of Hungary|publisher=Hungarian State|access-date=8 May 2017|archive-date=29 June 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140629205136/http://www.kormany.hu/download/e/02/00000/The%20New%20Fundamental%20Law%20of%20Hungary.pdf|url-status=dead}}</ref> ქიანაშ ტერიოტრია იკათუანს [[შქა დუნაიშ რზენი|შქა დუნაიშ რზენიშ]] უმენტაშობას, ოორუეშე უხურგანს [[სლოვაკეთი]], ოორუე-ბჟაეიოლშე — [[უკრაინა]], ბჟაეიოლშე დო ობჟათე-ბჟაეიოლშე — [[რუმინეთი]], ობჟათეშე — [[სერბეთი]], ბჟადალშე — [[ავსტრია]], ობჟათე-ბჟადალშე — [[ხორვატია]] დო [[სლოვენია]]. უნგრეთი იდვალუაფუ წყარმალუ [[დუნაი]]შ გოყორს დო თიშ ტერიტორიას უმენტაშო რე თოლუჭირინაფუ რზენეფი. ქიანაშ მხორობა 9.6 მილიონ ადამიერს აკმადგინანს, ნამუეფიშ უმენტაშობა ეთნიკურო [[უნგრალეფი|უნგრალეფ (მადიარეფ)]] რენა, თაშნეშე ოხორანს შანულამ [[ჩაჩანეფ უნგრეთის|ჩაჩან უჭიჭაშობა]]. [[უნგრული ნინა|უნგრულ]] რე ოფიციალურ ნინა დო ართ-ართ რე ევროპას, ნამუთ ვა რე [[ინდოევროპული ნინეფი|ინდოევროპულ ფანიაშ]] ნორთინ.<ref>{{Cite web |date=2024-12-22 |title=Hungary {{!}} History, Map, Flag, Population, Currency, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Hungary |access-date=2024-12-24 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> [[ბუდაპეშტი]] — ქიანაშ ნანანოღა დო [[უნგრეთიშ ნოღეფიშ ერკებული|უკაბეტაშ ნოღა]], შანულამ კულტურულ დო ეკონომიკურ ცენტრი.<ref>{{Cite web |date=2024-12-22 |title=Hungary - Rivers, Plains, Soils {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Hungary/Drainage-and-soils |access-date=2024-12-24 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Péter |first=László |title=Budapest |url=https://www.britannica.com/place/Budapest |website=Britannica}}</ref> {{maplink|frame=yes|frame-align=right|frame-width=300|type=line|id=Q28|text=უნგრეთიშ რუკა}} უნგრეთიშ სახენწფოშ გჷმოქიმინუაშახ თეხანურ უნგრეთიშ ტერიტორიას შხვადოშხვა კათა ოხორანდჷ, თინეფს შქას [[კელტეფი]], [[რომაალეფი]], [[ჰუნეფი]], [[ჯვეში გერმანალეფი|გერმანალ კათეფი]], [[ავარეფი]] დო [[ჯვეში სლავეფი|სლავეფი]]. უნგრეთიშ სახენწჷფობურობას გაჭყაფურ უღჷ [[უნგრეთიშ სათარო]]შე, ნამუჷთ დარსხუეს [[IX ოშწანურა]]შ დალიას [[ალმოში (უნგრეთი)|ალმოშიქ]] დო თიშ ქომოლსქუა [[არპადი]]ქ შქა დუნიაშ რზენიშ დოჸუნაფათ.<ref>{{cite web|url=http://mek.oszk.hu/09100/09132/09132.pdf|title=Hungary in the Carpathian Basin|date=6 June 2017|publisher=Lajos Gubcsi|access-date=6 June 2017}}</ref><ref name="Acta orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae">{{cite book|title=Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae|url=https://books.google.com/books?id=kNkTAQAAMAAJ|volume=36|year=1982|publisher=Magyar Tudományos Akadémia (Hungarian Academy of Sciences)|page=419}}</ref> [[1000]] წანას ხვისტა დეკჷ მაფა [[იშტვან I]]-ქ დო მუშ ომაფე [[უნგრეთიშ ომაფე (1000–1301)|ქირსიანულ ომაფეთ]] გჷნართინუ. შქაოშწანურეფიშ [[უნგრეთიშ ომაფე]] რდჷ ევროპულ სახენწჷფო, ნამუქჷთ [[უნგრეთიშ ომაფე (1301–1526)|მუშ კონკას მიოჭირინჷ]] გვიან შქაოშწანურეფს.<ref>Kristó Gyula – Barta János – Gergely Jenő: Magyarország története előidőktől 2000-ig (History of Hungary from the prehistory to 2000), Pannonica Kiadó, Budapest, 2002, {{ISBN|963-9252-56-5}}, p. 687, pp. 37, pp. 113 ("Magyarország a 12. század második felére jelentős európai tényezővé, középhatalommá vált"/"By the 12th century Hungary became an important European constituent, became a middle power", "A Nyugat részévé vált Magyarország&nbsp;... /Hungary became part of the West"), pp. 616–644</ref> განწეხანიშ [[ოსმალეთ-უნგრეთიშ ლჷმეფი|ოსმალეთიშ ლჷმეფიშ]] უკული, [[1526]] წანას უნგრეთიშ ჯარქ დემარცხჷ [[მოჰაჩიშ ბურჯაფი]]ს დო [[1541]] წანას ნანანოღა [[ბუდა (უნგრეთი)|ბუდა]] [[ბუდაშ ქართა (1541)|გეჭოფეს]] ოსმალეფქ, ნამუშით დიჭყჷ 150 წანაშე უმოს ხანიშ განწეობაქ, მუჟანსჷთ ქიანა დორთილ რდჷ სუმ ნორთო:[[უნგრეთიშ ომაფე]] ([[ჰაბსბურგეფი]]შ ართგური), [[ოსმალეთიშ უნგრეთი]] დო გვერდო დუდიშულ [[ტრანსილვანიაშ სათარო (1570–1711)|ტრანსილვანიაშ სათარო]]. ოსმალეფქ აღიარეს ოსმალთიშ უნგრეთიშ დინაფა [[1699]] წანაშ [[კარლოვიციშ ზე]]თ. უნგრეთიშ უმენტაშ ნორთიქ აკიდგინჷ დო [[XVIII ოშწანურა]]შ დაჭყაფუს ჰაბსბურგეფიშ გამაგალაშა გეგნორთჷ. ზოხორინალაშ ლჷმეფქ ჰაბსბურგეფიშ მეხჷ, [[1703]]–[[1711]] დო [[1848]]–[[1849]] წანეფს, გჷმიჭანუ [[ავსტრია-უნგრეთიშ კომპორმისი|კომპრომისი]], ნამუშით [[1867]] წანას დირსხჷ [[ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია]]ქ, ნამუქჷთ [[XX ოშწანურა]]შ დაჭყაფუს ჸონიერ ჟისახენწჷფოთ გჷნირთუ.<ref name=":2">{{cite encyclopedia|url=https://www.britannica.com/place/Austria-Hungary|title=Austria-Hungary, HISTORICAL EMPIRE, EUROPE|date=6 June 2017|encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]]|access-date=6 June 2017}}</ref> [[მაართა მოსოფელიშ ლჷმა|პირველი მოსოფელიშ ლჷმაშ]] უკული ავსტრია-უნგრეთიქ აკოციუ დო გემაჸვენჯი [[1920]] წანაშ ტრიანონიშ ზეთ დიდგინჷ უნგრეთიშ ასეიანი ხურგეფქ, ნამუშ შედეგო მედინჷ ისტორიული ტერიტორიეფიშ 71%-ქ, ეკონომიკაშ უმენტაშობაქ, მახორობაშ 58%-ქ დო [[უნგრული დიასპორა|ეთნიკურო უნგრალეფიშ 32%-ქ]].<ref>{{cite book|author=Richard C. Frucht|title=Eastern Europe: An Introduction to the People, Lands, and Culture|url=https://books.google.com/books?id=lVBB1a0rC70C|date=31 December 2004|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-57607-800-6|page=360}}</ref><ref>{{cite encyclopedia|title=Trianon, Treaty of|url=http://www.encyclopedia.com/doc/1E1-TrianonTr.html|encyclopedia=The [[Columbia Encyclopedia]]|year=2009}}</ref><ref>{{cite web|title=Text of the Treaty, Treaty of Peace Between The Allied and Associated Powers and Hungary And Protocol and Declaration, Signed at Trianon June 4, 1920|url=http://wwi.lib.byu.edu/index.php/Treaty_of_Trianon|access-date=10 June 2009}}</ref> ლჷმაშ შედეგეფშე გიშულაშის, უნგრეთიქ გჷნიღჷ ბიჭიკეფი ლჷმეფიშ ორდოიან განწეხანს, ნამუეფიშ საბოლა რდჷ [[უნგრეთიშ რეგენტი|რეგენტი]] გამაგე [[მიკლოშ ჰორტი]]შ [[ნაციონალ-კონსერვატიზმი|ნაციონალ-კონსერვატიული]] რეჟიმი. [[მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა]]შის უნგრეთიქ ქაკათჷ [[ლირე ბერლინი-რომი-ტოკიო|ფაშისტური სახენწჷფოეფიშ ალიანსის]], ნამუქჷთ შანულამი ღამაკი დო გავალი მიორინუ.<ref name="Montgomery">[http://historicaltextarchive.com/books.php?op=viewbook&bookid=7&pre=1 ''Hungary: The Unwilling Satellite''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070216070442/http://historicaltextarchive.com/books.php?op=viewbook&bookid=7&pre=1 |date=16 February 2007 }} [http://kapos.hu/hirek/kis_szines/2018-06-16/megerkezett_az_idei_balaton_sound_himnusza.html John F. Montgomery, ''Hungary: The Unwilling Satellite''.] Devin-Adair Company, New York, 1947. Reprint: Simon Publications, 2002.</ref><ref name="Thomas, pg. 11">Thomas, ''The Royal Hungarian Army in World War II'', pg. 11</ref> ქიანა ოკუპირებული რდჷ [[სხუნუეფიშ რსხუ]]შით, ნამუქჷთ გაჭყჷ [[უნგრეთიშ ოკათე რესპუბლიკა]] მუჭოთ [[სატელიტური სახენწჷფო]]. [[1956]] წანაშ [[უნგრეთიშ რევოლუცია (1956)|უმწუძინუ რევოლუციაშ]] შედეგო უნგრეთიქ ელაზჷმაფათ დუდიშულო გჷნირთუ, მარა ქუდოსქიდჷ [[სოციალისტური კარე]]შ რეპრესირებულ მაკათურო. [[1989 წანაშ რევოლუციეფი]]შ შედეგო უნგრეთიქ თინჩალას გეგნორთჷ დემოკრატიული [[საპარლამენტო რესპუბლიკა]]შა.<ref>{{Cite journal|title=1989. évi XXXI. törvény az Alkotmány módosításáról|trans-title=Act XXXI of 1989 on the Amendment of the Constitution|journal=Magyar Közlöny|publisher=Pallas Lap- és Könyvkiadó Vállalat|location=Budapest|volume=44|issue=74|page=1219|language=hu|date=23 October 1989}}</ref> [[2004]] წანას, [[ევროპაშ რსხუ]]შ მაკათურო გჷნრითუ, [[2007]] წანაშე — [[შენგენიშ ზონა]]ს. უნგრეთი რე მაღალმიშნაველამი ქიანა, საარძო ჭყანთხილუათ დო უფასე შქაფონი გონათუათ.<ref name="auto">{{cite journal|author=OECD|date=27 June 2013|title=OECD Health Data: Social protection|journal=OECD Health Statistics (Database)|doi=10.1787/data-00544-en|url=http://www.oecd-ilibrary.org/social-issues-migration-health/data/oecd-health-statistics/oecd-health-data-social-protection_data-00544-en|access-date=14 July 2013|url-access=subscription}}</ref><ref name="europa">{{cite web|url=http://eacea.ec.europa.eu/education/eurydice/documents/facts_and_figures/compulsory_education_EN.pdf|archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20131106181321/http://eacea.ec.europa.eu/education/eurydice/documents/facts_and_figures/compulsory_education_EN.pdf|url-status=dead|archive-date=6 November 2013|title=Compulsory Education in Europe 2013/2014|publisher=European commission|access-date=19 May 2014|author=Eurydice}}</ref> უნგრეთის ქვერსემი განწეობაშ ისტორია უღჷ [[უნგრულ ხელუანობა|ხელუანობაშა]], [[უნგრეთიშ მუსიკა|მუსიკაშა]], [[უნგრულ ლიტერატურა|ლიტერატურაშა]], [[უნგრეთი ოლიმპიურ ლაჸაფეფს|სპორტიშა]], მენცარობაშა დო ტექნიკაშა მიშნაღელ თიაშჸურე.<ref>{{cite news|url=http://mta.hu/english/hungarys-nobel-prize-winners-106018|work=[[Hungarian Academy of Sciences]]|title=Hungary's Nobel Prize Winners, 13 Hungarian win Nobel Prize yet|access-date=2 April 2022}}</ref><ref>{{cite news|title=Population per Gold Medal. Hungary has the second highest gold medal per capita in the world. All together it has 175 gold medal until 2016.|url=http://www.medalspercapita.com/#golds-per-capita:all-time|work=medalspercapita.com|access-date=18 June 2017|archive-date=30 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170730144712/http://www.medalspercapita.com/#golds-per-capita:all-time|url-status=dead}}</ref><ref name="Britannic .=">[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/276684/Hungarian-literature ''Hungarian literature – ”Popular poetry is the only real poetry was the opinion of Sándor Petőfi, one of the greatest Hungarian poets, whose best poems rank among the masterpieces of world literature”''.], ''Encyclopædia Britannica'', 2012 edition</ref><ref>Szalipszki, pg.12<br />Refers to the country as "widely considered" to be a "home of music".</ref> ქიანა რე პოპულარული ტურისტული მეკონჭაფუ ევროპას, ნამუსჷთ [[2019]] წანას 24,5 მილიონი შხვაშ თური ტურისტიქ ესურჷნ.<ref>{{Cite web|title=STADAT – 4.5.3. The number of inbound trips to Hungary and the related expenditures by motivation (2009–)|url=https://www.ksh.hu/docs/eng/xstadat/xstadat_annual/i_ogt004c.html|access-date=2022-06-02|website=Hungarian Central Statistical Office}}</ref> უნგრეთი ანდა ერეფოშქაშე ორგანიზაციაშ მაკათური რე, თინეფს შქას: [[ევროპაშ სხუნუ]], [[ევროპაშ რსხუ]], [[ნატო (ორგანიზაცია)|ნატო]], [[გოერო]], [[მოსოფელიშ ჭყანთხილუაშ ორგანიზაცია]], [[მოსოფელიშ ვაჭრუაშ ორგანიზაცია]], [[მოსოფელიშ ბანკი]], [[აზიაშ ინფრასტრუქტურაშ საინვესტიციო ბანკი]] დო [[ვიშეგრადიშ ბუნა]].<ref>{{cite web|url=http://www.mfa.gov.hu/kum2005/Templates/alapsablon.aspx?NRMODE=Published&NRORIGINALURL=%2Fkum%2Fen%2Fbal%2Fforeign_policy%2Fun_sc%2Finternational_organisations.htm&NRNODEGUID=%7B45550E06-66FE-4183-A899-EDF5BD040EB5%7D&NRCACHEHINT=NoModifyGuest&printable=true|title=International organizations in Hungary|publisher=Ministry of Foreign Affairs|access-date=20 November 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160313115736/http://www.mfa.gov.hu/kum2005/Templates/alapsablon.aspx?NRMODE=Published&NRORIGINALURL=%2Fkum%2Fen%2Fbal%2Fforeign_policy%2Fun_sc%2Finternational_organisations.htm&NRNODEGUID=%7B45550E06-66FE-4183-A899-EDF5BD040EB5%7D&NRCACHEHINT=NoModifyGuest&printable=true|archive-date=13 March 2016}}</ref> {{TOC limit|limit=3}} == ეტიმოლოგია == {{თარი|უნგრეთიშ ეტიმოლოგია}} ჯოხოდვალა „''Hungary''“-ს რინელ ასო „H“, საეგებიოთ, [[ჰუნეფი|ჰუნეფწკჷმა]] ისტორიულ ასოციაციაშე მოურს, ნამუეფჷთ უნგრეთიშ ტერიტორიას ავარეფიშ მოულაშა ოხორანდეს.<ref>{{cite web |title=Hungary – Country Information: Etymology |url=https://www.frua.org/hungary.html |accessdate=6 November 2025 |website=FRUA}}</ref> ზიტყვაშ დოსქილადირ ნორთ მოურს ბიზანტიურ ბერძენულიშ ლათინიზებულ ფორმაშე — ''Oungroi (Οὔγγροι)''. თე ბერძენულ ჯოხოდვალა, შილებე ნასხებუ ორდას ჯვეშ სლავურ ფორმაშე ''ągrinŭ'', ნამუთ მუშჸურეშე [[ბულგარულ ნინეფი|ოღურ-თურქულ]] ზიტყვა „[[ონოღურეფი|ონოღურშე]]“ ('ვით ოღურულ [თური]') (''Onogur'') მოურს.<ref>{{Cite journal|last=Benjamin Golden|first=Peter|date=2011|title=Studies on the Peoples and Cultures of the Eurasian Steppes|url=https://www.researchgate.net/publication/281319966|journal=Editura Academiei Române|page=23}}</ref> ათე კოლექტიურ ჯოხოდვალა უჯოხოდეს თი თურეფშა, ნამუეფქჷთ მოგვიანეთ [[ბულგარეფი|ბულგარულ]] თურულ კონფედერაციას ქაკათესჷნ; თინეფ გამაგენდეს უნგრეთიშ ბჟაეიოლ ნორთის ავარეფიშ უკული.<ref name="Király">{{cite book|last=Király|first=Péter|title=A magyarok elnevezése a korai európai forrásokban ''(The Names of the Magyars in Early European Sources)'' /In: Honfoglalás és nyelvészet ("The Occupation of Our county" and Linguistics)/|publisher=Balassi Kiadó|date=1997|location=Budapest|url=http://webshop.animare.hu/honfoglalas+es+nyelveszet+83813.html|isbn=978-963-506-108-2|page=266|access-date=7 October 2015|archive-date=13 April 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140413130130/http://webshop.animare.hu/honfoglalas+es+nyelveszet+83813.html}}</ref><ref>{{cite book|title=A History of Hungary|editor=Peter F. Sugar|publisher=Indiana University Press|date=22 November 1990|isbn=978-0-253-20867-5|page=9|url=https://books.google.com/books?id=SKwmGQCT0MAC&pg=PA9|archive-date=3 December 2024|access-date=11 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20241203140109/https://books.google.com/books?id=SKwmGQCT0MAC&pg=PA9|url-status=live}}</ref> ისტორიკოს [[პიტერ ბენჯამინ გოლდენი]] თაშნეშე ითოლწონენს არპად ბერტაშ ვერსიას, ნამუშ მეჯინათ ჯოხოდვალა მოურს ხაზარულ-თურქულ ზიტყვაშე ''ongar'': oŋ — მორძგვი, oŋar- — გაუჯგუშება / გიშათინუა, oŋaru — მორძგვიშე. თე თეორიაშ მეჯინათ, „ონღარ“ შანენს „მარძგვან სუას“. თენა მიოწურუანს თი იდეაშა, ნამჷ-და უნგრალეფიშ (მადიარეფიშ) რსხუ ქიანაშ დოჸუნალაშახ, ხაზარეფიშ ოურდუმე ნძალეფიშ „მარძგვან სუას“ (ბჟადალ ნორთის) წუმარინუანდჷ.<ref>{{Cite book|last=Berta|first=Árpad|title=Die chasarische Benennung der Ungarn}}</ref> უნგრეთიშ ენდონიმი (დორხველ ჯოხოდვალა) რე '''Magyarország''' (მადიარორსაგ), ნამუთ ჟირ კომპონენტშე აკმოდირთჷ: ''Magyar'' — „უნგრალი“ (მადიარ) დო ''Ország'' — „ქიანა“ (ორსაგ). ზიტყვა „Magyar“, ნამუთ ქიანაშ მახორობაშა მიოწურუანს, ბრელო უმოს ზუსტას ოძირანს გოთანჯილ ბჟაეიოლურ ნინეფს, მუნერით რე [[თურქული ნინა|თურქული]], [[სპარსული ნინა|სპარსული]] დო შხვა. თე ნინეფს ქიანას უძახუნა ''Magyaristan''-ს, ნამუთ აიწორო შანენს „მადიარეფიშ დიხას“ ვარ-და „მადიარეფიშ ქიანას“. ზიტყვა „მადიარი“ მოურს შქვითი თარ უნგრულ გვერდო-გეგია თურეფშე ართ-ართიშ, თარ თურიშ ჯოხოდვალაშე. ზუსტად თე თურქ გინირთჷ ლიდერო დო მუშ ჯოხოდვალა ედომუშამ ერს დო ქიანას გილუსქიდუ. == ისტორია == {{თარი|უნგრეთიშ ისტორია}} === 895 წანაშახ === {{თარი|უნგრეთიშ პრეისტორია|უნგრულ მითოლოგია}} [[ფაილი:Pannonia térkép 2. század.jpg|thumb|რომაულ პროვინციეფ დო ბარბაროსულ კათეფ [[შქა დუნაიშ რზენი|კარპატეფიშ ღანჩოს]] დო თიშ გოხოლუაშ ტერიტორიას, ჩქინ წანეფიშეჭარუაშ II ოშწანურას.|left]] [[რომიშ იმპერია]]ქ ჯვ. წ. 16–15 წანეფს [[ალპეფი|ალპეფიშ]] დო [[დუნაი|დუნაიშ]] ბჟადალშე მადვალუ ტერიტორია ქჷდიჸუნუ. ზუსტად დუნაიქ გინირთჷ იმპერიაშ ოორუე-ბჟაეიოლ ხურგათ.<ref name="Kershaw">Kershaw, Stephen P. (2013). ''A Brief History of The Roman Empire: Rise and Fall. London.'' Constable & Robinson Ltd. {{ISBN|978-1-78033-048-8}}.</ref> ჯვ. წ. 14 წანას, [[პანონია]] — კარპატიშ ღანჩოშ ბჟადალ ნორთი, ნამუთ ამდღანერ უნგრეთიშ ბჟადალ ტერიტორიეფს იკათუანსჷნ — იმპერატორ [[ოქტავიანე ავგუსტუსი|ავგუსტუსიქ]] მუშ ავტობიოგრაფიულ ნაჭარას „[[Res Gestae Divi Augusti|ღორონთიერ ავგუსტუსიშ საქვარეფი]]“ რომიშ იმპერიაშ ნორთო აღიარჷ.<ref name="Kershaw" /> [[პანონია]]შ ობჟათე-ბჟაეიოლშე, ჯვ. წ. 6 წანას, რომიშ პროვინცია [[მეზია]]ქ გიჭყჷ.<ref name="Kershaw" /> თე ტერიტორიეფ რომიშო სტრატეგიულ ბუფერს წჷმარინუანდეს ბარბაროსულ ოქიანუწკჷმა. წყარმალუ [[ტისა]]შ ბჟაეიოლშე მადვალუ ტერიტორიაქ რომიშ პროვინცია [[დაკია]]შ ნორთო 106 წანას გინირთჷ (ამდღანერ ბჟაეიოლ უნგრეთიშ ნორთი). თე რეგიონ რომიშ გამაგალაშ თუდო 271 წანაშა სქიდუდჷ, სოიშახ იმპერატორ ავრელიანექ ჯარეფიშ გიშაჸონაფა ვეგნოჭყვიდჷნ.<ref name="Scarre">Scarre, Chris (2012). ''Chronicle of the Roman Emperors: The Reign-by-Reign Record of the Rulers of Imperial Rome.'' London. Thames & Hudson Ltd. {{ISBN|978-0-500-28989-1}}.</ref> 235 წანაშე რომიშ იმპერია კაჭულ ბორჯის გიშმეშჷ, ნამუთ გჷმოჭანაფილ რდჷ არყებეფით, აწორინეფით დო იმპერატორეფიშ უწაია თირუათ. ბჟადალ რომიშ იმპერიაქ მა-5 ოშწანურას ქუდანთხჷ [[გერმანულ თურეფი|გერმანულ თურეფიშ]] მიგრაციაშ დო [[კარპეფი|კარპეფიშ]] გენჭირათ.<ref name="Scarre" /> თე ბორჯის ცენტრალურ ევროპას [[ჰუნეფი|ჰუნეფიშ იმპერიათ]] ({{circa|370}}–469) დოჭყაფილ, ანდა დუმაჸუნაფალქ მინაკათჷ. ჰუნეფიშ იმპერიაშ არძაშე ჸონიერ გამაგე რდჷ [[ატილა]] (434–453), ნამუქჷთ მოგვიანეთ უნგრულ მითოლოგიაშ ცენტრალურ ფიგურათ გინირთჷ.<ref name="Kelly">Kelly, Christopher (2008). ''Attila The Hun: Barbarian Terror and The Fall of The Roman Empire.'' London. The Bodley Head. {{ISBN|978-0-224-07676-0}}.</ref> ჰუნეფიშ იმპერიაშ აკოცჷმაშ უკული, ბჟაეიოლ გერმანულ თურქ — [[გეპიდეფი|გეპიდეფქ]], ნამუეფჷთ ჰუნეფიშ ვასალეფ რდესჷნ, კარპატიშ ღანჩოს მუნეფიშ ომაფე ქჷდარსხუეს.<ref name="Bona_The_Gepids_during_and_after_the_Hun_Period">{{cite book|last=Bóna|first=István|editor1-last=Köpeczi|editor1-first=Béla|editor2-last=Barta|editor2-first=Gábor|editor3-last=Makkai|editor3-first=László|editor4-last=Mócsy|editor4-first=András|editor5-last=Szász|editor5-first=Zoltán|title=History of Transylvania|publisher=Hungarian Research Institute of Canada|year=2001|chapter=From Dacia to Transylvania: The Period of the Great Migrations (271–895); The Kingdom of the Gepids; The Gepids during and after the Hun Period|chapter-url=http://mek.oszk.hu/03400/03407/html/34.html|isbn=0-88033-479-7|archive-date=2 October 2025|access-date=23 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20251002191633/http://mek.oszk.hu/03400/03407/html/34.html|url-status=live}}</ref> შხვა ბუნეფი, ნამუეფქჷთ მიგრაციაშ ბორჯის კარპატიშ ღანჩოშა მორთესჷნ, რდეს: [[გოთეფი]], [[ვანდალეფი]], [[ლომბარდეფი|ლომბარდეფ]] დო [[ჯვეში სლავეფი|სლავეფი]].<ref name="Scarre" /> 560-იან წანეფს, [[ავარეფი|ავარეფქ]] ქჷდარსხუეს ავარეფიშ სახანო, სახენწჷფო, ნამუთ რეგიონს ჟირ ოშწანურაშე უმოს ხანს დომინირენდჷნ. [[ფრანკეფი|ფრანკეფქ]] [[კარლოს დიდი|კარლოს დიდიშ]] ხემანჯღვერალათ 790-იან წანეფს მუსხირენ ლესქერუაშ შედეგო ავარეფ დამარცხეს.<ref name="Gubcsi">Lajos Gubcsi, [http://mek.oszk.hu/09100/09132/09132.pdf Hungary in the Carpathian Basin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200312171632/http://mek.oszk.hu/09100/09132/09132.pdf |date=12 March 2020 }}, MoD Zrínyi Media Ltd, 2011</ref> 804-შე 829 წანაშა, [[ბულგარეთიშ პირველ იმპერია|ბულგარეთიშ პირველ იმპერიაქ]] დუნაიშ ბჟაეიოლშე მადვალუ დიხეფ ქიდიჸუნუ დო აბანობურ სლავურ ტომეფიშ დო ავარეფიშ ნოსქილედეფიშ გამაგალა ქიდიჭყჷ.<ref name="Skutsch">Skutsch, Carl, ed. (2005). ''Encyclopedia of the World's Minorities.'' New York: Routledge. p. 158. {{ISBN|1-57958-468-3}}.</ref> მა-9 ოშწანურაშ შქა წანეფს, დუნაიშ ბჟადალშე, ფრანკეფიშ [[პანონიაშ მარკა|პანონიაშ მარკაშ]] ნორთის გიჭყჷ ბალატონიშ სათაროქ, ნამუთ თაშნეშე ჩინებულ რე მუჭოთ თუდოლენ პანონია.<ref name="Luthar">Luthar, Oto, ed. (2008). ''The Land Between: A History of Slovenia.'' Frankfurt am Main: Peter Lang GmbH. {{ISBN|9783631570111}}.</ref> == გეოგრაფია == ქიანა იდვალუაფუ ბჟაეიოლ [[ევროპა|ევროპას]]. ომძღჷ ქიანეფი: [[ავსტრია]], [[სლოვაკეთი]], [[უკრაინა]], [[რუმინეთი]], [[სერბეთი]], [[ხორვატია]], [[სლოვენია]]. * '''ფართობი''' - 93.030 კვ.კმ. * '''ორთა''': უდიდაში ტობა — [[ბალატონი]], უდიდაში წყარმალუეფი — [[დუნაი]] დო [[ტისა]]. უმაღალაში კონკა — კეკეში (1,015 მ). == სახენწჷფო == * სახენწჷფოშ მადუდური: პრეზიდენტი. * თარობაშ დუდმახვენჯი: პრემიერ-მინისტრი. * კანონიშდუმადვალუ ორგანო: ართპალატამ პარლამენტი — სახენწჷფო კათუა (386 მაკათური). * ადმინისტრაციულ დორთუალა: 19 ოლქი, 20 ონოღე ტერიტორია დო ნანანოღა, თე ეკონიას გჷშაკერძაფილ სტატუს უღჷ. == დემოგრაფია == * მახორობა: 9,803,837 (2016), თენეფშე 98.3% [[უნგრალეფი]], 3.2% [[ჩაჩანეფი]], 1.8% [[გერმანალეფი]], 0.4% [[რუმინალეფი]]. * ოფიციალური ნინა: [[უნგრული ნინა|უნგრული]] * რელიგია: [[კათოლიციზმი]] — 70%, [[პროტესტანტიზმი]] — 25%. * ნანანოღა: [[ბუდაპეშტი]] (1,769 ვითოში). * ნოღეფი: დებრეცენი (210), მიშკოლცი (183), სეგედი (173), პეჩი (164). ==რესურსეფი ინტერნეტის== * [http://www.parlament.hu/parl_en.htm ნაციონალური ასამბლეაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა] * [https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-h/hungary.html თარობაშ მადუდური დო კაბინეტიშ მაკათურეფი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110514230722/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-h/hungary.html |date=2011-05-14 }} * [http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-17380792 უნგრეთი] [[BBC News]]-შე * [http://www.megaport.hu/hungary უნგრეთიშ გიდი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110515203431/http://megaport.hu/hungary/ |date=2011-05-15 }} * [http://eudocs.lib.byu.edu/index.php/History_of_Hungary:_Primary_Documents უნგრეთიშ ისტორია: თარი დოკუმენტეფი] * [http://www.politics.hu/20120102/details-on-hungarys-new-constitution/ უნგრეთიშ ახალი კონსტიტუციაშ დეტალეფი] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ევროპაშ ქიანეფი}} {{ევროპაშ რსხუშ მაკათურეფი}} [[კატეგორია:უნგრეთი]] [[კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფი]] lnv0oow6k4byeqkkuw2sydbaporh05q 0 544 251393 235358 2026-07-22T16:30:42Z Narazeni 826 251393 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland |ედომუშამი_ჯოხო =კაბეტი ბრიტანეთიშ დო ოორუე ირლანდიაშ გოართოიანაფილი ომაფე |ოართე_ჯოხო =გოართოიანაფილი ომაფე |შილა = Flag of the United Kingdom.svg |გერბი = Royal Coat of Arms of the United Kingdom.svg |რუკა = Europe-UK.svg |ჰიმნი = {{nowrap|„[[გოართოიანაფილი ომაფეშ ჰიმნი|God Save the Queen]]“<ref>''[http://www.royal.gov.uk/MonarchUK/Symbols/NationalAnthem.aspx National Anthem]'', British Monarchy official website. Retrieved 16 November 2013.</ref>}}<br><center>[[ფაილი:United States Navy Band - God Save the Queen.ogg]]</center> |დევიზი = |ზოხორინალაშ თარიღი = |ოფიციალური_ნინეფი =[[ინგლისური ნინა|ინგლისური]] |რელიგია= {{unbulleted list | 46.5% [[რელიგია გოართოიანაფილი ომაფეს#ქირსიანობა|ქირსიანობა]] | 37.8% [[ვარელიგიურობა გოართოიანაფილი ომაფეს|ვა რელიგიური]] | 6.0% [[ისლამი გოართოიანაფილი ომაფეს|ისლამი]] | 1.6% [[ინდუიზმი გოართოიანაფილი ომაფეს|ინდუიზმი]] | 0.8% [[სიქიზმი გოართოიანაფილი ომაფეს|სიქიზმი]] | 0.4% [[ბუდიზმი გოართოიანაფილი ომაფეს|ბუდიზმი]] | 0.4% [[ბრიტანეთიშ ურიეფი|იუდაიზმი]] | 0.6% [[რელიგია გოართოიანაფილი ომაფეს|შხვა]] | 5.9% ვა რე მეწურაფილი }} |ნანანოღა= [[ლონდონი]] |latd=51 |latm=30 |latNS=N |longd=0 |longm=7 |longEW=W |უდიდაში_ნოღა =ნანანოღა |თარობაშ_ტიპი = [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარული]] [[კონსტიტუციური მონარქია|საპარლამენტო კონსტიტუციური მონარქია]] |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[გოართოიანაფილი ომაფეშ მონარქეფი|მონარქი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 ={{nowrap|[[ჩარლზ III]]}} |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[გოართოიანაფილი ომაფეშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[ენდი ბერნამი]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 78-ო |ფართობი = 244,376 |წყარი_% =1.34 |ოეგებიე_მახორობა = {{IncreaseNeutral}} 68,265,209<ref name="ONS.UK-Population">{{cite web |title=Population estimates for the UK, England, Wales, Scotland and Northern Ireland: mid-2023 |url=https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/populationestimates/bulletins/annualmidyearpopulationestimates/latest |publisher=[[Office for National Statistics]] (ONS) |website=www.ons.gov.uk |date=2024-10-08}}</ref> |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 21-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2021 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 281 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 51-ა |ედპ_ppp_წანა = 2014 |ედპ_ppp = {{ძინა}} $4.282&nbsp;ტრილიონი<ref name="IMF DataMapper">{{cite web |url=https://www.imf.org/external/datamapper/profile/GBR |title=IMF DataMapper: United Kingdom |website=[[International Monetary Fund]] |date=22 October 2024 |access-date=11 November 2024}}</ref> |ედპ_ppp_რანგი = 10-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე =$62,574 |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 28-0 |აგი =0.940 |აგი_ტენდენცია ={{ძინა}} |აგი_კატეგორია = ძალამი მაღალი |აგი_რანგი =15-ა |აგი_წანა =2022 |ვალუტა= [[გირვანქა სტერლინგი]] |ვალუტაშ_კოდი =GBP |ქიანაშ_კოდი =GB |ბორჯიშ_ორტყაფუ = [[UTC+0]] ([[გრინვიჩიშ ბორჯი|GMT]]) |ზარხულიშ_ბორჯი = [[UTC+1]] ([[ბრიტანეთიშ ზარხულიშ ბორჯი|BST]]){{Efn|თაშნეშე თე ბორჯი რე [[გურგინიშ დიხეფი]]. კილიშკილი ინფორმაციაშო ქოძირით [[ბორჯი გოართოიანაფილი ომაფეს]].}} |cctld = [[.uk]] |ოტელეფონე_კოდი =[[+44]]{{Efn|[[ტელეფონიშ ნომერეფი გოართოიანაფილი ომაფეს#ტელეფონიშ ნომერეფი ზუღაშმელენი ტერიტორიეფს|ვენშმურს ზუღაშმელენი ტერიტორიეფიშ უმენტაშობა]]}} |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= }} '''კაბეტი ბრიტანეთიშ დო ოორუე ირლანდიაშ გოართოიანაფილი ომაფე''' ({{lang-en|United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland}}) ვარ-და '''გოართოიანაფილი ომაფე''' ({{lang-en|United Kingdom}}), '''კაბეტი ბრიტანეთი''' ({{lang-en|Great Britain}}){{Efn|გჷმირინუაფუ შხვადოშხვანერო. The ''[https://www.theguardian.com/guardian-observer-style-guide-u Guardian]'' დო ''[https://www.telegraph.co.uk/style-book/places-and-people Telegraph]'' გჷმირინუანა ''Britain'' (ბრიტანეთის) გოართოიანაფილი ომაფეშ სინონიმო. კანკალეს უსხუნუ გჷმირინუას ''Britain'' (ბრიტანეთი) მუჭოთ [[კაბეტი ბრიტანეთი|Great Britain-იშ]] დაკუნტარებული ფორმა. ბრიტანეთიშ [[გოართოიანაფილი ომაფეშ მინისტრეფიშ კაბინეტი|მინისტრეფიშ კაბინეტიშ]] [[Government Digital Service]] ირზენს რეკომენდაციას [[gov.uk]]-შო გჷმორინაფილქ იჸუას გეჸვენჯი [https://www.gov.uk/guidance/style-guide/a-to-z-of-gov-uk-style#great-britain სტილიშ ხემანჯღვერალაქ]: "გჷმირინეთ UK დო United Kingdom, Britain-იშ დო British-იშ მანგიორო (UK ბიზნესი, UK გალენური პოლიტიკა, ჸენჯი დო უმაღალაში კომისარი). მარა British embassy დო ვართ UK embassy."}} — [[სახენწჷფო]] ოორუე-ბჟადალი [[ევროპა|ევროპას]], მატერიკიშ [[კონტინენტური ევროპა|კონტეინეტური ნორთიშ]] წყარპიჯწკჷმა. იკათუანს [[ინგლისი]]ს, [[შოტლანდია]]ს, [[უელსი]]ს დო [[ოორუე ირლანდია]]ს.{{efn|[[მენი (კოკი)|მენიშ კოკი]], [[გერნზი]] დო [[ჯერზი]] რენა [[გურგინიშ დიხეფი]] დო ვართ გოართოიანაფილი ომაფეშ აკმადგინალუაშა მიშმალი ტერიტორიეფი}}. გოართოიანაფილი ომაფე იდვალუაფუ კოკი [[კაბეტი ბრიტანეთი (კოკი)|კაბეტი ბრიტანეთის]], კოკი [[ირლანდია (კოკი)|ირლანდიაშ]] ოორუე-ბჟაეიოლშე დო [[ბრიტანეთიშ კოკეფი|ბრიტანეთიშ კოკეფშა]] მიშმალი [[გოართოიანაფილი ომაფეშ კოკეფიშ ერკებული|მორჩილი კოკეფშე]], ნამუშ ედომუშამი ფართობი რე 244,376 კმ². ოორუე ირლანდიას ართამი [[ირლანდიაშ რესპუბლიკა-გოართოიანაფილი ომაფეშ სახენწჷფო ხურგი|ოსქირონე ხურგი]] უღჷ [[ირლანდიაშ რესპუბლიკა]]წკჷმა; შხვა ირდიხაშე ქიანას მუკი-მუკი ომძღჷ [[ატლანტიშ ოკიანე]], [[ოორუეშ ზუღა]], [[ინგლისიშ სვირი]], [[კელტეფიშ ზუღა|კელტეფიშ]] დო [[ირლანდიაშ ზუღა]]. გოართოიანაფილი ომაფეშ მახორობა დოხოლაფირო 68.2&nbsp;მილიონშე უმოსის აკმადგინანს ([[2023]] წანაშ მუნჩემეფით). ინგლისიშ დო გოართოიანაფილი ომაფეშ ნანანოღა დო უკაბეტაში ნოღა რე [[ლონდონი]], [[ლონდონიშ მეტროპოლური არანი|ნამუშ ფართო მეტროპოლური არანი]] 14.9&nbsp;მილიონიანი მახორობათ არძაშე უკაბეტაში რე [[ბჟადალი ევროპა]]ს. [[ედინბურგი]], [[კარდიფი]] დო [[ბელფასტი]] შოტლანდიაშ, უელსიშ დო ოორუე ირლანდიაშ ერუანული ნანანოღეფი რე. ქიანა [[საფრანგეთი|საფრანგეთის]] არსხუაფუ [[ევროსორილი]]თ. <!-- The lands of the UK have been inhabited continuously since the [[Neolithic]]. In AD&nbsp;43, the [[Roman conquest of Britain]] began; the [[end of Roman rule in Britain|Roman departure]] was followed by [[Anglo-Saxon settlement of Britain|Anglo-Saxon settlement]]. In 1066, [[Norman conquest of England|the Normans conquered England]]. With the end of the [[Wars of the Roses]], the English state stabilised and began to grow in power, resulting by the 16th century in the [[Laws in Wales Acts 1535 and 1542|annexation of Wales]], and the establishment of the [[British Empire]]. Over the course of the 17th century, the role of the British monarchy was reduced, particularly as a result of the [[English Civil War]]. In 1707, the [[Kingdom of England]] and the [[Kingdom of Scotland]] united under the [[Treaty of Union]] to create the [[Kingdom of Great Britain]]. The [[Acts of Union 1800]] incorporated the [[Kingdom of Ireland]] to create the [[United Kingdom of Great Britain and Ireland]] in 1801. Most of Ireland [[secession|seceded]] from the UK in 1922 as the [[Irish Free State]], and the [[Royal and Parliamentary Titles Act 1927]] created the present United Kingdom. The UK [[History of industrialisation#Industrial Revolution in Europe|became the first industrialised country]] and was the world's [[foremost power]] for the majority of the 19th and early 20th centuries, particularly during the ''[[Pax Britannica]]'' between 1815 and 1914. The British Empire was the leading [[economic power]] for most of the 19th century, a position supported by [[British Agricultural Revolution|its agricultural prosperity]], its role as a dominant [[trading nation]], a massive industrial capacity, [[List of British innovations and discoveries in the 19th century|significant technological achievements]], and the rise of [[19th-century London]] as the world's principal financial centre. At its height in the 1920s, the British Empire encompassed almost a quarter of the world's landmass and population, and was the [[List of largest empires#Empires at their greatest extent|largest empire in history]]. However, [[History of the United Kingdom during the First World War|its involvement in the First World War]] and [[Military history of the United Kingdom during World War II|the Second World War]] damaged [[Economy of the British Empire|Britain's economic power]] and a global wave of [[decolonisation]] led to the independence of most British colonies. The United Kingdom is a [[constitutional monarchy]] and [[parliamentary democracy]].{{Efn|The United Kingdom does not have a codified constitution but an unwritten one formed of Acts of Parliament, court judgments, traditions, and conventions.<ref>{{Citation |title=What is the UK Constitution? |date=9 August 2018 |url=https://www.ucl.ac.uk/constitution-unit/what-uk-constitution/what-uk-constitution |publisher=The Constitution Unit of UCL |access-date=6 February 2020 |archive-date=7 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181107060057/http://www.ucl.ac.uk/constitution-unit/whatis/uk-constitution |url-status=live }}</ref>}} The UK has three distinct jurisdictions: [[English law|England and Wales]], [[Scots law|Scotland]], and [[Law of Northern Ireland|Northern Ireland]]. Since 1999, Scotland, Wales and Northern Ireland have their own governments and parliaments which control various [[Devolution in the United Kingdom|devolved]] matters. A [[developed country]] with [[Economy of the United Kingdom|an advanced economy]], the UK ranks among the [[List of countries by GDP (nominal)|largest economies by nominal GDP]], and is one of the world's [[List of countries by exports|largest exporters]] and [[List of countries by imports|importers]]. It is a [[nuclear state]] with one of the world's [[List of countries by military expenditures|highest military budgets]]. The UK has been a [[Permanent members of the United Nations Security Council|permanent member of the UN Security Council]] since its first session in 1946. It is a member of the [[Commonwealth of Nations]], [[Council of Europe]], [[G7]], [[OECD]], [[NATO]], [[Five Eyes]], [[AUKUS]] and [[Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Partnership|CPTPP]]. Its [[Anglicisation|influence]] can be observed in the legal and political systems of many of [[List of countries that have gained independence from the United Kingdom|its former colonies]], and its [[Culture of the United Kingdom|culture]] remains globally influential, particularly [[English-speaking world|in language]], [[British literature|literature]], [[Music of the United Kingdom|music]] and [[Sport in the United Kingdom|sport]]. [[English language|English]] is the world's [[List of languages by total number of speakers|most widely spoken language]] and the [[list of languages by number of native speakers|third-most spoken native language]]. --> == ჯოხოდვალა == * '''ოფიციალური''': მარგალურო — კაბეტი ბრიტანეთიშ დო ოორუე ირლანდიაშ გოართოიანაფილი ომაფე; ინგლისურო - UK; United Kingdom; United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland. * '''ეტიმოლოგია''' — კაბეტი ბრიტანეთი (Great Britain) კოკეფს ჯოხო. ჯოხო [[ბრიტეფი|ბრიტეფიშ]] თურეფშე მოურს. ეთნონიმიშ შანულობა რე „დოხანტილი“, მუთ კოკეფიშ უჯვეშაში მახორუეფიშ ასაგასაშ მოხანტუაშ (ტატუირაფაშ) ტრადიციას ოკო მითმიარცხუაფუდას. თაშნეშე შელებუანი რე ჯოხოქ ეინწყას კელტური ოსურღორონთიშ — ''ბრიგიდაშ'' ჯოხოშ მეჯინათ. * '''ქიანაშ კოდი''' — GB. == გეოგრაფია დო ორთა == [[ფაილი:Uk topo en.jpg|thumb|ტოპოგრაფია]] გოართოიანაფილი ომაფე იდვალუაფუ ბჟადალ [[ევროპა|ევროპას]], [[ბრიტანეთიშ კოკეფი|ბრიტანეთიშ კოკეფს]]. თის ართი ოსქირონე მეძობელი ჸუნს - [[ირლანდია]]. [[XX ოშწანურა|XX ოშწანურაშ]] მაჟირა გვერდის შანულამი თირაფეფი იწისუ გეოპოლიტიკური დვალაფაქ. რელიეფი ოორუეთ დო ბჟადალუშე [[გვალა|გვალონა რე]]. [[ევრორსხუ]]შ (2020 წანაშ 31ფურთუთაშახ) მასშტაბით ომაფე [[ენერგეტიკული რესურსეფი]]თ უდიდარაში ქიანა რდჷ. გიშმეგორუ წყარხვეიანი ჰიდროგრაფიული რშვილი, კლიმატი უმოსო იდარჯაკუ [[ატლანტიშ ოკიანე|ატლანტიშ ოკიანეშ]] გოლინათ. ბჟადალუ რაიონეფი სილამიეთ გიშმეგორუ. უდიდაში თოჸუჯი ერზიებუ ორთაშ თხილუას. მოქმენდენს 15 ნაციონალური პარკი. [[ბენ-ნევისი]] 1343 მ. სიმაღალათ ომაფეშ უმაღალაში კონკა რე. გოართოიანაფილი ომაფეშ ფართობი მეხოლ. 245,000 კვ. კმ-ი. თინა იდვალუაფუ [[ოორუე ატლანტიკური ოკიანე|ოორუე ატლანტიკურ ოკიანეშ]] დო [[ოორუეშ ზუღა]]შ შქას დო გჷშართილიე [[საფრანგეთი|საფრანგეთიშე]] [[ლა-მანშიშ საროტი|ლა-მანშიშ საროტით]]. * '''ფართობი''' — 244,013 კვ.კმ. თანჯეფი: ედომუშამი — 8,257 კმ; [[ინგლისი]] დო [[უელსი]] — 3.880 კმ; [[შოტლანდია]] — 4.023 კმ; [[ოორუე ირლანდია]] — 354 კმ. გეოგრაფიული რაიონეფი — შოტლანდიაშ დო ანტრიმიშ ზუკეფი, ტობეფიშ რაიონი, ლეინიშ დო გოუერიშ ჩქონეფი. * '''ორთა''': გვალონაშ სისტემეფი — [[ბრეკონ-ბიკონსი]], [[კამბრიაშ გვალეფი]], [[გრამპიანი]], [[პენინეფი]]. უმაღალაში კონკა — ბენ-ნევისი 1.343 მ; გვალა. წყარმალუეფი (კმ) — ბანი, დიი, ერნი, სევერნი, [[თემზა]] 338; უდ. ტობა (კვ.კმ) — [[ლოხ-ნესი]] 396; თარი კოკეფი (კვ.კმ) — კაბეტი ბრიტანეთი 229,885, ირლანდია 14,120 (გვალო 84,420), ჰებრიდიშ კოკეფი 7,283, შეტლანდიშ კოკეფი 1.433, ორკნიშ კოკეფი 976; კლიმატი — ოკიანური, ზომიერი. * '''ორთაშ რესურსეფი''' — [[ქუანოშქერი]], [[ნაფთობი]], [[ორთაშობური აირი]], [[კალა]], [[კირქუა]], [[რკინაშ მადენი]], [[ჯიმუ̂]], [[ჭუბერი]], [[ცარცი]], [[თაბაშირი]], [[ოფუტურ-სამეურნეო დიხეფი]]. == სახენწჷფო მონწყუალა == [[ფაილი:Westminster palace.jpg|thumb|[[ვესტმინსტერიშ]] გოართოიანაფილი ომაფეშ პარლამენტიშ დგჷმილი |left|220px]] * '''სიმბოლოეფი''': ჰიმნი — God Save the King (Queen); ომაფე დევიზი - Dieu et mon droit. * '''პოლიტიკური სისტემა''' — უნიტარული სახენწჷფო, ოპარლამენტე მონარქია. * '''სახენწჷფოშ მანჯღვერი''' — ბრიტანეთის მაფენა უინძორეფიშ დინასტიაშ წჷმმარინაფალეფი. მა-20 ოშწანურაშ მონარქეფი: [[ედუარდ VII]] (1901-10), [[ჯორჯ V]] (1910-36), [[ედუარდ VIII]] (1936), [[ჯორჯ V]] (1936-52), დიაფალი [[ელისაბედ II]] (ELIZABETH II, რანწკით მა- 40 ბრიტანალი მონარქი, ხვისტას რდჷ 1952-2022წწ.). 21-ა ოშწანურაშ მონარქეფი: [[ჩარლზ III]] (2022 წანაშე) * '''თარობაშ მანჯღვერი''' — პრემიერ-მინისტრი [[ლიზ ტრასი]] (2022). * '''კანონდუმადვალუ ორგანო''' — ჟირპალატამი პარლამენტი: [[ლორდეფიშ პალატა]] (738 მაკათური) დო [[თემეფიშ პალატა]] (646 მაკათური). * '''პარტიეფი''' — [[კონსერვატიული პარტია ( გოართოიანაფილი ომაფე)|კონსერვატიული პარტია]] (ლიდერი [[დეივიდ კამერონი|დ. კამერონი]], დორცხუაფილი მა-17 ოშწანურაშ ბოლოს), [[ლეიბორისტული პარტია (გოართოიანაფილი ომაფე)|ლეიბორისტული პარტია]], ლიდერი [[გორდონ ბრაუნი]], . 1890, ლიბერალ-დემოკრატიული პარტია (ლიდერი [[ნიკ კლეგი]]). თარობას ხემანჯღვერენს პრემიერ-მინისტრი, 2010 წანაშე, [[დეივიდ კამერონი]]. == ადმინისტრაციული დორთუალა == [[ფაილი:Map of the administrative geography of the United Kingdom.png|მინი| გოართოიანაფილი ომაფეშ ადმინისტრაციული ართულეფი]] გოართოიანაფილი ომაფე რე [[ინგლისი|ინგლისიშ]], [[შოტლანდია|შოტლანდიაშ]], [[უელსი|უელსიშ]] დო [[ოორუე ირლანდია|ოორუე ირლანდიაშ]] პოლიტიკური გოართოიანაფა. ომაფე გურგინიშ თუდო რინელი ტერიტორიეფიე: [[გერნსი]], [[ჯერსი]] დო [[მენი]], ნამუეფსჷთ გჷშაკერძაფილი სტატუსი უღუნა. * '''ღვალეფი'''. დიდ ბრიტანეთის ორხველჷ თაშნეშე მუდგაზმარენი მორჩილი ღვალა: [[ანგილია]]; [[ბერმუდიშ კოკეფი]]; [[ბრიტანეთიშ ვირჯინიშ კოკეფი]]; [[კაიმანიშ კოკეფი]]; [[ფოლკლენდიშ კოკეფი]]; [[გიბრალტარი]]; [[მონსერატი]]; [[პიტკერნიშ კოკეფი]]; [[წიმინდე ელენე, ამაღალება დო ტრისტანი-და-კუნია]]; [[ობჟათე გეორგია]] დო [[ობჟათე სენდვიჩიშ კოკეფი]]; [[ბრიტანეთიშ ინდოეთიშ ოკიანეშ ტერიტორია]]; [[ტერქსიშ დო კაიკოსიშ კოკეფი]]. == დემოგრაფია == 61,1 მილიონამი მახორობათ ([[2009]] წანაშ ეჭარუათ), ომაფე მასუმა ქიანა რდჷ ევრორსხუს (2020 წანაშ 31ფურთუთაშახ). გური მონძეეფი რენა [[ინგლისარეფი]] (81,5%), [[შოტლანდიარეფი]] (9,6%), [[ირლანდიარეფი]] (2,4%), [[უელსარეფი]] (1,9%) და [[ოორუე ირლანდიარეფი]] (1,8%). თაქ ოხორანს თაშნეშე 4 მლნ-შე უმოსი შხვაშ თური, ნამუეფქჷთ უმოსო მორთეს [[ერეფიშ წორომაჸალობა|წორომაჸალობაშ]] ქიანეფშე. გოართოიანაფილი ომაფე ურბანიზაციაშ ოსამანგე ქიანა რე. მახორობაშ 91% ოხორანს [[ნოღა|ნოღას]]. ქიანას ანდანერი რელიგიური მახორუეფი რე. * '''ნინეფი''' — [[ინგლისური ნინა|ინგლისური]], [[კიმრიული ნინა|უელსური]] (უელსიშ მახორობაშ 25%), [[შოტლანდიური ნინა|შოტლანდიური]] (მეხოლ. 60,000 შოტლანდიას). * '''რელიგია''' — [[ანგლიკანიზმი]], [[კათოლიციზმი]], [[პრესვიტერიანიზმი]]. * '''ნოღეფი''' (ვითოში) — [[ლონდონი]] (7.418, აგლომ. — 11.219), [[გლაზგო]] (1.099, აგლომ. — 1.361), [[ბირმინგემი]] (972, აგლომ. — 3.193), [[მანჩესტერი]] (390), [[ლივერპული]] (462), [[ედინბურგი]] (460, აგლომ. — 664), [[შეფილდი]] (418, აგლომ. — 1.102), [[ლიდსი]] (417, აგლომ. — 1.493), [[ბრისტოლი]] (406, აგლომ. — 614). == ეკონომიკა == [[ფაილი:City of London.jpg|thumb|260px|ლონდონი რე ევროპაშ უდიდაში დო მოსოფელიშ ართ-ართი [[ფინანსური ცენტრი]] [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკიშ]] დო [[ჰონგ კონგი|ჰონგ კონგწკუმა]] ართო.]] გოართოიანაფილი ომაფეშ ეკონომიკა გერცხილი რე [[ლიბერალიზმი]]შ, [[ობაზარე ეკონომიკა|ობაზარე ეკონომიკაშ]] დო დაბალი გინაგაფურეფიშ პრინციპეფს. თინა იკოროცხუ ''ანგლოსაქსური კაპიტალიზმიშ'' თ.გ (თაშნე გედვალირ) კინოხონო. თიშ უმკუჯინუო, ნამდა ბრიტანეთიშ მახორობა მოსოფელიშ მახორობაშ 1%-ს აკმადგინანს, გოართოიანაფილი ომაფე მანთხა აბანს რე მოსოფელს ვაჭარუაშ ჸურე, ოდო თიში [[ედომუშამი დინოხოლენი პროდუქტი]] მოსოფელს სიდიდათ მაამშვა დო ევროპას მასუმა რე [[გერმანია|გერმანიაშ]] დო [[საფრანგეთი]]შ უკული.<ref> [http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/01/weodata/weoselgr.aspx ოერეფოშქარე ოვალუტე ფონდი]</ref> ეკონომიკაშ უდიდაში დარგი რე მოინალობაშ სფერო, სოდეთ გჷშაკერძაფილ როლს ლაჸაფენს საბანკო-საფინანსო ბიზნესი დო ტურიზმი. ენერგეტიკული შელებუანობეფით უჭყანიარაში რდჷ ევრორსხუს (2020 წანაშ 31ფურთუთაშახ). ქიანა [[მანქანაშკიდანჯუა|მანქანაშკიდანჯუაშ]] ოდაბადე რე. ორეწალი საწარმეეფი ულტრამოდერნული ტექნიკათ რე აკოანჯარელი. "ხანდაშ ხვეიანობა <ref>ბორჯიშ ართურს წარმებული პროდუქციაშ მუდანობა</ref> ართ-ართი უმაღალაშიე მოსოფელს. გიშმეგორუ ქიმიური, ფარმაცევტული და ბიოტექნიკური ინდუსტრია. უშანულამაში რე თაშნეშე ელექტრონიკა დო [[ფურინჯიშკიდანჯუა]]. აგრობიზნესი ართი-ართი არძაშე უმოს მაღალპროდუქტიულიე მოსოფელის. * '''ა.ნ.პ.<ref>ართამი ნაციონალური პროდუქტი</ref> სტრუქტურა''' (%) — [[ოფუტეშ მეურნობა]] — 2, [[რეწუა]] — 26, [[მოინალობა]] — 72; * '''ვალუტა''' — [[ინგლისური ფუნტი სტერლინგი]]. * '''უდიდაში კომპანიეფი''' — [[როიალ დატჩ-შელი]], [[ბრიტიშ პეტროლეუმი]], [[იუნილევერი]]. * '''უდიდაში ბანკეფი''' — ეიჩ-ეს-ბი-სი ჰოლდინგზი, ბარკლეიზ ბანკი, ნეშენალ უესტმინსტერ ბანკი, ჰალიფაქსი, ლოიდს გრუფი. === ტურიზმი === ანდაფერი ლანდშაფტი, ისტორიულ-არქიტექტურული ობიექტეფი დო ულტრამოდერნული ოკომუნიკაციე საშუალებეფიშ გეშა, ბრიტანეთი მოსოფელიშ ართ-ართი უშხუაში ტურისტული რეგიონი რე. ირწანურო თაქ 28-30 მილიონი ტურისტი გიმურს. უდიდაშ ტურისტული შქაგურონეფი: [[ლონდონი]], [[სტრატფორდი]] წყარმალუ, [[ეივონი|ეივონს]], [[უინძირო]], [[ედინბურგი]] დო თ.უ. ტურისტეფიშ უდიდაშ ნორთი გიმურს [[ააშ|ამერიკაშ აკოშქუმალირი შტატეფშე]] დო [[ევროპა|ევროპაშ]] ქიანეფშე,დო გჷშაკერძაფილო [[გერმანია|გერმანიაშე]], [[საფრანგეთი]]შე, [[ირლანდია|ირლანდიაშე]] დო [[ნიდერლანდეფი]]შე. ეკონია წანეფს ტურისტული ინდუსტრიაქ ქიანაშ ეკონომიკაშ ართ-ართი უშხუაშ დარგო გინირთუ̂. == ისტორია == [[ფაილი:Edinburgh Scottish Parliament01 2006-04-29.jpg|thumb|შოტლანდიაშ პარლამენტიშ დგჷმილი|150px]] [[XV ოშწანურა|XV ოშწანურაშ]] ბოლოს ძალიერი ცენტრალიზირაფილი სახენწჷფო. [[1707]] წანას მეღებულქ იჸუ აქტიქ [[ინგლისი]] დო [[შოტლანდია|შოტლანდიაშ]] რსხუშ გეშა, [[1801]] წანას აკიშქუ [[ბრიტანეთი]]ქ დო [[ირლანდია]]ქ. [[1918]] წანას [[ოორუე ირლანდია]] ინკორპორირებულქ იჸუ გოართოიანაფილი ომაფეშა. [[1931]] წანას — დირცხუ [[ბრიტანეთიშ წორომაჸალობა]]ქ, ნამუთ 54 ქიანას (ჸოფილ დომინიონეფს დო კოლონიეფს) აართიანენს. [[მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა]]შ უკული დიჭყჷ [[ბრიტანეთიშ იმპერია|ბრიტანეთიშ იმპერიაშ]] ფაჩუაქ. == მონძალა == [[ფაილი:Buckingham Palace op een natte dag.JPG|thumb|[[ბუკინგემიშ დოხორე]] გოართოიანაფილი ომაფეშ მონარქიშ ოფიციალური რეზიდენცია]] ბრიტანეთიშ კულტურული ანდაფერობა გოპიჯალაფირი რე მუჭოთ რეგიონალური მუშობურობეფით, თაშნეშე ბრიტანეთიშ იმპერიაშ მონძალათ. ბრიტანული ლიტერატურაშ სახეეფი რე ინგლისარი [[შექსპირი]], შოტლანდიარი [[ბერნსი, რობერტ|რობერტ ბერნსი]], უელსელი [[თომასი, დილან|დილან თომასი]], ოორუეირლანდიარი [[ჰინი, შეიმან|შეიმან ჰინი]]. 60-ამი წანეფშე დოჭყაფილი, „[[ბითლზი|ბითლზიშ]]“ დო „[[როლინგ სტოუნი|როლინგ სტოუნზიშ]]“ პოპულარობაშ გეშა, ბრიტანეთი ახალმორდული კულტურაშ ავანგარდის რე. მონძალეფი: * [[ლონდონი]] — [[ბრიტანეთიშ მუზეუმი]], თაუერიშ ჸორში, ომაფე ძვირფასურონა, [[ვესტმინსტერიშ ოაბატე]] (ბრიტანელი მონარქეფიშ კორონაციაშ აბანი), პარლამენტიშ დგჷმილი, [[ბიგ-ბენიშ ჸორში]], [[ბუკინგემიშ დოხორე]], [[მადამ ტუსოშ ჩირიშ ფიგურეფიშ მუზეუმი]], [[ჰაიდ-პარკი]]; * დარემიშ ჯიხა დო ოხვამე, [[მეგალითი|მეგალითური კომპლექსი]] [[სტოუნჰენჯი]] (ჯვ. წ. 1500), [[კენტერბერიაშ ოკათედრე ოხვამე]], ჯვეში დო ახალი [[ედინბურგი]], [[გვინედიშ ჯიხაზურგა]] დო ნოღაშ კიდალეფი; [[შექსპირიშ ჸუდე-მუზეუმი]] სტრატფორდიშ [[ოქსფორდიშ უნივერსიტეტი|ოქსფორდიშ]] დო [[კემბრიჯიშ უნივერსიტეტი|კემბრიჯიშ უნივერსიტეტეფი]]; * ანგლოსაქსური ეპოსი — [[ბეოვულფი]] (X ო.). == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.royal.gov.uk/Home.aspx ბრიტანეთიშ მონარქიაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა] * [http://www.direct.gov.uk/en/index.htm გოართოიანაფილი ომაფეშ თარობაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა] == სქოლიო == {{სქოლიო}} <references group="კომ."/> {{ევროპაშ ქიანეფი}} [[კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფე| ]] [[კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:კაბეტი ბრუოიანიშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:ინგლისურნინამი ქიანეფი]] [[კატეგორია:კონსტიტუციური მონარქიეფი]] [[კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი]] [[კატეგორია:ერეფიშ წორომაჸალობაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:გოართამაფილი ომაფე| ]] 2kfoy47i164uf6a3b0nzoaod11miq07 251394 251393 2026-07-22T16:31:20Z Narazeni 826 /* სახენწჷფო მონწყუალა */ 251394 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland |ედომუშამი_ჯოხო =კაბეტი ბრიტანეთიშ დო ოორუე ირლანდიაშ გოართოიანაფილი ომაფე |ოართე_ჯოხო =გოართოიანაფილი ომაფე |შილა = Flag of the United Kingdom.svg |გერბი = Royal Coat of Arms of the United Kingdom.svg |რუკა = Europe-UK.svg |ჰიმნი = {{nowrap|„[[გოართოიანაფილი ომაფეშ ჰიმნი|God Save the Queen]]“<ref>''[http://www.royal.gov.uk/MonarchUK/Symbols/NationalAnthem.aspx National Anthem]'', British Monarchy official website. Retrieved 16 November 2013.</ref>}}<br><center>[[ფაილი:United States Navy Band - God Save the Queen.ogg]]</center> |დევიზი = |ზოხორინალაშ თარიღი = |ოფიციალური_ნინეფი =[[ინგლისური ნინა|ინგლისური]] |რელიგია= {{unbulleted list | 46.5% [[რელიგია გოართოიანაფილი ომაფეს#ქირსიანობა|ქირსიანობა]] | 37.8% [[ვარელიგიურობა გოართოიანაფილი ომაფეს|ვა რელიგიური]] | 6.0% [[ისლამი გოართოიანაფილი ომაფეს|ისლამი]] | 1.6% [[ინდუიზმი გოართოიანაფილი ომაფეს|ინდუიზმი]] | 0.8% [[სიქიზმი გოართოიანაფილი ომაფეს|სიქიზმი]] | 0.4% [[ბუდიზმი გოართოიანაფილი ომაფეს|ბუდიზმი]] | 0.4% [[ბრიტანეთიშ ურიეფი|იუდაიზმი]] | 0.6% [[რელიგია გოართოიანაფილი ომაფეს|შხვა]] | 5.9% ვა რე მეწურაფილი }} |ნანანოღა= [[ლონდონი]] |latd=51 |latm=30 |latNS=N |longd=0 |longm=7 |longEW=W |უდიდაში_ნოღა =ნანანოღა |თარობაშ_ტიპი = [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარული]] [[კონსტიტუციური მონარქია|საპარლამენტო კონსტიტუციური მონარქია]] |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[გოართოიანაფილი ომაფეშ მონარქეფი|მონარქი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 ={{nowrap|[[ჩარლზ III]]}} |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[გოართოიანაფილი ომაფეშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[ენდი ბერნამი]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 78-ო |ფართობი = 244,376 |წყარი_% =1.34 |ოეგებიე_მახორობა = {{IncreaseNeutral}} 68,265,209<ref name="ONS.UK-Population">{{cite web |title=Population estimates for the UK, England, Wales, Scotland and Northern Ireland: mid-2023 |url=https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/populationestimates/bulletins/annualmidyearpopulationestimates/latest |publisher=[[Office for National Statistics]] (ONS) |website=www.ons.gov.uk |date=2024-10-08}}</ref> |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 21-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2021 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 281 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 51-ა |ედპ_ppp_წანა = 2014 |ედპ_ppp = {{ძინა}} $4.282&nbsp;ტრილიონი<ref name="IMF DataMapper">{{cite web |url=https://www.imf.org/external/datamapper/profile/GBR |title=IMF DataMapper: United Kingdom |website=[[International Monetary Fund]] |date=22 October 2024 |access-date=11 November 2024}}</ref> |ედპ_ppp_რანგი = 10-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე =$62,574 |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 28-0 |აგი =0.940 |აგი_ტენდენცია ={{ძინა}} |აგი_კატეგორია = ძალამი მაღალი |აგი_რანგი =15-ა |აგი_წანა =2022 |ვალუტა= [[გირვანქა სტერლინგი]] |ვალუტაშ_კოდი =GBP |ქიანაშ_კოდი =GB |ბორჯიშ_ორტყაფუ = [[UTC+0]] ([[გრინვიჩიშ ბორჯი|GMT]]) |ზარხულიშ_ბორჯი = [[UTC+1]] ([[ბრიტანეთიშ ზარხულიშ ბორჯი|BST]]){{Efn|თაშნეშე თე ბორჯი რე [[გურგინიშ დიხეფი]]. კილიშკილი ინფორმაციაშო ქოძირით [[ბორჯი გოართოიანაფილი ომაფეს]].}} |cctld = [[.uk]] |ოტელეფონე_კოდი =[[+44]]{{Efn|[[ტელეფონიშ ნომერეფი გოართოიანაფილი ომაფეს#ტელეფონიშ ნომერეფი ზუღაშმელენი ტერიტორიეფს|ვენშმურს ზუღაშმელენი ტერიტორიეფიშ უმენტაშობა]]}} |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= }} '''კაბეტი ბრიტანეთიშ დო ოორუე ირლანდიაშ გოართოიანაფილი ომაფე''' ({{lang-en|United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland}}) ვარ-და '''გოართოიანაფილი ომაფე''' ({{lang-en|United Kingdom}}), '''კაბეტი ბრიტანეთი''' ({{lang-en|Great Britain}}){{Efn|გჷმირინუაფუ შხვადოშხვანერო. The ''[https://www.theguardian.com/guardian-observer-style-guide-u Guardian]'' დო ''[https://www.telegraph.co.uk/style-book/places-and-people Telegraph]'' გჷმირინუანა ''Britain'' (ბრიტანეთის) გოართოიანაფილი ომაფეშ სინონიმო. კანკალეს უსხუნუ გჷმირინუას ''Britain'' (ბრიტანეთი) მუჭოთ [[კაბეტი ბრიტანეთი|Great Britain-იშ]] დაკუნტარებული ფორმა. ბრიტანეთიშ [[გოართოიანაფილი ომაფეშ მინისტრეფიშ კაბინეტი|მინისტრეფიშ კაბინეტიშ]] [[Government Digital Service]] ირზენს რეკომენდაციას [[gov.uk]]-შო გჷმორინაფილქ იჸუას გეჸვენჯი [https://www.gov.uk/guidance/style-guide/a-to-z-of-gov-uk-style#great-britain სტილიშ ხემანჯღვერალაქ]: "გჷმირინეთ UK დო United Kingdom, Britain-იშ დო British-იშ მანგიორო (UK ბიზნესი, UK გალენური პოლიტიკა, ჸენჯი დო უმაღალაში კომისარი). მარა British embassy დო ვართ UK embassy."}} — [[სახენწჷფო]] ოორუე-ბჟადალი [[ევროპა|ევროპას]], მატერიკიშ [[კონტინენტური ევროპა|კონტეინეტური ნორთიშ]] წყარპიჯწკჷმა. იკათუანს [[ინგლისი]]ს, [[შოტლანდია]]ს, [[უელსი]]ს დო [[ოორუე ირლანდია]]ს.{{efn|[[მენი (კოკი)|მენიშ კოკი]], [[გერნზი]] დო [[ჯერზი]] რენა [[გურგინიშ დიხეფი]] დო ვართ გოართოიანაფილი ომაფეშ აკმადგინალუაშა მიშმალი ტერიტორიეფი}}. გოართოიანაფილი ომაფე იდვალუაფუ კოკი [[კაბეტი ბრიტანეთი (კოკი)|კაბეტი ბრიტანეთის]], კოკი [[ირლანდია (კოკი)|ირლანდიაშ]] ოორუე-ბჟაეიოლშე დო [[ბრიტანეთიშ კოკეფი|ბრიტანეთიშ კოკეფშა]] მიშმალი [[გოართოიანაფილი ომაფეშ კოკეფიშ ერკებული|მორჩილი კოკეფშე]], ნამუშ ედომუშამი ფართობი რე 244,376 კმ². ოორუე ირლანდიას ართამი [[ირლანდიაშ რესპუბლიკა-გოართოიანაფილი ომაფეშ სახენწჷფო ხურგი|ოსქირონე ხურგი]] უღჷ [[ირლანდიაშ რესპუბლიკა]]წკჷმა; შხვა ირდიხაშე ქიანას მუკი-მუკი ომძღჷ [[ატლანტიშ ოკიანე]], [[ოორუეშ ზუღა]], [[ინგლისიშ სვირი]], [[კელტეფიშ ზუღა|კელტეფიშ]] დო [[ირლანდიაშ ზუღა]]. გოართოიანაფილი ომაფეშ მახორობა დოხოლაფირო 68.2&nbsp;მილიონშე უმოსის აკმადგინანს ([[2023]] წანაშ მუნჩემეფით). ინგლისიშ დო გოართოიანაფილი ომაფეშ ნანანოღა დო უკაბეტაში ნოღა რე [[ლონდონი]], [[ლონდონიშ მეტროპოლური არანი|ნამუშ ფართო მეტროპოლური არანი]] 14.9&nbsp;მილიონიანი მახორობათ არძაშე უკაბეტაში რე [[ბჟადალი ევროპა]]ს. [[ედინბურგი]], [[კარდიფი]] დო [[ბელფასტი]] შოტლანდიაშ, უელსიშ დო ოორუე ირლანდიაშ ერუანული ნანანოღეფი რე. ქიანა [[საფრანგეთი|საფრანგეთის]] არსხუაფუ [[ევროსორილი]]თ. <!-- The lands of the UK have been inhabited continuously since the [[Neolithic]]. In AD&nbsp;43, the [[Roman conquest of Britain]] began; the [[end of Roman rule in Britain|Roman departure]] was followed by [[Anglo-Saxon settlement of Britain|Anglo-Saxon settlement]]. In 1066, [[Norman conquest of England|the Normans conquered England]]. With the end of the [[Wars of the Roses]], the English state stabilised and began to grow in power, resulting by the 16th century in the [[Laws in Wales Acts 1535 and 1542|annexation of Wales]], and the establishment of the [[British Empire]]. Over the course of the 17th century, the role of the British monarchy was reduced, particularly as a result of the [[English Civil War]]. In 1707, the [[Kingdom of England]] and the [[Kingdom of Scotland]] united under the [[Treaty of Union]] to create the [[Kingdom of Great Britain]]. The [[Acts of Union 1800]] incorporated the [[Kingdom of Ireland]] to create the [[United Kingdom of Great Britain and Ireland]] in 1801. Most of Ireland [[secession|seceded]] from the UK in 1922 as the [[Irish Free State]], and the [[Royal and Parliamentary Titles Act 1927]] created the present United Kingdom. The UK [[History of industrialisation#Industrial Revolution in Europe|became the first industrialised country]] and was the world's [[foremost power]] for the majority of the 19th and early 20th centuries, particularly during the ''[[Pax Britannica]]'' between 1815 and 1914. The British Empire was the leading [[economic power]] for most of the 19th century, a position supported by [[British Agricultural Revolution|its agricultural prosperity]], its role as a dominant [[trading nation]], a massive industrial capacity, [[List of British innovations and discoveries in the 19th century|significant technological achievements]], and the rise of [[19th-century London]] as the world's principal financial centre. At its height in the 1920s, the British Empire encompassed almost a quarter of the world's landmass and population, and was the [[List of largest empires#Empires at their greatest extent|largest empire in history]]. However, [[History of the United Kingdom during the First World War|its involvement in the First World War]] and [[Military history of the United Kingdom during World War II|the Second World War]] damaged [[Economy of the British Empire|Britain's economic power]] and a global wave of [[decolonisation]] led to the independence of most British colonies. The United Kingdom is a [[constitutional monarchy]] and [[parliamentary democracy]].{{Efn|The United Kingdom does not have a codified constitution but an unwritten one formed of Acts of Parliament, court judgments, traditions, and conventions.<ref>{{Citation |title=What is the UK Constitution? |date=9 August 2018 |url=https://www.ucl.ac.uk/constitution-unit/what-uk-constitution/what-uk-constitution |publisher=The Constitution Unit of UCL |access-date=6 February 2020 |archive-date=7 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181107060057/http://www.ucl.ac.uk/constitution-unit/whatis/uk-constitution |url-status=live }}</ref>}} The UK has three distinct jurisdictions: [[English law|England and Wales]], [[Scots law|Scotland]], and [[Law of Northern Ireland|Northern Ireland]]. Since 1999, Scotland, Wales and Northern Ireland have their own governments and parliaments which control various [[Devolution in the United Kingdom|devolved]] matters. A [[developed country]] with [[Economy of the United Kingdom|an advanced economy]], the UK ranks among the [[List of countries by GDP (nominal)|largest economies by nominal GDP]], and is one of the world's [[List of countries by exports|largest exporters]] and [[List of countries by imports|importers]]. It is a [[nuclear state]] with one of the world's [[List of countries by military expenditures|highest military budgets]]. The UK has been a [[Permanent members of the United Nations Security Council|permanent member of the UN Security Council]] since its first session in 1946. It is a member of the [[Commonwealth of Nations]], [[Council of Europe]], [[G7]], [[OECD]], [[NATO]], [[Five Eyes]], [[AUKUS]] and [[Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Partnership|CPTPP]]. Its [[Anglicisation|influence]] can be observed in the legal and political systems of many of [[List of countries that have gained independence from the United Kingdom|its former colonies]], and its [[Culture of the United Kingdom|culture]] remains globally influential, particularly [[English-speaking world|in language]], [[British literature|literature]], [[Music of the United Kingdom|music]] and [[Sport in the United Kingdom|sport]]. [[English language|English]] is the world's [[List of languages by total number of speakers|most widely spoken language]] and the [[list of languages by number of native speakers|third-most spoken native language]]. --> == ჯოხოდვალა == * '''ოფიციალური''': მარგალურო — კაბეტი ბრიტანეთიშ დო ოორუე ირლანდიაშ გოართოიანაფილი ომაფე; ინგლისურო - UK; United Kingdom; United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland. * '''ეტიმოლოგია''' — კაბეტი ბრიტანეთი (Great Britain) კოკეფს ჯოხო. ჯოხო [[ბრიტეფი|ბრიტეფიშ]] თურეფშე მოურს. ეთნონიმიშ შანულობა რე „დოხანტილი“, მუთ კოკეფიშ უჯვეშაში მახორუეფიშ ასაგასაშ მოხანტუაშ (ტატუირაფაშ) ტრადიციას ოკო მითმიარცხუაფუდას. თაშნეშე შელებუანი რე ჯოხოქ ეინწყას კელტური ოსურღორონთიშ — ''ბრიგიდაშ'' ჯოხოშ მეჯინათ. * '''ქიანაშ კოდი''' — GB. == გეოგრაფია დო ორთა == [[ფაილი:Uk topo en.jpg|thumb|ტოპოგრაფია]] გოართოიანაფილი ომაფე იდვალუაფუ ბჟადალ [[ევროპა|ევროპას]], [[ბრიტანეთიშ კოკეფი|ბრიტანეთიშ კოკეფს]]. თის ართი ოსქირონე მეძობელი ჸუნს - [[ირლანდია]]. [[XX ოშწანურა|XX ოშწანურაშ]] მაჟირა გვერდის შანულამი თირაფეფი იწისუ გეოპოლიტიკური დვალაფაქ. რელიეფი ოორუეთ დო ბჟადალუშე [[გვალა|გვალონა რე]]. [[ევრორსხუ]]შ (2020 წანაშ 31ფურთუთაშახ) მასშტაბით ომაფე [[ენერგეტიკული რესურსეფი]]თ უდიდარაში ქიანა რდჷ. გიშმეგორუ წყარხვეიანი ჰიდროგრაფიული რშვილი, კლიმატი უმოსო იდარჯაკუ [[ატლანტიშ ოკიანე|ატლანტიშ ოკიანეშ]] გოლინათ. ბჟადალუ რაიონეფი სილამიეთ გიშმეგორუ. უდიდაში თოჸუჯი ერზიებუ ორთაშ თხილუას. მოქმენდენს 15 ნაციონალური პარკი. [[ბენ-ნევისი]] 1343 მ. სიმაღალათ ომაფეშ უმაღალაში კონკა რე. გოართოიანაფილი ომაფეშ ფართობი მეხოლ. 245,000 კვ. კმ-ი. თინა იდვალუაფუ [[ოორუე ატლანტიკური ოკიანე|ოორუე ატლანტიკურ ოკიანეშ]] დო [[ოორუეშ ზუღა]]შ შქას დო გჷშართილიე [[საფრანგეთი|საფრანგეთიშე]] [[ლა-მანშიშ საროტი|ლა-მანშიშ საროტით]]. * '''ფართობი''' — 244,013 კვ.კმ. თანჯეფი: ედომუშამი — 8,257 კმ; [[ინგლისი]] დო [[უელსი]] — 3.880 კმ; [[შოტლანდია]] — 4.023 კმ; [[ოორუე ირლანდია]] — 354 კმ. გეოგრაფიული რაიონეფი — შოტლანდიაშ დო ანტრიმიშ ზუკეფი, ტობეფიშ რაიონი, ლეინიშ დო გოუერიშ ჩქონეფი. * '''ორთა''': გვალონაშ სისტემეფი — [[ბრეკონ-ბიკონსი]], [[კამბრიაშ გვალეფი]], [[გრამპიანი]], [[პენინეფი]]. უმაღალაში კონკა — ბენ-ნევისი 1.343 მ; გვალა. წყარმალუეფი (კმ) — ბანი, დიი, ერნი, სევერნი, [[თემზა]] 338; უდ. ტობა (კვ.კმ) — [[ლოხ-ნესი]] 396; თარი კოკეფი (კვ.კმ) — კაბეტი ბრიტანეთი 229,885, ირლანდია 14,120 (გვალო 84,420), ჰებრიდიშ კოკეფი 7,283, შეტლანდიშ კოკეფი 1.433, ორკნიშ კოკეფი 976; კლიმატი — ოკიანური, ზომიერი. * '''ორთაშ რესურსეფი''' — [[ქუანოშქერი]], [[ნაფთობი]], [[ორთაშობური აირი]], [[კალა]], [[კირქუა]], [[რკინაშ მადენი]], [[ჯიმუ̂]], [[ჭუბერი]], [[ცარცი]], [[თაბაშირი]], [[ოფუტურ-სამეურნეო დიხეფი]]. == სახენწჷფო მონწყუალა == [[ფაილი:Westminster palace.jpg|thumb|[[ვესტმინსტერი]]შ გოართოიანაფილი ომაფეშ პარლამენტიშ დგჷმილი |left|220px]] * '''სიმბოლოეფი''': ჰიმნი — God Save the King (Queen); ომაფე დევიზი - Dieu et mon droit. * '''პოლიტიკური სისტემა''' — უნიტარული სახენწჷფო, ოპარლამენტე მონარქია. * '''სახენწჷფოშ მანჯღვერი''' — ბრიტანეთის მაფენა უინძორეფიშ დინასტიაშ წჷმმარინაფალეფი. მა-20 ოშწანურაშ მონარქეფი: [[ედუარდ VII]] (1901-10), [[ჯორჯ V]] (1910-36), [[ედუარდ VIII]] (1936), [[ჯორჯ V]] (1936-52), დიაფალი [[ელისაბედ II]] (ELIZABETH II, რანწკით მა- 40 ბრიტანალი მონარქი, ხვისტას რდჷ 1952-2022წწ.). 21-ა ოშწანურაშ მონარქეფი: [[ჩარლზ III]] (2022 წანაშე) * '''თარობაშ მანჯღვერი''' — პრემიერ-მინისტრი [[ლიზ ტრასი]] (2022). * '''კანონდუმადვალუ ორგანო''' — ჟირპალატამი პარლამენტი: [[ლორდეფიშ პალატა]] (738 მაკათური) დო [[თემეფიშ პალატა]] (646 მაკათური). * '''პარტიეფი''' — [[კონსერვატიული პარტია ( გოართოიანაფილი ომაფე)|კონსერვატიული პარტია]] (ლიდერი [[დეივიდ კამერონი|დ. კამერონი]], დორცხუაფილი მა-17 ოშწანურაშ ბოლოს), [[ლეიბორისტული პარტია (გოართოიანაფილი ომაფე)|ლეიბორისტული პარტია]], ლიდერი [[გორდონ ბრაუნი]], . 1890, ლიბერალ-დემოკრატიული პარტია (ლიდერი [[ნიკ კლეგი]]). თარობას ხემანჯღვერენს პრემიერ-მინისტრი, 2010 წანაშე, [[დეივიდ კამერონი]]. == ადმინისტრაციული დორთუალა == [[ფაილი:Map of the administrative geography of the United Kingdom.png|მინი| გოართოიანაფილი ომაფეშ ადმინისტრაციული ართულეფი]] გოართოიანაფილი ომაფე რე [[ინგლისი|ინგლისიშ]], [[შოტლანდია|შოტლანდიაშ]], [[უელსი|უელსიშ]] დო [[ოორუე ირლანდია|ოორუე ირლანდიაშ]] პოლიტიკური გოართოიანაფა. ომაფე გურგინიშ თუდო რინელი ტერიტორიეფიე: [[გერნსი]], [[ჯერსი]] დო [[მენი]], ნამუეფსჷთ გჷშაკერძაფილი სტატუსი უღუნა. * '''ღვალეფი'''. დიდ ბრიტანეთის ორხველჷ თაშნეშე მუდგაზმარენი მორჩილი ღვალა: [[ანგილია]]; [[ბერმუდიშ კოკეფი]]; [[ბრიტანეთიშ ვირჯინიშ კოკეფი]]; [[კაიმანიშ კოკეფი]]; [[ფოლკლენდიშ კოკეფი]]; [[გიბრალტარი]]; [[მონსერატი]]; [[პიტკერნიშ კოკეფი]]; [[წიმინდე ელენე, ამაღალება დო ტრისტანი-და-კუნია]]; [[ობჟათე გეორგია]] დო [[ობჟათე სენდვიჩიშ კოკეფი]]; [[ბრიტანეთიშ ინდოეთიშ ოკიანეშ ტერიტორია]]; [[ტერქსიშ დო კაიკოსიშ კოკეფი]]. == დემოგრაფია == 61,1 მილიონამი მახორობათ ([[2009]] წანაშ ეჭარუათ), ომაფე მასუმა ქიანა რდჷ ევრორსხუს (2020 წანაშ 31ფურთუთაშახ). გური მონძეეფი რენა [[ინგლისარეფი]] (81,5%), [[შოტლანდიარეფი]] (9,6%), [[ირლანდიარეფი]] (2,4%), [[უელსარეფი]] (1,9%) და [[ოორუე ირლანდიარეფი]] (1,8%). თაქ ოხორანს თაშნეშე 4 მლნ-შე უმოსი შხვაშ თური, ნამუეფქჷთ უმოსო მორთეს [[ერეფიშ წორომაჸალობა|წორომაჸალობაშ]] ქიანეფშე. გოართოიანაფილი ომაფე ურბანიზაციაშ ოსამანგე ქიანა რე. მახორობაშ 91% ოხორანს [[ნოღა|ნოღას]]. ქიანას ანდანერი რელიგიური მახორუეფი რე. * '''ნინეფი''' — [[ინგლისური ნინა|ინგლისური]], [[კიმრიული ნინა|უელსური]] (უელსიშ მახორობაშ 25%), [[შოტლანდიური ნინა|შოტლანდიური]] (მეხოლ. 60,000 შოტლანდიას). * '''რელიგია''' — [[ანგლიკანიზმი]], [[კათოლიციზმი]], [[პრესვიტერიანიზმი]]. * '''ნოღეფი''' (ვითოში) — [[ლონდონი]] (7.418, აგლომ. — 11.219), [[გლაზგო]] (1.099, აგლომ. — 1.361), [[ბირმინგემი]] (972, აგლომ. — 3.193), [[მანჩესტერი]] (390), [[ლივერპული]] (462), [[ედინბურგი]] (460, აგლომ. — 664), [[შეფილდი]] (418, აგლომ. — 1.102), [[ლიდსი]] (417, აგლომ. — 1.493), [[ბრისტოლი]] (406, აგლომ. — 614). == ეკონომიკა == [[ფაილი:City of London.jpg|thumb|260px|ლონდონი რე ევროპაშ უდიდაში დო მოსოფელიშ ართ-ართი [[ფინანსური ცენტრი]] [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკიშ]] დო [[ჰონგ კონგი|ჰონგ კონგწკუმა]] ართო.]] გოართოიანაფილი ომაფეშ ეკონომიკა გერცხილი რე [[ლიბერალიზმი]]შ, [[ობაზარე ეკონომიკა|ობაზარე ეკონომიკაშ]] დო დაბალი გინაგაფურეფიშ პრინციპეფს. თინა იკოროცხუ ''ანგლოსაქსური კაპიტალიზმიშ'' თ.გ (თაშნე გედვალირ) კინოხონო. თიშ უმკუჯინუო, ნამდა ბრიტანეთიშ მახორობა მოსოფელიშ მახორობაშ 1%-ს აკმადგინანს, გოართოიანაფილი ომაფე მანთხა აბანს რე მოსოფელს ვაჭარუაშ ჸურე, ოდო თიში [[ედომუშამი დინოხოლენი პროდუქტი]] მოსოფელს სიდიდათ მაამშვა დო ევროპას მასუმა რე [[გერმანია|გერმანიაშ]] დო [[საფრანგეთი]]შ უკული.<ref> [http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/01/weodata/weoselgr.aspx ოერეფოშქარე ოვალუტე ფონდი]</ref> ეკონომიკაშ უდიდაში დარგი რე მოინალობაშ სფერო, სოდეთ გჷშაკერძაფილ როლს ლაჸაფენს საბანკო-საფინანსო ბიზნესი დო ტურიზმი. ენერგეტიკული შელებუანობეფით უჭყანიარაში რდჷ ევრორსხუს (2020 წანაშ 31ფურთუთაშახ). ქიანა [[მანქანაშკიდანჯუა|მანქანაშკიდანჯუაშ]] ოდაბადე რე. ორეწალი საწარმეეფი ულტრამოდერნული ტექნიკათ რე აკოანჯარელი. "ხანდაშ ხვეიანობა <ref>ბორჯიშ ართურს წარმებული პროდუქციაშ მუდანობა</ref> ართ-ართი უმაღალაშიე მოსოფელს. გიშმეგორუ ქიმიური, ფარმაცევტული და ბიოტექნიკური ინდუსტრია. უშანულამაში რე თაშნეშე ელექტრონიკა დო [[ფურინჯიშკიდანჯუა]]. აგრობიზნესი ართი-ართი არძაშე უმოს მაღალპროდუქტიულიე მოსოფელის. * '''ა.ნ.პ.<ref>ართამი ნაციონალური პროდუქტი</ref> სტრუქტურა''' (%) — [[ოფუტეშ მეურნობა]] — 2, [[რეწუა]] — 26, [[მოინალობა]] — 72; * '''ვალუტა''' — [[ინგლისური ფუნტი სტერლინგი]]. * '''უდიდაში კომპანიეფი''' — [[როიალ დატჩ-შელი]], [[ბრიტიშ პეტროლეუმი]], [[იუნილევერი]]. * '''უდიდაში ბანკეფი''' — ეიჩ-ეს-ბი-სი ჰოლდინგზი, ბარკლეიზ ბანკი, ნეშენალ უესტმინსტერ ბანკი, ჰალიფაქსი, ლოიდს გრუფი. === ტურიზმი === ანდაფერი ლანდშაფტი, ისტორიულ-არქიტექტურული ობიექტეფი დო ულტრამოდერნული ოკომუნიკაციე საშუალებეფიშ გეშა, ბრიტანეთი მოსოფელიშ ართ-ართი უშხუაში ტურისტული რეგიონი რე. ირწანურო თაქ 28-30 მილიონი ტურისტი გიმურს. უდიდაშ ტურისტული შქაგურონეფი: [[ლონდონი]], [[სტრატფორდი]] წყარმალუ, [[ეივონი|ეივონს]], [[უინძირო]], [[ედინბურგი]] დო თ.უ. ტურისტეფიშ უდიდაშ ნორთი გიმურს [[ააშ|ამერიკაშ აკოშქუმალირი შტატეფშე]] დო [[ევროპა|ევროპაშ]] ქიანეფშე,დო გჷშაკერძაფილო [[გერმანია|გერმანიაშე]], [[საფრანგეთი]]შე, [[ირლანდია|ირლანდიაშე]] დო [[ნიდერლანდეფი]]შე. ეკონია წანეფს ტურისტული ინდუსტრიაქ ქიანაშ ეკონომიკაშ ართ-ართი უშხუაშ დარგო გინირთუ̂. == ისტორია == [[ფაილი:Edinburgh Scottish Parliament01 2006-04-29.jpg|thumb|შოტლანდიაშ პარლამენტიშ დგჷმილი|150px]] [[XV ოშწანურა|XV ოშწანურაშ]] ბოლოს ძალიერი ცენტრალიზირაფილი სახენწჷფო. [[1707]] წანას მეღებულქ იჸუ აქტიქ [[ინგლისი]] დო [[შოტლანდია|შოტლანდიაშ]] რსხუშ გეშა, [[1801]] წანას აკიშქუ [[ბრიტანეთი]]ქ დო [[ირლანდია]]ქ. [[1918]] წანას [[ოორუე ირლანდია]] ინკორპორირებულქ იჸუ გოართოიანაფილი ომაფეშა. [[1931]] წანას — დირცხუ [[ბრიტანეთიშ წორომაჸალობა]]ქ, ნამუთ 54 ქიანას (ჸოფილ დომინიონეფს დო კოლონიეფს) აართიანენს. [[მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა]]შ უკული დიჭყჷ [[ბრიტანეთიშ იმპერია|ბრიტანეთიშ იმპერიაშ]] ფაჩუაქ. == მონძალა == [[ფაილი:Buckingham Palace op een natte dag.JPG|thumb|[[ბუკინგემიშ დოხორე]] გოართოიანაფილი ომაფეშ მონარქიშ ოფიციალური რეზიდენცია]] ბრიტანეთიშ კულტურული ანდაფერობა გოპიჯალაფირი რე მუჭოთ რეგიონალური მუშობურობეფით, თაშნეშე ბრიტანეთიშ იმპერიაშ მონძალათ. ბრიტანული ლიტერატურაშ სახეეფი რე ინგლისარი [[შექსპირი]], შოტლანდიარი [[ბერნსი, რობერტ|რობერტ ბერნსი]], უელსელი [[თომასი, დილან|დილან თომასი]], ოორუეირლანდიარი [[ჰინი, შეიმან|შეიმან ჰინი]]. 60-ამი წანეფშე დოჭყაფილი, „[[ბითლზი|ბითლზიშ]]“ დო „[[როლინგ სტოუნი|როლინგ სტოუნზიშ]]“ პოპულარობაშ გეშა, ბრიტანეთი ახალმორდული კულტურაშ ავანგარდის რე. მონძალეფი: * [[ლონდონი]] — [[ბრიტანეთიშ მუზეუმი]], თაუერიშ ჸორში, ომაფე ძვირფასურონა, [[ვესტმინსტერიშ ოაბატე]] (ბრიტანელი მონარქეფიშ კორონაციაშ აბანი), პარლამენტიშ დგჷმილი, [[ბიგ-ბენიშ ჸორში]], [[ბუკინგემიშ დოხორე]], [[მადამ ტუსოშ ჩირიშ ფიგურეფიშ მუზეუმი]], [[ჰაიდ-პარკი]]; * დარემიშ ჯიხა დო ოხვამე, [[მეგალითი|მეგალითური კომპლექსი]] [[სტოუნჰენჯი]] (ჯვ. წ. 1500), [[კენტერბერიაშ ოკათედრე ოხვამე]], ჯვეში დო ახალი [[ედინბურგი]], [[გვინედიშ ჯიხაზურგა]] დო ნოღაშ კიდალეფი; [[შექსპირიშ ჸუდე-მუზეუმი]] სტრატფორდიშ [[ოქსფორდიშ უნივერსიტეტი|ოქსფორდიშ]] დო [[კემბრიჯიშ უნივერსიტეტი|კემბრიჯიშ უნივერსიტეტეფი]]; * ანგლოსაქსური ეპოსი — [[ბეოვულფი]] (X ო.). == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.royal.gov.uk/Home.aspx ბრიტანეთიშ მონარქიაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა] * [http://www.direct.gov.uk/en/index.htm გოართოიანაფილი ომაფეშ თარობაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა] == სქოლიო == {{სქოლიო}} <references group="კომ."/> {{ევროპაშ ქიანეფი}} [[კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფე| ]] [[კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:კაბეტი ბრუოიანიშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:ინგლისურნინამი ქიანეფი]] [[კატეგორია:კონსტიტუციური მონარქიეფი]] [[კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი]] [[კატეგორია:ერეფიშ წორომაჸალობაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:გოართამაფილი ომაფე| ]] sp3ddp0qug2th9lnnopav8s0389wc9b 251395 251394 2026-07-22T16:38:46Z Narazeni 826 251395 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland |ედომუშამი_ჯოხო =კაბეტ ბრიტანეთიშ დო ოორუე ირლანდიაშ გოართოიანაფილ ომაფე |ოართე_ჯოხო =გოართოიანაფილ ომაფე |შილა = Flag of the United Kingdom.svg |გერბი = Royal Coat of Arms of the United Kingdom.svg |რუკა = Europe-UK.svg |ჰიმნი = {{nowrap|„[[გოართოიანაფილ ომაფეშ ჰიმნი|God Save the Queen]]“<ref>''[http://www.royal.gov.uk/MonarchUK/Symbols/NationalAnthem.aspx National Anthem]'', British Monarchy official website. Retrieved 16 November 2013.</ref>}}<br><center>[[ფაილი:United States Navy Band - God Save the Queen.ogg]]</center> |დევიზი = |ზოხორინალაშ თარიღი = |ოფიციალური_ნინეფი =[[ინგლისური ნინა|ინგლისური]] |რელიგია= {{unbulleted list | 46.5% [[რელიგია გოართოიანაფილი ომაფეს#ქირსიანობა|ქირსიანობა]] | 37.8% [[ვარელიგიურობა გოართოიანაფილი ომაფეს|ვა რელიგიური]] | 6.0% [[ისლამი გოართოიანაფილი ომაფეს|ისლამი]] | 1.6% [[ინდუიზმი გოართოიანაფილი ომაფეს|ინდუიზმი]] | 0.8% [[სიქიზმი გოართოიანაფილი ომაფეს|სიქიზმი]] | 0.4% [[ბუდიზმი გოართოიანაფილი ომაფეს|ბუდიზმი]] | 0.4% [[ბრიტანეთიშ ურიეფი|იუდაიზმი]] | 0.6% [[რელიგია გოართოიანაფილი ომაფეს|შხვა]] | 5.9% ვა რე მეწურაფილი }} |ნანანოღა= [[ლონდონი]] |latd=51 |latm=30 |latNS=N |longd=0 |longm=7 |longEW=W |უდიდაში_ნოღა =ნანანოღა |თარობაშ_ტიპი = [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარულ]] [[კონსტიტუციური მონარქია|საპარლამენტო კონსტიტუციურ მონარქია]] |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[გოართოიანაფილი ომაფეშ მონარქეფი|მონარქი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 ={{nowrap|[[ჩარლზ III]]}} |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[გოართოიანაფილი ომაფეშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[ენდი ბერნამი]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 78-ო |ფართობი = 244,376 |წყარი_% =1.34 |ოეგებიე_მახორობა = {{IncreaseNeutral}} 68,265,209<ref name="ONS.UK-Population">{{cite web |title=Population estimates for the UK, England, Wales, Scotland and Northern Ireland: mid-2023 |url=https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/populationestimates/bulletins/annualmidyearpopulationestimates/latest |publisher=[[Office for National Statistics]] (ONS) |website=www.ons.gov.uk |date=2024-10-08}}</ref> |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 21-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2021 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 281 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 51-ა |ედპ_ppp_წანა = 2014 |ედპ_ppp = {{ძინა}} $4.282&nbsp;ტრილიონი<ref name="IMF DataMapper">{{cite web |url=https://www.imf.org/external/datamapper/profile/GBR |title=IMF DataMapper: United Kingdom |website=[[International Monetary Fund]] |date=22 October 2024 |access-date=11 November 2024}}</ref> |ედპ_ppp_რანგი = 10-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე =$62,574 |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 28-0 |აგი =0.940 |აგი_ტენდენცია ={{ძინა}} |აგი_კატეგორია = ძალამ მაღალი |აგი_რანგი =15-ა |აგი_წანა =2022 |ვალუტა= [[გირვანქა სტერლინგი]] |ვალუტაშ_კოდი =GBP |ქიანაშ_კოდი =GB |ბორჯიშ_ორტყაფუ = [[UTC+0]] ([[გრინვიჩიშ ბორჯი|GMT]]) |ზარხულიშ_ბორჯი = [[UTC+1]] ([[ბრიტანეთიშ ზარხულიშ ბორჯი|BST]]){{Efn|თაშნეშე თე ბორჯ რე [[გურგინიშ დიხეფი]]. კილიშკილ ინფორმაციაშო ქოძირით [[ბორჯი გოართოიანაფილ ომაფეს]].}} |cctld = [[.uk]] |ოტელეფონე_კოდი =[[+44]]{{Efn|[[ტელეფონიშ ნომერეფ გოართოიანაფილ ომაფეს#ტელეფონიშ ნომერეფ ზუღაშმელენი ტერიტორიეფს|ვენშმურს ზუღაშმელენ ტერიტორიეფიშ უმენტაშობა]]}} |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= }} '''კაბეტ ბრიტანეთიშ დო ოორუე ირლანდიაშ გოართოიანაფილ ომაფე''' ({{lang-en|United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland}}) ვარ-და '''გოართოიანაფილ ომაფე''' ({{lang-en|United Kingdom}}), '''კაბეტ ბრიტანეთი''' ({{lang-en|Great Britain}}){{Efn|გჷმირინუაფუ შხვადოშხვანერო. The ''[https://www.theguardian.com/guardian-observer-style-guide-u Guardian]'' დო ''[https://www.telegraph.co.uk/style-book/places-and-people Telegraph]'' გჷმირინუანა ''Britain'' (ბრიტანეთის) გოართოიანაფილ ომაფეშ სინონიმო. კანკალეს უსხუნუ გჷმირინუას ''Britain'' (ბრიტანეთი) მუჭოთ [[კაბეტი ბრიტანეთი|Great Britain-იშ]] დაკუნტარებულ ფორმა. ბრიტანეთიშ [[გოართოიანაფილი ომაფეშ მინისტრეფიშ კაბინეტი|მინისტრეფიშ კაბინეტიშ]] [[Government Digital Service]] ირზენს რეკომენდაციას [[gov.uk]]-შო გჷმორინაფილქ იჸუას გეჸვენჯ [https://www.gov.uk/guidance/style-guide/a-to-z-of-gov-uk-style#great-britain სტილიშ ხემანჯღვერალაქ]: "გჷმირინეთ UK დო United Kingdom, Britain-იშ დო British-იშ მანგიორო (UK ბიზნესი, UK გალენურ პოლიტიკა, ჸენჯ დო უმაღალაშ კომისარი). მარა British embassy დო ვართ UK embassy."}} — [[სახენწჷფო]] ოორუე-ბჟადალ [[ევროპა|ევროპას]], მატერიკიშ [[კონტინენტური ევროპა|კონტეინეტურ ნორთიშ]] წყარპიჯწკჷმა. იკათუანს [[ინგლისი]]ს, [[შოტლანდია]]ს, [[უელსი]]ს დო [[ოორუე ირლანდია]]ს.{{efn|[[მენი (კოკი)|მენიშ კოკი]], [[გერნზი]] დო [[ჯერზი]] რენა [[გურგინიშ დიხეფი]] დო ვართ გოართოიანაფილ ომაფეშ აკმადგინალუაშა მიშმალ ტერიტორიეფი}}. გოართოიანაფილ ომაფე იდვალუაფუ კოკ [[კაბეტი ბრიტანეთი (კოკი)|კაბეტ ბრიტანეთის]], კოკ [[ირლანდია (კოკი)|ირლანდიაშ]] ოორუე-ბჟაეიოლშე დო [[ბრიტანეთიშ კოკეფი|ბრიტანეთიშ კოკეფშა]] მიშმალ [[გოართოიანაფილი ომაფეშ კოკეფიშ ერკებული|მორჩილ კოკეფშე]], ნამუშ ედომუშამ ფართობ რე 244,376 კმ². ოორუე ირლანდიას ართამ [[ირლანდიაშ რესპუბლიკა-გოართოიანაფილ ომაფეშ სახენწჷფო ხურგი|ოსქირონე ხურგი]] უღჷ [[ირლანდიაშ რესპუბლიკა]]წკჷმა; შხვა ირდიხაშე ქიანას მუკი-მუკ ომძღჷ [[ატლანტიშ ოკიანე]], [[ოორუეშ ზუღა]], [[ინგლისიშ სვირი]], [[კელტეფიშ ზუღა|კელტეფიშ]] დო [[ირლანდიაშ ზუღა]]. გოართოიანაფილ ომაფეშ მახორობა დოხოლაფირო 68.2&nbsp;მილიონშე უმოსის აკმადგინანს ([[2023]] წანაშ მუნჩემეფით). ინგლისიშ დო გოართოიანაფილ ომაფეშ ნანანოღა დო უკაბეტაშ ნოღა რე [[ლონდონი]], [[ლონდონიშ მეტროპოლურ არანი|ნამუშ ფართო მეტროპოლურ არანი]] 14.9&nbsp;მილიონიან მახორობათ არძაშე უკაბეტაშ რე [[ბჟადალი ევროპა|ბჟადალ ევროპას]]. [[ედინბურგი]], [[კარდიფი]] დო [[ბელფასტი]] შოტლანდიაშ, უელსიშ დო ოორუე ირლანდიაშ ერუანულ ნანანოღეფ რე. ქიანა [[საფრანგეთი|საფრანგეთის]] არსხუაფუ [[ევროსორილი]]თ. <!-- The lands of the UK have been inhabited continuously since the [[Neolithic]]. In AD&nbsp;43, the [[Roman conquest of Britain]] began; the [[end of Roman rule in Britain|Roman departure]] was followed by [[Anglo-Saxon settlement of Britain|Anglo-Saxon settlement]]. In 1066, [[Norman conquest of England|the Normans conquered England]]. With the end of the [[Wars of the Roses]], the English state stabilised and began to grow in power, resulting by the 16th century in the [[Laws in Wales Acts 1535 and 1542|annexation of Wales]], and the establishment of the [[British Empire]]. Over the course of the 17th century, the role of the British monarchy was reduced, particularly as a result of the [[English Civil War]]. In 1707, the [[Kingdom of England]] and the [[Kingdom of Scotland]] united under the [[Treaty of Union]] to create the [[Kingdom of Great Britain]]. The [[Acts of Union 1800]] incorporated the [[Kingdom of Ireland]] to create the [[United Kingdom of Great Britain and Ireland]] in 1801. Most of Ireland [[secession|seceded]] from the UK in 1922 as the [[Irish Free State]], and the [[Royal and Parliamentary Titles Act 1927]] created the present United Kingdom. The UK [[History of industrialisation#Industrial Revolution in Europe|became the first industrialised country]] and was the world's [[foremost power]] for the majority of the 19th and early 20th centuries, particularly during the ''[[Pax Britannica]]'' between 1815 and 1914. The British Empire was the leading [[economic power]] for most of the 19th century, a position supported by [[British Agricultural Revolution|its agricultural prosperity]], its role as a dominant [[trading nation]], a massive industrial capacity, [[List of British innovations and discoveries in the 19th century|significant technological achievements]], and the rise of [[19th-century London]] as the world's principal financial centre. At its height in the 1920s, the British Empire encompassed almost a quarter of the world's landmass and population, and was the [[List of largest empires#Empires at their greatest extent|largest empire in history]]. However, [[History of the United Kingdom during the First World War|its involvement in the First World War]] and [[Military history of the United Kingdom during World War II|the Second World War]] damaged [[Economy of the British Empire|Britain's economic power]] and a global wave of [[decolonisation]] led to the independence of most British colonies. The United Kingdom is a [[constitutional monarchy]] and [[parliamentary democracy]].{{Efn|The United Kingdom does not have a codified constitution but an unwritten one formed of Acts of Parliament, court judgments, traditions, and conventions.<ref>{{Citation |title=What is the UK Constitution? |date=9 August 2018 |url=https://www.ucl.ac.uk/constitution-unit/what-uk-constitution/what-uk-constitution |publisher=The Constitution Unit of UCL |access-date=6 February 2020 |archive-date=7 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181107060057/http://www.ucl.ac.uk/constitution-unit/whatis/uk-constitution |url-status=live }}</ref>}} The UK has three distinct jurisdictions: [[English law|England and Wales]], [[Scots law|Scotland]], and [[Law of Northern Ireland|Northern Ireland]]. Since 1999, Scotland, Wales and Northern Ireland have their own governments and parliaments which control various [[Devolution in the United Kingdom|devolved]] matters. A [[developed country]] with [[Economy of the United Kingdom|an advanced economy]], the UK ranks among the [[List of countries by GDP (nominal)|largest economies by nominal GDP]], and is one of the world's [[List of countries by exports|largest exporters]] and [[List of countries by imports|importers]]. It is a [[nuclear state]] with one of the world's [[List of countries by military expenditures|highest military budgets]]. The UK has been a [[Permanent members of the United Nations Security Council|permanent member of the UN Security Council]] since its first session in 1946. It is a member of the [[Commonwealth of Nations]], [[Council of Europe]], [[G7]], [[OECD]], [[NATO]], [[Five Eyes]], [[AUKUS]] and [[Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Partnership|CPTPP]]. Its [[Anglicisation|influence]] can be observed in the legal and political systems of many of [[List of countries that have gained independence from the United Kingdom|its former colonies]], and its [[Culture of the United Kingdom|culture]] remains globally influential, particularly [[English-speaking world|in language]], [[British literature|literature]], [[Music of the United Kingdom|music]] and [[Sport in the United Kingdom|sport]]. [[English language|English]] is the world's [[List of languages by total number of speakers|most widely spoken language]] and the [[list of languages by number of native speakers|third-most spoken native language]]. --> == ჯოხოდვალა == * '''ოფიციალური''': მარგალურო — კაბეტი ბრიტანეთიშ დო ოორუე ირლანდიაშ გოართოიანაფილი ომაფე; ინგლისურო - UK; United Kingdom; United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland. * '''ეტიმოლოგია''' — კაბეტი ბრიტანეთი (Great Britain) კოკეფს ჯოხო. ჯოხო [[ბრიტეფი|ბრიტეფიშ]] თურეფშე მოურს. ეთნონიმიშ შანულობა რე „დოხანტილი“, მუთ კოკეფიშ უჯვეშაში მახორუეფიშ ასაგასაშ მოხანტუაშ (ტატუირაფაშ) ტრადიციას ოკო მითმიარცხუაფუდას. თაშნეშე შელებუანი რე ჯოხოქ ეინწყას კელტური ოსურღორონთიშ — ''ბრიგიდაშ'' ჯოხოშ მეჯინათ. * '''ქიანაშ კოდი''' — GB. == გეოგრაფია დო ორთა == [[ფაილი:Uk topo en.jpg|thumb|ტოპოგრაფია]] გოართოიანაფილი ომაფე იდვალუაფუ ბჟადალ [[ევროპა|ევროპას]], [[ბრიტანეთიშ კოკეფი|ბრიტანეთიშ კოკეფს]]. თის ართი ოსქირონე მეძობელი ჸუნს - [[ირლანდია]]. [[XX ოშწანურა|XX ოშწანურაშ]] მაჟირა გვერდის შანულამი თირაფეფი იწისუ გეოპოლიტიკური დვალაფაქ. რელიეფი ოორუეთ დო ბჟადალუშე [[გვალა|გვალონა რე]]. [[ევრორსხუ]]შ (2020 წანაშ 31ფურთუთაშახ) მასშტაბით ომაფე [[ენერგეტიკული რესურსეფი]]თ უდიდარაში ქიანა რდჷ. გიშმეგორუ წყარხვეიანი ჰიდროგრაფიული რშვილი, კლიმატი უმოსო იდარჯაკუ [[ატლანტიშ ოკიანე|ატლანტიშ ოკიანეშ]] გოლინათ. ბჟადალუ რაიონეფი სილამიეთ გიშმეგორუ. უდიდაში თოჸუჯი ერზიებუ ორთაშ თხილუას. მოქმენდენს 15 ნაციონალური პარკი. [[ბენ-ნევისი]] 1343 მ. სიმაღალათ ომაფეშ უმაღალაში კონკა რე. გოართოიანაფილი ომაფეშ ფართობი მეხოლ. 245,000 კვ. კმ-ი. თინა იდვალუაფუ [[ოორუე ატლანტიკური ოკიანე|ოორუე ატლანტიკურ ოკიანეშ]] დო [[ოორუეშ ზუღა]]შ შქას დო გჷშართილიე [[საფრანგეთი|საფრანგეთიშე]] [[ლა-მანშიშ საროტი|ლა-მანშიშ საროტით]]. * '''ფართობი''' — 244,013 კვ.კმ. თანჯეფი: ედომუშამი — 8,257 კმ; [[ინგლისი]] დო [[უელსი]] — 3.880 კმ; [[შოტლანდია]] — 4.023 კმ; [[ოორუე ირლანდია]] — 354 კმ. გეოგრაფიული რაიონეფი — შოტლანდიაშ დო ანტრიმიშ ზუკეფი, ტობეფიშ რაიონი, ლეინიშ დო გოუერიშ ჩქონეფი. * '''ორთა''': გვალონაშ სისტემეფი — [[ბრეკონ-ბიკონსი]], [[კამბრიაშ გვალეფი]], [[გრამპიანი]], [[პენინეფი]]. უმაღალაში კონკა — ბენ-ნევისი 1.343 მ; გვალა. წყარმალუეფი (კმ) — ბანი, დიი, ერნი, სევერნი, [[თემზა]] 338; უდ. ტობა (კვ.კმ) — [[ლოხ-ნესი]] 396; თარი კოკეფი (კვ.კმ) — კაბეტი ბრიტანეთი 229,885, ირლანდია 14,120 (გვალო 84,420), ჰებრიდიშ კოკეფი 7,283, შეტლანდიშ კოკეფი 1.433, ორკნიშ კოკეფი 976; კლიმატი — ოკიანური, ზომიერი. * '''ორთაშ რესურსეფი''' — [[ქუანოშქერი]], [[ნაფთობი]], [[ორთაშობური აირი]], [[კალა]], [[კირქუა]], [[რკინაშ მადენი]], [[ჯიმუ̂]], [[ჭუბერი]], [[ცარცი]], [[თაბაშირი]], [[ოფუტურ-სამეურნეო დიხეფი]]. == სახენწჷფო მონწყუალა == [[ფაილი:Westminster palace.jpg|thumb|[[ვესტმინსტერი]]შ გოართოიანაფილი ომაფეშ პარლამენტიშ დგჷმილი |left|220px]] * '''სიმბოლოეფი''': ჰიმნი — God Save the King (Queen); ომაფე დევიზი - Dieu et mon droit. * '''პოლიტიკური სისტემა''' — უნიტარული სახენწჷფო, ოპარლამენტე მონარქია. * '''სახენწჷფოშ მანჯღვერი''' — ბრიტანეთის მაფენა უინძორეფიშ დინასტიაშ წჷმმარინაფალეფი. მა-20 ოშწანურაშ მონარქეფი: [[ედუარდ VII]] (1901-10), [[ჯორჯ V]] (1910-36), [[ედუარდ VIII]] (1936), [[ჯორჯ V]] (1936-52), დიაფალი [[ელისაბედ II]] (ELIZABETH II, რანწკით მა- 40 ბრიტანალი მონარქი, ხვისტას რდჷ 1952-2022წწ.). 21-ა ოშწანურაშ მონარქეფი: [[ჩარლზ III]] (2022 წანაშე) * '''თარობაშ მანჯღვერი''' — პრემიერ-მინისტრი [[ლიზ ტრასი]] (2022). * '''კანონდუმადვალუ ორგანო''' — ჟირპალატამი პარლამენტი: [[ლორდეფიშ პალატა]] (738 მაკათური) დო [[თემეფიშ პალატა]] (646 მაკათური). * '''პარტიეფი''' — [[კონსერვატიული პარტია ( გოართოიანაფილი ომაფე)|კონსერვატიული პარტია]] (ლიდერი [[დეივიდ კამერონი|დ. კამერონი]], დორცხუაფილი მა-17 ოშწანურაშ ბოლოს), [[ლეიბორისტული პარტია (გოართოიანაფილი ომაფე)|ლეიბორისტული პარტია]], ლიდერი [[გორდონ ბრაუნი]], . 1890, ლიბერალ-დემოკრატიული პარტია (ლიდერი [[ნიკ კლეგი]]). თარობას ხემანჯღვერენს პრემიერ-მინისტრი, 2010 წანაშე, [[დეივიდ კამერონი]]. == ადმინისტრაციული დორთუალა == [[ფაილი:Map of the administrative geography of the United Kingdom.png|მინი| გოართოიანაფილი ომაფეშ ადმინისტრაციული ართულეფი]] გოართოიანაფილი ომაფე რე [[ინგლისი|ინგლისიშ]], [[შოტლანდია|შოტლანდიაშ]], [[უელსი|უელსიშ]] დო [[ოორუე ირლანდია|ოორუე ირლანდიაშ]] პოლიტიკური გოართოიანაფა. ომაფე გურგინიშ თუდო რინელი ტერიტორიეფიე: [[გერნსი]], [[ჯერსი]] დო [[მენი]], ნამუეფსჷთ გჷშაკერძაფილი სტატუსი უღუნა. * '''ღვალეფი'''. დიდ ბრიტანეთის ორხველჷ თაშნეშე მუდგაზმარენი მორჩილი ღვალა: [[ანგილია]]; [[ბერმუდიშ კოკეფი]]; [[ბრიტანეთიშ ვირჯინიშ კოკეფი]]; [[კაიმანიშ კოკეფი]]; [[ფოლკლენდიშ კოკეფი]]; [[გიბრალტარი]]; [[მონსერატი]]; [[პიტკერნიშ კოკეფი]]; [[წიმინდე ელენე, ამაღალება დო ტრისტანი-და-კუნია]]; [[ობჟათე გეორგია]] დო [[ობჟათე სენდვიჩიშ კოკეფი]]; [[ბრიტანეთიშ ინდოეთიშ ოკიანეშ ტერიტორია]]; [[ტერქსიშ დო კაიკოსიშ კოკეფი]]. == დემოგრაფია == 61,1 მილიონამი მახორობათ ([[2009]] წანაშ ეჭარუათ), ომაფე მასუმა ქიანა რდჷ ევრორსხუს (2020 წანაშ 31ფურთუთაშახ). გური მონძეეფი რენა [[ინგლისარეფი]] (81,5%), [[შოტლანდიარეფი]] (9,6%), [[ირლანდიარეფი]] (2,4%), [[უელსარეფი]] (1,9%) და [[ოორუე ირლანდიარეფი]] (1,8%). თაქ ოხორანს თაშნეშე 4 მლნ-შე უმოსი შხვაშ თური, ნამუეფქჷთ უმოსო მორთეს [[ერეფიშ წორომაჸალობა|წორომაჸალობაშ]] ქიანეფშე. გოართოიანაფილი ომაფე ურბანიზაციაშ ოსამანგე ქიანა რე. მახორობაშ 91% ოხორანს [[ნოღა|ნოღას]]. ქიანას ანდანერი რელიგიური მახორუეფი რე. * '''ნინეფი''' — [[ინგლისური ნინა|ინგლისური]], [[კიმრიული ნინა|უელსური]] (უელსიშ მახორობაშ 25%), [[შოტლანდიური ნინა|შოტლანდიური]] (მეხოლ. 60,000 შოტლანდიას). * '''რელიგია''' — [[ანგლიკანიზმი]], [[კათოლიციზმი]], [[პრესვიტერიანიზმი]]. * '''ნოღეფი''' (ვითოში) — [[ლონდონი]] (7.418, აგლომ. — 11.219), [[გლაზგო]] (1.099, აგლომ. — 1.361), [[ბირმინგემი]] (972, აგლომ. — 3.193), [[მანჩესტერი]] (390), [[ლივერპული]] (462), [[ედინბურგი]] (460, აგლომ. — 664), [[შეფილდი]] (418, აგლომ. — 1.102), [[ლიდსი]] (417, აგლომ. — 1.493), [[ბრისტოლი]] (406, აგლომ. — 614). == ეკონომიკა == [[ფაილი:City of London.jpg|thumb|260px|ლონდონი რე ევროპაშ უდიდაში დო მოსოფელიშ ართ-ართი [[ფინანსური ცენტრი]] [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკიშ]] დო [[ჰონგ კონგი|ჰონგ კონგწკუმა]] ართო.]] გოართოიანაფილი ომაფეშ ეკონომიკა გერცხილი რე [[ლიბერალიზმი]]შ, [[ობაზარე ეკონომიკა|ობაზარე ეკონომიკაშ]] დო დაბალი გინაგაფურეფიშ პრინციპეფს. თინა იკოროცხუ ''ანგლოსაქსური კაპიტალიზმიშ'' თ.გ (თაშნე გედვალირ) კინოხონო. თიშ უმკუჯინუო, ნამდა ბრიტანეთიშ მახორობა მოსოფელიშ მახორობაშ 1%-ს აკმადგინანს, გოართოიანაფილი ომაფე მანთხა აბანს რე მოსოფელს ვაჭარუაშ ჸურე, ოდო თიში [[ედომუშამი დინოხოლენი პროდუქტი]] მოსოფელს სიდიდათ მაამშვა დო ევროპას მასუმა რე [[გერმანია|გერმანიაშ]] დო [[საფრანგეთი]]შ უკული.<ref> [http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/01/weodata/weoselgr.aspx ოერეფოშქარე ოვალუტე ფონდი]</ref> ეკონომიკაშ უდიდაში დარგი რე მოინალობაშ სფერო, სოდეთ გჷშაკერძაფილ როლს ლაჸაფენს საბანკო-საფინანსო ბიზნესი დო ტურიზმი. ენერგეტიკული შელებუანობეფით უჭყანიარაში რდჷ ევრორსხუს (2020 წანაშ 31ფურთუთაშახ). ქიანა [[მანქანაშკიდანჯუა|მანქანაშკიდანჯუაშ]] ოდაბადე რე. ორეწალი საწარმეეფი ულტრამოდერნული ტექნიკათ რე აკოანჯარელი. "ხანდაშ ხვეიანობა <ref>ბორჯიშ ართურს წარმებული პროდუქციაშ მუდანობა</ref> ართ-ართი უმაღალაშიე მოსოფელს. გიშმეგორუ ქიმიური, ფარმაცევტული და ბიოტექნიკური ინდუსტრია. უშანულამაში რე თაშნეშე ელექტრონიკა დო [[ფურინჯიშკიდანჯუა]]. აგრობიზნესი ართი-ართი არძაშე უმოს მაღალპროდუქტიულიე მოსოფელის. * '''ა.ნ.პ.<ref>ართამი ნაციონალური პროდუქტი</ref> სტრუქტურა''' (%) — [[ოფუტეშ მეურნობა]] — 2, [[რეწუა]] — 26, [[მოინალობა]] — 72; * '''ვალუტა''' — [[ინგლისური ფუნტი სტერლინგი]]. * '''უდიდაში კომპანიეფი''' — [[როიალ დატჩ-შელი]], [[ბრიტიშ პეტროლეუმი]], [[იუნილევერი]]. * '''უდიდაში ბანკეფი''' — ეიჩ-ეს-ბი-სი ჰოლდინგზი, ბარკლეიზ ბანკი, ნეშენალ უესტმინსტერ ბანკი, ჰალიფაქსი, ლოიდს გრუფი. === ტურიზმი === ანდაფერი ლანდშაფტი, ისტორიულ-არქიტექტურული ობიექტეფი დო ულტრამოდერნული ოკომუნიკაციე საშუალებეფიშ გეშა, ბრიტანეთი მოსოფელიშ ართ-ართი უშხუაში ტურისტული რეგიონი რე. ირწანურო თაქ 28-30 მილიონი ტურისტი გიმურს. უდიდაშ ტურისტული შქაგურონეფი: [[ლონდონი]], [[სტრატფორდი]] წყარმალუ, [[ეივონი|ეივონს]], [[უინძირო]], [[ედინბურგი]] დო თ.უ. ტურისტეფიშ უდიდაშ ნორთი გიმურს [[ააშ|ამერიკაშ აკოშქუმალირი შტატეფშე]] დო [[ევროპა|ევროპაშ]] ქიანეფშე,დო გჷშაკერძაფილო [[გერმანია|გერმანიაშე]], [[საფრანგეთი]]შე, [[ირლანდია|ირლანდიაშე]] დო [[ნიდერლანდეფი]]შე. ეკონია წანეფს ტურისტული ინდუსტრიაქ ქიანაშ ეკონომიკაშ ართ-ართი უშხუაშ დარგო გინირთუ̂. == ისტორია == [[ფაილი:Edinburgh Scottish Parliament01 2006-04-29.jpg|thumb|შოტლანდიაშ პარლამენტიშ დგჷმილი|150px]] [[XV ოშწანურა|XV ოშწანურაშ]] ბოლოს ძალიერი ცენტრალიზირაფილი სახენწჷფო. [[1707]] წანას მეღებულქ იჸუ აქტიქ [[ინგლისი]] დო [[შოტლანდია|შოტლანდიაშ]] რსხუშ გეშა, [[1801]] წანას აკიშქუ [[ბრიტანეთი]]ქ დო [[ირლანდია]]ქ. [[1918]] წანას [[ოორუე ირლანდია]] ინკორპორირებულქ იჸუ გოართოიანაფილი ომაფეშა. [[1931]] წანას — დირცხუ [[ბრიტანეთიშ წორომაჸალობა]]ქ, ნამუთ 54 ქიანას (ჸოფილ დომინიონეფს დო კოლონიეფს) აართიანენს. [[მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა]]შ უკული დიჭყჷ [[ბრიტანეთიშ იმპერია|ბრიტანეთიშ იმპერიაშ]] ფაჩუაქ. == მონძალა == [[ფაილი:Buckingham Palace op een natte dag.JPG|thumb|[[ბუკინგემიშ დოხორე]] გოართოიანაფილი ომაფეშ მონარქიშ ოფიციალური რეზიდენცია]] ბრიტანეთიშ კულტურული ანდაფერობა გოპიჯალაფირი რე მუჭოთ რეგიონალური მუშობურობეფით, თაშნეშე ბრიტანეთიშ იმპერიაშ მონძალათ. ბრიტანული ლიტერატურაშ სახეეფი რე ინგლისარი [[შექსპირი]], შოტლანდიარი [[ბერნსი, რობერტ|რობერტ ბერნსი]], უელსელი [[თომასი, დილან|დილან თომასი]], ოორუეირლანდიარი [[ჰინი, შეიმან|შეიმან ჰინი]]. 60-ამი წანეფშე დოჭყაფილი, „[[ბითლზი|ბითლზიშ]]“ დო „[[როლინგ სტოუნი|როლინგ სტოუნზიშ]]“ პოპულარობაშ გეშა, ბრიტანეთი ახალმორდული კულტურაშ ავანგარდის რე. მონძალეფი: * [[ლონდონი]] — [[ბრიტანეთიშ მუზეუმი]], თაუერიშ ჸორში, ომაფე ძვირფასურონა, [[ვესტმინსტერიშ ოაბატე]] (ბრიტანელი მონარქეფიშ კორონაციაშ აბანი), პარლამენტიშ დგჷმილი, [[ბიგ-ბენიშ ჸორში]], [[ბუკინგემიშ დოხორე]], [[მადამ ტუსოშ ჩირიშ ფიგურეფიშ მუზეუმი]], [[ჰაიდ-პარკი]]; * დარემიშ ჯიხა დო ოხვამე, [[მეგალითი|მეგალითური კომპლექსი]] [[სტოუნჰენჯი]] (ჯვ. წ. 1500), [[კენტერბერიაშ ოკათედრე ოხვამე]], ჯვეში დო ახალი [[ედინბურგი]], [[გვინედიშ ჯიხაზურგა]] დო ნოღაშ კიდალეფი; [[შექსპირიშ ჸუდე-მუზეუმი]] სტრატფორდიშ [[ოქსფორდიშ უნივერსიტეტი|ოქსფორდიშ]] დო [[კემბრიჯიშ უნივერსიტეტი|კემბრიჯიშ უნივერსიტეტეფი]]; * ანგლოსაქსური ეპოსი — [[ბეოვულფი]] (X ო.). == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.royal.gov.uk/Home.aspx ბრიტანეთიშ მონარქიაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა] * [http://www.direct.gov.uk/en/index.htm გოართოიანაფილი ომაფეშ თარობაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა] == სქოლიო == {{სქოლიო}} <references group="კომ."/> {{ევროპაშ ქიანეფი}} [[კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფე| ]] [[კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:კაბეტი ბრუოიანიშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:ინგლისურნინამი ქიანეფი]] [[კატეგორია:კონსტიტუციური მონარქიეფი]] [[კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი]] [[კატეგორია:ერეფიშ წორომაჸალობაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:გოართამაფილი ომაფე| ]] sfcxp7zqcoehfdbdxmkqwx4ekvemft7 0 3458 251432 247228 2026-07-23T08:36:04Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 251432 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Sergei-Prokudin-Gorski-Larg.jpg|thumb|250px|ავტოპორტრეტი წყარმალუ [[ყოროლიშწყარი|ყოროლიშწყარწკუმა]], 1915.]] '''სერგეი პროკუდინ-გორსკი''' ([[რუს.]]: Сергей Михайлович Прокудин-Горский; დ. [[31 არგუსო]], [[1863]], [[მურომი]] - ღ. [[27 ეკენია]], [[1944]], [[პარიზი]]) — რუსი ფოტოგრაფი, ქიმიკოსი ([[დიმიტრი მენდელეევი]]შ მოგურაფე), გუმმაგონებელი, გიშმაშკუმალარი, პედაგოგი დო ოჯარალუ მოქარანე. [[რუსეთი]]შ [[რუსეთიშ გეოგრაფიული ჯარალუა|გეოგრაფიული]] დო [[რუსეთიშ ტექნიკური ჯარალუა|ტექნიკური ჯარალუაშ]] მაკათური. შანულამი თია უჯღუნს ორდოიანი [[კორობა ფოტოგრაფია|კორობა ფოტოგრაფიაშ]] დო [[კინემატოგრაფია|კინემატოგრაფიაშ]] გოვითარაფას. <center> <gallery> Image:Gorskii_03982u.jpg|[[სმოლენსკი]]შ ოხვამეშ ინტერიერი Image:Prokudin-Gorskii-19.jpg|[[მუჰამედ ალიმ ხანი]] ([[1880]]—[[1944]]), [[ბუხარა]]შ ემირი Image:Gorskii_04414u.jpg|[[ელექტროგენერატორი|ელექტროგენერატორები]] ქარხანას Image:Russian peasant girls in front of a traditional wooden house in Kirillov.jpg|ახალმორდუ რუსი ყაზახიშ ძღაბეფი წყარმალუ შექსნაწკუმა </gallery> </center> ==რესურსეფი ინტერნეტის== {{commons|Sergei Mikhailovich Prokudin-Gorskii}} * [http://new.runivers.ru/gallery/photogallery/authors/author18944/ Biography and Photo collection of Prokudin-Gorskii] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110313025901/http://new.runivers.ru/gallery/photogallery/authors/author18944 |date=2011-03-13 }} * [http://www.thespektator.co.uk/spg2.html One hundred of Prokudin-Gorsky's colour images in one pdf - from the Spektator Magazine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100418213935/http://www.thespektator.co.uk/spg2.html |date=2010-04-18 }} * [http://www.loc.gov/exhibits/empire/ ''The Empire That Was Russia: The Prokudin-Gorskii Photographic Record Recreated''] * [http://www.museum.ru/museum/1812/Memorial/PG/index.html Prokudin-Gorskii site at the Museums of Russia] * [http://www.prokudin-gorsky.ru/database.php3?first=0 Russian database with all the Prokudin-Gorskii photos, including those not yet restored] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051214113034/http://www.prokudin-gorsky.ru/database.php3?first=0 |date=2005-12-14 }} * [http://prokudin-gorsky.ath.cx:8081 Site with all the photos in high as well as medium resolution] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110405072714/http://prokudin-gorsky.ath.cx:8081/ |date=2011-04-05 }} * [http://maps.yandex.ru/?ll=35.781249%2C55.94085&spn=172.089837%2C48.253753&z=3&l=map&tml=eurasia_prokudin Prokudin-Gorsky works on [[Yandex]] Maps] * [http://quazen.com/arts/photography/the-incredible-century-old-color-photography-of-prokudin-gorsky/ Essay by R. J. Evans on Prokudin-Gorsky at Quazen] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101119152909/http://quazen.com/arts/photography/the-incredible-century-old-color-photography-of-prokudin-gorsky/ |date=2010-11-19 }} * [http://www.gridenko.com/pg// +60 restorated images by Alex Gridenko using digichromatography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100301063634/http://www.gridenko.com/pg/ |date=2010-03-01 }} {{მერკე-ბიოგრაფია}} {{DEFAULTSORT:პროკუდინ-გორსკი, სერგეი}} [[კატეგორია:რუსეფი]] [[კატეგორია:რუსი ფოტოგრაფეფი]] [[კატეგორია:დუნაბადი 1863]] [[კატეგორია:ნაღურა 1944]] 3ymnj1x90ojlqfdhpq9sood2oswjzct 0 3768 251370 251073 2026-07-21T07:57:15Z CommonsDelinker 2867 Replacing Flag_of_Cape_Verde.svg with [[File:Flag_of_Cape_Verde_(10-17).svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · Government standardized ratio is 2:3. For fu 251370 wikitext text/x-wiki '''პორტუგალიური ნინა''' — [[პორტუგალიარეფი]]შ დო [[ბრაზილიარეფი]]შ ნინა, ორხველჷ [[ინდოევროპული ნინეფი|ინდოევროპული ფანიაშ]] [[რომანული ნინეფი|რომანულ ნინეფს]]. [[ფაილი:Detailed SVG map of the Lusophone world.svg|thumb|right|upright=2|პორტუგალიური ნინაშ გოფაჩუაშ არეალი მოსოფელს]] == ზოგადი ჩინებეფი == * '''მორაგადეეფიშ მუდანობა''': 160 მილიონი. * '''ნინაშ კოდი''': pt. * '''ჯოხოდვალა''': pt - Português; en - Portuguese; eo - Portugala. * '''ჭარალუა''': [[ლათინური ჭარალუა|ლათინური]]. == სტატუსი == '''ოფიციალური ნინა''' * [[ფაილი:Flag of Angola.svg|25px|]] [[ანგოლა]] * [[ფაილი:Flag of Brazil.svg|25px|]] [[ბრაზილია]] ([[ბრაზილიური პორტუგალიური]]) * [[ფაილი:Flag of Guinea-Bissau.svg|25px|]] [[გვინეა-ბისაუ]] * [[ფაილი:Flag of Cape Verde (10-17).svg|25px|]] [[კაბო-ვერდე]] * [[ფაილი:Flag of Mozambique.svg|25px|]] [[მოზამბიკი]] * [[ფაილი:Flag of Portugal.svg|25px|]] [[პორტუგალია]] * [[ფაილი:Flag of São Tomé and Príncipe.svg|25px|]] [[სან-ტომე დო პრინსიპი]] * [[ფაილი:Flag of East Timor.svg|25px|]] [[ბჟაეიოლი ტიმორი]] * ჩინეთი ** [[ფაილი:Flag of Macau.svg|25px|]] [[მაკაო]] * [[ევროპაშ რსხუ]] == ანბანი == პორტუგალიურ ანბანს 23 ასო რე. ნარსხებუ ზიტყვეფს გჷმირინუაფუ ხოლო y, k დო w. ნინას რე დიგრაფეფი - nh, lh, ch, ss. დიგრაფეფიშ მოხ, ასო ასო h ვერაგადინუაფუ. == ლექსიკა == '''ფრაზეფი დო სიტყვეფი''' * გომორძგუა - Olá * ბედინერი ორდას თქვანი მოზოჯუა - Bem-vindo * მარდი - Obrigado; Obrigada * ქო/ვარ - Sim / Não * რთხინქ (გეთაყვა) - Se faz favor; Por favor * ჯგირო ორდა - Adeus; Até a vista; Até logo '''რიცხუეფი''' * 1 - um/uma, 2 - dois/duas, 3 - três, 4 - quatro, 5 - cinco, 6 - seis, 7 - sete, 8 - oito, 9 - nove, 10 - dez, 11 - onze, 12 - doze, 13 - treze, 14 - quatorze^[1]/catorze^[2], 15 - quinze, 16 - dezesseis^[1]/dezasseis^[2], 17 - dezessete^[1]/dezassete^[2], 18 - dezoito, 19 - dezenove^[1]/dezanove^[2], 20 - vinte, 21 - vinte e um/uma, 22 - vinte e dois/duas, 30 - trinta, 40 - quarenta, 50 - cinqüenta^[1]/cinquenta^[2], 60 - sessenta, 70 - setenta, 80 - oitenta, 90 - noventa, 100 - cem, 101 - cento e um/uma, 200 - duzentos/-as, 300 trezentos/-as, 400 - quatrocentos/-as, 500 - quinhentos/-as, 600 - seiscentos/-as, 700 - setecentos/-as, 800 - oitocentos/-as, 900 - novecentos/-as, 1000 - mil :^[1] - [[ბრაზილია]]ს; ^[2] - [[პორტუგალია]]ს == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://en.wikivoyage.org/wiki/Portuguese_phrasebook Portuguese phrasebook on Wikivoyage] * [https://web.archive.org/web/20081229055047/http://www.bbc.co.uk/languages/other/portuguese/ Learn Portuguese] [[BBC]] * [http://www.fsi-language-courses.org/Content.php?page=Portuguese USA Foreign Service Institute Portuguese basic course] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120320133918/http://www.fsi-language-courses.org/Content.php?page=Portuguese |date=2012-03-20 }} * [https://web.archive.org/web/20081231041454/http://www.bbc.co.uk/languages/other/portuguese/talk/languagenotes.shtml Portuguese Language Notes] [[BBC]] * პორტ. [http://www.slp.pt/ Society for the Portuguese Language] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130304055138/http://www.slp.pt/ |date=2013-03-04 }} (''Sociedade da Língua Portuguesa'') * [http://www.aulp.org/ AULP—Associação das Universidades de Língua Portuguesa] Portuguese Language Universities Association. * [https://web.archive.org/web/20010503170134/http://www.abc.net.au/rn/arts/ling/stories/s113139.htm Portuguese in East Timor] an interview with Dr. Geoffrey Hull. * [http://www.academia.org.br/ ABL—Academia Brasileira de letras] (em português)—(Brazilian Academy of Letters) პორტ * [http://observatorio-lp.sapo.pt/ OLP-Observatório da Língua Portuguesa] (em português)—(Portuguese Language Observatory) პორტ {{ევრორსხუშ ნინეფი‎}} [[კატეგორია:პორტუგალიური ნინა]] [[კატეგორია:რომანული ნინეფი]] iuajfmjmjcq5e1ltxczir553eaj3py6 0 3816 251371 242198 2026-07-21T08:00:27Z CommonsDelinker 2867 Replacing Flag_of_Cape_Verde.svg with [[File:Flag_of_Cape_Verde_(10-17).svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · Government standardized ratio is 2:3. For fu 251371 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" ! width=150 | სახენწჷფოეფი ! width=200 | ჯოხოდვალა ! width=50 | [[ფარაშ შანი|შანი]] ! width=50 | [[ISO 4217|კოდი ISO]] ! width=100 | მონეტა ! width=50 | მონეტეფიშ მუდანობა |- | [[ფაილი:Flag of Australia.svg|25px|]] [[ავსტრალია]] | [[ავსტრალიური დოლარი]] | $ | AUD | [[ცენტი]] | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Austria.svg|25px|]] [[ავსტრია]] | [[ევრო]] | € | EUR | [[ევროცენტი]] | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Afghanistan.svg|25px|]] [[ავღანეთი]] | [[ავღანი]] | ؋ | AFN | [[პული]] | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Albania.svg|25px|]] [[ალბანეთი]] | [[ალბანური ლეკი|ლეკი]] | L | ALL | [[კინდარკა]] | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Algeria.svg|25px|]] [[ალჟირი]] | [[ალჟირული დინარი]] | د.ج | DZD | [[სანტიმი]] | 100 |- |[[ფაილი:Flag of USA.svg|25px|]] [[ამერიკაშ აკოშქუმალირი შტატეფი|ააშ]] |[[ამერიკული დოლარი]] |$ |USD |[[ცენტი]] |100 |- | [[ფაილი:Flag of Angola.svg|25px|]] [[ანგოლა]] | [[კვანზა]] | Kz | AOA | [[სენტიმო]] | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Andorra.svg|25px|]] [[ანდორა]] | [[ევრო]] | € | EUR | [[ევროცენტი]] | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Antigua and Barbuda.svg|25px|]] [[ანტიგუა დო ბარბუდა]] | [[ბჟაეიოლ კარიბიშ დოლარი]] | $ | XCD | [[ცენტი]] | 100 |- |[[ფაილი:Flag of the United Arab Emirates.svg|25px|]] [[არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფი]] |[[არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფიშ დირჰამი|ემირატეფიშ დირჰამი]] |د.إ |AED |[[ფილსი]] |100 |- | [[ფაილი:Flag of Argentina.svg|25px|]] [[არგენტინა]] | [[არგენტინული პესო]] | $ | ARS | [[სენტავო]] | 100 |- | ''[[ფაილი:Flag of Aruba.svg|25px|]] [[არუბა]]'' | [[არუბული ფლორინი]] | ƒ | AWG | [[ცენტი]] | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Azerbaijan.svg|25px|]] [[აზერბაიჯანი]] | [[აზერბაიჯანული მანათი]] | - | AZN | [[გეპიკი]] | 100 |- |[[ფაილი:Flag of New Zealand.svg|25px|]] [[ახალი ზელანდია]] |[[ახალზელანდიური დოლარი]] |$ |NZD |[[ცენტი]] |100 |- |''[[ფაილი:Flag of France.svg|25px|]] [[ახალი კალედონია]]'' |[[რჩქალოკიანური ფრანგული ფრანკი|ფრანკი]] |Fr |XPF |[[სანტიმი]] |100 |- | [[ფაილი:Flag of the Bahamas.svg|25px|]] [[ბაჰამიშ კოკეფი]] | [[ბაჰამური დოლარი]] | $ | BSD | [[ცენტი]] | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Bahrain.svg|25px|]] [[ბაჰრეინი]] | [[ბაჰრეინული დინარი]] | ب.د | BHD | [[ფილსი]] | 1000 |- | [[ფაილი:Flag of Bangladesh.svg|25px|]] [[ბანგლადეში]] | [[ბანგლადეშური ტაკა]] | ৳ | BDT | [[პაისა]] | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Barbados.svg|25px|]] [[ბარბადოსი]] | [[ბარბადოსული დოლარი]] | $ | BBD | [[ცენტი]] | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Belarus.svg|25px|]] [[ბელარუსი]] | [[ბელარუსული რუბლი]] | Br | BYR | [[კაპიკი]] | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Belgium.svg|25px|]] [[ბელგია]] | [[ევრო]] | € | EUR | [[ევროცენტი]] | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Belize.svg|25px|]] [[ბელიზი]] | [[ბელიზური დოლარი]] | $ | BZD | [[ცენტი]] | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Benin.svg|25px|]] [[ბენინი]] | [[აფრიკული ფრანკი]] | Fr | XOF | [[სანტიმი]] | 100 |- | ''[[ფაილი:Flag of Bermuda.svg|25px|]] [[ბერმუდაშ კოკეფი]]'' | [[ბერმუდული დოლარი]] | $ | BMD | [[ცენტი]] | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Bhutan.svg|25px|]] [[ბჰუტანი]] | [[ბჰუტანური ნგულტრუმი]] | Nu. | BTN | ჩეტრუმი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|25px|]] [[ბოსნია დო ჰერცეგოვინა]] | [[კონვერტირებაფონი მარკა]] | KM or КМ | BAM | ფენინგი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Bolivia.svg|25px|]] [[ბოლივია]] | [[ბოლივიური ბოლივიანო]] | Bs. | BOB | სენტავო | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Botswana.svg|25px|]] [[ბოტსვანა]] | [[ბოტსვანური პულა]] | P | BWP | თხებე | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Brazil.svg|25px|]] [[ბრაზილია]] | [[ბრაზილიური რეალი]] | R$ | BRL | სენტავო | 100 |- | ''[[ფაილი:Flag of the British Virgin Islands.svg|25px|]] [[ბრიტანეთიშ ვირჯინიშ კოკეფი]]'' | [[ამერიკული დოლარი]] | $ | - | ცენტი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Brunei.svg|25px|]] [[ბრუნეი]] | [[ბრუნეიული დოლარი]] | $ | BND | ცენტი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Bulgaria.svg|25px|]] [[ბულგარეთი]] | [[ბულგარული ლევი]] | лв | BGN | სტოტინკა | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Burkina Faso.svg|25px|]] [[ბურკინა-ფასო]] | [[აფრიკული ფრანკი]] | Fr | XOF | სანტიმი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Myanmar.svg|25px|]] [[მიანმარი]] | [[მიანმარული კიატი]] | K | MMK | პია | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Burundi.svg|25px|]] [[ბურუნდი]] | [[ბურუნდული ფრანკი]] | Fr | BIF | სანტიმი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Gabon.svg|25px|]] [[გაბონი]] | [[აფრიკული ფრანკი]] | Fr | XAF | სანტიმი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of the United Kingdom.svg|25px|]] [[გოართიანაფილი ომაფე]] |[[გირვანქა სტერლინგი]] |£ |GBP |პენსი |100 |- | [[ფაილი:Flag of The Gambia.svg|25px|]] [[გამბია]] | [[გამბიური დალასი]] | D | GMD | ბუტუტი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Ghana.svg|25px|]] [[განა]] | [[სედი]] | ₵ | GHS | პესევა | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Grenada.svg|25px|]] [[გრენადა]] | [[ბჟაეიოლკარიბული დოლარი]] | $ | XCD | ცენტი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Guatemala.svg|25px|]] [[გვატემალა]] | [[კეტცალი]] | Q | GTQ | სენტავო | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Guatemala.svg|25px|]] [[გვინეა]] | [[გვინეური ფრანკი]] | Fr | GNF | სანტიმი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Guinea-Bissau.svg|25px|]] [[გვინეა-ბისაუ]] | [[აფრიკული ფრანკი]] | Fr | XOF | სანტიმი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Guyana.svg|25px|]] [[გაიანა]] | [[გაიანური დოლარი]] | $ | GYD | ცენტი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Germany.svg|25px|]] [[გერმანია]] | [[ევრო]] | € | EUR | ევროცენტი | 100 |- | ''[[ფაილი:Flag of Gibraltar.svg|25px|]] [[გიბრალტარი]]'' | [[გიბრალტარული გირვანქა]] | £ | GIP | პენი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Denmark.svg|25px|]] [[დანია]] | [[დანიური კრონი]] | kr | DKK | ერე | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Dominica.svg|25px|]] [[დომინიკა]] | [[ბჟაეიოლკარიბული დოლარი]] | $ | XCD | ცენტი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of the Dominican Republic.svg|25px|]] [[დომინიკარეფიშ რესპუბლიკა]] | [[დომინიკური პესო]] | $ | DOP | სენტავო | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Ecuador.svg|25px|]] [[ეკვადორი]] | [[ააშ დოლარი]] | $ | USD | ცენტი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Egypt.svg|25px|]] [[ეგვიპტე]] | [[ეგვიპტური გირვანქა]] | £ or ج.م | EGP | პიასტრი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Equatorial Guinea.svg|25px|]] [[ეკვატორული გვინეა]] | [[აფრიკული ფრანკი]] | Fr | XAF | სანტიმი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Eritrea.svg|25px|]] [[ერიტრეა]] |[[ ნაკფა]] | Nfk | ERN | ცენტი | 100 |- | rowspan="2" | [[ფაილი:Flag of Estonia.svg|25px|]] [[ესტონეთი]] | [[ევრო]] | € | EUR | ევროცენტი | 100 |- | [[ესტონური კრონი]] | kr | EEK | ცენტი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Ethiopia.svg|25px|]] [[ეთიოპია]] | [[ეთიოპური ბირი]] | Br | ETB | ცენტი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Vanuatu.svg|25px|]] [[ვანუატუ]] |[[ვატუ]] |Vt |VUV |None |None |- | [[ფაილი:Flag of the Vatican City.svg|25px|]] [[ვატიკანი]] |[[ევრო]] |€ |EUR |ევროცენტი |100 |- | [[ფაილი:Flag of Venezuela.svg|25px|]] [[ვენესუელა]] |[[ვენესუელური ბოლივარი]] |Bs F |VEF |სენტიმო |100 |- |[[ფაილი:Flag of Vietnam.svg|25px|]][[ვიეტნამი]] |[[ვიეტნამური დონგი|დონგი]] |₫ |VND |ჰაო |10 |- |[[ფაილი:Flag of Zambia.svg|25px|]] [[ზამბია]] |[[ზამბიური კვაჩა]] |ZK |ZMK |ნგვე |100 |- |rowspan="6"|[[ფაილი:Flag of Zimbabwe.svg|25px|]] [[ზიმბაბვე]] |[[ბოტსვანური პულა]] |P |BWP |თხებე |100 |- |[[გირვანქა სტერლინგი]] |£ |GBP |პენსი |100 |- |[[ევრო]] |€ |EUR |ევროცენტი |100 |- |[[ობჟათე აფრიკული რანდი]] |R |ZAR |ცენტი |100 |- |[[ააშ დოლარი]] |$ |USD |ცენტი |100 |- |[[ზიმბაბვური დოლარი]] |$ |ZWL |ცენტი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Turkey.svg|25px|]] [[თურქეთი]] |[[თურქული ლირა]] |TL |TRY |კურუსი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Turkmenistan.svg|25px|]] [[თურქმენეთი]] |[[თურქმენული მანათი]] |m |TMT |ტენნესი |100 |- | [[ფაილი:Flag of Iceland.svg|25px|]] [[ისლანდია]] | [[ისლანდიური კრონი]] | kr | ISK | ეირე | 100 |- | [[ფაილი:Flag of India.svg|25px|]] [[ინდოეთი]] | [[ინდური რუპია]] | [[Image:Indian Rupee symbol.svg|8px]] | INR | პაისა | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Indonesia.svg|25px|]] [[ინდონეზია]] | [[ინდონეზიური რუპია]] | Rp | IDR | სენი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Iran.svg|25px|]] [[ირანი]] | [[ირანული რიალი]] | ﷼ | IRR | დინარი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Ireland.svg|25px|]] [[ირლანდია]] | [[ევრო]] | € | EUR | ევროცენტი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Israel.svg|25px|]] [[ისრაელი]] | [[ისრაელიშ ახალი შეკელი]] | ₪ | ILS | აგორა | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Italy.svg|25px|]] [[იტალია]] | [[ევრო]] | € | EUR | ევროცენტი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Jamaica.svg|25px|]] [[იამაიკა]] | [[იამაიკური დოლარი]] | $ | JMD | ცენტი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Japan.svg|25px|]] [[იაპონია]] | [[იაპონური იენა]] | ¥ | JPY | სენი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Yemen.svg|25px|]] [[იემენი]] |[[იემენიშ რიალი]] | ﷼ |YER |ფილსი |100 |- | [[ფაილი:Flag of Jordan.svg|25px|]] [[იორდანია]] | [[იორდანიული დოლარი]] | د.ا | JOD | ფილსი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Cambodia.svg|25px|]] [[კამბოჯა]] | [[კამბოჯური რიელი]] | ៛ | KHR | ცენტი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Cameroon.svg|25px|]] [[კამერუნი]] | [[აფრიკული ფრანკი]] | Fr | XAF | სანტიმი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Canada.svg|25px|]] [[კანადა]] | [[კანადური დოლარი]] | $ | CAD | ცენტი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Cape Verde (10-17).svg|25px|]] [[კაბო-ვერდე]] | [[კაბო ვერდეშ ესკუდო]] | - | CVE | სენტავო | 100 |- | ''[[კაიმანიშ კოკეფი]]'' | [[კაიმანური დოლარი]] | $ | KYD | ცენტი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of the Central African Republic.svg|25px|]] [[ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკა]] | [[ფრანკი]] | Fr | XAF | სანტიმი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Chad.svg|25px|]] [[ჩადი]] | [[ფრანკი]] | Fr | XAF | სანტიმი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Chile.svg|25px|]] [[ჩილე]] | [[ჩილეური პესო]] | $ | CLP | სენტავო | 100 |- | [[ფაილი:Flag of China.svg|25px|]] [[ჩინეთი]] |[[ჩინური იუანი]] | ¥ or 元 | CNY | პენი | 100 |- | rowspan="2" | '' [[ქოქოსიშ კოკეფი]]'' | [[ავსტრალიური დოლარი]] | $ | AUD | ცენტი | 100 |- | [[ქოქოსიშ კოკეფიშ დოლარი]] | $ | - | ცენტი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Colombia.svg|25px|]] [[კოლუმბია]] | [[კოლუმბიური პესო]] | $ | COP | სენტავო | 100 |- | [[ფაილი:Flag of the Comoros.svg|25px|]] [[კომორიშ კოკეფიშ რსხუ|კომორიშ კოკეფი]] | [[კომორული ფრანკი]] | Fr | KMF | სანტიმი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|25px|]] [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა]] | [[კონგოური ფრანკი]] | Fr | CDF | სანტიმი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of the Republic of the Congo.svg|25px|]] [[კონგოშ რესპუბლიკა]] | [[აფრიკული ფრანკი]] | Fr | XAF | სანტიმი | 100 |- | rowspan="2" | ''[[ფაილი:Flag of the Cook Islands.svg|25px|]] [[კუკიშ კოკეფი]]'' | [[ახალ ზელანდიური დოლარი]] | $ | NZD | ცენტი | 100 |- | [[კუკიშ კოკეფიშ დოლარი]] | $ | - | ცენტი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Costa Rica.svg|25px|]] [[კოსტა-რიკა]] | [[კოსტა-რიკული კოლონი]] | ₡ | CRC | სენტიმო | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Cote d'Ivoire.svg|25px|]] [[კოტ-დ’ივუარი]] | [[აფრიკული ფრანკი]] | Fr | XOF | სანტიმი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Croatia.svg|25px|]] [[ხორვატია]] | [[ხორვატიული კუნა]] | kn | HRK | ლიპა | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Cuba.svg|25px|]] [[კუბა]] | [[კუბური პესო]] | $ | CUC | სენტავო | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Cyprus.svg|25px|]] [[კვიპროსი]] | [[ევრო]] | € | EUR | ევროცენტი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of the Czech Republic.svg|25px|]] [[ჩეხეთი]] | [[ჩეხური კრონი]] | Kč | CZK | ჰელერი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Djibouti.svg|25px|]] [[ჯიბუტი]] | [[ჯიბუტური ფრანკი]] | Fr | DJF | სანტიმი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of East Timor.svg|25px|]] [[ბჟაეიოლი ტიმორი]] | [[ააშ დოლარი]] | $ | USD | ცენტი | 100 |- | rowspan="2" | [[ფაილი:Flag of El Salvador.svg|25px|]] [[სალვადორი]] | [[სალვადორული კოლონი]] | ₡ | SVC | სენტავო | 100 |- | ააშ. დოლარი | $ | USD | ცენტი | 100 |- | ''[[ფაილი:Flag of the Falkland Islands.svg|25px|]] [[ფოლკლენდიშ კოკეფი]]'' | [[ფოლკლენდიშ კოკეფიშ ფუნტი]] | £ | FKP | პენსი | 100 |- | rowspan="2" | ''[[ფაილი:Flag of the Faroe Islands.svg|25px|]] [[ფარერიშ კოკეფი]]'' | [[დანიური კრონი]] | kr | DKK | ერე | 100 |- | [[ფარერიშ კოკეფიშ კრონი]] | kr | - | ერე | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Fiji.svg|25px|]] [[ფიჯი]] | [[ფიჯური დოლარი]] | $ | FJD | ცენტი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Finland.svg|25px|]] [[ფინეთი]] | [[ევრო]] | € | EUR | ევროცენტი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of France.svg|25px|]] [[საფრანგეთი]] | [[ევრო]] | € | EUR | ევროცენტი | 100 |- | ''[[ფაილი:Flag of French Polynesia.svg|25px|]] [[საფრანგეთიშ პოლინეზია]]'' | [[ფრანკი]] | Fr | XPF | სანტიმი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Iraq.svg|25px|]] [[ერაყი]] | [[ერაყული დინარი]] | ع.د | IQD | ფილსი | 1,000 |- | rowspan="2" | ''[[ფაილი:Flag of Jersey.svg|25px|]] [[ჯერსი]]'' | [[გირვანქა სტერლინგი]] | £ | GBP | პენსი | 100 |- | [[ჯერსიშ ფუნტი]] | £ | - | პენსი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Kazakhstan.svg|25px|]] [[ყაზახეთი]] | [[ყაზახური ტენგე]] | ₸ | KZT | ტიინი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Kenya.svg|25px|]] [[კენია]] | [[კენიური შილინგი]] | Sh | KES | [ცენტი | 100 |- | rowspan="2" | [[ფაილი:Flag of Kiribati.svg|25px|]] [[კირიბატი]] |[[ავსტრალიური დოლარი]] | $ | AUD | ცენტი] | 100 |- | [[კირიბატული დოლარი]] | $ | - | ცენტი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of North Korea.svg|25px|]] [[ოორუე კორეა]] | [[ოორუეკორეული ვონა]] | ₩ | KPW | ჩონი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of South Korea.svg|25px|]] [[ობჟათე კორეა]] | [[ობჟათეკორეული ვონა]] | ₩ | KRW | ჩონი | 100 |- | '''{{შილა|კოსოვო}}''' |[[ევრო]] | € | EUR | ევროცენტი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Kuwait.svg|25px|]] [[ქუვეითი]] | [[ქუვეითური დინარი]] | د.ك | KWD | ფილსი | 1,000 |- | [[ფაილი:Flag of Kyrgyzstan.svg|25px|]] [[ყირგიზეთი]] | [[ყირგიზული სომი]] | лв | KGS | ტიინი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Laos.svg|25px|]] [[ლაოსი]] | [[ლაოსური კიპი]] | ₭ | LAK | ატი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Latvia.svg|25px|]] [[ლატვია]] | [[ლატვიური ლატი]] | Ls | LVL | სანტიმი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Lebanon.svg|25px|]] [[ლიბანი]] | [[ლიბანური გირვანქა]] | ل.ل | LBP | პიასტრა | 100 |- |rowspan="2"|[[ფაილი:Flag of Lesotho.svg|25px|]] [[ლესოთო]] |[[ლესოთური ლოტი]] |L |LSL |ცენტი |100 |- |[[ობჟათე აფრიკული რანდი]] |R |ZAR |ცენტი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Liberia.svg|25px|]] [[ლიბერია]] |[[ლიბერიული დოლარი]] |$ |LRD |ცენტი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Libya.svg|25px|]] [[ლიბია]] |[[ლიბიური დინარი]] |ل.د |LYD |დირჰამი |1,000 |- |[[ფაილი:Flag of Liechtenstein.svg|25px|]] [[ლიხტენშტაინი]] |[[შვეიცარიული ფრანკი]] |Fr |CHF |სენტიმე |100 |- |[[ფაილი:Flag of Lithuania.svg|25px|]] [[ლიეტუვა]] |ლიტი |Lt |LTL |ცენტი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Luxembourg.svg|25px|]] [[ლუქსემბურგი]] |[[ევრო]] |€ |EUR |ევროცენტი |100 |- |''[[ფაილი:Flag of Macau.svg|25px|]] [[მაკაო]]'' |[[მაკაოშ პატაკა]] |P |MOP |ავო |100 |- |[[ფაილი:Flag of North Macedonia.svg|25px|]] [[ოორუე მაკედონია]] |[[მაკედონიური დენარი]] |ден |MKD |დენი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Madagascar.svg|25px|]] [[მადაგასკარი]] |[[არიარი]] |Ar |MGA |ირაიმბილანია |5 |- |[[ფაილი:Flag of Malawi.svg|25px|]] [[მალავი]] |[[კვანჩა]] |MK |MWK |ტამბალა |100 |- |[[ფაილი:Flag of Malaysia.svg|25px|]] [[მალაიზია]] |[[მალაიზიური რინგიტი]] |RM |MYR |ცენტი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Maldives.svg|25px|]] [[მალდივიშ კოკეფი]] |[[მალდივური რუფია]] |ރ. |MVR |[[მალდივური ლარი|ლარი]] |100 |- |[[ფაილი:Flag of Mali.svg|25px|]] [[მალი]] |[[აფრიკული ფრანკი]] |Fr |XOF |სანტიმი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Malta.svg|25px|]] [[მალტა]] |[[ევრო]] |€ |EUR |ევროცენტი |100 |- |[[ფაილი:Flag of the Marshall Islands.svg|25px|]] [[მარშალიშ კოკეფი]] |[[ააშ დოლარი]] |$ |USD |ცენტი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Mauritania.svg|25px|]] [[მავრიტანია]] |[[ოუგუია]] |UM |MRO |კოუმუსი |5 |- |[[ფაილი:Flag of Mauritius.svg|25px|]] [[მავრიკი]] |[[მავრიკული რუპია]] | ₨ |MUR |ცენტი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Mexico.svg|25px|]] [[მექსიკა]] |[[მექსიკური პესო]] |$ |MXN |სენტავო |100 |- |rowspan="2"|[[ფაილი:Flag of the Federated States of Micronesia.svg|25px|]] [[მიკრონეზიაშ ფედერაციული შტატეფი]] |[[მიკრონეზიული დოლარი]] |$ |ცენტი |100 |- |ააშ. დოლარი |$ |USD |[ცენტი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Moldova.svg|25px|]] [[მოლდოვა]] |[[მოლდოვური ლეუ]] |L |MDL |ბანი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Monaco.svg|25px|]] [[მონაკო]] |[[ევრო]] |€ |EUR |ევროცენტი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Mongolia.svg|25px|]] [[მონღოლეთი]] |[[მონღოლური ტუგრიკი]] | ₮ |MNT |მონგო |100 |- |[[ფაილი:Flag of Montenegro.svg|25px|]] [[მონტენეგრო]] |[[ევრო]] |€ |EUR |ევროცენტი |100 |- |''[[ფაილი:Flag of Montserrat.svg|25px|]] [[მონსერატი]]'' |[[ბჟაეიოლკარიბული დოლარი]] |$ |XCD |ცენტი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Morocco.svg|25px|]] [[მაროკო]] |[[მაროკოული დირჰამი]] |د.م. |MAD |სანტიმი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Mozambique.svg|25px|]] [[მოზამბიკი]] |[[მეტიკალი]] |MTn |MZN |სენტავო |100 |- |rowspan="2"|'''[[ფაილი:Flag of Nagorno-Karabakh.svg|25px|]] [[გვალამი ყარაბაღიშ რესპუბლიკა]]''' |[[სომეხური დრამი]] |դր. |AMD |ლუმა |100 |- |[[გვალამი ყარაბაღიშ დრამი]] |դր. | - |ლუმა |100 |- |rowspan="2"|[[ფაილი:Flag of Namibia.svg|25px|]] [[ნამიბია]] |[[ნამიბიური დოლარი]] |$ |NAD |ცენტი |100 |- |[[ობჟათე აფრიკული რანდი]] |R |ZAR |ცენტი |100 |- |rowspan="2"|[[ფაილი:Flag of Nauru.svg|25px|]] [[ნაურუ]] |[[ავსტრალიური დოლარი]] |$ |AUD |ცენტი |100 |- |[[ნაურუული დოლარი]] |$ |None |ცენტი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Nepal.svg|25px|]] [[ნეპალი]] |[[ნეპალური რუპია]] | ₨ |NPR |პაისა |100 |- |[[ფაილი:Flag of the Netherlands.svg|25px|]] [[ნიდერლანდეფი]] |[[ევრო]] |€ |EUR |ევროცენტი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Nicaragua.svg|25px|]] [[ნიკარაგუა]] |[[ნიკარაგუული კორდობა]] |C$ |NIO |სენტავო |100 |- |[[ფაილი:Flag of Niger.svg|25px|]] [[ნიგერი]] |[[აფრიკული ფრანკი]] |Fr |XOF |სანტიმი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Nigeria.svg|25px|]] [[ნიგერია]] |[[ნიგერიული ნაირა]] | ₦ |NGN |კობო |100 |- |rowspan="2"|''[[ფაილი:Flag of Niue.svg|25px|]] [[ნიუე]]'' |[[ახალ ზელანდიური დოლარი]] |$ |NZD |ცენტი |100 |- |[[ნიუეშ დოლარი]] |$ | - |ცენტი |100 |- |'''[[ფაილი:Flag of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg|25px|]] [[ოორუე კვიპროსი]]''' |თურქული ლირა |₤ |TRY |კურუსი |100 |- |rowspan="2"|''[[ფაილი:Flag of the Northern Mariana Islands.svg|25px|]] [[ოორუე მარიანაშ კოკეფი]]'' |[[ოორუე მარიანაშ კოკეფიშ დოლარი]] |$ | - |ცენტი |100 |- |ააშ. დოლარი |$ |USD |ცენტი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Norway.svg|25px|]] [[ნორვეგია]] |[[ნორვეგიული კრონი]] |kr |NOK |ერე |100 |- | [[ფაილი:Flag of Georgia.svg|25px|]] [[საქორთუო]] | [[ქორთული ლარი]] | ₾ | GEL | [[ქორთული თეთრი|თეთრი]] | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Armenia.svg|25px|]] [[სომხეთი]] | [[სომეხური დრამი]] | դր. | AMD | ლუმა | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Greece.svg|25px|]] [[საბერძნეთი]] | [[ევრო]] | € | EUR | ევროცენტი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Haiti.svg|25px|]] [[ჰაიტი]] | [[ჰაიტური გურდი]] | G | HTG | სანტიმი | 100 |- | [[ჰონდურასი]] | [[ლემპირა]] | L | HNL | სენტავო | 100 |- | ''[[ფაილი:Flag of Hong Kong.svg|25px|]] [[ჰონგ-კონგი]]'' | [[ჰონგკონგიშ დოლარი]] | $ | HKD | ცენტი | 100 |- | [[ფაილი:Flag of Hungary.svg|25px|]] [[უნგრეთი]] | [[უნგრული ფორინტი]] | Ft | HUF | ფილერი | 100 |- |[[ფაილი:Flag of Oman.svg|25px|]] [[ომანი]] |[[ომანური რიალი]] |ر.ع. |OMR |ბაისა |1,000 |- |[[ფაილი:Flag of Pakistan.svg|25px|]] [[პაკისტანი]] |[[პაკისტანური რუპია]] | ₨ |PKR |პაისა |100 |- |rowspan="2"|[[ფაილი:Flag of Palau.svg|25px|]] [[პალაუ]] |[[პალაუური დოლარი]] |$ |None |ცენტი |100 |- |ააშ. დოლარი |$ |USD |ცენტი |100 |- |rowspan="2"|'''[[ფაილი:Flag of Palestine.svg|25px|]] [[პალესტინა]]''' |[[ისრაელიშ ახალი შეკელი]] |₪ |ILS |აგორა |100 |- |[[იორდანიული დინარი]] |د.ا |JOD |პიასტრა |100 |- |rowspan="2"|[[ფაილი:Flag of Panama.svg|25px|]] [[პანამა]] |[[პანამური ბალბოა]] |B/. |PAB |სენტესიმო |100 |- |[[ააშ დოლარი]] |$ |USD |ცენტი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Papua New Guinea.svg|25px|]] [[პაპუა-ახალი გვინეა]] |[[კინა]] |K |PGK |ტოეა |100 |- |[[ფაილი:Flag of Paraguay.svg|25px|]] [[პარაგვაი]] |[[პარაგვაიული გუარანი]] | ₲ |PYG |სენტომო |100 |- |[[ფაილი:Flag of Peru.svg|25px|]] [[პერუ]] |[[ნუევო სოლი]] |S/. |PEN |სენტიმო |100 |- |[[ფაილი:Flag of Philippines.svg|25px|]] [[ფილიპინეფი]] |[[ფილიპინური პესო]] |₱ |PHP |სენტავო |100 |- |''[[ფაილი:Flag of Pitcairn Islands.svg|25px|]] [[პიტკერნიშ კოკეფი]]'' |[[ახალ ზელანდიური დოლარი]] |$ |NZD |ცენტი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Poland.svg|25px|]] [[პოლონეთი]] |[[ზლოტი]] |zł |PLN |გროში |100 |- |[[ფაილი:Flag of Portugal.svg|25px|]] [[პორტუგალია]] |[[ევრო]] |€ |EUR |ევროცენტი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Qatar.svg|25px|]] [[კატარი]] |[[კატარული რიალი]] |ر.ق |QAR |დირჰამი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Romania.svg|25px|]] [[რუმინეთი]] |[[რუმინული ლეუ]] |L |RON |ბანი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Russia.svg|25px|]] [[რუსეთი]] |[[რუსული რუბლი]] |руб. |RUB |კაპიკი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Rwanda.svg|25px|]] [[რუანდა]] |[[რუანდური ფრანკი]] |Fr |RWF |სენტიმე |100 |- |''[[ფაილი:Flag of Saint Helena.svg|25px|]] [[წიმინდე ელენეშ კოკი]]'' |ფუნტი |£ |SHP |პენსი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Saint Helena.svg|25px|]] [[სენტ-კიტსი დო ნევისი]] |[[ბჟაეიოლკარიბული დოლარი]] |$ |XCD |ცენტი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Saint Lucia.svg|25px|]] [[სენტ-ლუსია]] |[[ბჟაეიოლკარიბული დოლარი]] |$ |XCD |ცენტი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Saint Vincent and the Grenadines.svg|25px|]] [[სენტ-ვინსენტი დო გრენადინეფი]] |[[ბჟაეიოლკარიბული დოლარი]] |$ |XCD |ცენტი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Samoa.svg|25px|]] [[სამოა]] |[[ტალა]] |T |WST |სენე |100 |- |[[ფაილი:Flag of San Marino.svg|25px|]] [[სან-მარინო]] |[[ევრო]] |€ |EUR |ევროცენტი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Sao Tome and Principe.svg|25px|]] [[სან-ტომე დო პრინსიპი]] |[[დობრა]] |Db |STD |სენტიმო |100 |- |[[ფაილი:Flag of Saudi Arabia.svg|25px|]] [[საუდიშ არაბეთი]] |[[საუდიშ არაბეთიშ რიალი]] |ر.س |SAR |ჰალალაჰი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Senegal.svg|25px|]] [[სენეგალი]] |[[აფრიკული დოლარი]] |Fr |XOF |სენტიმე |100 |- |[[ფაილი:Flag of Serbia.svg|25px|]] [[სერბეთი]] |[[სერბული დინარი]] |дин. ან din. |RSD |პარა |100 |- |[[ფაილი:Flag of Seychelles.svg|25px|]] [[სეიშელიშ კოკეფი]] |[[სეიშელიშ კოკეფიშ რუპია]] | ₨ |SCR |ცენტი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Sierra Leone.svg|25px|]] [[სიერა-ლეონე]] |[[სიერა-ლეონური ლეონე]] |Le |SLL |ცენტი |100 |- |rowspan="2"|[[ფაილი:Flag of Singapore.svg|25px|]] [[სინგაპური]] |ბრუნეიშ დოლარი |$ |BND |სენი |100 |- |[[სინგაპურული დოლარი]] |$ |SGD |ცენტი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Slovakia.svg|25px|]] [[სლოვაკეთი]] |[[ევრო]] |€ |EUR |ევროცენტი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Slovenia.svg|25px|]] [[სლოვენია]] |[[ევრო]] |€ |EUR |ევროცენტი |100 |- |[[ფაილი:Flag of the Solomon Islands.svg|25px|]] [[სოლომონიშ კოკეფი]] |[[სოლომონიშ კოკეფიშ დოლარი]] |$ |SBD |ცენტი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Somalia.svg|25px|]] [[სომალი]] |[[სომალური შილინგი]] |Sh |SOS |ცენტი |100 |- |'''[[ფაილი:Flag of Somaliland.svg|25px|]] [[სომალილენდი]]''' |[[სომალილენდური შილინგი]] |Sh |None |ცენტი |100 |- |[[ფაილი:Flag of South Africa.svg|25px|]] [[ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა]] | [[ობჟათე აფრიკული რანდი]] |R |ZAR |ცენტი |100 |- |rowspan="2"|''[[ფაილი:Flag of South Georgia and the South Sandwich Islands.svg|25px|]] [[ობჟათე გეორგია დო ობჟათე სენდვიჩიშ კოკეფი]]'' |ბრიტანული [[გირვანქა სტერლინგი]] |£ |GBP |პენსი |100 |- |ობჟათე გეორგია დო ობჟათე სენდვიჩიშ კოკეფიშ ფუნტი |£ |None |პენსი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Swaziland.svg|25px|]] [[ესვატინი]] |ლილანგენი |L |SZL |ცენტი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Spain.svg|25px|]] [[ესპანეთი]] |[[ევრო]] |€ |EUR |ევროცენტი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Sri Lanka.svg|25px|]] [[შრი-ლანკა]] |[[შრი-ლანკური რუპია]] |Rs |LKR |ცენტი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Sudan.svg|25px|]] [[სუდანი]] |სუდანური ფუნტი |£ |SDG |პიასტრა |100 |- |[[ფაილი:Flag of Suriname.svg|25px|]] [[სურინამი]] |სურინამული დოლარი |$ |SRD |ცენტი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Sweden.svg|25px|]] [[შვედეთი]] |შვედური კრონი |kr |SEK |ერე |100 |- |[[ფაილი:Flag of Switzerland.svg|25px|]] [[შვეიცარია]] |[[შვეიცარიული ფრანკი]] |Fr |CHF |რაპენი(სენტიმე) |100 |- |[[ფაილი:Flag of Syria.svg|25px|]] [[სირია]] |[[სირიული გირვანქა]] |£ or ل.س |SYP |პიასტრა |100 |- |'''[[ფაილი:Flag of the Republic of China.svg|25px|]] [[ტაივანი]]''' |[[ახალი ტაივანური დოლარი]] |$ |TWD |ცენტი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Tajikistan.svg|25px|]] [[ტაჯიკეთი]] |[[ტაჯიკური სომონი]] |ЅМ |TJS |დირამი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Tanzania.svg|25px|]] [[ტანზანია]] |[[ტანზანიური შილინგი]] |Sh |TZS |ცენტი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Thailand.svg|25px|]] [[ტაილანდი]] |[[ტაილანდური ბატი]] |฿ |THB |სატანგი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Togo (3-2).svg|25px|]] [[ტოგო]] |[[აფრიკული ფრანკი]] |Fr |XOF |სენტიმე |100 |- |[[ფაილი:Flag of Tonga.svg|25px|]] [[ტონგა]] |[[პა’ანგა]] |T$ |TOP |სენიტი |100 |- |'''[[ფაილი:Flag of Transnistria.svg|25px|]] [[დნესტრიშპიჯეთი]]''' |[[დნესტრიშპიჯეთური რუბლი]] |р. |None |კაპიკი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Trinidad and Tobago.svg|25px|]] [[ტრინიდადი დო ტობაგო]] |[[ტრინიდადი დო ტობაგოშ დოლარი]] |$ |TTD |ცენტი |100 |- |[[ტუნისი]] |[[ტუნისური დოლარი]] |د.ت |TND |დინარი,მილიმე |1,000 |- |''[[ფაილი:Flag of the Turks and Caicos Islands.svg|25px|]] [[ტერქსიშ დო კაიკოსიშ კოკეფი]]'' |[[ააშ დოლარი]] |$ |USD |ცენტი |100 |- |rowspan="2"|[[ფაილი:Flag of Tuvalu.svg|25px|]] [[ტუვალუ]] |[[ავსტრალიური დოლარი]] |$ |AUD |ცენტი |100 |- |[[ტუვალუური დოლარი]] |$ |None |ცენტი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Uganda.svg|25px|]] [[უგანდა]] |[[უგანდური შილინგი]] |Sh |UGX |ცენტი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Ukraine.svg|25px|]] [[უკრაინა]] |[[გრივნა]] | ₴ |UAH |კაპიკი |100 |- |[[ფაილი:Flag of Uruguay.svg|25px|]] [[ურუგვაი]] |[[ურუგვაიული პესო]] |$ |UYU |სენტესიმო |100 |- |[[ფაილი:Flag of Uzbekistan.svg|25px|]] [[უზბეკეთი]] |[[უზბეკური სუმი]] |лв |UZS |[[ტიინი]] |100 |- |'''[[ფაილი:Flag of the Sahrawi Arab Democratic Republic.svg|25px|]] [[ბჟადალი საჰარა]]''' |[[მაროკოული დირჰამი]] |د.م. |MAD |[[სანტიმი]] |100 |- |} ==რესურსეფი ინტერნეტის== * [http://worldcoingallery.com/countries/circ_sets/index.htm Circulating Coin Sets of the World] Alphabetical list of circulating currencies with photos * [http://fx.sauder.ubc.ca/currency_table.html Currencies of the World] * [http://currate.com/map.php Google World Currencies Map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120808130037/http://currate.com/map.php |date=2012-08-08 }} * [http://www.flagsinformation.com/currencies.html Currencies of the countries of the world] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120506031046/http://flagsinformation.com/currencies.html |date=2012-05-06 }} [[კატეგორია:ფარაშ ართურეფი]] {{DEFAULTSORT:List Of Circulating Currencies}} s4e0m7720q1ilsx0s4yq8fsfc1m13fq 0 4413 251372 250471 2026-07-21T08:03:15Z CommonsDelinker 2867 Replacing Flag_of_Cape_Verde.svg with [[File:Flag_of_Cape_Verde_(10-17).svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · Government standardized ratio is 2:3. For fu 251372 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = {{native name|pt|República de Cabo Verde}} |ედომუშამი_ჯოხო = კაბო-ვერდეშ რესპუბლიკა |ოართე_ჯოხო =კაბო-ვერდე |შილა = Flag of Cape Verde (10-17).svg |გერბი = Coat of arms of Cape Verde.svg |რუკა = Cape Verde (orthographic projection).svg |ჰიმნი = {{Lang-pt|[[კაბო-ვერდეშ ერუანული ჰიმნი|Cântico da Liberdade]]|nolink= yes}}<br />({{Lang-xmf|„დუდიშულაშ ხიობა“}})<div style="padding-top:0.5em;" class="center">[[File:Cântico da Liberdade (instrumental).ogg]]</div> |დევიზი ={{Lang-pt|Unidade, Trabalho, Progresso|italics= on|nolink= off}}<br />({{lang-xmf|„ართობა, მუშობა, პროგრესი“}}) |ზოხორინალაშ თარიღი = |ოფიციალური_ნინეფი =[[კაბოვერდულ პორტუგალიურ ნინა|პორტუგალიური]]<br />ერუანულ ნინა: [[კაბოვერდულ კრეოლი]] |რელიგია= |ნანანოღა= [[პრაია]] |latd=14 |latm=54 |latNS=N |longd=23 |longm=30 |longEW=W |უდიდაში_ნოღა =ნანანოღა |თარობაშ_ტიპი = [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარული]], გვერდო საპრეზიდენტო რესპუბულიკა |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[კაბო-ვერდეშ პრეზოდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[ჟოზე მარია ნევეში]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[კაბო-ვერდეშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[ულისეშ კორეია ი სილვა]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 166-ა |ფართობი =4,033 |წყარი_% = |ოეგებიე_მახორობა = 593,149<ref>{{cite web |title=Population, total - Cabo Verde |url=https://data.worldbank.org/indicator/SP.POP.TOTL?locations=CV |website=World Bank |access-date=17 November 2022 |archive-date=24 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230924070759/https://data.worldbank.org/indicator/SP.POP.TOTL?locations=CV |url-status=live }}</ref> |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 172-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2022 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 147.1 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 89-ა |ედპ_ppp_წანა = 2023 |ედპ_ppp = {{ძინა}} $5.717 billion<ref name="IMFWEO.CV">{{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/October/weo-report?c=624,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2020&ey=2028&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=World Economic Outlook Database, October 2023 Edition. (Cape Verde) |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |date=10 October 2023 |access-date=26 October 2023}}</ref> |ედპ_ppp_რანგი = 170-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე ={{ძინა}} $9,909 |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 125-ა |აგი =0.661 |აგი_ტენდენცია ={{ძინა}} |აგი_კატეგორია = |აგი_რანგი =131-ა |აგი_წანა =2022 |ვალუტა= [[კაბოვერდულ ესკუდო]] |ვალუტაშ_კოდი =CVE |ქიანაშ_კოდი =CV |ბორჯიშ_ორტყაფუ = -1 |ზარხულიშ_ბორჯი = |cctld = [[.cv]] |ოტელეფონე_კოდი =+238 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= }} '''კაბო-ვერდე''' ({{lang-pt|Cabo Verde}} {{IPA|[ˈkabu ˈveɾdɨ]}}, {{lang-kea|Kabu Verdi}} {{IPA|[ˈkabu ˈveɾdi]}}), ოფიციალურ ჯოხოდვალა — '''კაბო-ვერდეშ რესპუბლიკა''' ({{lang-pt|República de Cabo Verde}} {{IPA|[ʁɛˈpublikɐ dɐ ˈkabu ˈveɾdɨ]}}, {{lang-kea|Repúblika di Kabu Verdi}} {{IPA|[ɾɛˈpublikɐ di ˈkabu ˈveɾdi]}}; [[1986]] წანაშახ ჯოხოდჷ '''წვანე კოდმეშ კოკეფიშ რესპუბლიკა''') — [[კოკ სახენწჷფო|კოკ]] დო [არქიპლაგი|არქიპელაგიურ]] სახენწჷფო [[ბჟადალი აფრიკა|ბჟადალ აფრიკას]], ცენტრალურ [[ატლანტიშ ოკიანე]]ს მადვალ ვით [[ვულკანურ კოკი|ვულკანურ კოკის]], [[აფრიკა]]შ წყარპიჯშე 600 კმ-შ მეძენას. [[კაბო-ვერდეშ კოკეფიშ ერკებული|კაბო-ვერდეშ კოკეფი]], [[აზორიშ კოკეფი|აზორიშ]], [[კანარიშ კოკეფი|კანარიშ]], [[მადეირა]]შ დო [[ტყარ კოკეფი|ტყარ კოკეფწკჷმა]] ართო აკომოკათჷნა [[მაკრონეზია]]შ [[ეკორეგიონი|ეკორეგიონს]]. 15-ა ოშწანურაშახ კაბო-ვერდეშ არქიპელაგ ვა რდჷ ადამიერეფით დოხორელი, ისტორიულ ნარატივეფიშ მეჯინათ, ნამუეფჷთ შილებე ზუსტ ვარდასჷნ, მუჟანსჷთ პორტუგალიარ მარკვიალეფქ კოკეფიშ კოლონიზირება იქუესჷნ, გაჭყეს პირველ ევროპულ ხორუა ტროპიკეფს. მა-16 — მა-17 ოშწანურეფს, სტრატეგიულ ორენიშ გეშა, კაბო-ვერდექ ტრანსატლანტიკურ ჭკორეფით ვაჭრუაშ შანულამ ცენტრო გჷნირთუ. თი ბორჯის კოკეფს უღჷდეს ეკონომიკურ წუმოძინა, ნამუთ მუშჸურე გოთანჯილ რდჷ ჭკორეფიშ ვაჭრუათ, ნამუთ თაშნეშე მიკმინჭანდჷ ვაჭარეფს, კერზო პიჯეფს დო კორსანტეფს. 19 ოშწანურას, მუჟანსჷთ [[ბრიტანეთიშ იმპერია]]ქ ატლანტიკურ ჭკორეფით ვაჭრუა ქინაფორსჷნ, ეკონომიკაქ ქუდანთხჷ დო თე ბორჯის მახორუეფქ ემიგრაციაშა მიდართეს. თეშ უმკუჯინალო, კაბო-ვერდექ ჭიე-ჭიეთ გეგშიკეთჷ ეკონომიკურო, გჷნირთუ შანულამ კომერციულ ცენტრო დო თარ პუნქტო ხვამარდეფიშ თარ მარშრუტის. [[1975]] წანას, კაბო-ვერდექ ზოხორინელ სახენწჷფოთ გჷნირთუ. ორდოიან [[1990-იანი წანეფი|1990-იანი წანეფშე]], კაბო-ვერდე რე სტაბილურ [[წჷმმარინაფონ დემოკრატია]] დო სქიდუ [[აფრიკა]]შ ართ-ართ არძაშე წუმოძინელ დო დემოკრატიულ ქიანათ. ორთაშობურ დინოხურიშეფიშ ნარკულობაშ გეშა, ქიანაშ წჷმმაძინუ ეკონომიკა თარო ორიენტირებულ რე ნინალაშა, ნამუშ მაძინე აქცენტ რე [[ტურიზმი]]შა დო შხვაშ თურ ინვესტიციეფშა. ქიანაშ მახორობაშ დოხოლაფირო 596,000 ადამიერ რე (2022 წანაშ მუნაჩემეფით) უმენტაშო [[სუბ-საჰარული აფრიკა|სუბ-საჰარულ აფრიკულ]] დო მორჩილ ევროპულ მონძალაშ მოღვენი, რელიგიაშ მეჯინათ უმენტაშო [[კათოლიკური ოხვამე|კათოლიკეეფ]] რენა, ნამუთ პორტუგალიურ გამაგალაშ მონძალაშ შედეგ რე. შანულამ [[კაბო-ვერდულ დიასპორა]] რე მოსოფელს, გიშაკერზაფილო ააშ-ს დო პორტუგალიას, ნამუეფიშ მუდანობა კოკეფიშ მახორობას შანულამო უწორუანს. კაბო-ვერდე [[აფრიკაშ რსხუ]]შ მაკათურ რე. კაბო-ვერდეშ ოფიციალური, სახენწჷფო ნინა რე — [[პორტუგალიური ნინა|პორტუგალიური]].<ref>{{cite web |title=Constituição da República de Cabo Verde |url=https://ihl-databases.icrc.org/applic/ihl/ihl-nat.nsf/0/1437105f604ce363c1257082003ea54a/$FILE/Constitution%20Cape%20Verde%20-%20POR.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170312062840/https://ihl-databases.icrc.org/applic/ihl/ihl-nat.nsf/0/1437105f604ce363c1257082003ea54a/$FILE/Constitution%20Cape%20Verde%20-%20POR.pdf |archive-date=12 March 2017 |access-date=11 March 2017 |website=[[International Committee of the Red Cross|ICRC]] databases on international humanitarian law |at=Article 9}}</ref> აღიარაფილ ერუანულ ნინა რე [[კაბოვერულ კრეოლი]], ნამუშათ რაგადანს მახორობაშ უმენტაშობა. [[2021]] წანაშ მახორობაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, არძაშე უმოსო დოხორელ კოკეფ რე: [[სანტიაგუ (კაბო-ვერდე)|სანტიაგუ]], სოდე იდვალუაფუ ნანანოღა პრაია (269,370), [[სან-ვისენტი (კაბო-ვერდე)|სან-ვისენტი]] (74,016), [[სენტუ-ანტეუ (კაბო-ვერდე)|სენტუ-ანტეუ]] (36,632), [[ფოგუ (კაბო-ვერდე)|ფოგუ]] (33,519) დო [[სალი (კაბო-ვერდე)|სალი]] (33,347). უკაბეტაშ ნოღეფ რე: [[პრაია]] (137,868), [[მინდელუ]] (69,013), [[ეშპარგუში]] (24,500) დო [[ასომადა]] (21,297).<ref>{{Cite web |title=Cape Verde: Islands, Municipalities, Cities & Urban Localities - Population Statistics, Maps, Charts, Weather and Web Information |url=http://www.citypopulation.de/en/capeverde/ |access-date=2024-02-07 |website=www.citypopulation.de}}</ref> == რესურსეფ ინტერნეტის == * [http://www.governo.cv/ Official website of the Government of Cape Verde] * [http://www.presidenciarepublica.cv/ Official website of the President of Cape Verde] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110713055020/http://www.presidenciarepublica.cv/ |date=2011-07-13 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{მერკე}} <!--Interwiki--> [[კატეგორია:კაბო-ვერდე]] [[კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:პორტუგალიაშ ჸოფირ კოლონიეფი]] [[კატეგორია:პორტუგალიურნინამი ქიანეფი]] 6hl1ls397cjhztmvsrhap5urtrg2ecr 0 5235 251434 246944 2026-07-23T08:54:26Z Narazeni 826 251434 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = {{lang-es|República del Perú}} |ედომუშამი_ჯოხო =პერუშ რესპუბლიკა |ოართე_ჯოხო =პერუ |შილა = Flag of Peru.svg |გერბი = Escudo nacional del Perú.svg |რუკა = PER orthographic.svg |ჰიმნი = "[[პერუშ ერუანული ჰიმნი]]"<br /><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">{{center|[[File:United States Navy Band - Marcha Nacional del Perú.ogg]]}}</div> |დევიზი = "Firme y feliz por la unión" (ესპანური)<br> "სიჸონიერე დო ბედინერობა რსხუშო" |ზოხორინალაშ თარიღი =[[1879]] წანაშ [[14 მარაშინათუთა]] |ოფიციალური_ნინეფი =[[ესპანური ნინა|ესპანური]] |რელიგია= |ნანანოღა= [[ლიმა]] |latd=12 |latm=2.6 |latNS=S |longd=77 |longm=1.7 |longEW=W |უდიდაში_ნოღა =ლიმა |თარობაშ_ტიპი = უნიტარული გვერდო ოპრეზიდენტე რესპუბლიკა |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[პერუშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[ხოსე მარია ბალკასარი]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[პერუშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[ლუის აროიო სანჩესი]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 19-ა |ფართობი =1,285,216 |წყარი_% =1.4 |ოეგებიე_მახორობა =32,275,736 |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 45-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2022 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 23 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 198-ო |ედპ_ppp_წანა = 2022 |ედპ_ppp = {{ძინა}} $513.715 მილიარდი |ედპ_ppp_რანგი = 47-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე =$15,035 |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი =96-ა |აგი ={{რკება}}0.762 |აგი_ტენდენცია = |აგი_კატეგორია = მაღალი |აგი_რანგი =84-ა |აგი_წანა =2021 |ვალუტა= [[პერუული სოლი]] |ვალუტაშ_კოდი =PEN |ქიანაშ_კოდი =PE |ბორჯიშ_ორტყაფუ = [[UTC-5]] |ზარხულიშ_ბორჯი = |cctld = .pe |ოტელეფონე_კოდი =+51 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= }} '''პერუშ რესპუბლიკა''' — სახენწჷფო [[ობჟათე ამერიკა|ობჟათე ამერიკაშ]] ბჟადალ ნორთის, [[რჩქალი ოკიანე]]შ ოძგაშეს. ორუმეშშე თის ომძღჷ [[ეკვადორი]] დო [[კოლუმბია]], ელახშე — [[ბრაზილია]], ობჟათე-ელახშე — [[ბოლივია]], ობჟათეშე — [[ჩილე]]. ქიანაშ ფართობი აკმადგინანს 1 285 220 კმ²-ს. პერუშ ტერიტორიას შხვადოშხვა ამერიკული ცივილიზაცია ფალჷნდჷ, თინეფ შქას რე [[ნორტე-ჩიკოშ კულტურა]], — ართ-ართი უჯვეშაში კულტურა რე მოსოფელს. პერუშ ტერიტორიას [[კოლუმბიშახიანი ამერიკაშ კულტურა|კოლუმბიშახიან ამერიკას]] უშანულამაშ როლს ლაჸაფენდჷ [[ინკეფიშ იმპერია]], ინკეფქ უდიდაში კულუტურლი დო პოლიტიკური თირაფეფი მახვამილეს ვართ ხვალე პერუს, თაშნეშე ედომუშამ [[ობჟათე ამერიკა|ობჟათე ამერიკას]]. [[XVI ოშწანურა]]ს [[ესპანეთიშ იმპერია]]ქ მახერხჷ ინკეფიშ იმპერიაშ ეჭოფუა, პერუს გიჭყჷ [[პერუშ ვიცე-სამაფო]], ნამუთ ესპანეთიშ რიგითი კოლონია რდჷ. [[1821]] წანას პერუქ [[ლჷმა ზოხორინალაშო პერუს|ზოხორინალაშო ლჷმა]]ს მიოჭირინდუ ზოხორინალას. თეხანური პერუშ ტერიტორია ირთუ [[პერუშ ადმინისტრაციული დორთუალა|25 რეგიონო]]. [[პერუშ გეოგრაფია]] დიდო მიარეფერუანი რე, ქიანაშ ტერიტორიაშ ბჟადალი ნორთი უკინებუ [[ანდეფი|ანდეფიშ]] გვალეფიშ სისტემას, დო ქიანაშ ორუმეში ნორთი მიკინანს წყარმალუ [[ამაზონიშ ლეხერი|ამაზონიშ ლეხერს]]. ქიანა [[ადამიერიშ გოვითარაფაშ ინდექსი]]შ მეჯინათ გვარიან მაღალ დონეს რე. პერუშ მახორობა 2007 წანაშ მუნაჩამუეფით 29 მილიონ ადამიერს აკადგინანს, ნამუშ შანულამ ნორთის [[ინდიარეფი]], [[ევროპალეფი]], [[ნეგროიდული რასა|აფრიკალეფი]] დო [[აზიარი კათა|აზიარეფი]] აკმადგინანა. მახორობაშ დიდი ნორთი იჩიებუ [[ესპანური ნინა|ესპანურ ნინაშა]], პერუშ გვალამ ნორთის ჯინჯიერო რაგადანა [[კეჩუა (ნინა)|კეჩუაშა]] დო შხვა აბანობურ ნინეფშა. პერუ გჷშეგორუ მუში უნიკალური დო გოშხვაფერაფილი კულტურათ, ტრადიციეფით, ბირეფით დო ლიტერატურათ. == ჯოხოდვალა == * '''ოფიციალური''': პერუშ რესპუბლიკა. * '''ერუანული''': República del Perú. * '''ეტიმოლოგია''': ოეგებიეთ ჯოხო Peru მეღებული ოკო რდას წყარმალუ [[ბირუ]]შე, ნამუთ თეხანურ ეკვადორს იდვალუაფუ. == ისტორია == პერუშ ტერიტორიას უჯვეშაშ ცივილიზაციეფქ გევითარჷ მეხოლაფირო 6000 ჯვ. წ. [[რჩქალი ოკიანე|რჩქალი ოკიანე]]შ ოძგაშეშ რეგიონეფს — [[ჩილკა]]ს, [[პარაკასიშ კულტურა|პარაკას]]ის დო [[კალეხონ-დე-ჰუალა]]შ მაღალგვალამ რაიონს. უკულიან 3 000 წანაშ მიმოულას აბანობურ მახორობაქ მომთაბარე რინაშენ [[დიხამინჯობა]]შა გინორთჷ, მუქჷთ დედასტურჷ [[ხისკაირუმოკო]]შ, [[კოტოში]]ში დო [[უაკა-პრიეტა]]შ არქეოლოგიური ნთხორუეფწკჷმა. თე პერიოდიშე ფართოთ გიფაჩჷ ლაიტიშ დო ბამბეშ კულტურეფქ. მახორობაქ დიჭყჷ ჩხოლარეფიშ — თინეფ შქას [[ალპაკა]]შ დო [[ზუღაშ თუ]]შ დოჭყანაფა. გიფაჩჷ შილონეფიშ დო [[ჭუბერი]]შ ჭურჭელიშ ხაზირაფათ. მეხოლ. ჯვ. წ. 3000 წანაშო ივითარებუ მოჯგირე [[ნორტე-ჩიკოშ კულტურა|ნორტე-ჩიკოშ ცივილიზაცია]], დო 900 ჯვ. წ. — [[ჩავინიშ კულტურა]]. თე ცივილიზაციეფს მეურე უჯვეშაში მონუმენტური [[ტაძარი|ტაძრეფიშ]] კიდუა ობჟათე ამერიკაშ ტერიტორიას. [[ფაილი:Peru Machu Picchu Sunrise 2.jpg|thumb|left|250px|[[მაჩუ-პიქჩუ]], ინკეფიშ დინაფილი ნოღა]] პერუშ ობჟათე ოძგაშეს მეხოლაფირო 300 ჯვ. წ. გეშაფალჷ [[პარაკასიშ კულტურა]]ქ. აბანობურ მახორობაქ თე პერიოდშე დიჭყჷ [[ვიკუნია]]შ ბოწოწიაშ შილონეფიშ ფართო გჷმორინაფაქ. [[მოჩეშ კულტურა|მოჩეშ]] დო [[ნასკაშ კულტურა|ნასკაშ]] კულტურეფიშ პეულუაშ ფარანი რდჷ 100 ჯვ. წ. - 700 ახ. წ. მოჩეშ კულტურაშ ჟამს შანულამო გევითარჷ მეტალიშ დამუშებაქ დო სამეთუნეო ხაზირუაქ. ნასკაშ კულტურა გჷშიკერძაფუ შილონეფიშ გოვითარაფილ ხაზირუათ. გჷშაკერძაფილო ჩინაფილიე [[ნასკაშ ღოზეფი]], მუთ მოსოფელიშ მენცარეფშო ამდღარიშა გიშაჩინაფუს წჷმარინუანს. ოძგაშე კულტურეფქ [[ელ-ნინიო]]შ [[წყარალა|წყარალეფიშ]] დო გოლოფეფიშით ჭიეჭიეთ დეჩიჩიუ. უკულიან პერიოდის [[ანდეფი|ანდეფის]] გევითარ [[უარიშ კულტურა|უარი]]ში დო [[ტიუანაკო]]შ კულტურეფი, ნამუეფით მოგვიანაფათ დოთირუ ძალიერ [[ნოღა-სახენწჷფო|ნოღა-სახენწჷფოქ]] [[ჩანკაი]]ქ, [[სიპანი|სიპანიქ]] დო [[კახამარკა]]ქ. თენ ტერიტორიას მოგვიანაფათ ქჷდებადჷ დო გევითარჷ [[ჩიმორი]]შ დო [[ჩაჩაპოიაშ კულტურა|ჩაჩაპოიაშ]] იმპერიეფქ, სოდგათ მაღალ დონეშა გევითარჷ დიხამინჯობაქ, ოქროჭკადურობაქ, მეთუნობაქ, მეტალურგიაქ დო ტექსტილურ ხაზირუაქ. მეხოლ. 700 ახ. წ. გევითარჷ სოციალური ორგანიზეფიშ სისტემაქ, მუთით ოჭყაფუ ქიმეჩჷ [[ინკეფიშ ცივილიზაცია]]ს. [[პერუშ ლჷმა ზოხორინალაშო|ზოხორინალა ესპანეთშე]] ქჷმიღჷ [[1824]] წანას. უღუდჷ სათანჯო ნირზეფი [[ბოლივია|ბოლივიაწკჷმა]] ([[1902]]), [[კოლუმბია|კოლუმბიაწკჷმა]] ([[1927]]), [[ეკვადორი|ეკვადორწკჷმა]] ([[1942]] დო [[1981]]). [[1948]] წანაშე, პერუს ართიანს თირანდჷ სანოღო დო ოურდუმე ხეშულობა. [[1990]] წანას, იაპონური ბადებაშ [[ალბერტო ფუხიმორი]] გეშაგორეს [[პერუშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტო]], ნამუქჷთ ოურდუმეეფიშ მოხვარათ გაჩემჷ თარობაშ მუშობა დო დეთხინუ თარი მოსამართლეეფიშ დიდი ნორთი. [[2001]] წანას თის ქიანაშე ორტებელქ აჸუ. == გეოგრაფია == ორთაშობური პიჯალეფიშ მუშობურობაშ მეჯინათ, პერუს გჷშმერთუ: ბჟადალშე — ოძგაშე ზოლი ანუ [[კოსტა]], ცენტრის გვალამი, უთარაშო სტეპური აკანი ანუ [[სიერა]] დო ელახშე ლამე-ტყალამი, გვალაშწჷმოხონიშ დო რზენეფიშ აკანი — [[სელვა]]. კოსტას უკინებჷ ქიანაშ ტერიტორიაშ 12,5%; სიერას — პერუშ [[ანდეფი]]შ სისტემას, მუჭოთ რჩქალი ოკიანეშ პარალელურო რე გოდვალირი — 30,2%. თაქ გჷშერთუ ბჟადალ კორდილიერა (უმაღლალაში კონკა გვალა [[უასკარანი]] 6768 მ), ცენტრალური კორდილიერა დო ელახი კორდილიერა. ბჟადაალ კორდილიერას ელახშე ოკირჷ პლატოეფი დო გაბარეფი (სიმაღალა 3000-4000 მ), ნამუეფიშ ობჟათეშე იდვალუ ფაჩილი, დოხვილირი გაბარი [[პუნა]]. სელვას უკინებუ პერუშ ტერიტორიაშ 1/2-იშ უმოსი. პერუშ ედომუშამი ფართობი 1 286 216 კვ.კმ-იე, სოდგაშეთ 1,280,085 კმ² უკინებჷ სქირონას, დო 5,129 კმ² — წყარს. თანჯაშ ედომუშამი სიგინძა რე 5536 კმ (თინეფ შქას: ბოლივიაწკჷმა — 900 კმ, ბრაზილიაწკჷმა — 1560 კმ, ჩილეწკჷმა 160 კმ, კოლუმბიაწკჷმა — 1496 კმ, ეკვადორწკჷმა — 1420 კმ). ოძგაშე ზოლიშ სიგინძე: 2414 კმ. ქიანაშ უმაღალაში კონკა რე [[უასკარანი (გვალა)|უასკარანი]] (Huascaran) 6768 მ. === კლიმატი === [[ფაილი:Intikawan Amantani.jpg|thumb|right|250px|[[ტიტიკაკა]]შ ტობა პერუს.]] [[ფაილი:Alpamayo.jpg|thumb|right|170px|გვალეფი [[ანდეფი|ანდეის]].]] პერუშ, [[ეკვატორი]]შ ხოლოს დვალირ შხვა ქიანეფშე გოშხვაფერაფილო, ვა უღჷ რადიკალურო გჷმოხანტილი [[ტროპიკული კლიმატი]]. [[ანდეფი]]შ გოლინათ, ქიანაშ შხვადოშხვა აკანს იგინაფუ [[კლიმატი]]შ შანულამი გოშხვაფერაფა. კოსტას კლიმატი ზომიერიე, ოშქარე თუთარი ტემპერატურა რე 15–25 გრადუსი. რეგიონი მაღალი სილამიეთ გჷშეგორუ. სიერას სუბეკვატორული ჰავა რე, თე რეგიონი გჷშეგორუ მერეხი ჭვემეფით, გჷშაკერძაფილო ზარხულს. სიმაღალაშ ძინაწკჷმა ართო, ანდეფს სილამიე დო ტემპერატურა ოგინაფალო ირკენს. ანდეფიშ ელახშე დო სელვას ეკვატორული, მუდმივნოტიო [[ჰავა]] რე. ტემპერატურა ბარს ედომიშ წანაშ გოლუას 24-27 გრადუსიე, ნოლექეფი — 3000 მმ. === ჰიდროლოგია === პერუშ წყარმალუეფიშ უმენტაშობაშ ნორთი დუს ანდეფს ეჭოფუნს დო ორხველჷ [[ამაზონი]]შ სისტემას. თაქ მეურს პერუშ უგინძაში წყარმალუეფი, [[მარანიონი]] დო [[უკაიალი]], ნამუეფიშ რცხუაფათ რჩქინდუ მოსოფელს არძაშე წყარხვეიანი წყარმალუ [[ამაზონი]]. თაშნეშე შანულამი წყარმალუეფიე: [[პუტუმაიო (წყარმალუ)|პუტუმაიო]], [[იავარი (წყარმაალ)|იავარი]], [[უალიაგა (წყარმაალ)|უალიაგა]], [[ურუბამბა (წყარმაალ)|ურუბამბა]], [[მანტარო (წყარმაალ)|მანტარო]]. მერჩქინელიე, ნამუდა ქიანაშ არძაშე შანულამი წყარმალუ რე [[რიმაკი|რიო-რიმაკი]], თიშენ ნამდა თინა აკმონაზირანს წყარით დო ელექტროენერგიათ ნანანოღას ლიმას დო თიშ ელ-მოლს. პერუშ დო ედომუშამო ობჟათე ამერიკაშ უდიდაში ტობა რე [[ტიტიკაკა]], ნამუთ იდვალუაფუ ქიანაშ ობჟათეთ. თე ტობა ბრელითიე გიშაგორილი დო უნიკალურიე, თინა მოსოფელის ზუღაშ დონეშე არძაშე ჟიდო დვალირი ტობა რე (3 812 მ). ტიტიკაკას ტობას პერუ [[ბოლივია]]წკჷმა რთჷნს. შხვა შანულამი ტობა ქიანას ვარე. === ფლორა დო ფაუნა === ძალამი მათირუ რე კლიმატიშ დო რელიეფიშ მიარეფერუანობა, პერუშ [[ფლორა]] დო [[ფაუნა]] დიდო მიარეფერუანი რე. მოსოფელს რინელ ფლორათ დო ფაუნათ უნიკალურ 117 ორთაშობურ ზონაშე, 84 პერუს იდვალუაფუ. თაქ აუხვადუთ 5872 ენდემურ ბუნას, ნამუეფიშ შქას 118 ბუნა მაფურინჯეეფიშიე, 113 რეპტილიაშ დო თ.შ. პერუშ მარინჯ ჩხოლარეფშე ეიოშანალი რე [[იაგუარი]], [[ლამა]], [[პუმა]], [[მელა]], [[მაიმუნი]], [[ტაპირი]], [[პეკარი]]. ანდეფიშ ბჟადალშე თჷხთას რე ბართვეფი დო [[კაქტუსეფი]], ელახშე [[იროწვანე ტყალეფი]]. ტროპიკული ტყაშ მასივიშ ფართობით, პერუ მოსოფელს ხვალე ბრაზილიას, [[კონგოშ რესპუბლიკა|კონგოს]] დო [[ინდონეზია|ინდონეზიას]] ეკოთხოზჷ. == სახენწჷფო == თეჟამშო პერუ [[ოპრეზიდენტე რესპუბლიკა]] რე. ქიანას მოქმედენს [[1993]] წანას მეღებული [[კონსტიტუცია]], ნამუშ მიკოჯინათით ქიანაშ დუდიე [[პერუშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]], ნამუსჷთ ეშმაგორჷნს მახორობა მანგი ეშაგორუეფიშ შარათ. [[2011]] წანაშ 28 კვირკვეშე პერუშ პრეზიდენტიე [[ოლიანტა უმალა]]. კანონიშდუმადვალუ ხეშულობას ახორციელენს [[ერუანული კონგრესი]], ნამუთ აკმოდირთუ 120 მაკათურშე. * '''სახენწჷფო სისტემა''': რესპუბლიკა. * '''სახენწჷფოშ მოდუდე''': პრეზიდენტი [[დინა ბოლუარტე]] ([[2022]] წანაშე). * '''კანონიშდუმადვალუ ორგანო''': ართპალატამი [[პარლამენტი]] (120 მაკათური). == დემოგრაფია == [[ფაილი:Peru - Population by region or department (2007).svg|thumb|200px|right|მახორობაშ რუკა რეგიონეფიშ მიკოჯინათ (2007 წ.)]] პერუშ მახორობა აკადგინანს 29 მილიონს ([[2009]] წანაშ მუნაჩამუეფით), თე კუნთხუთ თინა მოსოფელს 41-ა აბანსიე. მეჭედალა – 22 ადამიერი კვადრატულ კილომეტრის, თე კუნთხუთ პერუ ბრელით თუდო რე [[ლათინური ამერიკა|ლათინური ამერიკაშ]] შხვა ქიანეფიშე. პერუშ მახორობა გვარიან მრავალფერამიე, მახორობაშ გვერდის აკადგინანა ესპანურნინამ პერუალეფი, დო უკულ უთარაშო [[ინდიარეფი]] (ჯინჯიერო კეჩუაშ დო აიმარაშ კათეფი) დო მეტისეფი. 2 მილიონშახ პერუალი თანჯაშგალე ოხორანს, ჯინჯიერო [[ააშ|ამერიკაშ აკოართაფილ შტატეფს]], [[კანადა]]ს დო ესპანეთის. ურბანიზაციაშ დონე აკადგინანს 71%-ის (2007) ქიანაშ ნანანოღა რე [[ლიმა]] 7,97 მილიონი მახორუთ (2007). შხვა შანულამი ნოღეფიე: [[არეკიპა]] (749 291), [[ტრუხილიო (პერუ)|ტრუხილიო]] (682 834), ჩიკლაიო (524 442), კალაო (480 ვითოში, 2007) პერუშ მახორობაშ 89% კათოლიკე რე. კეჩუაშ დო აიმარაშ კათეფს ქირსიანობას ორცხუ ჯვეში წანებეფი ([[ინტი|ბჟაშ კულტი]] დო თ.შ.) * '''მახორობა''' - 27,925,628 (2005). რასობრივი კათინაფა: [[ინდიარეფი|ინდიარი]] 49%, [[მეტისეფი|მეტისი]] 37%, [[კრეოლეფი|კრეოლი]] 13%. * '''სახენწჷფო ნინა''': [[ესპანური ნინა|ესპანური]] დო [[კეჩუა]]. შხვა ნინეფი - [[აიმარა (ნინა)|აიმარა]]. * '''რელიგია''': [[კათოლიციზმი]] (95%). * '''ნანანოღა''': [[ლიმა]] (8,113 ვითოში). * '''ნოღეფი''': არეკიპა (837), ტრუხილიო (725), ჩიკლაიო (598), იკიტოსი (401). === ნინა === [[1993]] წანაშ კონსტიტუციათ, პერუშ ოფიციალური ნინა რე [[ესპანური ნინა|ესპანური]], ნამუთ მახორობაშ 84%-შო ოდაბადური ნინა რე. თაშნეშე გჷშაკერძაფილი სტატუსი უღჷნა ნინეფს – [[კეჩუა]]სი დო [[აიმარა (ნინა)|აიმარა]]ს, შხვა ინდიარეფიშ ნინეფწკჷმა ართო, მარა ხვალე თი რეგიონეფს, სოდგათ თიშა მაჩიებე კათა ოხორანს. == ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული მონწყუალა == [[2002]] წანას მეღებული კანონიშ ოსხირშა, პერუ გორთილიე 25 რეგიონო დო გჷშაკერძაფილი სტატუსიშ მაღვენჯი [[ლიმა (რეგიონი)|ლიმაშ]] რეგიონო, ნამუშათ მიშმურს ნანანოღა [[ლიმა]] დო თიში გალენგანობეფი. ლიმა ქიანაშ პოლიტიკური, ეკონომიკური დო კულტურულ-საგანმანათლებლო ცენტრიე. რეგიონეფს დუდენა რეგიონიშ პრეზიდენტეფი დო რეგიონული სხუნუეფი. რეგიონიშ პრეზიდენტეფს, თეშინ მუჭოთ ქიანაშ პრეზიდენტის, ეშმაგორჷნს მახორობა 4 წანაშ ვადათ. '''რეგიონეფი''': {| style="background:none;" |- | * [[ამასონასი (რეგიონი)|ამასონასი]] * [[ანკაში (რეგიონი)|ანკაში]] * [[აპურიმაკი (რეგიონი)|აპურიმაკი]] * [[არეკიპა (რეგიონი)|არეკიპა]] * [[აიაკუჩო (რეგიონი)|აიაკუჩო]] * [[კახმარკა (რეგიონი)|კახამარკა]] * [[კალიაო (რეგიონი)|კალიაო]] * [[კუსკო (რეგიონი)|კუსკო]] * [[უანაკაველიკა (რეგიონი)|უანაკაველიკა]] * [[უანუკო (რეგიონი)|უანუკო]] * [[იკა (რეგიონი)|იკა]] * [[ხუნინი (რეგიონი)|ხუნინი]] * [[ლა-ლიბერტადი (რეგიონი)|ლა-ლიბერტადი]] | style="vertical-align:top;" | * [[ლამბაიეკე (რეგიონი)|ლამბაიეკე]] * [[ლიმა (რეგიონი)|ლიმა]] * [[ლორეტო (რეგიონი)|ლორეტო]] * [[მადრე-დე-დიოსი (რეგიონი)|მადრე-დე-დიოსი]] * [[მონკეგა (რეგიონი)|მონკეგა]] * [[პასკო (რეგიონი)|პასკო]] * [[პიურა (რეგიონი)|პიურა]] * [[პუნო (რეგიონი)|პუნო]] * [[სან-მარტინი (რეგიონი)|სან-მარტინი]] * [[ტაკნა (რეგიონი)|ტაკნა]] * [[ტუმბესი (რეგიონი)|ტუმბესი]] * [[უკაიალი (რეგიონი)|უკალიალი]] | |} '''პროვინცია''': * [[ლიმა (პროვინცია)|ლიმა]] == ეკონომიკა == * '''რესურსეფი''': [[ლინჯი]], [[ვარჩხილი]], [[ორქო]], [[ნაფთობი]], ოკიდალი ჯა-ტყა, [[ჩხომი]], [[რკინაშ მადანი]], [[ქუანოშქერი]],ჰიდროენერგია, [[ორთაშობური აირი]]. * '''ერუანული პროდუქტი''' - 64 მლრდ $. * '''ექსპორტი''': ლინჯი, [[რკინა]], [[თუთია]], [[ნაფთობი]], [[ყავა]], [[ბამბე (ბოჭკო)|ბამბე]], [[შანქარი]], ჩხომიშ პროდუქტეფი. * '''ერუანული ღმალა ართ შურშა''': 2.050 $. * '''ვალუტა''': [[ნუევო სოლი]] (PEN). === ტრანსპორტი === პერუს გოვითარაფილიე ტრანსპორტიშ დახე არძო შანულამი სახეობა. ჯამს 80 000 კილომეტრიშ სიგინძაშ შარეფი დახე ედომუშამი პერუშ ტერიტორიას რშვილუნა. პერუშ უძგაშაშ ორუმეშშე უძგაშაშ ობჟათეშახ გოჸუნაფილიე 2700 კილომეტრიშ სიგინძაშ შარა, ნამუსჷთ „პანამერიკულ ტრასას“ უძახჷნა. წყარხვეიამი წყარმაალეფიშით, გვარიან ჯგირო რე გოვითარაფილი საწყაროსნო ტრანსპორტით, მაგალითო პერუშ ორუმეშშე დვალირ საწყარმაალო პორტი [[პაიტა]] მერინაფილიე ბრაზილიაშ საწყარმალო პორტ [[მანაუსი|მანაუსწკჷმა]]. პერუს 210 [[აეროპორტი]]ე, ნამუეფშე უმენტაშობა დიდო მორჩილი ზჷმაშ დო ხვალე დინოხოლენ მოხვარებაშიე. უდიდაში აეროპორტიე [[ლიმაშ ხორხე ჩავესიშ საირქიანო აეროპორტი]], ნამუთ ართ-ართი არძაშე თეხანურიე ედომუშამ კონტინენტის. შანულამი აეროპორტეფიე თაშნეშე ნოღეფს – [[ტრუხილიო]]ს დო [[არეკიპა]]ს. === ვალუტა === ქიანაშ ერუანული ვალუტა რე პერუშ [[ახალი სოლი]] (PEN). 1 ააშ დოლარი – 3,40 ახალი სოლი. [[ედომუშამი დინოხოლენი პროდუქტი]] აკადგინანს 207,9 მლრდ აშშ დოლარს (2007) 51-ა მოსოფელს, მუშნაველი ართ შურ მახორუშა 7,4 ა.ა.შ დოლარი (2007) 79-ა მოსოფელს. === ტურიზმი === თეხანური პერუშ ტერიტორია უჯვეშაშ ჟამშე დოხორინელი რდჷ ინდიარეფიშ ტომეფით, XV ოშწანურას, პერუშ ტერიტორიას პეულანდჷ [[ინკეფიშ ცივილიზაცია]], თინეფს უღჷდეს გოვითარაფაშ გვარიან მაღალ დონეშა რინელი კასტური სახენწჷფო [[ტაუანტინსუიუ]], ნამუსჷთ უკული ესპანალ კოლონიზატორეფქ მუკინეს ბოლო. ინდიარეფიშ ცივილიზაციაშ გრანდიოზული ნოსქილედეფი, ნამუსჷთ აჸონებაშა მოჸუნს ედომუშამი მოსოფელი დო პერუშ დიდარი ორთაშ პიჯალენს ქიანას ტურისტეფიშ მოძალებას ედომუშამ მოსოფელშე. პერუს შემლებუნა ბძირათ [[მაჩუ-პიკჩუ]] – [[ინკეფი]]შ საკურელი ნოღაშ აკნაცჷმეფი, [[ნასკაშ ტიოზი]] მუშ საკურელი, გიგანტური ნახატუებით, ნოღა [[კუსკო]] – ინკეფიშ ჯვეში ნანანოღა, [[პუნო (რეგიონი)|პუნოშ]] უსკვამაშ რეგიონი, სოდგათ იდვალუაფუ [[ტიტიკაკა|ტიტიკაკაშ ტობა]]. [[მოსოფელიშ ტურიზმიშ ორგანიზაცია|მოსოფელიშ ტურიზმიშ ორგანიზაციაშ]] მუნაჩამეფით, ბოლო წანეფიშ პერუშა მეულირი ოერეფოშქაშე ტურისტეფიშ მუდანობა: (1000) 2006წ – 1,721 2007წ – 1,916 2008წ – 2,058 პერუშ ნორთი ტურისტეფიშ მუდანობაშ კუნთხუთ ამერიკაშ ტურისტულ რეგიონს 2008 წანას აკადგინანდჷ 1,4%-ის. მოსოფელიშ ტურიზმიშ ორგანიზაციაშ მუნაჩამეფით, პერუშ მშნაველეფი ოერეფოშქაშე [[ტურიზმი]]შე: (მლნ აშშ დოლარი) 2006წ – 1,570 2007წ – 1,723 2008წ – 1,991 პერუშ თია ამერიკაშ ტურისტულ რეგიონს მუშნაველეფიშ კუნთხუთ 2008 წანას აკადგინანდჷ 1,1%-ის ტურიზმიშ საქვარეფს პერუს განაგენს პერუშ ტურიზმის სამინისტრო. 1975 წანაშე ქიანა რე თაშნეშიშე მოსოფელიშ ტურიზმიშ ორგანიზაციაშ მაკათური. == მონძალა == * [[ლიმა]]შ დო [[არეკიპა]]შ ისტორიული ცენტრეფი, * ნოღა [[კუსკო]], * [[მაჩუ-პიქჩუ]]შ აკნაცჷმეფი, * [[ჩან-ჩანი|ჩან-ჩანიშ არქეოლოგიური ზონა]], * [[უასკარანიშ ნაციონალური პარკი|უასკარანის]], [[რიო-აბისეოშ ნაციონალური პარკი|რიო აბისეოსა]] დო [[მანუშ ნაციონალური პარკი|მანუშ ნაციონალური პარკეფი]], * [[ნასკა]]. == რესურსეფი ინტერნეტის == * {{Wikivoyage|Peru}} * [http://www.peru.gob.pe/ პერუშ თარობაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა] * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/country_profiles/1224656.stm Country Profile from BBC News] * [http://www.britannica.com/nations/Peru Peru from the Encyclopædia Britannica] * [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/pe.html Peru entry at The World Factbook] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161105025708/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/pe.html |date=2016-11-05 }} * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/peru.htm Peru at UCB Libraries GovPubs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080607085421/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/peru.htm |date=2008-06-07 }} * [http://www.dmoz.org/Regional/South_America/Peru/ Peru at the Open Directory Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110326141522/http://www.dmoz.org/Regional/South_America/Peru/ |date=2011-03-26 }} * [http://www.perulinks.com/pages/english/ PeruLinks web directory] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081015034906/http://www.perulinks.com/pages/english/ |date=2008-10-15 }} * [http://commons.wikimedia.org/wiki/Atlas_of_Peru Wikimedia Atlas of Peru] [[კატეგორია:ობჟათე ამერიკაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:პერუ]] [[კატეგორია:ესპანურნინამი ქიანეფი]] stjg0a6ae3f6i6gsbx3jy56tdqzgec2 251435 251434 2026-07-23T08:57:18Z Narazeni 826 251435 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = {{lang-es|República del Perú}} |ედომუშამი_ჯოხო =პერუშ რესპუბლიკა |ოართე_ჯოხო =პერუ |შილა = Flag of Peru.svg |გერბი = Escudo nacional del Perú.svg |რუკა = PER orthographic.svg |ჰიმნი = "[[პერუშ ერუანული ჰიმნი]]"<br /><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">{{center|[[File:United States Navy Band - Marcha Nacional del Perú.ogg]]}}</div> |დევიზი = "Firme y feliz por la unión" (ესპანური)<br> "სიჸონიერე დო ბედინერობა რსხუშო" |ზოხორინალაშ თარიღი =[[1879]] წანაშ [[14 მარაშინათუთა]] |ოფიციალური_ნინეფი =[[ესპანური ნინა|ესპანური]] |რელიგია= |ნანანოღა= [[ლიმა]] |latd=12 |latm=2.6 |latNS=S |longd=77 |longm=1.7 |longEW=W |უდიდაში_ნოღა =ლიმა |თარობაშ_ტიპი = უნიტარული გვერდო ოპრეზიდენტე რესპუბლიკა |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[პერუშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[კეიკო ფუხიმორი]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[პერუშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[ლუის აროიო სანჩესი]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 19-ა |ფართობი =1,285,216 |წყარი_% =1.4 |ოეგებიე_მახორობა =32,275,736 |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 45-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2022 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 23 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 198-ო |ედპ_ppp_წანა = 2022 |ედპ_ppp = {{ძინა}} $513.715 მილიარდი |ედპ_ppp_რანგი = 47-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე =$15,035 |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი =96-ა |აგი ={{რკება}}0.762 |აგი_ტენდენცია = |აგი_კატეგორია = მაღალი |აგი_რანგი =84-ა |აგი_წანა =2021 |ვალუტა= [[პერუული სოლი]] |ვალუტაშ_კოდი =PEN |ქიანაშ_კოდი =PE |ბორჯიშ_ორტყაფუ = [[UTC-5]] |ზარხულიშ_ბორჯი = |cctld = .pe |ოტელეფონე_კოდი =+51 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= }} '''პერუშ რესპუბლიკა''' — სახენწჷფო [[ობჟათე ამერიკა|ობჟათე ამერიკაშ]] ბჟადალ ნორთის, [[რჩქალი ოკიანე]]შ ოძგაშეს. ორუმეშშე თის ომძღჷ [[ეკვადორი]] დო [[კოლუმბია]], ელახშე — [[ბრაზილია]], ობჟათე-ელახშე — [[ბოლივია]], ობჟათეშე — [[ჩილე]]. ქიანაშ ფართობი აკმადგინანს 1 285 220 კმ²-ს. პერუშ ტერიტორიას შხვადოშხვა ამერიკული ცივილიზაცია ფალჷნდჷ, თინეფ შქას რე [[ნორტე-ჩიკოშ კულტურა]], — ართ-ართი უჯვეშაში კულტურა რე მოსოფელს. პერუშ ტერიტორიას [[კოლუმბიშახიანი ამერიკაშ კულტურა|კოლუმბიშახიან ამერიკას]] უშანულამაშ როლს ლაჸაფენდჷ [[ინკეფიშ იმპერია]], ინკეფქ უდიდაში კულუტურლი დო პოლიტიკური თირაფეფი მახვამილეს ვართ ხვალე პერუს, თაშნეშე ედომუშამ [[ობჟათე ამერიკა|ობჟათე ამერიკას]]. [[XVI ოშწანურა]]ს [[ესპანეთიშ იმპერია]]ქ მახერხჷ ინკეფიშ იმპერიაშ ეჭოფუა, პერუს გიჭყჷ [[პერუშ ვიცე-სამაფო]], ნამუთ ესპანეთიშ რიგითი კოლონია რდჷ. [[1821]] წანას პერუქ [[ლჷმა ზოხორინალაშო პერუს|ზოხორინალაშო ლჷმა]]ს მიოჭირინდუ ზოხორინალას. თეხანური პერუშ ტერიტორია ირთუ [[პერუშ ადმინისტრაციული დორთუალა|25 რეგიონო]]. [[პერუშ გეოგრაფია]] დიდო მიარეფერუანი რე, ქიანაშ ტერიტორიაშ ბჟადალი ნორთი უკინებუ [[ანდეფი|ანდეფიშ]] გვალეფიშ სისტემას, დო ქიანაშ ორუმეში ნორთი მიკინანს წყარმალუ [[ამაზონიშ ლეხერი|ამაზონიშ ლეხერს]]. ქიანა [[ადამიერიშ გოვითარაფაშ ინდექსი]]შ მეჯინათ გვარიან მაღალ დონეს რე. პერუშ მახორობა 2007 წანაშ მუნაჩამუეფით 29 მილიონ ადამიერს აკადგინანს, ნამუშ შანულამ ნორთის [[ინდიარეფი]], [[ევროპალეფი]], [[ნეგროიდული რასა|აფრიკალეფი]] დო [[აზიარი კათა|აზიარეფი]] აკმადგინანა. მახორობაშ დიდი ნორთი იჩიებუ [[ესპანური ნინა|ესპანურ ნინაშა]], პერუშ გვალამ ნორთის ჯინჯიერო რაგადანა [[კეჩუა (ნინა)|კეჩუაშა]] დო შხვა აბანობურ ნინეფშა. პერუ გჷშეგორუ მუში უნიკალური დო გოშხვაფერაფილი კულტურათ, ტრადიციეფით, ბირეფით დო ლიტერატურათ. == ჯოხოდვალა == * '''ოფიციალური''': პერუშ რესპუბლიკა. * '''ერუანული''': República del Perú. * '''ეტიმოლოგია''': ოეგებიეთ ჯოხო Peru მეღებული ოკო რდას წყარმალუ [[ბირუ]]შე, ნამუთ თეხანურ ეკვადორს იდვალუაფუ. == ისტორია == პერუშ ტერიტორიას უჯვეშაშ ცივილიზაციეფქ გევითარჷ მეხოლაფირო 6000 ჯვ. წ. [[რჩქალი ოკიანე|რჩქალი ოკიანე]]შ ოძგაშეშ რეგიონეფს — [[ჩილკა]]ს, [[პარაკასიშ კულტურა|პარაკას]]ის დო [[კალეხონ-დე-ჰუალა]]შ მაღალგვალამ რაიონს. უკულიან 3 000 წანაშ მიმოულას აბანობურ მახორობაქ მომთაბარე რინაშენ [[დიხამინჯობა]]შა გინორთჷ, მუქჷთ დედასტურჷ [[ხისკაირუმოკო]]შ, [[კოტოში]]ში დო [[უაკა-პრიეტა]]შ არქეოლოგიური ნთხორუეფწკჷმა. თე პერიოდიშე ფართოთ გიფაჩჷ ლაიტიშ დო ბამბეშ კულტურეფქ. მახორობაქ დიჭყჷ ჩხოლარეფიშ — თინეფ შქას [[ალპაკა]]შ დო [[ზუღაშ თუ]]შ დოჭყანაფა. გიფაჩჷ შილონეფიშ დო [[ჭუბერი]]შ ჭურჭელიშ ხაზირაფათ. მეხოლ. ჯვ. წ. 3000 წანაშო ივითარებუ მოჯგირე [[ნორტე-ჩიკოშ კულტურა|ნორტე-ჩიკოშ ცივილიზაცია]], დო 900 ჯვ. წ. — [[ჩავინიშ კულტურა]]. თე ცივილიზაციეფს მეურე უჯვეშაში მონუმენტური [[ტაძარი|ტაძრეფიშ]] კიდუა ობჟათე ამერიკაშ ტერიტორიას. [[ფაილი:Peru Machu Picchu Sunrise 2.jpg|thumb|left|250px|[[მაჩუ-პიქჩუ]], ინკეფიშ დინაფილი ნოღა]] პერუშ ობჟათე ოძგაშეს მეხოლაფირო 300 ჯვ. წ. გეშაფალჷ [[პარაკასიშ კულტურა]]ქ. აბანობურ მახორობაქ თე პერიოდშე დიჭყჷ [[ვიკუნია]]შ ბოწოწიაშ შილონეფიშ ფართო გჷმორინაფაქ. [[მოჩეშ კულტურა|მოჩეშ]] დო [[ნასკაშ კულტურა|ნასკაშ]] კულტურეფიშ პეულუაშ ფარანი რდჷ 100 ჯვ. წ. - 700 ახ. წ. მოჩეშ კულტურაშ ჟამს შანულამო გევითარჷ მეტალიშ დამუშებაქ დო სამეთუნეო ხაზირუაქ. ნასკაშ კულტურა გჷშიკერძაფუ შილონეფიშ გოვითარაფილ ხაზირუათ. გჷშაკერძაფილო ჩინაფილიე [[ნასკაშ ღოზეფი]], მუთ მოსოფელიშ მენცარეფშო ამდღარიშა გიშაჩინაფუს წჷმარინუანს. ოძგაშე კულტურეფქ [[ელ-ნინიო]]შ [[წყარალა|წყარალეფიშ]] დო გოლოფეფიშით ჭიეჭიეთ დეჩიჩიუ. უკულიან პერიოდის [[ანდეფი|ანდეფის]] გევითარ [[უარიშ კულტურა|უარი]]ში დო [[ტიუანაკო]]შ კულტურეფი, ნამუეფით მოგვიანაფათ დოთირუ ძალიერ [[ნოღა-სახენწჷფო|ნოღა-სახენწჷფოქ]] [[ჩანკაი]]ქ, [[სიპანი|სიპანიქ]] დო [[კახამარკა]]ქ. თენ ტერიტორიას მოგვიანაფათ ქჷდებადჷ დო გევითარჷ [[ჩიმორი]]შ დო [[ჩაჩაპოიაშ კულტურა|ჩაჩაპოიაშ]] იმპერიეფქ, სოდგათ მაღალ დონეშა გევითარჷ დიხამინჯობაქ, ოქროჭკადურობაქ, მეთუნობაქ, მეტალურგიაქ დო ტექსტილურ ხაზირუაქ. მეხოლ. 700 ახ. წ. გევითარჷ სოციალური ორგანიზეფიშ სისტემაქ, მუთით ოჭყაფუ ქიმეჩჷ [[ინკეფიშ ცივილიზაცია]]ს. [[პერუშ ლჷმა ზოხორინალაშო|ზოხორინალა ესპანეთშე]] ქჷმიღჷ [[1824]] წანას. უღუდჷ სათანჯო ნირზეფი [[ბოლივია|ბოლივიაწკჷმა]] ([[1902]]), [[კოლუმბია|კოლუმბიაწკჷმა]] ([[1927]]), [[ეკვადორი|ეკვადორწკჷმა]] ([[1942]] დო [[1981]]). [[1948]] წანაშე, პერუს ართიანს თირანდჷ სანოღო დო ოურდუმე ხეშულობა. [[1990]] წანას, იაპონური ბადებაშ [[ალბერტო ფუხიმორი]] გეშაგორეს [[პერუშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტო]], ნამუქჷთ ოურდუმეეფიშ მოხვარათ გაჩემჷ თარობაშ მუშობა დო დეთხინუ თარი მოსამართლეეფიშ დიდი ნორთი. [[2001]] წანას თის ქიანაშე ორტებელქ აჸუ. == გეოგრაფია == ორთაშობური პიჯალეფიშ მუშობურობაშ მეჯინათ, პერუს გჷშმერთუ: ბჟადალშე — ოძგაშე ზოლი ანუ [[კოსტა]], ცენტრის გვალამი, უთარაშო სტეპური აკანი ანუ [[სიერა]] დო ელახშე ლამე-ტყალამი, გვალაშწჷმოხონიშ დო რზენეფიშ აკანი — [[სელვა]]. კოსტას უკინებჷ ქიანაშ ტერიტორიაშ 12,5%; სიერას — პერუშ [[ანდეფი]]შ სისტემას, მუჭოთ რჩქალი ოკიანეშ პარალელურო რე გოდვალირი — 30,2%. თაქ გჷშერთუ ბჟადალ კორდილიერა (უმაღლალაში კონკა გვალა [[უასკარანი]] 6768 მ), ცენტრალური კორდილიერა დო ელახი კორდილიერა. ბჟადაალ კორდილიერას ელახშე ოკირჷ პლატოეფი დო გაბარეფი (სიმაღალა 3000-4000 მ), ნამუეფიშ ობჟათეშე იდვალუ ფაჩილი, დოხვილირი გაბარი [[პუნა]]. სელვას უკინებუ პერუშ ტერიტორიაშ 1/2-იშ უმოსი. პერუშ ედომუშამი ფართობი 1 286 216 კვ.კმ-იე, სოდგაშეთ 1,280,085 კმ² უკინებჷ სქირონას, დო 5,129 კმ² — წყარს. თანჯაშ ედომუშამი სიგინძა რე 5536 კმ (თინეფ შქას: ბოლივიაწკჷმა — 900 კმ, ბრაზილიაწკჷმა — 1560 კმ, ჩილეწკჷმა 160 კმ, კოლუმბიაწკჷმა — 1496 კმ, ეკვადორწკჷმა — 1420 კმ). ოძგაშე ზოლიშ სიგინძე: 2414 კმ. ქიანაშ უმაღალაში კონკა რე [[უასკარანი (გვალა)|უასკარანი]] (Huascaran) 6768 მ. === კლიმატი === [[ფაილი:Intikawan Amantani.jpg|thumb|right|250px|[[ტიტიკაკა]]შ ტობა პერუს.]] [[ფაილი:Alpamayo.jpg|thumb|right|170px|გვალეფი [[ანდეფი|ანდეის]].]] პერუშ, [[ეკვატორი]]შ ხოლოს დვალირ შხვა ქიანეფშე გოშხვაფერაფილო, ვა უღჷ რადიკალურო გჷმოხანტილი [[ტროპიკული კლიმატი]]. [[ანდეფი]]შ გოლინათ, ქიანაშ შხვადოშხვა აკანს იგინაფუ [[კლიმატი]]შ შანულამი გოშხვაფერაფა. კოსტას კლიმატი ზომიერიე, ოშქარე თუთარი ტემპერატურა რე 15–25 გრადუსი. რეგიონი მაღალი სილამიეთ გჷშეგორუ. სიერას სუბეკვატორული ჰავა რე, თე რეგიონი გჷშეგორუ მერეხი ჭვემეფით, გჷშაკერძაფილო ზარხულს. სიმაღალაშ ძინაწკჷმა ართო, ანდეფს სილამიე დო ტემპერატურა ოგინაფალო ირკენს. ანდეფიშ ელახშე დო სელვას ეკვატორული, მუდმივნოტიო [[ჰავა]] რე. ტემპერატურა ბარს ედომიშ წანაშ გოლუას 24-27 გრადუსიე, ნოლექეფი — 3000 მმ. === ჰიდროლოგია === პერუშ წყარმალუეფიშ უმენტაშობაშ ნორთი დუს ანდეფს ეჭოფუნს დო ორხველჷ [[ამაზონი]]შ სისტემას. თაქ მეურს პერუშ უგინძაში წყარმალუეფი, [[მარანიონი]] დო [[უკაიალი]], ნამუეფიშ რცხუაფათ რჩქინდუ მოსოფელს არძაშე წყარხვეიანი წყარმალუ [[ამაზონი]]. თაშნეშე შანულამი წყარმალუეფიე: [[პუტუმაიო (წყარმალუ)|პუტუმაიო]], [[იავარი (წყარმაალ)|იავარი]], [[უალიაგა (წყარმაალ)|უალიაგა]], [[ურუბამბა (წყარმაალ)|ურუბამბა]], [[მანტარო (წყარმაალ)|მანტარო]]. მერჩქინელიე, ნამუდა ქიანაშ არძაშე შანულამი წყარმალუ რე [[რიმაკი|რიო-რიმაკი]], თიშენ ნამდა თინა აკმონაზირანს წყარით დო ელექტროენერგიათ ნანანოღას ლიმას დო თიშ ელ-მოლს. პერუშ დო ედომუშამო ობჟათე ამერიკაშ უდიდაში ტობა რე [[ტიტიკაკა]], ნამუთ იდვალუაფუ ქიანაშ ობჟათეთ. თე ტობა ბრელითიე გიშაგორილი დო უნიკალურიე, თინა მოსოფელის ზუღაშ დონეშე არძაშე ჟიდო დვალირი ტობა რე (3 812 მ). ტიტიკაკას ტობას პერუ [[ბოლივია]]წკჷმა რთჷნს. შხვა შანულამი ტობა ქიანას ვარე. === ფლორა დო ფაუნა === ძალამი მათირუ რე კლიმატიშ დო რელიეფიშ მიარეფერუანობა, პერუშ [[ფლორა]] დო [[ფაუნა]] დიდო მიარეფერუანი რე. მოსოფელს რინელ ფლორათ დო ფაუნათ უნიკალურ 117 ორთაშობურ ზონაშე, 84 პერუს იდვალუაფუ. თაქ აუხვადუთ 5872 ენდემურ ბუნას, ნამუეფიშ შქას 118 ბუნა მაფურინჯეეფიშიე, 113 რეპტილიაშ დო თ.შ. პერუშ მარინჯ ჩხოლარეფშე ეიოშანალი რე [[იაგუარი]], [[ლამა]], [[პუმა]], [[მელა]], [[მაიმუნი]], [[ტაპირი]], [[პეკარი]]. ანდეფიშ ბჟადალშე თჷხთას რე ბართვეფი დო [[კაქტუსეფი]], ელახშე [[იროწვანე ტყალეფი]]. ტროპიკული ტყაშ მასივიშ ფართობით, პერუ მოსოფელს ხვალე ბრაზილიას, [[კონგოშ რესპუბლიკა|კონგოს]] დო [[ინდონეზია|ინდონეზიას]] ეკოთხოზჷ. == სახენწჷფო == თეჟამშო პერუ [[ოპრეზიდენტე რესპუბლიკა]] რე. ქიანას მოქმედენს [[1993]] წანას მეღებული [[კონსტიტუცია]], ნამუშ მიკოჯინათით ქიანაშ დუდიე [[პერუშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]], ნამუსჷთ ეშმაგორჷნს მახორობა მანგი ეშაგორუეფიშ შარათ. [[2011]] წანაშ 28 კვირკვეშე პერუშ პრეზიდენტიე [[ოლიანტა უმალა]]. კანონიშდუმადვალუ ხეშულობას ახორციელენს [[ერუანული კონგრესი]], ნამუთ აკმოდირთუ 120 მაკათურშე. * '''სახენწჷფო სისტემა''': რესპუბლიკა. * '''სახენწჷფოშ მოდუდე''': პრეზიდენტი [[დინა ბოლუარტე]] ([[2022]] წანაშე). * '''კანონიშდუმადვალუ ორგანო''': ართპალატამი [[პარლამენტი]] (120 მაკათური). == დემოგრაფია == [[ფაილი:Peru - Population by region or department (2007).svg|thumb|200px|right|მახორობაშ რუკა რეგიონეფიშ მიკოჯინათ (2007 წ.)]] პერუშ მახორობა აკადგინანს 29 მილიონს ([[2009]] წანაშ მუნაჩამუეფით), თე კუნთხუთ თინა მოსოფელს 41-ა აბანსიე. მეჭედალა – 22 ადამიერი კვადრატულ კილომეტრის, თე კუნთხუთ პერუ ბრელით თუდო რე [[ლათინური ამერიკა|ლათინური ამერიკაშ]] შხვა ქიანეფიშე. პერუშ მახორობა გვარიან მრავალფერამიე, მახორობაშ გვერდის აკადგინანა ესპანურნინამ პერუალეფი, დო უკულ უთარაშო [[ინდიარეფი]] (ჯინჯიერო კეჩუაშ დო აიმარაშ კათეფი) დო მეტისეფი. 2 მილიონშახ პერუალი თანჯაშგალე ოხორანს, ჯინჯიერო [[ააშ|ამერიკაშ აკოართაფილ შტატეფს]], [[კანადა]]ს დო ესპანეთის. ურბანიზაციაშ დონე აკადგინანს 71%-ის (2007) ქიანაშ ნანანოღა რე [[ლიმა]] 7,97 მილიონი მახორუთ (2007). შხვა შანულამი ნოღეფიე: [[არეკიპა]] (749 291), [[ტრუხილიო (პერუ)|ტრუხილიო]] (682 834), ჩიკლაიო (524 442), კალაო (480 ვითოში, 2007) პერუშ მახორობაშ 89% კათოლიკე რე. კეჩუაშ დო აიმარაშ კათეფს ქირსიანობას ორცხუ ჯვეში წანებეფი ([[ინტი|ბჟაშ კულტი]] დო თ.შ.) * '''მახორობა''' - 27,925,628 (2005). რასობრივი კათინაფა: [[ინდიარეფი|ინდიარი]] 49%, [[მეტისეფი|მეტისი]] 37%, [[კრეოლეფი|კრეოლი]] 13%. * '''სახენწჷფო ნინა''': [[ესპანური ნინა|ესპანური]] დო [[კეჩუა]]. შხვა ნინეფი - [[აიმარა (ნინა)|აიმარა]]. * '''რელიგია''': [[კათოლიციზმი]] (95%). * '''ნანანოღა''': [[ლიმა]] (8,113 ვითოში). * '''ნოღეფი''': არეკიპა (837), ტრუხილიო (725), ჩიკლაიო (598), იკიტოსი (401). === ნინა === [[1993]] წანაშ კონსტიტუციათ, პერუშ ოფიციალური ნინა რე [[ესპანური ნინა|ესპანური]], ნამუთ მახორობაშ 84%-შო ოდაბადური ნინა რე. თაშნეშე გჷშაკერძაფილი სტატუსი უღჷნა ნინეფს – [[კეჩუა]]სი დო [[აიმარა (ნინა)|აიმარა]]ს, შხვა ინდიარეფიშ ნინეფწკჷმა ართო, მარა ხვალე თი რეგიონეფს, სოდგათ თიშა მაჩიებე კათა ოხორანს. == ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული მონწყუალა == [[2002]] წანას მეღებული კანონიშ ოსხირშა, პერუ გორთილიე 25 რეგიონო დო გჷშაკერძაფილი სტატუსიშ მაღვენჯი [[ლიმა (რეგიონი)|ლიმაშ]] რეგიონო, ნამუშათ მიშმურს ნანანოღა [[ლიმა]] დო თიში გალენგანობეფი. ლიმა ქიანაშ პოლიტიკური, ეკონომიკური დო კულტურულ-საგანმანათლებლო ცენტრიე. რეგიონეფს დუდენა რეგიონიშ პრეზიდენტეფი დო რეგიონული სხუნუეფი. რეგიონიშ პრეზიდენტეფს, თეშინ მუჭოთ ქიანაშ პრეზიდენტის, ეშმაგორჷნს მახორობა 4 წანაშ ვადათ. '''რეგიონეფი''': {| style="background:none;" |- | * [[ამასონასი (რეგიონი)|ამასონასი]] * [[ანკაში (რეგიონი)|ანკაში]] * [[აპურიმაკი (რეგიონი)|აპურიმაკი]] * [[არეკიპა (რეგიონი)|არეკიპა]] * [[აიაკუჩო (რეგიონი)|აიაკუჩო]] * [[კახმარკა (რეგიონი)|კახამარკა]] * [[კალიაო (რეგიონი)|კალიაო]] * [[კუსკო (რეგიონი)|კუსკო]] * [[უანაკაველიკა (რეგიონი)|უანაკაველიკა]] * [[უანუკო (რეგიონი)|უანუკო]] * [[იკა (რეგიონი)|იკა]] * [[ხუნინი (რეგიონი)|ხუნინი]] * [[ლა-ლიბერტადი (რეგიონი)|ლა-ლიბერტადი]] | style="vertical-align:top;" | * [[ლამბაიეკე (რეგიონი)|ლამბაიეკე]] * [[ლიმა (რეგიონი)|ლიმა]] * [[ლორეტო (რეგიონი)|ლორეტო]] * [[მადრე-დე-დიოსი (რეგიონი)|მადრე-დე-დიოსი]] * [[მონკეგა (რეგიონი)|მონკეგა]] * [[პასკო (რეგიონი)|პასკო]] * [[პიურა (რეგიონი)|პიურა]] * [[პუნო (რეგიონი)|პუნო]] * [[სან-მარტინი (რეგიონი)|სან-მარტინი]] * [[ტაკნა (რეგიონი)|ტაკნა]] * [[ტუმბესი (რეგიონი)|ტუმბესი]] * [[უკაიალი (რეგიონი)|უკალიალი]] | |} '''პროვინცია''': * [[ლიმა (პროვინცია)|ლიმა]] == ეკონომიკა == * '''რესურსეფი''': [[ლინჯი]], [[ვარჩხილი]], [[ორქო]], [[ნაფთობი]], ოკიდალი ჯა-ტყა, [[ჩხომი]], [[რკინაშ მადანი]], [[ქუანოშქერი]],ჰიდროენერგია, [[ორთაშობური აირი]]. * '''ერუანული პროდუქტი''' - 64 მლრდ $. * '''ექსპორტი''': ლინჯი, [[რკინა]], [[თუთია]], [[ნაფთობი]], [[ყავა]], [[ბამბე (ბოჭკო)|ბამბე]], [[შანქარი]], ჩხომიშ პროდუქტეფი. * '''ერუანული ღმალა ართ შურშა''': 2.050 $. * '''ვალუტა''': [[ნუევო სოლი]] (PEN). === ტრანსპორტი === პერუს გოვითარაფილიე ტრანსპორტიშ დახე არძო შანულამი სახეობა. ჯამს 80 000 კილომეტრიშ სიგინძაშ შარეფი დახე ედომუშამი პერუშ ტერიტორიას რშვილუნა. პერუშ უძგაშაშ ორუმეშშე უძგაშაშ ობჟათეშახ გოჸუნაფილიე 2700 კილომეტრიშ სიგინძაშ შარა, ნამუსჷთ „პანამერიკულ ტრასას“ უძახჷნა. წყარხვეიამი წყარმაალეფიშით, გვარიან ჯგირო რე გოვითარაფილი საწყაროსნო ტრანსპორტით, მაგალითო პერუშ ორუმეშშე დვალირ საწყარმაალო პორტი [[პაიტა]] მერინაფილიე ბრაზილიაშ საწყარმალო პორტ [[მანაუსი|მანაუსწკჷმა]]. პერუს 210 [[აეროპორტი]]ე, ნამუეფშე უმენტაშობა დიდო მორჩილი ზჷმაშ დო ხვალე დინოხოლენ მოხვარებაშიე. უდიდაში აეროპორტიე [[ლიმაშ ხორხე ჩავესიშ საირქიანო აეროპორტი]], ნამუთ ართ-ართი არძაშე თეხანურიე ედომუშამ კონტინენტის. შანულამი აეროპორტეფიე თაშნეშე ნოღეფს – [[ტრუხილიო]]ს დო [[არეკიპა]]ს. === ვალუტა === ქიანაშ ერუანული ვალუტა რე პერუშ [[ახალი სოლი]] (PEN). 1 ააშ დოლარი – 3,40 ახალი სოლი. [[ედომუშამი დინოხოლენი პროდუქტი]] აკადგინანს 207,9 მლრდ აშშ დოლარს (2007) 51-ა მოსოფელს, მუშნაველი ართ შურ მახორუშა 7,4 ა.ა.შ დოლარი (2007) 79-ა მოსოფელს. === ტურიზმი === თეხანური პერუშ ტერიტორია უჯვეშაშ ჟამშე დოხორინელი რდჷ ინდიარეფიშ ტომეფით, XV ოშწანურას, პერუშ ტერიტორიას პეულანდჷ [[ინკეფიშ ცივილიზაცია]], თინეფს უღჷდეს გოვითარაფაშ გვარიან მაღალ დონეშა რინელი კასტური სახენწჷფო [[ტაუანტინსუიუ]], ნამუსჷთ უკული ესპანალ კოლონიზატორეფქ მუკინეს ბოლო. ინდიარეფიშ ცივილიზაციაშ გრანდიოზული ნოსქილედეფი, ნამუსჷთ აჸონებაშა მოჸუნს ედომუშამი მოსოფელი დო პერუშ დიდარი ორთაშ პიჯალენს ქიანას ტურისტეფიშ მოძალებას ედომუშამ მოსოფელშე. პერუს შემლებუნა ბძირათ [[მაჩუ-პიკჩუ]] – [[ინკეფი]]შ საკურელი ნოღაშ აკნაცჷმეფი, [[ნასკაშ ტიოზი]] მუშ საკურელი, გიგანტური ნახატუებით, ნოღა [[კუსკო]] – ინკეფიშ ჯვეში ნანანოღა, [[პუნო (რეგიონი)|პუნოშ]] უსკვამაშ რეგიონი, სოდგათ იდვალუაფუ [[ტიტიკაკა|ტიტიკაკაშ ტობა]]. [[მოსოფელიშ ტურიზმიშ ორგანიზაცია|მოსოფელიშ ტურიზმიშ ორგანიზაციაშ]] მუნაჩამეფით, ბოლო წანეფიშ პერუშა მეულირი ოერეფოშქაშე ტურისტეფიშ მუდანობა: (1000) 2006წ – 1,721 2007წ – 1,916 2008წ – 2,058 პერუშ ნორთი ტურისტეფიშ მუდანობაშ კუნთხუთ ამერიკაშ ტურისტულ რეგიონს 2008 წანას აკადგინანდჷ 1,4%-ის. მოსოფელიშ ტურიზმიშ ორგანიზაციაშ მუნაჩამეფით, პერუშ მშნაველეფი ოერეფოშქაშე [[ტურიზმი]]შე: (მლნ აშშ დოლარი) 2006წ – 1,570 2007წ – 1,723 2008წ – 1,991 პერუშ თია ამერიკაშ ტურისტულ რეგიონს მუშნაველეფიშ კუნთხუთ 2008 წანას აკადგინანდჷ 1,1%-ის ტურიზმიშ საქვარეფს პერუს განაგენს პერუშ ტურიზმის სამინისტრო. 1975 წანაშე ქიანა რე თაშნეშიშე მოსოფელიშ ტურიზმიშ ორგანიზაციაშ მაკათური. == მონძალა == * [[ლიმა]]შ დო [[არეკიპა]]შ ისტორიული ცენტრეფი, * ნოღა [[კუსკო]], * [[მაჩუ-პიქჩუ]]შ აკნაცჷმეფი, * [[ჩან-ჩანი|ჩან-ჩანიშ არქეოლოგიური ზონა]], * [[უასკარანიშ ნაციონალური პარკი|უასკარანის]], [[რიო-აბისეოშ ნაციონალური პარკი|რიო აბისეოსა]] დო [[მანუშ ნაციონალური პარკი|მანუშ ნაციონალური პარკეფი]], * [[ნასკა]]. == რესურსეფი ინტერნეტის == * {{Wikivoyage|Peru}} * [http://www.peru.gob.pe/ პერუშ თარობაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა] * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/country_profiles/1224656.stm Country Profile from BBC News] * [http://www.britannica.com/nations/Peru Peru from the Encyclopædia Britannica] * [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/pe.html Peru entry at The World Factbook] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161105025708/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/pe.html |date=2016-11-05 }} * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/peru.htm Peru at UCB Libraries GovPubs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080607085421/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/peru.htm |date=2008-06-07 }} * [http://www.dmoz.org/Regional/South_America/Peru/ Peru at the Open Directory Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110326141522/http://www.dmoz.org/Regional/South_America/Peru/ |date=2011-03-26 }} * [http://www.perulinks.com/pages/english/ PeruLinks web directory] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081015034906/http://www.perulinks.com/pages/english/ |date=2008-10-15 }} * [http://commons.wikimedia.org/wiki/Atlas_of_Peru Wikimedia Atlas of Peru] [[კატეგორია:ობჟათე ამერიკაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:პერუ]] [[კატეგორია:ესპანურნინამი ქიანეფი]] pqvw79yf5wmgib0ntfc6dix1j0kv04n 0 7771 251406 207472 2026-07-23T04:04:23Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 251406 wikitext text/x-wiki {| style="border: 1px solid #AAAAAA; clear: right; float: right; font-size: 90%; margin-bottom: 0.5 em; margin-left: 1em; padding: 0.4em; vertical-align: middle; width: 18em;" class="infobox" |- !style="background-color:#E6E6E6; color:black; font-size: 125%; text-align:center;" colspan="2"|კენტერბერიშ კათედრალი, [[წიმინდე ავგუსტინიშ სააბატო]] დო [[წიმინდე მარტინიშ ეკლესია]]* |- !style="background-color:; color:black; font-size: 125%; text-align:center;" colspan="2"|[[მოსოფელიშ მონძალა|იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტი]] |- |align="center" colspan="2"|[[ფაილი:Canterbury Cathedral - Portal Nave Cross-spire.jpeg|250px]] |- |'''[[ქიანა]]''' |<span style="white-space: nowrap;">[[ფაილი:Flag of the United Kingdom.svg|25px]] [[გოართოიანაფილი ომაფე]]</span> |- |<span style="white-space: nowrap;">'''ტიპი'''</span> |<span style="white-space: nowrap;"> კულტურული</span> |- |<span style="white-space: nowrap;">'''[[მოსოფელიშ მონძალა|კრიტერიუმეფი]]'''</span> |<span style="white-space: nowrap;">i, ii, vi</span> |- |<span style="white-space: nowrap;">'''ერკებული'''</span> |<span style="white-space: nowrap;"> [http://whc.unesco.org/en/list/ იუნესკოშ ერკებული]</span> |- |<span style="white-space: nowrap;">რეგიონი**</span> |<span style="white-space: nowrap;">ევროპა</span> |- |<span style="white-space: nowrap;">'''[[გეოგრაფიული კოორდინატეფიშ სისტემა|კოორდინატეფი]]''' </span> |[http://toolserver.org/~geohack/geohack.php?language=ka&pagename=%E1%83%99%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%91%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98&params=51.476944454444_N_1.1416666766667_E 51°28′37″ ოორ. გ. 1°08′30″ ელ. გ.] |- !style="background-color:#E6E6E6; color:black; font-size: 125%; text-align:center;" colspan="2"|კათაფაშ ისტორია |- |<span style="white-space: nowrap;">კათაფა </span> |1988 ([[მოსოფელიშ მონძალაშ კომიტეტი|მა-12 სესია]]) |- |<span style="white-space: nowrap;">ნომერი </span> |[http://whc.unesco.org/en/list/496 496] |- !style="background-color:color:white; font-size: 90%; text-align:center;" colspan="2"|[http://whc.unesco.org/en/list * ქძ. ინგლ. ჯოხო UNESCO-შ ერკებულს.] |- !style="background-color:color:white; font-size: 90%; text-align:center;" colspan="2"|[http://whc.unesco.org/en/list/?search=&search_by_country=&type=&media=&region=&order=region ** იუნესკოშით კლასიფიცირაფილი რეგიონი.] |} {{მოსოფელიშ მონძალა|496}} '''კენტერბერიშ კათედრალი''' ({{lang-en|Canterbury Cathedral}}) — ართ-ართი უჯვეშაში დო ჩინებული ქირსიანული კათედრალი [[ინგლისი|ინგლისის]], კენტიშ საგრაფოშ ისტორიულ ნოღა [[კენტერბერი]]ს. [[1988]] წანაშე მიშულირი რე [[იუნესკო]]შ [[მოსოფელიშ მონძალა]]შ ობიექტეფიშ ერკებულშა. წჷმარინუანს ინგლისური ეკლესიაშ ლიდერიშ — კენტერბერიშ არქიპეისკოპოსიშ ოკათედრე ოხვამეს დო თელი მოსოფელიშ [[ანგლიკანიზმი|ანგლიკანურ ჯარალუაშ]] სიმბოლოს. ოხვამეშ პირველი არქიეპისკოპოსი რდჷ კენტერბერიელი, ნამუთ თეიშახ [[რომი|რომს]], წიმინდე ანდრიაშ ბენედიქტური სააბატოშ აბატი რდჷ. რდჷ. [[597]] წანას პაპ [[გრიგოლ I (პაპი)|გრიგოლ I-ქ]] ანგლო-საქსონიაშა მისიონერო გოუტუ. 602 წანას მუქ კათედრალი ქჷდარსხუ მანწყჷმალიშ (მანცხვარიშ) ჯოხოშა. 1993 წანას, კათედრალიშ თუდო წარმებულ [[არქეოლოგია|არქეოლოგიურ]] გონთხორუეფქ დადასურუ ჯვეში ოხვამეშ რენჯობა, ნამუთ რომაული შარაშ მანგის ჸოფე ეკიდილი. ავგუსტინქ ნოღაშ კიდალეფიშ გალე დარსხუ [[წიმინდე პეტრე]]შ დო [[პავლე მოციქული|პავლეშ]] ჯოხოობაშ სააბატო, ნამუთ მიარე ოშწანურაშ მალობას არქიეპისკოპოსეფიშ ძვალეფიშმითანწყუალს წჷმარინუანდჷ. სააბატო 1988 წანაშე მიშულირი რე [[იუნესკო]]შ [[მოსოფელიშ მონძალა]]შ ობიექტეფიშ ერკებულშა. კათედრალს ოშწანურეფიშ მალობას შხვადოშხვა სტრუქტურეფი აძინუდუ, მარა ალმახანური ფორმეფი [[XV ოშწანურა|XV]]- [[XIXოშწანურა|XIX ოშწანურეფს]] მიღჷ. == გალერეა == <gallery> File:Canterburycathedralthrone.jpg File:Canterburyintr.JPG File:Canterbury - Hauptschiff der Kathedrale.1.jpg File:Icon Cathedral 3.jpg File:Canterbury Cathedral, view of the Western Towers engraved by J.LeKeux after a picture by G.Cattermole, 1821 edited.jpg File:Canterbury Cathedral Crypt.jpg File:Dunstan 1.jpg </gallery> == ქოძირით თაშნეშე == * [[იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი გოართოიანაფილ ომაფეს]] * [[მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული ევროპას]] == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.canterbury-cathedral.org/ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა] * [http://www.clicksandclicks.com/cant-cathedral-tour.htm Virtual tour of Canterbury Cathedral] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928060544/http://www.clicksandclicks.com/cant-cathedral-tour.htm |date=2007-09-28 }} * [http://www.savecanterburycathedral.com Save Canterbury Cathedral Appeal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080706041422/http://www.savecanterburycathedral.com/ |date=2008-07-06 }} * [http://www.sacred-destinations.com/england/canterbury-cathedral.htm Sacred Destinations: Canterbury Cathedral] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071014003338/http://www.sacred-destinations.com/england/canterbury-cathedral.htm |date=2007-10-14 }} * [http://kent.lovesguide.com/canterbury_cathedral.htm Details on bell towers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110713235639/http://kent.lovesguide.com/canterbury_cathedral.htm |date=2011-07-13 }} * [http://www.ofchoristers.net/Chapters/Canterbury.htm History of choir school and choristers] [[კატეგორია:ინგლისიშ ეკლესიეფი]] [[კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი გოართოიანაფილ ომაფეს]] 7oxczwy589x83fcm8w0h8v1zul4mn4o 0 7976 251399 206226 2026-07-22T22:47:37Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 251399 wikitext text/x-wiki {| style="border: 1px solid #AAAAAA; clear: right; float: right; font-size: 90%; margin-bottom: 0.5 em; margin-left: 1em; padding: 0.4em; vertical-align: middle; width: 18em;" class="infobox" |- !style="background-color: color:black; font-size: 120%; text-align:center;" colspan="2"|ნოღა |- !style="background-color:#FFE87C; color:black; font-size: 120%; text-align:center;" colspan="2"|აისლებენი Lutherstadt Eisleben |- |align="center" colspan="2"|[[ფაილი:Lutherstadt Eisleben Markt.jpg|300px|]] |- !style="background-color:#E6E6E6; color:black; font-size: 125%; text-align:center;" colspan="2"|გერბი |- |align="center" colspan="2"|[[ფაილი:DEU Eisleben COA.svg|100px|]] |- |<span style="white-space: nowrap;">'''[[ქიანა]]'''</span> |<span style="white-space: nowrap;">[[გერმანია]]</span> |- |<span style="white-space: nowrap;">'''აკანი'''</span> |<span style="white-space: nowrap;">[[საქსონია-ანჰალტი]]</span> |- |<span style="white-space: nowrap;">'''[[გეოგრაფიული კოორდინატეფიშ სისტემა|კოორდინატეფი]]''' </span> |[http://toolserver.org/~geohack/geohack.php?language=ka&pagename=%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%98&params=51.516666676667_N_11.55000001_E_type:city%2840361%29_region:_scale:100000 51°31′00″ ოორ. გ. 11°33′00″ ელ. გ.] |- |<span style="white-space: nowrap;">'''[[ფართობი]]''' </span> |143.81 [[კვადრატული კილომეტრი|კმ²]] |- |<span style="white-space: nowrap;">'''[[ზუღაშ დონე|ცენტრიშ სიმაღალა]]''' </span> |114 [[მეტრა|მ]] |- |<span style="white-space: nowrap;">'''მახორობა''' </span> |25 703 კოჩი ([[2009]]) |- |<span style="white-space: nowrap;">'''მეჭედალა''' </span> |179 კოჩი/კმ² |- |<span style="white-space: nowrap;">'''[[ოსაათე ორტყაფუ|ბორჯიშ ორტყაფუ]]''' </span> |[[UTC(UTC+1/+2)]] |- |<span style="white-space: nowrap;">'''[[ოფოსტე ინდექსი]]''' </span> |06295 |- |<span style="white-space: nowrap;">'''ოფიციალური საიტი''' </span> |http://www.eisleben.eu/ |- |align="center" colspan="2"|[[ფაილი:Saxony-Anhalt location map G.svg|300px|]] |- |} {{მოსოფელიშ მონძალა|783}} '''აისლებენი''' ({{lang-de|Lutherstadt Eisleben}}) — ნოღა [[გერმანია|გერმანიაშ]] [[საქსონია-ანჰალტი]]შ აკანს. თე ჭიჭე ნოღა ედომუშამი მოსოფელს რე ჩინებული, რახან თინა [[მარტინ ლუთერი]]შ ოდაბადე რე, თაჸურეშე მოურს თიშ გერმანული ჯოხო ხოლო ლუთერშდატდ-აისლებენი. [[2009]] წანას, ნოღაშ [[მახორობა]] 25 703 ადამიერს აკმადგინანდჷ.<ref>http://www.statistik.sachsen-anhalt.de/download/stat_berichte/6A102_hj_2009_02.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716064242/http://www.statistik.sachsen-anhalt.de/download/stat_berichte/6A102_hj_2009_02.pdf |date=2011-07-16 }}</ref> აისლებენი ჟირო, ჯვეში დო ახალი ნოღეფო რე გორთილი. ახალი ნოღა [[XIV ოშწანურა]]ს მაღაროალეფქ ეკიდეს. ==ისტორია== აისლებენი მაართათ მოშინელიე [[997]] წანას, მუჭოთ ბაზარი, ნამუსჷთ ''ისლებია'' ჯოხოდჷ, ოდო უკვე [[1180]] წანაშე იშინუაფუ მუჭოთ ნოღა. [[1780]] წანაშახ თინა ნოღა [[მანსფელდი]]შ აკოდგინალუაშა მიშმეშჷ, ოდო 1780 წანაშე საქსონიაშ ოკურფიურსტეშა. [[1815]] წანაშე [[პრუსია|პრუსიაშ]] აკოდგინალუაშა მიშელჷ, ოდო [[მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა]]შ უკული [[საქსონია-ანჰალტი]]შ აკანშა. ==მარტინ ლუთერი== პროტესტანტი რეფორმატორი [[მარტინ ლუთერი|მარტინ ლუთერქ]] აისლებენც [[1483]] წანაშ [[10 გერგობათუთა|10 გერგობათუთას]] დებადჷ. მუამუში, ჰანს ლუთერი, ნოღაშ ბრელი შხვა მახორუშნერო მაღაროალი რდჷ. მარტინი გვალო ართი წანერი რდჷ, მუჟამცჷთ ფანიაქ ოხორინალო მანსფელდშა გჷნორთჷნ, ოდო რინაშ უდიდაში ნორთი ნოღა [[ვიტენბერგი|ვიტენბერგის]] მუკორთჷ, მარა მარცხო დო ვარ ბედიშ განგებათ, მუში ეკონია ქადაქი, სოდეთ თიქ ქოთ დოღურუნჷ, წორას აისლებენს ამანჯუ (1546 წ.) [[1996]] წანას, ნოღაშ მარტინ ლუთერწჷმა მერსხილი მემორიალური აბანეფი, ნოღა [[ვიტენბერგი]]შ ანალოგიურ აბანეფწკჷმა ართო, [[იუნესკო]]ქ [[მოსოფელიშ მონძალა]]შ ერკებულშა გემშეღჷ. == ქოძირით თაშნეშე== * [[იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი გერმანიას]] * [[მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული ევროპას]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.lutherstadt-eisleben.de ოფიციალური ვებ-ხასჷლა] *[http://www.sacred-destinations.com/germany/eisleben.htm Luther Sites in Eisleben] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090912172605/http://www.sacred-destinations.com/germany/eisleben.htm |date=2009-09-12 }} *[http://www.visitatio.de/sehenswuerdigkeit-3d/modell.html?o=27#gmAnchor 3D - model of the Birthplace Luther] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110719112928/http://www.visitatio.de/sehenswuerdigkeit-3d/modell.html?o=27#gmAnchor |date=2011-07-19 }} ==სქოლიო== {{reflist}} [[კატეგორია:გერმანიაშ ნოღეფი]] [[კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი გერმანიას]] ii7q89q01il8chspevba2if6pilixsz 0 8399 251403 223350 2026-07-23T01:43:35Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 251403 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Doha skyline in the morning (12544910974).jpg|thumb|დოჰა]] [[ფაილი:DohaSkyline 2.jpg|thumb|დოჰაშ პანორამა [[ზუღა]]შე]] '''დოჰა''' (الدوحة) — [[კატარი]]შ [[ნანანოღა]] დო უკაბეტაში [[ონიშოლი]]. [[2008]] წანაშ მუნაჩემეფით [[ნოღა]]ს ოხორანს 998,651 ადამიერი. დოჰას რე დორსხუაფილი შხვადოშხვა კომპანიეფიშ შტაბეფი: [[Qatar Petroleum]], [[Qatargas]], [[RasGas]] დო შხვა. დოჰას რე ინტერნაციონალური აეროპორტი. ნოღას იდვალუაფუ ტელეკომპანია [[ალ ჯაზირა]]შ ცენტრალური ოფისი. == მაჸალე ნოღეფი == * [[ამანი]], [[იორდანია]] * [[პეკინი]], [[ჩინეთი]] * [[ბოსასო]], [[სომალი]] * [[ბრაზილია (ნოღა)|ბრაზილია]], [[ბრაზილია]] * [[ჰიუსთონი]], [[ააშ]] * [[მანამა]], [[ბაჰრეინი]] * [[მარბელა]], [[ესპანეთი]] * [[პორთ ლუისი]], [[მავრიტანია]] * [[ეივონიშ სტანფორდი]], [[გოართოიანაფილი ომაფე]] * [[ტუნისი (ნოღა)|ტუნისი]], [[ტუნისი]] * [[ტირანა]], [[ალბანეთი]] == ქოძირით თაშნეშე == * [[დოჰაშ დეკლარაცია]] == ლიტერატურა == * Habibur Rahman, The Emergence of Qatar: The Turbulent Years 1627-1916, 2005 * Jill Crystal, Oil and Politics in the Gulf: Rulers and Merchants in Kuwait and Qatar, Cambridge University Press, 1995 == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.worldarab.net/content/doha-projects-and-buildings Projects in Doha and major construction and architectural developments] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110119154215/http://www.worldarab.net/content/doha-projects-and-buildings |date=2011-01-19 }} * [http://www.thepersiangulf.org/cities/doha.html Information and History of Doha] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060115064348/http://www.thepersiangulf.org/cities/doha.html |date=2006-01-15 }} * [http://yp.theemiratesnetwork.com/browse/shopping_malls_and_centers/qatar-da-doha/-/all/ Doha Shopping Malls] {{მერკე}} [[კატეგორია:ნოღეფი]] [[კატეგორია:კატარიშ ნოღეფი]] [[კატეგორია:აზიაშ ნანანოღეფი]] 6c1mg0m00ltjn2kyx2uhxkdm1ch6t96 0 8826 251373 109301 2026-07-21T08:08:27Z CommonsDelinker 2867 Replacing Flag_of_Cape_Verde.svg with [[File:Flag_of_Cape_Verde_(10-17).svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · Government standardized ratio is 2:3. For fu 251373 wikitext text/x-wiki {| style="border: 1px solid #AAAAAA; clear: right; float: right; font-size: 90%; margin-bottom: 0.5 em; margin-left: 1em; padding: 0.4em; vertical-align: middle; width: 18em;" class="infobox" |- !style="background-color:#E6E6E6; color:black; font-size: 125%; text-align:center;" colspan="2"|სიდადე-ველია* |- !style="background-color:; color:black; font-size: 125%; text-align:center;" colspan="2"|[[მოსოფელიშ მონძალა|იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტი]] |- |align="center" colspan="2"|[[ფაილი:ForteSFilipeQuarteis.JPG|250პქ]] |- |'''[[ქიანა]]''' |<span style="white-space: nowrap;">[[ფაილი:Flag of Cape Verde (10-17).svg|25px|]] [[კაბო-ვერდე]] |- |<span style="white-space: nowrap;">'''ტიპი'''</span> |<span style="white-space: nowrap;">კულტურული</span> |- |<span style="white-space: nowrap;">'''[[მოსოფელიშ მონძალა|კრიტერიუმეფი]]'''</span> |<span style="white-space: nowrap;">ii, iii, vi</span> |- |<span style="white-space: nowrap;">'''ერკებული'''</span> |<span style="white-space: nowrap;"> [http://whc.unesco.org/en/list/ იუნესკოშ ერკებული]</span> |- |<span style="white-space: nowrap;">რეგიონი**</span> |<span style="white-space: nowrap;">[[აფრიკა]]</span> |- |<span style="white-space: nowrap;">'''[[გეოგრაფიული კოორდინატეფიშ სისტემა|კოორდინატეფი]]''' </span> |[http://toolserver.org/~geohack/geohack.php?language=ka&pagename=%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%94-%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%90&params=14.916666676667_N_23.604166676667_E 14°55′00″ ოორ. გ. 23°36′15″ ელ. გ.] |- !style="background-color:#E6E6E6; color:black; font-size: 125%; text-align:center;" colspan="2"|კათაფაშ ისტორია |- |<span style="white-space: nowrap;">კათაფა </span> |2009 ([[მოსოფელიშ მონძალაშ კომიტეტი|33-ა სესია]]) |- |<span style="white-space: nowrap;">ნომერი </span> |[http://whc.unesco.org/en/list/1310 1310] |- !style="background-color:color:white; font-size: 90%; text-align:center;" colspan="2"|[http://whc.unesco.org/en/list * ქძ. ინგლ. ჯოხო UNESCO-შ ერკებულც.] |- !style="background-color:color:white; font-size: 90%; text-align:center;" colspan="2"|[http://whc.unesco.org/en/list/?search=&search_by_country=&type=&media=&region=&order=region ** იუნესკოშით კლასიფიცირაფილი რეგიონი.] |} {{მოსოფელიშ მონძალა|1310}} '''სიდადე-ველია''' ([[პორტუგალიური ნინა|პორტ]]. Cidade Velha; ''ჯვეში ნოღა'') — [[ნოღა]] კოკი [[სანტიაგუ (კაბო-ვერდე)|სანტიაგუს]] ნოღა [[პრაია]]შ გოხოლუას. მახორობა. 2,1 ვითოში კოჩი (1990). ნოღა რიბეირა-გრანდეშ ჯოხოდვალათ 1462 წანას დარსხუეფს კოკიშ პირვემაძირაფუ [[ანტონიო ნოლი]]ქ. ნოღაშ ცენტრი [[2009]] წანას გემშეღეს [[იუნესკო]]შ [[მოსოფელიშ მონძალა]]შ ობიექტეფიშ ერკებულშა, მუჭოთ „ევროპაშ პირველი ფორპოსტი ტროპიკულ აფრიკას.“ ==ქოძირით თაშნეშე== * [[მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული აფრიკას]] ==რესურსეფი ინტერნეტის== * [http://www.capeverdeweb.com/cidade_velha.asp Cidade Velha, Santiago, Cape Verde Islands] [[კატეგორია:კაბო-ვერდეშ ნოღეფი]] [[კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი კაბო-ვერდეს]] hn8nya71dltlk8yh50terdbmx1qzgsd 10 10832 251384 230535 2026-07-21T17:17:20Z CommonsDelinker 2867 Replacing Naval_Ensign_of_Sweden.svg with [[File:Naval_ensign_of_Sweden.svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR6|Criterion 6]].). 251384 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = შვედეთი | link alias-s = შვედეთიშ | flag alias = Flag of Sweden.svg | flag alias-1562 = Flag of Sweden (1562–1650).svg | flag alias-1844 = Swedish norwegian union flag.svg | flag alias-naval = Naval ensign of Sweden.svg | link alias-naval = შვედეთიშ ოზუღე ოურდუმე | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | altlink = {{{altlink|}}} | altvar = {{{altvar|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = 1562 | var2 = 1844 | redir1 = SWE | redir2 = შვეცია | redir3 = Sweden </noinclude> }}<noinclude> </noinclude> 4ctg8n7goyxa8ph8ivqc146bylkc5im 10 12810 251382 135472 2026-07-21T17:04:23Z CommonsDelinker 2867 Replacing Flag_of_the_First_Spanish_Republic.svg with [[File:Flag_of_Spain_(1873–1874).svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR4|Criterion 4]]). 251382 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = ესპანეთი | link alias-s = ესპანეთიშ | flag alias = Flag of Spain.svg | flag alias-1506 = Flag of New Spain.svg | flag alias-1701 = Bandera de España 1701-1748.svg | flag alias-1748 = Bandera de España 1748-1785.svg | flag alias-1785 = Flag of Spain (1785–1873, 1875–1931).svg | flag alias-1873 = Flag of Spain (1873–1874).svg | flag alias-1931 = Flag of the Second Spanish Republic.svg | flag alias-1938 = Flag of Spain (1938–1945).svg | flag alias-1945 = Flag of Spain (1945–1977).svg | flag alias-1977 = Flag of Spain (1977–1981).svg | flag alias-civil = Flag of Spain (Civil).svg | link alias-naval = ესპანეთიშ ოურდუმე-ოზუღე ძალეფი | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | altlink = {{{altlink|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = 1506 | var2 = 1701 | var3 = 1748 | var4 = 1785 | var5 = 1873 | var6 = 1931 | var7 = 1938 | var8 = 1945 | var9 = 1977 | redir1 = ESP | redir2 = Spain | related1 = ესპანეთიშ რესპუბლიკა | related2 = Spanish State </noinclude> }}<noinclude> </noinclude> 8g89195a350z0pfz44kxs697o0huc1v 10 16039 251374 139170 2026-07-21T08:13:53Z CommonsDelinker 2867 Replacing Flag_of_Cape_Verde.svg with [[File:Flag_of_Cape_Verde_(10-17).svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · Government standardized ratio is 2:3. For fu 251374 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = კაბო-ვერდე | link alias-s = კაბო-ვერდეშ | flag alias = Flag of Cape Verde (10-17).svg | flag alias-1975 = Flag of Cape Verde (1975–1992).svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | altlink = {{{altlink|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = 1975 | redir1 = CPV | redir2 = Cape Verde </noinclude> }}<noinclude></noinclude> j1dnkmi42x54cpwt8b4afihn92qsse8 10 16040 251375 139171 2026-07-21T08:17:58Z CommonsDelinker 2867 Replacing Flag_of_Cape_Verde.svg with [[File:Flag_of_Cape_Verde_(10-17).svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · Government standardized ratio is 2:3. For fu 251375 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = კაბო-ვერდე | link alias-s = კაბო-ვერდეშ | flag alias = Flag of Cape Verde (10-17).svg | flag alias-1975 = Flag of Cape Verde (1975–1992).svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | altlink = {{{altlink|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = 1975 | redir1 = CPV | redir2 = Cape Verde </noinclude> }}<noinclude></noinclude> j1dnkmi42x54cpwt8b4afihn92qsse8 10 16041 251376 139172 2026-07-21T08:20:56Z CommonsDelinker 2867 Replacing Flag_of_Cape_Verde.svg with [[File:Flag_of_Cape_Verde_(10-17).svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · Government standardized ratio is 2:3. For fu 251376 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = კაბო-ვერდე | link alias-s = კაბო-ვერდეშ | flag alias = Flag of Cape Verde (10-17).svg | flag alias-1975 = Flag of Cape Verde (1975–1992).svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | altlink = {{{altlink|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = 1975 | redir1 = CPV | redir2 = Cape Verde </noinclude> }}<noinclude></noinclude> j1dnkmi42x54cpwt8b4afihn92qsse8 0 17244 251440 209527 2026-07-23T11:45:51Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 251440 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო = ჰიფიკეპუნიე პოჰამბა<br />{{lang-en|''Hifikepunye Lucas Pohamba''}}<br />ჰიპიკეპუნიე ლუკას პოჰამბა | სურათი= Hifikepunye Pohamba.jpg | სურათიშ ზჷმა =200px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო= | ხეშმოჭარუა = | პოსტი დეკინჷ = [[21 მელახი]] [[2005]] | პოსტი დიტუ = [[21 მელახი]] [[2015]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | პრეზიდენტი = | პრემიერ-მინისტრი =[[ნაჰას ანგუალა]]<br />[[ჰაგე გეინგობი]] | წიმოხონი= [[სემ ნუიომა]] | მონძე = [[ჰაგე გეინგობი]] | დაბადებაშ თარიღი = [[18 მარაშინათუთა]] [[1935]] | დაბადებაშ აბანი= [[ვინდჰუკი]], [[ნამიბია]] | ღურაშ თარიღი = | ღურაშ აბანი= | მენოღალობა = {{შილა|ნამიბია}} | ერუანობა = [[ნამიბიარეფი|ნამიბიარი]], [[აფრიკალეფი|აფრიკალი]] | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = პენეჰუპიფო პოჰამბა | სქუალეფი=Tulongeni<br />Kaupu<br />Ndapandula | განათება =რუსეთიშ კათეფიშ მაჸალობაშ უნივერსიტეტი | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[ანგლიკანი]] | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | რანწკი = {{შილა|ნამიბია}}შ 2-ა პრეზიდენტი | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= }} '''ჰიფიკეპუნიე ლუკას პოჰამბა''' ({{lang-en|''Hifikepunye Lucas Pohamba''}}, დ. [[18 მარაშინათუთა]] [[1935]]) — [[ნამიბია|ნამიბიაშ]] სახენწჷფო მოღალე, [[ნამიბიაშ პრეზიდენტი]] [[2005]] წანაშ [[21 მელახი|21 მელახშე]] [[2015]] წანაშ [[21 მელახი|21 მელახშა]]. == ბიოგრაფია == გონათუა მიღჷ ანგლიკანურ სკოლას. 25 წანერი რდჷ, მუჟანსჷთ [[სემ ნუიომა]]წკჷმა ართო, [[1960]] წანას დარსხუ პარტია [[ობჟათე-ბჟადალი აფრიკაშ კათეფიშ ორგანიზაცია|სვაპო]] დო აქტიურო ლჷმენდჷ ნამიბიაშ ზოხორინალაშო. პოლიტიკური აქტივობაშ გეშა მუსხირენშახ ჭოფეს, ჯიხაშე გოდუდიშულაფაშ უკული დინოხოლენ პატიმარუას. ოხორანდჷ [[ემიგრაცია]]ს [[ლუსაკა]]ს, სოდეთ [[1964]] წანას გინწყჷ სვაპოშ ოფისიქ. პოლიტიკური გონათუა მიღჷ [[სსრრ]]-ს. [[1989]] წანას გჷშაგორეს კონსტიტუციურ ასამბლეას, ზოხორინალაშ გჷმოცხადაფაშ უკული ერუანული ასამბლეაშ დეპუტატი რდჷ დო გენნორთჷ სემ ნუიომაშ თარობაშა: * [[1990]]-[[1995]] წწ. ნამიბიაშ დინოხოლენი საქვარეფიშ მინისტრი. * 1995-[[1997]] წწ. ნამიბიაშ მეჩხომობაშ დო ოზუღე რესურსფიშ მინისტრი. * 1997-[[2000]] წწ. უპორტფელო მინისტრი. * [[2001]]-[[2004]] წწ. ნამიბიაშ დიხაშხანდუაშ მინისტრი. 2004 წანაშ მესის, ჰიფიკეპუნიე პოჰამბა პარტია სვაპოქ პრეზიდენტობაშ კანდიდატო გეგჷშეჸონჷ. თიმ წანას გიმორძგუ საპრეზიდენტო გჷშაგორუეფს 76,44 %-ით დო დოთირუ სემ ნუიომა. [[2007]] წანას, სვაპო-შ კონგრესის ჰიფიკეპუნიე პოჰამბაქ კინე საპრეზიდენტო კანდიდატო იჸუ გიშაგორილქ, [[2009]] წანაშ ოპრეზიდენტო გჷშაგორუეფშო. == თაშნეშე ქოძირით == * {{შილა|ნამიბია}} * [[ნამიბიაშ პრეზიდენტი]] == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.cidob.org/es/documentacion/biografias_lideres_politicos/africa/namibia/hifikepunye_pohamba ჰიფიკეპუნიე პოჰამბაშ ბიოგრაფია] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120622111933/http://www.cidob.org/es/documentacion/biografias_lideres_politicos/africa/namibia/hifikepunye_pohamba |date=2012-06-22 }} * [http://myafrica.allafrica.com/view/people/main/id/07XTsL13N2QLGcKl.html ჰიფიკეპუნიე პოჰამბაშ ბიოგრაფია] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150722032840/http://myafrica.allafrica.com/view/people/main/id/07XTsL13N2QLGcKl.html |date=2015-07-22 }} {{ნამიბიაშ პრეზიდენტეფი}} {{DEFAULTSORT:პოჰამბა, ჰიფიკეპუნიე}} [[კატეგორია:ნამიბიაშ პრეზიდენტეფი]] [[კატეგორია:ნამიბიარი პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:დუნაბადი 1935]] [[კატეგორია:ნამიბიარეფი]] 1hlyfyjt4zhmq2qixa8iblu2lvqo56n 0 17350 251362 217792 2026-07-21T00:30:56Z CommonsDelinker 2867 Removing [[:c:File:Vijayawada_Montage.png|Vijayawada_Montage.png]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Gbawden|Gbawden]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Vijayawada Montage.png|]]. 251362 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დოხორინი |სტატუსი = ნოღა |მარგალური ჯოხო = ვიჯაიავადა |ოდაბადური ჯოხო ={{lang-te|విజయవాడ}} |ქიანა = ინდოეთი |დუდალაშ თუდო = |პანორამა = |პანორამაშ სიგანა = |მუკნაჭარა = |შილა = |შილმუკნაჭ = |გერბი = |გერბმუკნაჭ = |გერბიშ სიგანა = |შილაშ სიგანა = |ჩარჩო = |ქიანაშ რუკა2 = |ქიანაშ რუკაშ ზჷმა2 = |მუკნაჭარა2= |lat_dir = N|lat_deg = 16|lat_min = 31|lat_sec = 00 |lon_dir = E|lon_deg = 80|lon_min = 37|lon_sec = 00 |CoordAddon = |CoordScale = |ქიანაშ რუკაშ ზჷმა = |ქიანაშ რუკა= |რეგიონიშ რუკაშ ზჷმა = |რეგიონიშ რუკა= |რაიონიშ რუკაშ ზჷმა = |რეგიონიშ ტიპი = ინდოეთიშ ადმინისტრაციული დორთუალა{{!}}შტატი |რეგიონი = ანდჰრა-პრადეში |რეგიონი ცხირს = |დინოხოლენი დორთუალა = |რაიონიშ ტიპი =რაიონი |რაიონი = კრიშნაშ რაიონი{{!}}კრიშნა |მადუდეშ ტიპი = |მადუდე = |დორსხუაფაშ თარიღი = |მაართა შინუა = |წოხოლენი ჯოხოეფი = |სტატუსი-შე = |ფართობი = |სიმაღალაშ ტიპი= |დოხორინიშ ცენტრიშ სიმაღალა=20 |კლიმატი= |ოფიციალური ნინა= [[ტელუგუ (ნინა)|ტელუგუ]] |მახორობა = 1 048 240 |ეჭარუაშ წანა = 2011 |მეჭედალა = |აგლომერაცია = |ერუანული აკოდგინალუა = |ორწუმობური აკოდგინალუა =[[ინდუიზმი]] |ეთნოქორონიმი = |ბორჯიშ ორტყაფუ = +5:30 |DST = |ოტელეფონე კოდი = +91 866 |ოფოსტე ინდექსი = 520 0xx |ოავტომობილე კოდი=AP16 |საიტი = www.ourvmc.org |კატეგორია ვიკიოწკარუეს =Vijayawada |add1n= |add1= }} '''ვიჯაიავადა''' - ნოღა [[ინდოეთი]]შ ობჟათე-ბჟაეიოლშე, შტატი [[ანდჰრა-პრადეში]]შ ნანანოღა დო მაჟირა უდიდაში ნოღა. ნოღა იდვალუაფუ [[წყარმალუ კრიშნა]]შ ჟირხოლო წყარპიჯის<ref>Cite news|url = http://timesofindia.indiatimes.com/india/Vijayawada-set-to-regain-pre-eminence-as-Andhra-Pradeshs- it is also known as capital/articleshow/41712040.cms|title = Vijayawada set to regain pre-eminence as Andhra Pradesh's capital|last = |first = |date = 4 September 2014|work = |accessdate = 22 September 2014</ref> ნოღა თარი ოვაჭრობუე დო ბიზნესიშ ცენტრი რე, თაშნეშე ნოღა რჩქინელი რე მუჭოთ ''“ანდჰრა-პრადეშიშ საქმიანი ნანანოღა”''.<ref>cite web |title=About Vijayawada |url=http://www.vgtmuda.gov.in/Innerpages/AboutVijayawada.aspx|publisher=vgtmuda|accessdate=21{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} June 2014</ref><ref>cite web |url=http://www.thefreedictionary.com/Bezawada |title=Former name of city |date = |accessdate = 20 June 2014 |website = |publisher=thefreedictionary |last = |first = </ref> == სქოლიო == {{სქოლიო}} ==რესურსეფი ინტერნეტის== * [http://www.ourvmc.org/ Vijayawada Municipal Corporation website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081220134826/http://www.ourvmc.org/ |date=2008-12-20 }} * [http://www.durgamma.com/ Vijayawada Kanakadurgamma temple official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150312191211/http://www.durgamma.com/ |date=2015-03-12 }} {{ესკიზი-ინდოეთი}} {{მერკე}} [[კატეგორია:ანდჰრა-პრადეშიშ ნოღეფი]] [[კატეგორია:ინდოეთიშ შტატეფიშ დო ტერიტორიეფიშ ნანანოღეფი]] s6qxl37yd4shrm7g5fhtqxbzmeomlx7 0 18609 251407 213507 2026-07-23T04:16:04Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 251407 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:1919 2,5 Pesos Culumbien Simón Bolivar.JPG|right|thumb|250px|1919 წანაშ 2,5 პესო]] '''კოლუმბიური პესო''' — სახენწჷფო [[კოლუმბია]]შ ვალუტა. 1 კოლუმბიურ პესო ომანგჷ 100 [[სენტავო]]ს. == 2001—2005 წანეფიშ ბანკნოტეფი == ქიანაშ საფარო მიმოლულას რე გეჸვენჯი ნომინალეფი: '''1000''', '''2000''', '''5000''', '''10 000''', '''20 000''' დო '''50 000''' პესო, შხადოშხვა წანაშ გიშაშქუმალათ. ჭეხანიშ კინოხიან გიშნაშქუმელი ბანკონოტეფი რე ოგაფური საშუალება დო შირუაშ მეჯინათ გიშმეღალუაფუნა მიმოულაშე. {|class="wikitable" style="font-size: 90%" !colspan="8"|[[2001]]—[[2005]] წანეფიშ სერია |- !colspan="2"| სურათი !!rowspan="2"| ნომინალი<br />(პესო) !!rowspan="2"| ზჷმეფი<br />(мм) !!rowspan="2"| თარ<br />ფერეფი !!colspan="2"| ეჭარუა !!rowspan="2"| ბეშტუაშ<br />წანა |- ! ავერსი !! რევერსი !! ავერსი !! რევერსი |- |align="center" bgcolor="#000000"| |align="center" bgcolor="#000000"| | <center><big>'''1000'''</big></center> | <center>70 х 140 | <center>[[ბურნათი]], [[ნარინჯიშფერი]] | <center>[[ხორხე ელესერ გაიტანი|ხ. ე. გაიტანიშ]] პორტრეტი | <center>[[ხორხე ელესერ გაიტანი|ხორხე გაიტანი]], აკმეხვადუ კათას | <center>[[2005]] |- |align="center" bgcolor="#000000"| |align="center" bgcolor="#000000"| | <center><big>'''2000'''</big></center> | <center>70 х 140 | <center>[[წვანე ფერი|წვანე]], [[ბურნათი]] | <center>[[ფრანცისკო დე პაულა სანტადერი|ფრანცისკო სანტადერიშ]] პორტრეტი | <center>[[სამონეტო დოხორე]] | <center>[[2005]] |- |align="center" bgcolor="#000000"| |align="center" bgcolor="#000000"| | <center><big>'''5000'''</big></center> | <center>70 х 140 |<center> [[ლენი ფერი|ლენი]], [[წვანე ფერი|წვანე]] | <center> [[ხოსე ასუნსიონ სილვა|ჟოზე სილვაშ]] პორტრეტი | <center>ოსურკოჩი პარკის | <center>[[2001]] |- |align="center" bgcolor="#000000"| |align="center" bgcolor="#000000"| | <center><big>'''10 000'''</big></center> |<center>70 х 140 | <center>[[ბურნათი]], [[ვარდიშფერი]] | <center>[[პოლიკარპა სალავარიეტა რიოსი|პოლიკარპა სალავარიეტაშ]] პორტრეტი | <center>ნ. გუადუასაშ ცენტრალური მოედანი | <center>[[2001]] |- |align="center" bgcolor="#000000"| [[ფაილი:COP 20000 anverso (1996-2016).jpg|200px]] |align="center" bgcolor="#000000"| [[ფაილი:COP 20000 reverso (1996-2016).jpg|200px]] | <center><big>'''20 000'''</big></center> |<center>70 х 140 | <center>[[წვანე ფერი|წვანე]], [[ლენიფერი|ლენი]] | <center>ასტრონომ [[:en:Julio Garavito Armero|ხულიო არმეროშ]] პორტრეტი | <center>[[დიხაუჩა]] დო გეომეტრიული ფიგურეფი | <center>[[2001]] |- |align="center" bgcolor="#000000"| |align="center" bgcolor="#000000"| | <center><big>'''50 000'''</big></center> |<center>70 х 140 | <center>[[ნარინჯიშფერი]], [[ყვინთელი]] | <center>[[ხორხე ისააქსი|ხორხე ისააქსიშ]] პორტრეტი | <center>[[ასიენდა]] "ელ პარაისო" | <center>[[2005]] |- |} == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.colombia.su/Economia/economia.html კოლუმბიაშენ, ეკონომიკა, ვალუტა.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150712190652/http://www.colombia.su/Economia/economia.html |date=2015-07-12 }} * [http://www.labanknotes.com/2010/11/Colombia-banknotes-10000-Pesos-bank-note-1992-Commemorative-Christopher-Columbus-First-Voyage-America-1492.html მოსოფელიშ ქიანეფიშ ბანკნოტეფი. 10000 კოლუმბიური პესო 1992 წანას, საიუბილეო ბანკნოტი - ქრისტეფორე კოლუმბიშ ამერიკაშ შარალუაშ 500 წანაშ დუდი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304201513/http://www.labanknotes.com/2010/11/Colombia-banknotes-10000-Pesos-bank-note-1992-Commemorative-Christopher-Columbus-First-Voyage-America-1492.html |date=2016-03-04 }} [[კატეგორია:პესო]] [[კატეგორია:კოლუმბიაშ ფარეფი]] [[კატეგორია:ობჟათეამერიკული ვალუტეფი]] pbqaqo4zugbyzon4dk9638opa7kn0v8 0 19107 251377 208579 2026-07-21T08:35:34Z CommonsDelinker 2867 Replacing Coat_of_arms_of_Samoa.svg with [[File:Public_Seal_of_Samoa.svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · Not a coat of arms, and one of many seals, so " 251377 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = Independent State of Samoa<br />Malo Sa'oloto Tuto'atasi o Samoa |ედომუშამი_ჯოხო = სამოაშ ზოხორინელი სახენწჷფო |ოართე_ჯოხო =სამოა |შილა = Flag_of_Samoa.svg |გერბი = Public Seal of Samoa.svg |რუკა = LocationSamoa.png |ჰიმნი = The Banner of Freedom |დევიზი = |ოფიციალური_ნინეფი = [[სამოური ნინა|სამოური]], [[ინგლისური ნინა|ინგლისური]] |რელიგია= |ნანანოღა= [[აპია]] | latd = 13 | latm = 35 | latNS = S | longd = 172 | longm = 20 | longEW = W |უდიდაში_ნოღა =[[აპია]] |თარობაშ_ტიპი = [[რესპუბლიკა]] |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[Naomi Mataʻafa]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = |ლიდერიშ_ჯოხო_2 = |ლიდერიშ_ტიპი_3 = |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 166-ა |ფართობი =2860 |წყარი_% =0,3 |ოეგებიე_მახორობა =214 265 |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 185-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2007 |მახორობაშ_ცენზი = 187 820 |მახორობაშ_ცენზი_წანას = 2011 |მახორობაშ_მეჭედალა = 65 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 126-ა |ედპ_ppp_წანა = 2006 |ედპ_ppp = $1.218 მილიარდი |ედპ_ppp_რანგი = 166-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე =$6344 |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 94-ა |აგი ={{ძინა}}0.785 |აგი_ტენდენცია = |აგი_კატეგორია = <font color=#FFCC00>ოშქაშე</font> |აგი_რანგი =77-ა |აგი_წანა =2007 |ვალუტა= [[ტალა]] |ვალუტაშ_კოდი =WST |ქიანაშ_კოდი =WST |ბორჯიშ_ორტყაფუ = [[UTC-11:00]] |ზარხულიშ_ბორჯი = |cctld = [[.ws]] |ოტელეფონე_კოდი =+685 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= }} '''სამოა''' (სამოური ნინა — Malo Sa’oloto Tuto’atasi o Samoa, {{lang-en|Independent State of Samoa}}) — სახენწჷფო [[რჩქალი ოკიანე]]შ ობჟათეშე. ქიანშ ჯვეში ჯოხოდვალა: [[გერმანიაშ სამოა]] (1900—1914), ''ბჟადალი სამოა'' (1914—1997). ქიანას უკებჷ [[სამოაშ არქიპელაგი]]შ ჟირი უდიდაში კოკი: [[სავაი]] დო [[უპოლუ]]. ქიანაშ ნანანოღა — [[აპია]], ნამუთ იდვალუაფუ კოკი უპოლუს. [[გოერო]]შა მიღეს [[1976]] წანაშ [[15 ქირსეთუთა]]ს, [[1970]] წანაშე - [[ერეფიშ წორომაჸალობა]]შ მაკათური რე. ==რესურსეფი ინტერნეტის== * [http://www.govt.ws/ სამოაშ თარობა] * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/samoa.htm კოლორადოშ უნივერსიტეტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101119072610/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/samoa.htm |date=2010-11-19 }} * [http://www.samoa.travel სამოაშ ტურიზმი] * [http://www.samoaworld.com/viewforum.php?f=36 Samoaworld.com], სამოაშ ონლაინ ლექსიკონი ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{commons|Samoa|სამოა}} {{მერკე}} {{ერეფიშ წორომაჸალობა}} [[კატეგორია:სამოა]] [[კატეგორია:ოკიანეთიშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწფოეფი]] [[კატეგორია:ინგლისურნინამი ქიანეფი]] [[კატეგორია:კოკი სახენწჷფოეფი]] tctac54rgix3tryrpwwu021w7avoi80 0 19472 251386 239215 2026-07-21T17:51:26Z CommonsDelinker 2867 Replacing Nicoya.JPG with [[File:Nicoya,_Costa_Rica_-_Benvinido_letrero_2005-06-06.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: r2). 251386 wikitext text/x-wiki თენა '''[[კოსტა-რიკა]]შ [[ნოღა|ნოღეფიშ]]''' ერკებული რე. == ნოღეფიშ ერკებული == [[ფაილი:DSC02141, Limon, Costa Rica.jpg|200px|thumb|right|[[ლიმონი (კოსტა-რიკა)|ლიმონი]]]] {| class="wikitable" style="text-align: center" |- ! № ! ჯოხოდვალა ! შილა ! გერბი ! პროვინცია ! კანტონი ! მახორობა<ref>ბირცხეფს ინოხუნაფილი რე ეჭარუაშ წანა</ref> |- || '''1''' || [[სან-ხოსე]] || [[ფაილი:Bandera de San José (Costa_Rica).svg|30px]] || [[ფაილი:Blason de San José (Costa Rica).svg|30px]] || [[სან-ხოსეშ პროვინცია|სან-ხოსე]] || [[სან-ხოსეშ კანტონი|სან-ხოსე]] || 159 535 (2007) |- || '''2''' || [[კარტაგო (კოსტა-რიკა)|კარტაგო]] || [[ფაილი:Bandera de Cartago (Costa Rica).svg|30px]] || [[ფაილი:Escudo de Cartago (Costa Rica).svg|30px]] || [[კარტაგოშ პროვინცია|კარტაგო]] || [[კარტაგოშ კანტონი|კარტაგო]] || 156 600 (2008) |- || '''3''' || [[ლიმონი (კოსტა-რიკა)|ლიმონი]] || - || - || [[ლიმონიშ პროვინცია|ლიმონი]] || [[ლიმონიშ კანტონი|ლიმონი]] || 105 000 (2005) |- || '''4''' || [[ალახუელა (ნოღა)|ალახუელა]] || - || [[ფაილი:Escudo de Alajuela.svg|30px]] || [[ალახუელაშ პროვინცია|ალახუელა]] || [[ალახუელაშ კანტონი|ალახუელა]] || 42 889 (2000) |- || '''5''' || [[ლიბერია (კოსტა-რიკა)|ლიბერია]] || - || - || [[გუამაკასტეშ პროვინცია|გუანაკასტე]] || [[ლიბერიაშ კანტონი|ლიბერია]] || 34 469 (2000) |- || '''6''' || [[კურიდაბატი (კოსტა-რიკა)|კურიდაბატი]] || - || [[ფაილი:Escudo Curridabat.png|30px]] || [[სან-ხოსეშ პროვინცია|სან-ხოსე]] || [[კურიდაბატიშ კანტონი|კურიდაბატი]] || 34 316 (2000) |- || '''7''' || [[ნიკოია (კოსტა-რიკა)|ნიკოია]] || - || - || [[გუანაკასტეშ პროვინცია|გუანაკასტე]] || [[ნიკოიაშ კანტონი|ნიკოია]] || 20 945 (2000) |- || '''8''' || [[პუნტარენასი (კოსტა-რიკა)|პუნტარენასი]] || [[ფაილი:Puntarban.gif|30px]] || || [[პუნტარენასიშ პროვინცია|პუნტარენასი]] || [[პუნტარენასიშ კანტონი|პუნტარენასი]] || 10 406 (2003) |- || '''9''' || [[ფილადელფია (კოსტა-რიკა)|ფილადელფია]] || - || || [[გუანაკასტეშ პროვინცია|გუანაკასტე]] || [[კარილოშ კანტონი|კარილო]] || 7 814 (2007) |} ==გალერეა== <gallery> <center> Alajuela likeluis.jpg|200px|[[ალახუელა (ნოღა)|ალახუელა]] Downtown Cartago.jpg|200px|[[კარტაგო (კოსტა-რიკა)|კარტაგო]] Curridabat Catedral Iglesia Catolica.jpg|200px|[[კურიდაბატი (კოსტა-რიკა)|კურიდაბატი]] DirkvdM golfito-2.jpg|200px|[[გოლფიტო]] Jaco_Beach_Costa_Rica.jpg|200px|[[ხაკო (კოსტა-რიკა)|ხაკო]] Montage de Limon.png|200px|[[ლიმონი (კოსტა-რიკა)|ლიმონი]] Nicoya, Costa Rica - Benvinido letrero 2005-06-06.jpg|200px|[[ნიკოია (კოსტა-რიკა)|ნიკოია]] Catedral de Puntarenas.jpg|200px|[[პუნტარენასი (კოსტა-რიკა)|პუნტარენასი]] 4- Vue San Jose.jpg|200px|[[სან-ხოსე]] </center> </gallery> == რუკა == რუკაშ ლეგენდა: * [[ფაილი:Red star.svg|10px]] კოსტა-რიკაშ ნანანოღა * [[ფაილი:Orange pog.svg|10px]] ნოღეფი 100 ვითოში მახორუშ ეშე * [[ფაილი:Red pog.svg|10px]] ნოღეფი 50-შე 100 ვითოშ მახორუშახ * [[ფაილი:Green pog.svg|10px]] ნოღეფი 20-შე 50 ვითოშ მახორუშახ * [[ფაილი:Blue pog.svg|10px]] ნოღეფი 20 ვითოში მახორუშ გიმე {{პოზრუკა+|კოსტა-რიკა|width=800|float=center|caption='''კოსტა-რიკაშ ნოღეფი''' |places= {{პოზრუკა~|კოსტა-რიკა|mark= Red star.svg|lat=9.933333|lon=-84.083333|background=|label=<big>'''<span style="color:darkgreen;">[[სან-ხოსე]]</span>'''</big>|position=left}} {{პოზრუკა~|კოსტა-რიკა|mark=Location dot orange.svg|lat=9.866667|lon=-83.916667|background=|label=[[კარტაგო (კოსტა-რიკა)|<span style="color:olive;">კარტაგო</span>]]|position=right}} {{პოზრუკა~|კოსტა-რიკა|mark=Location dot orange.svg|lat=9.983333|lon=-83.033333|background=|label= [[ლიმონი (კოსტა-რიკა)|<span style="color:orcher;">ლიმონი</span>]]|position=right}} {{პოზრუკა~|კოსტა-რიკა|mark=Location dot green.svg|lat=10.016667|lon=-84.216667|background=|label=[[ალახუელა (ნოღა)|<span style="color:green;">ალახუელა</span>]]|position=right}} {{პოზრუკა~|კოსტა-რიკა|mark=Location dot green.svg|lat=10.630833|lon=-85.436944|background=|label=[[ლიბერია (კოსტა-რიკა)|<span style="color:burgundy;">ლიბერია</span>]]|position=right}} {{პოზრუკა~|კოსტა-რიკა|mark=Location dot green.svg|lat=9.9167|lon=-84.0333|background=|label=<small>[[კურიდაბატი (კოსტა-რიკა)|<span style="color:purple;">კურიდაბატი</span>]]</small>|position=right}} {{პოზრუკა~|კოსტა-რიკა|mark=Location dot green.svg|lat=10.15|lon=-85.45|background=|label=[[ნიკოია (კოსტა-რიკა)|<span style="color:carmine;">ნიკოია</span>]]|position=right}} {{პოზრუკა~|კოსტა-რიკა|mark=Location dot blue.svg|lat=10.444444|lon=-85.55|background=|label=[[ფილადელფია (კოსტა-რიკა)|<span style="color:blue;">ფილადელფია</span>]]|position=right}} {{პოზრუკა~|კოსტა-რიკა|mark=Location dot blue.svg|lat=9.966667|lon=-84.833333|background=|label=[[პუნტარენასი (კოსტა-რიკა)|<span style="color:bronze;">პუნტარენასი</span>]]|position=left}} }} == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.costaricadatabase.com კოსტა-რიკაშ საინფორმაციო ბაზა] {{en}} == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{მერკე}} [[კატეგორია:კოსტა-რიკაშ ნოღეფი| ]] ezt57xw75txgq69qdmqht97tvtciat7 0 22069 251401 206781 2026-07-23T01:26:19Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 251401 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიჯი |ჯოხო = დევიდ ლინი |ოდაბჯოხო = |პორტრეტი = |ზჷმა = 220პქ |მუკნაჭარა = |დაბჯოხო = |მოღალობა = რეჟისორი, პროდიუსერი |დაბ თარიღი = [[25 მელახი]], [[1908]] |დაბ აბანი = [[კროიდონი]], [[ინგლისი]] |მენოღალობა = 1942-1991 |დოლმახორალა = |ღურ თარიღი = [[16 პირელი]], [[1991]] |ღურ აბანი = [[ლონდონი]], [[ინგლისი]] |ნთხორ აბანი= |ერუანობა= |მუმა = |ნანა = |ალმასქუ = |სქუალეფი = |ჯილდოეფი = [[ოსკარი]], [[ორქოშ გლობუსი]], [[ორქოშ პალმაშ ჸა]] |ვებ-ხასჷლა = |შხვადოშხვა = }} '''სერ დევიდ ლინი''' ({{lang-en|David Lean}} დ. [[25 მელახი]], [[1908]] — ღ. [[16 პირელი]], [[1991]]) — [[ინგლისი|ინგლისარი]] [[კინო]] [[რეჟისორი]] დო [[პროდიუსერი]]. ფართე ეკრანეფს გიშულაშე თის დიდი წუმოძინა მოუღჷ თიჯგურა ფილმეფქ, მუჭომეფით რე: „[[ლოურენს არაბი (ფილმი)|ლოურენს არაბი]]“, „[[ხინჯი წყარმალუ კვაის]]“, „[[ექიმი ჟივაგო (ფილმი)|ექიმი ჟივაგო]]“, „[[რაიანიშ ცირასქუა]]“, „[[გიშაულარი ინდოეთის]]“. [[1946]] წანას ლინქ დეჯილდუ [[კანიშ კინო ფესტივალი|კანიშ კინო ფესტივალიშ]] „[[ორქოშ პალმაშ ჸა]]თ“ ფილმიშე „[[კუნტა აკოხვალამა]]“. ==ფილმოგრაფია== *1945 - [[კუნტა აკოხვალამა]] ''(Brief Encounter)'' *1948 - [[ოლივერ ტვისტი (1948 წანაშ ფილმი)|ოლივერ ტვისტი]] ''(Oliver Twist)'' *1952 - [[ხონარამი ბარიერი]] ''(The Sound Barrier)'' *1954 - [[ჰობსონიშ სხვენა]] ''(Hobson's Choice)'' *1957 - [[ხინჯი წყარმალუ კვაის]] ''(The Bridge on the River Kwai)'' *1962 - [[ლოურენს არაბი (ფილმი)|ლოურენს არაბი]] ''(Lawrence of Arabia)'' *1965 - [[ექიმი ჟივაგო (ფილმი)|ექიმი ჟივაგო]] ''(Doctor Zhivago)'' *1970 - [[რაიანიშ ცირასქუა]] ''(Ryan's Daughter)'' *1984 - [[შარობუა ინდოეთის]] ''(A Passage to India)'' ==რესურსეფი ინტერნეტის== * [http://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/7547288/Sir-David-Lean.html Sir David Lean] – Daily Telegraph obituary * {{IMDb name|180|David Lean}} * [http://www.bafta.org/archive/david-lean/ David Lean Archive] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110818012700/http://www.bafta.org/archive/david-lean/ |date=2011-08-18 }} on the [[BAFTA]] website * [http://www.sensesofcinema.com/2004/great-directors/lean/ Senses of Cinema: Great Directors Critical Database, Biography by Alain Silver] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210224235541/http://www.sensesofcinema.com/2004/great-directors/lean/ |date=2021-02-24 }} * [http://lean.bfi.org.uk/intro.php?isec=biography Biography at British Film Institute] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050810075541/http://lean.bfi.org.uk/intro.php?isec=biography |date=2005-08-10 }} * [http://www.london-gazette.co.uk/ViewPDF.aspx?pdf=49966&geotype=London&gpn=17387&type=ArchivedIssuePage&all=&exact=&atleast=&similar= Honours from the Queen] * [http://www.davidleanfoundation.org/site/index.htm David Lean Foundation.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060504074856/http://www.davidleanfoundation.org/site/index.htm |date=2006-05-04 }} Charity which makes grants to restore Lean's films, and to film studies students. * [http://www.virtual-history.com/movie/person/4005/david-lean Literature on David Lean] {{ოსკარი საუჯგუშო რეჟისორიშო}} {{DEFAULTSORT:ლინი, დევიდ}} [[კატეგორია:ინგლისარი კინორეჟისორეფი]] [[კატეგორია:დუნაბადი 1908]] [[კატეგორია:ნაღურა 1991]] [[კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინორეჟისორეფი]] m88jzfj8wg37ateoti0okiqx3244bff 0 22075 251405 248645 2026-07-23T02:44:59Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 251405 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიჯი |ჯოხო = ვინსენტ მინელი |ოდაბჯოხო = |პორტრეტი = |ზჷმა = 220პქ |მუკნაჭარა = |დაბჯოხო = ლესტერ ენტონი მინელი |მოღალობა = რეჟისორი |დაბ თარიღი = [[28 ფურთუთა]], [[1903]] |დაბ აბანი = [[ჩიკაგო]], [[ააშ]] |მენოღალობა = 1929-1995 |დოლმახორალა = |ღურ თარიღი = [[25 კვირკვე]], [[1986]] |ღურ აბანი = [[ბევერლი ჰილზი]], [[კალიფორნია]], [[ააშ]] |ნთხორ აბანი= |ერუანობა= |მუმა = |ნანა = |ალმასქუ = [[ჯუდი გარლენდი]] <small>(1945-1951)</small> |სქუალეფი = [[ლაიზა მინელი]], კრისტიან მინელი |ჯილდოეფი = [[ოსკარი]], [[ორქოშ გლობუსი]] |ვებ-ხასჷლა = |შხვადოშხვა = }} '''ვინსენტ მინელი''' ({{lang-en|Vincente Minnelli}}; დ. [[28 ფურთუთა]], [[1903]], [[ჩიკაგო]] — ღ. [[25 კვირკვე]], [[1986]], [[ბევერლი-ჰილზი]]) — ამერიკალი კინოშ დო თეატრიშ რეჟისორი. გინოღალირი აფუ მუსხირენ კლასიკათ გინორთელი ფილმი, უმენტაშო [[მიუზიკლი|მიუზიკლეფი]], [[კომედია|კომედიეფი]] დო [[მელოდრამა|მელოდრამეფი]]. == ფილმოგრაფია == {{მერკე ფილმოგრაფია}} * 1949 - [[მადამ ბოვარი (1949 წანაშ ფილმი)|მადამ ბოვარი]] ''(Madame Bovary)'' * 1950 - [[მოჭყუდუშ მუმა (1950 წანაშ ფილმი)|მოჭყუდუშ მუმა]] ''(Father of the Bride)'' * 1951 - [[ამერიკალი პარიზის (ფილმი)|ამერიკალი პარიზის]] ''(An American in Paris)'' * 1952 - [[უბადო დო ზისნახე]] ''(The Bad and the Beautiful)'' * 1954 - [[ბრიგადუნი (ფილმი)|ბრიგადუნი]] ''(Brigadoon)'' * 1958 - [[ჟიჟი (1958 წანაშ ფილმი)|ჟიჟი]] ''(Gigi)'' == რესურსეფი ინტერნეტის == *[http://www.sensesofcinema.com/2004/great-directors/minnelli/ Senses of Cinema: Great Directors Critical Database] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140821031551/http://sensesofcinema.com/2004/great-directors/minnelli/ |date=2014-08-21 }} *{{IMDb name|591486}} {{ოსკარი საუჯგუშო რეჟისორიშო}} {{DEFAULTSORT:მინელი, ვინსენტ}} [[კატეგორია:ამერიკალი კინორეჟისორეფი]] [[კატეგორია:დუნაბადი 1903]] [[კატეგორია:ნაღურა 1986]] [[კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინორეჟისორეფი]] bjrkwi2rp9ngtqx1tqc3z8ygf4bc5y0 0 22289 251410 120975 2026-07-23T04:45:39Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 251410 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:NatCopper.jpg|მინი|მარჯვნივ|მუშითნაბადი ლინჯი (დოხოლ. 4 სმ სიგჷრძაშ)]] '''ლინჯი''' — [[ქიმიური ელემენტი]], ნამუთ იშანუაფუ სიმბოლოთ '''Cu''' ({{lang-la|Cuprum}}, კოკი კვიპროსიშ ჯოხოდვალაშე მოურს<ref name="lemil">{{cite web | url = http://lemill.net/content/webpages/10e510d810db10d810e310e010d8-10d410da10d410db10d410dc10e210d410d110d810e1-10d010e610db10dd10e910d410dc10d810e110d0-10d310d0-10e110d010ee10d410da10ec10dd10d310d410d110d010d710d0-10db10dd10d910da10d4-10d810e110e210dd10e010/view | title = ქიმიური ელემენტების აღმოჩენისა და სახელწოდებათა მოკლე ისტორია | publisher = Lemill.net | accessdate = 2010-09-13 }}</ref>) დო თიში [[ატომური ნომერი]] რე 29. ინორე [[ქიმიურ ელემენტეფიშ პერიოდული სისტემა|ქიმიურ ელემენტეფიშ პერიოდული სისტემაშ]] მავითაართა ბუნას. სუფთა ლინჯი გალეშე მოჭითე-მოვარდიშფერო რე მორჩილი ორქოშფერი რწკინუათ, ლიბუ დო ჯგირო გიშაჭკადალი [[ლითონი]] რე. თინა ჯგირი ელექტრო- დო სიტიბაგჷმატარე ხოლო რე, მუშ გეშათ თინა გჷმირინუაფუ [[გჷმატარე|ელექტროგჷმატარეეფიშ]] (მავთულეფიშ, კაბელეფიშ) დო [[სიტიბაგჷმატარობა|სიტიბაგჷმატარობაშ]] ოკეთებელო. თაშნეშე გჷმირინუაფუ აკაგაფალ მასალათ დო მიარე მიშნანდღულაფუშ ართ-ართი თარი აკმადგინალი რე. == რესურსეფი ინტერნეტის == {{Commons|Copper}} * [http://www.weldaloy.com/resource_center.php ლინჯიშ რესურეფიშ ხასჷლა] იკათუანს 12 ფაილს PDF ფორმატის, ნამუთ ოძირანს შხვადოშხვანერი ლინჯიშ ფიზიკურ (მატერიალურ) მუშობურობეფშ დო თაშნეშე თიში წჷმოულობაშ ოხეონჯღვერუეფს. * [http://www.copper.org ლინჯიშ გოვითარაფაშ ასოციაცია] გოფართაფილი საიტი ლინჯიშ მუშობურობეფიშ დო გჷმორინაფაშ გეშა. * [http://www.3rd1000.com/elements/Copper.htm The Third Millennium Online - ლინჯი] * [http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Cu/index.html WebElements - ლინჯი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080516060135/http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Cu/index.html |date=2008-05-16 }} == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{მერკე}} {{პორტალი|ქიმია|The Chemistry trophy.JPG}} [[კატეგორია:ქიმიური ელემენტეფი]] [[კატეგორია:ლითონეფი]] [[კატეგორია:მასალეფი]] g2j93060o2zotm9p9tmm4ap9795cj4q 0 23304 251408 250024 2026-07-23T04:28:16Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 251408 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დოხორინი |სტატუსი = ნოღა |მარგალური ჯოხო = ლაგოსი |ოდაბადური ჯოხო =Lagos |ქიანა = ნიგერია |დუდალაშ თუდო = |პანორამა = |პანორამაშ სიგანა = |მუკნაჭარა = |შილა = Lagos Flag.png |შილმუკნაჭ = |გერბი =Lagos Seal.png |გერბმუკნაჭ = |გერბიშ სიგანა = |შილაშ სიგანა = |ჩარჩო = |ქიანაშ რუკა2 = |ქიანაშ რუკაშ ზჷმა2 = |მუკნაჭარა2= |lat_dir = N|lat_deg = 6|lat_min = 27|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 3|lon_min = 24|lon_sec = |CoordAddon = type:city |CoordScale = |ქიანაშ რუკაშ ზჷმა = |ქიანაშ რუკა= |რეგიონიშ რუკაშ ზჷმა = |რეგიონიშ რუკა= |რაიონიშ რუკაშ ზჷმა = |რეგიონიშ ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხირს = |დინოხოლენი დორთუალა = |რაიონიშ ტიპი = |რაიონი = |მადუდეშ ტიპი = გუბერნატორი |მადუდე = ბაბატუნდე ფაშოლა |დორსხუაფაშ თარიღი = 1472 |მაართა შინუა = |წოხოლენი ჯოხოეფი = ეკო |სტატუსი-შე = |ფართობი = 999,58 |სიმაღალაშ ტიპი= |დოხორინიშ ცენტრიშ სიმაღალა=5 |კლიმატი= |ოფიციალური ნინა= |მახორობა = 13 123 000<ref name="popul">http://www.demographia.com/db-worldua.pdf</ref> (ფასება) |ეჭარუაშ წანა = 2015 |მეჭედალა = 13 128 |აგლომერაცია = 21 324 000<ref name="agl">[http://www.citypopulation.de/php/nigeria-metrolagos.php Metro Lagos (Nigeria): Local Government Areas - Population Statistics in Maps and Charts<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref> |ერუანული აკოდგინალუა = |ორწუმობური აკოდგინალუა = |ეთნოქორონიმი = |ბორჯიშ ორტყაფუ = +1 |DST = |ოტელეფონე კოდი = |ოფოსტე ინდექსი = |ოავტომობილე კოდი= |საიტი = www.lagosstate.gov.ng/ |კატეგორია ვიკიოწკარუეს =Lagos |add1n= |add1= }} '''ლაგოსი''' ({{lang-en|Lagos}}, {{lang-yo|Èkó}}) — ონიშოლი [[ნოღა]] [[ნიგერია]]შ ობჟათე-ბჟადალშე, ქიანაშ უდიდაში ნოღა. მახორობა 13 მილიონი ადამიერი <ref name="popul" /> დო დოხლაფირო 21 000 000<ref name="agl"/> в აგლომერაციას, ლაგოსი [[აფრიკა]]შ არძაშე მეჭედელო დოხორელი დო უდიდაში ნოღა რე. დუდშე ლაგოსი [[იორუბა (კათა)|იორუბაშ]] ტომით დოხორელი მორჩილი აბანი რდჷ, ევროპული კოლონიზაციაშ დო ზოხორინალაშ ბორჯიშ გოძვენას თიქ ნიგერიაშ უშანულამაშ კომერციულ ცენტრო გჷნირთჷ. ასე ნოღა [[ლაგოსიშ შტატი]]შ პრაქტიკულო ედომუშამ ტერიტორიას იკენს დო ართიანშქას ავტომაგისტრალეფით გიშართილი დო მერსხილი მიარე მუდანობაშ რაიონშე აკმოდირთუ. [[1991]] წანაშ [[12 ქირსეთუთა]]შახ ლაგოსი ნიგერიაშ ნანანოღა რდჷ, უკული ნინანოღა გეგნიღეს ნოღა [[აბუჯა]]შა. === ლაგოსიშ მაფეფი === (ქძ. [[:en:Oba of Lagos]]) * King Ado * King Gabaro ([[1720]]—[[1730]]) * Erelu Kuti(female) * King Ologun Kutere * King Adele ([[1806]]—[[1813]]), ([[1834]]—[[1836]]) * King Eshinlokun ([[1836]]—[[1841]]) * Oba Idewu Ojulari * King Oluwole * King Akintoye * Oba Kosoko == ჩინებული დუნაბადეფი დო მახორუეფი == * [[გოლდი ჰარვი]] (1983—2013) — ნოგერიალი მაბირე, რეპერი, კომპოზიტორი დო სატელევიზიო პიჯი. * [[ჰაკიმ ოლაჯიუვონი]] (1963 — ასე) — ჩინებული ნიგერიალი კარაჩხამობურთე. * [[დამილოლა ადეგბაიტი]] (დ.1985) — ნიგერიალი არტისტი, ფოტომოდელი დო სატელევიზიო პიჯი. * [[მერსი ჯონსონი]] (დ.1984) — ნიგერიალი არტისტი. == თაშნეშე ქოძირით == * [[ლაგოსიშ შტატი]] * [[ლაგოსი (საბერძნეთი)]] == რესურსეფი ინტერნეტის == '''თარობა დო ეკონომიკა''' * [http://www.lagosstate.gov.ng/ Lagos State Government Official Site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080215013033/http://www.lagosstate.gov.ng/ |date=2008-02-15 }} * [http://www.lagoschamber.com/ Lagos Chamber of Commerce] * [http://www.lagoshouseofassembly.org/ Lagos State House of Assembly] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181108074957/http://www.lagoshouseofassembly.org/ |date=2018-11-08 }} * [http://www.lagosjudiciary.gov.ng/ Lagos State Judiciary Board] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050124234551/http://www.lagosjudiciary.gov.ng/ |date=2005-01-24 }} * [http://www.lagosstar.com/pages/history.php?id=66 History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070312161717/http://www.lagosstar.com/pages/history.php?id=66 |date=2007-03-12 }} '''გონათუა''' * [http://www.lbs.edu.ng/ Lagos Business School] — Pan-African University '''ოქინაფუ''' * [http://www.strannik.de/travel/nigeria.htm თოლუჩუთხინაფუ ნიგერია] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110214064345/http://www.strannik.de/travel/nigeria.htm |date=2011-02-14 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{მერკე}} [[კატეგორია:ჸოფილი ნანანოღეფი]] [[კატეგორია:ლაგოსი| ]] [[კატეგორია:იორუბა]] [[კატეგორია:ნიგერიაშ მილიონიანი ნოღეფი]] triyyy1a5ah2djnokfy2s3s42bjwhh5 0 23311 251400 123240 2026-07-23T00:29:29Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 251400 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიჯი |ჯოხო =ბრაიან დე პალმა |ოდაბჯოხო = |პორტრეტი = Brian De Palma (Venice 2007).jpg |ზჷმა = 220პქ |მუკნაჭარა = ბრაიან დე პალმა [[2007|2007 წანას]] |დაბჯოხო = ბრაიან რასელ დე პალმა |მოღალობა = 1960-ასეშა |დაბ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|1940|09|11}} |დაბ აბანი = [[ნიუარკი]], [[ააშ]] |მენოღალობა = 1998–ამდღარშა |დოლმახორალა = |ღურ თარიღი = |ღურ აბანი = |ნთხორ აბანი= |ერუანობა= |მუმა = |ნანა = |ალმასქუ = [[ნენსი ალენი]] (1979—1983) <br /> გეილ ენ ხერდი (1991—1993) <br /> დარნელ გრეგორიო-დე პალმა (1995—1997) |სქუალეფი = |ჯილდოეფი = |ვებ-ხასჷლა = |შხვადოშხვა = }} '''ბრაიან დე პალმა''' ({{lang-en|Brian De Palma;}} დ. [[11 ეკენია]] [[1940]], [[ნიუარკი]], [[ააშ]]) — ამერიკალი [[კინორეჟისორი]], [[პროდიუსერი]] დო [[სცენარისტი]]. ==ბიოგრაფია== ბრაიან დე პალმაქ დებადჷ [[ნიუ-ჯერსი|ნიუ-ჯერსიშ შტატიშ]] ნოღა [[ნიუარკი|ნიუარკის]], ქირურგიშ ფანიას. დუდშე გურაფლენდჷ კოლეჯის, უკული გურაფას მიაჸუნჷ [[კოლუმბიაშ უნივერსიტეტი|კოლუმბიაშ უნივერსიტეტიშ]] ხელუანებაშ ფაკულტეტის. თიშ მაართა ოდებიუტე ნახანდეფი რე კუნტამეტრაჟიანი ფილმეფი („იკარუსი“, „ჯენიფერი“ დო შხვა). მაართათ ჯოხო გისიმუ [[1960]]-იანი წანეფიშ ბოლოს, სოდეთ გინიღჷ მუში მაართა სრულმეტრაჟიანი ფილმი. ათე პერიოდის თიშ მუსხირენ [[ფილმი|ფილმის]] ილაჸაფჷ თი ბორჯის უჩინებუ [[რობერტ დე ნირო]]ქ. კარიერაშ დაჭყაფურს ბრაიან დე პალმაშ ფილმეფი გონჭალირი რდჷ [[კომედია|კომედიური]] თემატიკათ. თის აფასენდეს, მუჭოთ ფრანგული [[ფრანგული ახალი პოპორი|ახალი პოპორიშ]] ამერიკალ გამა კოჩო, ნამუთ [[ჟან-ლიუკ გოდარი]]შ სტილს გინიღანდჷ ფილმეფს („[[მეხვამუეფი (1968 წანაშ ფილმი)|მეხვამუეფი]]“, „[[ოდიარე წვიება]]“, „[[გომორძგუა, დიდა!]]“, 1968-70). თიშ ფილმი „[[ოკო გიჩქუდას სოდე რე სკანი ყურდღელი]]“ (1972) კრიტიკაქ გლახათ მიღჷ. უკული პალმაქ სტილი დოთირუ. თიშ ნახანდას მეუზიმუანა [[ალფრედ ჰიჩკოკი]]შის, ნამუშ ფილმეფიშ გულათ გინიღჷ „დალეფი“ (1973) დო მუშ მაართა არძაშე დიდბიუჯეტიანი ფილმი „კერი“, სოდეთ თარი როლს ლაჸაფენს ახალი [[სისი სპეისეკი]] დო [[ჯონ ტრავლოტა]]. ათეშ უკული დე პალმაქ დიჭყჷ განგსტერული ფილმეფიშ გინოღალა. 1983 წანას გიშართჷ თიშ ართ-ართი არძაშე ჩინებულ ნახანდიქ — ფილმი „[[ნაჭყოლა სახე (ფილმი)|ნაჭყოლა სახე]]“, სოდეთ [[ტონი მონტანა]]შ როლს არსულენს [[ალ პაჩინო]]. უკულიანი წანეფიშ ნახანდეფშე ოშინალი რე ფილმეფი „[[ხეუხებურეფი (1987 წანაშ ფილმი)|ხეუხებურეფი]]“, „[[კარლიტოშ შარა (ფილმი)|კარლიტოშ შარა]]“ დო „ურსულებერი მისია“. ბრაიან დე პალმას გინოღალირი აფუ ანდა კინოფილმი. შხვადოშხვა ბორჯის თიშ ფილმეფს ოკათუდეს — [[კირკ დაგლასი]], [[ჯონ კასავეტისი]], [[რობერტ დე ნირო]], [[ალ პაჩინო]], [[კევინ კოსტნერი]], [[შონ კონერი]], [[ენდი გარსია]], [[შონ პენი]], [[ჟან რენო]], [[ჯონ ტრავოლტა]], [[სისი სპეისეკი]], [[მიშელ პფაიფერი]], [[ნენსი ალენი]] დო თ.უ. ბრაიან დე პალმა მოღალენს ხოლო მუჭოთ [[ოპერატორი]] დო [[არტისტი]]. გინიღანს ჯინჯიერო [[დრამა]]ს, [[კრიმინალი|კრიმინალს]], [[თრილერი|თრილერს]]. ==რესურსეფი ინტერნეტის== * {{imdb_ჯოხო| id=0000361 | name=ბრაიან დე პალმა}} * [http://www.sensesofcinema.com/2003/great-directors/de_palma/ ბრაიან დე პალმა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120228190510/http://www.sensesofcinema.com/2003/great-directors/de_palma/ |date=2012-02-28 }} {{en}} * [http://www.flickr.com/groups/doubledepalma/ ბრაიან დე პალმა] {{en}} * [http://www.virtual-history.com/movie/person/66/brian-de-palma ბრაიან დე პალმა] {{en}} {{DEFAULTSORT:დე პალმა, ბრაიან}} [[კატეგორია:დუნაბადი 1940]] [[კატეგორია:ამერიკალი კინორეჟისორეფი]] [[კატეგორია:ამერიკალი კინოპროდიუსერეფი]] [[კატეგორია:იტალო-ამერიკალეფი]] 36i7q3f2gnhjfw64os1enaxb25g2lxn 0 24071 251402 221526 2026-07-23T01:29:39Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 251402 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიჯი |ჯოხო = დევიდ ფინჩერი |ოდაბჯოხო = |პორტრეტი = David Fincher (2012) 3.jpg |ზჷმა = 180 |მუკნაჭარა = |დაბჯოხო = დევიდ ენდრიუ ლეო ფინჩერი |მოღალობა = რეჟისორი, პროდიუსერი |დაბ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|1962|08|28}} |დაბ აბანი = [[დენვერი]], [[ააშ]] |მენოღალობა = |დოლმახორალა = |ღურ თარიღი = |ღურ აბანი = |ნთხორ აბანი= |ერუანობა= |მუმა = |ნანა = |ალმასქუ = |სქუალეფი = |ჯილდოეფი = [[ორქოშ გლობუსი]], [[BAFTA]], [[სეზარი საუჯგუშო აჯამი ფილმიშო]] |ვებ-ხასჷლა = |შხვადოშხვა = }} '''დევიდ ფინჩერი''' ({{lang-en|David Fincher}}; დ. [[28 მარაშინათუთა]], [[1962]], [[დენვერი]]) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] კონორეჟისორი დო პროდიუსერი. ჟირშა რდჷ ნომინირაფილი [[ოსკარი]]შ პრემიას. ==ფილმოგრაფია== {{ფილმისჟილე}} {{ფილმის|1992| [[აჯამი 3]] | Alien 3| რეჟისორი}} {{ფილმის|1995| [[შქვითი (ფილმი)|შქვითი]] | Seven | რეჟისორი}} {{ფილმის|1997| [[ლაჸაფი (ფილმი)|ლაჸაფი]] |The Game | რეჟისორი}} {{ფილმის|1999| [[მალჷმორეფიშ კლუბი (ფილმი)|მალჷმორეფიშ კლუბი]] |Fight Club | რეჟისორი}} {{ფილმის|2002| [[შქურენჯიშ ოთახუ]] |Panic Room| რეჟისორი }} {{ფილმის|2007| [[ზოდიაქო (ფილმი)|ზოდიაქო]] |Zodiac| რეჟისორი }} {{ფილმის|2008| [[ბენჯამინ ბატონიშ ურცხი ისტორია]] |The Curious Case of Benjamin Button| რეჟისორი}} {{ფილმის|2010| [[სოციალური რშვილი (ფილმი)|სოციალური რშვილი]]|The Social Network|რეჟისორი}} {{ფილმის|2011| [[ძღაბი დრაკონიშ ტატუთი (2011 წანაშ ფილმი)|ძღაბი დრაკონიშ ტატუთი]] | The Girl with the Dragon Tattoo|რეჟისორი }} {{ფილმის|2014| [[დინაფილი ძღაბი (ფილმი)|დინაფილი ძღაბი]] |Gone Girl| რეჟისორი, აღმასრულებელი პროდიუსერი}} {{ფილმისგიმე}} ==რესურსეფი ინტერნეტის== {{commons-inline|David Fincher}} *{{IMDb ჯოხო|399}} *[http://www.mvdbase.com/tech.php?first=David&last=Fincher David Fincher] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121119044818/http://www.mvdbase.com/tech.php?last=Fincher&first=David |date=2012-11-19 }} at MVDbase.com *[https://www.sensesofcinema.com/2003/great-directors/fincher/ Senses of Cinema: Great Directors Critical Database] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240518152243/https://www.sensesofcinema.com/2003/great-directors/fincher/ |date=2024-05-18 }} {{DEFAULTSORT:ფინჩერი, დევიდ}} [[კატეგორია:დუნაბადი 1962]] [[კატეგორია:ამერიკალი რეჟისორეფი]] so1gdx0j48tjd9t0mntbqra13k1rue0 0 28673 251380 213065 2026-07-21T16:28:30Z CommonsDelinker 2867 Replacing Constitution_of_the_United_States,_page_1.jpg with [[File:Constitution_of_the_United_States_-_DPLA_-_9ca804144bd5965e992ae3528bc3c6a3_(page_1).jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR 251380 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Constitution of the United States - DPLA - 9ca804144bd5965e992ae3528bc3c6a3 (page 1).jpg|მინი|[[ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფიშ კონსტიტუცია]]]] '''კონსტიტუცია''' ({{lang-la|constitutio}} — „დოდგინა“, „გოჭყაფა“) — გიშაკერზაფილი წესით მეღებული უმაღალაში [[იურისპრუდენცია|იურიდიული]] ჭყანაშ მაღვენი [[სახენწჷფო]]შ თარი კანონი. კონსტიტუცია არეგულირენს [[ჯარალუა]]ს პიჯიშ სამართალებურ დგომარობას, საჯარო ხეშეუულებაშ ორგანიზაცია დო ფუნქციონირაფაწკჷმა მერსხილ ურთიართობეფს. კონსტიტუცია რთული მიარეფუნქციური ჯარალობური ინსტიტუტი რე. შხირას მირჩქინანა, მუჭოთ [[სახენწჷფო]]შ უჟინაშ [[კანონი|კანონს]], წესეფიშ კატალოგის, ინდივიდიშ გარანტის [[სახენწჷფო]]წკჷმა ურთიართობას დო შხვა<ref>Maria Kruk-Larosz. La Constitition europeenne et le constitutionnalisme contemporain. VII-e Congres international de droit constitutionnel, Athenes, 2007.</ref>. ლიბერალურ-დემოკრატიული სკოლაშ გემაჸვენჯეეფი, კონსტიტუციას თარო მეკონეფიშ ორთათ გოპიჯაფილ ჯარალობური ხეკულუაშ არსის ([[ორთაში სამართალი|ორთაში სამართალიშ]] ომენცარე სკოლა), სამართალებური იდეაშ უმაღალაშ გჷმოხანტუალას ([[ნორმატივიზმი|ნორმატივისტეფი]]), [[სახენწჷფო]]შ დო ნაციაშ სტატუსიშ გჷმათანჯალი წესეფიშ ართობურობას ([[ინსტიტუციონალიზმი|ინსტიტუციონალისტეფი]]) ორწყენა<ref>Apostolos Papatolias. Conception mecaniste et conception normative de la Constitution. Edition Ant. N. Sakkoulas, 2000, p. 23-24</ref>. [[მარქსიზმი|მარქსისტულ-ლენინური]] მონძღვარუა კონსტიტუციას გჷთმოსხუნჷნს, მუჭოთ ინსტრუმენტის, ნამუშ მეშქაშობათ შხვადოშხვა სოციალური კლასი გამეკენჯენს დორხველურ [[პოლიტიკა|პოლიტიკურ]] პატჷნალას<ref>ვ. ი. ლენინი. თხზ. ტ. 15, გვ. 407</ref> კონსტიტუციაშ ონდეთ გინორთელ სოციალურ დოშანილობას ეშანჷნა თეხანური [[მენცარობა|მარკვიალეფი]], ნამუეფით [[მარქსიზმი|მარქსიზმშე]] შორს რენა. [[პროფესორი|პროფესორ]] [[ანდრაშ შაიო]]შ არზით, კონსტიტუციეფიშ უმენტაშობაქ თიშო აკიქიმინჷ, ნამჷ-და მუქუჩუჩუდუკო დო გუთებუდუკო სოციალური რევოლუცია; შხვა კონსტიტუციეფიშ აკოქიმინუაშ ღანკი, თიში არზით, [[რევოლუცია|რევოლუციაშ]] დუდშე ეჩილითაფაშ წჷმირევოლუციური დგომარობაშ აკოდგინუას წჷმარინუანს<ref>ანდრაშ შაიო, ხელისუფლების თვითშეზღუდვა, კონსტიტუციონალიზმის შესავალი, თბ., 2003, გვ. 19</ref>. დახე არძა თეხანური [[მენცარობა|მარკვიალი]] კონსტიტუციაშ საარზიშ გოთანჯუაშ გოჯინას ოხვილუანს თიშ დჷმარსხუაფალონ ხასიათის დო მარეგულირებელ ფუნქციას. კონსტიტუციაშ ნორმეფით მუთმოხვადუ საჯარო ინსტიტუტეფიშ ლეგიტიმაცია, თინეფიშ ნძალანებაშ ფარგალეფიშ დო მენოღალეეფიშ თარი ნებეფიშ გოთანჯუა, [[სახენწჷფო]]ს დო [[ადამიერი|ადამიერეფს]] შქას ურთიართობეფიშ კვანწუა. == თაშნეშე ქოძირით == * [[საქორთუოშ კონსტიტუცია]] *[[ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფიშ კონსტიტუცია]] *[[იაპონიაშ კონსტიტუცია]] == ლიტერატურა == * {{cite book |last=დემეტრაშვილი ა. |first=კობახიძე დ. |year=2010 |title=კონსტიტუციური სამართალი | location=თბილისი |publisher= |ref=CITEREFდემეტრაშვილი, კობახიძე 2010}} == რესურსეფი ინტერნეტის == {{commonscat|Constitution}} * [http://etext.lib.virginia.edu/cgi-local/DHI/dhi.cgi?id=dv1-61 კონტიტუციონალიზმიშ ისტორიაშ ლექსიკონი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060623044421/http://etext.lib.virginia.edu/cgi-local/DHI/dhi.cgi?id=dv1-61 |date=2006-06-23 }} * [http://www.staff.amu.edu.pl/~wroblew/html/en_pr_konst.html ''საკონსტიტუციე კანონო''] * [http://www.oefre.unibe.ch/law/icl ''საირქიანო საკონსტიტუციე კანონო''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050206201855/http://www.oefre.unibe.ch/law/icl/ |date=2005-02-06 }} * [http://www.constitution.eu ''ევროპაშ რსხუშ ქიანეფიშ კონსტიტუცია''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180503094037/http://www.constitution.eu/ |date=2018-05-03 }} == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{მერკე}} [[კატეგორია:სამართალი]] nj0ghxj5h8gfbo7yabhlh0yb33wxz8a 0 29159 251367 214602 2026-07-21T03:27:23Z ~2026-40703-64 23266 251367 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ოკუჩხბურთე კლუბი |ჯოხო = არგენტინაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა |ლოგო = Argentine_Football_Association_logo.png |მუკნაჭარა = |ედომუშამი ჯოხო = |შხვა ჯოხო = |კუნტა ჯოხო = ''მორჩე-ლენეფი'' ({{lang-es|La Albiceleste}}) |დირსხუ = |იკილჷ = |სტადიონი = |ნტირა = |პრეზიდენტი = |მაწვართალი = |კაპიტანი = [[ლიონელ მესი]] |ლიგა = |სეზონი = |აბანი = 1 ARG |ვებსაიტი = http://www.afa.com.ar |მიმალი = | <!-- ფორმა --> }} [[ფაილი:Argentina team in St. Petersburg.jpg|მინი|მარცხნივ|არგენტინაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა]] '''არგენტინაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა''' ({{lang-es|Selección de fútbol de Argentina}}) — წჷმარინუანს [[არგენტინა]]ს საირქიანო [[კუჩხბურთი|ოკუჩხბურთე]] ტურნირეფს დო მატჩეფს. მადუდე ორგანიზაცია — [[არგენტინაშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია]], ნამუთ [[1912]] წანაშე [[ფიფა]]შ მაკათური რე, [[1916]] წანაშე — [[კონმებოლი]]ში. არგენტინაშ ნაკორობა — მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ნაკორობეფს შქას ართ-ართი არძაშე ტიტულამი რე: არგენტინარეფქ [[მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი|მსოფელიშ ჩემპიონატის]] ჟირშა გიმორძგვეს ([[მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 1978|1978]] დო [[მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 1986|1986]] წანეფს), [[ამერიკაშ ოკუჩხბურთე თასი]]ს 14-შა მიპალუ პირველუანობა. არგენტინა — სუმ ნაკორობაშე ართ-ართი რე ([[ბრაზილიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|ბრაზილია]] დო [[საფრანგეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|საფრანგეთწკჷმა]] ართო), ნამუქჷთ გიმორძგუ [[ფიფა]]შ ეგიდით მანჯაფილი არძა ტურნირს: [[მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი|მოსოფელიშ ჩემპიონატი]], [[კუჩხბურთი ოლიმპიური ლაჸაფეფს|ოლიმპიური ლაჸაფეფი]] დო [[კონფედერაციაშ თასი]]; თაშნეშე არგენტინარეფს, მუჭოთ ბრაზილიარეფს დო ფრანგეფს, თეწკჷმა ართო მუნეფიშ [[ამერიკაშ ოკუჩხბურთე თასი|კონტინენტური პირველუანობა]] აფჷნა ენაჭოფა. == მიმალი აკოდგინალუა == {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=GK|name=[[ფრანკო არმანი]] |age={{Birth date and age|1986|10|16|df=y}}|caps=19|goals=|club=[[რივერ პლეიტი]]|clubnat=ARG}} {{nat fs g player|no=12|pos=GK|name=[[ხუან მუსო]]|age={{Birth date and age|1994|5|6|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[ატლანტა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ატლანტა]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[ემილიანო მარტინესი]] |age={{Birth date and age|1992|9|2|df=y}}|caps=36|goals=0|club=[[ასტონ ვილა]]|clubnat=ENG}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{nat fs g player|no=2|pos=DF|name=[[ნაუელ მოლინა]]|age={{Birth date and age|1998|4|6|df=y}}|caps=35|goals=1|club=[[ატლეტიკო მადრიდი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ატლეტიკო მადრიდი]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=3|pos=DF|name=[[ნიკოლას ტალიაფიკო]]|age={{Birth date and age|1992|8|31|df=y}}|caps=55|goals=1|club=[[ლიონიშ ოლიმპიკი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ლიონიშ ოლიმპიკი]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=4|pos=DF|name=[[გონსალო მონტიელი]]||age={{Birth date and age|1997|1|1|df=y}}|caps=24|goals=1|club=[[ნოტინგემ ფორესტი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ნოტინგემ ფორესტი]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=6|pos=DF|name=[[ხერმან პეცელა]]|age={{Birth date and age|1991|6|27|df=y}}|caps=39|goals=3|club=[[რეალ ბეტისი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|რეალ ბეტისი]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=8|pos=DF|name=[[მარკოს აკუნია]]|age={{Birth date and age|1991|11|28|df=y}}|caps=56|goals=0|club=[[სევილია (ოკუჩხბურთე კლუბი)|სევილია]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=13|pos=DF|name=[[კრისტიან რომერო]]|age={{Birth date and age|1998|4|27|df=y}}|caps=28|goals=2|club=[[ტოტენჰემ ჰოტსპური (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ტოტენჰემ ჰოტსპური]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=19|pos=DF|name=[[ნიკოლას ოტამენდი]]|age={{Birth date and age|1988|2|12|df=y}}|caps=109|goals=6|club=[[ბენფიკა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბენფიკა]]|clubnat=POR}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{nat fs g player|no=5|pos=MF|name=[[ლეანდრო პარედესი]]|age={{Birth date and age|1994|6|29|df=y}}|caps=58|goals=5|club=[[რომა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|რომა]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=7|pos=MF|name=[[როდრიგო დე პაული]]|age={{Birth date and age|1994|5|24|df=y}}|caps=60|goals=2|club=[[ატლეტიკო მადრიდი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ატლეტიკო მადრიდი]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=14|pos=MF|name=[[ესეკიელ პალასიოსი]]|age={{Birth date and age|1998|10|5|df=y}}|caps=28|goals=0|club=[[ბაიერ 04 ლევერკუზენი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბაიერ ლევერკუზენი]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=16|pos=MF|name=[[ჯოვანი ლო სელსო]]|age={{Birth date and age|1996|4|9|df=y}}|caps=48|goals=1|club=[[ტოტენჰემ ჰოტსპური (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ტოტენჰემ ჰოტსპური]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=17|pos=MF|name=[[ენცო ფერნანდესი]]|age={{Birth date and age|2001|2|17|df=y}}|caps=19|goals=3|club=[[ჩელსი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ჩელსი]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=18|pos=MF|name=[[გუიდო როდრიგესი]]|age={{Birth date and age|1994|4|12|df=y}}|caps=29|goals=1|club=[[რეალ ბეტისი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|რეალ ბეტისი]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=20|pos=MF|name=[[ალექსის მაკ ალისტერი]]|age={{Birth date and age|1998|12|24|df=y}}|caps=23|goals=1|club=[[ლივერპული (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ლივერპული]]|clubnat=ENG}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{nat fs g player|no=9|pos=FW|name=[[ხულიან ალვარესი]]|age={{Birth date and age|2000|1|31|df=y}}|caps=28|goals=7|club=[[მანჩესტერ სიტი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|მანჩესტერ სიტი]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=10|pos=FW|name=[[ლიონელ მესი]] {{კაპიტანი}}|age={{Birth date and age|1987|6|24|df=y}}|caps=180|goals=106|club=[[ინტერ მაიამი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ინტერ მაიამი]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=11|pos=FW|name=[[ანხელ დი მარია]] <small>(ვიცე-კაპიტანი)</small>|age={{Birth date and age|1988|2|8|df=y}}|caps=136|goals=29|club=[[ბენფიკა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბენფიკა]]|clubnat=POR}} {{nat fs g player|no=15|pos=FW|name=[[ნიკოლას გონსალესი (მობურთე, 1998)|ნიკოლას გონსალესი]]|age={{Birth date and age|1998|4|6|df=y}}|caps=30|goals=5|club=[[ფიორენტინა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ფიორენტინა]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=21|pos=FW|name=[[ლუკას ოკამპოსი]]|age={{Birth date and age|1994|7|11|df=y}}|caps=12|goals=2|club=[[სევილია (ოკუჩხბურთე კლუბი)|სევილია]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=22|pos=FW|name=[[ლაუტარო მარტინესი]]|age={{Birth date and age|1997|8|22|df=y}}|caps=54|goals=21|club=[[ინტერი მილანი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ინტერი მილანი]]|clubnat=ITA}} {{nat fs end}} == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.afa.org.ar/ არგენტინაშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია] ==სქოიო== {{სქოლიო}} {{მერკე-სპორტი}} [[კატეგორია:არგენტინაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა| ]] [[კატეგორია:ობჟათე ამერიკაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობეფი]] [[კატეგორია:მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატიშ გომორძგვილეფი]] 9zx89w1tg1xilhwe0nhybk5l1nf5t2l 251387 251367 2026-07-21T18:41:09Z ~2026-40801-07 23269 /* მიმალი აკოდგინალუა */ 251387 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ოკუჩხბურთე კლუბი |ჯოხო = არგენტინაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა |ლოგო = Argentine_Football_Association_logo.png |მუკნაჭარა = |ედომუშამი ჯოხო = |შხვა ჯოხო = |კუნტა ჯოხო = ''მორჩე-ლენეფი'' ({{lang-es|La Albiceleste}}) |დირსხუ = |იკილჷ = |სტადიონი = |ნტირა = |პრეზიდენტი = |მაწვართალი = |კაპიტანი = [[ლიონელ მესი]] |ლიგა = |სეზონი = |აბანი = 1 ARG |ვებსაიტი = http://www.afa.com.ar |მიმალი = | <!-- ფორმა --> }} [[ფაილი:Argentina team in St. Petersburg.jpg|მინი|მარცხნივ|არგენტინაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა]] '''არგენტინაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა''' ({{lang-es|Selección de fútbol de Argentina}}) — წჷმარინუანს [[არგენტინა]]ს საირქიანო [[კუჩხბურთი|ოკუჩხბურთე]] ტურნირეფს დო მატჩეფს. მადუდე ორგანიზაცია — [[არგენტინაშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია]], ნამუთ [[1912]] წანაშე [[ფიფა]]შ მაკათური რე, [[1916]] წანაშე — [[კონმებოლი]]ში. არგენტინაშ ნაკორობა — მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ნაკორობეფს შქას ართ-ართი არძაშე ტიტულამი რე: არგენტინარეფქ [[მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი|მსოფელიშ ჩემპიონატის]] ჟირშა გიმორძგვეს ([[მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 1978|1978]] დო [[მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 1986|1986]] წანეფს), [[ამერიკაშ ოკუჩხბურთე თასი]]ს 14-შა მიპალუ პირველუანობა. არგენტინა — სუმ ნაკორობაშე ართ-ართი რე ([[ბრაზილიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|ბრაზილია]] დო [[საფრანგეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|საფრანგეთწკჷმა]] ართო), ნამუქჷთ გიმორძგუ [[ფიფა]]შ ეგიდით მანჯაფილი არძა ტურნირს: [[მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი|მოსოფელიშ ჩემპიონატი]], [[კუჩხბურთი ოლიმპიური ლაჸაფეფს|ოლიმპიური ლაჸაფეფი]] დო [[კონფედერაციაშ თასი]]; თაშნეშე არგენტინარეფს, მუჭოთ ბრაზილიარეფს დო ფრანგეფს, თეწკჷმა ართო მუნეფიშ [[ამერიკაშ ოკუჩხბურთე თასი|კონტინენტური პირველუანობა]] აფჷნა ენაჭოფა. == მიმალი აკოდგინალუა == {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=12|pos=GK|name=[[ხუან მუსო]]|age={{Birth date and age|1994|5|6|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[ატლანტა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ატლანტა]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[ემილიანო მარტინესი]] |age={{Birth date and age|1992|9|2|df=y}}|caps=36|goals=0|club=[[ასტონ ვილა]]|clubnat=ENG}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{nat fs g player|no=2|pos=DF|name=[[ნაუელ მოლინა]]|age={{Birth date and age|1998|4|6|df=y}}|caps=35|goals=1|club=[[ატლეტიკო მადრიდი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ატლეტიკო მადრიდი]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=3|pos=DF|name=[[ნიკოლას ტალიაფიკო]]|age={{Birth date and age|1992|8|31|df=y}}|caps=55|goals=1|club=[[ლიონიშ ოლიმპიკი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ლიონიშ ოლიმპიკი]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=4|pos=DF|name=[[გონსალო მონტიელი]]||age={{Birth date and age|1997|1|1|df=y}}|caps=24|goals=1|club=[[ნოტინგემ ფორესტი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ნოტინგემ ფორესტი]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=6|pos=DF|name=[[ხერმან პეცელა]]|age={{Birth date and age|1991|6|27|df=y}}|caps=39|goals=3|club=[[რეალ ბეტისი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|რეალ ბეტისი]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=8|pos=DF|name=[[მარკოს აკუნია]]|age={{Birth date and age|1991|11|28|df=y}}|caps=56|goals=0|club=[[სევილია (ოკუჩხბურთე კლუბი)|სევილია]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=13|pos=DF|name=[[კრისტიან რომერო]]|age={{Birth date and age|1998|4|27|df=y}}|caps=28|goals=2|club=[[ტოტენჰემ ჰოტსპური (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ტოტენჰემ ჰოტსპური]]|clubnat=ENG}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{nat fs g player|no=5|pos=MF|name=[[ლეანდრო პარედესი]]|age={{Birth date and age|1994|6|29|df=y}}|caps=58|goals=5|club=[[რომა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|რომა]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=7|pos=MF|name=[[როდრიგო დე პაული]]|age={{Birth date and age|1994|5|24|df=y}}|caps=60|goals=2|club=[[ატლეტიკო მადრიდი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ატლეტიკო მადრიდი]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=14|pos=MF|name=[[ესეკიელ პალასიოსი]]|age={{Birth date and age|1998|10|5|df=y}}|caps=28|goals=0|club=[[ბაიერ 04 ლევერკუზენი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბაიერ ლევერკუზენი]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=16|pos=MF|name=[[ჯოვანი ლო სელსო]]|age={{Birth date and age|1996|4|9|df=y}}|caps=48|goals=1|club=[[ტოტენჰემ ჰოტსპური (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ტოტენჰემ ჰოტსპური]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=17|pos=MF|name=[[ენცო ფერნანდესი]]|age={{Birth date and age|2001|2|17|df=y}}|caps=19|goals=3|club=[[ჩელსი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ჩელსი]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=18|pos=MF|name=[[გუიდო როდრიგესი]]|age={{Birth date and age|1994|4|12|df=y}}|caps=29|goals=1|club=[[რეალ ბეტისი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|რეალ ბეტისი]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=20|pos=MF|name=[[ალექსის მაკ ალისტერი]]|age={{Birth date and age|1998|12|24|df=y}}|caps=23|goals=1|club=[[ლივერპული (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ლივერპული]]|clubnat=ENG}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{nat fs g player|no=9|pos=FW|name=[[ხულიან ალვარესი]]|age={{Birth date and age|2000|1|31|df=y}}|caps=28|goals=7|club=[[მანჩესტერ სიტი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|მანჩესტერ სიტი]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=15|pos=FW|name=[[ნიკოლას გონსალესი (მობურთე, 1998)|ნიკოლას გონსალესი]]|age={{Birth date and age|1998|4|6|df=y}}|caps=30|goals=5|club=[[ფიორენტინა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ფიორენტინა]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=21|pos=FW|name=[[ლუკას ოკამპოსი]]|age={{Birth date and age|1994|7|11|df=y}}|caps=12|goals=2|club=[[სევილია (ოკუჩხბურთე კლუბი)|სევილია]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=22|pos=FW|name=[[ლაუტარო მარტინესი]]|age={{Birth date and age|1997|8|22|df=y}}|caps=54|goals=21|club=[[ინტერი მილანი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ინტერი მილანი]]|clubnat=ITA}} {{nat fs end}} == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.afa.org.ar/ არგენტინაშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია] ==სქოიო== {{სქოლიო}} {{მერკე-სპორტი}} [[კატეგორია:არგენტინაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა| ]] [[კატეგორია:ობჟათე ამერიკაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობეფი]] [[კატეგორია:მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატიშ გომორძგვილეფი]] jjihfceh2142iss6kte0f5l6k6ylglc 251391 251387 2026-07-22T14:34:05Z Font8388608 22520 მახვარებუშ [[Special:Contributions/~2026-40801-07|~2026-40801-07]]([[User talk:~2026-40801-07|სხუნუა]]) თირუეფიშ გოუქვაფა ([[Special:Diff/251387|251387]]) Unexplained content removal 251391 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ოკუჩხბურთე კლუბი |ჯოხო = არგენტინაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა |ლოგო = Argentine_Football_Association_logo.png |მუკნაჭარა = |ედომუშამი ჯოხო = |შხვა ჯოხო = |კუნტა ჯოხო = ''მორჩე-ლენეფი'' ({{lang-es|La Albiceleste}}) |დირსხუ = |იკილჷ = |სტადიონი = |ნტირა = |პრეზიდენტი = |მაწვართალი = |კაპიტანი = [[ლიონელ მესი]] |ლიგა = |სეზონი = |აბანი = 1 ARG |ვებსაიტი = http://www.afa.com.ar |მიმალი = | <!-- ფორმა --> }} [[ფაილი:Argentina team in St. Petersburg.jpg|მინი|მარცხნივ|არგენტინაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა]] '''არგენტინაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა''' ({{lang-es|Selección de fútbol de Argentina}}) — წჷმარინუანს [[არგენტინა]]ს საირქიანო [[კუჩხბურთი|ოკუჩხბურთე]] ტურნირეფს დო მატჩეფს. მადუდე ორგანიზაცია — [[არგენტინაშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია]], ნამუთ [[1912]] წანაშე [[ფიფა]]შ მაკათური რე, [[1916]] წანაშე — [[კონმებოლი]]ში. არგენტინაშ ნაკორობა — მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ნაკორობეფს შქას ართ-ართი არძაშე ტიტულამი რე: არგენტინარეფქ [[მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი|მსოფელიშ ჩემპიონატის]] ჟირშა გიმორძგვეს ([[მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 1978|1978]] დო [[მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 1986|1986]] წანეფს), [[ამერიკაშ ოკუჩხბურთე თასი]]ს 14-შა მიპალუ პირველუანობა. არგენტინა — სუმ ნაკორობაშე ართ-ართი რე ([[ბრაზილიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|ბრაზილია]] დო [[საფრანგეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|საფრანგეთწკჷმა]] ართო), ნამუქჷთ გიმორძგუ [[ფიფა]]შ ეგიდით მანჯაფილი არძა ტურნირს: [[მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი|მოსოფელიშ ჩემპიონატი]], [[კუჩხბურთი ოლიმპიური ლაჸაფეფს|ოლიმპიური ლაჸაფეფი]] დო [[კონფედერაციაშ თასი]]; თაშნეშე არგენტინარეფს, მუჭოთ ბრაზილიარეფს დო ფრანგეფს, თეწკჷმა ართო მუნეფიშ [[ამერიკაშ ოკუჩხბურთე თასი|კონტინენტური პირველუანობა]] აფჷნა ენაჭოფა. == მიმალი აკოდგინალუა == {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=GK|name=[[ფრანკო არმანი]] |age={{Birth date and age|1986|10|16|df=y}}|caps=19|goals=|club=[[რივერ პლეიტი]]|clubnat=ARG}} {{nat fs g player|no=12|pos=GK|name=[[ხუან მუსო]]|age={{Birth date and age|1994|5|6|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[ატლანტა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ატლანტა]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=|pos=GK|name=[[ემილიანო მარტინესი]] |age={{Birth date and age|1992|9|2|df=y}}|caps=36|goals=0|club=[[ასტონ ვილა]]|clubnat=ENG}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{nat fs g player|no=2|pos=DF|name=[[ნაუელ მოლინა]]|age={{Birth date and age|1998|4|6|df=y}}|caps=35|goals=1|club=[[ატლეტიკო მადრიდი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ატლეტიკო მადრიდი]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=3|pos=DF|name=[[ნიკოლას ტალიაფიკო]]|age={{Birth date and age|1992|8|31|df=y}}|caps=55|goals=1|club=[[ლიონიშ ოლიმპიკი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ლიონიშ ოლიმპიკი]]|clubnat=FRA}} {{nat fs g player|no=4|pos=DF|name=[[გონსალო მონტიელი]]||age={{Birth date and age|1997|1|1|df=y}}|caps=24|goals=1|club=[[ნოტინგემ ფორესტი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ნოტინგემ ფორესტი]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=6|pos=DF|name=[[ხერმან პეცელა]]|age={{Birth date and age|1991|6|27|df=y}}|caps=39|goals=3|club=[[რეალ ბეტისი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|რეალ ბეტისი]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=8|pos=DF|name=[[მარკოს აკუნია]]|age={{Birth date and age|1991|11|28|df=y}}|caps=56|goals=0|club=[[სევილია (ოკუჩხბურთე კლუბი)|სევილია]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=13|pos=DF|name=[[კრისტიან რომერო]]|age={{Birth date and age|1998|4|27|df=y}}|caps=28|goals=2|club=[[ტოტენჰემ ჰოტსპური (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ტოტენჰემ ჰოტსპური]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=19|pos=DF|name=[[ნიკოლას ოტამენდი]]|age={{Birth date and age|1988|2|12|df=y}}|caps=109|goals=6|club=[[ბენფიკა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბენფიკა]]|clubnat=POR}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{nat fs g player|no=5|pos=MF|name=[[ლეანდრო პარედესი]]|age={{Birth date and age|1994|6|29|df=y}}|caps=58|goals=5|club=[[რომა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|რომა]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=7|pos=MF|name=[[როდრიგო დე პაული]]|age={{Birth date and age|1994|5|24|df=y}}|caps=60|goals=2|club=[[ატლეტიკო მადრიდი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ატლეტიკო მადრიდი]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=14|pos=MF|name=[[ესეკიელ პალასიოსი]]|age={{Birth date and age|1998|10|5|df=y}}|caps=28|goals=0|club=[[ბაიერ 04 ლევერკუზენი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბაიერ ლევერკუზენი]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=16|pos=MF|name=[[ჯოვანი ლო სელსო]]|age={{Birth date and age|1996|4|9|df=y}}|caps=48|goals=1|club=[[ტოტენჰემ ჰოტსპური (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ტოტენჰემ ჰოტსპური]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=17|pos=MF|name=[[ენცო ფერნანდესი]]|age={{Birth date and age|2001|2|17|df=y}}|caps=19|goals=3|club=[[ჩელსი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ჩელსი]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=18|pos=MF|name=[[გუიდო როდრიგესი]]|age={{Birth date and age|1994|4|12|df=y}}|caps=29|goals=1|club=[[რეალ ბეტისი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|რეალ ბეტისი]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=20|pos=MF|name=[[ალექსის მაკ ალისტერი]]|age={{Birth date and age|1998|12|24|df=y}}|caps=23|goals=1|club=[[ლივერპული (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ლივერპული]]|clubnat=ENG}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{nat fs g player|no=9|pos=FW|name=[[ხულიან ალვარესი]]|age={{Birth date and age|2000|1|31|df=y}}|caps=28|goals=7|club=[[მანჩესტერ სიტი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|მანჩესტერ სიტი]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=10|pos=FW|name=[[ლიონელ მესი]] {{კაპიტანი}}|age={{Birth date and age|1987|6|24|df=y}}|caps=180|goals=106|club=[[ინტერ მაიამი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ინტერ მაიამი]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=11|pos=FW|name=[[ანხელ დი მარია]] <small>(ვიცე-კაპიტანი)</small>|age={{Birth date and age|1988|2|8|df=y}}|caps=136|goals=29|club=[[ბენფიკა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბენფიკა]]|clubnat=POR}} {{nat fs g player|no=15|pos=FW|name=[[ნიკოლას გონსალესი (მობურთე, 1998)|ნიკოლას გონსალესი]]|age={{Birth date and age|1998|4|6|df=y}}|caps=30|goals=5|club=[[ფიორენტინა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ფიორენტინა]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=21|pos=FW|name=[[ლუკას ოკამპოსი]]|age={{Birth date and age|1994|7|11|df=y}}|caps=12|goals=2|club=[[სევილია (ოკუჩხბურთე კლუბი)|სევილია]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=22|pos=FW|name=[[ლაუტარო მარტინესი]]|age={{Birth date and age|1997|8|22|df=y}}|caps=54|goals=21|club=[[ინტერი მილანი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ინტერი მილანი]]|clubnat=ITA}} {{nat fs end}} == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.afa.org.ar/ არგენტინაშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია] ==სქოიო== {{სქოლიო}} {{მერკე-სპორტი}} [[კატეგორია:არგენტინაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა| ]] [[კატეგორია:ობჟათე ამერიკაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობეფი]] [[კატეგორია:მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატიშ გომორძგვილეფი]] 9zx89w1tg1xilhwe0nhybk5l1nf5t2l 0 29193 251381 205585 2026-07-21T16:57:00Z CommonsDelinker 2867 Replacing CoatDG.svg with [[File:Coat_of_Arms_of_Danilovgrad.svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] (meaningless or ambiguous name)). 251381 wikitext text/x-wiki რცხილს მოჩამილი რე თარი ინფორმაცია [[მონტენეგრო]]შ ნოღეფშენ. {| class="prettytable sortable" style="text-align:center;" |----- ! style="background-color:#D29C37" | '''№''' ! style="background-color:#D29C37" | '''გერბი''' ! style="background-color:#D29C37" | '''ქორთული<br />ჯოხო''' ! style="background-color:#D29C37" | '''ორიგინალური<br />ჯოხო<br />([[კირილიცა]])''' ! style="background-color:#D29C37" | '''ორიგინალური<br />ჯოხო<br />([[ლათინური ჭარალუა|ლათინური]])''' ! style="background-color:#D29C37" | '''მაართა<br />შინუა''' ! style="background-color:#D29C37" | '''მახორობა''' ! style="background-color:#D29C37" | '''ეჭარუაშ<br />წანა''' ! style="background-color:#D29C37" | '''ფართობი,<br />კმ²''' |----- | 1. || [[ფაილი:Podgorica_Coat_of_Arms.png|120px]] || [[პოდგორიცა]] || ''Подгорица'' || ''Podgorica'' || [[1326]] || 136&nbsp;473 || [[2003]] || 225 |----- | 2. || [[ფაილი:Cetinje Coat-of-Arms.svg|60px]] || [[ცეტინიე]] || ''Цетиње'' || ''Cetinje'' || [[XV ოშწანურა]] || 15&nbsp;137 || [[2003]] || 910 |----- | 3. || [[ფაილი:CoatAN.jpg|60px]] || [[ანდრიევიცა]] || ''Андријевица'' || ''Andrijevica'' || [[XIX ოშწანურა]] || 1073 || [[2003]] || 283 |----- | 4. || [[ფაილი:Coat of Arms of Bar.png|120px]] || [[ბარი (მონტენეგრო)|ბარი]] || ''Бар'' || ''Bar'' || [[VI ოშწანურა]] || 13&nbsp;719 || [[2003]] || 598 |----- | 5. || [[ფაილი:FinalniGrbBerane1.png|60px]] || [[ბერანე]] || ''Беране'' || ''Berane'' || [[1862]] || 11&nbsp;776 || [[2003]] || 717 |----- | 6. || [[ფაილი:BijeloPoljeWeapon.png|60px]] || [[ბიელო-პოლე]] || ''Бијело Поље'' || ''Bijelo Polje'' || || 15&nbsp;883 || [[2003]] || 924 |----- | 7. || [[ფაილი:Budva-grb.gif|120px]] || [[ბუდვა]] || ''Будва'' || ''Budva'' || [[ჯვ. წ. V ოშწანურა]] || 10&nbsp;918 || [[2003]] || 122 |----- | 8. || [[ფაილი:Coat of Arms of Danilovgrad.svg|60px]] || [[დანილოვგრადი]] || ''Даниловград'' || ''Danilovgrad'' || [[1869]] || 5 208 || [[2003]] || 501 |----- | 9. || [[ფაილი:Amblem of Zabljak.png|120px]] || [[ჟაბლიაკი]] || ''Жабљак'' || ''Žabljak'' || [[1870]] || 1 937 || [[2003]] || 910 |----- | 10. || [[ფაილი:Grbkolasin.jpg|60px]] || [[კოლაშინი]] || ''Колашин'' || ''Kolašin'' || [[XVII ოშწანურა]] || 2 989 || [[2003]] || 897 |----- | 11. || [[ფაილი:Coat_of_Arms_of_Kotor.jpg|120px]] || [[კოტორი]] || ''Котор'' || ''Kotor'' || [[ჯვ. წ. 168]] || 13&nbsp;176 || [[2003]] || 335 |----- | 12. || [[ფაილი:Mojkovac coa.png|60px]] || [[მოიკოვაცი]] || ''Мојковац'' || ''Mojkovac'' || [[XIII ოშწანურა]] || 4 120 || [[2003]] || 367 |----- | 13. || [[ფაილი:Niksic Coat-of-Arms.svg|60px]] || [[ნიკშიჩი]] || ''Никшић'' || ''Nikšić'' || [[ჯვ. წ. IV ოშწანურა]] || 58&nbsp;212 || [[2003]] || 2 065 |----- | 14. || [[ფაილი:PlavWeapon.png|60px]] || [[პლავი]] || ''Плав'' || ''Plav'' || || 3 615 || [[2003]] || 486 |----- | 15. || [[ფაილი:Pljevlja-grb.png|60px]] || [[პლევლია]] || ''Пљевља'' || ''Pljevlja'' || || 21&nbsp;377 || [[2003]] || 1 346 |----- | 16. || [[ფაილი:Pluzine coa.png|60px]] || [[პლუჟინე]] || ''Плужине'' || ''Plužine'' || || 1 494 || [[2003]] || 854 |----- | 17. || [[ფაილი:Rozaje Coat of Arms.svg|60px]] || [[როჟაიე]] || ''Рожаје'' || ''Rožaje'' || [[1571]] || 9121 || [[2003]] || 432 |----- | 18. || [[ფაილი:MNE Tivat COA.svg|60px]] || [[ტივატი]] || ''Тиват'' || ''Tivat'' || [[ჯვ. წ. III ოშწანურა]] || 9 467 || [[2003]] || 46 |----- | 19. || [[ფაილი:Coat of Arms of Ulcinj.svg|60px]] || [[ულცინი]] || ''Улцињ'' || ''Ulcinj'' || [[ჯვ. წ. V ოშწანურა]] || 10&nbsp;828 || [[2003]] || 255 |----- | 20. || [[ფაილი:Herceg-Novi-Grb.gif|60px]] || [[ჰერცეგ-ნოვი]] || ''Херцег Нови'' || ''Herceg Novi'' || [[1382]] || 16&nbsp;493 || [[2003]] || 235 |----- | 21. || [[ფაილი:Šavnik Montenegro COA.svg|60px]] || [[შავნიკი]] || ''Шавник'' || ''Šavnik'' || [[1861]] || 570 || [[2003]] || 553 |} == ნოღეფიშ რუკა == ნოღეფი გეჸვენჯი მახორობაშ მუდანობათ: * [[ფაილი:Capital city marker.svg|35px]] ნანანოღა, 100 000 ადამიერშე უმოსი. * [[ფაილი:Yellow pog.svg|30px]] 15 000 — 90 000 ადამიერი. * [[ფაილი:Orange pog.svg|25px]] 5 000 — 15 000 ადამიერი. * [[ფაილი:Red pog.svg|20px]] 1 000 — 4 000 ადამიერი. {{პოზრუკა+|მონტენეგრო|width=800|float=center|caption='''მონტენეგროშ ნოღეფი'' |places= {{პოზრუკა~|მონტენეგრო|lat=42.439722|lon=19.266111|background=|mark=Capital city marker.svg|marksize=20|label_size=175|label=[[პოდგორიცა]]|position=top}} {{პოზრუკა~|მონტენეგრო|lat=42.393333|lon=18.921944|background=|mark=Yellow pog.svg|marksize=15|label_size=160|label=[[ცეტინიე]]|position=bottom}} {{პოზრუკა~|მონტენეგრო|lat=42.733889|lon=19.791944|background=|mark=Orange pog.svg|marksize=15|label_size=150|label=[[ანდრიევიცა]]|position=left}} {{პოზრუკა~|მონტენეგრო|lat=42.099722|lon=19.099722|background=|mark=Orange pog.svg|marksize=15|label_size=150|label=[[ბარი (მონტენეგრო)|ბარი]]|position=left}} {{პოზრუკა~|მონტენეგრო|lat=42.847222|lon=19.869167|background=|mark=Orange pog.svg|marksize=15|label_size=150|label=[[ბერანე]]|position=left}} {{პოზრუკა~|მონტენეგრო|lat=43.029167|lon=19.745556|background=|mark=Orange pog.svg|marksize=15|label_size=150|label=[[ბიელო-პოლე]]|position=top}} {{პოზრუკა~|მონტენეგრო|lat=42.284722|lon=18.845278|background=|mark=Orange pog.svg|marksize=15|label_size=150|label=[[ბუდვა]]|position=bottom}} {{პოზრუკა~|მონტენეგრო|lat=42.61|lon=19.05|background=|mark=Red pog.svg|marksize=15|label_size=140|label=[[დანილოვგრადი]]|position=top}} {{პოზრუკა~|მონტენეგრო|lat=43.158333|lon=19.130278|background=|mark=Red pog.svg|marksize=15|label_size=140|label=[[ჟაბლიაკი]]|position=top}} {{პოზრუკა~|მონტენეგრო|lat=42.825|lon=19.517778|background=|mark=Red pog.svg|marksize=15|label_size=140|label=[[კოლაშინი]]|position=left}} {{პოზრუკა~|მონტენეგრო|lat=42.43|lon=18.77|background=|mark=Orange pog.svg|marksize=15|label_size=140|label=[[კოტორი]]|position=right}} {{პოზრუკა~|მონტენეგრო|lat=42.96|lon=19.58|background=|mark=Red pog.svg|marksize=15|label_size=140|label=[[მოიკოვაცი]]|position=left}} {{პოზრუკა~|მონტენეგრო|lat=42.766667|lon=18.933333|background=|mark=Yellow pog.svg|marksize=15|label_size=140|label=[[ნიკშიჩი]]|position=left}} {{პოზრუკა~|მონტენეგრო|lat=42.595556|lon=19.945|background=|mark=Red pog.svg|marksize=15|label_size=140|label=[[პლავი]]|position=top}} {{პოზრუკა~|მონტენეგრო|lat=43.356389|lon=19.36|background=|mark=Yellow pog.svg|marksize=15|label_size=140|label=[[პლევლია]]|position=left}} {{პოზრუკა~|მონტენეგრო|lat=43.15|lon=18.83|background=|mark=Red pog.svg|marksize=15|label_size=140|label=[[პლუჟინე]]|position=top}} {{პოზრუკა~|მონტენეგრო|lat=42.844167|lon=20.167778|background=|mark=Red pog.svg|marksize=15|label_size=140|label=[[როჟაიე]]|position=top}} {{პოზრუკა~|მონტენეგრო|lat=42.43|lon=18.7|background=|mark=Orange pog.svg|marksize=15|label_size=140|label=[[ტივატი]]|position=bottom}} {{პოზრუკა~|მონტენეგრო|lat=41.923611|lon=19.205556|background=|mark=Yellow pog.svg|marksize=15|label_size=140|label=[[ულცინი]]|position=left}} {{პოზრუკა~|მონტენეგრო|lat=42.453056|lon=18.5375|background=|mark=Yellow pog.svg|marksize=15|label_size=140|label=[[ჰერცეგ-ნოვი]]|position=top}} {{პოზრუკა~|მონტენეგრო|lat=42.95|lon=19.1|background=|mark=Red pog.svg|marksize=15|label_size=140|label=[[შავნიკი]]|position=left}} }} ==რესურსეფი ინტერნეტის== * [http://population.mongabay.com/population/montenegro მონტენეგროშ უდიდაში ნოღეფი] {{მერკე}} {{ევროპაშ ქიანეფიშ ნოღეფიშ ერკებული}} [[კატეგორია:მონტენეგროშ ნოღეფი]] cbio4mndkawkxef2puto4ympx3lv6zw 0 30036 251412 245998 2026-07-23T07:49:11Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 251412 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დოხორინი |სტატუსი = ნოღა |მარგალური ჯოხო = როსტოკი |ოდაბადური ჯოხო ={{lang-de|Rostock}} |ქიანა = გერმანია |დუდალაშ თუდო = |პანორამა = Rostock nördl Altstadt mit der Marienkirche.jpg |პანორამაშ სიგანა = |მუკნაჭარა = |შილა = |შილმუკნაჭ = |გერბი = |გერბმუკნაჭ = |გერბიშ სიგანა = |შილაშ სიგანა = |ჩარჩო = |ქიანაშ რუკა2 = |ქიანაშ რუკაშ ზჷმა2 = |მუკნაჭარა2= |lat_dir =N |lat_deg =54 |lat_min =5 |lat_sec = |lon_dir =E |lon_deg =12 |lon_min =8 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქიანაშ რუკაშ ზჷმა =300 |ქიანაშ რუკა= |რეგიონიშ რუკაშ ზჷმა =250 |რეგიონიშ რუკა= |რაიონიშ რუკაშ ზჷმა = |რეგიონიშ ტიპი = გერმანიაშ დიხეფი{{!}}დიხა |რეგიონი = მაკლენბურგ-წჷმი პომერანია |რეგიონი ცხირს = მაკლენბურგ-წჷმი პომერანია |დინოხოლენი დორთუალა =8 რაიონი |რაიონიშ ტიპი = |რაიონი = |მადუდეშ ტიპი = |მადუდე = |დორსხუაფაშ თარიღი = 1161 |მაართა შინუა = |წოხოლენი ჯოხოეფი = |სტატუსი-შე = |ფართობი = 181,36 |სიმაღალაშ ტიპი= |დოხორინიშ ცენტრიშ სიმაღალა=14 |კლიმატი= |ოფიციალური ნინა=გერმანული |მახორობა = 208.409 |ეჭარუაშ წანა = 2017 |მეჭედალა = 1150 |აგლომერაცია = |ერუანული აკოდგინალუა = |ორწუმობური აკოდგინალუა = |ეთნოქორონიმი = |ბორჯიშ ორტყაფუ = +1 |DST = ქო |ოტელეფონე კოდი = |ოფოსტე ინდექსი = 18055, 18057, 18059, 18069, 18106, 18107, 18109, 18119, 18146, 18147, 18181, 18182 |ოავტომობილე კოდი= |საიტი =www.rathaus.rostock.de |კატეგორია ვიკიოწკარუეს =Rostock |add1n= |add1= }} '''როსტოკი''' ({{lang-de|Rostock}}) — [[ნოღა]] [[გერმანია]]ს. უკაბერაში რე [[მეკლენბურგ-წჷმი პომერანია|მეკლენბურგ-წჷმი პომერანიაშ]] [[გერმანიაშ დიხეფი|დიხას]]. როსტოკი [[გერმანიაშ დემოკრატიული რესპუბლიკა|გდრ-იშ]] უკაბეტაში [[ონიშოლი]] რდჷ. ნოღა [[ბალტიაშ ზუღა]]შ წყარპიჯის იდვალუაფუ. აკმოდირთუ 8 ადმინისტრაციული რაიონშე. == რესურსეფი ინტერნეტის== * [http://www.rostock.de/ როსტოკიშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა] * [http://www.demogr.mpg.de/ Max Planck Institute for Demographic Research] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070923030520/http://www.demogr.mpg.de/ |date=2007-09-23 }} * [http://www.blagowest.de/ Православный приход святой блаженной Ксении Петербургской] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140122082024/http://www.blagowest.de/ |date=2014-01-22 }} * [http://www.catalysis.de/index.php Leibniz-Institut für Katalyse e. V. an der Universität Rostock] {{მერკე-გერმანია}} [[კატეგორია:გერმანიაშ ნოღეფი]] [[კატეგორია:მეკლენბურგ-წჷმი პომერანიაშ ნოღეფი]] 7e5l090jzghqcp16di45bvedc19sfdo 0 30329 251383 180734 2026-07-21T17:06:59Z CommonsDelinker 2867 Replacing Flag_of_the_First_Spanish_Republic.svg with [[File:Flag_of_Spain_(1873–1874).svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR4|Criterion 4]]). 251383 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა შილა |ჯოხო = ესანეთიშ შილა |სუბიექტი = [[ესპანეთი]] |რაიონი = |რეგიონი = |ქიანა = |ფაილი = Flag of Spain.svg |მიკნაჭარა = {{lang-es|Bandera de España}} |მეღებული რე = [[15 მესი]], [[1785]] (ორიგინალური შილა, ოურდუმე-ოზუღე დო წყარპიჯიშ ფორთიპიკაციაშ შილა)<br> [[5 ოქტომბერი]], [[1981]] (მიმალი შილაშ ვერსია, მუჭოთ ესპანეთიშ კონსტიტუციათ რე დოდგინელი) |გოუქვაფილი რე = |დოდგენილი რე2 = |ნძალა_მიოდინუ = |პროპორცია = |ავტორეფი = |ავტორი = |იდეა = |პროექტი = |დამუშება = ანტონიო ვალდეს-ი-ბაზანი |ხანტუ = |დიზაინი = |კონსულტანტი = |სიმბოლიკა = |ფაილი2 = |მიკნაჭარა2 = |პროპორცია2 = |ავტორი2 = |ფაილი3 = |მიკნაჭარა3 = |ფაილი4 = |მიკნაჭარა4 = |ფაილი5 = |მიკნაჭარა5 = |ფაილი6 = |მიკნაჭარა6 = |ფაილი7 = |მიკნაჭარა7 = }} [[ფაილი:Bandera de España (construccion).svg|thumb|260px|ესპანეთიშ შილაშ სექციეფიშ ზჷმა]] [[ფაილი:Patrulla_Aguila.JPG|thumb|260px|ესპანეთიშ ფურინჯეფი ჰეერს ესპანეთიშ შილაშ აკმოქიმინჷნა]] '''[[ესპანეთი]]შ სახენწჷფო შილა''' ''({{lang-es|Bandera de España}})'' - [[ესპანეთი]]შ ომაფეშ ოფიციალური კონსტიტუციური სიმბოლო. აკმოდირთჷ სუმი ჰორიზონტალური ღოზიშე. გიმენი დო ჟილენი ღოზეფი ჭიტა ფერიშ რე, ცენტრალური ღოზი — ჸვინთელი რე. შილაშ კვარჩხან ნორთის იდვალუაფუ [[ესპანეთიშ გერბი|ესპანეთიშ სახენწჷფო გერბი]]. ესპანეთიშ თეხანური შილა რსებენს [[1785]] წანაშე, მუჟამსჷთ [[კარლოს III]]-ა ბურბონქ უზოჯჷ ესპანეთიშ ოურდუმე ხვამარდეფს გჷმურინუაფდესკო შანეფი, ნამუეფიშ მეშქაშობათ მოხვადუდჷ თინეფიშ გიშართუალა შხვა ქიანეფიშ ხვამარდეფშე. ზუსტას თებორჯშე ჭითა დო ჸვინთელი იკოროცხუ ესპანეთიშ ერუანულ ფერო, თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და ოფიციალურო მეღებუქ იჸუ ხვალე [[1927]] წანას. [[1931]] წანას, ესპანეთიშ ტერიტორიას რესპუბლიკაქ გჷმიცხადჷ, ნამუქჷთ შილა დოთირჷ (ქძ. გიმე [[1931]] — [[1938]] წანეფიშ შილა). [[1936]] წანას, გენერალ [[ფრანკო]]შ ოურდუმე გინორთაშ უკული ესპანეთის აკიდგინჷ ჭითა-ჸვინთელი შილა. შილა გერბიშ თეხანური ვარიანტით ოფიციალურო გჷნირთჷ [[ესპანეთი]]შ სიმბოლოთ [[1981]] წანაშ [[19 ქირსეთუთა]]ს. <gallery> ფაილი:Bandera_de_España_1701-1760.svg|<center>[[1701]] — [[1748]]</center> ფაილი:Flag of Spain (1760–1785).svg|<center>[[1748]] — [[1785]]</center> ფაილი:Flag of Spain (1785-1873 and 1875-1931).svg|<center>[[1785]] — [[1873]]<br />[[1874]] — [[1931]]</center> ფაილი:Flag of Spain (1873–1874).svg|<center>[[1873]] — [[1874]]</center> ფაილი:Flag of the Second Spanish Republic.svg|<center>[[1931]] — [[1938]]</center> ფაილი:Flag of Spain under Franco 1938 1945.svg|<center>[[1938]] — [[1945]]</center> ფაილი:Flag of Spain 1945 1977.svg|<center>[[1945]] — [[1977]]</center> ფაილი:Flag of Spain 1977 1981.svg|<center>[[1977]] — [[1981]]</center> </gallery> {{ევროპა თემატურო|შილა|ფერი=ესპანეთი|[[ევროპაშ შილეფი]]}} {{მერკე}} [[კატეგორია:მოსოფელიშ ქიანეფიშ შილეფი]] [[კატეგორია:ესპანეთიშ ერუანული სიმბოლოეფი]] t5htnopae4wyl28jbh0ci0mcxun31jv 0 30977 251379 150685 2026-07-21T10:18:25Z CommonsDelinker 2867 Replacing Coat_of_arms_of_Belarus_(1995-2021).svg with [[File:Coat_of_arms_of_Belarus_(2012–2021).svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · required text reas 251379 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პარლამენტი | ფონიშ ფერი = {{ფერი|ბელარუსი}} | ტექსტიშ ფერი = white | ჯოხო = ბელარუსიშ ერუანული კათუა | მასქერული ჯოხო = {{lang-be|Нацыянальны сход Рэспублікi Беларусь}} | ტრანსკრიფციული_ჯოხო = | მოჭანაფაშ რანწკი = | სურათი = Coat of arms of Belarus (2012–2021).svg | სურათიშ_რეზ = 220პქ | სურათიშ_ალტ = | ემბლემა = | ემბლემაშ_რეზ = | ემბლემაშ_ალტ = | პალატაშ ტიპი = ჟირპალატამი პარლამენტი{{!}}ჟირპალატამი | ორგანო = | პალატეფი = [[ბელარუსიშ რესპუბლიკაშ სხუნუ|რესპუბლიკაშ სხუნუ]] (ჟილენი)<br>[[ბელარუსიშ წჷმმარინაფალეფიშ პალატა| წჷმმარინაფალეფიშ პალატა]] (გიმენი) | მადუდე1_ტიპი = რესპუბლიკაშ სხუნუშ დუდმახვენჯი | მადუდე1 = [[ნატალია კოჩანოვა]] | პარტია1 = | გიშაგორუეფი1 = [[6 ქირსეთუთა]], [[2019]] | მადუდე2_ტიპი = წჷმმარინაფალეფიშ პალატაშ დუდმახვენჯი | მადუდე2 = [[ვლადიმერ ანდრეიჩენკო]] | პარტია2 = უპარტიე | გიშაგორუეფი2 = [[27 გჷმათუთა]], [[2008]] | მადუდე3_ტიპი = | მადუდე3 = | პარტია3 = | გიშაგორუეფი3 = | მადუდე4_ტიპი = | მადუდე4 = | პარტია4 = | გიშაგორუეფი4 = | მადუდე5_ტიპი = | მადუდე5 = | პარტია5 = | გიშაგორუეფი5 = | მადუდე6_ტიპი = | მადუდე6 = | პარტია6 = | გიშაგორუეფი6 = | მაკათურეფი = '''174'''<br>('''64''' რესპუბლიკაშ სხუნუს,<br>'''110''' წჷმმარინაფალეფიშ პალატას) | პალატა1 = რესპუბლიკაშ სხუნუ | პალატა2 = წჷმმარინაფალეფიშ პალატა | სტრუქტურა1 = Council_of_the_Republic_of_Belarus_diagram.svg | სტრუქტურა1_რეზ = 250პქ | სტრუქტურა1_ალტ = | სტრუქტურა2 = Belarus House of Representatives 2019.svg | სტრუქტურა2_რეზ = 250პქ | სტრუქტურა2_ალტ = | პოლიტიკური ბუნეფი1 = ფრაქციეფი ვა რე, აკმიქიმინჷ დო ისტრუქტუირებჷ ტერიტორიული პრინციპიშ მეჯინათ | პოლიტიკური ბუნეფი2 = * {{Colorbox|#aaaaaa}} უპარტიე (89) * {{Colorbox|#CC1111}} [[ბელარუსიშ კომუნისტური პარტია|ბკპ]] (11) * {{Colorbox|#E87E7E}} [[ხანდაშ დო სამართალიანობაშ რესპუბლიკური პარტია|ხსრპ]] (6) * {{Colorbox|#B65B56}} [[ბელარუსიშ პატრიოტული პარტია|ბპპ]] (2) * {{Colorbox|#078780}} [[ბელარუსიშ აგრარული პარტია|ბაპ]] (1) * {{Colorbox|#16649B}} [[ლიბერალურ-დემოკრატიული პარტია (ბელარუსი)|ლდპ]] (1) | კომიტეტეფი1 = | კომიტეტეფი2 = | ართოიანი_კომიტეტეფი = | ოგიშაგორუე_სისტემა1 = | ოგიშაგორუე_სისტემა2 = | ბოლო_გიშაგორუეფი1 = [[7 გერგობათუთა]], [[2019]] | ბოლო_გიშაგორუეფი2 = [[17 გერგობათუთა]], [[2019]] | გეჸვენჯი გიშაგორუეფი1 = | გეჸვენჯი გიშაგორუეფი2 = | ხუნეფიშ დარბაზი = | ხუნეფიშ_რეზ = | ხუნეფიშ_ალტ = | ხუნეფიშ აბანი = | ვებ-ხასჷლა = [http://www.parliament.gov.by parliament.gov.by] | ხვილაფეფი = }} '''ბელარუსიშ რესპუბლიკაშ ერუანული კათუა''' ({{lang-be|Нацыянальны сход Рэспублікi Беларусь}}) — [[ბელარუსი]]შ უმაღალაში წჷმმარინაფონი [[კანონმადვალუ ორგანო]]. ერუანული კათუა აკმოდირთჷ ჟირი პალატაშე — '''[[ბელარუსიშ რესპუბლიკაშ სხუნუ|რესპუბლიკაშ სხუნუ]]''' (ჟილენი) დო <br>'''[[ბელარუსიშ წჷმმარინაფალეფიშ პალატა| წჷმმარინაფალეფიშ პალატა]]''' (გიმენი). {{მერკე-ბელარუსი}} {{ევროპა თემატურო2|პარლამენტი|ფერი=ბელარუსი|[[ევროპა]]შ [[პარლამენტი|პარლამენტეფიშ]] ერკებული}} [[კატეგორია:ბელარუსიშ პარლამენტი|ბელარუსიშ პარლამენტი]] [[კატეგორია:ბელარუსიშ პოლიტიკა]] kyy7tmwtjarsnc7ct73ydhahlyg9xsa 0 31207 251366 251309 2026-07-21T03:09:11Z Wiz KDDI 23227 logo 251366 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პარლამენტი | ფონიშ ფერი = {{ფერი|რუსეთი}} | ტექსტიშ ფერი = white | ჯოხო = რუსეთიშ ფედერალური სხუნუ | მასქერული ჯოხო = {{lang-ru|Совет Федерации Федерального<br />собрания Российской Федерации}} | ტრანსკრიფციული_ჯოხო = ''[სოვეტ ფედერაციი ფედერალნოვო სობრანია როსსიისკოი ფედერაციი]'' | მოჭანაფაშ რანწკი = | სურათი = | სურათიშ_რეზ = | სურათიშ_ალტ = | ემბლემა = Logo of the Federation Council (Russia).svg | ემბლემაშ_რეზ = 250პქ | ემბლემაშ_ალტ = | პალატაშ ტიპი = პალატა | ორგანო = | პალატეფი = რუსეთიშ ფედერალური სხუნუ | მადუდე1_ტიპი = დუდმახვენჯი | მადუდე1 = [[ვალენტინა მატვიენკო]] | პარტია1 = | გიშაგორუეფი1 = [[21 ეკენია]], [[2011]] | მადუდე2_ტიპი = | მადუდე2 = | პარტია2 = | გიშაგორუეფი2 = | მადუდე3_ტიპი = | მადუდე3 = | პარტია3 = | გიშაგორუეფი3 = | მადუდე4_ტიპი = | მადუდე4 = | პარტია4 = | გიშაგორუეფი4 = | მადუდე5_ტიპი = | მადუდე5 = | პარტია5 = | გიშაგორუეფი5 = | მადუდე6_ტიპი = | მადუდე6 = | პარტია6 = | გიშაგორუეფი6 = | მაკათურეფი = '''170''' | პალატა1 = რუსეთიშ ფედერალური სხუნუშ პალატა | პალატა2 = | სტრუქტურა1 = Russian Federation Council since 2014.svg | სტრუქტურა1_რეზ = 250პქ | სტრუქტურა1_ალტ = | სტრუქტურა2 = | სტრუქტურა2_რეზ = | სტრუქტურა2_ალტ = | პოლიტიკური ბუნეფი1 = | პოლიტიკური ბუნეფი2 = | კომიტეტეფი1 = | კომიტეტეფი2 = | ართოიანი_კომიტეტეფი = | ოგიშაგორუე_სისტემა1 = | ოგიშაგორუე_სისტემა2 = | ბოლო_გიშაგორუეფი1 = | ბოლო_გიშაგორუეფი2 = | გეჸვენჯი გიშაგორუეფი1 = | გეჸვენჯი გიშაგორუეფი2 = | ხუნეფიშ დარბაზი = Meeting of the Federation Council (2018-12-11).jpg | ხუნეფიშ_რეზ = 250პქ | ხუნეფიშ_ალტ = | ხუნეფიშ აბანი = [[მოსკოვი]], ბალშაია დიმიტროვკაშ შოშე, ჸუდე N26 | ვებ-ხასჷლა = [http://www.council.gov.ru/ council.gov.ru] | ხვილაფეფი = }} '''რუსეთიშ ფედერალური სხუნუ''' (ვაოფიციალურო თაშნეშე — '''СФ, Совфед, Сенат''') — [[რუსეთი]]შ [[პარლამენტი]]შ — [[რუსეთიშ ფედერალური კათუა|ფედერალური კათუაშ]] [[ჟირპალატამი პარლამენტი|პალატა]]. == რესურსეფი ინტერნეტის == * {{official|council.gov.ru|რუსეთიშ ფედერაციაშ სხუნუშ}} {{მერკე-რუსეთი}} [[კატეგორია:რუსეთიშ ფედერალური სხუნუ| ]] ol0oft6adifp8fcmlfeu39mps459ksf 0 34227 251404 206879 2026-07-23T01:56:30Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 251404 wikitext text/x-wiki [[File:Edith Newbold Jones Wharton.jpg|მინი|ედით უორტონი]] '''ედით უორტონი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Edith Wharton, დაბადებაშ ჯოხო - ''ედით ნიუბოლდ ჯოუნზი'', ინგლ. ''Edith Newbold Jones''; დ. [[24 ღურთუთა]], [[1862]] - ღ. [[11 მარაშინათუთა]], [[1937]]) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[ჭარუ]], [[ნოველისტი]] დო დიზაინერი, [[პულიცერიშ პრემია]]შ ლაურეატი, მაართა ოსური ნამუსით გინოჩეს პულიცერიშ პრემია. ==რესურსეფი ინტერნეტის== {{wikiquote}} {{commons category}} *[http://www.edithwhartonsociety.org Edith Wharton Society] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200413103906/https://edithwhartonsociety.wordpress.com/ |date=2020-04-13 }} *[http://www.edithwharton.org/ The Mount: Estate and gardens designed by Edith Wharton] *[http://www.c-span.org/video/?165364-1/writings-edith-wharton "Writings of Edith Wharton"] from C-SPAN's ''American Writers: A Journey Through History'' *[https://archives.yale.edu/repositories/11/resources/1575 Edith Wharton Collection]. Yale Collection of American Literature, Beinecke Rare Book and Manuscript Library. * [http://www.indiana.edu/~liblilly/lilly/mss/html/wharton.html#xtocid2477739 The Edith Wharton Papers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100726135356/http://www.indiana.edu/~liblilly/lilly/mss/html/wharton.html#xtocid2477739 |date=2010-07-26 }} at the Lilly Library, Indiana University * [https://findingaids.library.columbia.edu/ead/nnc-rb/ldpd_4079606 Finding aid to Iola S. Haverstick collection of Edith Wharton materials at Columbia University. Rare Book & Manuscript Library.] * {{Gutenberg author |id=104}} [[კატეგორია:ამერიკალეფი]] [[კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი]] [[კატეგორია:პულიცერიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]] [[კატეგორია:დუნაბადი 1862]] [[კატეგორია:ნაღურა 1937]] qlggw6g98nt7qec7vgb80zgmrjvj490 0 34458 251439 247014 2026-07-23T10:53:38Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 251439 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ჭარუ | ჯოხო = ჩესლავ მილოში | სურათი= Czeslaw Milosz 3 ap.tif | სურათიშ ზჷმა =250პქ | მუკნაჭარა = ჩესლავ მილოში, 1999 წანა | ჩარჩო = | ფსევდონიმი = | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|30|6|1911}} | დაბადებაშ აბანი = [[შეტენიე]], [[კოვნოშ გუბერნია]], [[რუსეთიშ იმპერია]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2004|8|14|1911|6|30}} | ღურაშ აბანი = [[კრაკოვი]], [[პოლონეთი]] | საქვარუა = [[ჭარუ]], [[პოეტი]], პროფესორი, დიპლომატი | ერუანობა = პოლონარი-ამერიკალი | Alma mater = [[ვილნიუსიშ უნივერსიტეტი]] | ჟანრი = [[პოეზია]], [[პროზა]] | პერიოდი = | ნინა = [[პოლონური ნინა]], [[ინგლისური ნინა]], [[ფრანგული ნინა]] | დებიუტი = | magnum_opus = ''Rescue'' (1945)<br>''The Captive Mind'' (1953)<br>''A Treatise on Poetry'' (1957) | გოლინა მახვამილეს = | გოლინა მახვამილუ = | ჯილდოეფი = ნეიშტადტიშ პრემია ლიტერატურას (1978)<br>[[ნობელიშ პრემია]] ლიტერატურას (1980)<br>ხელუანობაშ ერუანული მენდალი (1989)<br>ჩე არწივიშ ორდერი (1994)<br>ნიკეშ პრემია (1998) | ხეშმოჭარუა = Czesław Miłosz signature 1985.svg | სქოლიო = }} '''ჩესლავ მილოში''' ([[პოლონური ნინა|პოლ.]] Czesław Miłosz; დ. [[30 მანგი]], [[1911]], [[შეტენიე]], [[კოვნოშ გუბერნია]], [[რუსეთიშ იმპერია]] — ღ. [[14 მარაშინათუთა]], [[2004]], [[კრაკოვი]], [[პოლონეთი]]) — პოლონარი-ამერიკალი [[პოეტი]], [[ჭარუ]] დო დიპლომატი, [[ნობელიშ პრემია]]შ ლაურეატი [[ლიტერატურა]]ს (1980). მერჩქინელ რე XX ოშწანურაშ ართ-ართ უდიდაშ პოეტო. ==ბიოგრაფია== ჩესლავ მილოშიქ დებადჷ 1911 წანას, ოფუტე შეტენიეს, კოვნოშ გუბერნიას, [[რუსეთიშ იმპერია]]ს. გურაფულენდჷ [[ვილნიუსიშ უნივერსიტეტი]]ს. [[მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა]]შ ბორჯის, მილოშიქ [[ვარშავა]]ს ოკუპაციას გინასქიდჷ დო ლჷმაშ თებაშ უკულ დიპლომატიურ კარიერა დიჭყჷ. რდჷ [[პოლონეთი]]შ ახალ თარობაშ კულტურული ატაშე. კომუნისტურ თარობაწკჷმა პრობლემეფიშ გეშა, ჩესლავ მილოშიქ პოლონეთი ქიდიტუ დო ოცხოვრებშა [[საფრანგეთი|საფრანგეთშა]] გინორთჷ. საფრანგეთშე [[ააშ|ამერიკაშა]] მიდართჷ დო მუშობა ქიდიჭყჷ კალიფორნიაშ უნივერსიტეტის (ბერკლი), პროფესორო. მილოშიშ პოეზიაქ დო პროზაქ დიდი პოპულარობა მიპალუ. მუშ ნახანდეფს მილოში ეთმოჭარუნს ისტორიას, პოლიტიკას, მორალს, რელიგიას დო შხვა თემეფს. 1980 წანას მილოშის გინოჩეს [[ნობელიშ პრემია]] [[ლიტერატურა]]შ დარგის. რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ორდერეფიშ ლაურეატი. ღურჷ 2004 წანაშ 14 მარაშინათუთას, კრაკოვს, პოლონეთის. ==რესურსეფი ინტერნეტის== {{Commons category}} {{wikiquote}} * *[https://culture.pl/en/artist/czeslaw-milosz Profile of the poet at Culture.pl] *[http://www.poets.org/poet.php/prmPID/206 Profile at the American Academy of Poets]. Retrieved 2010-08-04 *[http://www.poetryfoundation.org/bio/czeslaw-milosz Profile and works] at the Poetry Foundation *{{cite journal| url=http://www.theparisreview.org/interviews/1721/the-art-of-poetry-no-70-czeslaw-milosz| title=Czeslaw Milosz, The Art of Poetry No. 70| author= Robert Faggen| date=Winter 1994| journal=The Paris Review }} *[http://www.nybooks.com/articles/5195 Interview with Nathan Gardels for the ''New York Review of Books'', February 1986]. Retrieved 2010-08-04 *[http://economist.com/displaystory.cfm?story_id=3104407 Obituary ''The Economist''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080503100932/http://www.economist.com/displaystory.cfm?story_id=3104407 |date=2008-05-03 }}. Retrieved 2010-08-04 *[https://www.nytimes.com/2004/09/12/books/review/12WIESELTIER.html Obituary ''New York Times'']. Retrieved 2010-08-04 *[https://web.archive.org/web/20110916020740/http://www.bookinstitute.pl/en,ik,site,40,78,115.php Biography and selected works listing. The Book Institute]. Retrieved 2010-08-04 *[[hdl:10079/fa/beinecke.milosz|Czeslaw Milosz Papers]]. General Collection, [http://www.library.yale.edu/beinecke/index.html Beinecke Rare Book and Manuscript Library] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120118113045/http://www.library.yale.edu/beinecke/index.html |date=2012-01-18 }}, Yale University. *[https://web.archive.org/web/20060409161320/http://serwisy.gazeta.pl/kultura/1,53421,1956033.html Czesław Miłosz 1911–2004 – The life („Gazeta.pl”)] *[http://www.tygodnik.com.pl/apokryf/16/mojmilosz.html My Milosz – the memories of Nobel Prize winners, including Seamus Heaney and Maria Janion] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210526115824/http://www.tygodnik.com.pl/apokryf/16/mojmilosz.html |date=2021-05-26 }} [[კატეგორია:პოლონარეფი]] [[კატეგორია:პოლონარი-ამერიკალეფი]] [[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]] [[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ლიტერატურას]] [[კატეგორია:დუნაბადი 1911]] [[კატეგორია:ნაღურა 2004]] kuj0rdtdi8jr1gspwe0naam1anw6ko0 0 34856 251409 239044 2026-07-23T04:38:08Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 251409 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სპორტსმენი | დუდიშფერი = | ჯოხო = ლაშა ბექაური | სურათი = Lasha Bekauri.jpg | სურათიშზჷმა = <!--ხვალე 220 პიქსელშე ჭიჭე სურათეფშო.--> | მუკნაჭარა = | დაბადებაშ ჯოხო = | ედომუშამი ჯოხო = | შხვა ჯოხო = | ერუანობა = [[ქორთუეფი|ქორთუ]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|2000|07|26}} | დაბადებაშ აბანი = [[არხილოსკალო]], [[საქორთუო]] | ღურაშ თარიღი = | ღურაშ აბანი = | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუაშ აბანი = | სიმაღალა = | წონა = 90 | ვებსაიტი = | ქიანა = {{შილა|საქორთუო}} | სპორტი = [[ძიუდო]] | სახეობა = | კლუბი = | ბუნა = | მაწვართალი = | მენდალიშთანგეფი = {{მენდალირკინაფა|ოლიმპიური ლაჸაფეფი}} {{ორქოშ მენდალი |[[ზარხულიშ ოლიმპიური ლაჸაფეფი 2020|ტოკიო 2020]] | -90 კგ.}} {{მენდალირკინაფა|ძიუდოშ ევროპა}} {{ორქოშ მენდალი |[[ძიუდოშ ევროპაშ ჩემპიონატი 2021|ლისაბონი 2021]] | -90 კგ.}} {{მენდალირკინაფა |მოსოფელიშ ახალნორდული ჩემპიონატი}} {{ორქოშ მენდალი |[[ძიუდოშ მოსოფელიშ ახალნორდული ჩემპიონატი 2019|მარაქეში 2019]] | -90 კგ.}} {{ორქოშ მენდალი|[[ძიუდოშ მოსოფელიშ ახალნორდული ჩემპიონატი 2018|ნასაუ 2018]]| -90 კგ.}} {{მენდალირკინაფა |ევროპაშ ახალნორდული ჩემპიონატი}} {{ორქოშ მენდალი |[[ძიუდოშ ევროპაშ ახალნორდული ჩემპიონატი 2019|ვანტაა 2019]] | -90 კგ.}} {{მენდალირკინაფა |კადეტეფიშ მოსოფელიშ ჩემპიონატი}} {{ორქოშ მენდალი|[[ძიუდოშ მოსოფელიშ კადეტეფიშ ჩემპიონატი 2017|სანტიაგო 2017]]| -73 კგ.}} {{მენდალირკინაფა |კადეტეფიშ ევროპაშ ჩემპიონატი}} {{ორქოშ მენდალი|[[ძიუდოშ მოსოფელიშ კადეტეფიშ ჩემპიონატი 2017|კაუნასი 2017]]| -73 კგ.}} {{მენდალირკინაფა |ევროპაშ ახალნორდული თასი}} {{ორქოშ მენდალი |[[ძიუდოშ ევროპაშ ახალნორდული თასი 2018 - ბერლინი|ბერლინი 2018]] | -90 კგ.}} {{ბრონზეშ მენდალი |[[ძიუდოშ ევროპაშ ახალნორდული თასი 2018 - სანქტ-პეტერბურგი|სანქტ-პეტერბურგი 2018]] | -81 კგ.}} | მენდალეფი = }} '''ლაშა ბექაური''' (დ. [[26 კვირკვე]], [[2000]], [[არხილოსკალო]], [[საქორთუო]]) — ქორთუ [[ძიუდო|ძიუდოისტი]]. ოერეფოშქაშე ტურნირეფს გიშმურს [[საქორთუო]]შ ჯოხოთ. [[ზარხულიშ ოლიმპიური ლაჸაფეფი 2020|2020 წანაშ ოლიმპიური ლაჸაფეფიშ]] ჩემპიონი, თაშნეშე რე [[2021]] წანაშ ევროპაშ ჩემპიონატიშ გომორძგვილი<ref>[https://www.interpressnews.ge/ka/article/652055-lasha-bekauri-evropis-chempionia/ ლაშა ბექაური ევროპაშ ჩემპიონი რე]</ref>. პირველი აბანი 2019 წანაშ მოსოფელიშ ახალნორდულ ჩემპიონატის 90 კგ წონათ კატეგორიას<ref>[https://1tv.ge/news/lasha-beqauris-triumfi-akhalgazrdul-msoflio-chempionatze-da-pirveli-interviu-gamarjvebis-shemdeg-video/ ლაშა ბექაურის ტრიუმფი ახალგაზრდულ მსოფლიო ჩემპიონატზე] 1tv.ge</ref> დო თაშნეშე პირველი აბანი 2019 წანაშ ევროპის ახალგაზრდულ ჩემპიონატის 90 კგ წონათ კატეგორიას.<ref>[https://1tv.ge/news/lasha-beqauri-akhalgazrduli-evropis-chempionatis-gamarjvebulia/ ლაშა ბექაური ევროპის ახალგაზრდული ჩემპიონატის გამარჯვებულია] 1tv.ge</ref> ეიოშინალი რე, ნამჷ-და ლაშა ბექაურქ ძიუდოშ მოსოფელიშ ახალნორდული ჩემპიონატიშ გომორძგვილო 2018 წანასჷთ გჷნირთჷ, [[ბაჰამიშ კოკეფი]]შ ნანანოღა [[ნასაუ]]ს<ref>[https://reginfo.ge/sport/item/10180-18-xlis-lasha-beqauri-msoplios-chempionia 18 წლის ლაშა ბექაური მსოფლიოს ჩემპიონია] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210831171542/https://reginfo.ge/sport/item/10180-18-xlis-lasha-beqauri-msoplios-chempionia |date=2021-08-31 }} reginfo.ge</ref> [[2019]] წანაშ 8 ქირსეთუთას, ლაშა ბექაურქ სოციალურ რშვილ „Facebook“-ის გჷმაბჟინჷ პოსტი, ნამუსჷთ თინა პოლიციარეფს ნძალებას დო ფიზიკურ კუჩხიშ გედგუმას აბრალენდჷ.<ref>[https://1tv.ge/news/lasha-beqauri-policielebs-fizikur-sheurackhyofashi-adanashaulebs/ ლაშა ბექაური პოლიციელებს ფიზიკურ შეურაცხყოფაში ადანაშაულებს] 1tv.ge</ref><ref>[http://go.on.ge/1bln მსოფლიო ჩემპიონი, 19 წლის ლაშა ბექაური პოლიციას ძალადობაში ადანაშაულებს] on.ge</ref> სახენწჷფო ინსპექტორიშ ნინალაქ ძიუდოისტ ლაშა ბექაურიშოთ პოლიციარეფშე შილებუამი ნძალებაშ ფაქტიშ გეშა ნაკვერუა ქჷდიჭყჷ,<ref>[https://1tv.ge/news/sakhelmwifo-inspeqtoris-samsakhurma-dziudoist-lasha-beqauris-mimart-policielebis-mkhridan-shesadzlo-dzaladobis-faqtze-gamodzieba-daiwyo/ სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახურმა ძიუდოისტ ლაშა ბექაურის მიმართ პოლიციელების მხრიდან შესაძლო ძალადობის ფაქტზე გამოძიება დაიწყო] 1tv.ge</ref> [[საქორთუოშ დინოხოლენი საქვარეფიშ სამინისტრე|დინოხოლენ საქვარეფიშ სამინისტრექ]] ნაკვერუა ლაშა ბექაურიშოთ გითონაკვერუა ქჷდიჭყჷ ადმინისტრაციულ სამართალაკორციაფაშ კოდექსიშ ჟირი ბირგულით.<ref>[https://1tv.ge/news/dziudoist-lasha-beqauris-mimart-shss-m-gamodzieba-administraciul-samartaldarghvevata-kodeksis-ori-mukhlit-daiwyo/ ძიუდოისტ ლაშა ბექაურის მიმართ შსს-მ გამოძიება ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის ორი მუხლით დაიწყო] 1tv.ge</ref> [[ზარხულიშ ოლიმპიური ლაჸაფეფი 2020|ტოკიოშ 2020 წანაშ ოლიმპიადას]], 2021 წანაშ 28 კვირკვეს, -90 კგ წონათ კატეგორიას, ლაშა ბექაურქ ოქროშ მენდალი მიპალჷ.<ref>{{cite news |title=ლაშა ბექაური ოლიმპიადის გამარჯვებულია! |url=https://sportall.ge/tcidaoba/dziudo/149794-beqauri-olimpiadis-finalshia.html |access-date=28 ივლისი, 2021 |work=Sportall |language=ka-ge}}</ref> ==რესურსეფი ინტერნეტის== *[http://www.les-sports.info/lasha-bekauri-judo-spf499820.html Judo - Lasha Bekauri] {{fr}} *[https://www.the-sports.org/lasha-bekauri-judo-spf499820.html ლაშა ბექაურიშ ტიტულეფიშ ერკებული] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210831171751/https://www.the-sports.org/lasha-bekauri-judo-spf499820.html |date=2021-08-31 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ბექაური, ლაშა}} [[კატეგორია:ქორთუ ძიუდოისტეფი]] [[კატეგორია:ქორთუ ოლიმპიური ჩემპიონეფი]] kfxq6xl8opthlzucarwd2dkt9rc2ksh 0 34950 251398 212368 2026-07-22T22:35:09Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 251398 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მენცარი | ჯოხო = აარონ კლუგი | ოდაბადური ჯოხო = [[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Aaron Klug | ფოტო =Aaron Klug 1979.jpg | სიგანა =250პქ | მუკნაჭარა = აარონ კლუგი 1979 წანას | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|11|8|1926}} | დაბადებაშ აბანი = [[ჟელვა]], [[ლიეტუვა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2018|11|20|1926|8|11}} | ღურაშ აბანი = [[კემბრიჯი]], [[ინგლისი]] | მენოღალობა = {{შილა|გოართოიანაფილი ომაფე}} | ომენცარე სფერო = [[ბიოფიზიკა]], [[ქიმია]] | მუშობაშ აბანი = [[პიტერჰაუსი]]<br>[[ბირკბეკი (ლონდონიშ უნივერსიტეტი)]]<br>[[მოლეკულური ბიოლოგიაშ ლაბორატორია]] | ალმა-მატერი = [[ვიტვატერსრანდიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[კეიპტაუნიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[კემბრიჯიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხემანჯღვერი = [[დუგლას ჰარტრი]] | ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი = | ჩინებული რე მუჭოთ = | ჯილდოეფი დო პრემიეფი =ომაფე ჯარალუაშ მაკათური (1969)<br>[[ლუიზა გროს-ჰორვიციშ პრემია]] (1981)<br>[[ნობელიშ პრემია]] ქიმიას (1982)<br>ამერიკაშ მენცარობეფიშ ერუანული აკადემიაშ მაკათური (1984)<br>[[კოპლიშ მენდალი]] (1985)<br>რაინდიშ ტიტული (1988)<br>Order of Merit (1995) | ხეშმოჭარუა = | სიგანა = | საიტი = }} სერ '''აარონ კლუგი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Sir Aaron Klug; დ. [[11 მარაშინათუთა]], [[1926]], [[ჟელვა]], [[ლიეტუვა]] — ღ. [[20 გერგობათუთა]], [[2018]], [[კემბრიჯი]], [[ინგლისი]]) — [[ლიეტუვა]]ს დაბადებული [[ინგლისარეფი|ინგლისარი]] [[ბიოფიზიკა|ბიოფიზიკოსი]] დო [[ქიმია|ქიმიკოსი]], კრისტალოგრაფიულ-ელექტრონული მიკროსკოპიაშ გოვითარაფაშ დო [[ნუკლეინიშ ბჟე]]-[[ცილური კომპლექსი]]შ სტრუქტურაშ რკვიებაშ გეშა გინოჩეს [[ნობელიშ პრემია]] ქიმიაშ დარგის 1982 წანას. ==ბიოგრაფია== აარონ კლუგიქ დებადჷ [[1926]] წანაშ [[11 მარაშინათუთა]]ს, [[ლიეტუვა]]შ [[ნოღა]] [[ჟელვა]]ს, [[ურიეფი]]შ ფანიას. კლუგეეფიშ ფანიაქ 1928 წანას ოცხოვრებშა [[ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა]]შა გეგნორთჷ. აარონი გურაფულენდჷ [[დურბანი]]შ სკოლას. აარონქ ჸათე პერიოდის წეკითხჷ [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[მიკრობიოლოგია|მიკრობიოლოგიშ]] [[პოლ დე კრაიფი]]შ წინგი ''Microbe Hunters'' დო ბაღანობაშე მიკრობიოლოგიათ დეინტერესჷ. მალას მიკრობიოლოგიაშ გურაფა ქიდიჭყჷ, მარა უკულ მიოტუ დო [[ფიზიკა]]შ დო [[მათემატიკა]]შ გურაფაშა გინილჷ. აარონ კლუგიქ [[ვიტვატერსრანდიშ უნივერსიტეტი]]ს მიპალუ მენცარობაშ ბაკალავრიშ ხარისხი. უკულ გურაფა გაგინძორჷ [[კეიპტაუნიშ უნივერსიტეტი]]ს, სოდეთ მიპალუ მენცარობაშ მაგისტრიშ ხარისხი ფიზიკას. კეიპტაუნიშ უნივერსიტეტიშ უკულ აარონ კლუგიქ გურაფა გაგინძორჷ [[დიდი ბრიტანეთი|ბრიტანეთის]], კემბრიჯიშ [[ტრინიტი-კოლეჯი]]ს, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია 1953 წანას. გურაფაშ თებაშ უკულ კლუგიქ მუშობა ქიდიჭყჷ ბირკბეკიშ კოლეჯის, სოდეთ მუშენდჷ კრისტალოგრაფიშ [[ჯონ დესმონდ ბერნალი]]შ ლაბორატორიას, შინელი [[ვირუსოლოგია|ვირუსოლოგი]] [[როზალინდ ფრანკლინი]]წკჷმა. 1962 წანას კლუგიქ ომუშებშა გეგნორთჷ [[მოლეკულური ბიოლოგიაშ ლაბორატორია]]შა. ჸათაქ კლუგიქ გიმირინუ [[რენტგენოსტრუქტურული ანალიზი]]შ, მიკროსკოპიაშ დო სტრუქტურული მოდელირაფაშ მეთოდეფი კრისტალოგრაფიულ-ელექტრონული მიკროსკოპიაშ გოვითარაფაშო. 1962 წანას კლუგიქ ომუშებშა გინილჷ კემბრიჯიშ [[პიტერჰაუსი]]შ კოლეჯიშა. 1986-1996 წანეფს აარონ კლუგი რდჷ მოლეკულური ბიოლოგიაშ ლაბორატორიაშ დირექტორი, კემბრიჯის. ართ პერიოდის კლუგი მუშენდჷ [[სკრიპსიშ რკვიებეფიშ ინსტიტუტი]]ს ხოლო. კლუგი რდჷ შხვადოშხვა ჯილდოეფიშ დო პრემიეფიშ ლაურეატი. 1969 წანაშე კლუგი რდჷ ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ მაკათური, 1984 წანაშე ამერიკაშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ მაკათური, 1995-2000 წანეფს რდჷ [[ლონდონიშ ომაფე ჯარალუა]]შ პრეზიდენტი. 1981 წანას [[კოლუმბიაშ უნივერსიტეტი]]ქ კლუგის გეგნოჩჷ [[ლუიზა გროს-ჰორვიციშ პრემია]]. 2005 წანას ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტიქ კლუგის გინოჩუ პრესტიჟული [[მაპუნგუბვეშ ორდენი]]. 1982 წანას კლუგიქ მიპალუ ნობელიშ პრემია, 1985 წანას [[კოპლიშ მენდალი]]. 1988 წანას გინოჩეს რაინდიშ ტიტული. აარონ კლუგიშ ჯოხონობაშ რე სტრუქტურული ბიოლოგიაშ ცენტრი [[ბენ-გურიონიშ ჯოხონობაშ უნივერსიტეტი]]ს, [[ისრაელი|ისრაელს]]. აარონ კლუგიქ ღურუ [[2018]] წანაშ [[20 გერგობათუთა]]ს, კემბრიჯის, 92 წანერქ. ==ლიტერატურა== * Shafrir, E. (1994). "Aaron Klug—a pioneer of crystallographic electron microscopy". Israel Journal of Medical Sciences. 30 (9): 734. PMID 8088991. ==რესურსეფი ინტერნეტის== {{Wikiquote}} {{Commons category|Aaron Klug}} * [http://webofstories.com/gl/aaron.klug Aaron Klug tells his life story at Web of Stories] *[http://www.vega.org.uk/video/programme/122 Aaron Klug interviews] with Harry Kroto *[https://www.chemistry.org.il/ice?lightbox=dataItem-kr4wpqn02 Aaron Klug article by Bob Weintraub] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210811110227/https://www.chemistry.org.il/ice?lightbox=dataItem-kr4wpqn02 |date=2021-08-11 }} * [https://www.sms.cam.ac.uk/media/1124232 Aaron Klug interviewed by Alan Macfarlane 11 December 2007 (video)] * [http://sounds.bl.uk/View.aspx?item=021M-C0464X0031XX-0100V0.xml Listen to an oral history interview with Aaron Klug] – a life story interview recorded for [http://www.bl.uk/nls National Life Stories] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140425192058/http://www.bl.uk/nls |date=2014-04-25 }} at the British Library [[კატეგორია:ინგლისარეფი]] [[კატეგორია:ინგლისარი ქიმიკოსეფი]] [[კატეგორია:ინგლისარი ბიოფიზიკოსეფი]] [[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]] [[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ქიმიაშ დარგის]] [[კატეგორია:ინგლისარი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]] [[კატეგორია:დუნაბადი 1926]] [[კატეგორია:ნაღურა 2018]] dc3a967c5v4syk0tmqy2fon0e57dw0z 0 35441 251364 209777 2026-07-21T02:27:13Z CommonsDelinker 2867 Removing [[:c:File:Logo_da_Lacoste.png|Logo_da_Lacoste.png]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:IronGargoyle|IronGargoyle]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Logo da Lacoste.png|]]. 251364 wikitext text/x-wiki '''ლაკოსტი (Lacoste)''' — [[საფრანგეთი|ფრანგული]] კომპანია. დირახჷ [[1933]] წანას, სიმბოლო დო ლოგოს რე გჷმოზანტილი წვანე ნიანგი. კომპანია დარსხჷ ჩინებულ ფრანგ ჩოგანმობურთე<ref>{{cite web | url=http://www.famouslogos.net/lacoste-logo | publisher=Famouslogos.net | title=Lacoste Logo: Design and History | accessdate=2011-07-29 }}</ref> [[რენე ლაკოსტი|რენე ლაკოსტიქ]] ([[1904]]–[[1996]]) <ref>{{cite web | url=http://www.textilefabricgarment.com/garment/lacoste-french-apparel-rene.html | publisher=textilefabricgarment.com | title=Overview Lacoste French Apparel – Rene Lacoste | accessdate=2013-09-08 }}</ref> ==რესურსეფი ინტერნეტის== * [http://www.lacoste.com/ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050830101822/http://www.lacoste.com/ |date=2005-08-30 }} * [https://www.facebook.com/ ოფიციალური ხასჷლა][[Facebook]]–ის * [https://www.twitter.com/ ოფიციალური ხასჷლა] [[Twitter]]–ის ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ფრანგული კომპანიეფი]] [[კატეგორია:1933 წანას დუნარსხუა კომპანიეფი]] [[კატეგორია:სპორტული ბრენდეფი]] 7uftazcxmb9nhn6hw4ho2r70txp180b 0 38765 251433 222260 2026-07-23T08:40:29Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 251433 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტი |ჯოხო = სიდნეიშ ოპერაშ თეატრი |სურათი = [[ფაილი:Sydney Opera House - Dec 2008.jpg|250პქ]] |სურათიშ მუკნაჭარა = |რუკა= |რუკაშ_მუკნაჭარა = |რუკაშ ზჷმა = |ქიანა = {{შილა|ავსტრალია}} |ტიპი=კულტურული |კრიტერიუმი=i |ID = |რცხუ = |რეგიონი= [[აზია]]-[[ოკიანეთი]] |კოორდინატეფი= {{coord|33|51|25|S|151|12|55|E|}} |წანა= 2007 |სესია= |გოფართინაფა = |კანდიდატი = |საფრთხეშ თუდო= }} '''სიდნეიშ ოპერაშ თეატრი''' — [[მუსიკა]]ლური [[თეატრი]] [[სიდნეი]]ს, [[ახალი საუზ-უელსი|ახალი საუზ-უელსის]], [[ავსტრალიას]], [[XX ოშწანურა]]შ ართ-ართი არძაშე გჷშნაგორა დგჷმილი დო ართ-ართი არძაშე ჩინებული ოკონცერტე დარბაზი მოსოფელს. დგჷმილიშ პროექტი ორხველჷ დანიარ არქიტექტორ [[იორნ უტზონი|იორნ უტზონს]], ნამუქჷთ თე დგჷმილშო 2003 წანას [[პრიცკერიშ პრემია]] მიღჷ. დგჷმილი იდვალუაფჷ ბენელონგიშ პოინტის სიდნეიშ ჸუჯის ვერწემ ხინჯიშ გოხოლუას დო კომპლექსიშ უგუმაჟირუ ესთეტიკურ მილაჩამას ქიმინჷნს. ბრელშო დგჷმილიშ ღინჭილიამი ორთვალი ხოლოს დვალირ ჸუჯის გილმანჩურალ ერქემამ ფლოტილიას გჷ. [[ტურიზმი|ტურისტეფი]], ნამუეფიშ უმიარაშობას ოპერა შურო, ვარა დახე ვაინტერესჷნ, დგჷმილს აუხვადუ ხვალე თიში ხოლო ძირაფაშ შანსიშო. ოპერაშ თეატრის იდვალუაფჷ [[ავსტრალიაშ ერუანული საოპერო დასი]], [[სიდნეიშ თეატრალური კომპანია]] დო [[სიდნეიშ სიმფონიური ორკესტრი]]. თიში ადმინისტრაცია ახალი ობჟათე-უელსის ხელუანობაშ სამინისტროშ მინჯალას რე. == გალერეა == <gallery> Sydney_opera_house_and_skyline.jpg|ოპერაშ თეატრი სიდნეიშ გინაჯინუს Sydneyoperahouse.JPG|სერიშ გინაჯინუ Bridge-Opera9112005.JPG|ჰარბორ ბრიჯიშ დო ოპერაშ ჸუდეშ პანორამა AUS_NSW_Opera_House_DSC05119.jpg|ატზონიშ ორიგინალური დიზაინით გაფორმებული ჰოლი </gallery> ==ქოძირით ხოლო== * [[მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული აზიას დო ოკიანეთის]] == რესურსეფი ინტერნეტის == {{commons|Category:Sydney Opera House| სიდნეიშ ოპერაშ თეატრი}} * [http://www.sydneyoperahouse.com ოფიციალური საიტი] * [http://whc.unesco.org/en/list/166 World heritage listing for Sydney Opera House] * [http://image.sl.nsw.gov.au/cgi-bin/ebindshow.pl?doc=on122/a270 Photographs of the construction] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060824114700/http://image.sl.nsw.gov.au/cgi-bin/ebindshow.pl?doc=on122%2Fa270 |date=2006-08-24 }} * [http://gallery.records.nsw.gov.au/index.php/galleries/sydney-opera-house-drawings/ Competition drawings submitted by Jørn Utzon to the Opera House Committee]{{Dead link|date=იანვარი 2021 |bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.twf.org.au/search/soh1.html Wolanski Foundation's annotated list of sources on Sydney Opera House] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230323171954/http://www.twf.org.au/search/soh1.html |date=2023-03-23 }} * [http://www.ericellis.com/utzon.htm Interview with Utzon, October 1992] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20020726154645/http://www.ericellis.com/utzon.htm |date=2002-07-26 }} * [http://matttaylor.com/public/papers_10/sydney/sydney_opera_house.htm Sydney Opera House] [[კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ავსტრალიას]] aezqhqkx3ujlq8eb5ixk299q76jnv5g 0 40919 251385 224942 2026-07-21T17:20:05Z CommonsDelinker 2867 Replacing Naval_Ensign_of_Sweden.svg with [[File:Naval_ensign_of_Sweden.svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR6|Criterion 6]].). 251385 wikitext text/x-wiki '''ვენაშ კონგრესი''' [[ევროპა]]შ სახენწჷფოეფიშ წჷმმარინაფალეფიშ კონფერენცია, ნამუქჷთ იმანჯჷ [[ავსტრია]]შ ნანანოღა [[ვენა]]ს [[1814]] წანაშ [[ეკენია]]შე 1815 წანაშ [[მანგი]]შახ. კონფერენციას ხემანჯღვერენდჷ ავსტრიაშ კანცლერი [[კლემენს ფონ მეტერნიხი]]. [[File:Europe 1815 map en.png|thumb|right|400px|ვენაშ კონგრესით დოდგინელი ევროპაშ სახენწჷფოეფიშ სანძღოეფი]] კონგრესიშ ღანკი რდჷ ევროპაშ პოლიტიკური დო კონსტიტუციური ოკითხეეფიშ გინოჭყვიდუა [[ნაპოლეონ ბონაპარტი|ნაპოლეონიშ]] გინორაგვაფაშ უკულ. კონგრესიშ მაკათურეფს ვაკოდეს ხვალე ჯვეში სანძღოეფიშა დორთინა, თინეფი ოცადუდეს არსებენდუკო ახალი ბალანსი ევროპაშ სახენწჷფოეფს შქას დო ჸათე ბალანსით თინეფს ართიანწკჷმა თინჩალაშა მეუჭირინუაფუდესკო. კონსერვატორი ლიდერი მეტერნიხი, დო შხვეფი ოცადუდეს რესპუბლიკური, ლიბერალური დო რევოლუციური ჸარაფეფიშ დოდაღარაფას ევროპაშ მასშტაბით. გომორძგვილი სახენწჷფოეფწკჷმა (ბრიტანეთი, რუსეთი, პრუსია, ავსტრია) შედარებათ, საფრანგეთიშ პოზიციეფი დაღარი რდჷ. საფრანგეთის დათმებელქ აჸუ ოურდუმე კამპანიეფით დაკინებული დიხეფქ, მუჟამსჷთ გომორძგვილი სახენწჷფოეფქ მიპალეს კაბეტი ტერიტორიეფი. პრუსიაშ აკოდგინალუაშა მიშელჷ [[შვედეთიშ პომერანია]]ქ, [[საქსონიაშ ომაფე]]შ უმენტაშობაქ დო [[ვარშავაშ ოჰერცოგე]]შ კაბეტი ნორთიქ. ავსტრიაქ მიპალუ [[ოორუე იტალია]]. რუსეთიქ მიპალუ ვარშავაშ ოჰერცოგეშ ცენტრალური დო ბჟაეიოლი ნორთეფი. კონგრესის გინოჭყვიდეს [[ნიდერლანდეფიშ ომაფე]]შ გოჭყაფა, ნამუთ შეარსულენდჷ ბუფერიშ როლს [[გერმანიაშ კონფედერაცია]]შ დო საფრანგეთიშ შქას. კონგრესის მიმალობაშ ბორჯის ნაპოლეონქ გინოხორაფაშე დირთჷ, საფრანგეთიშა გემშეჭკირჷ დო ხეშუულება ოში დღათ დირთინუ. კონგრესიშ მუშობაშა ჸათე ამბეს ხე ვეშუშალებუ დო კონგრესიშ ფინალური აქტის ხე მაჭარეს [[ვატერლოოშ ლჷმა]]შახ ჩხორო დღათ ადრე, 1815 წანაშ 9 მანგის. ბრელი ისტორიკოსი აკრიტიკენდჷ ვენაშ კონგრესის. მუშენდა კონგრესიშ გინოჭყვიდირეფით ძალამს დინჩალჷ ერუანული, დემოკრატიული, ლიბერალური ჸარაფეფქ დო კონგრესიშ გინოჭყვიდირეფი უმოსო უხუჯანდჷ ტრადიციული მონარქიეფს. ნამთინე მენცარიშ აზრით, ვენაშ კონგრესიქ გინასქილიდუ ევროპა მუმალი კონფლიქტეფიშე დოხოლაფირო ართი ოშწანურაშ გოძვენას. ==კონგრესიშ მაკათურეფი== [[File:Congress of Vienna.PNG|thumb|left|400px|კონგრესიშ დელეგატეფი]] 1. [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|25px]] [[გოართოიანაფილი ომაფე|ბრიტანეთი]]: [[ართურ უელსლი]], I ჰერცოგი უელინგტონი.<br>2. [[File:Flag of the United Kingdom of Portugal, Brazil, and the Algarves (1815-1825).svg|25px]] [[პორტუგალიაშ ომაფე|პორტუგალია]]: [[იოაკიმ ლობო და სილვეირა]], ორიოლაშ VII გრაფი.<br>3. [[File:Flag of the United Kingdom of Portugal, Brazil, and the Algarves (1815-1825).svg|25px]] [[პორტუგალიაშ ომაფე|პორტუგალია]]: [[ანტონიო და სალდანა და გამა]], პორტო სანტოშ გრაფი.<br>4. [[File:Naval ensign of Sweden.svg|25px]] [[შვედეთი]]: გრაფი [[კარლ აქსელ ლიოვენჰელმი]]<br>5. [[File:Flag of France (1814–1830).svg|25px]] [[ბურბონეფიშ რესტავრაცია|საფრანგეთი]]: [[ლუი ჟოზეფ ალექსი]], ნოალისიშ გრაფი<br>6. [[File:Flag of the Habsburg Monarchy.svg|25px]] [[ავსტრიაშ იმპერია|ავსტრია]]: [[კლემენს ფონ მეტერნიხი]]<br>7. [[File:Flag of France (1814–1830).svg|25px]] [[ბურბონეფიშ რესტავრაცია|საფრანგეთი]]: [[ფრედერიკ-სერაფინ დე ლა ტურ დიუ პინ გუვერნე]]<br>8. [[File:Flag of Russia.svg|25px]] [[რუსეთიშ იმპერია|რუსეთი]]: [[კარლ ნესელროდე]]<br>9. [[File:Flag of the United Kingdom of Portugal, Brazil, and the Algarves (1815-1825).svg|25px]] [[პორტუგალიაშ ომაფე|პორტუგალია]]: [[პედრუ დე სოუზა ჰოლშტეინი]], პალმელაშ ჰერცოგი<br>10. [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|25px]] [[გოართოიანაფილი ომაფე|ბრიტანეთი]]: [[რობერტ სტიუარტ კასლრი]]<br>11. [[File:Flag of France (1814–1830).svg|25px]] [[ბურბონეფიშ რესტავრაცია|საფრანგეთი]]: [[ემერიხ იოზეფ დე დალბერგი]]<br>12. [[File:Flag of the Habsburg Monarchy.svg|25px]] [[ავსტრიაშ იმპერია|ავსტრია]]: ბარონი [[იოჰან ფონ ვესენბერგ-ამპრინგენი]]<br>13. [[File:Flag of Russia.svg|25px]] [[რუსეთიშ იმპერია|რუსეთი]]: [[ანდრეი რაზუმოვსკი]]<br>14. [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|25px]] [[გოართოიანაფილი ომაფე|ბრიტანეთი]]: [[ჩარლზ სტიუარტი, ლონდონდერიშ მა-3 მარკიზი]]<br>15. [[File:Flag of the First Spanish Republic.svg|25px]] [[ესპანეთი]]: [[პედრო გომეს ლაბრადორი]]<br>16. [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|25px]] [[გოართოიანაფილი ომაფე|ბრიტანეთი]]: [[რიჩარდ ტრენჩი, კლანკარტიშ მა-2 გრაფი]]<br>17. [[ნიკოლას ფონ ვეკენი]] (ინმაჭარალი)<br>18. [[File:Flag of the Habsburg Monarchy.svg|25px]] [[ავსტრიაშ იმპერია|ავსტრია]]: [[ფრიდრიხ ფონ გენცი]] (კონგრესიშ მელამოსე)<br>19. [[File:Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg|25px]] [[პრუსიაშ ომაფე|პრუსია]]: ბარონი [[ვილჰელმ ფონ ჰუმბოლდტი]]<br>20. [[File:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|25px]] [[გოართოიანაფილი ომაფე|ბრიტანეთი]]: [[უილიამ კეტკარტი, კეტკარტიშ I გრაფი]]<br>21. [[File:Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg|25px]] [[პრუსიაშ ომაფე|პრუსია]]: [[კარლ ავგუსტ ფონ ჰარდენბერგი]]<br>22. [[File:Flag of France (1814–1830).svg|25px]] [[ბურბონეფიშ რესტავრაცია|საფრანგეთი]]: [[შარლ მორის დე ტალეირანი]]<br>23. [[File:Flag of Russia.svg|25px]] [[რუსეთიშ იმპერია|რუსეთი]]: გრაფი [[გუსტავ ერნსტ ფონ შტაკელბერგი]] ==ვენაშ კონგრესიშ შანულამი გინოჭყვიდუეფი== * რუსეთის გეგნაჩჷ [[ვარშავაშ ოჰერცოგე]]შ (პოლონეთი) უმენტაშობაქ დო ქასკიდჷ [[ფინეთიშ დიდი სათარო|ფინეთიქ]] (ნამუთ რუსეთიქ მიდუღჷ შვედეთის 1809 წანას) * პრუსიაქ მიპალუ [[საქსონია (პროვინცია)|საქსონიაშ]] კაბეტი ნორთი, ვარშავაშ ოჰერცოგეშ ბჟადალი ნორთი, [[გდანსკი]], [[თუდოლენი რაინი (პროვინცია)|თუდოლენი რაინიშ პროვინცია]]. * დირსხუ [[გერმანიაშ კონფედერაცია]]ქ, ნამუშა მიშელჷ [[საღორონთო რომიშ იმპერია]]შ ჸოფილი ტერიტორიეფქ. * ნიდერლანდეფიშ დო [[ობჟათე ნიდერლანდეფი]]შ (თეხანური ბელგია) გოართოიანაფათ გიჭყჷ [[ნიდერლანდეფიშ გოართოიანაფილი ომაფე]]ქ. * გარანტირაფილქ იჸუ შვეიცარიაშ კანტონეფიშ ნეიტრალიტეტიქ. შვეიცარიაშო რეკომენდირებულქ იჸუ ფედერაციული გოართოიანაფაქ. * ავსტრიაქ დირთინუ [[ტიროლი (ოგრაფე)|ტიროლი]] დო [[ზალცბურგი]]. ავსტრიას გეგნაჩჷ [[ლომბარდო-ვენეციაშ ომაფე|ლომბარდო-ვენეციაქ]] დო [[რაგუზაშ რესპუბლიკა|რაგუზაქ]]. * [[პაპიშ ოლქი]]ს დართჷ ჸოფილი ტერიტორიეფქ, მარა [[ავინიონი|ავინიონქ]] დო [[ვენესენი|ვენესენქ]] საფრანგეთის ქასკიდჷ. * ბრიტანეთის ქასკიდჷ [[კაპიშ კოლონია]]ქ ობჟათე აფრიკას, [[ტობაგო (კოკი)|ტობაგოქ]], [[შრი-ლანკა|ცეილონქ]] დო შხვა კოლონიეფქ აფრიკას დო აზიას. * [[სარდინიაშ ომაფე (1720–1861)|სარდინიაშ მაფაქ]] დირთინუ [[პიემონტი]], ნიცა, [[სავოია]] დო [[გენუა]]. * გარანტირაფილქ იჸუ წყარმალუეფს ნავიგაციაშ დუდშულობაქ. კონგრესიშ ფინალური აქტის ხე მაჭარეს ავსტრიაშ, საფრანგეთიშ, პორტუგალიაშ, რუსეთიშ, პრუსიაშ, [[შვედეთიშ დო ნორვეგიაშ გოართოიანაფილი ომაფე|შვედეთ-ნორვეგიაშ]] დო ბრიტანეთიშ წჷმმარინაფალეფქ. ესპანეთის ხე ვამუჭარაფჷ, მარა იშენით აკეთჷ რატიფიკაცია 1817 წანას. ==ლიტერატურა== * Chapman, Tim (1998). The Congress of Vienna 1814–1815. Routledge. * Vick, Brian. The Congress of Vienna. Power and Politics after Napoleon. Harvard University Press, 2014. ==რესურსეფი ინტერნეტის== * [https://www.britannica.com/event/Congress-of-Vienna ენციკლოპედია ბრიტანიკა] [[კატეგორია:ვენაშ კონგრესი]] e4g054tmjdw16bysjff9witfd1cad25 0 40998 251392 237051 2026-07-22T16:30:08Z Narazeni 826 251392 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო = კირ სტარმერი<br><small>{{lang-en|Keir Starmer}}</small> | სურათი= Prime Minister Sir Keir Starmer Official Portrait (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =250პქ | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო= ოფიციალური პორტრეტი, 2024 წანა | ხეშმოჭარუა = Keir Starmer signature.svg | რანწკი = [[ფაილი:Royal Coat of Arms of the United Kingdom (HM Government) (Tudor Crown).svg|15პქ]] [[გოართოიანაფილი ომაფე|გოართ. ომაფე]]შ [[გოართოიანაფილი ომაფეშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] [[ფაილი:Flag of the United Kingdom.svg|15პქ]] | პოსტი დეკინჷ = [[5 კვირკვე]], [[2024]] | პოსტი დიტუ = [[20 კვირკვე]], [[2026]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი =[[ჩარლზ III]] | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი= [[რიში სუნაკი]] | მონძე = [[ენდი ბერნამი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|1962|9|2}} | დაბადებაშ აბანი= [[საუტუარკი]], [[ლონდონი]], [[ინგლისი]], [[გოართოიანაფილი ომაფე]] | ღურაშ თარიღი = | ღურაშ აბანი= | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა = | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა =როდნი სტარმერი | ნანა =ზიჟეფინა ენ ბეიკერი | ალმასქუ ={{ვარე თანგილი 5|ვიქტორია სტარმერი|ლედი ვიქტორია სტრამერი|en|Victoria Starmer}} | სქუალეფი=ქომოლსქუა დო ცირასქუა<ref>{{cite web|url=https://www.thesun.co.uk/news/10676105/keir-starmers-wife-victoria-children/|title=KEIR WE GO — The Sun|access-date=2021-08-19|archive-date=2021-08-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20210819174606/https://www.thesun.co.uk/news/10676105/keir-starmers-wife-victoria-children/|deadlink=no}}</ref> | გონათაფა =[[ლიდსიშ უნივერსიტეტი]]<br>სენტ-ედმუნდ-ჰოლი<br>Reigate Grammar School | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა =[[პოლიტიკა]] | რელიგია =[[ათეიზმი]]<ref>[https://inews.co.uk/news/politics/keir-starmer-i-may-not-believe-in-god-but-i-do-believe-in-faith-951607 Keir Starmer: I may not believe in God, but I do believe in faith]</ref> | ჯილდოეფი = | პარტია = [[ლეიბორისტული პარტია (გოართოიანაფილი ომაფე)|ლეიბორისტული პარტია]] | ვებ-საიტი=http://keirstarmer.com/ | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = [[ფაილი:Labour Party Wordmark.svg|15პქ]] [[ლეიბორისტული პარტია (გოართოიანაფილი ომაფე)|ლეიბორისტული პარტიაშ]] ლიდერი [[ფაილი:Flag of the United Kingdom.svg|15პქ]] | პოსტი დეკინჷ2 = 4 პირელი, 2020 | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = ჯერემი კორბინი | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = [[ფაილი:Royal Coat of Arms of the United Kingdom (HM Government) (Tudor Crown).svg|15პქ]] [[ოპოზიციაშ ლიდერი (გოართოიანაფილი ომაფე)|ოფიციალური ოპოზიციაშ]] ლიდერი [[ფაილი:Flag of the United Kingdom.svg|15პქ]] | პოსტი დეკინჷ3 = 4 პირელი, 2020 | პოსტი დიტუ3 = 5 კვირკვე, 2024 | წიმოხონი3 = ჯერემი კორბინი | მონძე3 = რიში სუნაკი | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3=[[ელისაბედ II]] (2020—2022)<br>[[ჩარლზ III]] (2022-შე) | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''სერ კირ როდნი სტარმერი''' ({{lang-en|Sir Keir Rodney Starmer}}; დ. [[2 ეკენია]], [[1962]], [[სტაუტუარკი]]) — [[ბრიტანალეფი|ბრიტანალ]] პოლიტიკოსი, [[გოართოიანაფილი ომაფეშ პრემიერ-მინისტრი|გოართოიანაფილ ომაფეშ პრემიერ-მინისტრ]] [[2024]] წანაშ [[5 კვირკვე]]შე [[2026]] წანაშ [[20 კვირკვე]]შა. [[ლეიბორისტული პარტია (გოართოიანაფილი ომაფე)|ლეიბორისტულ პარტიაშ]] მაკათური, თაშნეშე [[2020]]-[[2026]] წანეფს რდჷ თე პარტიაშ ლიდერ დო [[2020]]-[[2024]] წანეფს [[ოპოზიციაშ ლიდერი (გოართოიანაფილი ომაფე)|ოპოზიციაშ ლიდერი]]. ჸოფირ ომაფე ადვოკატ დო ომაფე პროკურატურაშ ნინალაშ მადუდე. ==რესურსეფ ინტერნეტის== *[https://keirstarmer.com ოფიციალურ საიტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240627015952/https://keirstarmer.com/ |date=2024-06-27 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:სტარმერი, კირ}} [[კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ ლეიბორისტული პარტიაშ ლიდერეფი]] [[კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ პრემიერ-მინისტრეფი XXI-ა ოშწანურას]] [[კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ პრემიერ-მინისტრეფი]] [[კატეგორია:ბრიტანალი პოლიტიკოსეფი]] spo31rbz6quzv9bwb3kzyuo7n0mwn6x 0 41824 251436 229637 2026-07-23T09:58:56Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 251436 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დოხორინი |სტატუსი = ნოღა |მარგალური ჯოხო =ფიერი |ოდაბადური ჯოხო ={{lang-sq|Fier}} |ქიანა = ალბანეთი |დუდალაშ თუდო = |პანორამა =Fier, Albania 2022-11-03 - University.jpg |პანორამაშ სიგანა = |მუკნაჭარა = |შილა =Flag of Fier.gif |შილმუკნაჭ = |გერბი =Stema e Bashkisë Fier.svg |გერბმუკნაჭ = |გერბიშ სიგანა = |შილაშ სიგანა = |ჩარჩო = |ქიანაშ რუკა2 = |ქიანაშ რუკაშ ზჷმა2 = |მუკნაჭარა2= |lat_dir = N|lat_deg= 40 |lat_min= 43 |lat_sec= 30 |lon_dir = E|lon_deg= 19 |lon_min= 33 |lon_sec= 26 |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქიანაშ რუკაშ ზჷმა =300 |ქიანაშ რუკა= |რეგიონიშ რუკაშ ზჷმა = |რეგიონიშ რუკა= |რაიონიშ რუკაშ ზჷმა = |რეგიონიშ ტიპი = ალბანეთიშ ადმინისტრაციული დორთუალა{{!}}ოლქი |რეგიონი = ფიერიშ ოლქი{{!}}ფიერი |რეგიონი ცხირს = |დინოხოლენი დორთუალა = |რაიონიშ ტიპი = |რაიონი = |მადუდეშ ტიპი = |მადუდე = |დორსხუაფაშ თარიღი = |მაართა შინუა = |წოხოლენი ჯოხოეფი = |სტატუსი-შე = |ფართობი = 619.9 |სიმაღალაშ ტიპი= |დოხორინიშ ცენტრიშ სიმაღალა=44 |კლიმატი= |ოფიციალური ნინა=ალბანური |მახორობა = 120,655 |ეჭარუაშ წანა = 2011 |მეჭედალა = 190 |აგლომერაცია = |ერუანული აკოდგინალუა = |ორწუმობური აკოდგინალუა = |ეთნოქორონიმი =ფიერალი, ფიერალეფი |ბორჯიშ ორტყაფუ = +1 |DST = ქო |ოტელეფონე კოდი = +355 (0) 34 |ოფოსტე ინდექსი =9301-9305 |ოავტომობილე კოდი= |საიტი = www.bashkiafier.gov.al/ |კატეგორია ვიკიოწკარუეს =Fier |add1n= |add1= }} '''ფიერი''' ({{lang-sq|Fier}}) — [[ნოღა]] დო [[მუნიციპალიტეტი]] [[ალბანეთი|ალბანეთიშ]] ცენტრალურ ნორთის. ფიერიშ რაიონიშ დო ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ქიანაშ სიკაბეტათ მეჯინათ მაშკვითა ნოღა. იდვალუაფუ [[ადრიატიკაშ ზუღა]]შე 15 კმ-შ მეძენას დო ანტიკური ნოღა [[აპოლონია (ილირია)|აპოლონიაშ]] აკნაცჷმეფშე 11 კმ-ს. ნოღაქ გიჭყჷ [[XVIII ოშწანურა]]ს, მუჭოთ ოლქიშ სავაჭრო ცენტრი. ==რესურსეფი ინტერნეტის== {{Commons category|Fier}} {{wikivoyage|Fier}} * [https://bashkiafier.gov.al/ City of Fier] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240602134845/https://bashkiafier.gov.al/ |date=2024-06-02 }} [[კატეგორია:ალბანეთიშ ნოღეფი]] [[კატეგორია:ევროპაშ ნოღეფი]] alpswb93bmkmmvpqbrgmgjl0gbaig1l 0 42245 251369 233788 2026-07-21T05:35:38Z CommonsDelinker 2867 Removing [[:c:File:Flag_of_Aktau_(proposed).gif|Flag_of_Aktau_(proposed).gif]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Flag of Aktau (proposed).gif|]]. 251369 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დოხორინი |სტატუსი = ნოღა |მარგალური ჯოხო = აქთაუ |ოდაბადური ჯოხო ={{lang-kk|Ақтау / Aqtau}} |ქიანა = ყაზახეთი |დუდალაშ თუდო = ოლქიშ ცენტრი |პანორამა =Aktau_Light_house_Caspian_Sea.jpg |პანორამაშ სიგანა = |მუკნაჭარა = |შილა = |შილმუკნაჭ = |გერბი =Coat of arms of Aktau.svg |გერბმუკნაჭ = |გერბიშ სიგანა = |შილაშ სიგანა = |ჩარჩო = |ქიანაშ რუკა2 = |ქიანაშ რუკაშ ზჷმა2 = |მუკნაჭარა2= |lat_dir =N |lat_deg =43 |lat_min =39 |lat_sec = |lon_dir =E |lon_deg =51 |lon_min =09 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქიანაშ რუკაშ ზჷმა = |ქიანაშ რუკა= |რეგიონიშ რუკაშ ზჷმა = |რეგიონიშ რუკა= |რაიონიშ რუკაშ ზჷმა = |რეგიონიშ ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხირს = |დინოხოლენი დორთუალა = |რაიონიშ ტიპი = |რაიონი = |მადუდეშ ტიპი = |მადუდე = |დორსხუაფაშ თარიღი = 1961 |მაართა შინუა = 1961 |წოხოლენი ჯოხოეფი = |სტატუსი-შე = 1963 |ფართობი = 76,48 (ნოღაშ აქიმათი) |სიმაღალაშ ტიპი= |დოხორინიშ ცენტრიშ სიმაღალა= |კლიმატი= კვათირი კონტინენტული არიდული |ოფიციალური ნინა= |მახორობა = 273 830 |ეჭარუაშ წანა = 2023 |მეჭედალა = |აგლომერაცია = 450 000 |ერუანული აკოდგინალუა = [[ყაზახეფი]] (75,19 %)<br>[[რუსეფი]] (16 %)<br>[[აზერბაიჯანალეფი]] (2,92 %) <br>[[ლეზგეფი]] (1,02%)<br> შხვეფი (5,45 %)<ref>{{Cite web|url=https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT414397|title=ყაზახეთიშ მახორობაშ მუდანობა ზოხო ეთნოსეფიშ მეჯინათ, 2021 წანაშ დაჭყაფუ {{XLSlink}}|author=|website=ყაზახეთიშ ერუანული ეკონომიკაშ სამინისტროშ სტატისტიკაშ კომიტეტი|date=|publisher=|lang=ru|access-date=2021-05-01|archive-date=2021-05-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210502165841/https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT414397|url-status=live}}</ref> |ორწუმობური აკოდგინალუა =[[ისლამი|მუსლიმეფი]], [[ქირსიანობა|ქირსიანეფი]] დო შხვ. |ეთნოქორონიმი = |ბორჯიშ ორტყაფუ = +5 |DST = |ოტელეფონე კოდი = +7 (7292) |ოფოსტე ინდექსი = 130000 |ოავტომობილე კოდი=12 (კინოხе “R”) |საიტი = http://aktau.gov.kz/ |კატეგორია ვიკიოწკარუეს =Aktau |add1n= |add1= }} '''აქთაუ''' ({{lang-kk|{{Audio|Kk-aktau.ogg|Ақтау / Aqtau}}}}; ზტზ. — „ჩე გვალა“, 1964-1991 წწ. — '''შევჩენკო''') — [[ონიშოლი]] ნოღა [[ყაზახეთი]]შ ბჟადალშე, [[კასპიაშ ზუღა|კასპიაშ ზუღაპიჯის]], [[მანგისთაუშ ოლქი]]შ ადმინისტრაციული ცენტრი. იდვალუაფუ [[მანგიშლაყიშ ჩქონი|მანგიშლაყიშ ჩქონს]]. == რესურსეფი ინტერნეტის == {{commonscat|Aktau}} * [http://aktau-info.kz/ Аппарат акима города Актау] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110916214119/http://aktau-info.kz/ |date=2011-09-16 }} * [http://www.mangystau.kz/ Акимат Мангистауской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061114102600/http://www.mangystau.kz/ |date=2006-11-14 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ყაზახეთიშ ნოღეფი]] [[კატეგორია:ყაზახეთიშ ონიშოლეფი]] [[კატეგორია:კასპიაშ ზუღაშ ონიშოლეფი]] 6rqlleb8cxhn5e3jly7tlhj2goh1f5w 0 43188 251363 241222 2026-07-21T02:04:14Z CommonsDelinker 2867 Removing [[:c:File:Kaitlyn_Santa_Juana_promoting.jpg|Kaitlyn_Santa_Juana_promoting.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Ziv|Ziv]] because: [[:c:COM:L|Copyright violation]]: [[:c:COM:NETCOPYVIO|]]; all of user's uploads are YouTube screensh 251363 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა არტისტი | ჯოხო = კეიტლინ სანტა ხუანა | სურათი = | სურათიშ ზჷმა = 220პქ | დუდჯოხო = სანტა ხუანა [[2025]] წანას | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|1997|04|19}} | დაბადებაშ აბანი = ლენგლი, [[ბრიტანეთიშ კოლუმბია]], [[კანადა]] | საქვარუა = [[არტისტი]] | აკოქიმინჯალაშ წანეფი = [[2016]]–ასეშა }} '''კეიტლინ სანტა ხუანა''' ({{lang-en|Kaitlyn Santa Juana}}; დ. [[19 პირელი]], [[1997]], ლენგლი, [[ბრიტანეთიშ კოლუმბია]], [[კანადა]]) — კანადარი [[არტისტი]]. == რესურსები ინტერნეტში == *{{commonscat-inline|Kaitlyn Santa Juana}} *{{imdb name|8766941}} *{{instagram|kaitlynsantajuana}} {{DEFAULTSORT:სანტა ხუანა, კეიტლინ}} [[კატეგორია:დუნაბადი 1997]] [[კატეგორია:კანადარი არტისტეფი]] 4eyamhhxf8voj6j22slhhx0eqzxjyo5 0 44294 251365 250183 2026-07-21T02:37:38Z CommonsDelinker 2867 Removing [[:c:File:Official_Portrait_of_President_Cytil_Ramaphosa_—_2019.jpg|Official_Portrait_of_President_Cytil_Ramaphosa_—_2019.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Wdwd|Wdwd]] because: Copyright violation, see [[:c:Commons:Licensing|]] 251365 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკური პოსტი |პოსტი = [[პრეზიდენტი]] |ორგანიზაცია = [[ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა]]შ |შილა = Flag of South Africa.svg |შილაშ ზჷმა = 145px |შილაშ მუკნაჭარა = ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკაშ შილა |შანი = |შანიშ ზჷმა = |შანიშ მუკნაჭარა = |ოდაბადური ჯოხო = {{collapsible list |titlestyle = text-align:left;padding-left:2.5em;font-size:85%; |liststyle = text-align:center;white-space:nowrap; |title = {{center|10 შხვა ოფიციალურ ნინაშა}} | {{native name|af|President van Suid-Afrika}} | {{native name|zu|Umongameli waseNingizimu Afrika}} | {{native name|xh|uMongameli waseMzantsi Afrika}} | {{native name|nso|Mopresidente wa Afrika Borwa}} | {{native name|tn|Moporesitente wa Aforika Borwa}} | {{native name|st|Moporesitente wa Aforika Borwa}} | {{native name|ts|Puresidente wa Afrika-Dzonga}} | {{native name|ss|uMengameli weleNingizimu Afrika}} | {{native name|ve|Muphuresidennde wa Afrika Tshipembe}} | {{native name|nr|uMongameli weSewula Afrika}} }} |სურათი = |პოსტიშ პიჯი = [[სირილ რამაფოსა]] |პოსტიშ დაკება = [[15 ფურთუთა]], [[2018]] |მემართუაშ სტილი = თიში უდიდაშობა (დიპლომატიური)<br />პატჷნ პრეზიდენტი (ვაფორმალური) |ტიპი = სახენწჷფოშ მადუდე<br />თარობაშ მადუდე<br />ურდუმამადუდე |მაკათური = [[ობჟათე აფრიკაშ თარობა|კაბინეტი]] |ანგარიშვალდვალირი რე = [[ერუანულ ასამბლეა (ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა)|ერუანულ ასამბლეა]] |რეზიდენცია = მაჰლამბა ნდლოპფუ ([[პრეტორია]])<br />გენადენდალი ([[კეიპტაუნი]])<br />ჯონ დუბეშ ჸუდე ([[დურბანი]]) |ოლქი = ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა |პოსტიშა გემარინაფალი = ერუანულ ასამბლეა |ხანიშ განწეობა = 5 წანა (ართშა მოახალებაშ ნებათ) |წიმოხონი = [[სახენწჷფო პრეზიდენტი (ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა)|სახენწჷფო პრეზიდენტი]] |დირსხუ = {{start date and age|1994|5|10|df=yes}} |მაართა პოსტის = [[ნელსონ მანდელა]] |მონძე = ვიცე-პრეზიდენტი |ხელფასი = 3,34 მილიონ რანდი წანმოწანას |ვებ-ხასჷლა = [http://www.thepresidency.gov.za/ thepresidency.gov.za] }} '''ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი''' — [[ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა]]შ [[სახენწჷფოშ მადუდე|სახენწჷფოშ]] დო [[თარობაშ მადუდე]]. პრეზიდენტ უნჯღვერს თარობაშ [[აემაჸონაფალ ხეშუულება|ემაჸონაფალ]] ჸას დო რე [[ობჟათე აფრიკაშ ერუანულ დუდთხილუაშ ნძალეფი]]შ [[ურდუმამადუდე]]. 1961-შე 1994 წანაშა სახენწჷფოშ მადუდეშ პოსტ [[სახენწჷფო პრეზიდენტი (ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა)|სახენწჷფო პრეზიდენტის]] შანენდჷ. პრეზიდენტის გიშმაგორუნს [[ერუანულ ასამბლეა (ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა)|ერუანულ ასამბლეა]], პარლამენტიშ თუდონ პალატა დო თინა რჩქვანელობურო უკაბეტაშ პარტიაშ ლიდერ რე, ნამუთ [[აფრიკაშ ერუანულ კონგრესი|აფრიკაშ ერუანულ კონგრეს]] რე 1994 წანაშ 27 პირელს მანჯებულ მაართა ანდარასობურ გიშაგორუეფიშ უკული. კონსტიტუცია პრეზიდენტიშ პოსტის რინაშ ხანს ჟირ ხუთწანიან ხანით გუთმოხურგანს.<ref>{{cite web |url=http://www.gov.za/documents/constitution-republic-south-africa-1996-chapter-5-president-and-national-executive |title=Constitution of the Republic of South Africa, 1996 - Chapter 5: The President and National Executive, 88. Term of office of President}}</ref> ახალ კონსტიტუციათ გიშაგორილ მაართა პრეზიდენტ [[ნელსონ მანდელა]] რდჷ. თეხანურ პრეზიდენტ რე [[სირილ რამაფოსა]], ნამუთ ერუანულ ასამბლეაქ 2018 წანაშ 15 ფურთუთას გიშაგორჷ, [[ჯეიკობ ზუმა]]შ გინორინაშ უკული. ობორჯე კონსტიტუციაშ თუდო (ნამუთ 1994-შე 1996 წანაშა რდჷ ნძალას), რდჷ ერუანულ ართოიანობაშ თარობა, სოდეთ უკაბეტაშ ოპოზიციურ პარტიაშ პარლამენტიშ მაკათურს ნება უღუდჷ ვიცე-პრეზიდენტიშ პოსტ ქუდუკებუდჷკონ. [[ტაბო მბეკი]]წკჷმა ართო, აპარტეიდიშ ბოლო პრეზიდენტი, [[ფრედერიკ დე კლერკი]] ხოლო მოღალენდჷ ვიცე-პრეზიდენტიშ პოსტის, მუჭოთ ერუანულ პარტიაშ ლიდერი, ნამუთ ახალ პარლამენტიშ მაჟირა უკაბეტაშ პარტია რდჷ. მარა დე კლერკიქ მოგვიანეთ გინოდირთჷ დო მუშ პარტიაწკჷმა ართო ოპოზიციაშა გეგნორთჷ. ნებაჸოფურ კოალიციურ თარობა ახალ კონსტიტუციაშ (ნამუთ 1996 წანას მიღესჷნ) თუდო ხოლო რდჷ, მარა თიშ უკულ ოპოზიციონერ პოლიტიკოსეფ ვიცე-პრეზიდენტიშ პოსტის ვადურინუაფჷნა. პრეზიდენტ ვალდებულ რე, ნამჷ-და გიშაგორუეფიშ ბორჯის ერუანულ ასამბლეაშ მაკათურ რდასჷნ. გიშაგორუაშე ხათეშე, პრეზიდენტ მუშ შხვა პოსტეფს ხათეშე იტენს პრეზიდენტალაშ განწეხანობაშ მეძენას. პრეზიდენტიშ პოსტშე გინორინა შილებე უნდობელობაშ გჷმოცხადებათ დო [[იმპიჩმენტი]]შ რზათ. == ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული == {| class="wikitable" cellpadding=2 cellspacing=2 |- bgcolor="#2E8B57" !! ! № !! სურათი !! ჯოხო !! პოსტიშ დოჭყაფა !! პოსტიშ თება |- |1. || [[ფაილი:CR Swart.jpg|50px]] || [[ჩარლზ რობერტს სვარტი]] || [[31 მესი]] [[1961]] || [[31 მესი]] [[1967]] |- |2. || [[ფაილი:Dönges.jpg|50px]] || [[თეოფილუს დიონგესი]] || [[31 მესი]] [[1967]] || [[1 მანგი]] [[1967]] |- |3. || [[ფაილი:Tom Naudé 1962.jpg|50px]] || [[ჯოშუა ნაუდე]] || [[1 მანგი]] [[1967]] || [[10 პირელი]] [[1968]] |- |4. || [[ფაილი:Jacobus Johannes Fouché 1968.jpg|50px]] || [[ჯაკობ ჯოან ფუშე]] || [[10 პირელი]] [[1968]] || [[9 პირელი]] [[1975]] |- |5. || [[ფაილი:Jan de Klerk.jpg|50px]] || [[იოანეს დე კლერკი]] || [[9 პირელი]] [[1975]] || [[19 პირელი]] [[1975]] |- |6. || [[ფაილი:Nicolaas Diederichs.jpg|50px]] || [[ნიკოლას დიდერიხსი]] || [[19 პირელი]] [[1975]] || [[21 მარაშინათუთა]] [[1978]] |- |7. || [[ფაილი:Marais_Viljoen.jpg|50px]] || [[მარაის ვილჯოენი]] || [[21 მარაშინათუთა]] [[1978]] || [[10 გჷმათუთა]] [[1978]] |- |8. || [[ფაილი:John Vorster.jpg|50px]] || [[ბალთაზარ ვორსტერი]] || [[10 გჷმათუთა]] [[1978]] || [[4 მანგი]] [[1979]] |- |9. || [[ფაილი:Marais_Viljoen.jpg|50px]] || [[მარაის ვილჯოენი]] || [[4 მანგი]] [[1979]] || [[3 ეკენია]] [[1984]] |- |10. || [[ფაილი:PW Botha 1962.jpg|50px]] || [[პიტერ ბოტა]] || [[3 ეკენია]] [[1984]] || [[15 მარაშინათუთა]] [[1989]] |- |11. || [[ფაილი:F. W. de Klerk 2012.jpg|50px]] || [[ფრედერიკ დე კლერკი]] || [[15 მარაშინათუთა]] [[1989]] || [[10 მესი]] [[1994]] |- |12. || [[ფაილი:Nelson Mandela.jpg|50px]] || [[ნელსონ მანდელა]] || [[10 მესი]] [[1994]] || [[16 მანგი]] [[1999]] |- |13. || [[ფაილი:SthAfrica.ThaboMbeki.01.jpg|50px]] || [[ტაბო მბეკი]] || [[16 მანგი]] [[1999]] || [[25 ეკენია]] [[2008]] |- |14. || [[ფაილი:GeorgeBushKgalemaMotlanthe crop.jpg|50px]] || [[კგალემა მოტლანტე]] || [[25 ეკენია]] [[2008]] || [[9 მესი]] [[2009]] |- |15. || [[ფაილი:Jacob G. Zuma - World Economic Forum Annual Meeting Davos 2010.jpg|50px]] || [[ჯეიკობ ზუმა]] || [[9 მესი]] [[2009]] || [[14 ფურთუთა]], [[2018]] |- |16. || [[ფაილი:Cyril Ramaphosa e Michel Temer 2 (cropped).jpg|50px]] || [[სირილ რამაფოსა]] || [[15 ფურთუთა]] [[2018]] || ამდღარშახ |} ==რესურსეფ ინტერნეტის== * [https://web.archive.org/web/20021008055813/http://www.terra.es/personal2/monolith/sa.htm ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{აფრიკაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი}} [[კატეგორია:ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა]] [[კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი]] [[კატეგორია:ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტეფი|*]] r4ok3t1wk7a9u2dfxf4wveisuo6e9oz 10 44307 251378 250400 2026-07-21T09:35:57Z CommonsDelinker 2867 Replacing Flag_of_Cape_Verde.svg with [[File:Flag_of_Cape_Verde_(10-17).svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · Government standardized ratio is 2:3. For fu 251378 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |ჯოხო = კაბო-ვერდეშ პრეზიდენტეფი |სურათი = |სურათი2 = |დუდჯოხო = [[ფაილი:Flag of Cape Verde (10-17).svg|25პქ]] [[კაბო-ვერდეშ პრეზიდენტი|<span style="color:white;">კაბო-ვერდეშ პრეზიდენტეფი</span>]] [[ფაილი:Coat of arms of Cape Verde.svg|25პქ]] | ერკებულისტილი = | დუდსტილი = background:{{ფერი|კაბო-ვერდე}} | ბუნასტილი = background:{{ფერი|კაბო-ვერდე}} |ერკებულიკლასი = hlist |ბუნა1= |ერკებული1= [[არისტიდიშ პერეირა]] {{·}} [[ანტონიუ მონტეირო]] {{·}} [[პედრუ პირეში]] {{·}} [[ჟორჟ კარლუშ ფონსეკა]] {{·}} [[ჟოზე მარია ნევეში]] }} <noinclude> [[კატეგორია:კაბო-ვერდეშ პრეზიდენტეფი]] [[კატეგორია:თარგი:პრეზიდენტეფი]] </noinclude> bc429pvaz4yklb4uanxbt544airsm4p 0 44468 251368 2026-07-21T05:09:57Z PK2 9114 გინოწურაფა [[დუდხასჷლა]]-შა 251368 wikitext text/x-wiki #გადამისამართება [[დუდხასჷლა]] hutrxenv7a9mnfham3zad4ao1rn49jb 0 44469 251388 2026-07-22T13:27:16Z ნჩლ1 20648 ახალი ხასჷლა: '''ტიერა სკოუბი''' ({{lang-en|Tiera Skovbye}}; დ. [[6 მესი]], [[1994]], [[ვანკუვერი]], [[ბრიტანეთიშ კოლუმბია]], [[კანადა]]) — კანადარი [[არტისტი]]. 251388 wikitext text/x-wiki '''ტიერა სკოუბი''' ({{lang-en|Tiera Skovbye}}; დ. [[6 მესი]], [[1994]], [[ვანკუვერი]], [[ბრიტანეთიშ კოლუმბია]], [[კანადა]]) — კანადარი [[არტისტი]]. ephvrw65iz1eo1s862if2mvuwgbmkjq 251389 251388 2026-07-22T13:31:53Z ნჩლ1 20648 251389 wikitext text/x-wiki '''ტიერა სკოუბი''' ({{lang-en|Tiera Skovbye}}; დ. [[6 მესი]], [[1995]], [[ვანკუვერი]], [[ბრიტანეთიშ კოლუმბია]], [[კანადა]]) — კანადარი [[არტისტი]]. == რესურსეფი ინტერნეტის == *{{commonscat-inline|Tiera Skovbye}} *{{instagram|tskovbye1}} *{{imdb name|1975050}} {{DEFAULTSORT:სკოუბი, ტიერა}} [[კატეგორია:დუნაბადი 1995]] [[კატეგორია:კანადარი მუსიკოსეფი]] ppjqtsayr39qi76d9f5gy31z3lqah9l 251390 251389 2026-07-22T13:33:19Z ნჩლ1 20648 251390 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა არტისტი | ჯოხო = ტიერა სკოუბი | სურათი = | სურათიშ ზჷმა = | დუდჯოხო = | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|1995|05|06}} | დაბადებაშ აბანი = [[ვანკუვერი]], [[ბრიტანეთიშ კოლუმბია]], [[კანადა]] | საქვარუა = [[არტისტი]] | აკოქიმინჯალაშ წანეფი = [[2005]]–ასეშა }} '''ტიერა სკოუბი''' ({{lang-en|Tiera Skovbye}}; დ. [[6 მესი]], [[1995]], [[ვანკუვერი]], [[ბრიტანეთიშ კოლუმბია]], [[კანადა]]) — კანადარი [[არტისტი]]. == რესურსეფი ინტერნეტის == *{{commonscat-inline|Tiera Skovbye}} *{{instagram|tskovbye1}} *{{imdb name|1975050}} {{DEFAULTSORT:სკოუბი, ტიერა}} [[კატეგორია:დუნაბადი 1995]] [[კატეგორია:კანადარი მუსიკოსეფი]] 4l5niyen667xo4mqxpy028j6c2hc6he 0 44470 251411 2026-07-23T07:01:50Z PK2 9114 გინოწურაფა [[დუდხასჷლა]]-შა 251411 wikitext text/x-wiki #გადამისამართება [[დუდხასჷლა]] hutrxenv7a9mnfham3zad4ao1rn49jb 10 44471 251413 2026-07-23T08:01:56Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: 024 Male green kingfisher in Encontro das Águas State Park Photo by Giles Laurent.jpg 251413 wikitext text/x-wiki 024 Male green kingfisher in Encontro das Águas State Park Photo by Giles Laurent.jpg h03tdp1h2iy22zh5z5auoonn8yn6abk 10 44472 251414 2026-07-23T08:02:39Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: [[წვანე წყარწყუტი]] (Chloroceryle americana) 251414 wikitext text/x-wiki [[წვანე წყარწყუტი]] (Chloroceryle americana) j8tzv83hwr73e75ohiiqk0d4pv80x8t 251415 251414 2026-07-23T08:03:12Z Narazeni 826 251415 wikitext text/x-wiki [[წვანე წყარწყუტია]] (Chloroceryle americana) m7iopmawvaxpsp6yg436f91gm1m7xq5 10 44473 251416 2026-07-23T08:03:48Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: Machu Picchu.png 251416 wikitext text/x-wiki Machu Picchu.png 7ve6oa50hcdbykguymp3zfbu13scnnm 10 44474 251417 2026-07-23T08:04:52Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: [[მაჩუ-პიქჩუ]] 1912 წანას 251417 wikitext text/x-wiki [[მაჩუ-პიქჩუ]] 1912 წანას 8ih7np7tvi1rwi23f8b5opmf8gv53t0 10 44475 251418 2026-07-23T08:05:55Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: Kirov Oblast Zuevka railway station asv2019-05 img2.jpg 251418 wikitext text/x-wiki Kirov Oblast Zuevka railway station asv2019-05 img2.jpg a6y6nvnpth1t3rktzjzpr4q0igzxk19 10 44476 251419 2026-07-23T08:06:23Z Narazeni 826 ცაიორ ხასჷლაქ გიჭყჷ 251419 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 10 44477 251420 2026-07-23T08:07:13Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: Stage 20 Tour de France 2024 Col de la Couillole 40.jpg 251420 wikitext text/x-wiki Stage 20 Tour de France 2024 Col de la Couillole 40.jpg em8llz9m4098wm4yga4lsi0y4sqs595 10 44478 251421 2026-07-23T08:07:31Z Narazeni 826 ცაიორ ხასჷლაქ გიჭყჷ 251421 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 10 44479 251422 2026-07-23T08:08:08Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: Haigerloch - Altstadt - Schloss - Ansicht von SSW (2).jpg 251422 wikitext text/x-wiki Haigerloch - Altstadt - Schloss - Ansicht von SSW (2).jpg 9emqlog2ahmwikiol5u0e1hnrplwit1 10 44480 251423 2026-07-23T08:10:20Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: [[ჰაიგერლოხი (ჯიხაზურგა)|ჰაიგერლოხი]]შ ჯიხაზურგა ([[გერმანული ნინა|გერმ]]. Schloss Haigerloch), ნოღა [[ჰაიგერლოხი]], [[ბადენ-ვიურტემბერგი]] 251423 wikitext text/x-wiki [[ჰაიგერლოხი (ჯიხაზურგა)|ჰაიგერლოხი]]შ ჯიხაზურგა ([[გერმანული ნინა|გერმ]]. Schloss Haigerloch), ნოღა [[ჰაიგერლოხი]], [[ბადენ-ვიურტემბერგი]] limlm7s4a00wpga6pkqqf2dilrlo3oi 10 44481 251424 2026-07-23T08:11:00Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: Ergaki, Buiba Valley, Western Sayan Mountains, Krasnoyarsk Krai, Russia.jpg 251424 wikitext text/x-wiki Ergaki, Buiba Valley, Western Sayan Mountains, Krasnoyarsk Krai, Russia.jpg 9702n7zj0e532pa3u71fdegtoaijztt 10 44482 251425 2026-07-23T08:11:12Z Narazeni 826 ცაიორ ხასჷლაქ გიჭყჷ 251425 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 10 44483 251426 2026-07-23T08:12:10Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: St. Wolfgang kath. Pfarrkirche Pacher-Altar Lazarus 01.jpg 251426 wikitext text/x-wiki St. Wolfgang kath. Pfarrkirche Pacher-Altar Lazarus 01.jpg c0yb2uly9hmnbgqhusz7qo8myeixp8g 10 44484 251427 2026-07-23T08:12:24Z Narazeni 826 ცაიორ ხასჷლაქ გიჭყჷ 251427 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 10 44485 251428 2026-07-23T08:13:13Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: Jinan Grand Theater-20150520-RM-170343.jpg 251428 wikitext text/x-wiki Jinan Grand Theater-20150520-RM-170343.jpg dbikunuu7dc32h0nkzhddw9kk5bwcj0 10 44486 251429 2026-07-23T08:14:00Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: საკონცერტო მაქდორიშ ინტერიერ ნოღა [[ძინანი|ძინანს]], [[ჩინეთი]] 251429 wikitext text/x-wiki საკონცერტო მაქდორიშ ინტერიერ ნოღა [[ძინანი|ძინანს]], [[ჩინეთი]] hpta4j129ski7h72pic7hnc2apbuosp 10 44487 251430 2026-07-23T08:14:33Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: Parasols, Evening, Beach, Rincon de la Victoria, Andalusia, Spain.jpg 251430 wikitext text/x-wiki Parasols, Evening, Beach, Rincon de la Victoria, Andalusia, Spain.jpg bzkjvp3c6zx54q5eyf0x2qn91d0ll5h 10 44488 251431 2026-07-23T08:16:13Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: ქორგეფი, გიონჯირაშეფი, ონჯუაბორჯ პლაჟის, [[რინკონ-დე-ლა-ვიქორია]], [[ანდალუსია]], [[ესპანეთი]] 251431 wikitext text/x-wiki ქორგეფი, გიონჯირაშეფი, ონჯუაბორჯ პლაჟის, [[რინკონ-დე-ლა-ვიქორია]], [[ანდალუსია]], [[ესპანეთი]] 64i0gc719jqr8m3p75alikl3ctoap0k