ვიკიპედია xmfwiki https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%93%E1%83%A3%E1%83%93%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%B7%E1%83%9A%E1%83%90 MediaWiki 1.48.0-wmf.3 first-letter მედია სპეციალური განხილვა მომხმარებელი მომხმარებლის განხილვა ვიკიპედია ვიკიპედია სხუნუა ფაილი ფაილის განხილვა მედიავიკი მედიავიკის განხილვა თარგი თარგის განხილვა დახმარება დახმარების განხილვა კატეგორია კატეგორიის განხილვა TimedText TimedText talk მოდული მოდულის განხილვა Event Event talk 10 21 254790 252918 2026-11-08T22:38:07Z Narazeni 826 ახალ ამბეეფიშ მოახალება 254790 wikitext text/x-wiki <!-- ქიკითხით ათენა! დვალა * უხოლაში ამბე დინმოდოხოდუ დუც, ჯვეში ამბე მუთმაჩირთუ ეკონიაშე. * ეშნაჭარას ოკო უღუდას გაფსქელებურ რცხუ დინოხოლენ სტატიაშე, ნამუთ თე ჸოფირებათ რე გოახალაფილინ. შანულამი: * დობლოკით არძო სურათი, ნამუთ თარ ხასჷლაშა რე გჷშაღალირი. ** არძო თე სურათიშო: დობლოკით დო ქიგუძინით {{mprotected}} თანგი. მითხიით დობლოკუა ათაქ: [[ვპ:ვპრ]] ** სურათი ვიკიოწკარუეს ქარხველუ-და, ხეახალაშო დოჩვით დო მოღანკით თინა მათხილე თანგით {{C-uploaded}}. * გეგმირინეთ დუდიშულ სურათეფი (PD, GFDL, CC etc.) შელებაშ დინახალე. * სურათიშ ჩარჩოშა დინახუნაფალო გეგმირინიეთ თანგი {{border-notinline|[[Image:imagename.png]]}} -- --> <!-- ხვალე ართი ილუსტრაცია ახალ ამბეეფშე --> <!-- ახალი ამბეეფი (არძაშ უმოსი 6 ახალი ამბე) --> <!-- აქტუალური ახალი ამბეეფი --> {{ახალი ამბეეფი/სურათი |სურათი =Pedro Alliana 2026.jpg |ზჷმა = 150პქ |დუდჯოხო = პედრო ალიანა |ბმული = პედრო ალიანა |ჩარჩო = |ალტ = }} *<!-- 7 გერგობათუთა--> [[პოლონეთი]]ს, ნოღა [[კრაკოვი|კრაკოვიშ]] [[თარ მოედანი (კრაკოვი)|თარ მოედანს]] მოხვალამერჷ '''[[კრაკოვიშ ჸოთამა 2026|მასობურ ჸოთამაშ]]''' შედეგო ამშვ ადამიერქ გოჭყორდჷ დო 15 — დიჭყოლჸ. *<!--5 გერგობათუთა--> [[პარაგვაი]]შ [[პარაგვაიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტ]] [[სანტიაგო პენია]] იმპიჩმენტიშ ოსხირით პოსტშე გეგნარინუეს დო ოჭოფეს, თიშ მანგიორო ვიცე-პრეზიდენტ [[პედრო ალიანა]] (''სურათის'') ქუდარინუეს, [[Ueno Bank]]-წკჷმა მერსხილ '''[[პარაგვაიშ საბანკო კრიზისი 2026|საბანკო კრიზისიშ]]''' ფონს. *<!--3 გერგობათუთა--> [[ააშ]]-ს, '''[[ააშ-იშ გიშაგორუეფი 2026|ოშქაშურ გიშაგორუეფს]]''', [[დემოკრატიული პარტია (ააშ)|დემოკრატიულ პარტიაქ]] [[ააშ-იშ წჷმმარინაფალეფიშ პალატა|წჷმმარინაფალეფიშ პალატას]] დო [[ააშ-იშ სენატი|სენატის]] უმენტაშობა მიპალუ. *<!--1 გერგობათუთა--> [[მოტოსპორტის]], [[კიმი ანტონელი]]ქ '''[[ფორმულა 1-იშ მოსოფელიშ ჩემპიონატი 2026|ფორმულა 1-იშ მოსოფელიშ ჩემპიონატიშ]]''' არძა ბორჯიშ არძაშე ახალნორდ გომორძგვილო გჷნირთუ. *<!-- 28 მარაშინათუთა--> [[ნორვეგია|ნორვეგიაშ]] მაფა '''[[ჰარალდ V]]''' 89 წანაშ ხანს დოღურჷ დო ხვისტაშა გეშართჷ [[ჰოკონ VIII]]-ქ. *<!-- 26 მარაშინათუთა--> [[ნეპალ დო ჩინეთიშ წყარალა (2026)|ნეპალ და ჩინეთის წყარალაშ]] შედეგო არძაშ უკულაშ 1,318 ადამიერქ გოჭყორდჷ, 5,000-შე უმოს — უჩინუ-უვარუთ რე დინაფილჷ. <p style="border-top:1px solid #ddd;padding-top:0.5em;">'''მიმალი:''' [[ავღანეთ-პაკისტანიშ ლჷმა 2026|ავღანეთ-პაკისტანიშ ლჷმა]] (2026 — {{ა.შ.}}) {{•}} [[ააშ-ისრაელიშ რესქუეფ ირანშა 2026|ირანიშ ლჷმა]] ([[ლიბანიშ ლჷმა 2026|ლიბანიშ ლჷმა]]) (2026 — {{ა.შ.}}) {{•}} [[სუდანიშ ომენოღალე ლჷმა (2023 წანაშე)|სუდანიშ ომენოღალე ლჷმა]] (2023 — {{ა.შ.}}) {{•}} [[რუსეთიშ მინოკათუა უკრაინაშა (2022)|რუსეთიშ მინოკათუა უკრაინაშა]] (2022 — {{ა.შ.}}) <noinclude> <br> <div style="border: 1px solid; width: 96%; padding: 1em; float: left; background: #EFEFEF"> {{მალჭანაფა|[[თ:ახალი ამბეეფი]]}} '''ახალი ამბეეფს''' ნაშინა რე ახალი ამბეეფი დო რსხილეფი სტატიეფშე, ნამუეფჷთ მოჩამილ ბორჯიშო რე აქტუალური; ვარ-და, ''[[ენციკლოპედია|ენციკლოპედიური სტატიეფი]]'', ნამუეფჷთ მოახალაფირი რე მიმალ მონახვამილაშ გოსინთორაფათ; ათაქ '''ვა რე ოხვილური ტრივიალური სიახალეეფიშ''' დინოხუნაფა. დუდხასჷლას [[ვიკიპედია:ვანდალიზმი|ვანდალიზმიშ]] დუდიშე ეიოღალარო, ათე ხასჷლაშ რედაქტირაფა ხვალე რეგისტრირაფილი მახვარებუეფს შეულებჷნა.</div> 173lb5iv29cxo44b9t54comrjp0am27 0 304 254812 249555 2026-11-09T03:56:24Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 254812 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = {{lang-fr|Principauté de Monaco}} |ედომუშამი_ჯოხო = მონაკოშ სათარო |ოართე_ჯოხო =მონაკო |შილა = Flag of Monaco.svg |გერბი = Coat of Arms of Monaco.svg |რუკა = Location Monaco Europe.png |ჰიმნი = Hymne Monegasque |დევიზი =Deo Juvante ([[ლათინური ნინა|ლათ.]]) |ოფიციალური_ნინეფი =[[ფრანგული ნინა|ფრანგული]] |რელიგია= |ნანანოღა= [[მონაკო (ნოღა)|მონაკო]]<ref>[http://unstats.un.org/unsd/geoinfo/geonames/ გეოგრაფიული ჯოხოდვალეფი დო [[გოერო]]შ მაკათური ქიანეფიშ ნანანოღეფი]</ref> |latd=43 |latm=44 |latNS=N |longd=7 |longm=25 |longEW=E |უდიდაში_ნოღა =[[მონაკო (ნოღა)|მონაკო]], [[მონტე-კარლო]], [[ლა-კონდამინი]] დო [[ფონვეი (მონაკო)|ფონვეი]] |თარობაშ_ტიპი = [[დუალისტური მონარქია|დუალისტური]] [[კონსტიტუციური მონარქია]] |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[მონაკოშ თარი|თარი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[ალბერტ II (მონაკოშ მაფასქირი)|ალბერტ II]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[მონაკოშ სახენწჷფო მინისტრი|სახენწჷფო მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 = [[პიერ დარტუ]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 234-ა |ფართობი =1.98 |წყარი_% =0,0 |ოეგებიე_მახორობა =37 731<ref>[http://www.imsee.mc/Population-et-emploi Population et emploi / IMSEE - Monaco IMSEE]</ref> |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 218-ო |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2014 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 18 679 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 1-ა |ედპ_ppp_წანა = 2011 |ედპ_ppp = 6 109 მილიონი |ედპ_ppp_რანგი = 140-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე =169694 |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = |აგი = |აგი_ტენდენცია = |აგი_კატეგორია = |აგი_რანგი = |აგი_წანა = |ვალუტა= [[ევრო]] |ვალუტაშ_კოდი =EUR |ქიანაშ_კოდი =MCO |ბორჯიშ_ორტყაფუ = [[UTC+1]] |ზარხულიშ_ბორჯი =[[UTC+2]] |cctld = [.mc]] |ოტელეფონე_კოდი =+377 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= }} '''მონაკოშ სათარო''' ([[ფრანგული ნინა|ფრანგ.]] Principauté de Monaco; [[მონაკოური ნინა|მონაკ.]] Principatu de Múnegu; [[იტალიური ნინა|იტალ.]] Principato di Monaco; [[ოქსიტანური ნინა|ოქსიტ]]. Principat de Mónegue) — ციქა ზოხორინელი [[სახენწჷფო]] რე ობჟათე-ელახ [[ევროპა|ევროპას]], [[სქირონაშქა ზუღა|სქირონაშქა ზუღაშ]] ოორუე-ცენტრალურ პიჯის. სუმ დიხაშე ომძღჷ [[საფრანგეთი]] დო [[იტალია|იტალიაშა]] მეძჷ 16 კილომეტრი. ფართობი რე 1,98 კმ.კვ. 2014 წანაშ მუნაჩემეფით, ქიანას ოხორანს 37 731 ადამიერი. მონაკო რე სათარო კონსტიტუციური მონარქიაშ გიმე. ქიანაშ მადუდური რე პრინცი [[ალბერტ II]]. კანონმადვალუ ორგანო რე ჟირპალატამი პარლამენტი (24 მაკათური). [[1861]] წანაშე, რგებაფულენს ზოხორინალათ საფრანგეთიშ პროტექტორატიშ გიმე. ქიანა გეჸვენჯი ერეფოშქაშე ორგანიზაციეფიშ მაკათური რე: [[გოერო]] ([[1993]] წანაშე), [[ეუთო]], [[ევროპაშ სხუნუ]] ([[2004]] წანაშე), [[ინტერპოლი]], [[იუნესკო]], [[მოსოფელიშ ჯანთელობაშ ორგანიზაცია]]. მონაკოსქ იდვალუაფუ [[ერეფოშქაშე ჰიდროგრაფიული ორგანიზაცია]]შ შტაბ-ორენი. მონაკოს 12 დიპლომატიური მისია უღუ ბჟადალ ევროპას დო იროიანი წჷმმარინაფალი გოეროს დო ევროპაშ სხუნუს. 45 ქიანაშ 106 ნოღას მონაკოშ საპატიო საკონსულო იდვალუაფუ. მონაკოს 66 ქიანას გენერალური საკონსულო უღუ, საპატიო საკონსულოეფი ვარდა საკონსულოეფი. == ჯოხოდვალა == ლეგენდაშ მეჯინათ, ნოღაშ დორსხუაფა მერსხილი რე [[ჰერაკლე|ჰერაკლეშ]] ჯოხოწკჷმა, ნამუქჷთ [[ესპანეთი|ესპანეთშე]] მუკორთინაშ უკული მისვანჯჷ თაქიან ზუღაშ პიჯის. თე აბანს ქიგიადუ Portus Herculis Moniechi. ეკონია ზიტყვა ჯოხო იზოლირაფილს. == გეოგრაფია == ქიანა იდვალუაფუ ბჟადალ ევროპას, სქირონაშქა ზუღაშ პიჯის. ოორუეშე დო ბჟადაალშე ომძღჷ საფრანგეთი, ობჟათეშე დო ელახშე სქირონაშქა ზუღა. მონაკოშ ოთანჯე ზოლი რე 4,4 კილომეტრი, ოწყარპიჯე ზოლი რე 4,1 კილომეტრი. თე მუნაჩემეფით მონაკო რე მაჟირა არძაშე უჭიჭაშ დუდიშული ქიანა მოსოფელს, [[ვატიკან|ვატიკანიშ]] უკული. == ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დორთუალა == {{main|მონაკოშ ადმინისტრაციული დორთუალა}} [[ფაილი:Monaco wards color.png|right|thumb|150px|მონაკოშ რაიონეფი]] ადმინისტრაციულო მონაკოშ სათარო დორთილი რე 3 კომუნათ ({{lang-fr|communes}}), ნამუთ, მუშჸურე, გორთილი რე 10 რაიონო ({{lang-fr|quartiers}}). მონაკოშ სათაროშ 3 კომუნათ დორთუალა მეწურაფილი რე [[1911]] წანაშ [[მონაკოშ კონსტიტუცია]]შ დჷნადგინას. [[1967]] წანას კონსტიტუციაშა მიშაღალირი მიშათინუათ მეჯინათ, მონაკოშ სათარო აკმოდირთუ ხვალო ართი აკა დო უგურთუ კომუნაშე, ნამუთ მუშჸურე აკმოდირთუ 10 რაიონშე. '''მონაკოშ კომუნეფი (ნამუთ არსებენდჷ 1911—1917 წწ. პერიოდის):''' * ლა-კონდამინი (La Condamin) — რაიონი ონიშოლიშ მანგას * მონაკო (Monaco) — ჯვეში ნოღა, ნამუთ იდვალუაფუ კირდეამ კოდმეს * მონტე-კარლო (Monte-Carlo) — არძაშე დიდარი დო პრესტიჟული რაიონი. თარი საკურორტო ზონა, თაქ იდვალუაფუ არძაშე დიდრული რეზიდენციეფი {| class="wikitable" ! № || რაიონეფი || ფართობი<br />(მ²) || მაკორობა<br />([[2000]] წანაშ მუნაჩემეფით) || მახორობაშ მეჭედალა/კმ²||კვარტალეფი<br /><br />||მეღანკუა |- | colspan=7 align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''[[მონაკო-ვილე (კომუნა)|მონაკოშ კომუნა]]''' |- | 05 || [[მონაკო (ნოღა)|მონაკო]] || align="right" | 184750 || align="right" | 1034|| align="right" | 5597 ||align="right" | 19 || ჯვეში ნოღა სათარო რეზიდენციათ <!-- მამჩქინ, ჯვეში ნოღა — თენა (დახე) ტერმინი რე--> |- | colspan=7 align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''[[მონტე-კარლო (კომუნა)|მონტე-კარლოშ კომუნა]]''' |- | 01 || [[მონტე-კარლო]] (''Bd. Des Moulins-Av. de la Madone'')|| align="right" | 281461 || align="right" | 3034 || align="right" | 10779||align="right" | 20|| კაზინო დო საკურორტო ზონა |- | 02 || [[სან-რომანი]]/''La Rousse/Saint Roman'' (''Annonciade-Château Périgord'')|| align="right" | 105215|| align="right" | 3223 || align="right" | 30633||align="right" | 15|| ოორუე-ბჟაეიოლშე უხურგანს სარანგეთიშ ნოღა [[ტენაო]] |- | 03 || [[ლარვოტო]]/''Larvotto/Bas Moulins'' (''Larvotto-Bd Psse Grace'')|| align="right" | 328479 || align="right" | 5443 || align="right" | 16570||align="right" | 15|| ბჟაეიოლი საპლიაჟო ზონა |- | 10 || [[სენ-მიშელი (მონაკო)|სენ-მიშელი]]/''Saint Michel'' (''Psse Charlotte-Park Palace'')|| align="right" | 142223|| align="right" | 3807 || align="right" | 26768||align="right" | 24|| |- | colspan=7 align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''[[ლა-კონდამინი (კომუნა)|ლა-კონდამინიშ კომუნა]]''' |- | 04 || [[ლა-კონდამინი]] || align="right" | 237283 || align="right" | 3847 || align="right" | 16213||align="right" | 27|| ოზუღე ონიშოლი |- | 07 || [[ლა-კოლე]]/''La Colle'' (''Plati-Pasteur-Bd Charles III'')|| align="right" | 188073 || align="right" | 2822 || align="right" | 15005||align="right" | 15|| ბჟადალშე უხურგანს კაპ-დ’აილი/''Cap-d’Ail'' |- | 08 || [[ლე-რევუარი]]/''Les Révoires'' (''Hector Otto-Honoré Labande'')|| align="right" | 75747 || align="right" | 2515 || align="right" | 33203||align="right" | 11|| |- | 09 || [[მონეგეტი]]/''Moneghetti/ Bd de Belgique'' (''Bd Rainier III-Bd de Belgique''|| align="right" | 107056 || align="right" | 3003 || align="right" | 28051 || align="right" | 18|| |- | colspan=7 align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''ახალი დიხეფი<math>:</math> ნამუთ ზუღაშ ხარჯიშა რე აკოქიმინელი''' |- | 06 || [[ფონვეი (მონაკო)|ფონვეი]]/''Fontvieille'' || align="right" | 324157|| align="right" | 3292 || align="right" | 10156||align="right" | 9|| начало строительства в 1971 г., იგეგმებუ ანწიანი გოფართიანფა. |- | 11 || [[ლა-პორტიე]]/''Le Portier'' || align="right" | 275000¹⁾ || align="right" | — || align="right" | -||align="right" | -|| პროექტი |- style="background: #CCC;" | || '''მონაკოშ სათარო''' || align="right" | 1974444 || align="right" | 32020 || align="right" | 16217||align="right" | 173|| |- |} == მახორობა == მახორობა რე 35,986 კოჩი (2011). თენეფშე 47% [[ფრანგეფი]], 16% [[მონაკოარეფი]], 16% [[იტალიარეფი]]. ოფიციალური ნინა რე ფრანგული. ნანანოღა რე მონაკო (1,400). ნოღეფი - მონტე-კარლო (15,4), [[ლა კონდამინი]] (14,6). == ეკონომიკა == მონაკოშ ეკონომიკაშ თარი წყუ რე ტურიზმი. ირ წანას ბრელ ტურისტის მიკიჭოფანს მონაკოშ კაზინოეფი დო ჰამო კლიმატი. მონაკოშ მახორუეფს ვა უღჷნა კაზინოშ ლაჸაფიშ ნება. ვალუტა რე [[ევრო]]. 2002 წანაშა რდჷ '''ფრანგული ფრანკი'''. == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.yourmonaco.com/ Monaco]{{en}} * [http://www.monaco.gouv.mc/ მონაკოშ თარობაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა]{{fr}}, {{en}} * [http://www.portalostranah.ru/view.php?id=172 მონაკოშ ისტროია, გეოგრაფია, მეჯინეფი დო ოქიანუეფი(მონაკოშ დო ოერეფოშქაშე პუბლიკაციეფიშ გჷნოჯინა)] * [http://www.oetp-monaco.com/# მონაკოშ საფოსტო მარკეფიშ ოფისი]{{fr}}, {{en}} * [https://web.archive.org/web/20130113220154/http://www.petitmonegasque.fr/ მონაკოშ მეგორაფა] * [http://www.trudnosti.net/articles/52 მონაკოშ მონტე-კარლოშ დო გრიმალდიშ ისტორია] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ევროპაშ ქიანეფი}} [[კატეგორია:მონაკო]] [[კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:ფრანგულნინამი ქიანეფი]] rb4s674yil1brvnan3ltwlb5t22bo17 0 3868 254777 242854 2026-11-08T15:06:06Z Tym-lip 23707 254777 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Karol Nawrocki i Roberta Metsola (2026) (cropped2).jpg|მინი|პოლონეთიშ ასეიანი პრეზიდენტი [[კაროლ ნავროცკი]]]] == [[1918]] — [[1939]] == *[[იუზეფ პილსუდსკი]] / [[14 გერგობათუთა]] [[1918]] — [[9 ქირსეთუთა]] [[1922]] *[[გაბრიელ ნარუტოვიჩი]] / [[9 ქირსეთუთა]] [[1922]] — [[16 ქირსეთუთა]] [[1922]] ''(პრეზიდენტობაშ მოვალეობაშ შემასრულებერი)'' *[[მაჩეი რატაი]] — / [[16 ქირსეთუთა]] [[1922]] — [[20 ქირსეთუთა]] [[1922]] *[[სტანისუავ ვოიჩეჰოვსკი]] / [[20 ქირსეთუთა]] [[1922]] — [[14 მესი]] [[1926]] *[[მაჩეი რატაი]] / [[15 მესი]] [[1926]] — [[1 მანგი]] [[1926]] ''(პრეზიდენტობაშ მოვალეობაშ შემასრულებერი)'' *[[იგნაცი მოშჩიცკი]] / [[1 მანგი]] [[1926]] — [[30 ეკენია]] [[1939]] == პოლონეთიშ თარობა [[ლონდონი|ლონდონს]] ([[1939]] — [[1990]]) == *[[ბოლესუავ ვიენიავა-დუუგოშოვსკი]] / [[25 ეკენია]] [[1939]] — [[26 ეკენია]] [[1939]] ''(ართი დღა)'' *[[ვუადისუავ რაჩკიევიჩი]] / [[30 ეკენია]] [[1939]] — [[6 მანგი]] [[1947]] *[[აუგუსტ ზალესკი]] / [[7 მანგი]] [[1947]] — [[7 პირელი]] [[1972]] *[[სტანისუავ ოსტროვსკი]] / [[8 პირელი]] [[1972]] — [[8 პირელი]] [[1979]] *[[ედვარდ ბერნარდ რაჩინსკი]] / [[8 პირელი]] [[1979]] — [[8 პირელი]] [[1986]] *[[კაჟიმიეჟ საბათი]] / [[8 პირელი]] [[1986]] — [[19 კვირკვე]] [[1989]] *[[რიშარდ კაჩოროვსკი]] / [[19 კვირკვე]] [[1989]] — [[22 ქირსეთუთა]] [[1990]] == [[პოლონეთიშ ოკათე რესპუბლიკა]]([[1944]] — [[1989]]) == *[[ბოლესუავ ბიერუტი]] / [[1 ღურთუთა]] [[1944]] — [[22 კვირკვე]] [[1952]] *[[ალექსანდერ ზავადსკი]] / [[20 გერგობათუთა]] [[1952]] — [[7 მარაშინათუთა]] [[1964]] *[[ედვარდ ოხაბი]] / [[12 მარაშინათუთა]] [[1964]] — [[8 პირელი]] [[1968]] *[[მარიან სპიხალსკი]] / [[11 პირელი]] [[1968]] — [[23 ქირსეთუთა]] [[1970]] *[[იუზეფ ცირანკიევიჩი]] / [[23 დეკემბერი]] [[1970]] — [[28 მარტი]] [[1972]] *[[ჰენრიკ იაბუონსკი]] / [[28 მელახი]] [[1972]] — [[6 გერგობათუთა]] [[1985]] *[[ვოიჩეჰ იარუზელსკი]] / [[6 გერგობათუთა]] [[1985]] — [[31 ქირსეთუთა]] [[1989]] == [[1989]] წანაშე — ამდღარშახ == *[[ვოიჩეჰ იარუზელსკი]] / [[31 ქირსეთუთა]] [[1989]] — [[22 ქირსეთუთა]] [[1990]] *[[ლეჰ ვაუენსა]] / [[22 ქირსეთუთა]] [[1990]] — [[23 ქირსეთუთა]] [[1995]] *[[ალექსანდერ კვაშნიევსკი]] / [[23 ქირსეთუთა]] [[1995]] — [[2005]] *[[ლეჰ კაჩინსკი]] / [[23 ქირსეთუთა]] [[2005]] - [[10 პირელი]] [[2010]] *[[ბრონისუავ კომოროვსკი]] / [[10 პირელი]] [[2010]] — [[8 კვირკვე]] [[2010]] ''(პრეზიდენტიშ საღალობაშ მასრულებერი)'' *[[ბოგდან ბორუსევიჩი]] / [[8 კვირკვე]] [[2010]] ''(პრეზიდენტიშ საღალობაშ მასრულებერი)'' *[[გჟეგოჟ სხეტინა]] / [[8 კვირკვე]] [[2010]] — [[6 მარაშინათუთა]] [[2010]] ''(პრეზიდენტიშ საღალობაშ მასრულებერი)'' *[[ბრონისუავ კომოროვსკი]] / [[6 მარაშინათუთა]] [[2010]] — [[6 მარაშინათუთა]] [[2015]] *[[ანჯეი დუდა]] / [[6 მარაშინათუთა]] [[2015]] — [[6 მარაშინათუთა]] [[2025]] *[[კაროლ ნავროცკი]] / [[6 მარაშინათუთა]] [[2025]] — ''ამდღარშახ.'' [[კატეგორია:პოლონეთიშ პრეზიდენტეფი]] b8c9fyx9x2hc7gp0jzhcp3ejkvop4zv 0 4322 254795 206255 2026-11-08T23:20:35Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 254795 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Alberta, Canada.svg|thumb|right|ალბერტაშ აბანდვალა კანადას]] '''ალბერთა''' (Alberta, ab) — პროვინცია [[კანადა|კანადაშ]] ბჟადალს. ჯოხოქ გიადუ დიაფალ [[ვიქტორია (დედოფალი)|ვიქტორიაშ]] სქიშ ჯოხოშ მეჯინათ. * '''მახორობა''' — 3.7 მილიონი; * '''ნინეფი''' (%) — [[ინგლისური ნინა|ინგლისური]] – 74, [[ფრანგული ნინა|ფრანგული]] - 2; * '''ფართობი''' — 661 ვითოში. * '''ნოღეფი''' (ვითოში) — [[კალგარი]] (865), [[ედმონტონი]] (C, 694), სტრატკონა (72). * '''ისტორია''' — XVII ოშწანურას ტერიტორიაშ დიდი ნორთი მიშეშჷ [[ჰუდსონიშ ჸუჯი]]შ ბოწოწეულიშ კომპანიაშ აკოდგინალუაშა. პროვინცია რე [[1905]] წანაშე. ==რესურსეფი ინტერნეტის== * [http://www.gov.ab.ca/ Government of Alberta website] {{en icon}} * [http://culture.alberta.ca/archives/ Provincial Archives of Alberta website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130220162645/http://culture.alberta.ca/archives/ |date=2013-02-20 }} {{en icon}} * [http://www.travelalberta.com/ Travel Alberta] {{en icon}} * [https://web.archive.org/web/20190109112227/http://albertasource.ca/ Alberta Encyclopedia] {{en icon}} * [http://archives.cbc.ca/IDD-1-73-378/politics_economy/alberta_oil/ CBC Digital Archives—Striking Oil in Alberta] {{en icon}} * [http://archives.cbc.ca/IDD-1-73-1472/politics_economy/alberta_elections/ CBC Digital Archives—Electing Dynasties: Alberta Campaigns 1935 to 2001] {{en icon}} * [http://archives.cbc.ca/IDD-1-69-1737/life_society/alberta_100/ CBC Digital Archives—Alberta @ 100] {{en icon}} {{მერკე}} [[კატეგორია:კანადაშ პროვინციეფი დო ტერიტორიეფი]] fyq3ljg6zq8p1r5mw79yerialzm29ni 0 4459 254778 254754 2026-11-08T16:59:35Z Narazeni 826 /* ჯოხოდვალა */ 254778 wikitext text/x-wiki {{short description|სახენწჷფო ობჟათე ამერიკას}} {{about|სახენწჷფოშ|შხვა შანულობეფიშ გეშა|პარაგვაი (მიარეშანულამი)}} {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = {{Native name|es|República del Paraguay}} {{Native name|gn|Paraguái Tavakuairetã}} |ედომუშამი_ჯოხო = პარაგვაიშ რესპუბლიკა |ოართე_ჯოხო =პარაგვაი |შილა = Flag of Paraguay.svg |გერბი =Coat of arms of Paraguay.svg |რუკა = PRY orthographic.svg |ჰიმნი = {{native name|es|Himno Nacional Paraguayo|nolink=on}}<br />{{native name|gn|Tetã Paraguái Momorãhéi|nolink=on}}<br />„[[პარაგვაიშ ერუანულ ჰიმნი]]“<br /><div style="padding-top:0.5em;">{{center|[[ფაილი:Paraguayan National Anthem.oga]]}}</div> |დევიზი ={{native phrase|es|Paz y justicia|nolink=on}}<br />{{native phrase|gn|Py'aguapy ha tekojoja|nolink=on}}<br />„თინჩალა დო მართალობა“ |ზოხორინალაშ თარიღი = |ოფიციალური_ნინეფი ={{hlist|[[პარაგვაიულ ესპანური|ესპანური]]|[[გუარანი (ნინა)|გუარანი]]}} |რელიგია= {{unbulleted list |{{Tree list}} * 95.5% [[ქირსიანობა]] ** 87.4% [[კათოლიციზმ პარაგვაის|კათოლიციზმი]] ** 8.1% შხვა [[ქირსიანულ გემაჸვენჯობეფიშ ერკებული|ქირსიანეფი]] {{Tree list/end}} |4.1% [[ვარელიგიურობა ლათინურ ამერიკას|ვა რელიგიური]] |0.4% [[რელიგია პარაგვაის|შხვა]] }} (2020)<ref>{{cite web |url=https://www.thearda.com/world-religion/national-profiles?u=176c |title=National Profiles {{!}} World Religion |access-date=12 March 2024 |archive-date=1 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231001014302/https://thearda.com/world-religion/national-profiles?u=176c |url-status=live}}</ref> |ნანანოღა= [[ასუნსიონი]] |latd= |latm= |latNS= |longd= |longm= |longEW= |უდიდაში_ნოღა =ნანანოღა |თარობაშ_ტიპი = [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარულ]] [[საპრეზიდენტო რესპუბლიკა]] |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[პარაგვაიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[პედრო ალიანა]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[პარაგვაიშ ვიცე-პრეზიდენტი|ვიცე-პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 = [[ანტონიო ბარიოსი (პოლიტიკოსი)|ანტონიო ბარიოსი]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 59-ა |ფართობი =406752 |წყარი_% =2.6 |ოეგებიე_მახორობა =6,460,159<ref>{{Cite web|url=https://www.ine.gov.py/Publicaciones/Biblioteca/documento/293/Estimaciones_y%20proyecciones%20_Departamental.%20Revisi%C3%B3n%202025.xlsx|title=Departmental Estimates and Projections, 2000-2035. Revision 2025|date=31 May 2025|website=INE Paraguay|language=ES|access-date=31 May 2025|archive-date=1 September 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250901220330/https://www.ine.gov.py/Publicaciones/Biblioteca/documento/293/Estimaciones_y%20proyecciones%20_Departamental.%20Revisi%C3%B3n%202025.xlsx|url-status=dead}}</ref> |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 113-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2026 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 15.1 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 223-ა |ედპ_ppp_წანა = 2026 |ედპ_ppp = {{ძინა}} $152.860 მილიარდი<ref name="IMFWEO.PY">{{cite web |url=https://www.imf.org/external/datamapper/profile/PRY|title=World Economic Outlook Database: Paraguay |date=October 2026 |website=IMF.org |publisher=[[International Monetary Fund]] |access-date=13 October 2026}}</ref> |ედპ_ppp_რანგი = 92-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე ={{ძინა}} $23,662<ref name="IMFWEO.PY" /> |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 86-ა |აგი = 0.756<ref>{{cite web |date=6 May 2025 |title=Human Development Report 2025 |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506051232/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf |archive-date=6 May 2025 |access-date=6 May 2025 |publisher=[[United Nations Development Programme]]}}</ref> |აგი_ტენდენცია ={{ძინა}} |აგი_კატეგორია = |აგი_რანგი =99-ა |აგი_წანა =2023 |ვალუტა= [[პარაგვაულ გუარანი|გუარანი]] |ვალუტაშ_კოდი =PYG |ქიანაშ_კოდი =PY |ბორჯიშ_ორტყაფუ = [[UTC-03:00]] |ზარხულიშ_ბორჯი = |cctld = [[.py]] |ოტელეფონე_კოდი =+595 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= }} '''პარაგვაი''' ({{lang-es|{{აუდიო|Es-Paraguay2.ogg|Paraguay}}}}; {{lang-gn|Paraguái}}), ოფიციალურო '''პარაგვაიშ რესპუბლიკა''' ({{lang-es|República del Paraguay}}; {{lang-gn|Paraguái Tavakuairetã|links=si}}) — [[ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენი სახენწჷფოეფი|ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენ]] [[სახენწჷფო]] [[ობჟათე ამერიკა]]შ ცენტრალურ რეგიონს. ქიანას ოორუე-ბჟადალშე დო ოორუეშე უხურგანს [[ბოლივია]], ოორუე-ბჟაეიოლშე დო ბჟაეიოლშე — [[ბრაზილია]], ობჟათე-ბჟაეიოლშე, ობჟათეშე დო ბჟადალშე — [[არგენტინა]]. პარაგვაის [[ატლანტიშ ოკიანე]]წკჷმა [[პარანა-პარაგუაიშ წყარიშ რზა]]შ მეშქაშობათ უღჷ ჭირინაფა, ნამუთ ხუთ ქიანაშით ორთან ოზუღე სვირეფიშ სისტემა რე.<ref>{{cite web|url=https://www.agroindustria.gob.ar/sitio/areas/ss_mercados_agropecuarios/infraestructura/_archivos/000070_Hidrov%C3%ADas/000010_Hidrov%C3%ADa%20Paran%C3%A1%20Paraguay.pdf|title=Paraná-Paraguay Waterway|language=es|access-date=20 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20190327085649/https://www.agroindustria.gob.ar/sitio/areas/ss_mercados_agropecuarios/infraestructura/_archivos/000070_Hidrov%C3%ADas/000010_Hidrov%C3%ADa%20Paran%C3%A1%20Paraguay.pdf|archive-date=27 March 2019|url-status=dead}}</ref> ქიანა იგამაგებუ, მუჭოთ [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარულ]] [[საპრეზიდენტო რესპუბლიკა]], ნამუთ აკმოდირთუ ნანანოღაშ ოლქშე დო ვითოშკვით დეპარტამენტშე. ქიანაშ ნანანოღა დო [[პარაგვაიშ ნოღეფიშ ერკებული|უკაბეტაშ ნოღა]] რე [[ასუნსიონი]]. პარაგვაიქ ესპანეთშე ზოხორინალა 1811 წანას მიპალუ. ჯინჯიერ [[გუარანი (კათა)|გუარანიშ კათა]], 1524 წანას, [[ესპანეთიშ იმპერია|ესპანარ]] [[კონკისტადორი|კონკისტადორეფიშ]] მოულაშა, ბჟაეიოლ პარაგვაის არძაშ უკულაშ ვითოშ წანაშ განწეხანს ოხორანდჷ. ნოღა ასუნსიონქ დირსხჷ 1537 წანას, მუჭოთ [[ესპანეთიშ იმპერია]]შ აკოდგინალუაშა მიშმალ [[რიო-დე-ლა-პლატაშ საგუბერნატორო]]შ პირველ ნანანოღა.<ref>{{cite news |title=Paraguay: Cómo Asunción se convirtió en 'madre' de más de 70 ciudades de Sudamérica hace 480 años |series=BBC News Mundo |publisher=[[British Broadcasting Corporation]] |url=https://www.bbc.com/mundo/noticias-america-latina-40920828|archive-url=https://web.archive.org/web/20180918202538/https://www.bbc.com/mundo/noticias-america-latina-40920828|archive-date=18 September 2018}}</ref> XVII ოშწანურას, პარაგვაი იეზუიტურ მისიეფიშ ცენტრ რდჷ, სოდე ჯინჯიერ მახორობას ქირსიანობა მიოღებაფეს დო ევროპულ კულტურა გაჩინებაფეს.<ref>{{cite book |last=Caraman |first=Philip |title=The Lost Paradise: The Jesuit republic in South America |publisher=Seabury Press |location=New York City |year=1976}}</ref> 1767 წანას, იეზუიტეფიშ ესპანურ ტერიტორიეფშე გინორაჸუაშ უკული, პარაგვაიქ ხოლო უმოსო პერიფერიულ კოლონიათ გჷნირთუ. მა-19 ოშწანურაშ დაჭყაფუს, [[პარაგვაიშ ზოხორინალა|ესპანეთშე ზოხორინალაშ]] მოპალუაშ უკული, პარაგვაის გამაგენდეს რანწკ ავტორიტარულ თარობეფი. თე ბორჯიქ გეთუ კატასტროფულ [[სუმფა ალიანსიშ ლჷმა]]თ (1864–1870), ნამუშ ბორჯისჷთ ქიანაქ მიოდინუ მუშ ლჷმაშახიან მახორობაშ გვერდ დო ტერიტორიაშ მეხოლაფირო 25–33%. პარაგვაიქ მაეჩა ოშწანურას ხოლო ართ კაბეტ კონფლიქტის გიმორძგჷ — ბოლივიაწკჷმა [[ჩაკოშ ლჷმა|ჩაკოშ ლჷმას]] (1932-1935). უკულიან ბორჯის, გეწ-გეწას მუზმარენ ოურდუმე დიქტატორიშ გამაგალაშ გიმე რდჷ, ნამუშ მაბოლება რდჷ [[ალფრედო სტროესნერი]]შ 35-წანიან რეჟიმი. თინა 1989 წანას, დინოხოლენ ოურდუმე მინორთაშ შედეგო გექთახუეს, ნამუქჷთ პარაგვაიშ თეხანურ დემოკრატიულ ეპოქაშ დაჭყაფუ ეშანუ. პარაგვაი [[წუმმაძინუ ქიანა]] რე, ნამუთ [[ადამიერიშ გოვითარაფაშ ინდექსი]]თ 99-ა აბანს რე,<ref>{{cite web |title=World Economic Outlook Database |date=April 2019 |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/01/weodata/weoselco.aspx?g=2200&sg=All+countries+%2f+Emerging+market+and+developing+economies |url-status=live |access-date=29 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201010203013/https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/01/weodata/weoselco.aspx?g=2200&sg=All+countries+%2F+Emerging+market+and+developing+economies |archive-date=10 October 2020}}</ref> ობჟათე ამერიკას ართ შურ მახორუშა [[ედომუშამი დინოხოლენი პროდუქტი|ედპ]]-შ სიკაბეტათ მაშკვითა აბანს. 2024 წანაშ მუნაჩემეფით, ქიანას ბჟადალ გვერდოსფეროს ართ-ართ არძაშე უწაიათ მაძინუ ეკონომიკა უღუდჷ, ნამუსჷთ ხეს უნწყუნდჷ ორინჯიშ ხორციშ დო სოიოშ ექსპორტი, ხერეჭუა დო აკოგაფა.<ref>{{Cite web |last=Blair |first=Laurence |title=Paraguay's Boom Has Yet to Fully Deliver |url=https://americasquarterly.org/article/paraguays-boom/ |access-date=2025-10-04 |website=Americas Quarterly |language=en-US |archive-date=5 October 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251005153021/https://www.americasquarterly.org/article/paraguays-boom/ |url-status=live }}</ref> პარაგვაი მოსოფელს ჰიდროელექტროენერგიაშ ართ-ართ მაჸვენჯ ექსპორტიორ რე; პარაგვაი-ბრაზილიაშ ხურგის, [[პარანა (წყარმალუ)|წყარმალუ პარანას]] იდვალუაფუ [[იტაიპუშ კაშხალი]], ნამუთ გიმომუშებულ ენერგიაშ მეჯინათ მოსოფელს სიკაბეტათ მასუმა ჰიდროელექტროდგჷმილ რე. პარაგვაი [[მერკოსური]]შ, [[გოერო]]შ, [[ამერიკაშ სახენწჷფოეფიშ ორგანიზაცია]]შ დო [[ლიმაშ ბუნა]]შ დჷმარსხუაფალ მაკათურ რე. თეშ მოხ, ნოღა [[ლუკე]], ასუნსიონიშ მეტროპოლიას, [[ობჟათე ამერიკაშ კუჩხბურთიშ კონფედერაცია]]შ შტაბ-ორენ ნოღა რე. [[სიუდად-დელ-ესტე]] პარაგვაიშ სიკაბეტათ მაჟირა ნოღა რე დო თექ ქიანაშ ანდა გენერალურ საკონსულო იდვალუაფუ. პარაგვაიშ 6 მილიონ მახორობაშ უმენტაშობა ''[[მეტისეფი|მეტის]]'' რე დო გუარანულ კულტურა დიო ხოლო ფართო გაულათ რგებულენს; მახორობაშ 90%-შე უმოს ესპანურწკჷმა ართო [[გუარანი ნინა|გუარანიშ]] შხვადოშხვა დიალექტშა რაგადანს, ნამუთ [[ლათინური ამერიკა|ლათინურ ამერიკას]] კერზ ნინაშ რჩქინაშ არძაშე მაღალ მაძირაფალ რე.<ref>{{Cite web |date=2025-10-03 |title=Paraguay {{!}} History, Geography, Maps, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Paraguay |access-date=2025-10-04 |website=Britannica.com |language=en |archive-date=25 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201225183757/https://www.britannica.com/place/Paraguay |url-status=live }}</ref> 2014 წანაშ პოზიტიურ ნაცადობაშ ინდექსიშ მეჯინათ, ნამუთ გლობალურ გჷმოკითხირეფიშ მუნაჩემეფს გეპონუ, პარაგვაი "მოსოფელიშ არძაშე ბედინერ აბანო" ჯოხოიდვალუაფუდჷ,<ref>{{cite news |title=World's happiest country? Would you believe Paraguay? |website=[[NBC News]] (nbcnews.com) |date=21 May 2014 |url=https://www.nbcnews.com/health/health-news/worlds-happiest-country-would-you-believe-paraguay-n110981 |url-status=live |access-date=19 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180914163313/https://www.nbcnews.com/health/health-news/worlds-happiest-country-would-you-believe-paraguay-n110981 |archive-date=14 September 2018}}</ref> დო 2024 წანას, მოსოფელიშ ბედინერობაშ მოშინებაშ პროგრესიშ რეიტინგის 24-ა აბან დეკჷ.<ref>{{Cite web |title=World Happiness Report by Country |url=https://worldscorecard.com/country-rankings/world-happiness-report-by-country/ |access-date=2025-10-04 |website=World Scorecard |language=en-US}}</ref> ==წტიმოლოგია== ზიტყვა "პარაგვაიშ" (Paraguay) გოჭყაფა უჩინებ რე. ართ ვერსიაშ მეხ, ჯოხოდვალა მოურს [[გუარანი ნინა|გუარანი ნინაშ]] ზიტყვეფშე ''paraguá'' ("სუამ გურგინი") დო ''y'' ("წყარი"): ანუ პარაგუაი ("წყარიშ სუამ გურგინი").<ref>{{citation|author=[[Antonio Ruiz de Montoya]]|entry=Paraguá|title=Vocabulario y tesoro de la lengua Guarani (ó mas bien Tupi)|volume=2|year=1876|page=263|url=http://archive.org/details/gramaticaydiccio02ruiz}}</ref> ხოლო შხვა ვერსიეფიშ მეხ, ჯოხოდვალა მოურს [[პარაგვაი (წყარმალუ)|წყარმალუ პარაგვაიშ]] გუარანულ ჯოხოშე, პაიაგუა-ი (Payaguá-y) ("[[პარაგუალეფი|პაიაგუაშ კათაშ]] წყარლამუ").<ref name="lcweb"/> ხოლო ართ ვერსიაშ მეხ, ჯოხოდვალეფ მოურს გუარანულ ნინაშე: აიტყვეშე para ("ზუღა") + gua ("გოჭყაფა") + y ("წყარმალუ"); ანუ, "წყარმალუშე გოჭყაფილ ზუღა".<ref>{{cite book|last1=Nickson|first1=Andrew R.|last2=Kolinski|first2=Charles J.|title=Historical Dictionary of Paraguay|url=https://books.google.com/books?id=skV7AAAAMAAJ|publisher=[[Scarecrow Press]]|year=1993|isbn=9780810826434|access-date=20 October 2022|archive-date=20 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221020212325/https://books.google.com.br/books/about/Historical_Dictionary_of_Paraguay.html?id=skV7AAAAMAAJ&redir_esc=y|url-status=live}}</ref> == გეოგრაფია == იდვალუაფუ [[ობჟათე ამერიკა|ობჟათე ამერიკაშ]] ცენტრალურ ნორთის, ვა აპალუ ზუღაშა გჷშაულარი. პარაგვაიშ ოორუე–ბჟაეიოლშე დო ბჟაეიოლშე ომძღჷ [[ბრაზილია]], ბჟადალ–ბჟაეიოლშე, ობჟათეშე დო ობჟათე–ბჟადალშე [[არგენტინა]],ოორუე–ობჟათეშე [[ბოლივია]]. ქიანაშ ედომუშამი ფართობი რე 406,8 ვითოში კმ². [[წყარმალუ]] [[პარაგვაი (წყარმალუ)|პარაგვაი]] ქიანას რთჷნს ჟირი ვაართმანგ ნორთო. ბჟადალუშე იდვალუაფუ უდაბნოშ ლანდშაფტეფამი [[ჩაკო (პარაგვაი)|ჩაკოშ]] ოლქი, ნამუსჷთ უკებუ ქიანაშ ფართობიშ მეხოლაფირო 60 %. ბჟაეიოლ ნორთის, სოდგათ აკოკათინელი რე მახორობაშ ჯინჯიერი ნორთი, იდვალუაფუ ნოყიერი რზენი დო სუბტროპიკული ტყა. == სახენწჷფო == * '''სახენწჷფო სისტემა''': რესპუბლიკა. * '''სახენწჷფოშ მადუდე''': პრეზიდენტი ნიკანორ დუარტე ფრუტოსი. * '''კანონიშდუმადვალუ ორგანო''': ჟირპალატამი პარლამენტი (45+80 მაკათური). * '''ადმინისტრაციული რთუალა''': 17 დეპარტამენტი (departamento) დო ფედერალური ოლქი (distrito federal). == დემოგრაფია == * '''მახორობა''' - 6,191,368 (2005), თინეფ შქას 89,2% [[პარაგვაელეფი]], 3,3% [[ბრაზილიარეფი]]. * '''სახენწჷფო ნინა''': [[ესპანური ნინა|ესპანური]]. შხვა ნინეფი - [[გუარანი (ნინა)|გუარანი]] 45%, ესპანური 6%, ბილინგვა (გუარანი-ესპანური) 49%. * '''რელიგია''': [[კათოლიციზმი]]. * '''ნოღეფი''': [[ასუნსიონი]] (ნანანოღა, 525 ვითოში), [[სიუდად დელ-ესტე]] (240), [[სან ლორენსო]] (210). == ეკონომიკა == * '''რესურსეფი''': ჰიდროენერგია, ოკიდალი ჯა-ტყა, რკინაშ მადანი, მანგანუმი, კირქუა. * '''ექსპორტი''': [[ბამბე]], [[სოია]], ჩანარული ზეთეფი, ხორცი. * '''ნაციონალური პროდუქტი ართ შურშა''': 1.170 $. * '''ვალუტა''': გუარანი (PYG). == ისტორია == [[1811]] წანას ზოხორინალა ქიმიღჷ [[ესპანეთი|ესპანეთშე]]. [[1865]]-[[1870|70]] [[არგენტინა|არგენტინაწკჷმა]], [[ბრაზილია|ბრაზილიაწკჷმა]] დო [[ურუგვაი|ურუგვაიწკჷმა]] ლჷმაშით ტერიტორიაშ დიდი ნორთიქ მედინჷ. ტერიტორიაშ ნორთი დირთინუ [[ბოლივია|ბოლივიაწკჷმა]] ლჷმას ([[1932]]-[[1935|35]]). [[1940]] წანაშე პოლიტიკური ვასტაბილურალაშ გეშა ფშხირას ითირანდჷ პრეზიდენტეფს. მაართა მიარეპარტიულ ეშაგორუეფქ [[1993]] წანას მინწყუ. == რესურსეფი ინტერნეტის == * [https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-p/paraguay.html Chief of State and Cabinet Members] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100528053421/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-p/paraguay.html |date=2010-05-28 }} * [http://www.paraguaypostcards.com/ Paraguay Photos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120112041325/http://www.paraguaypostcards.com/ |date=2012-01-12 }} * [http://www.britannica.com/nations/Paraguay Paraguay] from the [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/paraguay.htm Paraguay] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080607085416/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/paraguay.htm |date=2008-06-07 }} at ''UCB Libraries GovPubs'' * [http://www.asu-cvb.org.py/servicios/lacuidad_en.html Paraguay Convention & Visitor's Bureau]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.Paraguay.com/ Paraguay.com: Tradition, Culture, Maps, Tourism] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ობჟათე ამერიკაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:პარაგვაი]] [[კატეგორია:ესპანურნინამი ქიანეფი]] f37mxplm005k36jw9i4nza9f264bl1o 254779 254778 2026-11-08T16:59:50Z Narazeni 826 /* წტიმოლოგია */ 254779 wikitext text/x-wiki {{short description|სახენწჷფო ობჟათე ამერიკას}} {{about|სახენწჷფოშ|შხვა შანულობეფიშ გეშა|პარაგვაი (მიარეშანულამი)}} {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = {{Native name|es|República del Paraguay}} {{Native name|gn|Paraguái Tavakuairetã}} |ედომუშამი_ჯოხო = პარაგვაიშ რესპუბლიკა |ოართე_ჯოხო =პარაგვაი |შილა = Flag of Paraguay.svg |გერბი =Coat of arms of Paraguay.svg |რუკა = PRY orthographic.svg |ჰიმნი = {{native name|es|Himno Nacional Paraguayo|nolink=on}}<br />{{native name|gn|Tetã Paraguái Momorãhéi|nolink=on}}<br />„[[პარაგვაიშ ერუანულ ჰიმნი]]“<br /><div style="padding-top:0.5em;">{{center|[[ფაილი:Paraguayan National Anthem.oga]]}}</div> |დევიზი ={{native phrase|es|Paz y justicia|nolink=on}}<br />{{native phrase|gn|Py'aguapy ha tekojoja|nolink=on}}<br />„თინჩალა დო მართალობა“ |ზოხორინალაშ თარიღი = |ოფიციალური_ნინეფი ={{hlist|[[პარაგვაიულ ესპანური|ესპანური]]|[[გუარანი (ნინა)|გუარანი]]}} |რელიგია= {{unbulleted list |{{Tree list}} * 95.5% [[ქირსიანობა]] ** 87.4% [[კათოლიციზმ პარაგვაის|კათოლიციზმი]] ** 8.1% შხვა [[ქირსიანულ გემაჸვენჯობეფიშ ერკებული|ქირსიანეფი]] {{Tree list/end}} |4.1% [[ვარელიგიურობა ლათინურ ამერიკას|ვა რელიგიური]] |0.4% [[რელიგია პარაგვაის|შხვა]] }} (2020)<ref>{{cite web |url=https://www.thearda.com/world-religion/national-profiles?u=176c |title=National Profiles {{!}} World Religion |access-date=12 March 2024 |archive-date=1 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231001014302/https://thearda.com/world-religion/national-profiles?u=176c |url-status=live}}</ref> |ნანანოღა= [[ასუნსიონი]] |latd= |latm= |latNS= |longd= |longm= |longEW= |უდიდაში_ნოღა =ნანანოღა |თარობაშ_ტიპი = [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარულ]] [[საპრეზიდენტო რესპუბლიკა]] |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[პარაგვაიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[პედრო ალიანა]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[პარაგვაიშ ვიცე-პრეზიდენტი|ვიცე-პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 = [[ანტონიო ბარიოსი (პოლიტიკოსი)|ანტონიო ბარიოსი]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 59-ა |ფართობი =406752 |წყარი_% =2.6 |ოეგებიე_მახორობა =6,460,159<ref>{{Cite web|url=https://www.ine.gov.py/Publicaciones/Biblioteca/documento/293/Estimaciones_y%20proyecciones%20_Departamental.%20Revisi%C3%B3n%202025.xlsx|title=Departmental Estimates and Projections, 2000-2035. Revision 2025|date=31 May 2025|website=INE Paraguay|language=ES|access-date=31 May 2025|archive-date=1 September 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250901220330/https://www.ine.gov.py/Publicaciones/Biblioteca/documento/293/Estimaciones_y%20proyecciones%20_Departamental.%20Revisi%C3%B3n%202025.xlsx|url-status=dead}}</ref> |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 113-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2026 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 15.1 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 223-ა |ედპ_ppp_წანა = 2026 |ედპ_ppp = {{ძინა}} $152.860 მილიარდი<ref name="IMFWEO.PY">{{cite web |url=https://www.imf.org/external/datamapper/profile/PRY|title=World Economic Outlook Database: Paraguay |date=October 2026 |website=IMF.org |publisher=[[International Monetary Fund]] |access-date=13 October 2026}}</ref> |ედპ_ppp_რანგი = 92-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე ={{ძინა}} $23,662<ref name="IMFWEO.PY" /> |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 86-ა |აგი = 0.756<ref>{{cite web |date=6 May 2025 |title=Human Development Report 2025 |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506051232/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf |archive-date=6 May 2025 |access-date=6 May 2025 |publisher=[[United Nations Development Programme]]}}</ref> |აგი_ტენდენცია ={{ძინა}} |აგი_კატეგორია = |აგი_რანგი =99-ა |აგი_წანა =2023 |ვალუტა= [[პარაგვაულ გუარანი|გუარანი]] |ვალუტაშ_კოდი =PYG |ქიანაშ_კოდი =PY |ბორჯიშ_ორტყაფუ = [[UTC-03:00]] |ზარხულიშ_ბორჯი = |cctld = [[.py]] |ოტელეფონე_კოდი =+595 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= }} '''პარაგვაი''' ({{lang-es|{{აუდიო|Es-Paraguay2.ogg|Paraguay}}}}; {{lang-gn|Paraguái}}), ოფიციალურო '''პარაგვაიშ რესპუბლიკა''' ({{lang-es|República del Paraguay}}; {{lang-gn|Paraguái Tavakuairetã|links=si}}) — [[ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენი სახენწჷფოეფი|ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენ]] [[სახენწჷფო]] [[ობჟათე ამერიკა]]შ ცენტრალურ რეგიონს. ქიანას ოორუე-ბჟადალშე დო ოორუეშე უხურგანს [[ბოლივია]], ოორუე-ბჟაეიოლშე დო ბჟაეიოლშე — [[ბრაზილია]], ობჟათე-ბჟაეიოლშე, ობჟათეშე დო ბჟადალშე — [[არგენტინა]]. პარაგვაის [[ატლანტიშ ოკიანე]]წკჷმა [[პარანა-პარაგუაიშ წყარიშ რზა]]შ მეშქაშობათ უღჷ ჭირინაფა, ნამუთ ხუთ ქიანაშით ორთან ოზუღე სვირეფიშ სისტემა რე.<ref>{{cite web|url=https://www.agroindustria.gob.ar/sitio/areas/ss_mercados_agropecuarios/infraestructura/_archivos/000070_Hidrov%C3%ADas/000010_Hidrov%C3%ADa%20Paran%C3%A1%20Paraguay.pdf|title=Paraná-Paraguay Waterway|language=es|access-date=20 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20190327085649/https://www.agroindustria.gob.ar/sitio/areas/ss_mercados_agropecuarios/infraestructura/_archivos/000070_Hidrov%C3%ADas/000010_Hidrov%C3%ADa%20Paran%C3%A1%20Paraguay.pdf|archive-date=27 March 2019|url-status=dead}}</ref> ქიანა იგამაგებუ, მუჭოთ [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარულ]] [[საპრეზიდენტო რესპუბლიკა]], ნამუთ აკმოდირთუ ნანანოღაშ ოლქშე დო ვითოშკვით დეპარტამენტშე. ქიანაშ ნანანოღა დო [[პარაგვაიშ ნოღეფიშ ერკებული|უკაბეტაშ ნოღა]] რე [[ასუნსიონი]]. პარაგვაიქ ესპანეთშე ზოხორინალა 1811 წანას მიპალუ. ჯინჯიერ [[გუარანი (კათა)|გუარანიშ კათა]], 1524 წანას, [[ესპანეთიშ იმპერია|ესპანარ]] [[კონკისტადორი|კონკისტადორეფიშ]] მოულაშა, ბჟაეიოლ პარაგვაის არძაშ უკულაშ ვითოშ წანაშ განწეხანს ოხორანდჷ. ნოღა ასუნსიონქ დირსხჷ 1537 წანას, მუჭოთ [[ესპანეთიშ იმპერია]]შ აკოდგინალუაშა მიშმალ [[რიო-დე-ლა-პლატაშ საგუბერნატორო]]შ პირველ ნანანოღა.<ref>{{cite news |title=Paraguay: Cómo Asunción se convirtió en 'madre' de más de 70 ciudades de Sudamérica hace 480 años |series=BBC News Mundo |publisher=[[British Broadcasting Corporation]] |url=https://www.bbc.com/mundo/noticias-america-latina-40920828|archive-url=https://web.archive.org/web/20180918202538/https://www.bbc.com/mundo/noticias-america-latina-40920828|archive-date=18 September 2018}}</ref> XVII ოშწანურას, პარაგვაი იეზუიტურ მისიეფიშ ცენტრ რდჷ, სოდე ჯინჯიერ მახორობას ქირსიანობა მიოღებაფეს დო ევროპულ კულტურა გაჩინებაფეს.<ref>{{cite book |last=Caraman |first=Philip |title=The Lost Paradise: The Jesuit republic in South America |publisher=Seabury Press |location=New York City |year=1976}}</ref> 1767 წანას, იეზუიტეფიშ ესპანურ ტერიტორიეფშე გინორაჸუაშ უკული, პარაგვაიქ ხოლო უმოსო პერიფერიულ კოლონიათ გჷნირთუ. მა-19 ოშწანურაშ დაჭყაფუს, [[პარაგვაიშ ზოხორინალა|ესპანეთშე ზოხორინალაშ]] მოპალუაშ უკული, პარაგვაის გამაგენდეს რანწკ ავტორიტარულ თარობეფი. თე ბორჯიქ გეთუ კატასტროფულ [[სუმფა ალიანსიშ ლჷმა]]თ (1864–1870), ნამუშ ბორჯისჷთ ქიანაქ მიოდინუ მუშ ლჷმაშახიან მახორობაშ გვერდ დო ტერიტორიაშ მეხოლაფირო 25–33%. პარაგვაიქ მაეჩა ოშწანურას ხოლო ართ კაბეტ კონფლიქტის გიმორძგჷ — ბოლივიაწკჷმა [[ჩაკოშ ლჷმა|ჩაკოშ ლჷმას]] (1932-1935). უკულიან ბორჯის, გეწ-გეწას მუზმარენ ოურდუმე დიქტატორიშ გამაგალაშ გიმე რდჷ, ნამუშ მაბოლება რდჷ [[ალფრედო სტროესნერი]]შ 35-წანიან რეჟიმი. თინა 1989 წანას, დინოხოლენ ოურდუმე მინორთაშ შედეგო გექთახუეს, ნამუქჷთ პარაგვაიშ თეხანურ დემოკრატიულ ეპოქაშ დაჭყაფუ ეშანუ. პარაგვაი [[წუმმაძინუ ქიანა]] რე, ნამუთ [[ადამიერიშ გოვითარაფაშ ინდექსი]]თ 99-ა აბანს რე,<ref>{{cite web |title=World Economic Outlook Database |date=April 2019 |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/01/weodata/weoselco.aspx?g=2200&sg=All+countries+%2f+Emerging+market+and+developing+economies |url-status=live |access-date=29 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201010203013/https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/01/weodata/weoselco.aspx?g=2200&sg=All+countries+%2F+Emerging+market+and+developing+economies |archive-date=10 October 2020}}</ref> ობჟათე ამერიკას ართ შურ მახორუშა [[ედომუშამი დინოხოლენი პროდუქტი|ედპ]]-შ სიკაბეტათ მაშკვითა აბანს. 2024 წანაშ მუნაჩემეფით, ქიანას ბჟადალ გვერდოსფეროს ართ-ართ არძაშე უწაიათ მაძინუ ეკონომიკა უღუდჷ, ნამუსჷთ ხეს უნწყუნდჷ ორინჯიშ ხორციშ დო სოიოშ ექსპორტი, ხერეჭუა დო აკოგაფა.<ref>{{Cite web |last=Blair |first=Laurence |title=Paraguay's Boom Has Yet to Fully Deliver |url=https://americasquarterly.org/article/paraguays-boom/ |access-date=2025-10-04 |website=Americas Quarterly |language=en-US |archive-date=5 October 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251005153021/https://www.americasquarterly.org/article/paraguays-boom/ |url-status=live }}</ref> პარაგვაი მოსოფელს ჰიდროელექტროენერგიაშ ართ-ართ მაჸვენჯ ექსპორტიორ რე; პარაგვაი-ბრაზილიაშ ხურგის, [[პარანა (წყარმალუ)|წყარმალუ პარანას]] იდვალუაფუ [[იტაიპუშ კაშხალი]], ნამუთ გიმომუშებულ ენერგიაშ მეჯინათ მოსოფელს სიკაბეტათ მასუმა ჰიდროელექტროდგჷმილ რე. პარაგვაი [[მერკოსური]]შ, [[გოერო]]შ, [[ამერიკაშ სახენწჷფოეფიშ ორგანიზაცია]]შ დო [[ლიმაშ ბუნა]]შ დჷმარსხუაფალ მაკათურ რე. თეშ მოხ, ნოღა [[ლუკე]], ასუნსიონიშ მეტროპოლიას, [[ობჟათე ამერიკაშ კუჩხბურთიშ კონფედერაცია]]შ შტაბ-ორენ ნოღა რე. [[სიუდად-დელ-ესტე]] პარაგვაიშ სიკაბეტათ მაჟირა ნოღა რე დო თექ ქიანაშ ანდა გენერალურ საკონსულო იდვალუაფუ. პარაგვაიშ 6 მილიონ მახორობაშ უმენტაშობა ''[[მეტისეფი|მეტის]]'' რე დო გუარანულ კულტურა დიო ხოლო ფართო გაულათ რგებულენს; მახორობაშ 90%-შე უმოს ესპანურწკჷმა ართო [[გუარანი ნინა|გუარანიშ]] შხვადოშხვა დიალექტშა რაგადანს, ნამუთ [[ლათინური ამერიკა|ლათინურ ამერიკას]] კერზ ნინაშ რჩქინაშ არძაშე მაღალ მაძირაფალ რე.<ref>{{Cite web |date=2025-10-03 |title=Paraguay {{!}} History, Geography, Maps, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Paraguay |access-date=2025-10-04 |website=Britannica.com |language=en |archive-date=25 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201225183757/https://www.britannica.com/place/Paraguay |url-status=live }}</ref> 2014 წანაშ პოზიტიურ ნაცადობაშ ინდექსიშ მეჯინათ, ნამუთ გლობალურ გჷმოკითხირეფიშ მუნაჩემეფს გეპონუ, პარაგვაი "მოსოფელიშ არძაშე ბედინერ აბანო" ჯოხოიდვალუაფუდჷ,<ref>{{cite news |title=World's happiest country? Would you believe Paraguay? |website=[[NBC News]] (nbcnews.com) |date=21 May 2014 |url=https://www.nbcnews.com/health/health-news/worlds-happiest-country-would-you-believe-paraguay-n110981 |url-status=live |access-date=19 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180914163313/https://www.nbcnews.com/health/health-news/worlds-happiest-country-would-you-believe-paraguay-n110981 |archive-date=14 September 2018}}</ref> დო 2024 წანას, მოსოფელიშ ბედინერობაშ მოშინებაშ პროგრესიშ რეიტინგის 24-ა აბან დეკჷ.<ref>{{Cite web |title=World Happiness Report by Country |url=https://worldscorecard.com/country-rankings/world-happiness-report-by-country/ |access-date=2025-10-04 |website=World Scorecard |language=en-US}}</ref> ==ეტიმოლოგია== ზიტყვა "პარაგვაიშ" (Paraguay) გოჭყაფა უჩინებ რე. ართ ვერსიაშ მეხ, ჯოხოდვალა მოურს [[გუარანი ნინა|გუარანი ნინაშ]] ზიტყვეფშე ''paraguá'' ("სუამ გურგინი") დო ''y'' ("წყარი"): ანუ პარაგუაი ("წყარიშ სუამ გურგინი").<ref>{{citation|author=[[Antonio Ruiz de Montoya]]|entry=Paraguá|title=Vocabulario y tesoro de la lengua Guarani (ó mas bien Tupi)|volume=2|year=1876|page=263|url=http://archive.org/details/gramaticaydiccio02ruiz}}</ref> ხოლო შხვა ვერსიეფიშ მეხ, ჯოხოდვალა მოურს [[პარაგვაი (წყარმალუ)|წყარმალუ პარაგვაიშ]] გუარანულ ჯოხოშე, პაიაგუა-ი (Payaguá-y) ("[[პარაგუალეფი|პაიაგუაშ კათაშ]] წყარლამუ").<ref name="lcweb"/> ხოლო ართ ვერსიაშ მეხ, ჯოხოდვალეფ მოურს გუარანულ ნინაშე: აიტყვეშე para ("ზუღა") + gua ("გოჭყაფა") + y ("წყარმალუ"); ანუ, "წყარმალუშე გოჭყაფილ ზუღა".<ref>{{cite book|last1=Nickson|first1=Andrew R.|last2=Kolinski|first2=Charles J.|title=Historical Dictionary of Paraguay|url=https://books.google.com/books?id=skV7AAAAMAAJ|publisher=[[Scarecrow Press]]|year=1993|isbn=9780810826434|access-date=20 October 2022|archive-date=20 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221020212325/https://books.google.com.br/books/about/Historical_Dictionary_of_Paraguay.html?id=skV7AAAAMAAJ&redir_esc=y|url-status=live}}</ref> == გეოგრაფია == იდვალუაფუ [[ობჟათე ამერიკა|ობჟათე ამერიკაშ]] ცენტრალურ ნორთის, ვა აპალუ ზუღაშა გჷშაულარი. პარაგვაიშ ოორუე–ბჟაეიოლშე დო ბჟაეიოლშე ომძღჷ [[ბრაზილია]], ბჟადალ–ბჟაეიოლშე, ობჟათეშე დო ობჟათე–ბჟადალშე [[არგენტინა]],ოორუე–ობჟათეშე [[ბოლივია]]. ქიანაშ ედომუშამი ფართობი რე 406,8 ვითოში კმ². [[წყარმალუ]] [[პარაგვაი (წყარმალუ)|პარაგვაი]] ქიანას რთჷნს ჟირი ვაართმანგ ნორთო. ბჟადალუშე იდვალუაფუ უდაბნოშ ლანდშაფტეფამი [[ჩაკო (პარაგვაი)|ჩაკოშ]] ოლქი, ნამუსჷთ უკებუ ქიანაშ ფართობიშ მეხოლაფირო 60 %. ბჟაეიოლ ნორთის, სოდგათ აკოკათინელი რე მახორობაშ ჯინჯიერი ნორთი, იდვალუაფუ ნოყიერი რზენი დო სუბტროპიკული ტყა. == სახენწჷფო == * '''სახენწჷფო სისტემა''': რესპუბლიკა. * '''სახენწჷფოშ მადუდე''': პრეზიდენტი ნიკანორ დუარტე ფრუტოსი. * '''კანონიშდუმადვალუ ორგანო''': ჟირპალატამი პარლამენტი (45+80 მაკათური). * '''ადმინისტრაციული რთუალა''': 17 დეპარტამენტი (departamento) დო ფედერალური ოლქი (distrito federal). == დემოგრაფია == * '''მახორობა''' - 6,191,368 (2005), თინეფ შქას 89,2% [[პარაგვაელეფი]], 3,3% [[ბრაზილიარეფი]]. * '''სახენწჷფო ნინა''': [[ესპანური ნინა|ესპანური]]. შხვა ნინეფი - [[გუარანი (ნინა)|გუარანი]] 45%, ესპანური 6%, ბილინგვა (გუარანი-ესპანური) 49%. * '''რელიგია''': [[კათოლიციზმი]]. * '''ნოღეფი''': [[ასუნსიონი]] (ნანანოღა, 525 ვითოში), [[სიუდად დელ-ესტე]] (240), [[სან ლორენსო]] (210). == ეკონომიკა == * '''რესურსეფი''': ჰიდროენერგია, ოკიდალი ჯა-ტყა, რკინაშ მადანი, მანგანუმი, კირქუა. * '''ექსპორტი''': [[ბამბე]], [[სოია]], ჩანარული ზეთეფი, ხორცი. * '''ნაციონალური პროდუქტი ართ შურშა''': 1.170 $. * '''ვალუტა''': გუარანი (PYG). == ისტორია == [[1811]] წანას ზოხორინალა ქიმიღჷ [[ესპანეთი|ესპანეთშე]]. [[1865]]-[[1870|70]] [[არგენტინა|არგენტინაწკჷმა]], [[ბრაზილია|ბრაზილიაწკჷმა]] დო [[ურუგვაი|ურუგვაიწკჷმა]] ლჷმაშით ტერიტორიაშ დიდი ნორთიქ მედინჷ. ტერიტორიაშ ნორთი დირთინუ [[ბოლივია|ბოლივიაწკჷმა]] ლჷმას ([[1932]]-[[1935|35]]). [[1940]] წანაშე პოლიტიკური ვასტაბილურალაშ გეშა ფშხირას ითირანდჷ პრეზიდენტეფს. მაართა მიარეპარტიულ ეშაგორუეფქ [[1993]] წანას მინწყუ. == რესურსეფი ინტერნეტის == * [https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-p/paraguay.html Chief of State and Cabinet Members] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100528053421/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-p/paraguay.html |date=2010-05-28 }} * [http://www.paraguaypostcards.com/ Paraguay Photos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120112041325/http://www.paraguaypostcards.com/ |date=2012-01-12 }} * [http://www.britannica.com/nations/Paraguay Paraguay] from the [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/paraguay.htm Paraguay] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080607085416/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/paraguay.htm |date=2008-06-07 }} at ''UCB Libraries GovPubs'' * [http://www.asu-cvb.org.py/servicios/lacuidad_en.html Paraguay Convention & Visitor's Bureau]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.Paraguay.com/ Paraguay.com: Tradition, Culture, Maps, Tourism] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ობჟათე ამერიკაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:პარაგვაი]] [[კატეგორია:ესპანურნინამი ქიანეფი]] ek5qrc3i00sleux32glkmt6ewqe231j 254780 254779 2026-11-08T17:01:19Z Narazeni 826 /* ეტიმოლოგია */ 254780 wikitext text/x-wiki {{short description|სახენწჷფო ობჟათე ამერიკას}} {{about|სახენწჷფოშ|შხვა შანულობეფიშ გეშა|პარაგვაი (მიარეშანულამი)}} {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = {{Native name|es|República del Paraguay}} {{Native name|gn|Paraguái Tavakuairetã}} |ედომუშამი_ჯოხო = პარაგვაიშ რესპუბლიკა |ოართე_ჯოხო =პარაგვაი |შილა = Flag of Paraguay.svg |გერბი =Coat of arms of Paraguay.svg |რუკა = PRY orthographic.svg |ჰიმნი = {{native name|es|Himno Nacional Paraguayo|nolink=on}}<br />{{native name|gn|Tetã Paraguái Momorãhéi|nolink=on}}<br />„[[პარაგვაიშ ერუანულ ჰიმნი]]“<br /><div style="padding-top:0.5em;">{{center|[[ფაილი:Paraguayan National Anthem.oga]]}}</div> |დევიზი ={{native phrase|es|Paz y justicia|nolink=on}}<br />{{native phrase|gn|Py'aguapy ha tekojoja|nolink=on}}<br />„თინჩალა დო მართალობა“ |ზოხორინალაშ თარიღი = |ოფიციალური_ნინეფი ={{hlist|[[პარაგვაიულ ესპანური|ესპანური]]|[[გუარანი (ნინა)|გუარანი]]}} |რელიგია= {{unbulleted list |{{Tree list}} * 95.5% [[ქირსიანობა]] ** 87.4% [[კათოლიციზმ პარაგვაის|კათოლიციზმი]] ** 8.1% შხვა [[ქირსიანულ გემაჸვენჯობეფიშ ერკებული|ქირსიანეფი]] {{Tree list/end}} |4.1% [[ვარელიგიურობა ლათინურ ამერიკას|ვა რელიგიური]] |0.4% [[რელიგია პარაგვაის|შხვა]] }} (2020)<ref>{{cite web |url=https://www.thearda.com/world-religion/national-profiles?u=176c |title=National Profiles {{!}} World Religion |access-date=12 March 2024 |archive-date=1 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231001014302/https://thearda.com/world-religion/national-profiles?u=176c |url-status=live}}</ref> |ნანანოღა= [[ასუნსიონი]] |latd= |latm= |latNS= |longd= |longm= |longEW= |უდიდაში_ნოღა =ნანანოღა |თარობაშ_ტიპი = [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარულ]] [[საპრეზიდენტო რესპუბლიკა]] |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[პარაგვაიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[პედრო ალიანა]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[პარაგვაიშ ვიცე-პრეზიდენტი|ვიცე-პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 = [[ანტონიო ბარიოსი (პოლიტიკოსი)|ანტონიო ბარიოსი]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 59-ა |ფართობი =406752 |წყარი_% =2.6 |ოეგებიე_მახორობა =6,460,159<ref>{{Cite web|url=https://www.ine.gov.py/Publicaciones/Biblioteca/documento/293/Estimaciones_y%20proyecciones%20_Departamental.%20Revisi%C3%B3n%202025.xlsx|title=Departmental Estimates and Projections, 2000-2035. Revision 2025|date=31 May 2025|website=INE Paraguay|language=ES|access-date=31 May 2025|archive-date=1 September 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250901220330/https://www.ine.gov.py/Publicaciones/Biblioteca/documento/293/Estimaciones_y%20proyecciones%20_Departamental.%20Revisi%C3%B3n%202025.xlsx|url-status=dead}}</ref> |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 113-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2026 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 15.1 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 223-ა |ედპ_ppp_წანა = 2026 |ედპ_ppp = {{ძინა}} $152.860 მილიარდი<ref name="IMFWEO.PY">{{cite web |url=https://www.imf.org/external/datamapper/profile/PRY|title=World Economic Outlook Database: Paraguay |date=October 2026 |website=IMF.org |publisher=[[International Monetary Fund]] |access-date=13 October 2026}}</ref> |ედპ_ppp_რანგი = 92-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე ={{ძინა}} $23,662<ref name="IMFWEO.PY" /> |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 86-ა |აგი = 0.756<ref>{{cite web |date=6 May 2025 |title=Human Development Report 2025 |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506051232/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf |archive-date=6 May 2025 |access-date=6 May 2025 |publisher=[[United Nations Development Programme]]}}</ref> |აგი_ტენდენცია ={{ძინა}} |აგი_კატეგორია = |აგი_რანგი =99-ა |აგი_წანა =2023 |ვალუტა= [[პარაგვაულ გუარანი|გუარანი]] |ვალუტაშ_კოდი =PYG |ქიანაშ_კოდი =PY |ბორჯიშ_ორტყაფუ = [[UTC-03:00]] |ზარხულიშ_ბორჯი = |cctld = [[.py]] |ოტელეფონე_კოდი =+595 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= }} '''პარაგვაი''' ({{lang-es|{{აუდიო|Es-Paraguay2.ogg|Paraguay}}}}; {{lang-gn|Paraguái}}), ოფიციალურო '''პარაგვაიშ რესპუბლიკა''' ({{lang-es|República del Paraguay}}; {{lang-gn|Paraguái Tavakuairetã|links=si}}) — [[ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენი სახენწჷფოეფი|ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენ]] [[სახენწჷფო]] [[ობჟათე ამერიკა]]შ ცენტრალურ რეგიონს. ქიანას ოორუე-ბჟადალშე დო ოორუეშე უხურგანს [[ბოლივია]], ოორუე-ბჟაეიოლშე დო ბჟაეიოლშე — [[ბრაზილია]], ობჟათე-ბჟაეიოლშე, ობჟათეშე დო ბჟადალშე — [[არგენტინა]]. პარაგვაის [[ატლანტიშ ოკიანე]]წკჷმა [[პარანა-პარაგუაიშ წყარიშ რზა]]შ მეშქაშობათ უღჷ ჭირინაფა, ნამუთ ხუთ ქიანაშით ორთან ოზუღე სვირეფიშ სისტემა რე.<ref>{{cite web|url=https://www.agroindustria.gob.ar/sitio/areas/ss_mercados_agropecuarios/infraestructura/_archivos/000070_Hidrov%C3%ADas/000010_Hidrov%C3%ADa%20Paran%C3%A1%20Paraguay.pdf|title=Paraná-Paraguay Waterway|language=es|access-date=20 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20190327085649/https://www.agroindustria.gob.ar/sitio/areas/ss_mercados_agropecuarios/infraestructura/_archivos/000070_Hidrov%C3%ADas/000010_Hidrov%C3%ADa%20Paran%C3%A1%20Paraguay.pdf|archive-date=27 March 2019|url-status=dead}}</ref> ქიანა იგამაგებუ, მუჭოთ [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარულ]] [[საპრეზიდენტო რესპუბლიკა]], ნამუთ აკმოდირთუ ნანანოღაშ ოლქშე დო ვითოშკვით დეპარტამენტშე. ქიანაშ ნანანოღა დო [[პარაგვაიშ ნოღეფიშ ერკებული|უკაბეტაშ ნოღა]] რე [[ასუნსიონი]]. პარაგვაიქ ესპანეთშე ზოხორინალა 1811 წანას მიპალუ. ჯინჯიერ [[გუარანი (კათა)|გუარანიშ კათა]], 1524 წანას, [[ესპანეთიშ იმპერია|ესპანარ]] [[კონკისტადორი|კონკისტადორეფიშ]] მოულაშა, ბჟაეიოლ პარაგვაის არძაშ უკულაშ ვითოშ წანაშ განწეხანს ოხორანდჷ. ნოღა ასუნსიონქ დირსხჷ 1537 წანას, მუჭოთ [[ესპანეთიშ იმპერია]]შ აკოდგინალუაშა მიშმალ [[რიო-დე-ლა-პლატაშ საგუბერნატორო]]შ პირველ ნანანოღა.<ref>{{cite news |title=Paraguay: Cómo Asunción se convirtió en 'madre' de más de 70 ciudades de Sudamérica hace 480 años |series=BBC News Mundo |publisher=[[British Broadcasting Corporation]] |url=https://www.bbc.com/mundo/noticias-america-latina-40920828|archive-url=https://web.archive.org/web/20180918202538/https://www.bbc.com/mundo/noticias-america-latina-40920828|archive-date=18 September 2018}}</ref> XVII ოშწანურას, პარაგვაი იეზუიტურ მისიეფიშ ცენტრ რდჷ, სოდე ჯინჯიერ მახორობას ქირსიანობა მიოღებაფეს დო ევროპულ კულტურა გაჩინებაფეს.<ref>{{cite book |last=Caraman |first=Philip |title=The Lost Paradise: The Jesuit republic in South America |publisher=Seabury Press |location=New York City |year=1976}}</ref> 1767 წანას, იეზუიტეფიშ ესპანურ ტერიტორიეფშე გინორაჸუაშ უკული, პარაგვაიქ ხოლო უმოსო პერიფერიულ კოლონიათ გჷნირთუ. მა-19 ოშწანურაშ დაჭყაფუს, [[პარაგვაიშ ზოხორინალა|ესპანეთშე ზოხორინალაშ]] მოპალუაშ უკული, პარაგვაის გამაგენდეს რანწკ ავტორიტარულ თარობეფი. თე ბორჯიქ გეთუ კატასტროფულ [[სუმფა ალიანსიშ ლჷმა]]თ (1864–1870), ნამუშ ბორჯისჷთ ქიანაქ მიოდინუ მუშ ლჷმაშახიან მახორობაშ გვერდ დო ტერიტორიაშ მეხოლაფირო 25–33%. პარაგვაიქ მაეჩა ოშწანურას ხოლო ართ კაბეტ კონფლიქტის გიმორძგჷ — ბოლივიაწკჷმა [[ჩაკოშ ლჷმა|ჩაკოშ ლჷმას]] (1932-1935). უკულიან ბორჯის, გეწ-გეწას მუზმარენ ოურდუმე დიქტატორიშ გამაგალაშ გიმე რდჷ, ნამუშ მაბოლება რდჷ [[ალფრედო სტროესნერი]]შ 35-წანიან რეჟიმი. თინა 1989 წანას, დინოხოლენ ოურდუმე მინორთაშ შედეგო გექთახუეს, ნამუქჷთ პარაგვაიშ თეხანურ დემოკრატიულ ეპოქაშ დაჭყაფუ ეშანუ. პარაგვაი [[წუმმაძინუ ქიანა]] რე, ნამუთ [[ადამიერიშ გოვითარაფაშ ინდექსი]]თ 99-ა აბანს რე,<ref>{{cite web |title=World Economic Outlook Database |date=April 2019 |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/01/weodata/weoselco.aspx?g=2200&sg=All+countries+%2f+Emerging+market+and+developing+economies |url-status=live |access-date=29 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201010203013/https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/01/weodata/weoselco.aspx?g=2200&sg=All+countries+%2F+Emerging+market+and+developing+economies |archive-date=10 October 2020}}</ref> ობჟათე ამერიკას ართ შურ მახორუშა [[ედომუშამი დინოხოლენი პროდუქტი|ედპ]]-შ სიკაბეტათ მაშკვითა აბანს. 2024 წანაშ მუნაჩემეფით, ქიანას ბჟადალ გვერდოსფეროს ართ-ართ არძაშე უწაიათ მაძინუ ეკონომიკა უღუდჷ, ნამუსჷთ ხეს უნწყუნდჷ ორინჯიშ ხორციშ დო სოიოშ ექსპორტი, ხერეჭუა დო აკოგაფა.<ref>{{Cite web |last=Blair |first=Laurence |title=Paraguay's Boom Has Yet to Fully Deliver |url=https://americasquarterly.org/article/paraguays-boom/ |access-date=2025-10-04 |website=Americas Quarterly |language=en-US |archive-date=5 October 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251005153021/https://www.americasquarterly.org/article/paraguays-boom/ |url-status=live }}</ref> პარაგვაი მოსოფელს ჰიდროელექტროენერგიაშ ართ-ართ მაჸვენჯ ექსპორტიორ რე; პარაგვაი-ბრაზილიაშ ხურგის, [[პარანა (წყარმალუ)|წყარმალუ პარანას]] იდვალუაფუ [[იტაიპუშ კაშხალი]], ნამუთ გიმომუშებულ ენერგიაშ მეჯინათ მოსოფელს სიკაბეტათ მასუმა ჰიდროელექტროდგჷმილ რე. პარაგვაი [[მერკოსური]]შ, [[გოერო]]შ, [[ამერიკაშ სახენწჷფოეფიშ ორგანიზაცია]]შ დო [[ლიმაშ ბუნა]]შ დჷმარსხუაფალ მაკათურ რე. თეშ მოხ, ნოღა [[ლუკე]], ასუნსიონიშ მეტროპოლიას, [[ობჟათე ამერიკაშ კუჩხბურთიშ კონფედერაცია]]შ შტაბ-ორენ ნოღა რე. [[სიუდად-დელ-ესტე]] პარაგვაიშ სიკაბეტათ მაჟირა ნოღა რე დო თექ ქიანაშ ანდა გენერალურ საკონსულო იდვალუაფუ. პარაგვაიშ 6 მილიონ მახორობაშ უმენტაშობა ''[[მეტისეფი|მეტის]]'' რე დო გუარანულ კულტურა დიო ხოლო ფართო გაულათ რგებულენს; მახორობაშ 90%-შე უმოს ესპანურწკჷმა ართო [[გუარანი ნინა|გუარანიშ]] შხვადოშხვა დიალექტშა რაგადანს, ნამუთ [[ლათინური ამერიკა|ლათინურ ამერიკას]] კერზ ნინაშ რჩქინაშ არძაშე მაღალ მაძირაფალ რე.<ref>{{Cite web |date=2025-10-03 |title=Paraguay {{!}} History, Geography, Maps, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Paraguay |access-date=2025-10-04 |website=Britannica.com |language=en |archive-date=25 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201225183757/https://www.britannica.com/place/Paraguay |url-status=live }}</ref> 2014 წანაშ პოზიტიურ ნაცადობაშ ინდექსიშ მეჯინათ, ნამუთ გლობალურ გჷმოკითხირეფიშ მუნაჩემეფს გეპონუ, პარაგვაი "მოსოფელიშ არძაშე ბედინერ აბანო" ჯოხოიდვალუაფუდჷ,<ref>{{cite news |title=World's happiest country? Would you believe Paraguay? |website=[[NBC News]] (nbcnews.com) |date=21 May 2014 |url=https://www.nbcnews.com/health/health-news/worlds-happiest-country-would-you-believe-paraguay-n110981 |url-status=live |access-date=19 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180914163313/https://www.nbcnews.com/health/health-news/worlds-happiest-country-would-you-believe-paraguay-n110981 |archive-date=14 September 2018}}</ref> დო 2024 წანას, მოსოფელიშ ბედინერობაშ მოშინებაშ პროგრესიშ რეიტინგის 24-ა აბან დეკჷ.<ref>{{Cite web |title=World Happiness Report by Country |url=https://worldscorecard.com/country-rankings/world-happiness-report-by-country/ |access-date=2025-10-04 |website=World Scorecard |language=en-US}}</ref> ==ეტიმოლოგია== ზიტყვა "პარაგვაიშ" (Paraguay) გოჭყაფა უჩინებ რე. ართ ვერსიაშ მეხ, ჯოხოდვალა მოურს [[გუარანი ნინა|გუარანი ნინაშ]] ზიტყვეფშე ''paraguá'' ("სუამ გურგინი") დო ''y'' ("წყარი"): ანუ პარაგუაი ("წყარიშ სუამ გურგინი").<ref>{{citation|author=[[Antonio Ruiz de Montoya]]|entry=Paraguá|title=Vocabulario y tesoro de la lengua Guarani (ó mas bien Tupi)|volume=2|year=1876|page=263|url=http://archive.org/details/gramaticaydiccio02ruiz}}</ref> ხოლო შხვა ვერსიეფიშ მეხ, ჯოხოდვალა მოურს [[პარაგვაი (წყარმალუ)|წყარმალუ პარაგვაიშ]] გუარანულ ჯოხოშე, პაიაგუა-ი (Payaguá-y) ("[[პაიაგუარეფი|პაიაგუაშ კათაშ]] წყარლამუ").<ref name="lcweb"/> ხოლო ართ ვერსიაშ მეხ, ჯოხოდვალეფ მოურს გუარანულ ნინაშე: აიტყვეშე para ("ზუღა") + gua ("გოჭყაფა") + y ("წყარმალუ"); ანუ, "წყარმალუშე გოჭყაფილ ზუღა".<ref>{{cite book|last1=Nickson|first1=Andrew R.|last2=Kolinski|first2=Charles J.|title=Historical Dictionary of Paraguay|url=https://books.google.com/books?id=skV7AAAAMAAJ|publisher=[[Scarecrow Press]]|year=1993|isbn=9780810826434|access-date=20 October 2022|archive-date=20 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221020212325/https://books.google.com.br/books/about/Historical_Dictionary_of_Paraguay.html?id=skV7AAAAMAAJ&redir_esc=y|url-status=live}}</ref> == გეოგრაფია == იდვალუაფუ [[ობჟათე ამერიკა|ობჟათე ამერიკაშ]] ცენტრალურ ნორთის, ვა აპალუ ზუღაშა გჷშაულარი. პარაგვაიშ ოორუე–ბჟაეიოლშე დო ბჟაეიოლშე ომძღჷ [[ბრაზილია]], ბჟადალ–ბჟაეიოლშე, ობჟათეშე დო ობჟათე–ბჟადალშე [[არგენტინა]],ოორუე–ობჟათეშე [[ბოლივია]]. ქიანაშ ედომუშამი ფართობი რე 406,8 ვითოში კმ². [[წყარმალუ]] [[პარაგვაი (წყარმალუ)|პარაგვაი]] ქიანას რთჷნს ჟირი ვაართმანგ ნორთო. ბჟადალუშე იდვალუაფუ უდაბნოშ ლანდშაფტეფამი [[ჩაკო (პარაგვაი)|ჩაკოშ]] ოლქი, ნამუსჷთ უკებუ ქიანაშ ფართობიშ მეხოლაფირო 60 %. ბჟაეიოლ ნორთის, სოდგათ აკოკათინელი რე მახორობაშ ჯინჯიერი ნორთი, იდვალუაფუ ნოყიერი რზენი დო სუბტროპიკული ტყა. == სახენწჷფო == * '''სახენწჷფო სისტემა''': რესპუბლიკა. * '''სახენწჷფოშ მადუდე''': პრეზიდენტი ნიკანორ დუარტე ფრუტოსი. * '''კანონიშდუმადვალუ ორგანო''': ჟირპალატამი პარლამენტი (45+80 მაკათური). * '''ადმინისტრაციული რთუალა''': 17 დეპარტამენტი (departamento) დო ფედერალური ოლქი (distrito federal). == დემოგრაფია == * '''მახორობა''' - 6,191,368 (2005), თინეფ შქას 89,2% [[პარაგვაელეფი]], 3,3% [[ბრაზილიარეფი]]. * '''სახენწჷფო ნინა''': [[ესპანური ნინა|ესპანური]]. შხვა ნინეფი - [[გუარანი (ნინა)|გუარანი]] 45%, ესპანური 6%, ბილინგვა (გუარანი-ესპანური) 49%. * '''რელიგია''': [[კათოლიციზმი]]. * '''ნოღეფი''': [[ასუნსიონი]] (ნანანოღა, 525 ვითოში), [[სიუდად დელ-ესტე]] (240), [[სან ლორენსო]] (210). == ეკონომიკა == * '''რესურსეფი''': ჰიდროენერგია, ოკიდალი ჯა-ტყა, რკინაშ მადანი, მანგანუმი, კირქუა. * '''ექსპორტი''': [[ბამბე]], [[სოია]], ჩანარული ზეთეფი, ხორცი. * '''ნაციონალური პროდუქტი ართ შურშა''': 1.170 $. * '''ვალუტა''': გუარანი (PYG). == ისტორია == [[1811]] წანას ზოხორინალა ქიმიღჷ [[ესპანეთი|ესპანეთშე]]. [[1865]]-[[1870|70]] [[არგენტინა|არგენტინაწკჷმა]], [[ბრაზილია|ბრაზილიაწკჷმა]] დო [[ურუგვაი|ურუგვაიწკჷმა]] ლჷმაშით ტერიტორიაშ დიდი ნორთიქ მედინჷ. ტერიტორიაშ ნორთი დირთინუ [[ბოლივია|ბოლივიაწკჷმა]] ლჷმას ([[1932]]-[[1935|35]]). [[1940]] წანაშე პოლიტიკური ვასტაბილურალაშ გეშა ფშხირას ითირანდჷ პრეზიდენტეფს. მაართა მიარეპარტიულ ეშაგორუეფქ [[1993]] წანას მინწყუ. == რესურსეფი ინტერნეტის == * [https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-p/paraguay.html Chief of State and Cabinet Members] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100528053421/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-p/paraguay.html |date=2010-05-28 }} * [http://www.paraguaypostcards.com/ Paraguay Photos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120112041325/http://www.paraguaypostcards.com/ |date=2012-01-12 }} * [http://www.britannica.com/nations/Paraguay Paraguay] from the [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/paraguay.htm Paraguay] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080607085416/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/paraguay.htm |date=2008-06-07 }} at ''UCB Libraries GovPubs'' * [http://www.asu-cvb.org.py/servicios/lacuidad_en.html Paraguay Convention & Visitor's Bureau]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.Paraguay.com/ Paraguay.com: Tradition, Culture, Maps, Tourism] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ობჟათე ამერიკაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:პარაგვაი]] [[კატეგორია:ესპანურნინამი ქიანეფი]] 94dyaz4yul1vvkpkupbggsup16ojcn7 254781 254780 2026-11-08T17:24:56Z Narazeni 826 /* ეტიმოლოგია */ 254781 wikitext text/x-wiki {{short description|სახენწჷფო ობჟათე ამერიკას}} {{about|სახენწჷფოშ|შხვა შანულობეფიშ გეშა|პარაგვაი (მიარეშანულამი)}} {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = {{Native name|es|República del Paraguay}} {{Native name|gn|Paraguái Tavakuairetã}} |ედომუშამი_ჯოხო = პარაგვაიშ რესპუბლიკა |ოართე_ჯოხო =პარაგვაი |შილა = Flag of Paraguay.svg |გერბი =Coat of arms of Paraguay.svg |რუკა = PRY orthographic.svg |ჰიმნი = {{native name|es|Himno Nacional Paraguayo|nolink=on}}<br />{{native name|gn|Tetã Paraguái Momorãhéi|nolink=on}}<br />„[[პარაგვაიშ ერუანულ ჰიმნი]]“<br /><div style="padding-top:0.5em;">{{center|[[ფაილი:Paraguayan National Anthem.oga]]}}</div> |დევიზი ={{native phrase|es|Paz y justicia|nolink=on}}<br />{{native phrase|gn|Py'aguapy ha tekojoja|nolink=on}}<br />„თინჩალა დო მართალობა“ |ზოხორინალაშ თარიღი = |ოფიციალური_ნინეფი ={{hlist|[[პარაგვაიულ ესპანური|ესპანური]]|[[გუარანი (ნინა)|გუარანი]]}} |რელიგია= {{unbulleted list |{{Tree list}} * 95.5% [[ქირსიანობა]] ** 87.4% [[კათოლიციზმ პარაგვაის|კათოლიციზმი]] ** 8.1% შხვა [[ქირსიანულ გემაჸვენჯობეფიშ ერკებული|ქირსიანეფი]] {{Tree list/end}} |4.1% [[ვარელიგიურობა ლათინურ ამერიკას|ვა რელიგიური]] |0.4% [[რელიგია პარაგვაის|შხვა]] }} (2020)<ref>{{cite web |url=https://www.thearda.com/world-religion/national-profiles?u=176c |title=National Profiles {{!}} World Religion |access-date=12 March 2024 |archive-date=1 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231001014302/https://thearda.com/world-religion/national-profiles?u=176c |url-status=live}}</ref> |ნანანოღა= [[ასუნსიონი]] |latd= |latm= |latNS= |longd= |longm= |longEW= |უდიდაში_ნოღა =ნანანოღა |თარობაშ_ტიპი = [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარულ]] [[საპრეზიდენტო რესპუბლიკა]] |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[პარაგვაიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[პედრო ალიანა]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[პარაგვაიშ ვიცე-პრეზიდენტი|ვიცე-პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 = [[ანტონიო ბარიოსი (პოლიტიკოსი)|ანტონიო ბარიოსი]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 59-ა |ფართობი =406752 |წყარი_% =2.6 |ოეგებიე_მახორობა =6,460,159<ref>{{Cite web|url=https://www.ine.gov.py/Publicaciones/Biblioteca/documento/293/Estimaciones_y%20proyecciones%20_Departamental.%20Revisi%C3%B3n%202025.xlsx|title=Departmental Estimates and Projections, 2000-2035. Revision 2025|date=31 May 2025|website=INE Paraguay|language=ES|access-date=31 May 2025|archive-date=1 September 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250901220330/https://www.ine.gov.py/Publicaciones/Biblioteca/documento/293/Estimaciones_y%20proyecciones%20_Departamental.%20Revisi%C3%B3n%202025.xlsx|url-status=dead}}</ref> |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 113-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2026 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 15.1 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 223-ა |ედპ_ppp_წანა = 2026 |ედპ_ppp = {{ძინა}} $152.860 მილიარდი<ref name="IMFWEO.PY">{{cite web |url=https://www.imf.org/external/datamapper/profile/PRY|title=World Economic Outlook Database: Paraguay |date=October 2026 |website=IMF.org |publisher=[[International Monetary Fund]] |access-date=13 October 2026}}</ref> |ედპ_ppp_რანგი = 92-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე ={{ძინა}} $23,662<ref name="IMFWEO.PY" /> |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 86-ა |აგი = 0.756<ref>{{cite web |date=6 May 2025 |title=Human Development Report 2025 |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506051232/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf |archive-date=6 May 2025 |access-date=6 May 2025 |publisher=[[United Nations Development Programme]]}}</ref> |აგი_ტენდენცია ={{ძინა}} |აგი_კატეგორია = |აგი_რანგი =99-ა |აგი_წანა =2023 |ვალუტა= [[პარაგვაულ გუარანი|გუარანი]] |ვალუტაშ_კოდი =PYG |ქიანაშ_კოდი =PY |ბორჯიშ_ორტყაფუ = [[UTC-03:00]] |ზარხულიშ_ბორჯი = |cctld = [[.py]] |ოტელეფონე_კოდი =+595 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= }} '''პარაგვაი''' ({{lang-es|{{აუდიო|Es-Paraguay2.ogg|Paraguay}}}}; {{lang-gn|Paraguái}}), ოფიციალურო '''პარაგვაიშ რესპუბლიკა''' ({{lang-es|República del Paraguay}}; {{lang-gn|Paraguái Tavakuairetã|links=si}}) — [[ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენი სახენწჷფოეფი|ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენ]] [[სახენწჷფო]] [[ობჟათე ამერიკა]]შ ცენტრალურ რეგიონს. ქიანას ოორუე-ბჟადალშე დო ოორუეშე უხურგანს [[ბოლივია]], ოორუე-ბჟაეიოლშე დო ბჟაეიოლშე — [[ბრაზილია]], ობჟათე-ბჟაეიოლშე, ობჟათეშე დო ბჟადალშე — [[არგენტინა]]. პარაგვაის [[ატლანტიშ ოკიანე]]წკჷმა [[პარანა-პარაგუაიშ წყარიშ რზა]]შ მეშქაშობათ უღჷ ჭირინაფა, ნამუთ ხუთ ქიანაშით ორთან ოზუღე სვირეფიშ სისტემა რე.<ref>{{cite web|url=https://www.agroindustria.gob.ar/sitio/areas/ss_mercados_agropecuarios/infraestructura/_archivos/000070_Hidrov%C3%ADas/000010_Hidrov%C3%ADa%20Paran%C3%A1%20Paraguay.pdf|title=Paraná-Paraguay Waterway|language=es|access-date=20 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20190327085649/https://www.agroindustria.gob.ar/sitio/areas/ss_mercados_agropecuarios/infraestructura/_archivos/000070_Hidrov%C3%ADas/000010_Hidrov%C3%ADa%20Paran%C3%A1%20Paraguay.pdf|archive-date=27 March 2019|url-status=dead}}</ref> ქიანა იგამაგებუ, მუჭოთ [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარულ]] [[საპრეზიდენტო რესპუბლიკა]], ნამუთ აკმოდირთუ ნანანოღაშ ოლქშე დო ვითოშკვით დეპარტამენტშე. ქიანაშ ნანანოღა დო [[პარაგვაიშ ნოღეფიშ ერკებული|უკაბეტაშ ნოღა]] რე [[ასუნსიონი]]. პარაგვაიქ ესპანეთშე ზოხორინალა 1811 წანას მიპალუ. ჯინჯიერ [[გუარანი (კათა)|გუარანიშ კათა]], 1524 წანას, [[ესპანეთიშ იმპერია|ესპანარ]] [[კონკისტადორი|კონკისტადორეფიშ]] მოულაშა, ბჟაეიოლ პარაგვაის არძაშ უკულაშ ვითოშ წანაშ განწეხანს ოხორანდჷ. ნოღა ასუნსიონქ დირსხჷ 1537 წანას, მუჭოთ [[ესპანეთიშ იმპერია]]შ აკოდგინალუაშა მიშმალ [[რიო-დე-ლა-პლატაშ საგუბერნატორო]]შ პირველ ნანანოღა.<ref>{{cite news |title=Paraguay: Cómo Asunción se convirtió en 'madre' de más de 70 ciudades de Sudamérica hace 480 años |series=BBC News Mundo |publisher=[[British Broadcasting Corporation]] |url=https://www.bbc.com/mundo/noticias-america-latina-40920828|archive-url=https://web.archive.org/web/20180918202538/https://www.bbc.com/mundo/noticias-america-latina-40920828|archive-date=18 September 2018}}</ref> XVII ოშწანურას, პარაგვაი იეზუიტურ მისიეფიშ ცენტრ რდჷ, სოდე ჯინჯიერ მახორობას ქირსიანობა მიოღებაფეს დო ევროპულ კულტურა გაჩინებაფეს.<ref>{{cite book |last=Caraman |first=Philip |title=The Lost Paradise: The Jesuit republic in South America |publisher=Seabury Press |location=New York City |year=1976}}</ref> 1767 წანას, იეზუიტეფიშ ესპანურ ტერიტორიეფშე გინორაჸუაშ უკული, პარაგვაიქ ხოლო უმოსო პერიფერიულ კოლონიათ გჷნირთუ. მა-19 ოშწანურაშ დაჭყაფუს, [[პარაგვაიშ ზოხორინალა|ესპანეთშე ზოხორინალაშ]] მოპალუაშ უკული, პარაგვაის გამაგენდეს რანწკ ავტორიტარულ თარობეფი. თე ბორჯიქ გეთუ კატასტროფულ [[სუმფა ალიანსიშ ლჷმა]]თ (1864–1870), ნამუშ ბორჯისჷთ ქიანაქ მიოდინუ მუშ ლჷმაშახიან მახორობაშ გვერდ დო ტერიტორიაშ მეხოლაფირო 25–33%. პარაგვაიქ მაეჩა ოშწანურას ხოლო ართ კაბეტ კონფლიქტის გიმორძგჷ — ბოლივიაწკჷმა [[ჩაკოშ ლჷმა|ჩაკოშ ლჷმას]] (1932-1935). უკულიან ბორჯის, გეწ-გეწას მუზმარენ ოურდუმე დიქტატორიშ გამაგალაშ გიმე რდჷ, ნამუშ მაბოლება რდჷ [[ალფრედო სტროესნერი]]შ 35-წანიან რეჟიმი. თინა 1989 წანას, დინოხოლენ ოურდუმე მინორთაშ შედეგო გექთახუეს, ნამუქჷთ პარაგვაიშ თეხანურ დემოკრატიულ ეპოქაშ დაჭყაფუ ეშანუ. პარაგვაი [[წუმმაძინუ ქიანა]] რე, ნამუთ [[ადამიერიშ გოვითარაფაშ ინდექსი]]თ 99-ა აბანს რე,<ref>{{cite web |title=World Economic Outlook Database |date=April 2019 |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/01/weodata/weoselco.aspx?g=2200&sg=All+countries+%2f+Emerging+market+and+developing+economies |url-status=live |access-date=29 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201010203013/https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/01/weodata/weoselco.aspx?g=2200&sg=All+countries+%2F+Emerging+market+and+developing+economies |archive-date=10 October 2020}}</ref> ობჟათე ამერიკას ართ შურ მახორუშა [[ედომუშამი დინოხოლენი პროდუქტი|ედპ]]-შ სიკაბეტათ მაშკვითა აბანს. 2024 წანაშ მუნაჩემეფით, ქიანას ბჟადალ გვერდოსფეროს ართ-ართ არძაშე უწაიათ მაძინუ ეკონომიკა უღუდჷ, ნამუსჷთ ხეს უნწყუნდჷ ორინჯიშ ხორციშ დო სოიოშ ექსპორტი, ხერეჭუა დო აკოგაფა.<ref>{{Cite web |last=Blair |first=Laurence |title=Paraguay's Boom Has Yet to Fully Deliver |url=https://americasquarterly.org/article/paraguays-boom/ |access-date=2025-10-04 |website=Americas Quarterly |language=en-US |archive-date=5 October 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251005153021/https://www.americasquarterly.org/article/paraguays-boom/ |url-status=live }}</ref> პარაგვაი მოსოფელს ჰიდროელექტროენერგიაშ ართ-ართ მაჸვენჯ ექსპორტიორ რე; პარაგვაი-ბრაზილიაშ ხურგის, [[პარანა (წყარმალუ)|წყარმალუ პარანას]] იდვალუაფუ [[იტაიპუშ კაშხალი]], ნამუთ გიმომუშებულ ენერგიაშ მეჯინათ მოსოფელს სიკაბეტათ მასუმა ჰიდროელექტროდგჷმილ რე. პარაგვაი [[მერკოსური]]შ, [[გოერო]]შ, [[ამერიკაშ სახენწჷფოეფიშ ორგანიზაცია]]შ დო [[ლიმაშ ბუნა]]შ დჷმარსხუაფალ მაკათურ რე. თეშ მოხ, ნოღა [[ლუკე]], ასუნსიონიშ მეტროპოლიას, [[ობჟათე ამერიკაშ კუჩხბურთიშ კონფედერაცია]]შ შტაბ-ორენ ნოღა რე. [[სიუდად-დელ-ესტე]] პარაგვაიშ სიკაბეტათ მაჟირა ნოღა რე დო თექ ქიანაშ ანდა გენერალურ საკონსულო იდვალუაფუ. პარაგვაიშ 6 მილიონ მახორობაშ უმენტაშობა ''[[მეტისეფი|მეტის]]'' რე დო გუარანულ კულტურა დიო ხოლო ფართო გაულათ რგებულენს; მახორობაშ 90%-შე უმოს ესპანურწკჷმა ართო [[გუარანი ნინა|გუარანიშ]] შხვადოშხვა დიალექტშა რაგადანს, ნამუთ [[ლათინური ამერიკა|ლათინურ ამერიკას]] კერზ ნინაშ რჩქინაშ არძაშე მაღალ მაძირაფალ რე.<ref>{{Cite web |date=2025-10-03 |title=Paraguay {{!}} History, Geography, Maps, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Paraguay |access-date=2025-10-04 |website=Britannica.com |language=en |archive-date=25 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201225183757/https://www.britannica.com/place/Paraguay |url-status=live }}</ref> 2014 წანაშ პოზიტიურ ნაცადობაშ ინდექსიშ მეჯინათ, ნამუთ გლობალურ გჷმოკითხირეფიშ მუნაჩემეფს გეპონუ, პარაგვაი "მოსოფელიშ არძაშე ბედინერ აბანო" ჯოხოიდვალუაფუდჷ,<ref>{{cite news |title=World's happiest country? Would you believe Paraguay? |website=[[NBC News]] (nbcnews.com) |date=21 May 2014 |url=https://www.nbcnews.com/health/health-news/worlds-happiest-country-would-you-believe-paraguay-n110981 |url-status=live |access-date=19 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180914163313/https://www.nbcnews.com/health/health-news/worlds-happiest-country-would-you-believe-paraguay-n110981 |archive-date=14 September 2018}}</ref> დო 2024 წანას, მოსოფელიშ ბედინერობაშ მოშინებაშ პროგრესიშ რეიტინგის 24-ა აბან დეკჷ.<ref>{{Cite web |title=World Happiness Report by Country |url=https://worldscorecard.com/country-rankings/world-happiness-report-by-country/ |access-date=2025-10-04 |website=World Scorecard |language=en-US}}</ref> ==ეტიმოლოგია== ზიტყვა "პარაგვაიშ" (Paraguay) გოჭყაფა უჩინებ რე. ართ ვერსიაშ მეხ, ჯოხოდვალა მოურს [[გუარანი ნინა|გუარანი ნინაშ]] ზიტყვეფშე ''paraguá'' ("სუამ გურგინი") დო ''y'' ("წყარი"): ანუ პარაგუაი ("წყარიშ სუამ გურგინი").<ref>{{citation|author=[[Antonio Ruiz de Montoya]]|entry=Paraguá|title=Vocabulario y tesoro de la lengua Guarani (ó mas bien Tupi)|volume=2|year=1876|page=263|url=http://archive.org/details/gramaticaydiccio02ruiz}}</ref> ხოლო შხვა ვერსიეფიშ მეხ, ჯოხოდვალა მოურს [[პარაგვაი (წყარმალუ)|წყარმალუ პარაგვაიშ]] გუარანულ ჯოხოშე, პაიაგუა-ი (Payaguá-y) ("[[პაიაგუარეფი|პაიაგუაშ კათაშ]] წყარლამუ").<ref name="lcweb"/> ხოლო ართ ვერსიაშ მეხ, ჯოხოდვალეფ მოურს გუარანულ ნინაშე: აიტყვეშე para ("ზუღა") + gua ("გოჭყაფა") + y ("წყარმალუ"); ანუ, "წყარმალუშე გოჭყაფილ ზუღა".<ref>{{cite book|last1=Nickson|first1=Andrew R.|last2=Kolinski|first2=Charles J.|title=Historical Dictionary of Paraguay|url=https://books.google.com/books?id=skV7AAAAMAAJ|publisher=[[Scarecrow Press]]|year=1993|isbn=9780810826434|access-date=20 October 2022|archive-date=20 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221020212325/https://books.google.com.br/books/about/Historical_Dictionary_of_Paraguay.html?id=skV7AAAAMAAJ&redir_esc=y|url-status=live}}</ref> ==ისტორია== {{თარი|პარაგვაიშ ისტორია}} ===კოლონიაშახიან ეპოქა=== ჯინჯიერ [[გუარანი (კათა)|გუარანიშ კათა]] [[ესპანეთიშ იმპერია|ესპანარეფიშ]] მოულაშა ბჟაეიოლ პარაგვაის არძაშ უკულაშ ვითოშ წანას ოხორანდეს.<ref>{{cite web |title=Guarani Society |url=http://lucy.ukc.ac.uk/EthnoAtlas/Hmar/Cult_dir/Culture.7843 |access-date=2025-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060925035916/http://lucy.ukc.ac.uk/EthnoAtlas/Hmar/Cult_dir/Culture.7843 |archive-date=2006-09-25}}</ref> ბჟადალ პარაგვაი, [[გრან-ჩაკო]], დოხორელ რდჷ გეგიეფით, ნამუეფშე არძაშე გიშარჩქინელ რდეს [[გუაიკურუეფი]]. წყარმალუ პარაგვაი დოხოლაფირ ხურგიშ ღოზის წჷმარინუანდუ გრან-ჩაკოს: ბჟაეიოლშე მახორუეფ ოფუტე მეურნობათ დაკებულ გუარანიშ კათაშ დო ბჟადალშე მახორუ გეგია დო გვერდო გეგია კათეფს შქას. [[მბაია]]შ გეგია კათა ჩინებულ რდეს მუნეფიშ მალჷმორულ ტრადიციეფით დო ედომუშამო დოჸუნაფილ ვა რდეს [[XIX ოშწანურა]]შ დალიაშა.<ref>The Editors of Encyclopaedia Britannica. "Mbayá". ''Encyclopedia Britannica'', 15 February 2007, https://www.britannica.com/topic/Mbaya. Accessed 17 May 2025</ref> თე ჯინჯიერ თურეფ ხუთ შხვადოშხვა ნინაშ ფანიას ორხველჷდეს, ნამუეფჷთ თინეფიშ თარ დორთუალაშ ოსხირს წჷმარინუანდუ.<ref name="Barba">{{Cite web |last=Barba |first=Paula López |date=2023-08-25 |title=El guaraní paraguayo, la lengua de la resistencia |url=https://elpais.com/america-futura/2023-08-25/el-guarani-paraguayo-la-lengua-de-la-resistencia.html |access-date=2025-05-17 |website=El País América |language=es}}</ref><ref name="Miller">Miller, Mark D.H., Webb, Kempton E., Martin, Gene E.. "Gran Chaco". Encyclopedia Britannica, 12 May. 2025, https://www.britannica.com/place/Gran-Chaco. Accessed 17 May 2025</ref> ნინაშურ გინორთელ ბუნეფი, მუჭოთ წესი, ართიანს ონირზუდეს რესურსეფშო დო ტერიტორიეფშო. თინეფი, თაშნეშე, გითმირთუდეს თურეფო თე ფანიეფიშ ჸალეფიშ მეჯინათ. ასეშო 17 ზოხოიან [[ეთნოლინგვისტიკა|ეთნოლინგვისტურ]] ბუნა რე მუკოსქიდირჷ.<ref name="Barba" /><ref name="Miller" /> <!-- ===Colonial era=== The first Europeans in the area were Spanish explorers in 1537.<ref name="countrystudies hanratty">{{cite report |last1=Hanratty |first1=Dannin M. |last2=Meditz |first2=Sandra W. |year=1988 |title=Paraguay: A country study |location=Washington, DC |publisher=U.S. [[Library of Congress]] / [[Government Printing Office|GPO]] |url=http://countrystudies.us/paraguay/2.htm |url-status=live |access-date=19 September 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110919163833/http://countrystudies.us/paraguay/2.htm |archive-date=19 September 2011}} </ref> The Spanish explorer [[Juan de Salazar de Espinosa]] founded the settlement of [[Asunción]] on 15 August 1537. The city eventually became the center of a [[Spanish colonization of the Americas|Spanish colonial province of Paraguay]]. An attempt to create an autonomous Christian Indian nation<ref name="cite wdl|#2581">{{cite web |title=Paraguariae Provinciae Soc. Jesu cum Adiacentibg. Novissima Descriptio |language=la |trans-title=A Current Description of the Province of the Society of Jesus in Paraguay with Neighboring Areas |year=1732 |via=[[World Digital Library]] |url=http://www.wdl.org/en/item/2581/ |access-date=8 September 2015 |archive-date=28 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210428011358/http://www.wdl.org/en/item/2581/ |url-status=live }}</ref> was undertaken by [[Society of Jesus|Jesuit]] missions and settlements in this part of South America in the eighteenth century. They developed Jesuit [[reductions]] to bring Guarani populations together at Spanish missions and protect them from virtual slavery by Spanish settlers and Portuguese slave raiders, the ''[[bandeirantes]]'', in addition to seeking their conversion to Christianity. Catholicism in Paraguay was influenced by the indigenous peoples: The [[syncretic]] religion has absorbed native elements. The ''reducciones'' flourished in eastern Paraguay for about 150 years, until the expulsion of the Jesuits by the Spanish Crown in 1767.<ref>{{Cite book |last=Ganson |first=Barbara Anne |url=https://books.google.com/books?id=CG7fscxlgpUC |title=The Guaraní under Spanish Rule in the Río de la Plata |date=2003 |publisher=Stanford University Press |isbn=978-0-8047-5495-8 |language=en |archive-date=4 March 2025 |access-date=12 July 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250304023215/https://books.google.com/books?id=CG7fscxlgpUC |url-status=live }}</ref> The Jesuits were suppressed partially due to accusations by various European royal houses of prioritizing poor natives over Imperial interests.<ref>{{cite journal |last1=Wilde |first1=Guillermo |title=Imagining Guarinis and Jesuits |journal=ReVista |date=2015 |volume=XIV |issue=3 |pages=4–5 |url=https://revista.drclas.harvard.edu/imagining-guaranis-and-jesuits/ |access-date=24 March 2022}}</ref> The ruins of two 18th century [[Jesuit Missions of La Santísima Trinidad de Paraná and Jesús de Tavarangue]] have been designated as [[World Heritage Sites]] by [[UNESCO]].<ref name="cite wdl|#2581"/> In western Paraguay, Spanish settlement and Christianity were strongly resisted by the nomadic [[Guaycuru peoples|Guaycuru]] and other nomads from the 16th century onward. Most of these peoples were absorbed into the [[mestizo]] population in the 18th and 19th centuries. ===Independence and rule of Rodríguez de Francia=== {{main|Independence of Paraguay}} [[File:José Gaspar Rodríguez de Francia.jpg|left|thumb|upright|[[José Gaspar Rodríguez de Francia]], Paraguay's first dictator]] Paraguay overthrew the local Spanish administration on 14 May 1811. Paraguay's first dictator was [[José Gaspar Rodríguez de Francia]], who ruled Paraguay from 1814 until his death in 1840 with very little outside contact or influence.<ref>{{Cite web |title=Britain and the Paraguayan dictatorship, c. 1820-1840* |url=https://ora.ox.ac.uk/objects/uuid:3b1cd500-6c0f-4b17-8569-5fcd753d00da/files/rx633f1701 |access-date=17 May 2025 |archive-date=3 July 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703060029/https://ora.ox.ac.uk/objects/uuid:3b1cd500-6c0f-4b17-8569-5fcd753d00da/files/rx633f1701 |url-status=live }}</ref> He intended to create a [[utopia]]n society based on the [[Geneva]]n theorist [[Jean-Jacques Rousseau]]'s [[The Social Contract|''Social Contract'']].<ref>{{cite web |title=War of the Triple Alliance |website=War of the Pacific (warofthepacific.com) |url=http://warofthepacific.com/warofthetriplealliance.htm |access-date=14 November 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140807073919/http://warofthepacific.com/warofthetriplealliance.htm |archive-date=7 August 2014}}</ref> Rodríguez de Francia was nicknamed ''El Supremo''. Rodríguez de Francia established new laws that greatly reduced the powers of the Catholic church (Catholicism was then an established state religion) and the cabinet, forbade colonial citizens from marrying one another and allowed them to marry only blacks, [[mulattoes]] or natives, in order to break the power of colonial-era elites and to create a [[mixed-race]] or mestizo society.<ref name="nytimes romero">{{cite news |first=Simon |last=Romero |date=12 March 2012 |title=In Paraguay, indigenous language with unique staying power |newspaper=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2012/03/12/world/americas/in-paraguay-indigenous-language-with-unique-staying-power.html |url-status=live |access-date=21 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170428224513/http://www.nytimes.com/2012/03/12/world/americas/in-paraguay-indigenous-language-with-unique-staying-power.html |archive-date=28 April 2017}}</ref> He cut off relations between Paraguay and the rest of South America. Because of Francia's restrictions of freedom, [[Fulgencio Yegros]] and several other Independence-era leaders in 1820 planned a ''coup d'état'' against Francia, who discovered the plot and had its leaders either executed or imprisoned for life.<ref>{{cite encyclopedia |title=Colonial period |department=Paraguay |encyclopedia=[[Encyclopedia Britannica]] |url=https://www.britannica.com/place/Paraguay|url-status=live |access-date=5 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201225183757/https://www.britannica.com/place/Paraguay |archive-date=25 December 2020 }}</ref> ===Rule of the López family=== [[File:1864 Mitchell Map of Brazil, Bolivia and Chili - Geographicus - SouthAmericaSouth-mitchell-1864.jpg|thumbnail|upright=1.25|Political map of the region, 1864]] After Francia's death in 1840, Paraguay was ruled by various military officers under a new ''[[military junta|junta militar]]'', until [[Carlos Antonio López]] (allegedly Rodríguez de Francia's nephew) came to power in 1841. López modernized Paraguay and opened it to foreign commerce. He signed a [[nonaggression pact]] with Argentina and officially declared independence of Paraguay in 1842. After López's death in 1862, power was transferred to his eldest son, [[Francisco Solano López]]. The regime of the López family was characterized by pervasive and rigid centralism in production and distribution. There was no distinction between the public and the private spheres, and the López family ruled the country as it would a large estate.<ref>{{cite report |title=Carlos Antonio López |date=December 1988 |series=Library of Congress Country Studies |publisher=U.S. [[Library of Congress]] |url=http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+py0019) |access-date=30 December 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170816005342/http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd%2Fcstdy%3A%40field%28DOCID+py0019%29 |archive-date=16 August 2017}}</ref> The government exerted control on all exports. The export of [[yerba mate]] and valuable wood products maintained the balance of trade between Paraguay and the outside world.<ref>{{worldhistory |section=1665 |quote=Page 630}}</ref> The Paraguayan government was extremely protectionist, never accepted loans from abroad and levied high [[tariff]]s against imported foreign products. This [[protectionism]] made the society self-sufficient, and it also avoided the debt suffered by Argentina and Brazil. Slavery existed in Paraguay, although not in great numbers, until 1844, when it was legally abolished in the new constitution.<ref name=rbcg1933>{{cite book |last1=Cunninghame Graham |first1=Robert Bontine |year = 1933 |title=Portrait of a Dictator: Francisco Solano López |publisher=William Heinemann Ltd. |location=London |author1-link=Robert Bontine Cunninghame Graham}}</ref>{{rp|39–40}} [[Francisco Solano López]], the son of Carlos Antonio López, replaced his father as the President-Dictator in 1862, and generally continued the political policies of his father. Both wanted to give an international image of Paraguay as "democratic and republican", but in fact, the ruling family had almost total control of all public life in the country, including church and colleges.<ref name=rbcg1933 />{{rp|41–42}} Militarily, Carlos Antonio López modernized and expanded industry and the [[Paraguayan Army]] and greatly strengthened the strategic defenses of Paraguay by developing the [[Fortress of Humaitá]].<ref>Robert Cowley, ''The Reader's Encyclopedia to Military History''. New York, New York: Houston Mifflin, 1996. Page 479.</ref> The government hired more than 200 foreign technicians, who installed [[telegraph line]]s and railroads to aid the expanding steel, textile, paper and ink, naval construction, weapons and gunpowder industries. The [[Ybycuí]] foundry, completed in 1850, manufactured cannons, mortars and bullets of all calibers. River warships were built in the shipyards of Asunción. Fortifications were built, especially along the [[Apa River]] and in [[Gran Chaco]].<ref>Hooker, T.D., 2008, The Paraguayan War, Nottingham: Foundry Books, {{ISBN|1901543153}}</ref>{{rp|22}} Following the death of Carlos Antonio López, these projects continued under his son Francisco Solano. In terms of socio-economic development, the country was dubbed "the most advanced Republic in South America", notably by the British judge and politician [[Robert Phillimore|Sir Robert Phillimore]].<ref>Robert Phillimore (1860), ''A Statement of the Facts of the Controversy Between the Governments of Great Britain and Paraguay'', page 2. William Moore Printing, Washington D.C., USA.</ref> According to George Thompson, Lieutenant Colonel of Engineers in the Paraguayan Army prior to and during the war, López's government was comparatively a good one for Paraguay: {{blockquote|Probably in no other country in the world has life and property been so secure as all over Paraguay during his (Antonio Lopez's) reign. Crime was almost unknown, and when committed, immediately detected and punished. The mass of the people was, perhaps, the happiest in existence. They had hardly to do any work to gain a livelihood. Each family had its house or hut in its own ground. They planted, in a few days, enough tobacco, maize and mandioca for their own consumption [...]. Having at every hut a grove of oranges [...] and also a few cows, they were almost throughout the year under little necessity [...]. The higher classes, of course, lived more in the European way...|George Thompson, C.E.<ref>{{cite book |last1 = Thompson | first1=George |year=1869 |title = The War in Paraguay: With a historical sketch of the country and its people and notes upon the military engineering of the war. |publisher = Longmans and Green Co. |location = London |page=10}}</ref>}} ===Paraguayan War (1864–1870)=== {{main|Paraguayan War|Paraguayan War casualties}} [[File:FRANCISCO SOLANO LOPEZ (From a Photograph taken in 1859).jpg|thumb|upright|[[Francisco Solano López]]]] On 12 October 1864, despite Paraguayan ultimatums, [[Empire of Brazil|Brazil]] (allied with the Argentine Government under General [[Bartolomé Mitre]] and the rebellious [[Colorado Party (Uruguay)|Uruguayan colorados]] led by Gen. [[Venancio Flores]]) invaded the Republic of Uruguay in order to overthrow the government of that time (which was under the rule of the [[National Party (Uruguay)|Blanco Party]], an ally of López),{{efn|The Blanco Party of Uruguay, hardline right wing and reactionary in those days, headed the Uruguayan government at the outbreak of the war and were allies of the Paraguayan government.<ref>{{cite book |first=Luis Alberto |last=de Herrera |year=1927 |title=El Drama del 65 – La Culpa Mitrista |pages=11–33 |publisher=Bareiro y Ramos |location=Montevideo, Uruguay}} — classic book by Blanco leader</ref>}}{{efn| British explorer and diplomat [[Richard Francis Burton]], a witness to the conflict, marks this date (12–16 October 1864) as the real beginning of the war. He wrote: ''The Brazilian Army invades the [[Banda Oriental]], despite the protestations of President López, who declared that such invasion would be held a "[[casus belli]]"''.<ref>{{cite book |first=((Richard Francis, Sir)) |last=Burton |author-link=Richard Francis Burton |year=1870 |title=Letters from the Battlefields of Paraguay |page=76 |publisher=Tinsley Brothers |location=London}}</ref>}} The Paraguayans, in turn, led by the [[Grand marshal|Marshal of the Republic]] [[Francisco Solano López]], [[Mato Grosso campaign|attacked Mato Grosso]] on 15 December 1864 and later declared war against Argentina on 23 March 1865. The Blanco Government was toppled and replaced by a Colorado government under General Venancio Flores on 22 February 1865. Afterward, the [[Argentine Republic]], the [[Empire of Brazil]] and the Republic of Uruguay signed the secret [[Treaty of the Triple Alliance]] against the Paraguayan Government on 1 May 1865.<ref>{{cite book |author=Pomer, León |year=2008 |title=La Guerra del Paraguay: Estado, política y negocios |language=es |pages=240–241 |location=Buenos Aires, Argentina |publisher=Editorial Colihue}}</ref> After a brief offensive in Argentine and Brazilian territory, the Paraguayans retreated to national territory where they put up a ferocious resistance. With the capture of Asunción, the Triple Alliance installed a provisional government. On 22 July 1869 the National Assembly elected the ''National Junta'' formed by [[Carlos Loizaga]], [[Juan Francisco Decoud]] and [[Cirilo Antonio Rivarola]].<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Fa50BQAAQBAJ&q=paraguayan+legion&pg=PT67|title=Paraguay and the Triple Alliance: The Postwar Decade, 1869–1878|first=Harris Gaylord|last=Warren|year=2014|publisher=University of Texas Press|via=Google Books|isbn=9781477306994}}</ref> However, Solano López evaded capture and was leading a guerrilla campaign. The war ultimately ended with his death in 1870 in the [[Battle of Cerro Corá]], where he refused to surrender and died in action.<ref>{{cite book |author=Hooker, T.D. |year=2008 |title=The Paraguayan War |location=Nottingham, UK |publisher=Foundry Books |pages=105–108 |isbn=978-1901543155}}</ref> The real causes of this war, which remains the bloodiest international conflict in the history of [[The Americas]], are still highly debatable.{{efn|The classical view asserts that Francisco Solano López's expansionist and hegemonic views are the main reason for the outbreak of the conflict. The traditional Paraguayan view, held by the "''lopistas''" (supporters of Solano López in Paraguay and elsewhere), holds that Paraguay acted in self-defense and for the protection of the equilibrium of the Plate Basin. This view is usually contested by the "''anti-lopistas''" (known in Paraguay as "''legionarios''"), who favored the "Triple Alliance". Revisionist views from right and left national populists put a great emphasis on the influence of the British Empire, a view that a majority of historians reject.{{citation needed|date=June 2023}}}} [[File:TuyutiDetail.jpg|thumb|The [[Battle of Tuyutí]], May 1866]] Paraguay lost 25–33% of its territory to Argentina and Brazil, paid an enormous war debt, and sold large amounts of national properties to stabilize its internal budget. The worst consequence of the war was the catastrophic loss of population. At least 50% of Paraguayans died during the conflict, numbers to which it took many decades for the country to return. Of the disaster suffered by the Paraguayans at the outcome of the war, [[William D. Rubinstein]] wrote: "The normal estimate is that of a Paraguayan population of somewhere between 450,000 and 900,000, only 220,000 survived the war, of whom only 28,000 were adult males."<ref>{{Cite book |last=Rubinsein |first=W.D. |year=2004 |title=Genocide: a history |publisher=Pearson Education |page=94 |isbn=0-582-50601-8 |url=https://books.google.com/books?id=nMMAk4VwLLwC |url-status=live |access-date=18 October 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150910110549/https://books.google.com/books?id=nMMAk4VwLLwC |archive-date=10 September 2015}}</ref> During the [[Sacking of Asunción]] in 1869, the [[Imperial Brazilian Army]] packed up and transported the Paraguayan National Archives to [[Rio de Janeiro]].<ref>{{cite book |last=Sanchez Quell |first=Hipólito |title=Los 50.000 Documentos Paraguayos Llevados al Brasil |publisher=Ediciones Comuneros |location=Asunción, Paraguay |year=2006}}</ref>{{efn|Some of the documents taken by Brasil during the war, were returned to Paraguay in the collection known as "Colección de Río Branco", nowadays in the National Archives of Asunción, Paraguay.}} Brazil's records from the war have remained classified. This has made Paraguayan history in the colonial and early national periods difficult to research and study.<ref>{{cite magazine |last=Weinstein |first=Barbara |title=Let the sunshine in: Government records and national insecurities |url=http://www.historians.org/perspectives/issues/2007/0704/0704pre1.cfm |url-status=live |department=From the President |magazine=[[Perspectives on History]] |publisher=[[American Historical Association]] |edition=online |volume=45 |issue=4 |date=1 April 2007 |access-date=5 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121008191444/http://www.historians.org/perspectives/issues/2007/0704/0704pre1.cfm |archive-date=8 October 2012}}</ref> ===20th century=== [[File:Chacokrieg.jpg|thumb|[[Gran Chaco]] was the site of the [[Chaco War]] (1932–35), in which Bolivia lost most of the disputed territory to Paraguay]] In 1904, the Liberal revolution against the rule of Colorados broke out. The Liberal rule started a period of great political instability. Between 1904 and 1954, Paraguay had thirty-one [[President of Paraguay|presidents]], most of whom were removed from office by force.<ref name="countrystudies hanratty"/> Conflicts between the factions of the ruling Liberal party led to the [[Paraguayan Civil War (1922–1923)|Paraguayan Civil War of 1922–1923]]. The unresolved border conflict with Bolivia over the Chaco region finally erupted in the early 1930s in the [[Chaco War]]. After both sides suffered great losses, Paraguay defeated Bolivia and established its sovereignty over most of the disputed Chaco region. After the war, military officers used popular dissatisfaction with the Liberal politicians to seize the power for themselves. On 17 February 1936, the [[February Revolution (Paraguay)|February Revolution]] brought colonel [[Rafael Franco]] to power. Between 1940 and 1948, the country was ruled by general [[Higinio Morínigo]]. Dissatisfaction with his rule resulted in the [[Paraguayan Civil War (1947)|Paraguayan Civil War of 1947]].<ref>{{cite web |title=Paraguay civil war 1947 |website=Onwar.com |url=http://www.onwar.com/aced/nation/pat/paraguay/fparaguay1947.htm |access-date=2 May 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103214118/http://onwar.com/aced/nation/pat/paraguay/fparaguay1947.htm |archive-date=3 January 2010|url-status=dead}}</ref> In its aftermath [[Alfredo Stroessner]] began involvement in a string of plots, which resulted in his military [[1954 Paraguayan coup d'état|coup d'état of 4 May 1954]]. ===Stroessner era, 1954–1989=== {{see also|El Stronato}} A series of unstable governments ensued until the establishment in 1954 of the regime of dictator [[Alfredo Stroessner]], who remained in office for more than three decades until 1989. Paraguay was modernized to some extent under Stroessner's regime, although his rule was marked by extensive human rights abuses.<ref>{{cite news |first=Adam |last=Bernstein |date=17 August 2006 |title=Alfredo Stroessner; Paraguayan dictator |newspaper=[[The Washington Post]] |location=Washington, DC |access-date=2 May 2010 |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/08/16/AR2006081601729.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110516121443/http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/08/16/AR2006081601729.html |archive-date=16 May 2011}}</ref> Stroessner and the ''Colorado'' party ruled the country from 1954 to 1989. The dictator oversaw an era of economic expansion, but also had a poor human rights and environmental record. Paraguay actively participated in [[Operation Condor]].<ref>{{cite web |last=Dinges |first=John |title=Operation Condor |website=latinamericanstudies.org |publisher=[[Columbia University]] |url=http://www.latinamericanstudies.org/chile/operation-condor.htm |url-status=live |access-date=6 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180722031734/http://www.latinamericanstudies.org/chile/operation-condor.htm |archive-date=22 July 2018}}</ref> The use of [[political repression]], threats and [[death squads]] was a key factor in Stroessner's longevity as dictator of Paraguay. He maintained virtually unlimited power by giving a free hand to the military and to Minister of Interior [[Edgar Ynsfrán]], who began to harass, terrorize, and murder family members of the regime's opponents.<ref>{{cite web |title=Paraguay: The Stroessner Regime |url=https://countrystudies.us/paraguay/18.htm |publisher=[[Library of Congress]] Country Studies |access-date=9 September 2026}}</ref> Stroessner heavily relied on various [[Colorado Party militias]], subordinated to his control, to crush any dissent within the country.<ref>{{Cite journal|url=http://www.scielo.org.mx/scielo.php?script=sci_abstract&pid=S0185-19182010000100008&lng=es&nrm=iso&tlng=es|title=El destierro paraguayo: aspectos transnacionales y generacionales|first1=María Antonia|last1=Sánchez|first2=Luis|last2=Roniger|date=22 April 2010|journal=Revista mexicana de ciencias políticas y sociales|volume=52|issue=208|pages=135–158|access-date=22 July 2026}}</ref> Furthermore, Stroessner's Paraguay became a haven for Nazi war criminals, including [[Josef Mengele]],<ref>[https://www.nbcnews.com/id/wbna14379677 Ex-Paraguayan dictator Stroessner dies at 93]. ''[[NBC News]]''. August 16, 2006.</ref> [[Hans-Ulrich Rudel]],<ref>{{Cite web |date=2018-06-10 |title=Un jerarca nazi logró que Stroessner acepte la construcción de Yacyretá |url=https://www.ultimahora.com/un-jerarca-nazi-logro-que-stroessner-acepte-la-construccion-yacyreta-n1152033 |access-date=2026-08-14 |website=Última Hora |language=es}}</ref> and [[Eduard Roschmann]].<ref>{{Cite web |last=González |first=Genaro |date=2023-08-21 |title=El 26 de julio de 1977 ingresaba al Hospital de Clínicas |url=https://med.una.py/el-26-de-julio-de-1977-ingresaba-al-hospital-de-clinicas/ |access-date=2026-08-14 |website=Facultad de Ciencias Médicas de la UNA |language=es}}</ref> Given Stroessner's affinity for [[Nazism]] and harboring of Nazi war criminals, foreign press often referred to his government as the "poor man's Nazi regime". The Stroessner regime's strong [[Anti-communism|anti-communist]] stance earned it the support of the United States, with which it enjoyed close military and economic ties.<ref>{{cite book |last1=Leonard |first1= Thomas M. |last2=Buchenau|first2=Jürgen|last3=Longley|first3=Rodney |last4=Mount|first4=Graeme |date=2012 |title=Encyclopedia of U.S. - Latin American Relations|url=https://books.google.com/books?id=tIOzDAAAQBAJ&pg=PA845|location= |publisher=[[CQ Press]]|page=845 |isbn= 978-1-60871-792-7 }}</ref> Paraguay was a leading participant in [[Operation Condor]], a campaign of [[state terror]] and security operations officially implemented in 1975 which were jointly conducted by the military dictatorships of six South American countries ([[Military dictatorship of Chile|Chile]], [[National Reorganization Process|Argentina]], [[History of Bolivia (1964–1982)|Bolivia]], Paraguay, [[Civic-military dictatorship of Uruguay|Uruguay]] and [[Military dictatorship in Brazil|Brazil]]) with the support of the United States.<ref>[[Greg Grandin]] (2011). ''[http://www.press.uchicago.edu/ucp/books/book/chicago/L/bo11643711.html The Last Colonial Massacre: Latin America in the Cold War].'' [[University of Chicago Press]]. [https://books.google.com/books?id=6FivSpNY2fkC&pg=PA75 p. 75].</ref> Under Stroessner, egregious human rights violations were committed against the indigenous [[Aché]] population of Paraguay's eastern districts, largely as the result of US and European corporations wanting access to the country's forests, mines, and grazing lands.<ref>{{cite book|editor-last=Arens|editor-first=Richard|date=1976|title=Genocide in Paraguay|url=http://www.temple.edu/tempress/titles/116_reg.html|publisher=[[Temple University Press]]|isbn=978-0877220886|access-date=February 6, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20161002035708/http://www.temple.edu/tempress/titles/116_reg.html|archive-date=October 2, 2016|url-status=dead}}</ref> The Aché resided on land that was coveted and had resisted relocation attempts by the Paraguayan army. The government retaliated with massacres and forced many Aché into slavery. In 1974, the UN accused Paraguay of [[slavery]] and [[genocide]]. Only a few hundred Aché remained alive by the late 1970s. The Stroessner regime financed [[Genocide of Indigenous peoples in Paraguay|this genocide]] with US aid.<ref>{{cite book |last=Cooper |first=Allan D.|date=2008 |title=The Geography of Genocide |url=https://books.google.com/books?id=Uyh8kdcuA1kC&pg=PA167|publisher=[[University Press of America]]|page=167 |isbn=978-0-7618-4097-8 }}</ref> The splits in the ''Colorado'' Party in the 1980s, and the prevailing conditions – Stroessner's advanced age, the character of the regime, the economic downturn, and [[international isolation]] – were catalysts for anti-regime demonstrations and statements by the opposition prior to the 1988 general elections.<ref>{{cite web |title=Paraguay: Political Developments Since 1986 |url=https://countrystudies.us/paraguay/57.htm |publisher=[[Library of Congress]] Country Studies |access-date=9 September 2026}}</ref> The Stroessner regime relented in April 1987, and permitted opposition figure [[Domingo Laíno]] to return to Asunción. Laíno took the lead in organizing demonstrations and reducing infighting among the opposition party. The opposition was unable to reach agreement on a common strategy regarding the elections, with some parties advocating abstention, and others calling for blank voting. The parties held numerous 'lightning demonstrations' (''mítines relámpagos''), especially in rural areas. Such demonstrations were gathered and quickly disbanded before the arrival of the [[police]]. In response to the upsurge in opposition activities, Stroessner condemned the Accord for advocating "sabotage of the general elections and disrespect of the law". He used national police and civilian [[vigilantes]] of the ''Colorado'' Party to break up demonstrations. A number of opposition leaders were imprisoned or otherwise harassed. {{ill|Hermes Rafael Saguier|es}}, another key leader of the ''PLRA'', was imprisoned for four months in 1987 on charges of sedition. In early February 1988, police arrested 200 people attending a National Coordinating Committee meeting in [[Coronel Oviedo]]. Laíno and several other opposition figures were arrested before dawn on the day of the election, 14 February, and held for twelve hours. The government declared Stroessner's reelection with 89% of the vote.<ref>{{cite news |title=Paraguayan wins his eighth term |date=15 February 1988 |newspaper=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/1988/02/15/world/paraguayan-wins-his-eighth-term.html?scp=3&sq=Paraguay%20february%201988&st=cse |archive-url=https://web.archive.org/web/20170816064442/http://www.nytimes.com/1988/02/15/world/paraguayan-wins-his-eighth-term.html?scp=3&sq=Paraguay%20february%201988&st=cse |archive-date=16 August 2017}}</ref> ===Stroessner's overthrow, post-1989=== On 3 February 1989, Stroessner was overthrown in a military coup headed by General [[Andrés Rodríguez (President)|Andrés Rodríguez]]. As president, Rodríguez instituted political, legal, and economic reforms and initiated a ''rapprochement'' with the international community. Reflecting the deep hunger for land, hundreds of poor rural Paraguayans immediately occupied thousands of acres of unused territories belonging to Stroessner and his associates; by mid-1990, 19,000 families occupied {{convert|340000|acres|-3|abbr=on}}. At the time, 2.06 million people lived in rural areas, more than half of the 4.1 million total population, and most were landless.<ref>{{cite journal |author=Nagel, Beverly Y. |year=1999 |title='Unleashing the fury': The cultural discourse of rural violence and land rights in Paraguay |journal=Comparative Studies in Society and History |volume=41 |issue=1 |pages=148–181 |publisher=Cambridge University Press |doi=10.1017/S0010417599001905 |s2cid=146491025 |url=http://journals.cambridge.org/action/displayAbstract?fromPage=online&aid=1921 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151016023308/http://journals.cambridge.org/action/displayAbstract?fromPage=online&aid=1921 |archive-date=16 October 2015|issn=0010-4175 |url-access=subscription }}</ref> The June 1992 constitution established a democratic system of government and dramatically improved protection of fundamental human rights. In May 1993, Colorado Party candidate [[Juan Carlos Wasmosy]] was elected as Paraguay's first civilian president in almost forty years, in what international observers deemed free and fair elections. With support from the United States, the Organization of American States, and other countries in the region, the Paraguayan people rejected an April 1996 attempt by then Army Chief General [[Lino Oviedo]] to oust President Wasmosy. Oviedo was nominated as the Colorado candidate for president in the 1998 election. However, when the Supreme Court upheld in April his conviction on charges related to the 1996 coup attempt, he was not allowed to run and was detained in jail. His former running mate, [[Raúl Cubas]], became the Colorado Party's candidate, and was elected in May in elections deemed by international observers to be free and fair. One of Cubas' first acts after taking office in August was to commute Oviedo's sentence and release him. In December 1998, Paraguay's Supreme Court declared these actions unconstitutional. In this tense atmosphere, the murder of Vice President and long-time Oviedo rival [[Luis María Argaña]] on 23 March 1999, led the Chamber of Deputies to impeach Cubas the next day.<ref>{{cite web |title=Lawmakers Vote to Impeach Paraguay President | url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1999-mar-25-mn-20867-story.html | work=Los Angeles Times | date=25 March 1999 | access-date=2026-06-14}}</ref> On 26 March, eight student anti-government demonstrators were murdered, widely believed to have been carried out by Oviedo supporters. This increased opposition to Cubas, who resigned on 28 March. Senate President [[Luis González Macchi]], a Cubas opponent, was peacefully sworn in as president the same day. In 2003, [[Nicanor Duarte]] was elected as president. ===Election of Fernando Lugo=== For the 2008 general elections, the Colorado Party was favored in polls. Their candidate was Minister of Education [[Blanca Ovelar]], the first woman to be nominated as a candidate for a major party in Paraguayan history. After sixty years of Colorado rule, voters chose [[Fernando Lugo]], a former Roman Catholic Bishop and not a professional politician in civil government, and a member of the Authentic Radical Liberal Party, Paraguay's largest opposition party. Lugo was an adherent of [[liberation theology]]. Lugo achieved a historic victory in Paraguay's presidential election, defeating the ruling party candidate, and ending 61 years of conservative rule. Lugo won with nearly 41% of the vote, compared to almost 31% for Blanca Ovelar of the Colorado party.<ref>{{Cite journal|doi=10.1016/j.electstud.2008.10.001|author=Nickson, Andrew|year=2009|title=The general election in Paraguay, April 2008|journal=Journal of Electoral Studies|volume=28|issue=1|pages=145–9}}</ref> Outgoing President [[Nicanor Duarte|Nicanor Duarte Frutos]] hailed the moment as the first time in the history of the nation that a government had transferred power to opposition forces in a constitutional and peaceful fashion.{{citation needed|date=July 2021}} Lugo was sworn in on 15 August 2008. The Lugo administration set its two major priorities as the reduction of corruption and economic inequality.<ref>{{cite web |title=Paraguay |website=State.gov |date=15 March 2012 |url=https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/1841.htm#econ |url-status=live |access-date=5 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170122194534/https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/1841.htm#econ |archive-date=22 January 2017}}</ref> [[File:Saludo de Piñera a Cartes (cropped).jpg|thumb|Inauguration of former President [[Horacio Cartes]], 15 August 2013]] Political instability following Lugo's election and disputes within his cabinet encouraged some renewal of popular support for the Colorado Party. Reports suggested that the businessman [[Horacio Cartes]] became the new political figure amid disputes. Despite the US [[Drug Enforcement Administration]]'s strong accusations against Cartes related to [[Illegal drug trade|drug trafficking]], he continued to amass followers in the political arena.{{citation needed|date=July 2021}} On 14 January 2011, the Colorado Party convention nominated Horacio Cartes as the presidential candidate for the party. However, the party's constitution did not allow it.{{clarify|date=April 2012}} On 21 June 2012, [[Impeachment of Fernando Lugo|impeachment proceedings against President Lugo]] began in the country's lower house, which was controlled by his opponents. Lugo was given less than twenty-four hours to prepare for the proceedings and only two hours in which to mount a defense.<ref>{{cite news |title=What will Washington do about Fernando Lugo's ouster in Paraguay? |first=Mark |last=Weisbrot |url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2012/jun/22/washington-fernando-lugo-ouster-paraguay |newspaper=[[The Guardian]] |date=22 June 2012|access-date=23 June 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140910143002/http://www.theguardian.com/commentisfree/2012/jun/22/washington-fernando-lugo-ouster-paraguay |archive-date=10 September 2014 |url-status=live}}</ref> Impeachment was quickly approved and the resulting trial in Paraguay's Senate, also controlled by the opposition, ended with the removal of Lugo from office and Vice President Federico Franco assuming the duties of president.<ref name=CNN22>{{cite news |title=Paraguayan Senate removes president |first=Mariano |last=Castillo |url=http://www.cnn.com/2012/06/22/world/americas/paraguay-president/index.html |publisher=CNN |date=22 June 2012 |access-date=22 June 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120623040625/http://www.cnn.com/2012/06/22/world/americas/paraguay-president/index.html |archive-date=23 June 2012 |url-status=live}}</ref> Lugo's rivals blamed him for the deaths of 17 people – eight police officers and nine farmers – in armed clashes after police were ambushed by armed peasants when enforcing an eviction order against rural trespassers.<ref>{{cite news |title=Paraguay's president vows to face impeachment effort |first=Daniela |last=Desantis |url=https://www.reuters.com/article/us-paraguay-lugo-idUSBRE85K13N20120621 |work=[[Reuters]] |edition=US |date=21 June 2012 |access-date=21 June 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20130208094438/http://www.reuters.com/article/2012/06/21/us-paraguay-lugo-idUSBRE85K13N20120621 |archive-date=8 February 2013 |url-status=live}}</ref> Lugo's supporters gathered outside Congress to protest the decision as a "politically motivated coup d'état".<ref name=CNN22/> Lugo's removal from office on 22 June 2012 is considered by [[UNASUR]] and other neighboring countries, especially those currently governed by leftist leaders, as a coup d'état.<ref>{{cite web |url=http://www.unasursg.org/index.php?option=com_content&view=article&id=698%3Acomunicado-asuncion-22-de-junio-de-2012&catid=68%3Acomunicados&Itemid=346 |title=COMUNICADO UNASUR Asunción, 22 de Junio de 2012 |language=es |date=22 June 2012 |publisher=UNASUR |access-date=23 June 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120627050748/http://www.unasursg.org/index.php?option=com_content&view=article&id=698:comunicado-asuncion-22-de-junio-de-2012&catid=68:comunicados&Itemid=346 |archive-date=27 June 2012}}</ref> However, the Organization of American States, which sent a mission to Paraguay to gather information, concluded that the impeachment process was not a coup d'état, as it had been carried out in accordance with the [[Constitution of Paraguay]].<ref>Halvorssen, Thor, ''[https://www.forbes.com/sites/thorhalvorssen/2012/07/03/paraguay-is-not-honduras/#57bce3c72308 Paraguay is not Honduras: President Lugo's Impeachment was not a Coup] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180730203938/https://www.forbes.com/sites/thorhalvorssen/2012/07/03/paraguay-is-not-honduras/#57bce3c72308|date=30 July 2018}}'', Forbes.com, 3 July 2012, retrieved 30 July 2018</ref> ===Present day=== From August 2013 to 15 August 2018, the [[President of Paraguay]] was [[Horacio Cartes]].<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2013/04/22/world/americas/horacio-cartes-wins-paraguays-presidential-election.html|title=Conservative Tobacco Magnate Wins Presidential Race in Paraguay|first=Simon|last=Romero|date=22 April 2013|work=The New York Times|access-date=7 April 2021|archive-date=2 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171102234322/http://www.nytimes.com/2013/04/22/world/americas/horacio-cartes-wins-paraguays-presidential-election.html|url-status=live}}</ref> From 2018 until 2023, the [[President of Paraguay]] has been [[Mario Abdo Benítez]]. They are both from the conservative [[Colorado Party (Paraguay)|Colorado Party]].<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-45200965|title=New Paraguayan President Abdo Benítez sworn in|date=15 August 2018|work=BBC News|access-date=1 April 2021|archive-date=15 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210415203558/https://www.bbc.com/news/world-latin-america-45200965|url-status=live}}</ref> President Mario Abdo enjoyed a close relationship with the Brazilian far-right president (in power 2019–2022), [[Jair Bolsonaro]].<ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-paraguay-president-idUSKCN1V421O|title=Paraguayan president's popularity plummets amid Brazil-linked political crisis|first=Mariel|last=Cristaldo|date=14 August 2019|work=reuters.com|access-date=1 June 2021|archive-date=2 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210602215301/https://www.reuters.com/article/us-paraguay-president-idUSKCN1V421O|url-status=live}}</ref> In February 2019, President Mario Abdo Benitez was at Bolsonaro's side when Bolsonaro praised Paraguayan military dictator Alfredo Stroessner, calling him "a man of vision".<ref>{{cite news |title=Brazil's Bolsonaro praises late Paraguay dictator Stroessner |website=[[ABC News (United States)|ABC News]] |url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/brazils-bolsonaro-praises-late-paraguay-dictator-stroessner-61386307 |url-status=live |access-date=1 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602214208/https://abcnews.go.com/International/wireStory/brazils-bolsonaro-praises-late-paraguay-dictator-stroessner-61386307 |archive-date=2 June 2021}}</ref> In May 2023, [[Santiago Peña]] of the long-ruling Colorado Party, won the presidential [[2023 Paraguayan general election|election]] to succeed Mario Abdo as the next [[President of Paraguay]].<ref>{{cite news |title=Amid protests, authorities uphold legitimacy of Paraguay election |website=[[Al Jazeera Media Network|al Jazeera]] (aljazeera.com) |language=en |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/5/3/amid-protests-authorities-uphold-legitimacy-of-paraguay-election |access-date=26 May 2023 |archive-date=3 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230603212859/https://www.aljazeera.com/news/2023/5/3/amid-protests-authorities-uphold-legitimacy-of-paraguay-election |url-status=live }}</ref> On 15 August 2023, Santiago Peña was sworn in as Paraguay's new president.<ref>{{cite news |last1=Desantis |first1=Daniela |last2=Elliott |first2=Lucinda |last3=Elliott |first3=Lucinda |title=Paraguay's President Pena sworn in, Taiwan VP in attendance |url=https://www.reuters.com/world/americas/new-paraguayan-president-santiago-pena-sworn-2023-08-15/ |work=Reuters |date=16 August 2023 |language=en |access-date=18 August 2023 |archive-date=18 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230818142608/https://www.reuters.com/world/americas/new-paraguayan-president-santiago-pena-sworn-2023-08-15/ |url-status=live }}</ref> before he step down as president because of banking crisis.<ref>{{cite web |title=Paraguay: President Santiago Pena impeached, under house arrest over bank crisis |url=https://www.dw.com/en/paraguay-president-santiago-pena-under-house-arrest-over-bank-crisis/a-79868484 |website=dw.com |access-date=7 November 2026 |language=en}}</ref> --> == გეოგრაფია == იდვალუაფუ [[ობჟათე ამერიკა|ობჟათე ამერიკაშ]] ცენტრალურ ნორთის, ვა აპალუ ზუღაშა გჷშაულარი. პარაგვაიშ ოორუე–ბჟაეიოლშე დო ბჟაეიოლშე ომძღჷ [[ბრაზილია]], ბჟადალ–ბჟაეიოლშე, ობჟათეშე დო ობჟათე–ბჟადალშე [[არგენტინა]],ოორუე–ობჟათეშე [[ბოლივია]]. ქიანაშ ედომუშამი ფართობი რე 406,8 ვითოში კმ². [[წყარმალუ]] [[პარაგვაი (წყარმალუ)|პარაგვაი]] ქიანას რთჷნს ჟირი ვაართმანგ ნორთო. ბჟადალუშე იდვალუაფუ უდაბნოშ ლანდშაფტეფამი [[ჩაკო (პარაგვაი)|ჩაკოშ]] ოლქი, ნამუსჷთ უკებუ ქიანაშ ფართობიშ მეხოლაფირო 60 %. ბჟაეიოლ ნორთის, სოდგათ აკოკათინელი რე მახორობაშ ჯინჯიერი ნორთი, იდვალუაფუ ნოყიერი რზენი დო სუბტროპიკული ტყა. == სახენწჷფო == * '''სახენწჷფო სისტემა''': რესპუბლიკა. * '''სახენწჷფოშ მადუდე''': პრეზიდენტი ნიკანორ დუარტე ფრუტოსი. * '''კანონიშდუმადვალუ ორგანო''': ჟირპალატამი პარლამენტი (45+80 მაკათური). * '''ადმინისტრაციული რთუალა''': 17 დეპარტამენტი (departamento) დო ფედერალური ოლქი (distrito federal). == დემოგრაფია == * '''მახორობა''' - 6,191,368 (2005), თინეფ შქას 89,2% [[პარაგვაელეფი]], 3,3% [[ბრაზილიარეფი]]. * '''სახენწჷფო ნინა''': [[ესპანური ნინა|ესპანური]]. შხვა ნინეფი - [[გუარანი (ნინა)|გუარანი]] 45%, ესპანური 6%, ბილინგვა (გუარანი-ესპანური) 49%. * '''რელიგია''': [[კათოლიციზმი]]. * '''ნოღეფი''': [[ასუნსიონი]] (ნანანოღა, 525 ვითოში), [[სიუდად დელ-ესტე]] (240), [[სან ლორენსო]] (210). == ეკონომიკა == * '''რესურსეფი''': ჰიდროენერგია, ოკიდალი ჯა-ტყა, რკინაშ მადანი, მანგანუმი, კირქუა. * '''ექსპორტი''': [[ბამბე]], [[სოია]], ჩანარული ზეთეფი, ხორცი. * '''ნაციონალური პროდუქტი ართ შურშა''': 1.170 $. * '''ვალუტა''': გუარანი (PYG). == ისტორია == [[1811]] წანას ზოხორინალა ქიმიღჷ [[ესპანეთი|ესპანეთშე]]. [[1865]]-[[1870|70]] [[არგენტინა|არგენტინაწკჷმა]], [[ბრაზილია|ბრაზილიაწკჷმა]] დო [[ურუგვაი|ურუგვაიწკჷმა]] ლჷმაშით ტერიტორიაშ დიდი ნორთიქ მედინჷ. ტერიტორიაშ ნორთი დირთინუ [[ბოლივია|ბოლივიაწკჷმა]] ლჷმას ([[1932]]-[[1935|35]]). [[1940]] წანაშე პოლიტიკური ვასტაბილურალაშ გეშა ფშხირას ითირანდჷ პრეზიდენტეფს. მაართა მიარეპარტიულ ეშაგორუეფქ [[1993]] წანას მინწყუ. == რესურსეფი ინტერნეტის == * [https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-p/paraguay.html Chief of State and Cabinet Members] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100528053421/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-p/paraguay.html |date=2010-05-28 }} * [http://www.paraguaypostcards.com/ Paraguay Photos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120112041325/http://www.paraguaypostcards.com/ |date=2012-01-12 }} * [http://www.britannica.com/nations/Paraguay Paraguay] from the [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/paraguay.htm Paraguay] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080607085416/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/paraguay.htm |date=2008-06-07 }} at ''UCB Libraries GovPubs'' * [http://www.asu-cvb.org.py/servicios/lacuidad_en.html Paraguay Convention & Visitor's Bureau]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.Paraguay.com/ Paraguay.com: Tradition, Culture, Maps, Tourism] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ობჟათე ამერიკაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:პარაგვაი]] [[კატეგორია:ესპანურნინამი ქიანეფი]] sznaemdch93bxdfcaniudpwk4xu4lkv 254782 254781 2026-11-08T17:29:31Z Narazeni 826 /* კოლონიაშახიან ეპოქა */ 254782 wikitext text/x-wiki {{short description|სახენწჷფო ობჟათე ამერიკას}} {{about|სახენწჷფოშ|შხვა შანულობეფიშ გეშა|პარაგვაი (მიარეშანულამი)}} {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = {{Native name|es|República del Paraguay}} {{Native name|gn|Paraguái Tavakuairetã}} |ედომუშამი_ჯოხო = პარაგვაიშ რესპუბლიკა |ოართე_ჯოხო =პარაგვაი |შილა = Flag of Paraguay.svg |გერბი =Coat of arms of Paraguay.svg |რუკა = PRY orthographic.svg |ჰიმნი = {{native name|es|Himno Nacional Paraguayo|nolink=on}}<br />{{native name|gn|Tetã Paraguái Momorãhéi|nolink=on}}<br />„[[პარაგვაიშ ერუანულ ჰიმნი]]“<br /><div style="padding-top:0.5em;">{{center|[[ფაილი:Paraguayan National Anthem.oga]]}}</div> |დევიზი ={{native phrase|es|Paz y justicia|nolink=on}}<br />{{native phrase|gn|Py'aguapy ha tekojoja|nolink=on}}<br />„თინჩალა დო მართალობა“ |ზოხორინალაშ თარიღი = |ოფიციალური_ნინეფი ={{hlist|[[პარაგვაიულ ესპანური|ესპანური]]|[[გუარანი (ნინა)|გუარანი]]}} |რელიგია= {{unbulleted list |{{Tree list}} * 95.5% [[ქირსიანობა]] ** 87.4% [[კათოლიციზმ პარაგვაის|კათოლიციზმი]] ** 8.1% შხვა [[ქირსიანულ გემაჸვენჯობეფიშ ერკებული|ქირსიანეფი]] {{Tree list/end}} |4.1% [[ვარელიგიურობა ლათინურ ამერიკას|ვა რელიგიური]] |0.4% [[რელიგია პარაგვაის|შხვა]] }} (2020)<ref>{{cite web |url=https://www.thearda.com/world-religion/national-profiles?u=176c |title=National Profiles {{!}} World Religion |access-date=12 March 2024 |archive-date=1 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231001014302/https://thearda.com/world-religion/national-profiles?u=176c |url-status=live}}</ref> |ნანანოღა= [[ასუნსიონი]] |latd= |latm= |latNS= |longd= |longm= |longEW= |უდიდაში_ნოღა =ნანანოღა |თარობაშ_ტიპი = [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარულ]] [[საპრეზიდენტო რესპუბლიკა]] |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[პარაგვაიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[პედრო ალიანა]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[პარაგვაიშ ვიცე-პრეზიდენტი|ვიცე-პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 = [[ანტონიო ბარიოსი (პოლიტიკოსი)|ანტონიო ბარიოსი]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 59-ა |ფართობი =406752 |წყარი_% =2.6 |ოეგებიე_მახორობა =6,460,159<ref>{{Cite web|url=https://www.ine.gov.py/Publicaciones/Biblioteca/documento/293/Estimaciones_y%20proyecciones%20_Departamental.%20Revisi%C3%B3n%202025.xlsx|title=Departmental Estimates and Projections, 2000-2035. Revision 2025|date=31 May 2025|website=INE Paraguay|language=ES|access-date=31 May 2025|archive-date=1 September 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250901220330/https://www.ine.gov.py/Publicaciones/Biblioteca/documento/293/Estimaciones_y%20proyecciones%20_Departamental.%20Revisi%C3%B3n%202025.xlsx|url-status=dead}}</ref> |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 113-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2026 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 15.1 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 223-ა |ედპ_ppp_წანა = 2026 |ედპ_ppp = {{ძინა}} $152.860 მილიარდი<ref name="IMFWEO.PY">{{cite web |url=https://www.imf.org/external/datamapper/profile/PRY|title=World Economic Outlook Database: Paraguay |date=October 2026 |website=IMF.org |publisher=[[International Monetary Fund]] |access-date=13 October 2026}}</ref> |ედპ_ppp_რანგი = 92-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე ={{ძინა}} $23,662<ref name="IMFWEO.PY" /> |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 86-ა |აგი = 0.756<ref>{{cite web |date=6 May 2025 |title=Human Development Report 2025 |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506051232/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf |archive-date=6 May 2025 |access-date=6 May 2025 |publisher=[[United Nations Development Programme]]}}</ref> |აგი_ტენდენცია ={{ძინა}} |აგი_კატეგორია = |აგი_რანგი =99-ა |აგი_წანა =2023 |ვალუტა= [[პარაგვაულ გუარანი|გუარანი]] |ვალუტაშ_კოდი =PYG |ქიანაშ_კოდი =PY |ბორჯიშ_ორტყაფუ = [[UTC-03:00]] |ზარხულიშ_ბორჯი = |cctld = [[.py]] |ოტელეფონე_კოდი =+595 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= }} '''პარაგვაი''' ({{lang-es|{{აუდიო|Es-Paraguay2.ogg|Paraguay}}}}; {{lang-gn|Paraguái}}), ოფიციალურო '''პარაგვაიშ რესპუბლიკა''' ({{lang-es|República del Paraguay}}; {{lang-gn|Paraguái Tavakuairetã|links=si}}) — [[ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენი სახენწჷფოეფი|ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენ]] [[სახენწჷფო]] [[ობჟათე ამერიკა]]შ ცენტრალურ რეგიონს. ქიანას ოორუე-ბჟადალშე დო ოორუეშე უხურგანს [[ბოლივია]], ოორუე-ბჟაეიოლშე დო ბჟაეიოლშე — [[ბრაზილია]], ობჟათე-ბჟაეიოლშე, ობჟათეშე დო ბჟადალშე — [[არგენტინა]]. პარაგვაის [[ატლანტიშ ოკიანე]]წკჷმა [[პარანა-პარაგუაიშ წყარიშ რზა]]შ მეშქაშობათ უღჷ ჭირინაფა, ნამუთ ხუთ ქიანაშით ორთან ოზუღე სვირეფიშ სისტემა რე.<ref>{{cite web|url=https://www.agroindustria.gob.ar/sitio/areas/ss_mercados_agropecuarios/infraestructura/_archivos/000070_Hidrov%C3%ADas/000010_Hidrov%C3%ADa%20Paran%C3%A1%20Paraguay.pdf|title=Paraná-Paraguay Waterway|language=es|access-date=20 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20190327085649/https://www.agroindustria.gob.ar/sitio/areas/ss_mercados_agropecuarios/infraestructura/_archivos/000070_Hidrov%C3%ADas/000010_Hidrov%C3%ADa%20Paran%C3%A1%20Paraguay.pdf|archive-date=27 March 2019|url-status=dead}}</ref> ქიანა იგამაგებუ, მუჭოთ [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარულ]] [[საპრეზიდენტო რესპუბლიკა]], ნამუთ აკმოდირთუ ნანანოღაშ ოლქშე დო ვითოშკვით დეპარტამენტშე. ქიანაშ ნანანოღა დო [[პარაგვაიშ ნოღეფიშ ერკებული|უკაბეტაშ ნოღა]] რე [[ასუნსიონი]]. პარაგვაიქ ესპანეთშე ზოხორინალა 1811 წანას მიპალუ. ჯინჯიერ [[გუარანი (კათა)|გუარანიშ კათა]], 1524 წანას, [[ესპანეთიშ იმპერია|ესპანარ]] [[კონკისტადორი|კონკისტადორეფიშ]] მოულაშა, ბჟაეიოლ პარაგვაის არძაშ უკულაშ ვითოშ წანაშ განწეხანს ოხორანდჷ. ნოღა ასუნსიონქ დირსხჷ 1537 წანას, მუჭოთ [[ესპანეთიშ იმპერია]]შ აკოდგინალუაშა მიშმალ [[რიო-დე-ლა-პლატაშ საგუბერნატორო]]შ პირველ ნანანოღა.<ref>{{cite news |title=Paraguay: Cómo Asunción se convirtió en 'madre' de más de 70 ciudades de Sudamérica hace 480 años |series=BBC News Mundo |publisher=[[British Broadcasting Corporation]] |url=https://www.bbc.com/mundo/noticias-america-latina-40920828|archive-url=https://web.archive.org/web/20180918202538/https://www.bbc.com/mundo/noticias-america-latina-40920828|archive-date=18 September 2018}}</ref> XVII ოშწანურას, პარაგვაი იეზუიტურ მისიეფიშ ცენტრ რდჷ, სოდე ჯინჯიერ მახორობას ქირსიანობა მიოღებაფეს დო ევროპულ კულტურა გაჩინებაფეს.<ref>{{cite book |last=Caraman |first=Philip |title=The Lost Paradise: The Jesuit republic in South America |publisher=Seabury Press |location=New York City |year=1976}}</ref> 1767 წანას, იეზუიტეფიშ ესპანურ ტერიტორიეფშე გინორაჸუაშ უკული, პარაგვაიქ ხოლო უმოსო პერიფერიულ კოლონიათ გჷნირთუ. მა-19 ოშწანურაშ დაჭყაფუს, [[პარაგვაიშ ზოხორინალა|ესპანეთშე ზოხორინალაშ]] მოპალუაშ უკული, პარაგვაის გამაგენდეს რანწკ ავტორიტარულ თარობეფი. თე ბორჯიქ გეთუ კატასტროფულ [[სუმფა ალიანსიშ ლჷმა]]თ (1864–1870), ნამუშ ბორჯისჷთ ქიანაქ მიოდინუ მუშ ლჷმაშახიან მახორობაშ გვერდ დო ტერიტორიაშ მეხოლაფირო 25–33%. პარაგვაიქ მაეჩა ოშწანურას ხოლო ართ კაბეტ კონფლიქტის გიმორძგჷ — ბოლივიაწკჷმა [[ჩაკოშ ლჷმა|ჩაკოშ ლჷმას]] (1932-1935). უკულიან ბორჯის, გეწ-გეწას მუზმარენ ოურდუმე დიქტატორიშ გამაგალაშ გიმე რდჷ, ნამუშ მაბოლება რდჷ [[ალფრედო სტროესნერი]]შ 35-წანიან რეჟიმი. თინა 1989 წანას, დინოხოლენ ოურდუმე მინორთაშ შედეგო გექთახუეს, ნამუქჷთ პარაგვაიშ თეხანურ დემოკრატიულ ეპოქაშ დაჭყაფუ ეშანუ. პარაგვაი [[წუმმაძინუ ქიანა]] რე, ნამუთ [[ადამიერიშ გოვითარაფაშ ინდექსი]]თ 99-ა აბანს რე,<ref>{{cite web |title=World Economic Outlook Database |date=April 2019 |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/01/weodata/weoselco.aspx?g=2200&sg=All+countries+%2f+Emerging+market+and+developing+economies |url-status=live |access-date=29 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201010203013/https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/01/weodata/weoselco.aspx?g=2200&sg=All+countries+%2F+Emerging+market+and+developing+economies |archive-date=10 October 2020}}</ref> ობჟათე ამერიკას ართ შურ მახორუშა [[ედომუშამი დინოხოლენი პროდუქტი|ედპ]]-შ სიკაბეტათ მაშკვითა აბანს. 2024 წანაშ მუნაჩემეფით, ქიანას ბჟადალ გვერდოსფეროს ართ-ართ არძაშე უწაიათ მაძინუ ეკონომიკა უღუდჷ, ნამუსჷთ ხეს უნწყუნდჷ ორინჯიშ ხორციშ დო სოიოშ ექსპორტი, ხერეჭუა დო აკოგაფა.<ref>{{Cite web |last=Blair |first=Laurence |title=Paraguay's Boom Has Yet to Fully Deliver |url=https://americasquarterly.org/article/paraguays-boom/ |access-date=2025-10-04 |website=Americas Quarterly |language=en-US |archive-date=5 October 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251005153021/https://www.americasquarterly.org/article/paraguays-boom/ |url-status=live }}</ref> პარაგვაი მოსოფელს ჰიდროელექტროენერგიაშ ართ-ართ მაჸვენჯ ექსპორტიორ რე; პარაგვაი-ბრაზილიაშ ხურგის, [[პარანა (წყარმალუ)|წყარმალუ პარანას]] იდვალუაფუ [[იტაიპუშ კაშხალი]], ნამუთ გიმომუშებულ ენერგიაშ მეჯინათ მოსოფელს სიკაბეტათ მასუმა ჰიდროელექტროდგჷმილ რე. პარაგვაი [[მერკოსური]]შ, [[გოერო]]შ, [[ამერიკაშ სახენწჷფოეფიშ ორგანიზაცია]]შ დო [[ლიმაშ ბუნა]]შ დჷმარსხუაფალ მაკათურ რე. თეშ მოხ, ნოღა [[ლუკე]], ასუნსიონიშ მეტროპოლიას, [[ობჟათე ამერიკაშ კუჩხბურთიშ კონფედერაცია]]შ შტაბ-ორენ ნოღა რე. [[სიუდად-დელ-ესტე]] პარაგვაიშ სიკაბეტათ მაჟირა ნოღა რე დო თექ ქიანაშ ანდა გენერალურ საკონსულო იდვალუაფუ. პარაგვაიშ 6 მილიონ მახორობაშ უმენტაშობა ''[[მეტისეფი|მეტის]]'' რე დო გუარანულ კულტურა დიო ხოლო ფართო გაულათ რგებულენს; მახორობაშ 90%-შე უმოს ესპანურწკჷმა ართო [[გუარანი ნინა|გუარანიშ]] შხვადოშხვა დიალექტშა რაგადანს, ნამუთ [[ლათინური ამერიკა|ლათინურ ამერიკას]] კერზ ნინაშ რჩქინაშ არძაშე მაღალ მაძირაფალ რე.<ref>{{Cite web |date=2025-10-03 |title=Paraguay {{!}} History, Geography, Maps, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Paraguay |access-date=2025-10-04 |website=Britannica.com |language=en |archive-date=25 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201225183757/https://www.britannica.com/place/Paraguay |url-status=live }}</ref> 2014 წანაშ პოზიტიურ ნაცადობაშ ინდექსიშ მეჯინათ, ნამუთ გლობალურ გჷმოკითხირეფიშ მუნაჩემეფს გეპონუ, პარაგვაი "მოსოფელიშ არძაშე ბედინერ აბანო" ჯოხოიდვალუაფუდჷ,<ref>{{cite news |title=World's happiest country? Would you believe Paraguay? |website=[[NBC News]] (nbcnews.com) |date=21 May 2014 |url=https://www.nbcnews.com/health/health-news/worlds-happiest-country-would-you-believe-paraguay-n110981 |url-status=live |access-date=19 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180914163313/https://www.nbcnews.com/health/health-news/worlds-happiest-country-would-you-believe-paraguay-n110981 |archive-date=14 September 2018}}</ref> დო 2024 წანას, მოსოფელიშ ბედინერობაშ მოშინებაშ პროგრესიშ რეიტინგის 24-ა აბან დეკჷ.<ref>{{Cite web |title=World Happiness Report by Country |url=https://worldscorecard.com/country-rankings/world-happiness-report-by-country/ |access-date=2025-10-04 |website=World Scorecard |language=en-US}}</ref> ==ეტიმოლოგია== ზიტყვა "პარაგვაიშ" (Paraguay) გოჭყაფა უჩინებ რე. ართ ვერსიაშ მეხ, ჯოხოდვალა მოურს [[გუარანი ნინა|გუარანი ნინაშ]] ზიტყვეფშე ''paraguá'' ("სუამ გურგინი") დო ''y'' ("წყარი"): ანუ პარაგუაი ("წყარიშ სუამ გურგინი").<ref>{{citation|author=[[Antonio Ruiz de Montoya]]|entry=Paraguá|title=Vocabulario y tesoro de la lengua Guarani (ó mas bien Tupi)|volume=2|year=1876|page=263|url=http://archive.org/details/gramaticaydiccio02ruiz}}</ref> ხოლო შხვა ვერსიეფიშ მეხ, ჯოხოდვალა მოურს [[პარაგვაი (წყარმალუ)|წყარმალუ პარაგვაიშ]] გუარანულ ჯოხოშე, პაიაგუა-ი (Payaguá-y) ("[[პაიაგუარეფი|პაიაგუაშ კათაშ]] წყარლამუ").<ref name="lcweb"/> ხოლო ართ ვერსიაშ მეხ, ჯოხოდვალეფ მოურს გუარანულ ნინაშე: აიტყვეშე para ("ზუღა") + gua ("გოჭყაფა") + y ("წყარმალუ"); ანუ, "წყარმალუშე გოჭყაფილ ზუღა".<ref>{{cite book|last1=Nickson|first1=Andrew R.|last2=Kolinski|first2=Charles J.|title=Historical Dictionary of Paraguay|url=https://books.google.com/books?id=skV7AAAAMAAJ|publisher=[[Scarecrow Press]]|year=1993|isbn=9780810826434|access-date=20 October 2022|archive-date=20 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221020212325/https://books.google.com.br/books/about/Historical_Dictionary_of_Paraguay.html?id=skV7AAAAMAAJ&redir_esc=y|url-status=live}}</ref> ==ისტორია== {{თარი|პარაგვაიშ ისტორია}} ===კოლონიაშახიან ეპოქა=== ჯინჯიერ [[გუარანი (კათა)|გუარანიშ კათა]] [[ესპანეთიშ იმპერია|ესპანარეფიშ]] მოულაშა ბჟაეიოლ პარაგვაის არძაშ უკულაშ ვითოშ წანას ოხორანდეს.<ref>{{cite web |title=Guarani Society |url=http://lucy.ukc.ac.uk/EthnoAtlas/Hmar/Cult_dir/Culture.7843 |access-date=2025-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060925035916/http://lucy.ukc.ac.uk/EthnoAtlas/Hmar/Cult_dir/Culture.7843 |archive-date=2006-09-25}}</ref> ბჟადალ პარაგვაი, [[გრან-ჩაკო]], დოხორელ რდჷ გეგიეფით, ნამუეფშე არძაშე გიშარჩქინელ რდეს [[გუაიკურუეფი]]. წყარმალუ პარაგვაი დოხოლაფირ ხურგიშ ღოზის წჷმარინუანდუ გრან-ჩაკოს: ბჟაეიოლშე მახორუეფ ოფუტე მეურნობათ დაკებულ გუარანიშ კათაშ დო ბჟადალშე მახორუ გეგია დო გვერდო გეგია კათეფს შქას. [[მბაია]]შ გეგია კათა ჩინებულ რდეს მუნეფიშ მალჷმორულ ტრადიციეფით დო ედომუშამო დოჸუნაფილ ვა რდეს [[XIX ოშწანურა]]შ დალიაშა.<ref>The Editors of Encyclopaedia Britannica. "Mbayá". ''Encyclopedia Britannica'', 15 February 2007, https://www.britannica.com/topic/Mbaya. Accessed 17 May 2025</ref> თე ჯინჯიერ თურეფ ხუთ შხვადოშხვა ნინაშ ფანიას ორხველჷდეს, ნამუეფჷთ თინეფიშ თარ დორთუალაშ ოსხირს წჷმარინუანდუ.<ref name="Barba">{{Cite web |last=Barba |first=Paula López |date=2023-08-25 |title=El guaraní paraguayo, la lengua de la resistencia |url=https://elpais.com/america-futura/2023-08-25/el-guarani-paraguayo-la-lengua-de-la-resistencia.html |access-date=2025-05-17 |website=El País América |language=es}}</ref><ref name="Miller">Miller, Mark D.H., Webb, Kempton E., Martin, Gene E.. "Gran Chaco". Encyclopedia Britannica, 12 May. 2025, https://www.britannica.com/place/Gran-Chaco. Accessed 17 May 2025</ref> ნინაშურ გინორთელ ბუნეფი, მუჭოთ წესი, ართიანს ონირზუდეს რესურსეფშო დო ტერიტორიეფშო. თინეფი, თაშნეშე, გითმირთუდეს თურეფო თე ფანიეფიშ ჸალეფიშ მეჯინათ. ასეშო 17 ზოხოიან [[ეთნოლინგვისტიკა|ეთნოლინგვისტურ]] ბუნა რე მუკოსქილადირჷ.<ref name="Barba" /><ref name="Miller" /> <!-- ===Colonial era=== The first Europeans in the area were Spanish explorers in 1537.<ref name="countrystudies hanratty">{{cite report |last1=Hanratty |first1=Dannin M. |last2=Meditz |first2=Sandra W. |year=1988 |title=Paraguay: A country study |location=Washington, DC |publisher=U.S. [[Library of Congress]] / [[Government Printing Office|GPO]] |url=http://countrystudies.us/paraguay/2.htm |url-status=live |access-date=19 September 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110919163833/http://countrystudies.us/paraguay/2.htm |archive-date=19 September 2011}} </ref> The Spanish explorer [[Juan de Salazar de Espinosa]] founded the settlement of [[Asunción]] on 15 August 1537. The city eventually became the center of a [[Spanish colonization of the Americas|Spanish colonial province of Paraguay]]. An attempt to create an autonomous Christian Indian nation<ref name="cite wdl|#2581">{{cite web |title=Paraguariae Provinciae Soc. Jesu cum Adiacentibg. Novissima Descriptio |language=la |trans-title=A Current Description of the Province of the Society of Jesus in Paraguay with Neighboring Areas |year=1732 |via=[[World Digital Library]] |url=http://www.wdl.org/en/item/2581/ |access-date=8 September 2015 |archive-date=28 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210428011358/http://www.wdl.org/en/item/2581/ |url-status=live }}</ref> was undertaken by [[Society of Jesus|Jesuit]] missions and settlements in this part of South America in the eighteenth century. They developed Jesuit [[reductions]] to bring Guarani populations together at Spanish missions and protect them from virtual slavery by Spanish settlers and Portuguese slave raiders, the ''[[bandeirantes]]'', in addition to seeking their conversion to Christianity. Catholicism in Paraguay was influenced by the indigenous peoples: The [[syncretic]] religion has absorbed native elements. The ''reducciones'' flourished in eastern Paraguay for about 150 years, until the expulsion of the Jesuits by the Spanish Crown in 1767.<ref>{{Cite book |last=Ganson |first=Barbara Anne |url=https://books.google.com/books?id=CG7fscxlgpUC |title=The Guaraní under Spanish Rule in the Río de la Plata |date=2003 |publisher=Stanford University Press |isbn=978-0-8047-5495-8 |language=en |archive-date=4 March 2025 |access-date=12 July 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250304023215/https://books.google.com/books?id=CG7fscxlgpUC |url-status=live }}</ref> The Jesuits were suppressed partially due to accusations by various European royal houses of prioritizing poor natives over Imperial interests.<ref>{{cite journal |last1=Wilde |first1=Guillermo |title=Imagining Guarinis and Jesuits |journal=ReVista |date=2015 |volume=XIV |issue=3 |pages=4–5 |url=https://revista.drclas.harvard.edu/imagining-guaranis-and-jesuits/ |access-date=24 March 2022}}</ref> The ruins of two 18th century [[Jesuit Missions of La Santísima Trinidad de Paraná and Jesús de Tavarangue]] have been designated as [[World Heritage Sites]] by [[UNESCO]].<ref name="cite wdl|#2581"/> In western Paraguay, Spanish settlement and Christianity were strongly resisted by the nomadic [[Guaycuru peoples|Guaycuru]] and other nomads from the 16th century onward. Most of these peoples were absorbed into the [[mestizo]] population in the 18th and 19th centuries. ===Independence and rule of Rodríguez de Francia=== {{main|Independence of Paraguay}} [[File:José Gaspar Rodríguez de Francia.jpg|left|thumb|upright|[[José Gaspar Rodríguez de Francia]], Paraguay's first dictator]] Paraguay overthrew the local Spanish administration on 14 May 1811. Paraguay's first dictator was [[José Gaspar Rodríguez de Francia]], who ruled Paraguay from 1814 until his death in 1840 with very little outside contact or influence.<ref>{{Cite web |title=Britain and the Paraguayan dictatorship, c. 1820-1840* |url=https://ora.ox.ac.uk/objects/uuid:3b1cd500-6c0f-4b17-8569-5fcd753d00da/files/rx633f1701 |access-date=17 May 2025 |archive-date=3 July 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703060029/https://ora.ox.ac.uk/objects/uuid:3b1cd500-6c0f-4b17-8569-5fcd753d00da/files/rx633f1701 |url-status=live }}</ref> He intended to create a [[utopia]]n society based on the [[Geneva]]n theorist [[Jean-Jacques Rousseau]]'s [[The Social Contract|''Social Contract'']].<ref>{{cite web |title=War of the Triple Alliance |website=War of the Pacific (warofthepacific.com) |url=http://warofthepacific.com/warofthetriplealliance.htm |access-date=14 November 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140807073919/http://warofthepacific.com/warofthetriplealliance.htm |archive-date=7 August 2014}}</ref> Rodríguez de Francia was nicknamed ''El Supremo''. Rodríguez de Francia established new laws that greatly reduced the powers of the Catholic church (Catholicism was then an established state religion) and the cabinet, forbade colonial citizens from marrying one another and allowed them to marry only blacks, [[mulattoes]] or natives, in order to break the power of colonial-era elites and to create a [[mixed-race]] or mestizo society.<ref name="nytimes romero">{{cite news |first=Simon |last=Romero |date=12 March 2012 |title=In Paraguay, indigenous language with unique staying power |newspaper=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2012/03/12/world/americas/in-paraguay-indigenous-language-with-unique-staying-power.html |url-status=live |access-date=21 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170428224513/http://www.nytimes.com/2012/03/12/world/americas/in-paraguay-indigenous-language-with-unique-staying-power.html |archive-date=28 April 2017}}</ref> He cut off relations between Paraguay and the rest of South America. Because of Francia's restrictions of freedom, [[Fulgencio Yegros]] and several other Independence-era leaders in 1820 planned a ''coup d'état'' against Francia, who discovered the plot and had its leaders either executed or imprisoned for life.<ref>{{cite encyclopedia |title=Colonial period |department=Paraguay |encyclopedia=[[Encyclopedia Britannica]] |url=https://www.britannica.com/place/Paraguay|url-status=live |access-date=5 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201225183757/https://www.britannica.com/place/Paraguay |archive-date=25 December 2020 }}</ref> ===Rule of the López family=== [[File:1864 Mitchell Map of Brazil, Bolivia and Chili - Geographicus - SouthAmericaSouth-mitchell-1864.jpg|thumbnail|upright=1.25|Political map of the region, 1864]] After Francia's death in 1840, Paraguay was ruled by various military officers under a new ''[[military junta|junta militar]]'', until [[Carlos Antonio López]] (allegedly Rodríguez de Francia's nephew) came to power in 1841. López modernized Paraguay and opened it to foreign commerce. He signed a [[nonaggression pact]] with Argentina and officially declared independence of Paraguay in 1842. After López's death in 1862, power was transferred to his eldest son, [[Francisco Solano López]]. The regime of the López family was characterized by pervasive and rigid centralism in production and distribution. There was no distinction between the public and the private spheres, and the López family ruled the country as it would a large estate.<ref>{{cite report |title=Carlos Antonio López |date=December 1988 |series=Library of Congress Country Studies |publisher=U.S. [[Library of Congress]] |url=http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+py0019) |access-date=30 December 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170816005342/http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd%2Fcstdy%3A%40field%28DOCID+py0019%29 |archive-date=16 August 2017}}</ref> The government exerted control on all exports. The export of [[yerba mate]] and valuable wood products maintained the balance of trade between Paraguay and the outside world.<ref>{{worldhistory |section=1665 |quote=Page 630}}</ref> The Paraguayan government was extremely protectionist, never accepted loans from abroad and levied high [[tariff]]s against imported foreign products. This [[protectionism]] made the society self-sufficient, and it also avoided the debt suffered by Argentina and Brazil. Slavery existed in Paraguay, although not in great numbers, until 1844, when it was legally abolished in the new constitution.<ref name=rbcg1933>{{cite book |last1=Cunninghame Graham |first1=Robert Bontine |year = 1933 |title=Portrait of a Dictator: Francisco Solano López |publisher=William Heinemann Ltd. |location=London |author1-link=Robert Bontine Cunninghame Graham}}</ref>{{rp|39–40}} [[Francisco Solano López]], the son of Carlos Antonio López, replaced his father as the President-Dictator in 1862, and generally continued the political policies of his father. Both wanted to give an international image of Paraguay as "democratic and republican", but in fact, the ruling family had almost total control of all public life in the country, including church and colleges.<ref name=rbcg1933 />{{rp|41–42}} Militarily, Carlos Antonio López modernized and expanded industry and the [[Paraguayan Army]] and greatly strengthened the strategic defenses of Paraguay by developing the [[Fortress of Humaitá]].<ref>Robert Cowley, ''The Reader's Encyclopedia to Military History''. New York, New York: Houston Mifflin, 1996. Page 479.</ref> The government hired more than 200 foreign technicians, who installed [[telegraph line]]s and railroads to aid the expanding steel, textile, paper and ink, naval construction, weapons and gunpowder industries. The [[Ybycuí]] foundry, completed in 1850, manufactured cannons, mortars and bullets of all calibers. River warships were built in the shipyards of Asunción. Fortifications were built, especially along the [[Apa River]] and in [[Gran Chaco]].<ref>Hooker, T.D., 2008, The Paraguayan War, Nottingham: Foundry Books, {{ISBN|1901543153}}</ref>{{rp|22}} Following the death of Carlos Antonio López, these projects continued under his son Francisco Solano. In terms of socio-economic development, the country was dubbed "the most advanced Republic in South America", notably by the British judge and politician [[Robert Phillimore|Sir Robert Phillimore]].<ref>Robert Phillimore (1860), ''A Statement of the Facts of the Controversy Between the Governments of Great Britain and Paraguay'', page 2. William Moore Printing, Washington D.C., USA.</ref> According to George Thompson, Lieutenant Colonel of Engineers in the Paraguayan Army prior to and during the war, López's government was comparatively a good one for Paraguay: {{blockquote|Probably in no other country in the world has life and property been so secure as all over Paraguay during his (Antonio Lopez's) reign. Crime was almost unknown, and when committed, immediately detected and punished. The mass of the people was, perhaps, the happiest in existence. They had hardly to do any work to gain a livelihood. Each family had its house or hut in its own ground. They planted, in a few days, enough tobacco, maize and mandioca for their own consumption [...]. Having at every hut a grove of oranges [...] and also a few cows, they were almost throughout the year under little necessity [...]. The higher classes, of course, lived more in the European way...|George Thompson, C.E.<ref>{{cite book |last1 = Thompson | first1=George |year=1869 |title = The War in Paraguay: With a historical sketch of the country and its people and notes upon the military engineering of the war. |publisher = Longmans and Green Co. |location = London |page=10}}</ref>}} ===Paraguayan War (1864–1870)=== {{main|Paraguayan War|Paraguayan War casualties}} [[File:FRANCISCO SOLANO LOPEZ (From a Photograph taken in 1859).jpg|thumb|upright|[[Francisco Solano López]]]] On 12 October 1864, despite Paraguayan ultimatums, [[Empire of Brazil|Brazil]] (allied with the Argentine Government under General [[Bartolomé Mitre]] and the rebellious [[Colorado Party (Uruguay)|Uruguayan colorados]] led by Gen. [[Venancio Flores]]) invaded the Republic of Uruguay in order to overthrow the government of that time (which was under the rule of the [[National Party (Uruguay)|Blanco Party]], an ally of López),{{efn|The Blanco Party of Uruguay, hardline right wing and reactionary in those days, headed the Uruguayan government at the outbreak of the war and were allies of the Paraguayan government.<ref>{{cite book |first=Luis Alberto |last=de Herrera |year=1927 |title=El Drama del 65 – La Culpa Mitrista |pages=11–33 |publisher=Bareiro y Ramos |location=Montevideo, Uruguay}} — classic book by Blanco leader</ref>}}{{efn| British explorer and diplomat [[Richard Francis Burton]], a witness to the conflict, marks this date (12–16 October 1864) as the real beginning of the war. He wrote: ''The Brazilian Army invades the [[Banda Oriental]], despite the protestations of President López, who declared that such invasion would be held a "[[casus belli]]"''.<ref>{{cite book |first=((Richard Francis, Sir)) |last=Burton |author-link=Richard Francis Burton |year=1870 |title=Letters from the Battlefields of Paraguay |page=76 |publisher=Tinsley Brothers |location=London}}</ref>}} The Paraguayans, in turn, led by the [[Grand marshal|Marshal of the Republic]] [[Francisco Solano López]], [[Mato Grosso campaign|attacked Mato Grosso]] on 15 December 1864 and later declared war against Argentina on 23 March 1865. The Blanco Government was toppled and replaced by a Colorado government under General Venancio Flores on 22 February 1865. Afterward, the [[Argentine Republic]], the [[Empire of Brazil]] and the Republic of Uruguay signed the secret [[Treaty of the Triple Alliance]] against the Paraguayan Government on 1 May 1865.<ref>{{cite book |author=Pomer, León |year=2008 |title=La Guerra del Paraguay: Estado, política y negocios |language=es |pages=240–241 |location=Buenos Aires, Argentina |publisher=Editorial Colihue}}</ref> After a brief offensive in Argentine and Brazilian territory, the Paraguayans retreated to national territory where they put up a ferocious resistance. With the capture of Asunción, the Triple Alliance installed a provisional government. On 22 July 1869 the National Assembly elected the ''National Junta'' formed by [[Carlos Loizaga]], [[Juan Francisco Decoud]] and [[Cirilo Antonio Rivarola]].<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Fa50BQAAQBAJ&q=paraguayan+legion&pg=PT67|title=Paraguay and the Triple Alliance: The Postwar Decade, 1869–1878|first=Harris Gaylord|last=Warren|year=2014|publisher=University of Texas Press|via=Google Books|isbn=9781477306994}}</ref> However, Solano López evaded capture and was leading a guerrilla campaign. The war ultimately ended with his death in 1870 in the [[Battle of Cerro Corá]], where he refused to surrender and died in action.<ref>{{cite book |author=Hooker, T.D. |year=2008 |title=The Paraguayan War |location=Nottingham, UK |publisher=Foundry Books |pages=105–108 |isbn=978-1901543155}}</ref> The real causes of this war, which remains the bloodiest international conflict in the history of [[The Americas]], are still highly debatable.{{efn|The classical view asserts that Francisco Solano López's expansionist and hegemonic views are the main reason for the outbreak of the conflict. The traditional Paraguayan view, held by the "''lopistas''" (supporters of Solano López in Paraguay and elsewhere), holds that Paraguay acted in self-defense and for the protection of the equilibrium of the Plate Basin. This view is usually contested by the "''anti-lopistas''" (known in Paraguay as "''legionarios''"), who favored the "Triple Alliance". Revisionist views from right and left national populists put a great emphasis on the influence of the British Empire, a view that a majority of historians reject.{{citation needed|date=June 2023}}}} [[File:TuyutiDetail.jpg|thumb|The [[Battle of Tuyutí]], May 1866]] Paraguay lost 25–33% of its territory to Argentina and Brazil, paid an enormous war debt, and sold large amounts of national properties to stabilize its internal budget. The worst consequence of the war was the catastrophic loss of population. At least 50% of Paraguayans died during the conflict, numbers to which it took many decades for the country to return. Of the disaster suffered by the Paraguayans at the outcome of the war, [[William D. Rubinstein]] wrote: "The normal estimate is that of a Paraguayan population of somewhere between 450,000 and 900,000, only 220,000 survived the war, of whom only 28,000 were adult males."<ref>{{Cite book |last=Rubinsein |first=W.D. |year=2004 |title=Genocide: a history |publisher=Pearson Education |page=94 |isbn=0-582-50601-8 |url=https://books.google.com/books?id=nMMAk4VwLLwC |url-status=live |access-date=18 October 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150910110549/https://books.google.com/books?id=nMMAk4VwLLwC |archive-date=10 September 2015}}</ref> During the [[Sacking of Asunción]] in 1869, the [[Imperial Brazilian Army]] packed up and transported the Paraguayan National Archives to [[Rio de Janeiro]].<ref>{{cite book |last=Sanchez Quell |first=Hipólito |title=Los 50.000 Documentos Paraguayos Llevados al Brasil |publisher=Ediciones Comuneros |location=Asunción, Paraguay |year=2006}}</ref>{{efn|Some of the documents taken by Brasil during the war, were returned to Paraguay in the collection known as "Colección de Río Branco", nowadays in the National Archives of Asunción, Paraguay.}} Brazil's records from the war have remained classified. This has made Paraguayan history in the colonial and early national periods difficult to research and study.<ref>{{cite magazine |last=Weinstein |first=Barbara |title=Let the sunshine in: Government records and national insecurities |url=http://www.historians.org/perspectives/issues/2007/0704/0704pre1.cfm |url-status=live |department=From the President |magazine=[[Perspectives on History]] |publisher=[[American Historical Association]] |edition=online |volume=45 |issue=4 |date=1 April 2007 |access-date=5 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121008191444/http://www.historians.org/perspectives/issues/2007/0704/0704pre1.cfm |archive-date=8 October 2012}}</ref> ===20th century=== [[File:Chacokrieg.jpg|thumb|[[Gran Chaco]] was the site of the [[Chaco War]] (1932–35), in which Bolivia lost most of the disputed territory to Paraguay]] In 1904, the Liberal revolution against the rule of Colorados broke out. The Liberal rule started a period of great political instability. Between 1904 and 1954, Paraguay had thirty-one [[President of Paraguay|presidents]], most of whom were removed from office by force.<ref name="countrystudies hanratty"/> Conflicts between the factions of the ruling Liberal party led to the [[Paraguayan Civil War (1922–1923)|Paraguayan Civil War of 1922–1923]]. The unresolved border conflict with Bolivia over the Chaco region finally erupted in the early 1930s in the [[Chaco War]]. After both sides suffered great losses, Paraguay defeated Bolivia and established its sovereignty over most of the disputed Chaco region. After the war, military officers used popular dissatisfaction with the Liberal politicians to seize the power for themselves. On 17 February 1936, the [[February Revolution (Paraguay)|February Revolution]] brought colonel [[Rafael Franco]] to power. Between 1940 and 1948, the country was ruled by general [[Higinio Morínigo]]. Dissatisfaction with his rule resulted in the [[Paraguayan Civil War (1947)|Paraguayan Civil War of 1947]].<ref>{{cite web |title=Paraguay civil war 1947 |website=Onwar.com |url=http://www.onwar.com/aced/nation/pat/paraguay/fparaguay1947.htm |access-date=2 May 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103214118/http://onwar.com/aced/nation/pat/paraguay/fparaguay1947.htm |archive-date=3 January 2010|url-status=dead}}</ref> In its aftermath [[Alfredo Stroessner]] began involvement in a string of plots, which resulted in his military [[1954 Paraguayan coup d'état|coup d'état of 4 May 1954]]. ===Stroessner era, 1954–1989=== {{see also|El Stronato}} A series of unstable governments ensued until the establishment in 1954 of the regime of dictator [[Alfredo Stroessner]], who remained in office for more than three decades until 1989. Paraguay was modernized to some extent under Stroessner's regime, although his rule was marked by extensive human rights abuses.<ref>{{cite news |first=Adam |last=Bernstein |date=17 August 2006 |title=Alfredo Stroessner; Paraguayan dictator |newspaper=[[The Washington Post]] |location=Washington, DC |access-date=2 May 2010 |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/08/16/AR2006081601729.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110516121443/http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/08/16/AR2006081601729.html |archive-date=16 May 2011}}</ref> Stroessner and the ''Colorado'' party ruled the country from 1954 to 1989. The dictator oversaw an era of economic expansion, but also had a poor human rights and environmental record. Paraguay actively participated in [[Operation Condor]].<ref>{{cite web |last=Dinges |first=John |title=Operation Condor |website=latinamericanstudies.org |publisher=[[Columbia University]] |url=http://www.latinamericanstudies.org/chile/operation-condor.htm |url-status=live |access-date=6 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180722031734/http://www.latinamericanstudies.org/chile/operation-condor.htm |archive-date=22 July 2018}}</ref> The use of [[political repression]], threats and [[death squads]] was a key factor in Stroessner's longevity as dictator of Paraguay. He maintained virtually unlimited power by giving a free hand to the military and to Minister of Interior [[Edgar Ynsfrán]], who began to harass, terrorize, and murder family members of the regime's opponents.<ref>{{cite web |title=Paraguay: The Stroessner Regime |url=https://countrystudies.us/paraguay/18.htm |publisher=[[Library of Congress]] Country Studies |access-date=9 September 2026}}</ref> Stroessner heavily relied on various [[Colorado Party militias]], subordinated to his control, to crush any dissent within the country.<ref>{{Cite journal|url=http://www.scielo.org.mx/scielo.php?script=sci_abstract&pid=S0185-19182010000100008&lng=es&nrm=iso&tlng=es|title=El destierro paraguayo: aspectos transnacionales y generacionales|first1=María Antonia|last1=Sánchez|first2=Luis|last2=Roniger|date=22 April 2010|journal=Revista mexicana de ciencias políticas y sociales|volume=52|issue=208|pages=135–158|access-date=22 July 2026}}</ref> Furthermore, Stroessner's Paraguay became a haven for Nazi war criminals, including [[Josef Mengele]],<ref>[https://www.nbcnews.com/id/wbna14379677 Ex-Paraguayan dictator Stroessner dies at 93]. ''[[NBC News]]''. August 16, 2006.</ref> [[Hans-Ulrich Rudel]],<ref>{{Cite web |date=2018-06-10 |title=Un jerarca nazi logró que Stroessner acepte la construcción de Yacyretá |url=https://www.ultimahora.com/un-jerarca-nazi-logro-que-stroessner-acepte-la-construccion-yacyreta-n1152033 |access-date=2026-08-14 |website=Última Hora |language=es}}</ref> and [[Eduard Roschmann]].<ref>{{Cite web |last=González |first=Genaro |date=2023-08-21 |title=El 26 de julio de 1977 ingresaba al Hospital de Clínicas |url=https://med.una.py/el-26-de-julio-de-1977-ingresaba-al-hospital-de-clinicas/ |access-date=2026-08-14 |website=Facultad de Ciencias Médicas de la UNA |language=es}}</ref> Given Stroessner's affinity for [[Nazism]] and harboring of Nazi war criminals, foreign press often referred to his government as the "poor man's Nazi regime". The Stroessner regime's strong [[Anti-communism|anti-communist]] stance earned it the support of the United States, with which it enjoyed close military and economic ties.<ref>{{cite book |last1=Leonard |first1= Thomas M. |last2=Buchenau|first2=Jürgen|last3=Longley|first3=Rodney |last4=Mount|first4=Graeme |date=2012 |title=Encyclopedia of U.S. - Latin American Relations|url=https://books.google.com/books?id=tIOzDAAAQBAJ&pg=PA845|location= |publisher=[[CQ Press]]|page=845 |isbn= 978-1-60871-792-7 }}</ref> Paraguay was a leading participant in [[Operation Condor]], a campaign of [[state terror]] and security operations officially implemented in 1975 which were jointly conducted by the military dictatorships of six South American countries ([[Military dictatorship of Chile|Chile]], [[National Reorganization Process|Argentina]], [[History of Bolivia (1964–1982)|Bolivia]], Paraguay, [[Civic-military dictatorship of Uruguay|Uruguay]] and [[Military dictatorship in Brazil|Brazil]]) with the support of the United States.<ref>[[Greg Grandin]] (2011). ''[http://www.press.uchicago.edu/ucp/books/book/chicago/L/bo11643711.html The Last Colonial Massacre: Latin America in the Cold War].'' [[University of Chicago Press]]. [https://books.google.com/books?id=6FivSpNY2fkC&pg=PA75 p. 75].</ref> Under Stroessner, egregious human rights violations were committed against the indigenous [[Aché]] population of Paraguay's eastern districts, largely as the result of US and European corporations wanting access to the country's forests, mines, and grazing lands.<ref>{{cite book|editor-last=Arens|editor-first=Richard|date=1976|title=Genocide in Paraguay|url=http://www.temple.edu/tempress/titles/116_reg.html|publisher=[[Temple University Press]]|isbn=978-0877220886|access-date=February 6, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20161002035708/http://www.temple.edu/tempress/titles/116_reg.html|archive-date=October 2, 2016|url-status=dead}}</ref> The Aché resided on land that was coveted and had resisted relocation attempts by the Paraguayan army. The government retaliated with massacres and forced many Aché into slavery. In 1974, the UN accused Paraguay of [[slavery]] and [[genocide]]. Only a few hundred Aché remained alive by the late 1970s. The Stroessner regime financed [[Genocide of Indigenous peoples in Paraguay|this genocide]] with US aid.<ref>{{cite book |last=Cooper |first=Allan D.|date=2008 |title=The Geography of Genocide |url=https://books.google.com/books?id=Uyh8kdcuA1kC&pg=PA167|publisher=[[University Press of America]]|page=167 |isbn=978-0-7618-4097-8 }}</ref> The splits in the ''Colorado'' Party in the 1980s, and the prevailing conditions – Stroessner's advanced age, the character of the regime, the economic downturn, and [[international isolation]] – were catalysts for anti-regime demonstrations and statements by the opposition prior to the 1988 general elections.<ref>{{cite web |title=Paraguay: Political Developments Since 1986 |url=https://countrystudies.us/paraguay/57.htm |publisher=[[Library of Congress]] Country Studies |access-date=9 September 2026}}</ref> The Stroessner regime relented in April 1987, and permitted opposition figure [[Domingo Laíno]] to return to Asunción. Laíno took the lead in organizing demonstrations and reducing infighting among the opposition party. The opposition was unable to reach agreement on a common strategy regarding the elections, with some parties advocating abstention, and others calling for blank voting. The parties held numerous 'lightning demonstrations' (''mítines relámpagos''), especially in rural areas. Such demonstrations were gathered and quickly disbanded before the arrival of the [[police]]. In response to the upsurge in opposition activities, Stroessner condemned the Accord for advocating "sabotage of the general elections and disrespect of the law". He used national police and civilian [[vigilantes]] of the ''Colorado'' Party to break up demonstrations. A number of opposition leaders were imprisoned or otherwise harassed. {{ill|Hermes Rafael Saguier|es}}, another key leader of the ''PLRA'', was imprisoned for four months in 1987 on charges of sedition. In early February 1988, police arrested 200 people attending a National Coordinating Committee meeting in [[Coronel Oviedo]]. Laíno and several other opposition figures were arrested before dawn on the day of the election, 14 February, and held for twelve hours. The government declared Stroessner's reelection with 89% of the vote.<ref>{{cite news |title=Paraguayan wins his eighth term |date=15 February 1988 |newspaper=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/1988/02/15/world/paraguayan-wins-his-eighth-term.html?scp=3&sq=Paraguay%20february%201988&st=cse |archive-url=https://web.archive.org/web/20170816064442/http://www.nytimes.com/1988/02/15/world/paraguayan-wins-his-eighth-term.html?scp=3&sq=Paraguay%20february%201988&st=cse |archive-date=16 August 2017}}</ref> ===Stroessner's overthrow, post-1989=== On 3 February 1989, Stroessner was overthrown in a military coup headed by General [[Andrés Rodríguez (President)|Andrés Rodríguez]]. As president, Rodríguez instituted political, legal, and economic reforms and initiated a ''rapprochement'' with the international community. Reflecting the deep hunger for land, hundreds of poor rural Paraguayans immediately occupied thousands of acres of unused territories belonging to Stroessner and his associates; by mid-1990, 19,000 families occupied {{convert|340000|acres|-3|abbr=on}}. At the time, 2.06 million people lived in rural areas, more than half of the 4.1 million total population, and most were landless.<ref>{{cite journal |author=Nagel, Beverly Y. |year=1999 |title='Unleashing the fury': The cultural discourse of rural violence and land rights in Paraguay |journal=Comparative Studies in Society and History |volume=41 |issue=1 |pages=148–181 |publisher=Cambridge University Press |doi=10.1017/S0010417599001905 |s2cid=146491025 |url=http://journals.cambridge.org/action/displayAbstract?fromPage=online&aid=1921 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151016023308/http://journals.cambridge.org/action/displayAbstract?fromPage=online&aid=1921 |archive-date=16 October 2015|issn=0010-4175 |url-access=subscription }}</ref> The June 1992 constitution established a democratic system of government and dramatically improved protection of fundamental human rights. In May 1993, Colorado Party candidate [[Juan Carlos Wasmosy]] was elected as Paraguay's first civilian president in almost forty years, in what international observers deemed free and fair elections. With support from the United States, the Organization of American States, and other countries in the region, the Paraguayan people rejected an April 1996 attempt by then Army Chief General [[Lino Oviedo]] to oust President Wasmosy. Oviedo was nominated as the Colorado candidate for president in the 1998 election. However, when the Supreme Court upheld in April his conviction on charges related to the 1996 coup attempt, he was not allowed to run and was detained in jail. His former running mate, [[Raúl Cubas]], became the Colorado Party's candidate, and was elected in May in elections deemed by international observers to be free and fair. One of Cubas' first acts after taking office in August was to commute Oviedo's sentence and release him. In December 1998, Paraguay's Supreme Court declared these actions unconstitutional. In this tense atmosphere, the murder of Vice President and long-time Oviedo rival [[Luis María Argaña]] on 23 March 1999, led the Chamber of Deputies to impeach Cubas the next day.<ref>{{cite web |title=Lawmakers Vote to Impeach Paraguay President | url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1999-mar-25-mn-20867-story.html | work=Los Angeles Times | date=25 March 1999 | access-date=2026-06-14}}</ref> On 26 March, eight student anti-government demonstrators were murdered, widely believed to have been carried out by Oviedo supporters. This increased opposition to Cubas, who resigned on 28 March. Senate President [[Luis González Macchi]], a Cubas opponent, was peacefully sworn in as president the same day. In 2003, [[Nicanor Duarte]] was elected as president. ===Election of Fernando Lugo=== For the 2008 general elections, the Colorado Party was favored in polls. Their candidate was Minister of Education [[Blanca Ovelar]], the first woman to be nominated as a candidate for a major party in Paraguayan history. After sixty years of Colorado rule, voters chose [[Fernando Lugo]], a former Roman Catholic Bishop and not a professional politician in civil government, and a member of the Authentic Radical Liberal Party, Paraguay's largest opposition party. Lugo was an adherent of [[liberation theology]]. Lugo achieved a historic victory in Paraguay's presidential election, defeating the ruling party candidate, and ending 61 years of conservative rule. Lugo won with nearly 41% of the vote, compared to almost 31% for Blanca Ovelar of the Colorado party.<ref>{{Cite journal|doi=10.1016/j.electstud.2008.10.001|author=Nickson, Andrew|year=2009|title=The general election in Paraguay, April 2008|journal=Journal of Electoral Studies|volume=28|issue=1|pages=145–9}}</ref> Outgoing President [[Nicanor Duarte|Nicanor Duarte Frutos]] hailed the moment as the first time in the history of the nation that a government had transferred power to opposition forces in a constitutional and peaceful fashion.{{citation needed|date=July 2021}} Lugo was sworn in on 15 August 2008. The Lugo administration set its two major priorities as the reduction of corruption and economic inequality.<ref>{{cite web |title=Paraguay |website=State.gov |date=15 March 2012 |url=https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/1841.htm#econ |url-status=live |access-date=5 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170122194534/https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/1841.htm#econ |archive-date=22 January 2017}}</ref> [[File:Saludo de Piñera a Cartes (cropped).jpg|thumb|Inauguration of former President [[Horacio Cartes]], 15 August 2013]] Political instability following Lugo's election and disputes within his cabinet encouraged some renewal of popular support for the Colorado Party. Reports suggested that the businessman [[Horacio Cartes]] became the new political figure amid disputes. Despite the US [[Drug Enforcement Administration]]'s strong accusations against Cartes related to [[Illegal drug trade|drug trafficking]], he continued to amass followers in the political arena.{{citation needed|date=July 2021}} On 14 January 2011, the Colorado Party convention nominated Horacio Cartes as the presidential candidate for the party. However, the party's constitution did not allow it.{{clarify|date=April 2012}} On 21 June 2012, [[Impeachment of Fernando Lugo|impeachment proceedings against President Lugo]] began in the country's lower house, which was controlled by his opponents. Lugo was given less than twenty-four hours to prepare for the proceedings and only two hours in which to mount a defense.<ref>{{cite news |title=What will Washington do about Fernando Lugo's ouster in Paraguay? |first=Mark |last=Weisbrot |url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2012/jun/22/washington-fernando-lugo-ouster-paraguay |newspaper=[[The Guardian]] |date=22 June 2012|access-date=23 June 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140910143002/http://www.theguardian.com/commentisfree/2012/jun/22/washington-fernando-lugo-ouster-paraguay |archive-date=10 September 2014 |url-status=live}}</ref> Impeachment was quickly approved and the resulting trial in Paraguay's Senate, also controlled by the opposition, ended with the removal of Lugo from office and Vice President Federico Franco assuming the duties of president.<ref name=CNN22>{{cite news |title=Paraguayan Senate removes president |first=Mariano |last=Castillo |url=http://www.cnn.com/2012/06/22/world/americas/paraguay-president/index.html |publisher=CNN |date=22 June 2012 |access-date=22 June 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120623040625/http://www.cnn.com/2012/06/22/world/americas/paraguay-president/index.html |archive-date=23 June 2012 |url-status=live}}</ref> Lugo's rivals blamed him for the deaths of 17 people – eight police officers and nine farmers – in armed clashes after police were ambushed by armed peasants when enforcing an eviction order against rural trespassers.<ref>{{cite news |title=Paraguay's president vows to face impeachment effort |first=Daniela |last=Desantis |url=https://www.reuters.com/article/us-paraguay-lugo-idUSBRE85K13N20120621 |work=[[Reuters]] |edition=US |date=21 June 2012 |access-date=21 June 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20130208094438/http://www.reuters.com/article/2012/06/21/us-paraguay-lugo-idUSBRE85K13N20120621 |archive-date=8 February 2013 |url-status=live}}</ref> Lugo's supporters gathered outside Congress to protest the decision as a "politically motivated coup d'état".<ref name=CNN22/> Lugo's removal from office on 22 June 2012 is considered by [[UNASUR]] and other neighboring countries, especially those currently governed by leftist leaders, as a coup d'état.<ref>{{cite web |url=http://www.unasursg.org/index.php?option=com_content&view=article&id=698%3Acomunicado-asuncion-22-de-junio-de-2012&catid=68%3Acomunicados&Itemid=346 |title=COMUNICADO UNASUR Asunción, 22 de Junio de 2012 |language=es |date=22 June 2012 |publisher=UNASUR |access-date=23 June 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120627050748/http://www.unasursg.org/index.php?option=com_content&view=article&id=698:comunicado-asuncion-22-de-junio-de-2012&catid=68:comunicados&Itemid=346 |archive-date=27 June 2012}}</ref> However, the Organization of American States, which sent a mission to Paraguay to gather information, concluded that the impeachment process was not a coup d'état, as it had been carried out in accordance with the [[Constitution of Paraguay]].<ref>Halvorssen, Thor, ''[https://www.forbes.com/sites/thorhalvorssen/2012/07/03/paraguay-is-not-honduras/#57bce3c72308 Paraguay is not Honduras: President Lugo's Impeachment was not a Coup] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180730203938/https://www.forbes.com/sites/thorhalvorssen/2012/07/03/paraguay-is-not-honduras/#57bce3c72308|date=30 July 2018}}'', Forbes.com, 3 July 2012, retrieved 30 July 2018</ref> ===Present day=== From August 2013 to 15 August 2018, the [[President of Paraguay]] was [[Horacio Cartes]].<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2013/04/22/world/americas/horacio-cartes-wins-paraguays-presidential-election.html|title=Conservative Tobacco Magnate Wins Presidential Race in Paraguay|first=Simon|last=Romero|date=22 April 2013|work=The New York Times|access-date=7 April 2021|archive-date=2 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171102234322/http://www.nytimes.com/2013/04/22/world/americas/horacio-cartes-wins-paraguays-presidential-election.html|url-status=live}}</ref> From 2018 until 2023, the [[President of Paraguay]] has been [[Mario Abdo Benítez]]. They are both from the conservative [[Colorado Party (Paraguay)|Colorado Party]].<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-45200965|title=New Paraguayan President Abdo Benítez sworn in|date=15 August 2018|work=BBC News|access-date=1 April 2021|archive-date=15 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210415203558/https://www.bbc.com/news/world-latin-america-45200965|url-status=live}}</ref> President Mario Abdo enjoyed a close relationship with the Brazilian far-right president (in power 2019–2022), [[Jair Bolsonaro]].<ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-paraguay-president-idUSKCN1V421O|title=Paraguayan president's popularity plummets amid Brazil-linked political crisis|first=Mariel|last=Cristaldo|date=14 August 2019|work=reuters.com|access-date=1 June 2021|archive-date=2 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210602215301/https://www.reuters.com/article/us-paraguay-president-idUSKCN1V421O|url-status=live}}</ref> In February 2019, President Mario Abdo Benitez was at Bolsonaro's side when Bolsonaro praised Paraguayan military dictator Alfredo Stroessner, calling him "a man of vision".<ref>{{cite news |title=Brazil's Bolsonaro praises late Paraguay dictator Stroessner |website=[[ABC News (United States)|ABC News]] |url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/brazils-bolsonaro-praises-late-paraguay-dictator-stroessner-61386307 |url-status=live |access-date=1 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602214208/https://abcnews.go.com/International/wireStory/brazils-bolsonaro-praises-late-paraguay-dictator-stroessner-61386307 |archive-date=2 June 2021}}</ref> In May 2023, [[Santiago Peña]] of the long-ruling Colorado Party, won the presidential [[2023 Paraguayan general election|election]] to succeed Mario Abdo as the next [[President of Paraguay]].<ref>{{cite news |title=Amid protests, authorities uphold legitimacy of Paraguay election |website=[[Al Jazeera Media Network|al Jazeera]] (aljazeera.com) |language=en |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/5/3/amid-protests-authorities-uphold-legitimacy-of-paraguay-election |access-date=26 May 2023 |archive-date=3 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230603212859/https://www.aljazeera.com/news/2023/5/3/amid-protests-authorities-uphold-legitimacy-of-paraguay-election |url-status=live }}</ref> On 15 August 2023, Santiago Peña was sworn in as Paraguay's new president.<ref>{{cite news |last1=Desantis |first1=Daniela |last2=Elliott |first2=Lucinda |last3=Elliott |first3=Lucinda |title=Paraguay's President Pena sworn in, Taiwan VP in attendance |url=https://www.reuters.com/world/americas/new-paraguayan-president-santiago-pena-sworn-2023-08-15/ |work=Reuters |date=16 August 2023 |language=en |access-date=18 August 2023 |archive-date=18 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230818142608/https://www.reuters.com/world/americas/new-paraguayan-president-santiago-pena-sworn-2023-08-15/ |url-status=live }}</ref> before he step down as president because of banking crisis.<ref>{{cite web |title=Paraguay: President Santiago Pena impeached, under house arrest over bank crisis |url=https://www.dw.com/en/paraguay-president-santiago-pena-under-house-arrest-over-bank-crisis/a-79868484 |website=dw.com |access-date=7 November 2026 |language=en}}</ref> --> == გეოგრაფია == იდვალუაფუ [[ობჟათე ამერიკა|ობჟათე ამერიკაშ]] ცენტრალურ ნორთის, ვა აპალუ ზუღაშა გჷშაულარი. პარაგვაიშ ოორუე–ბჟაეიოლშე დო ბჟაეიოლშე ომძღჷ [[ბრაზილია]], ბჟადალ–ბჟაეიოლშე, ობჟათეშე დო ობჟათე–ბჟადალშე [[არგენტინა]],ოორუე–ობჟათეშე [[ბოლივია]]. ქიანაშ ედომუშამი ფართობი რე 406,8 ვითოში კმ². [[წყარმალუ]] [[პარაგვაი (წყარმალუ)|პარაგვაი]] ქიანას რთჷნს ჟირი ვაართმანგ ნორთო. ბჟადალუშე იდვალუაფუ უდაბნოშ ლანდშაფტეფამი [[ჩაკო (პარაგვაი)|ჩაკოშ]] ოლქი, ნამუსჷთ უკებუ ქიანაშ ფართობიშ მეხოლაფირო 60 %. ბჟაეიოლ ნორთის, სოდგათ აკოკათინელი რე მახორობაშ ჯინჯიერი ნორთი, იდვალუაფუ ნოყიერი რზენი დო სუბტროპიკული ტყა. == სახენწჷფო == * '''სახენწჷფო სისტემა''': რესპუბლიკა. * '''სახენწჷფოშ მადუდე''': პრეზიდენტი ნიკანორ დუარტე ფრუტოსი. * '''კანონიშდუმადვალუ ორგანო''': ჟირპალატამი პარლამენტი (45+80 მაკათური). * '''ადმინისტრაციული რთუალა''': 17 დეპარტამენტი (departamento) დო ფედერალური ოლქი (distrito federal). == დემოგრაფია == * '''მახორობა''' - 6,191,368 (2005), თინეფ შქას 89,2% [[პარაგვაელეფი]], 3,3% [[ბრაზილიარეფი]]. * '''სახენწჷფო ნინა''': [[ესპანური ნინა|ესპანური]]. შხვა ნინეფი - [[გუარანი (ნინა)|გუარანი]] 45%, ესპანური 6%, ბილინგვა (გუარანი-ესპანური) 49%. * '''რელიგია''': [[კათოლიციზმი]]. * '''ნოღეფი''': [[ასუნსიონი]] (ნანანოღა, 525 ვითოში), [[სიუდად დელ-ესტე]] (240), [[სან ლორენსო]] (210). == ეკონომიკა == * '''რესურსეფი''': ჰიდროენერგია, ოკიდალი ჯა-ტყა, რკინაშ მადანი, მანგანუმი, კირქუა. * '''ექსპორტი''': [[ბამბე]], [[სოია]], ჩანარული ზეთეფი, ხორცი. * '''ნაციონალური პროდუქტი ართ შურშა''': 1.170 $. * '''ვალუტა''': გუარანი (PYG). == ისტორია == [[1811]] წანას ზოხორინალა ქიმიღჷ [[ესპანეთი|ესპანეთშე]]. [[1865]]-[[1870|70]] [[არგენტინა|არგენტინაწკჷმა]], [[ბრაზილია|ბრაზილიაწკჷმა]] დო [[ურუგვაი|ურუგვაიწკჷმა]] ლჷმაშით ტერიტორიაშ დიდი ნორთიქ მედინჷ. ტერიტორიაშ ნორთი დირთინუ [[ბოლივია|ბოლივიაწკჷმა]] ლჷმას ([[1932]]-[[1935|35]]). [[1940]] წანაშე პოლიტიკური ვასტაბილურალაშ გეშა ფშხირას ითირანდჷ პრეზიდენტეფს. მაართა მიარეპარტიულ ეშაგორუეფქ [[1993]] წანას მინწყუ. == რესურსეფი ინტერნეტის == * [https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-p/paraguay.html Chief of State and Cabinet Members] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100528053421/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-p/paraguay.html |date=2010-05-28 }} * [http://www.paraguaypostcards.com/ Paraguay Photos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120112041325/http://www.paraguaypostcards.com/ |date=2012-01-12 }} * [http://www.britannica.com/nations/Paraguay Paraguay] from the [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/paraguay.htm Paraguay] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080607085416/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/paraguay.htm |date=2008-06-07 }} at ''UCB Libraries GovPubs'' * [http://www.asu-cvb.org.py/servicios/lacuidad_en.html Paraguay Convention & Visitor's Bureau]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.Paraguay.com/ Paraguay.com: Tradition, Culture, Maps, Tourism] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ობჟათე ამერიკაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:პარაგვაი]] [[კატეგორია:ესპანურნინამი ქიანეფი]] b3z4gvf29dlrcs2k5nq1q83q0pvu15g 0 4486 254815 103326 2026-11-09T04:26:53Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 254815 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Lactose.svg|მინი|[[ლაქტოზა]] ნამუთ [[ბჟა]]სიე.]] '''ნოშკერწყარეფი''' რთული ორგანული ნაკათეფიე, ნამუეფიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს [[ნოშქერბადი|ნოშქერბადიშ]], [[ჟანგბადი|ჟანგბადიშ]] დო [[წყარბადი|წყარბადიშ]] ატომეფი. აშხვანერენა ძაკ დო რთულ ნოშქერწყარეფს. ძაკი ნოშქერწყარეფს მონოსაქარიდეფი ჯოხო. რთული ნოშქერწყარეფი რე პოლიმერეფი, ნამუთ [[მონოსაქარიდეფი]] [[მონომერი|მონომერიშ]] როლს არსულენა. ჟირი მონოსაქარიდშე წჷმიქიმინუ დისაქარიდი, სუმშე - ტრისაქარიდი, ბრელშე — პოლისაქარიდი. არძო მონოსაქარიდი უფერო ნიბთუანობა რე, წყარს ჯგირო ინწყჷმუ; დახე არძოს უღჷ გემოანი, ჰამო გემო. არძაშე გოფაჩილი მონოსაქარიდეფიე [[გლუკოზა]], [[ფრუქტოზა]], [[რიბოზა]] დო [[დეზოქსირიბოზა]]. თინეფი მიშმულა ნუკლეინიშ მჟავეფიშ დო ატმოსფეროშ აკოდგინალუაშა. დი- და ტრისაქარიდეფი მონოსაქარიდიშ ნერო, ჯგირო ინწყჷმუ წყარს, უღჷნა ჰამო გემო. მონომერული რგოლეფიშ რიცხუშ რდუალაწკჷმა ართო პოლისაქარიდეფიშ ნწყჷმალაფა ირკენს, ჰამო გემო დინუ. დისაქარიდეფიშე გჷშაკერძაფილო შანულამი რე ჭაფურიაშ დო ბჟაშ შანქარეფი. პოლისაქარიდეფშე ფართასიე გოფაჩილი [[სახამებელი]], [[გლიკოგენი]], უჯრედიშ [[ცელულოზა]]. მერქანი დახე წიმინდე [[ცელულოზა|ცელულოზა რე]]. თე პოლისაქარიდეფიშ მონომერი [[გლუკოზა|გლუკოზა რე]]. == რესურსეფი ინტერნეტის == * [https://web.archive.org/web/20111225012219/http://www.planetsenior.de/kohlenhydrate მუ რე ნოსერყარეფი?] * [http://www.chem.qmul.ac.uk/iupac/2carb/ Nomenclature of Carbohydrates] == ლიტერატურა == * Jochen Lehmann: ''Kohlenhydrate. Chemie und Biologie.'' Thieme, Stuttgart und New York 1996, 2001 (2. Auflage), ISBN 3-13-532902-X * ''Structure and Catalysis''. In: A. L. Lehninger, D. L. Nelson, M. M. Cox (Hrsg.): ''Principles of Biochemistry''. Worth Publishers, New York 1993, S. 252–252. [[კატეგორია:ნოშქერწყარეფი|*]] 20iurmjtv0iarbknz20odqm5qlqhb4e 0 4849 254802 251008 2026-11-09T02:16:32Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 254802 wikitext text/x-wiki [[File:South Africa 2001 Zulu speakers proportion map.svg|200px|მინი|მარჯვნივ|ზულუშ გოფაჩუაშ არეალი ობჟათე აფრიკას]] '''ზულუ''' ვარდა '''ზულუურ ნინა''' (''მუშჯოხოდვალა'' Isizulu) — [[ბანტუშ ნინაშ ფანია]]შ [[ნგუნიშ ნინა]]შ ბუნა, გოფაჩილი რე უმენტაშო [[ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა]]შ ტერიტორიას. [[ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა]]შ ნინეფს შქას ზულუ უმენტაშო რე გოფაჩილი მუჭოთ მაართა ნინა (10 მილიონშე მეტი მორაგადე), თე ნინა უჩქჷ [[ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა]]შ მახორობაშ გვერდიშ უმოსის, თიშენ ნამდა ზულუ ხოლოს რე შხვა თური [[კოსა (ნინა)|კოსა]]შ, [[სვატი (ნინა)|სვატი]]შ დო (ოორუე) [[ნდებელე (ნინა)|ნდებელე]]შ ნინეფწკჷმა. ==რესურსეფი ინტერნეტის== * [http://en.wikivoyage.org/wiki/Zulu_phrasebook Zulu phrasebook on Wikivoyage] *[https://web.archive.org/web/20241202100414/http://salanguages.com/isizulu/ South African Languages: IsiZulu] *[https://web.archive.org/web/20110712215235/http://zipangz.homestead.com/untitled4.html A short English–isiZulu–Japanese phraselist] incl. sound file *[http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Zulu_Swadesh_list Zulu Swadesh list of basic vocabulary words] (from Wiktionary's [http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Swadesh_lists Swadesh-list appendix]) [[კატეგორია:ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკაშ ნინეფი]] cqvfojmv4p9chq8zkqnbkcba8w6d4qf 0 6746 254792 243773 2026-11-08T23:05:18Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 254792 wikitext text/x-wiki {{გიშნაგორა/2.0}} {| style="border: 1px solid #AAAAAA; clear: right; float: right; font-size: 90%; margin-bottom: 0.5 em; margin-left: 1em; padding: 0.4em; vertical-align: middle; width: 18em;" class="infobox" |- !style="background-color:#E6E6E6; color:black; font-size: 125%; text-align:center;" colspan="2"|აბუ-სიმბალიშ ნუბიური მონუმენტეფი* |- !style="background-color:; color:black; font-size: 125%; text-align:center;" colspan="2"|[[მოსოფელიშ მონძალა|იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტი]] |- |align="center" colspan="2"|[[ფაილი:Panorama Abu Simbel.jpg|250px|]] აბუ-სიმბალიშ ჟირხოლო ოხვამეშ პანორამა, ამდღანერი ორენი |- |'''[[ქიანა]]''' |<span style="white-space: nowrap;">[[File:Flag of Egypt.svg|25px]] [[ეგვიპტე]]</span> |- |<span style="white-space: nowrap;">'''ტიპი'''</span> |<span style="white-space: nowrap;"> კულტურული</span> |- |<span style="white-space: nowrap;">'''[[მოსოფელიშ მონძალა|კრიტერიუმეფი]]'''</span> |<span style="white-space: nowrap;">i, iii, vi</span> |- |<span style="white-space: nowrap;">'''ერკებული'''</span> |<span style="white-space: nowrap;"> [http://whc.unesco.org/en/list/ იუნესკოშ ერკებული]</span> |- |<span style="white-space: nowrap;">რეგიონი**</span> |<span style="white-space: nowrap;"> არაბული ქიანეფი</span> |- |<span style="white-space: nowrap;">'''[[გეოგრაფიული კოორდინატეფიშ სისტემა|კოორდინატეფი]]''' </span> |[http://toolserver.org/~geohack/geohack.php?language=ka&pagename=%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%A3-%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98&params=22.336944454444_N_31.625555565556_E 22°20′13″ ო. გ. 31°37′32″ ელ. გ.] |- !style="background-color:#E6E6E6; color:black; font-size: 125%; text-align:center;" colspan="2"|კათაფაშ ისტორია |- |<span style="white-space: nowrap;">კათაფა </span> |1979 ([[მოსოფელიშ მონძალაშ კომიტეტი|მა-3 სესია]]) |- |<span style="white-space: nowrap;">ნომერი </span> |[http://whc.unesco.org/en/list/88 88] |- |<span style="white-space: nowrap;">[[მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი საფრთხეშ თუდო|საფრთხეშ თუდო]] </span> |2001- |- !style="background-color:color:white; font-size: 90%; text-align:center;" colspan="2"|[http://whc.unesco.org/en/list * ქძ. ინგლ. ჯოხო UNESCO-შ ერკებულც.] |- !style="background-color:color:white; font-size: 90%; text-align:center;" colspan="2"|[http://whc.unesco.org/en/list/?search=&search_by_country=&type=&media=&region=&order=region ** იუნესკოშით კლასიფიცირაფილი რეგიონი.] |} [[File:Großer Tempel (Abu Simbel) 01.jpg|250px|thumb|აბუ-სიმბალიშ კაბეტი ოხვამე]] '''აბუ-სიმბალი''', თაშნეშე ''აბუ-სიმბელი'' ({{lang-ar|أبو سنبل <small>ან</small> أبو سمبل}}) — ჟირი კირდეს ნაკვათა ჯვეშეგვიპტური ოხვამე [[ნასერიშ ტობა|ნასერიშ ტობაშ]] ბჟადალ ძგას, [[წყარმალუ]] [[ნილოსი]]შ კვარჩხანი ოძგალეს. იდვალუაფუ ისტორიული [[ნუბია|ნუბიაშ]] [[ეგვიპტე|ეგვიპტურ]] ნორთის, კჷნე თე ჯოხოდვალაშ მორჩილი [[აბუ-სიმბალი (ნოღა)|დოხორინიშე]] ობჟათე-ბჟაეიოლჸურე. ეგაფილიე [[ჯვ. წ. XIII ოშწანურა]]ს, [[ჯვეში ეგვიპტე|ჯვეში ეგვიპტეშ]] [[ახალი ომაფე]]შ [[ფარაონი]]შ, XIX დინასტიაშ წჷმმარინაფალიშ, [[რამსეს II]]-შით. აბუ-სიმბალიშ კირდეს ნაკვათა კაბეტი ოხვამე ეგაფილიე დუდო [[რამსეს II]]-შ ოდიდარაფალო, ოდო მაჟირა, ალაზიმაფათ მორჩილი [[ჰატჰორი]]შ ოხვამექ [[ჯვეში ეგვიპტე|ეგვიპტეშ]] კაბეტი დიაფალიშ — ნეფერტარიშ გასაშინეთ ეიგჷ. ჟირხოლო ოხვამე [[1979]] წანაშე [[იუნესკო]]შ [[მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული აფრიკას|მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტფიშ ერკებულსიე]] მოხვალამირი. [[რამსეს II|რამსესიშ]] დო [[ჰატჰორი]]შ თე ჟირი ოხვამე ამუდღა ვა იდვალუაფუნა თექ, სოდეთ დუდშენო გჷმოკვათეს კირდესჷნ. [[1968]] წანას [[ასუანიშ კაშხალი]]შ კიდუაწკჷმა მერსხუაფათ აბუ-სიმბალიშ ტერიტორიაქ [[წყარი|წყარით]] დიფორჷ, ოდო ეიშახ, [[1963]] წანაშე ობიექტეფიშ გინასქილიდაფარო აქტიური სამუშეფი მითმეურდჷ, ოხვამეეფი ნორთეფო დოხორხეს, კინ თი ელჷ-მოლუეფც 64 მეტრათ მაღალას გეგნიღეს დო დუდშენო გეიოკიდეს. აბუ-სიმბალიშ თე სუკი აბანი ოხვამეეფამო ამუდღა [[ნასერიშ ტობა]]შ კოკის აკმოქიმინჷნს, ნამუთ ოორუე-ბჟადალ ჸურეშე დოხორინელი პუნქტის (აბუ-სიმბალი) დამბეფით არსხუაფუ; დამბას გოჸუნაფილიე სპეციალური შარა მიმაულარო. ჯოხოდვალა „აბუ-სიმბალი“ (ვარა„აბუ-სიმბელი“) რე [[ევროპა|ევროპული]] ვარიანტი არაბული დოხორინიშ „აბუ სუნბულ“, ნამუთ თე აბანიშ [[ანტიკური ხანა|ანტიკური]] ჯოხოშე, „იპსამბულიშე“ მუთმურც.<ref name="Noelle Watson">[http://books.google.de/books?id=R44VRnNCzAYC&printsec=frontcover&source=gbs_v2_summary_r&cad=0#v=onepage&q=&f=false Noelle Watson: ''International Dictionary of Historic Places, Volume 4 − Middle East and Africa'', Fitzroy Dearborn Publishers 1996, გვ.16], ISBN 1-884964-03-6</ref> [[ჯვეში ეგვიპტე|ჯვეში ეგვიპტეშ]] [[ახალი ომაფე]]შ პერიოდის, მუჟამცჷთ ოხვამეეფქ ეიგუნ, ოეგებიეთ თე აბანს ''მეჰა'' ჯოხოდჷ. აბუ-სიმბალიშე დოხოლაფირო 20 კილომეტრით ობჟათე-ბჟადალჸურე იდვალუაფუდჷ ჭიჭე [[ოფუტე]] ''იბშეკი'',<ref>Rainer Hannig: ''Großes Handwörterbuch Ägyptisch-Deutsch: (2800-950 v. Chr.)''. ხს.&nbsp;1110.</ref> ნამუსუთ გედგჷდ ჭიჭე ოხვამე, [[ჰატჰორი]]შ ჯოხოშა ეგაფილი (აბუ-სიმბალიშ მორჩილი ოხვამეთ ჰატჰორიშიე). თე ტერიტორია, ნამუთ ალმახანური [[სუდანი]]შ თანჯეფს რე მორთაფილი, დუდშენო [[ნილოსი]]შ მაჟირა ჭორომიშ ოორუე ჸურე იდვალუაფუდჷ, ამუდღა ნუბიაშ ტობათ რე დოფორილი. == ორენი == [[File:Egypt location map.svg|thumb|left|ორენი ეგვიპტეს]] აბუ-სიმბალი იდვალუაფუ [[ეგვიპტე|ეგვიპტეშ]] ობჟათე ნორთის, [[ასუანი (მუჰაფაზა)|ასუანიშ ოგუბერნატორეს]], [[სუდანი]]შ თანჯაშ გოხოლუას. სუდანიშ თანჯა ოხვამეეფშე ობჟათე-ბჟადალჸურე ხვალე 20 კილომეტრით რე დოჩილითაფირი. ოგუბერნატორეშ [[ნანანოღა]] [[ასუანი]], ნამუთ აბუ-სიმბალიშე ოორუე-ბჟაეიოლჸურე 250 კილომეტრიშ დოჩილითაფათ იდვალუაფუ, ოხვამეეფიშ კომპლექსის ოავტომობილე შარათ არსხუაფუ, ნამუთ ნასერიშ ტობაშ ბჟადალჸურე [[ლიბიაშ ტიოზი]]ს გიშმურც. თე შარა ჯინჯიერო ტურისტულ ავტობუსეფც ოინალჷ, ჟირხოლო ოხვამეს ირო ბრელი დუმატოლიარაფალი ჸუნც. ნასერიშ ტობა ონიშოლიე, ათეშენი ოხვამეეფშახ მეულა ტობაშ გულათ ხოლო რე შელებუანი. ნამთინე ოკრუიზე ხვამარდი [[ასუანიშ კაშხალი|ასუანიშ კაშხალიშ]] ხვალე ჟიმოლენი ნორთის ყარაფულენც. აბუ-სიმბალიშ აეროპორტიშ მეშქაშალათ თე აბანი ოჰაერე ტრანსპორტიშოთი ხემიოჭირინაფუე. [[ფაილი:Abu Simbel, Nefertari Temple, Lake Nasser, Egypt, Oct 2004.jpg|მინიატიურა|<div align="center">ჰატჰორიშ ოხვამე ნასერიშ ტობაწკჷმა</div>]] [[ჯვეში ეგვიპტე|ჯვეში ბორჯის]] ოხვამეეფი [[ნილოსი]]ს ბჟადალ ოძგალეს იდვალუაფუდუ, მაართა დო მაჟირა ჭორომეფც შქას. ჭორომეფი წყარმალუშ ფეიკარმალი მუნაკავთეფიე კაბეტი როხეფით, სოდეთ ჯვეშეგვიპტარეფშო ნიშალუა ძალამი უხუჯური რდჷ. ამდრარშოთ ჟირიხოლო თე ჭორომი [[ასუანიშ კაშხალი|ასუანიშ კაშხალიშ]] კიდუაშ უკული ნასერიშ ტობაქ დოფორჷ, ნამუსუთ ჯოხოდვალაქ კაშხალიშ კიდუაშ ბორჯიშ ეგვიპტეშ პრეზიდენტიშ, [[გამალ აბდელ ნასერი]]შ ჯოხოშ მეჯინათ გიადჷ. [[რამსეს II]]-შ ბორჯის ნილოსიშ მაჟირა ჭორომწკჷმა გჷშმეშჷ ეგვიპტეშ ომაფეშ თანჯა. თე აბანც ეგვიპტური ოხვამეეფიშ კიდუაშ ჯინჯიერი ღანკი მოხარკე [[ნუბია|ნუბიარეფშო]] ეგვიპტეშ სიძალიერეშ დო ირიათონი ღარჯილალობაშ დემონტსრაცია რდჷ. == რკვია დო ოხვამეეფიშ გინოაბანაფა == === ოხვამეეფიშ კილაგორუა=== [[1813]] წანას [[შვეიცარიალეფი|შვეიცარიალი]] [[მენცარობა|მენცარი]] [[იოჰან ლუდვიგ ბურკჰარდტი]] ([[1784]]-[[1817]]) კასრ-იბრიმიშ ობჟათეშე დვალირი ელჷ-მოლუეფიშ დოგურაფას მეთხოზუდჷ [[ნუბია]]ს.<ref name=Arnold>Dieter Arnold: ''Die Tempel Ägyptens.'' ხს.&nbsp;78.</ref> უკოხოლე დორთაბორჯის თიქ ართ-ართ აბანობურ მახორუშე გეგუ ართი გჷშაკერძაფილი სისქვამეშ ოხვამეშ გეშა, ნამუთ [[ნილოსი]]შ ძგაწკჷმა იდვალუაფუდ; მოგვიანაფილო ათე აბანს ბურკჰარდტიშ დინნაჭარეფც დო ეშანუეფც ''ებსამბელიქ'' ქჷგიადჷ (ანტიკური ჯოხოდვალაშ მეჯინათ).<ref name="Archäologica">Valeria Manferto de Fabianis, Fabio Bourbon (Hrsg.): ''Archäologica – Die Enzyklopädie der untergegangenen Kulturen.'' Aus dem Englischen von Sabine Bartsch, Verlag White Star, Vercelli 2004, ISBN 3-8289-0568-4, S.&nbsp;200.</ref> ათაშ გჷნირთჷ იოჰან ბურკჰარდტიქ მაართა [[ევროპა|ევროპალქ]], ნამუქჷთ [[1813]] წანაშ [[22 მელახი|22 მელახის]] ძირჷ ნეფერტარიშ ოდიდარაფლო ეგაფილი [[ჰატჰორი]]შ ოხვამე აბუ-სიმბალც.<ref>[http://www.schaetze-der-welt.de/denkmal.php?id=50 Wolfram Giese: ''Die Felsentempel von Abu Simbel'', Schätzer der Welt / Erbe der Menschheit, Daten & Fakten] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100620165948/http://www.schaetze-der-welt.de/denkmal.php?id=50 |date=2010-06-20 }}</ref> ელჷ-მოლუშ დოთოლორაფაშ დო გჷმოკვლიაშ მოღალუთ თიქ კილაგორუ მაჟირა, უმოსი კაბეტი [[რამსეს II]]-აშ ოხვამე, ნამუშ შანულამი ნორთი ფსილაშ დიუნეფით რდჷ დოფორილი. ოხვამეშ დინოხოლენი ნორთი, ნამუთ ქფსილათ რდჷ ეშაფშაფილი, კილმაგორალშო უმუჭირინაფუთ ქჷდოსქიდჷ.<ref name="Archäologica"/> [[ფაილი:Du Camp - Abu Simbel.jpg|მინიატიურა|მარცხნივ|170პქ|<div align="center">რამსესიშ ართ-ართი კოლოსალური ნოჭახნაკუშ ფსილაშე დუდიშული ნორთი, 1850 წ. [[Maxime Du Camp]]-იშ ფოტო</div>]] [[ფაილი:Lageplan Abu-Simbel (alt).png|მინიატიურა|<div align="center">ორენი ლეპსიუსიშ მეჯინათ</div>]] [[ფაილი:Excavated temples of Aboosimble--Nubia-David Roberts.jpg|მინიატიურა|<div align="center">დგომარება [[1845]]-[[1849]] წანეფც</div>]] [[ფაილი:Abu Simble Temples 1905-1907 A.png|მინიატიურა|<div align="center">[[1905]]-[[1907]] წანეფიშ ფოტო</div>]] კაბეტი ოხვამეშ კილაგორუაშ გეშა ბურკჰარდტი მუში დღაურც ეთმოშანუნდჷ:<ref name="100 Weltwunder">Winfried Maaß, Nicolaus Neumann, Hans Oberländer, Jörn Voss, Anne Benthues: ''100 Weltwunder – Die größten Schätze der Menschheit in 5 Kontinenten.'' Naumann & Göbel Verlag 2000, ISBN 3-625-10556-X, გვ.&nbsp;194.</ref> ''ჩქიმი თოჸუჯი მიკიჭოფჷ კოლოსალური ნოჭახნაკუეფიშ დიო ხოლო ძირაფონი ნორთიქ... თინეფი კირდეს გჷშანთხორილ რღამილც იდვალუაფუდეს. სანარღო რე, ნამდა დახე ედომუშამო დოფორიელფი რენა ფსილათ, ნამუთ თი აბანეფც ბორიას ტყაშ მაფერიშ წყარიშ მანგურო მოუღ გვალეფშე. ართ ნოჭახნაკუს დიო ხოლო ფსილაშ ჟიშე ქასქილადჷ დუდი დო კიდირიშ დო კილეშ ნორთეფი. თიში მეძობელი შურო ვა რჩქჷ, რახან დუდი ორკუ ოდო ასა-გასა, ხუჯეფიშ მეკოროცხილო ფსილაშ თუდო რე. ოდო დოსქილადირი ჟირი ნოჭახნაკუშე ხვალე დუდიშ გაქუნალიშ ძირაფა რე შელებუანი.'' [[კაირო]]შა დორთელი ბურკჰარდტიქ კილაგორილი ოხვამეეფი ეუჭარჷ [[იტალიარეფი|იტალიარ]] მეშარეს [[ჯოვანი ბატისტა ბელცონი]]ს ([[1778]]-[[1823]]). კილაგორუაშენი დუდო კილმაგორალშე შიტყუ თაშნეშე [[გოართოიანაფილი ომაფე|ბრიტანეთიშ]] გენერალურ კონსულქ [[ჰენრი სალტი (ეგვიპტოლოგი)|ჰენრი სალტიქ]]. სალტიშ დოვალაფათ ბელცონქ [[1817]] წანას მიდეშარჷ [[ნუბია]]შა დო ქოძირჷ აბუ-სიმბალი.<ref name="Archäologica"/> თე ბორჯისჷთ თიქ [[1817]] წანაშ [[1 მარაშინათუთა]]ს ფსილაშე ნორთობურო გეგმადუდიშალჷ კაბეტი ოხვამეშ მინალი დო მახაზირჷ დინოხოლენი ნორთიშ ოწიმინდალო.<ref>Giovanna Magi: ''Assuan – Philae – Abu Simbel.'' გვ.&nbsp;71.</ref> ბელცონი ოხვამეშ გეშა ჭარუნდჷ: ''ჩქინი მაართა შთაბეჭდილება რდჷ, ნამდა საქვარი არგამას ობაღინაფალო კაბეტი ნადგჷმობაწკჷმა მიღუდეს; ჩქინი გაორცებაქ ხოლო უმოსო მირდჷ, მუჟამცჷთ კილაბგორით, ნამდა თენა ძალამი ღჷმალიერი ოხვამე რდჷ, უსქვამაში რელიეფეფით, ფრესკეფით დო კოლოსალური ნოჭახნაკუეფით მონწული.'' აბუ-სიმბალიშ ოხვამეეფიშ მენცარულ რკვიაქ [[1828]] წანას ფრანგულ-ტოსკანური ექსპედიციათ დიჭყჷ, ნამუსჷთ [[ჟან-ფრანსუა შამპოლიონი]] დო [[იპოლიტო როზელინი]] ხემანჯღვერენდეს. თინეფქ ართო აკადგინეს დოკუმენტაცია ოხვამეეფიშ დგომარებაშ გეშა. უკულნეშიანი ექსპედიციეფქ [[1830]] წანას [[რობერტ ჰეი]]შ დო [[1844]] წანას [[კარლ რიხარდ ლეპსიუსი]]შ ხემანჯღვერუათ მინწყუ. რობერტ ჰეი რდჷ მაართა, ნამუქჷთ ოხვამეეფიშ ოთხილარო, ფსილაშე ირონი ეშაფშაფაშ აწარინალო ტექნიკური სამუშეფი ამანჯუნ.<ref>[http://www.sachmet.ch/Abu%20Simbel/Abu%20Simbel.htm Die Tempelanlage von Abu Simbel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100414180759/http://www.sachmet.ch/Abu%20Simbel/Abu%20Simbel.htm |date=2010-04-14 }}</ref> თიშენი, ნამდა [[ევროპა]]ს აბუ-სიმბალქ მალასჷთ გჷნირთჷ ჩინებურქუნ, უკვე [[XIX ოშწანურა]]ს თის ბრელი მეშარე ოსურუდ. ნამთინეეფქ თინეფშე მუნეფიშ ჯოხო გრავიურაშ სახეთ ირიათონო ქჷდიტუ ოხვამეშ ფასადეფც. ოშწანურაშ ლიაშო უმოსო დო უმოსო იწიმინდუდ ქვიშაშე დოხუნელი [[რამსეს II]]-შ კოლოსალური ნოჭახნაკუ, მორო კაბეტი ოხვამეშ ფასადიშ ედომუშამ გოდუდიშალაფაქ ფსილაშე ხვალე [[1909]] წანას მიხუჯინჷ.<ref name="100 Weltwunder"/> === ოხვამეეფიშ გჷნოაბანაფა === [[1950-იანეფი|1950-იან]] წანეფს [[ასუანიშ კაშხალი|ასუანიშ კაშხალიშ]] კიდუაშ დოგეგმაფაქ საფრხეშ წოხოლე ქიგიორინუ აბუ-სიმბალიშ ჟირხოლო ოხვამეშ სქჷლადა. თინეფი გეგმათ ფილაშ დო ქალაბშიშ ანტიკურ ეგვიპტურ დოხორინეფწკჷმა ართო წყაროთხილუშ წყარიშ თუდო ოკო მოხვალამედესკო. უკვე [[1955]] წანაშო დანტკიცებული რდჷ, ნამდა ახალ წყაროთხილუს ოკო ეუმუშუაფუდუკო ედომუშამი ასუანიშ ტერიტორია [[სუდანი]]შ თანჯეფშახ. [[1960]] წანაშ [[8 მელახი|8 მელახის]] [[იუნესკო]]ქ ოერეფოშქაშე მოხვარა ითხუ ოხვამეეფიშ გჷნასქილიდაფარო.<ref name="Archäologica2">Valeria Manferto de Fabianis, Fabio Bourbon (Hrsg.): ''Archäologica – Die Enzyklopädie der untergegangenen Kulturen.'' Aus dem Englischen von Sabine Bartsch, Verlag White Star, Vercelli 2004, ხს. 202, ISBN 3-8289-0568-4</ref> გჷნოსქილადაშ შხვა მიარე გეგმას შქას [[1963]] წანაშ [[მანგი|მანგის]] გჷშეგორინ შვედურ პროექტიქ, ნამუთ ოხვამეშ ფია-ფიათ დოჭკირუას, დოჭკირილი კირდეშ როხეფიშ გჷნოაბანაფას დო უმოსი ეკინელ აბანც ოხვამეშ დუდშენო ეკიდუას ითოლწონენდჷ.<ref name="Giovanna Magi 93">Giovanna Magi: ''Assuan – Philae – Abu Simbel.'' S.&nbsp;93.</ref> [[ფაილი:AbuSimbel Egypt 03.jpg|მინიატიურა|მარცხნივ|<div align="center">ოხვამეშ ორენიშ თირაფაშ ემასახალი მოდელი</div>]] ოხვამეეფიშ თეშნერი გჷნოაბანაფაშ პროექტიქ დასურო იხორციალჷ, მუჭთ მოსოფელიშ შანულობაშ ოკათაშე პროექტიქ; ნადგჷმობეფიშ გჷნოღალაშ პროცესიქ [[1963]] წანაშ [[გერგობათუთა|გერგობათუთაშე]] [[1968]] წანაშ [[ეკენია|ეკენიაშახ]] გეგინძორჷ. სამუშეფი ეგვიპტური, გერმანული, ფრანგული, იტალიური დო შვედური ემაკიდალი ფირმეფიშით ართიანიშ წორო მითმეურდჷ. [[1968]] წანაშ [[22 ეკენია|22 ეკენიას]] აბუ-სიმბალიშ ოხვამეეფიშ წჷმოძინელი გჷნოაბანუა ოფიციალურო იდრახუეს.<ref>[http://books.google.de/books?id=SM4t1RpTGt4C&pg=PA27&dq=%22Abu+Simbel%22+%22September+22%22+1968&lr=&ie=ISO-8859-1&output=html&sig=ACfU3U3AWZkziVaoBxieazYZjwEPybiWnA Zahi A. Hawass: ''The mysteries of Abu Simbel: Ramesses II and the Temples of the Rising Sun'']</ref> [[1971]] წანაშ [[15 ღურთუთა|15ღურთუთას]] [[ასუანიშ კაშხალი|ასუანიშ კაშხალიშ]] გონწჷმაბორც ეგვიპტეშ თიმწკჷმაიანი პრეზიდენტი [[ანვარ ალ-სადათი|ანვარ ალ-სადათიქ]] მარდი გჷნიგჷ ოართე ჯამს 23 ნუბიური ოხვამეშ დო მონუმენტიშ გჷნოსქილიდაფაშენი:<ref> name="Schätze der Menschheit">Thomas Veser, Jürgen Lotz, Reinhard Strüber, Christine Baur, Sabine Kurz: ''Schätze der Menschheit – Kulturdenkmäler und Naturparadiese unter dem Schutz der UNESCO Welterbekonvention.'' Bechtermünz 2000, ISBN 3-8289-0757-1, S.&nbsp;22.</ref> ''კათას შეულებჷ სანწულიშ მოხვამილაფა, მუჟამცჷთ ჩქი ართი ღანკიშ მიოჭირნაფალო აპიჯაფირო დო ართო მუბშენთჷნ.'' [[ფაილი:Abusimbel.jpg|მინიატიურა|170პქ|<div align="center">სამუშეფი ოხვამეეფიშ გჷნოაბანუაბორც</div>]] ოჭყაფუ ეტაპის იღოლინ 17 ვითოშ რხვილქ კირდეს, ქუაშ ნოჭახნაკუეფი 33 ტონა ეპოქსიდური ფირსით გუბერჯეკებუდესკონი. თეშ მოხ, [[რკინა|რკინაშ]] მაჭოფალეფი ხეს უნწყჷნდჷ სტაბილურობას. თეშ უკული აბუ-სიმბალიშ ოხვამეეფი დოხორხეს 1036 ნორთო, ქუაშ ბლოკეფო, ნამეფუშ წონა 7-შე 30 ტონაშახ იძანძჷდ. თი აბანეფი, სოდეთ კირდექ იხორხინჷნ, ამდღა ნამთინე აბანც კილეძირე. ოხვამეეფიშ ახალი აბანი ჯვეშიშე 180 მეტრათ ოორუე-ბჟადალჸურე დო 64 მეტრათ მაღალას იდვალუაფუ. ახალ აბანშა გჷნოღალაბორც ვა თირე ოხვამეეფიშ ორიგინალური ორიენტირება. მაართა ბლოკიქ [[1965]] წანაშ [[12 მესი|12 მესის]] დიშქუ ახალ აბანც, ნომერით — GA 1A01. უოშქარეთ ოხვამეშ ბლოკეფიშ მოხ, იჭკირჷ დო გჷნოღალირქ იჸუ ოხვამეეფიშ ელჷ–მოლუშ კირდეშ 1112 ბლოკიქ, ახალ აბანც ვა აკოცუმედუკო აბუ-სიმბალიშ დუდშეიანი სახე.<ref name="Giovanna Magi 93"/> გჷნოაბანუაშ უკული ოხვამეეფიშ დინოხოლენი ნორთეფი ნორთობურო გითობუნაფილიე სპეციალურო თინეფიშ დუც მონწყილ რკინაბეტონიშ [[გუმბათი|გუმბათეფც]], ოსქვებურო აბუ-სიმბალი ამდრანერი სახეთ ვა წჷმარინუანცთახმი კირდეს ნაკვათა ოხვამეს. გიმაჭოფალი გუმბათეფი ამუდღა გალეშე დოფორილირ ნარღვეფი ფსილათ დო კირდეშ როხეფით (თინეფ შქასიე დუდშეიანი ორიგინალიშე მოღალირი ქუალეფით), მუდგაშ გეშათ მიოჯინუთ ოხვამეეფი ართოიანობას კჷნე დუდშეიანი ანგარიას ეტმისქილიდუანა. დუდშეშე კიდუაბორც კაბეტი ოკიდანჯური ტექნიკური ენერგია იჸუ ოხვილურქ, მოღალუ [[რამსეს II]]-იშით ეგაფილი ორიგინალწკჷმა მაქსიმალურო მეხოლაფირი ქოჸოფედუკონ.<ref>Hourig Sourouzian in: ''Ägypten - Die Welt der Pharaonen: Die Felsheiligtümer von Abu Simbel.'' გვ.&nbsp;&nbsp;213</ref> აბუ-სიმბალიშ გჷნოაბანუაშ პროექტიშ ღირაფილობაქ ოეკონიეთ 80 მილიონი [[ამერიკული დოლარი]] აკადგინჷ, მუთ მოსოფელს 50-შე უმოსი სახენწჷფოქ აფინანსჷ. აბუ-სიმბალიშ მაგალითიქ გჷნირთჷ ართ-ართი ბაძაძო [[1972]] წანას [[იუნესკო]]შ მოსოფელიშ მონძალაშ კონვენციაშ ეჭოფუაშ დო [[მოსოფელიშ მონძალა|იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულეფიშ]] აკოდგინაში.<ref>[https://web.archive.org/web/20080605184610/http://whc.unesco.org/en/169/ Kurzer historischer Abriss] des World Heritage Center (englisch)</ref> == ნადგჷმობეფი == აბუ-სიმბალი მუში ოხვამეეფით, მუჭოთ „მაჟირა ომაფე დოხორე“, წჷმარინუანდ „ღორონთიერი ქიანაშ“ ართნერ წჷმმარინაფალობას, სოდეთ [[რამსეს II|რამსესი]], მუჭოთ ღორონთიერი ლეგიტიმურობაშ მაღვენჯი თექიანარი მადუდე, ღოღორნთეფიშ ქიანაშ დო დიხაუჩაშ მიმარსხუაფალო აწმომდირთუნა. თაშნე აბუ-სიმბალიშ ოხვამეეფი ცა დო [[დიხაუჩა|დიხა]] შქას მიმარსხუაფალი ხინჯიშ მოვალეობას ორთუდეს.<ref>Rolf Gundlach: ''„Horus im Palast“ – Legitimation, Gestalt und Wirkungsweise des politischen Zentrums im pharaonischen Ägypten''. In: Werner Paravicini: ''Das Gehäuse der Macht: Der Raum der Herrschaft im interkulturellen Vergleich Antike, Mittelalter, Frühe Neuzeit (Mitteilungen der Residenzen-Kommission der Akademie der Wissenschaften zu Göttingen, Sonderheft 7)''. Christian-Albrechts-Universität, Kiel 2005, S.&nbsp;15–26.</ref> [[ფაილი:Abu Simbel great temple 03.jpg|მინიატიურა|<div align="center">რამსესიშ კაბეტი ოხვამე&nbsp;II.</div>]] [[ფაილი:Kleiner Tempel (Abu Simbel) 02.jpg|მინიატიურა|<div align="center">ნეფერტარიში ეგაფილი ჰატჰორიშ ოხვამე</div>]] აბუ-სიმბალიშ ოხვამეეფიშ დოგეგმარაფაშ დო ეკიდუაშ ზუსტი თარიღეფი ჩინებული ვარე, მორო მერჩქნელიე ნამდა ოკიდანჯე სამუშეფი [[ნუბია|ნუბიაშ]] მაფაშგამაშ, ''იუნიშ'' ბორჯის მითმეურდჷ. ართ-ართი მუკნაჭარა, ნამუთ მორჩილი ოხვამეშ გოხლუასიე კილაგორილინ, მაუჭყენა, ნამდა მაფაქ ართი ხოლოშიანი ნაჩინებუს დავალჷ ოკიდანჯე სამუშეფიშ დოჭყაფაშენ გესაძინალა.<ref> T.G.H. James: ''Ramses II. - Der große Pharao.'' გვ.177</ref> [[ჯვ. წ. 1260]] წანაშე [[ჯვ. წ. 1250]] წანაშახ პერიოდი ოჯარალუთიე ეჭოფილი აბუ-სიმბალიშ ოხვამეეფიშ ეგადაშ ოეგებიო თარიღო.<ref name="Noelle Watson"/> ბორჯიშ თე მუნაკვათას მუთმოხვადუ კაბეტი ეგვიპტარი დიაფალიშ, [[ნეფერტარი]]შ ღურაშ თარიღით (ოეგებიეთ [[ჯვ. წ. 1255]] წანა), ნამუთ [[რამსეს II]]-შ (დუდალაშ წანეფი: ჯვ. წ. 1279-1213) რინას კაბეტი როლც ლაჸაფენდჷ. თიში ჯოხო ეკონიათ მითმიშინაფუ[[რამსეს II]]-შ დუდალაშ 24-ა წანას, აბუ-სიმბალიშ ოხვამეეფიშ გონწყჷმაწკჷმა რსხუაფათ.<ref>Heike C. Schmidt, Joachim Willeitner: ''Nefertari, Gemahlin Ramses’ II.'', Mainz 1994, ISBN 3-8053-1529-5, S.&nbsp;48–49.</ref> აბუ-სიმბალიშ კომპლექსიშ დორსხუაფაშ ბორჯიშენ უპირველაშ ინფორმაციას ირზენც ოხვამეეფიშ დინოხოლენი კიდალეფც სქჷლადირი ფერუანი [[რელიეფი|რელიეფური გჷმოსახუობეფი]]. სამანგათ კაბეტი ოხვამეშ [[რელიეფი|რელიეფურ]] ფრესკეფც ესახილიე სცენეფი [[რამსეს II]]-შ დო თიში ალმამადუდე მუმაშ, [[სეტი I]]-შ ოლჷმარი კამპანიეფშე, ნამუეფიშ დოთარიღაფათ შხვა წყუეფითიე შელებუანი. თარიღიშ დოზუსტაფაშ ხოლო ართი წყუს წჷმარინუანც [[ფრესკა|ფრესკეფიშ]] ტექსტეფც მოშინელი ზოხოიანი ჯოხოეფი ვარა ჩინებული კათაშ გიმნაკოროცხი. [[რამსეს II]]-შ მასუმა ბოში, მაფასქირი რამსესი, ნამუქუთ მალაშენო, [[ფარაონი|ფარაონ]] რამსესიშ 24-ა დუდალაშ წანაშახ ღურუნ, ოხვამეშ ტექსტეფც სუმშახიე მოშინაფილი ეგვიპტარეფშო დუმახასიათაფალი ტიპური ღურელიშ შანიშ უმუშო, მუთ აბუ-სიმბალიშ ოხვამეეფიშ კიდუაშ თარიღის [[ჯვ. წ. 1253]] წანათ აკმოფარგალანც. [[რამსეს II]]-შ და ისისნოფრეტიშ ოსურსქუა ''ბინტანატი'' დუდშენო კაბეტი ოხვამეშ ფასადის, [[ნოჭახნაკუ|ნოჭახნაკუშ]] სახითიე გჷმოსახილი მახვენჯი [[ფარაონი]]შ კოლოსალური ნოჭახნაკუშ კუჩხეფწკჷმა. თაქ თინა მუკნაჭარას რჩქვანელობური ტიტულითიე მოშინაფილი: ''ფარაონიშ ოსურსქუა''. ოხვამეშ დინოხოლენი განი, კაბეტი სჷმეტეფამი დარბაზიშ რელიეფიშ გიმენ ნორთის თინა უკვე ახალი ტიტულით იშინაფუაფუ — ''„კაბეტი ომაფე ოსური“''. თე ტიტულც თინა დიდაშ ღურაშახ, [[ჯვ. წ. 1246]] ანას იკინენდჷ. კაბეტი ოხვამეშ დინოხოლენი ნორთი, მუჭოთ რჩქჷნ, [[ფარაონი]]შ 34-ა დუდალაშ წანას უკვე მოსურებული რდჷ, რახან ინტერიერც სოთინ ვე შინუაფუ [[რამსეს II]]-შით თე წანას ჩლო მოჸუნაფილი [[ხეთეფი]]შ მაფაშ ოსურ-სქუა ''მაატჰორნეფერურა''. თიში ნოჭახნაკუ ხვალე უკული მეუდგჷმჷნა ობჟათე ფასადიშ ბოლოს.<ref>Marco Zecchi: ''Abu Simbel, Assuan und die Nubischen Tempel.'' გვ.&nbsp;94.</ref> აბუ-სიმბალიშ ჟირხოლო ოხვამე წჷმარინუანც ტრადიციულ ეგვიპტურ კირდეშ ონთხორუეს, ნამუთ ედომუშამო კირდესიე ნაკვათა. [[გერმანალეფი|გერმანალ]] [[ეგვიპტოლოგია|ეგვიპტოლოგიქ]] დიტერ არნოლდიქ აბუ-სიმბალიშ ოხვამეეფი ათეშნერო ეჭარჷ: „კირდეს ნაკვათა შედევრი, ნამუსუთ მუში შანულობათ ხვალე ინდური კირდეს ნაკვათა ოხვამე [[ელორიშ ფოქვი|ელორა]] შილებე ალუზიმუათჷნ“.<ref name=Arnold /> ნეფერტარიშო ეგაფილი [[ჰატჰორი]]ს ოხვამე სიდიდათ დოხოლაფირო [[რამსეს II|რამსესიშ]] ოხვამეშ გვერდის აკმადგინანც. კაბეტი ოხვამეშ სიტომბა კირდეს გჷშაკვათილი დარბაზიშ ბოლოშახ 63 მეტრას აკმადგინანც (გოზჷმილიე მინაულარიშ მეკოროცხილო). ჟირხოლო ოხვამეშ კიდუაშო იარე ჭკორი მუშენდჷ.<ref name="Giovanna Magi 81">Giovanna Magi: ''Assuan – Philae – Abu Simbel.'' Casa Editrice Bonechi, Florenz 2008, ISBN 978-88-7009-240-0, ხს.&nbsp;81.</ref> === კაბეტი ოხვამე === ==== ეჭარილობა დო მითოლოგიური რსხუეფი ==== [[ფაილი:Tempelplan Abu Simbel.png|მინიატიურა|<div align="center">კაბეტი ოხვამეშ გეგმა</div>]] აბუ-სიმბალიშ კაბეტი ოხვამე [[არქიტექტურა|არქიტექტურული]] ელემენტეფიშ განით წჷმარინუანც ეგვიპტური „არძო წიმინდეეფიშ ოხვამეშ“ გჷნოღალას კირდეშა. კირდეშ კართე თაქ ოხვამეშ მინალკარიშ მოვალეობას ორთჷ. ოხვამეშ დინოხოლენი განც საკურთხევლშახ დინორნწკილიე დო ართმაჟირას მეთხოზ მუკნაჭარეფით დო [[რელიეფი|რელიეფეფით]] ღმალიერო მონწყიილი დარბაზეფი. საკურთხეველც [[ფრესკა|ფრესკეფიშ]] სახეთ წჷმორინაფილიე ოხვამეს თაყვანჩამილი ოხვამერეფიშ გჷმოსახილობეფი. რამსესიშ ოხვამეს XVIII-შე XX დინასტიაშ მეკოროცხილო ადიდარენდეს სუმ თარ ოხვამერც: [[პტაჰი]] (ნოღა [[მემფისი]]შე), [[ამონ-რა]] ([[თებე]]შე) დო [[რა|რა]]-ჰორაქტი ([[ჰელიოპოლისი]]შე).<ref>Marco Zecchi: ''Abu Simbel, Assuan und die Nubischen Tempel.'' ხს.&nbsp;85.</ref> [[ფაილი:Großer Tempel (Abu Simbel) 18.jpg|მინიატიურა|160პქ|მარცხნივ|<div align="center">რა-ჰორაქტი ოხვამეშ მინალუშ დუც</div>]] თეშ მოხ, ოხვამეშ ინტერიერიშ [[რელიეფი|რელიეფურ გჷმოსახილობეფც]] გოდიდარაფილიე [[ჰოროსი|ჰორით]], ნოღა''მეჰაშ'' ოხვამერი. თაქ თინა წჷმორინაფილიე მუში ართ-ართი სახეობაშ — ჰორაქტიშ სახეთ. თაშნეშა აფხვადუნა [[რა]]შ დო [[ჰოროსი|ჰორიშ]] აკოწყორუათ მეღებული ახალი ოხვამერი ''რა-ჰორაქტი''. [[ჰორი]] დო რა-ჰორაქტი ანგარიათ მეთე ოხვამერეფიე, ჟირხოლო ბასქიშ (შევარდენი) დუდითიე წჷმორინაფილი. თნეფ შქას გინორთი ხვალე თინა რე, ნამდა რა-ჰორაქტის გეძინათ დუც [[ბჟა|ბჟაშ]] ქართა გინარე, გოკარკატაფილი წიმინდე გვერით. ნამთინეშა [[ჰელიოპოლისი|ჰელიოპოლისურ]] რა-ჰორაქტის დო [[ჰორი|ჰორს]] აბსოლუტურო ართნერო გჷმოსახუნდეს, სამანგათ ნოღა ''ბეჰდეტის'' (ამდღანერი [[ედფუ]]). [[ჰორი]]შ კულტიშ ნოღა მეჰას გოფაჩუა არსხუაფუ [[ფარაონი|ფარაონ]] [[სენუსერტ III]]-იშით თე ოხვამერიშ გოდიდარაფას [[ნუბია|ნუბიაშ]] ოთხ ნოღას: მეჰაშ მოხ ჰორიშ მადიდარაფალი ნოღეფი რდჷ ''ბაკი'' (ამდრა [[კუბანი]]), ''მიამი'' (ანიბა) დო ''ბუჰენი'' (ვადი-ჰალფა). XII დინასტიაშ პერიოდის [[ჰორი]]შ გჷშაკერძაფილი თაყვანიშჩამა მეწურაფილი ოკო რდჷკო [[ნუბია|ნუბიშ]] [[ჯვეში ეგვიპტე|ეგვიპტეშა]] ინტეგრაციაჸურე.<ref name="Marco Zecchi 100">Marco Zecchi: ''Abu Simbel, Assuan und die Nubischen Tempel.'' გვ.&nbsp;100.</ref> თეშ უმკუჯინუო, რახან მეჰაშ [[ჰორი]] იშენი აბანობურ ოხვამერო იკოროცხდჷნ, რამსესიშ ოხვამეშ ორენიშ გიშაგორუაბორც დო თაშნეშე თიშ დინოხ თაყვანჩამილი ოხვამერეფიშ გიშაგორუაბორც [[ჰორი|ჰორს]] ხვალე მაჟირახარისხამი აბანი უკებუდ. აბუ-სიმბალიშ კაბეტი ოხვამეშ თარი მოვალეობა იშენი [[ჯვეში ეგვიპტე|ჯვეშეგვიპტარი]] [[ფარაონი|ფარაონეფიშ]] კაბეტი ღარჯილალობაშ ძირაფა რდჷ ომაფეშ მიკოლაფირ განც. [[რამსეს II]]-ს თაშნე ოკოდ წუმურჩქინაფუდუკო მუში, მუჭოთ „გოპიროვნებაფილი ღორონთიშ სქუაშ“ სახე დო ღორონთიერი ლეგიტიმურობა [[დიხაუჩა]]ს. ეიოშანალიე, ნამდა ოხვამეშ მონწყუალას ხშირას აფხვადუთ დუდო [[რამსეს II|რამსესიშ]] გჷმოსახილობეფც ოხვამერი [[ჰორი]]შ ფორმას. სამანგათ, კაბეტი სჷმეთეფამი დარბაზიშ ობჟათე სჷმეტის, ოხვამერი [[ჰატჰორი]]შ ([[ჰორი]]შ ალმასქუ) ჟიშე გჷმოსახილიე ბასქიშ დუდამი ღორონთი [[ადამიერი]]შ ჸუჯეფით დო [[ერჯი]]შ ქალეფით. გჷმოსახილობას მუკოჭარილი რე [[რამსეს II|რამსესიშ]] რსული ჯოხო — ''უსერ-მაატ-რა-სეტეპ-ენ-რა'', ნამუთ [[ფარაონი|ფარაონქ]] დუდო გიდვჷ. კინე თე დარბაზიშ ართ-ართი ხასჷლაში თოლიშ ბჟადალ კიდას „დიდებული ღორონთიშ“ ჯოხოთ წჷმორინაფილიე ''რამეზისუმერიამუნი'' (რამსესიშ ართ-ართი ჯოხო), კინე ბასქიშ დუდით. ეს გჷმოსახილობა აკმაფშანც თი აბანს, სოდეთ წესით [[ჰორი]] (მეჰადან) ოკო ორდას— თაქინეშესიე წჷმორინაფილი [[ამონ-რა]] ([[თებე]]), რა-ჰორაქტი ([[ჰელიოპოლისი]]), სუმი ნოღაშ (ბუჰენი, მიამი და ბაკი) [[ჰორი]], ორკჷ ხვალე ნოღა მეჰაშ [[ჰორი]], ნამუსუთ [[ფარაონი]]შ ჟიეშანილი ფრესკა იკჷნენც.<ref name="Marco Zecchi 100"/> <div align="center"> ;[[რამსეს II]]-შ კოლოსალური ნოჭახნაკუეფი კაბეტი ოხვამეშ მინალწკჷმა [[ფაილი:Großer Tempel (Abu Simbel) 11a.jpg|116px]] [[ფაილი:Großer Tempel (Abu Simbel) 12a.jpg|116px]] [[ფაილი:Großer Tempel (Abu Simbel) 13a.jpg|116px]] [[ფაილი:Großer Tempel (Abu Simbel) 14a.jpg|116px]] </div> აბუ-სიმბალიშ ახალი ოხვამე ოინალუდ მაფური [[ფილოსოფია|ფილოსოფიაშ]] ახალაშოიანი გაგებას რამსესიშით, ნამუთ მუში დუც ღორონთიერ ლეგიტიმურ მადუდეს, შხვა ოხვამერეფიშ ალმამანგალობამ ღორონც ორწყედჷ. თეს მოწმენც ჟიშე წჷმორინაფილი ოთხი 21 მეტრა სიმაღალაშ ართინერი ნოჭახნაკუ [[რამსეს II]]-შ, ჟიმოლენი დო თუდოლენი ეგვიპტეშ ჟირფა ქართეფით; თე ნოჭახნაკუეფი „თხილანა“ ოხვამეშ მინალ კარც.<ref>Elke Blumenthal: ''Die Göttlichkeit des Pharao: Sakralität von Herrschaft und Herrschaftslegitimierung im Alten Ägypten''. In: Franz-Reiner Erkens: ''Die Sakralität von Herrschaft: Herrschaftslegitimierung im Wechsel der Zeiten und Räume''. Akademie, Berlin 2002, ISBN 3-05-003660-5, ხს.&nbsp;58.</ref> თითო კაკალია ნოჭახნაკუშ ჸუჯეფც შქას გოძვენა (სახეშ სიგანა) ოთხ მეტრას გინმაჩირთუ, ოდო ლეჩქვეფიშ სიგჷრძა ართ მეტრაშე უმოსიე.<ref name="Giovanna Magi 79">Giovanna Magi: ''Assuan – Philae – Abu Simbel.'' S.&nbsp;79.</ref> ოორუე განიშ ჟირი მახვენჯი ნოჭახნაკუს მუკოჭარილი რე: „რამსესი, [[ამონი]]შით ოჸოროფული“ დო „რამსესი, ატონიშით ოჸოროფული“, ოდო ობჟათეშ ნოჭახნაკუეფც: „რამსესი, მაზოჯალი ბჟა“ დო „რამსესი, მაზოჯალი ჟირი ქიანაშ “. ოხვამეშ მინალუშ ობჟათეთ მახვენჯი მაართა ნოჭახნაკუთ რსული ვა რე, თიში ასაგასაშე მუნატახა ნორთეფი, ტანი დო დუდი, ფასადიშ წოხოლე რჩქვანელობურო გენწკარილიე. თე ნოჭახნაკუ ოხვამეშ ეკიდუაშე არძაშ უკულაში ხანც, [[რამსეს II|რამსესიშ]] 34-ა დუდალაშ წანას დიხაშნწალუაშ გეშა გილელჷ.<ref>Valeria Manferto de Fabianis, Fabio Bourbon (Hrsg.): ''Archäologica – Die Enzyklopädie der untergegangenen Kulturen.'' Aus dem Englischen von Sabine Bartsch, Verlag White Star, Vercelli 2004, გვ. 201, ISBN 3-8289-0568-4</ref> რამსესიშ კოლოსალური ნოჭახნაკუეფი გიმახუნელიე კირდეს ნაკვათა ფასადიშ სტრუქტურას, ნამუდგაშ სიგჷნძა რე 38 მეტრა, ოდო სიმაღალა — 32 მეტრა. ნოჭახნაკუეფი მინალკარიშ კვარჩხიშე დო მორძგვიშე ჭკობა-ჭკობათ იდვალუაფუნა სპეციალურო მონწყილ ტერასას. თუდოლეშე ტერასაშ სიმაღალაშა მითმეურც ჩხორო ოკუჩხურამი ტკვა.<ref name="Marco Zecchi 63">Marco Zecchi: ''Abu Simbel, Assuan und die Nubischen Tempel.'' გვ.&nbsp;63.</ref> <div align="center"> ;[[ფრიზი]] წიმინდე მაიმუნეფიშ, ბჟაშ მაიმუნეფიშ გჷმოსახილობეფით [[ფაილი:Großer Tempel (Abu Simbel) 20.jpg|635px]] </div> ოხვამეშ ფასადის ჟინი ნორთის გოჸუნც [[ფრიზი]], ნამუთ მონწუილიე ამდრარშახ წჷმოსქილადირი 16 (ოდო დუდშენო 21) [[პავიანი]]შ, თაშნე გედვალირი ბჟაშ მაიმუნეფიშ ვარა წიმინდე მაიმუნეფიშ) მახვენჯი ნოჭახნაკუეფით. წორეთ თე [[ფრიზი]] რდჷ, მუდგაქჷთ ოხვამეშ ხემაჟირაშა კილაგორუაბორც [[1813]] წანას შვეიცარიალი კილმაგორუშ იოჰან ლუდვიგ ბურკჰარდტიშ თოჸუჯი მიკიჭოფჷ დო ედომუშამო ფსილათ ეშაფშაფილი კაბეტი ოხვამეშე ოფირქებაფუ. თე [[პავიანი|პავიანეფიშ]] [[ფრიზი]], ნამუდგაშ ფოტოსჷთ თქვა თე აბზაციშ ჟიშე ორწყეთჷნ ([[2009]]), რე ოხვამეშ თი ნორთი, ნამუთ პირველო ინათებუ [[ბჟა|ბჟაშ]] ეშულაბორც. [[ფრიზი]]შ გიმე, ოხვამეშ ფასადიშე გითოგორდა კარნიზის რე ღოლამირი რკალური ბეჸე წიმინდე გვერეფიშ გჷმოსახილობეფით დო მუკნაჭარეფით. თე გვერეფამი [[ფრიზი]] სიმბოლურო ოხვამეშ მათხილე ფუნქციას ორთჷ. გვერეფამ კარნიზიშ თუდო [[ეგვიპტური იეროგლიფეფი]]თ დინნაჭარა მუკნაჭარა რე ღოლამირი, ნამუთ ოხვამეშ ფასადის ედომუშამი სიგანას გოჸუნც.<ref name="Giovanna Magi 79"/> ოხვამეშ მინალუშ დუც გჷშაჭკირილიე ნიშა, ნამუსუთ გერე რა-ჰორაქტიშ, [[ჰელიოპოლისი]]შ [[ბჟა|ბჟაშ]] ოხვამერიშ ნოჭახნაკუ. თინა თაქ წჷმორინაფილიე [[რა]]შო დჷმახასიათაფალი ბჟაშ ქართათ დუც; მარძგვანი ხეს უკინებჷ თ. გ. ''უსერიშ შანი'', ნამუთ ნოტყიშ დუდიშ დო ჸალიშ სტილიზირაფილი სიმბოლო რე დო რჯგინაქუნილობას ეთმოშანუნც; ოდო კვარჩხანი ხეს უკინებჷ ''მაატაშფიგურა'', მოსოფელიშ წესრიგიშ ეგვიპტური სიმბოლო. თე სიმბოლოეფქ ართოიანობას შილებე იკითხირას, მუჭოთ რაბჟასიშ ართ-ართი ჯოხო — ''უსერ-მაატ-რა'' — „რჯგინაქუნულიე რას მაატი“, თაშნე [[ფარაონი]] მუში დუც წუმჷმარჩქინანც, მუჭოთ ოხვამერი [[რა]]შ ხორცგოქუნას, ინკარნაციას.<ref name="Marco Zecchi 67">Marco Zecchi: Abu Simbel, Assuan und die Nubischen Tempel. Aus dem Italienischen von Susanne Tauch, White Star Publishers, Vercelli 2004, გვ. 67, ISBN 88-540-0070-1</ref> ბჟაშ ოხვამერიშ მინალუწკჷმა დვალა სიმბოლურო ბჟაშ ეშულასთ არსხუ, მუსჷთ ოხვამეშ ორენი ორიენტირაფათ ომანგჷ. რა-ჰორაქტიშ ნოჭახნაკუშ ჟირიხოლო ჸურე ოხვამეშ ფასადის რელიეფური გჷმოსახილობეფიე, ართ-ართის ოსურღორონთი მაატი რე წჷმორინაფილი. [[ფაილი:Nerfertari Abou Simbel1-2.JPG|მინიატიურა|მარცხნივ|160პქ|<div align="center">ნეფერტარიშ ფიგურა</div>]] [[ფაილი:Abou simbel entree-2.jpg|მინიატიურა|<div align="center">კაბეტი სჷმეტეფამი დარბაზი</div>]] [[ფაილი:Abu Simbel, Ramesses Temple, chamber decoration, Egypt, Oct 2004.jpg|მინიატიურა|<div align="center">კაბეტი ოხვამეშ კამერა</div>]] [[რამსეს II]]-შ კოლოსალური ნოჭახნაკუშ კუჩხეფწკჷმა, ოხვამეშ მინალუწკჷმა, მუში ფანიაშ მაკათურეფიშ უმოსი მორჩილი ნოჭახნაკუეფიე გჷშაკვათილი. კუჩხეფიშ ხასჷლას დო თნეფ შქას დიაფალ ''ნეფერტარიშ'', ფარაონიშმუსხირენ სქუაშ დო მუში დიდაშ — ფარაონ [[სეტი I]]-იშ ალმასქუშ — დიაფალი ''ტუიაშ'' (რამსესიშ ეკმახვენჯიშ) სკულპტურეფი. ფარაონიშ სქუალეფიშ ნოჭახნაკუეფიშე მუკნაჭარა უღუ [[რამსეს II|რამსესიშ]] ბოშის ''ამონჰერხეპეშეფის'' დო ოსურ-სქუალეფც — ''ბინტანატის'', ''ნებეტაუის'' დო ''მერიტამონს''. მაანთხა ოსურ-სქუაშ ნოჭახნაკუ ჯოხოს უმუშოთიე.<ref name="Marco Zecchi 67"/> არძო თე სკულპტურა გერე რამსესიშ ნოჭახნაკუეფიშ ხვისტაშ დონეშა, ტერასაშ დონაშე ონდეთ მაღალას. რელიეფეფიშ წოხლენი დო ხასჷლაშ ჸურე გჷმოსახილი რენა თაშნეშე [[ნუბია|ნუბიარი]] დო [[აზია|აზიარი]] ჭკორეფი.<ref name="Giovanna Magi 81"/> მინალჷშე ეკონია ღორონთეფიშ ნოჭახნაკუეფამ კამერაშახ (საკურთხევლშახ) კირდეს გჷშაკვათილი აბარწაშ სიგჷრძა 63 მეტრას აკმადგინანც. აბარწა იჭყაფუ კაბეტი სამნიშამი სჷმეტეფამ დარბაზით.<ref name="Marco Zecchi 67"/> ჟირი წკარას დო ოთხი რანწკას დინორანწკილი დო [[რელიეფი|რელიეფური]] გჷმოსახილობეფით მონწყილი სჷმეტეფი 18 მეტრა სიგჷრძაშ დო 16,7 მეტრა სიგანაშ დარბაზის სუმი ნორთო რთჷნა.<ref name="Giovanna Magi 81"/> ვითი მეტრამი სჷმეტეფიშ ოწოხოლე დვალირი ნოჭახნაკუეფი ცენტრალური ნიშიშ მანგას აკმოქიმინუნა აბარწას, ნამუთ გეჸვენჯი კამერაჸურე მითმეურც. თე ნოჭახნაკუეფც გჷმოსახილია დუდო [[რამსეს II]], [[ოსირისი]]შ ატრიბუტეფითო დო ფორმათ, მარძგვანი განიშ ნოჭახნაკუეფი [[ჯვეში ეგვიპტე|ჯვეშეგვიპტური]] ჟირფა ქართეფით რენა წჷმორინაფილეფი, ოდო კვარჩხანშე გიმარენჯი ნოჭახნაკუეფი — ჟიმოლენი ეგვიპტეშ ქართათ. მორო, მუკნაჭარეფი [[ფარაონი]] დო [[ოსირისი]]შ ალმამანგობაშე; თაქ ჩიება რე ფარაონიშ ძალამ კომპლექსურ რსხუეფშე სუმი ოხვამერწკჷმა, [[ამონი|ამონწკჷმა]], [[ატონი|ატონწკჷმა]] დო რა-ჰორაქტწკჷმა. სჷმეტეფამ დარბაზიშ ცენტრალური ნიში დოხოლაფირო ჟირშა უმოსი ფირჩა რე, ვინდარო თიშე სჷმეტეფით გჷმორთილი ხასჷლაშ ნიშეფი. სჷმეტეფი ართმაჟირას [[არქიტრავი]]თ არსხუაფუ. ცენტრალური ნიშიშ ღათაციშ ფრესკას გჷმოსახილიე ოხვამერი ნექბეტი, [[სვავი]]შ ფორმათ, ქართათ დო გოფაჩილი ფსუალეფით. თინა სიმბოლურო მუში ფსუალეფით თხილანც ჭვალიკეფით ჭოფილი [[კარტუშა]]ს, ნამუსუთ [[ფარაონი]]ს ჯოხო რე დინოჭარილი. ოორუეშ კიდას ღოლამირიე 17 მეტრა სიგჷრძაშ დო 9 მეტრა სიმაღალაშ რელიეფი [[ჯვ. წ. 1274]] წანას [[ხეთეფი]]შ მეხჷ გომანჯელი ''კადეშიშ ლჷმაშ'' ემასახალი სცენეფით. თე ლჷმას ნამთინ განს წჷმოძინაშა ვა მიაჭირინუ, მორო რელიეფეფც [[ჯვეში ეგვიპტე|ეგვიპტარეფიშ]] გომორძგუა რე ეჭარილი. თიშ უმკუჯინუო, ნამდა თაქ ეჭარილი ლჷმა რეალურ ვითარაფას ვა ომანგუნ, თინა იშენი ჯგირო წჷმარჩქინანც ეგვიპტარეფიშ თიმწკჷმაიანი ოლჷმარი ხელუანობას. თეშ მოხ, დარბაზი გონწყილიე [[ფარაონი]]შით დაკჷნებული ქიანეფიშ, [[ლიბია|ლიბიაშ]], ქუშიშ დო რეტიენუშ (პალესტინაშ) მეხჷ წარმებული ლჷმეფიშ ემასახალი სცენეფით. დარბაზიშ მონწყილობა ცქვაფას ვარკენც [[რამსეს II]]-შ, მუჭოთ „ირო გომორძგილიშ“ ოლჷმარი საქვარუას. კაბეტი სჷმეტეფამ დარბაზიშ ბოლოს, ჟირხოლო ხასჷლაშიანი ნიში ოთხი კარით არსხუაფუ ედომუსამობას ბრუო ხასჷლაშ კამერას, თინეფშე ჟირი ოეგებიეთ ოხვამეშო ოხვილური ჭკუდიშ ოჩუალარო რდჷ მერხველერი.<ref>Marco Zecchi: ''Abu Simbel, Assuan und die Nubischen Tempel.'' გვ.&nbsp;70.</ref> ოხვამეშ თარ ლირეს, კაბეტი სჷმეტეფამ დარბაზის მოთხოზჷ მორჩილი ოთხსჷმეტამ დარბაზი. დიდ დარბაზის თინა არსხუაფუ კარით, ნამუთ ულირც ჟირფსუამ იჸუაფუდჷ. ოთხი სჷმეტი ჭკობა-ჭკობათიე გორანწკილი თარი ლირეს ჟირხოლო განც დო, კაბეტი ბრუოსჷმეტამ დარბაზიშ მანგურო, მორჩილი დარბაზის სუმ ნორთო რთჷნც. სჷმეტეფითაქჷთ [[არქიტრავი]]თიე მერსხილი ართმაჟირაწკჷმა. სჷმეტეფც წჷმორინაფილიე გჷმოსახილობეფი, ნამუეფით ეთმოჭარუნ, მუჭო ეჭოფეს დო იჸოროფეს ღორონთეფქ [[ფარაონი]]ნ. დარბაზიშ კიდალეფც ილუსტრირაფილი სცენეფიე: გიოჸვილარიშ წირუაშ დო თაყვანიშჩამაშ რიტუალეფი, თაშნეშე ნილოსის სპეციალური ნიშით გომანჯელი წიმინდე პროცესიე. გეჸვენჯი რღია კარი გიშმურც საკურთხეველიშ ოწოხოლენ თოლშა; თე თოლშე იძირე საკურთხეველი, ოხვამეშ არძოშე წიმინდე აბანე, სოდეთ [[პტაჰი]]შ, [[ამონი|ამონ-რა]]შ, [[რამსეს II]]-შ დო რა-ჰორაქტიშ (კვარჩხიშე მორძგვიშა) ნატურალური ზჷმაშ მახვენჯი ნოჭახნაკუეფი გედგჷ. ფარაონი თაქ ღორონთიერ სუმელაწკჷმა რე გომანგაფილი.<ref name="Marco Zecchi 74">Marco Zecchi: ''Abu Simbel, Assuan und die Nubischen Tempel.'' გვ.&nbsp;74.</ref> ეიოშანალიე, ნამდა [[რელიეფი|რელიეფეფიშ]] ხარისხი, მუთ ტექნიკას დო სიზუსტეს გჷმიხანტუაფუნ, მინალუშე ოხვამეშ ეკონია თოლშახ ჭიეჭიეთ იჭიჭარებუ.<ref name="Marco Zecchi 74"/> თეშ მოხ, უკულნეშის დინოძინელი ოთხილარი კიდალეფი მოწმენც, ნამდა ოხვამექ დიო ხოლო [[რამსეს II|რამსესიშ]] შურდგუმას გილელჷ [[დიხაშნწალუა|დიხაშნწალუაშ]]გეშა. შილებე თენა თი დიხაშნწალუა რდას, მუდგაქჷთ ოხვამეშ მინალუშ კოლოსალური ნოჭახნაკუ გილალუნ. <div align="center"> <gallery caption="[[რელიეფი|რელიეფეფი]] კაბეტი ოხვამეშ დინოხოლენი კიდალეფც"> ფაილი:Egypt Abou Simbel6.jpg|<div align="center">რამსესი ჸვილჷნ ლიბიარი მადუდეს</div> ფაილი:Egypt Abou Simbel1.jpg|<div align="center">ფარაონი კადეშიშ ლჷმაბორც</div> ფაილი:Egypt Abou Simbel2.jpg|<div align="center">რა-ჰორაქტიშ თაყვანიშჩამაშ სცენა</div> ფაილი:Egypt Abou Simbel3.jpg|<div align="center">გიოჸვილარიშ წირუა ამონ-რაშო<div> </gallery> </div> ==== „ბჟაშ სანწუული“ საკურთხეველც ==== აბუ-სიმბალიშ კაბეტი ოხვამეშ საკურთხეველიშ „ბჟაშ სანწუული“ ჯოხო მოლინას, ნამუთ თაქ წარმოწანასჟირშა მუთმოხვადუ. „ბჟაშ სანწუულიშ“ ბორჯის მინალუ ოზეშკარიშე მინულირი [[ბჟა|ბჟაშ]] ჩხორიეფი ტომბას მიშმეჭკირუნა ოხვამეშა დო ოფირჩაშა, მითმიოჭირინუანა ეკონია თოლშახ — საკურთხეველშახ დო თიშ დინოხ რენჯი ოთხი მახვენჯი ნოჭახნაკუეფშე ანათენა სუმს: [[ამონი|ამონ-რას]] ([[თებე]]შე), გოღორონთაფილ [[რამსეს II|რამსესის]] დო რა-ჰორაქტის ([[ჰელიოპოლისი]]შე). უძგალაშ კვარჩხანი კუნთხუს მახვენჯი ნოჭახნაკუ ოხვამერი [[პტაჰი]]შ, ნამუთ დიხაშ ღორონთო ოკოროცხუდ დო მერსხილი რდჷ იყო ნაღურეფიშ ომაფეწკჷმა, კვარჩხანი კილეშ მოხ ედომუშამო უკუმელას სქიდუ.<ref name=Arnold /> [[ფაილი:Abu Simbel - Allerheiligstes.jpg|მინიატიურა|<div align="center">ოხვამეშ საკურთხეველი: პტაჰი, ამონ-რა, რამსეს II დო რა-ჰორაქტი (კვარჩხიშე მორძგვიშა)</div>]] ოხვამეშ ეგაფაშ უკული [[რამსეს II|რამსესიშ]] დუდალაშ დინახალე თე მუნახვამილა ირო [[21 ფურთუთა|21 ფურთუთას]] დო [[21 გჷმათუთა|21 გჷმათუთას]] მუთმოხვადუდ. ბჟაშ წარწმოწანაშ თირონი ხანგინძარობა იჭანუანც თის, ნამდა კალენდარული წარმოწანაშო ბჟაშ აზიმუტიშ თარიღი ჭიეჭიეთ ითირუ. თეშ მოხ, აბუ-სიმბალიშ „ბჟაშ სანწუულიშ“ თარიღიშ თირაფაშე გოლინას ოხვამილუანც [[ნარკი წარმოწანა]]თ. თე მუნახვამილაშ თირაფა ბორჯიშ დინოხ ჟირხოლო გეზათ მუთმოხვადუ.<ref name="Meeus">Astronomische Berechnungen mit Umrechnungsprogramm ''Ephemeris Tool 4,5'' gemäß Jean Meeus: ''Astronomische Algorithmen''; Leipzig, Berlin, Heidelberg: Barth, 1994²; ISBN 3-335-00400-0.</ref> ათეშენ ომენცარე ლიტერატურას „ბჟაშ სანწუულიშ“ თარიღწკჷმა რსხუაფათ სხვაოშხვა მუნაჩემეფიე. ვარაუდი, ნამდა თარიღეფიშ თირაფა გიშაჭანაფილიე ოხვამეშ ორენიშ ხელობური თირაფეფით, [[ასტრონომია|ასტრონომეფიშით]] ვარაფილიე.<ref>''Ephemeris Tool 4,5'' gemäß Jean Meeus: ''Astronomische Algorithmen''; Leipzig, Berlin, Heidelberg: Barth, 1994²; ISBN 3-335-00400-0.</ref> თე მოლინა ირო [[21 ფურთუთა|21 ფურთუთას]] დო [[21 გჷმათუთა|21 გჷმათუთაშ]] ხოლო ხანეფც მუთმოხვადუ. ორე თაშნეშე ჩილათირი ვარაუდი თიში გეშა, ნამდა ბჟაშ სანწუულქ შილებე მუდგაინ ბორჯის [[მელახი]] დო [[ეკენია|ეკენიაშ]] ალმამანგდღასერამ რიცხუეფსჷთ ([[ბუნიობა|ბუნიობაბორც]]) მუთმოხვადუდ ვარა ქუმოხვადუ. [[ბუნიობა]], ნამუთ [[19 მელახი|19]]-შე [[21 მელახი|21 მელახშა]] დო [[22 ეკენია|22]] ვარა [[23 ეკენია|23 ეკენიას]] მუთმოხვადუ, ხვალე დრაშ დო სერიშ ხანგინძარობაშ გომანგაფას არსხუაფუ დო [[აფუნი]] დო [[დამორჩილი|დამორჩილიშ]] ასტრონომიულ ოჭყაფუთიე მერჩქინელი. ამდღა უკვე დანტკიცებულიე, ნამდა „ბჟაშ სანწუულიშ“ მოლინას რსხუ ვა უღუ [[აფუნი]] დო [[დამორჩლი|დამორჩლიშ]] [[ბუნიობა|ბუნიობაწკჷმა]]. === მორჩილი ოხვამე === [[ფაილი:Map of the Little Temple of Abu Simbel.png|მინიატიურა|<div align="center">მორჩილი ოხვამეშ გეგმა</div>]] კაბეტი ოხვამეშე ოორუე-ბჟაეიოლჸურე, დოხოლაფირო 150 მეტრაშ დოჩილითაფათ იდვალუაფუ თ. გ. მორჩილი ოხვამე, ნამუთ დიაფალი ნეფერტარიშ გადიდარაფალო ოსურღორონთი [[ჰატჰორი]]შ ჯოხოშა რე ეგაფილი. ჰატჰორი ეგვიპტურ მითოლოგიას იკოროცხუდ ოხვამერი [[ჰორი]]შ ალმასქუთ დო წჷმარინუანდ თარ ოხვამერიშ ნოღა ''იბშეკის'', ნამუთ აბუ-სიმბალიშ გოხოლუას იდვალუაფუდ. კაბეტი ოხვამეს [[რამსეს II]]-ს ოხვამერი [[ჰორი]] ომანგჷ; თეშ მანგურო, რამსესიქ მუში ალმასქუს, ''დიდებულ დიაფალი'' ნეფერტარს ოდიდარაფალო ეუგჷ მორჩილი ოხვამე, ნამუსუთ დიაფალი [[ჰორი]]შ ალმასქუ — ჰატჰორიშ სახითიე წმორინაფილი. ართ-ართი მუკნაჭარა ოხვამეშ დინოხოლენი კიდას ეთმომინწყუნა:<ref name="Schätze der Menschheit">Thomas Veser, Jürgen Lotz, Reinhard Strüber, Christine Baur, Sabine Kurz: ''Schätze der Menschheit – Kulturdenkmäler und Naturparadiese unter dem Schutz der UNESCO Welterbekonvention.'' Bechtermünz 2000, ISBN 3-8289-0757-1, გვ.&nbsp;22.</ref> „რამსესიქ, სამართლიანობაშ მათხილექ, ამონიშე ოჸოროფულქ, დარსხუ თე ღორონთიელი ოხორინალი მუში ოჸოროფული ალმასქუშ, დიდებული დიაფალიშ ნეფერტარიშოთ.“ მორჩილი ოხვამეშ ფასადით კირდესიე მიშაჭკირილი. კირდეს გჷშაკვათილი, მანგას დიხაშ დონეშა ვერტიკალურო გიმარენჯი ფიგურეფი, ნამუეფშეთ თითო კაკალიას კვარჩხანი კუჩხი ონდეთ წიმი აფუ გიშადგჷმილი, მოძირანა [[რამსეს II]]-ს დო დიაფალი ნეფერტარს [[ჰატჰორი]]შ ფორმათ. ამშვი ნოჭახნაკუ ართმაჟირაშე გჷმორთილიე სპეციალური კირდეს ნაკვათა ტიხარეფით, თითო კაკალია თე ტიხარი ართამანგი ზჷმაშიე დო სიმაღალათ ვით მეტრას გინმაჩირთუ. თე ტიხარეფც ტომბას ეშაკვათილი [[ეგვიპტური იეროგლიფეფი]]ე გჷმოსახილი. ართმანგი ზჷმაშიე თაშნეშე [[ფარაონი]]შ დო დიაფალიშ ნოჭახნაკუეფუთ. თენა ნეფერტარიშოთ უდიდაშ ჯილდოს წჷმარინუანდ, რახან [[ჯვეში ეგვიპტე|ეგვიპტეს]], მუჭოთ წესინ, დიაფალეფც ბრელით მორჩილი ზჷმეფც გჯმოსახუნდეს, ვინდარო [[ფარაონი|ფარაონც]]. თაშიე სამანგათ აბუ-სიმბალიშ დიდო ოხვამეს, სოდეთ ფარაონიშ ფანიაშ მაკათურეფი რამსესიშ ქვერსემი ნოჭახნაკუეფიშ კუჩხეფწკჷმა ხვალე ჭიჭე სკულპტურეფიშ სახეთ რენა წჷმორინაფილეფი. მორჩილი ოხვამეშ მინალუს მასქერეფიშ ნოჭახნაკუეფც შქას გიმარენჯი დოჭიჭარაფილი ზჷმეფიშ ფიგურეფი აფუნა მეჯღუნილი ფარაონის სქუალეფც, ბოშეფც: ''ამონჰერხეპეშეფის'', ''პარაჰერვენემეფის'', ''მერირეს'' დო ''მერიატუმს'', თაშნეშე ოსურსქუალეფც: ''მერიტამონს'' დ ''ჰენუტაუის''.<ref name="Marco Zecchi 88">Marco Zecchi: ''Abu Simbel, Assuan und die Nubischen Tempel.'' ხს.&nbsp;88.</ref> <div align="center"> ;ნოჭახნაკუეფი მორჩილი ოხვამეშ მინალუს [[ფაილი:Kleiner Tempel (Abu Simbel) 05a.jpg|116px]] [[ფაილი:Kleiner Tempel (Abu Simbel) 06a.jpg|116px]] [[ფაილი:Kleiner Tempel (Abu Simbel) 07a.jpg|116px]] [[ფაილი:Kleiner Tempel (Abu Simbel) 08a.jpg|116px]] [[ფაილი:Kleiner Tempel (Abu Simbel) 09a.jpg|116px]] [[ფაილი:Kleiner Tempel (Abu Simbel) 10a.jpg|116px]] </div> ნეფერტარიშ ჟირი ნოჭახნაკუ წჷმორინაფილიე დუც [[ბჟა|ბჟაშ]] ქართათ, ჟირი ყუათ დო [[ჰატჰორი]]შოთ დჷმახასიათაფალი [[ჩხოუ|ჩხოუშ]] ქალეფით. ჟირხოლო ნოჭახნაკუს კვარჩხანი ხეს უკინებჷ სისტრა, სპეციალური საკრალური ინსტუმენტი, ნამუთ თაქ [[ჰატჰორი]]შ დიდაფას გჷმოხანტუნც. დიაფალიშ ჟირხოლო ნოჭახნაკუს ხასჷლეფც ალურე გვალო ოთხი გოშხვანერელი ნოჭახნაკუ რაბჟასიშ. ფასადიშ კვარჩხანი ნორთის რაბჟასი წჷმორინაფილიე ზიმოლენი ეგვიპტეშ ქართათ, ოდო მარძგვანი ჸურე [[ჯვეში ეგვიპტე|ჯვეშეგვიპტური]] გოართოიანაფილი ომაფეშ ჟირფა ქართათ; თეშ მოხ, მარძგვანი განიშ ნოჭახნაკუეფიშ დუდეფი მონწყილიე ერჯიქალამი დუდიშ მონწყილობეფით, ოდო კვარჩხანიშე გიმარენჯი ნოჭახნაკუეფი დუც [[სირაქლემაშობურეფი|სირაქლემაშ]] კაბეტი ყუეფით რენა დოსქვამაფილეფი.<ref name="Marco Zecchi 88"/> თეშნერი ყუეფამ ქართას ''ჰენუშ ქართა'' ჯოხო ([[ეგვიპტური ნინა|ეგვიპტ]]. henu en per-duat aa cheperu) დო სიმბოლურო ფარაონიშ ხემაჟირაშა დაბადებას გჷმოხანტჷნც. რაბჟასიშ გჷმოსახილობეფი ტიპურ ეგვიპტურ მუკაქუნალსიე წჷმორინაფილი. [[ფაილი:Abu Simbel Nefartari Sistrum-2.jpg|მინიატიურა|170პქ|მარცხნივ|<div align="center">ნეფერტარი ხეს სისტრათ</div>]] მორჩილი ოხვამეშ ინტერიერი კირდეს 21 მეტრაშ სიტომბას მიშმეჭკირუ. ეგაფილიე კაბეტი ოხვამეშ მანგურო, ბოლოს საკურთხეველით, მორო უმოსი რჩქვანელობური გეგმათ. ოხვამეშ მინალუს ასქვამენც [[რელიეფი|რელიეფეფით]] მონწყილი ფრიზი ეგვიპტური კობრეფიშ გჷმოსახილობეფიტ. ფრიზიშ დუც გჷმოსახილიე კარტუში [[რაბჟას II]]-შ ჯოხოთ. მინალუს ჟირხოლო ჸურე რელიეფური გჷმოსახილობეფიე; ხეკვარჩხანიშე გჷმოსახილიე [[ფარაონი]], ნამუთ ჯღვენს წირუნც ოსურღორონთი [[ჰატჰორი|ჰატჰორს]], ოდო მორძგვიშე — ნეფერტარი, ნამუთ თაყვანს არზენც [[ისიდა]]ს. ოზეშკარი ბონას არსხუაფუ სუმნიშამ დარბაზის, სოდეთ ნიშეფი ართმაჟირაშე გჷმორთილიე ჟირ წკარს დინონწკარილი სუმ-სუმი სჷმეტით; სჷმეტეფი ართმაჟირას [[არქიტრავი|არქიტრავეფით]] არსხუაფუ. ცენტრალური ნიშიშ ჸურეშე სჷმეტეფი მონწყილიე ჰატჰორიშ სახეშ სტილიზირაფილი გჷმოსახილობეფით.<ref name="Marco Zecchi 92"> Marco Zecchi: ''Abu Simbel, Assuan und die Nubischen Tempel.'' ხს.&nbsp;92.</ref> თინეფიშ უკოხოლენი ჸურე [[ეგვიპტური იეროგლიფეფი|იეროგლიფეფი]] ეთმოჭარუნა რაბჟასიშ დო ნეფერტარიშ რინაშ შანულამ მოლინეფც.<ref>Giovanna Magi: ''Assuan – Philae – Abu Simbel.'' ხს.&nbsp;90.</ref> [[ფაილი:SethAndHorusAdoringRamsses retouched.jpg|მინიატიურა|170პქ|<div align="center">[[რაბჟას II]] ოხვამერი [[სეთი|სეთიშ]] დო [[ჰორი|ჰორიშ]] შქას</div>]] ამშვსმეტამი დარბაზი, ნამუთ ოხვამეშ მაართა თოლიენ, უმენტაშო საკრალურ-რელიგიური ორთაშ სცენეფითიე მონწყილი. [[ჰატჰორი]]შ სჷმეტეფიშ ხასჷლეფც ეგვიპტური მითოლოგიაშ შხვადოშხვა ოხვამერეფიე გჷმოსახილი. დარბაზიშ კიდალეფც ეჭარილიე ეგვიპტეშ ლიბიარი დო ნუბიარი ნტერეფიშ რიტუალური ჸვილუობეფი. რიტუალური მაჸვილარი თაქ დუდო რაბჟასიე, [[რა]]შ დო [[ამონი]]შ ფორმათ წჷმორინაფილი, ნამუსუთ უკოხოლე ეკურე დიაფალი ნეფერტარი ჰატჰორიშ დუდიშ მონწყილობათ. ფრესკეფიშ შხვა სცენეფც [[ფარაონი]] ჯღვენს წირუნც შხვადოშხვა ოხვამერეფც.<ref name="Marco Zecchi 92"/> ამშვსჷმეტამი დარბაზიშ სუმხოლო ნიშიშ ეკონიას თითო კარიე, ნამუეფით არსხუაფუნა გეჸვენჯი, განგანშე გორანწკილი საკურთხეველიშ ოწოხოლენი თოლც. თე თოლიშ [[ოორუე]]თ დო [[ობჟათე]]თ ხოლო ჟირი მოჭიჭე კამერა რე, ნამუეფიშ კიდალეფით მონწყილი ვა რე. განური თოლიშ ცენტრის, ოხვამეშ თარი ლირეშ მანგას ხოლო ართი კარიე, ნამუთ აბუ-სიმბალიშ მორჩილი ოხვამეშ ეკონია თოლშა, საკურთხეველშა გჷშმურც. უკოხოლენი კიდაშ კვარჩხანი განც, სპეციალურო მონწყილი ნიშას ჟირ სჷმეტიშ შქას წიმინდე [[ჩხოუ|ჩხოუშ]] ფორმათ წჷმორინაფილიე ოსურღორონთიი [[ჰატჰორი]].<ref name="Marco Zecchi 92"/> თაქ ნეფერტარი გჷმოსახილიე ჰატჰორიშ შხვა, უმოსო გოფაჩილი ფორმათ, მუთ დეილ ელ-ბაჰარიშ ოხვამეს სქჷლადირი [[ჰატშეფსუტი]]შ გჷმოსახილობეფიშ მეთე რე. რელიეფეფი ეთმოჭარუნა ქართაშ დოდგუმაშ სცენეფც დო დიაფალიშ თხილუას ჸოროფაშ დო ოჸოფარეობაშ ოსურღორონთეფშე. == ქოძირით თაშნეშე== * [[მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული არაბულ ქიანეფს]] * [[მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული აფრიკას]] * [[იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ეგვიპტეს]] == ლიტერატურა == * {{de}} Dieter Arnold: ''Die Tempel Ägyptens. Götterwohnungen – Baudenkmäler – Kultstätten''. Bechtermünz, Augsburg 1996, ISBN 3-86047-215-1. * {{de}} Dieter Arnold: ''Lexikon der ägyptischen Baukunst''. Artemis & Winkler, Zürich 1997, ISBN 3-7608-1099-3. * {{de}} Hans Bonnet: ''Abu Simbel''. In: ''Lexikon der ägyptischen Religionsgeschichte''. 3. unveränderte Auflage. Nikol, Hamburg 2000, ISBN 3-937872-08-6, S. 1f. * {{de}} Johannes Dümichen: ''Der Felsentempel von Abu Simbel und seine Bildwerke und Inschriften''. Gustav Hempel, Berlin 1869. * {{de}} Rainer Hannig: ''Großes Handwörterbuch Ägyptisch-Deutsch. (2800-950 v. Chr.)''. von Zabern, Mainz 2006, ISBN 3-8053-1771-9. * {{en}} Zahi Hawass: ''The Mysteries of Abu Simbel. Ramesses II and the Temples of the Rising Sun''. The American University in Cairo Press, Kairo 2001, ISBN 977-424-623-3. * {{de}} Rüdiger Heimlich: ''Abu Simbel. Wettlauf am Nil''. Horlemann, Bad Honnef 2006, ISBN 3-89502-216-0. * {{en}} Giovanna Magi: ''Assuan, File, Abu Simbel''. ebenda, 1992, 2000, ISBN 88-7009-238-0. ** {{de}} (ხრისტინე ჰოკიშ ნათანგა) Giovanna Magi: ''Assuan. Philae, Abu Simbel''. Casa Editrice Bonechi, Florenz 1992, ISBN 978-88-7009-240-0. * {{de}} Hans J. Martini: ''Geologische Probleme bei der Rettung der Felsentempel von Abu Simbel''. Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 1970. * {{de}} Christiane Desroches Noblecourt / Georg Gerster: ''Die Welt rettet Abu Simbel''; Koska, Wien u. a. 1968. * {{de}} Piotr O. Scholz: ''Abu Simbel. In Stein verewigte Herrschaftsidee''. DuMont, Köln 1994, ISBN 3-7701-2434-0, (''DuMont-Taschenbücher. Außereuropäische Kunst und Kultur'' 303). * {{it}} Marco Zecchi: ''Abu Simbel. Assuan e i templi nubiani''. ebenda, 2004, ISBN 88-540-0011-6 ** {{de}} (ზუზანე ტაუხიშ ნათანგა) Marco Zecchi: ''Abu Simbel, Assuan und die Nubischen Tempel''. White Star Publishers, Vercelli 2004, ISBN 88-540-0070-1. == რესურსეფი ინტერნეტის == *ინფორმაცია [[იუნესკო]]-შ საიტიშე: [http://whc.unesco.org/en/list/88 ინგლისურო] დო [http://whc.unesco.org/fr/list/88 ფრანგულო] *[http://www.sachmet.ch/Abu%20Simbel/Abu%20Simbel.htm Die Tempelanlage von Abu Simbel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100414180759/http://www.sachmet.ch/Abu%20Simbel/Abu%20Simbel.htm |date=2010-04-14 }} {{de}} *[http://www.virtourist.com/africa/abusimbel/index.html Virtuelle Tour] {{en}} *[http://www.sis.gov.eg/En/Story.aspx?sid=1200 ინფორმაცია აბუ-სიმბალიშენი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170306072244/http://www.sis.gov.eg/En/Story.aspx?sid=1200 |date=2017-03-06 }} {{en}} *[http://www.aldokkan.com/art/abusimbel.htm აბუ-სიმბალი, Aldokkan] {{en}} *[https://web.archive.org/web/20191231084514/https://www.picturechoice.org/egypt/abu_simbel_temples.html აბუ-სიმბალიშ ოხვამეშ ფოტოეფი] {{en}}, {{de}} *[http://maps.google.com/maps?f=q&hl=en&q=abu+simbel,+egypt&sll=22.35214,31.615734&sspn=0.082716,0.172005&ie=UTF8&z=18&ll=22.3366,31.625497&spn=0.002585,0.005375&t=k&om=1 აბუ-სიმბალი გუგლიშ რუქას] {{en}} ==სქოლიო== {{reflist}} {{მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ეგვიპტეს}} [[კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალა ანბანიშ მეჯინათ]] [[კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ეგვიპტეს]] [[კატეგორია:ჯვეში ეგვიპტე]] [[კატეგორია:ეგვიპტეშ არქიტექტურა]] {{ფეისბუქი}} 2uw6b4o5rh7b9p1ckg3zvc0k9f9bvgh 0 7156 254817 249488 2026-11-09T04:42:17Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 254817 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მენცარი | ჯოხო = ომარ ხაიამი | ოდაბადური ჯოხო = {{lang-fa|{{Nastaliq|عمر خیام}}}} | ფოტო =Omar Khayyam2.JPG | სიგანა =220პქ | მუკნაჭარა = | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|18|5|1048}} | დაბადებაშ აბანი = [[ნიშაპური]], [[ხორასანი]], [[სელჩუკეფიშ სახენწჷფო]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1131|12|4|1048|5|18}} | ღურაშ აბანი = [[ნიშაპური]], [[ხორასანი]], [[სელჩუკეფიშ სახენწჷფო]] | მენოღალობა = [[სელჩუკეფიშ სახენწჷფო]] | ომენცარე სფერო = {{პოეტი|ირანალი}}, {{მათემატიკოსი|ირანალი}} დო {{ასტრონომი|ირანალი}} | მუშობაშ აბანი = | ალმა-მატერი = | ომენცარე ხემანჯღვერი = | ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი = [[მუზაფარ ალ-ასფიზარი]] დო [[აბდურაჰმან ალ-ხაზინი]] | ჩინებული რე მუჭოთ = | ჯილდოეფი დო პრემიეფი = | ხეშმოჭარუა = | სიგანა = | საიტი = }} '''ომარ ხაიამი''', ედომუშამი ჯოხო ''ყიას ედ-დინ აბუ-ლ-ფათჰ ომარ იბნ იბრაჰიმ ხაიამ ნიშაპურალი'' (1048–1131; სპარსულო: ‏عمر خیام‎) — [[სპარსალეფი|სპარსი]] პოეტი, ფილოსოფოსი, ასტრონომი დო მათემატიკოსი. ომარ ხაიამს ჭარილ აფჷ ვითოშიშე უმოსი [[რობაი]], მორჩილი ოთხი სტროფამი ლერსეფი. ხაიამიშ პოეზია გჷნნათანგა რე ანდა ნინაშა. იკოროცხჷ [[ირანი]]შ, [[ტაჯიკეთი]]შ დო [[ავღანეთი]]შ ერუანულ პოეტო. == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://plato.stanford.edu/entries/umar-khayyam/ სტანფორდიშ ენციკლოპედია] * [http://archive.org/details/TheRubaiyatOfOmarKhayyam-FirstVersion-Illustrated ომარ ხაიამიშ ილუსტრირაფილი რობაიეფი] * [http://classics.mit.edu/Khayyam/rubaiyat.html ომარ ხაიამიშ რობაიეფი (ინგლისურო)] * [http://551.ir/en/about-neyshabur/tourism/169-panoramic-images-of-khayyam%E2%80%99s-tomb ომარ ხაიამიშ საფულა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130930103905/http://551.ir/en/about-neyshabur/tourism/169-panoramic-images-of-khayyam%E2%80%99s-tomb |date=2013-09-30 }} * [https://web.archive.org/web/20180415143148/http://ganjoor.net/ ხაიამიშ ნაჭარა ორიგინალს (სპარსულო)] * [http://omar-khayyam.org/ რობაიეფი ინგლისურო] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100330162742/http://www.omar-khayyam.org/ |date=2010-03-30 }} * [http://natargmni.blogspot.com/p/blog-page_27.html ომარ ხაიამიშ რობაიეფი, ნათანგა ალექსანდრე ელერდაშვილიშ] * [http://lib.ge/each_author.php?194 ომარ ხაიამიშ ლერსეფი ლიბ.გე–ს]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{მერკე-ბიოგრაფია}} [[კატეგორია:ირანალეფი]] 4keic76tmfuu7xdkec7v3fzc0joll7m 0 8619 254814 249487 2026-11-09T04:12:23Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 254814 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Nizami ganjavi.jpg|thumb|ნიზამ განჯევი]] '''ნიზამი განჯევი''' ([[სპარსული ნინა|სპარს]]: نظامی گنجوی‎; [[ქურთული ნინა|ქურთ]]: Nîzamî Gencewî, نیزامی گه‌نجه‌وی, Nezāmi-ye Ganjavi; [[აზერბაიჯანული ნინა|აზერ]]: Nizami Gəncəvi, نظامی گنجوی;‎ დ. [[1141]], [[განჯა]], [[აზერბაიჯანი]] — ღ. [[1209]], განჯა) დაბადებაშ ჯოხო: '''ნიზამ ად-დინ აბუ მუჰამედ ილიას იბნ-იუსუფ იბ-ზაქი იბნ-მუაიდი''', [[სპარსალეფი|სპარსი]] [[პოეტი]] დო ჰუმანისტი, ჭარჷნდჷ [[სპარსული ნინა|სპარსულ ნინაშა]]. == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://persian.packhum.org/persian/bio?anum=0176 Persian Literature in Translation The Packard Humanities Institute] * [http://persian.packhum.org/persian/main?url=pf%3Ffile%3D17604010%26ct%3D0 Persian Literature in Translation The Packard Humanities Institute: Lailî and Majnûn] * [http://persian.packhum.org/persian/pf?auth=176&work=001 Persian Literature in Translation The Packard Humanities Institute: Haft Paikar: TRANSLATED FROM THE PERSIAN,WITH A COMMENTARY, BY C. E. WILSON, B.A. (LOND.)] * [http://persian.packhum.org/persian/main?url=pf%3Fauth%3D176%26work%3D002 Persian Literature in Translation The Packard Humanities Institute: Eskandar-Nama (The Book of Alexander) translated by Henry Wilberforce-Clarke] * [https://web.archive.org/web/20070930020027/http://www.azargoshnasp.net/famous/nezami/nezamijuliascott.htm Biography of Nezami Ganjavi by Professor Julia Scott Meysami] * [http://www.angelfire.com/rnb/bashiri/Teahouse/Figures.html#Nizami Nizami, Jamal al-Din Ilyas]. A biography by Prof. Iraj Bashiri, University of Minnesota. * [http://rira.ir/rira/php/?page=view&mod=classicpoems&obj=poet&id=30 Nezami's works in original Persian] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120730221259/http://rira.ir/rira/php/?page=view&mod=classicpoems&obj=poet&id=30 |date=2012-07-30 }} at RiRa|RiRa—The Persian Digital Library * [https://web.archive.org/web/20180415143148/http://ganjoor.net/ Nezami's works in original Persian] at Ganjoor Persian Library * [http://persian.packhum.org/persian/main?url=pf%3Ffile%3D17604010%26ct%3D0 The Legend of Leyli and Majnun] * [http://www.farhangsara.com/nezami_ganjavi.htm Bio: Nezami Ganjavi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060220144908/http://www.farhangsara.com/nezami_ganjavi.htm |date=2006-02-20 }} * [http://www.1902encyclopedia.com/N/NIZ/nizami.html Encyclopædia Britannica Encyclopædia Britannica Eleventh Edition] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080709021934/http://www.1902encyclopedia.com/N/NIZ/nizami.html |date=2008-07-09 }} {{მერკე}} [[კატეგორია:პოეტეფი]] [[კატეგორია:სპარსული ლიტერატურა]] [[კატეგორია:სპარსულო მაჭარალი პოეტეფი]] [[კატეგორია:დუნაბადი 1141]] [[კატეგორია:ნაღურა 1209]] hbp4le2p0cuu2w282i3bu1srp9tcxe1 0 8882 254804 249736 2026-11-09T02:19:43Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 254804 wikitext text/x-wiki [[File:2018-06-10 ZDF Fernsehgarten Thomas Anders-9800.jpg|thumb|თომას ანდერსი]] '''თომას ანდერსი''' (დაბადებაშ ჯოხო '''ბერნარდ ვაიდუნგი''', დ. [[1 მელახი]], [[1963]], [[მიუნსტერმაიფელდი]], [[გერმანია]]) რე [[გერმანალეფი|გერმანალი]] მობირე, მუსიკოსი, [[კომპოზიტორი]], პროდუსერი. შინელი რე მუჭოთ გერმანული [[პოპ-მუსიკა|პოპ]]-ბუნა [[Modern Talking]]-იშ ლიდერი სოლისტი 1984–1987 დო 1998–2003 წანეფს. Modern Talking-იშ აკოციმაშ უკული დიჭყუ სოლო კარიერა. გიშაშქუმალირი აფუ სოლო ალბომეფი დო [[სინგლი|სინგლეფი]]. ==პიჯური რინა== [[1984]] წანას თომას ანდერსიქ დეგურგინჷ გერმანალ მოდელ [[ნორა ბოლინგი|ნორა ბოლინგწკჷმა]]. [[2000]] წანას მაჟირაშა დეგურგინჷ. ამდღარი ალმასქუ რე [[კლაუდია ჰესი]]. [[2002]] წანაშ [[27 მანგი]]ს ანდერსის დო კლაუდია ჰესის აშის ბაღანაქ ალექსანდრე მიკიქ. ==დისკოგრაფია== ;სტუდიური ალბომეფი {| class="wikitable" |- !გიშაშქუმალაშ ბორჯი !ალბომი |- |29 მარაშინათუთა 1989 |''[[Different]]'' |- |17 მესი 1991 |''[[Whispers]]'' |- |1 ეკენია 1992 |''[[Down On Sunset]]'' |- |23 მანგი 1993 |''[[When Will I See You Again]]'' |- |19 პირელი 1994 |''[[Barcos de cristal]]'' (#1 [[არგენტინა]]) |- |7 პირელი 1995 |''[[Souled]]'' |- |23 ფურთუთა 2004 |''[[This time]]'' (# 14 [[გერმანია]], #20 [[ესტონეთი]], #62 [[უნგრეთი]]) |- |3 მელახი 2006 |''[[Songs Forever]]'' (# 41 გერმანია) |- |7 ფურთუთა 2010 |''[[Strong (ალბომი)|Strong]]'' (#2 [[რუსეთი]]) |- |10 მანგი 2011 |''[[Two (Anders/Fahrenkrog)|Two]]'' (#11 გერმანია, # 85 [[შვეიცარია]], #17 რუსეთი, # 71 [[ავსტრია]]) |} ==ქოძირით თაშნეშე== *[[Modern Talking]] *[[ნორა ბოლინგი]] ==რესურსეფი ინტერნეტის== *[http://www.thomas-anders.com/ Official Website] *[http://www.thomasanders.ru More than Talking - Tribute to Thomas Anders, a lot of information about the artist] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070728221619/http://www.thomasanders.ru/ |date=2007-07-28 }} *[https://web.archive.org/web/20120325220612/http://thomasanders-spain.blogspot.com/ Thomas Anders World-Spain] {{DEFAULTSORT:ანდერსი, თომას}} [[კატეგორია:გერმანალეფი]] [[კატეგორია:გერმანალი მობირეეფი]] [[კატეგორია:გერმანალი მუსიკოსეფი]] [[კატეგორია:დუნაბადი 1963]] sldffjh1w57wxrr90kmkiccuxbceveg 0 11496 254791 206120 2026-11-08T22:51:00Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 254791 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Radio Studio 54 Network logo.svg|მინი|250პქ|რადიოსადგჷმიშ ლოგო]] '''Radio Studio 54 Network''' — [[იტალია|იტალიური]] კერზო რადიოსადგჷმი, ნამუთ იდვალუაფუ [[კალაბრია|კალაბრიაშ რეგიონიშ]] ნოღა [[ლორკი]]ს დო მაუჭყაფალენს კალაბრიაშ, [[სიცილია|სიცილიაშ]] დო [[აპულია|აპულიაშ რეგიონეფს]], თაშნეშე [[ინტერნეტი]]თ ედომუშამი მოსოფელიშ მასშტაბით. მაუჭყაფალობა 24 საათამი რე. == ისტორია == რადიოსადგჷმი [[1985]] წანაშ [[6 მანგი|6 მანგის]], ნოღა ლორკის მაჸალეეფქ — პიეტრო პარეტაქ დო ფრანჩესკო მასარაქ დარსხის. რადიოშ თარი დევიზი რე ''„Il bello della musica è che quando ti colpisce non senti dolore“'', მუთ [[ბობ მარლი]]შ ჩინებული ციტატაშ იტალიურ ნათანგას წჷმარინუანს — ''„მუსიკაშ ართ-ართი ჯგირი მუშობურალა, მუჟამცჷთ სი თის ურჩქილექჷნ, თინა რე, ნამუდა ჭუას ვა გინაფულენქ“''. რადიო ბონი ეერს თაშნეშე გჷნმოჩანს რეგიონულ დო ოქიანე კონცერტეფს დო შოუეფს, თინეფ შქას [[სან-რემოშ ფესტივალი|სან-რემოშ ფესტივალს]].<ref>Pipolo, Rosario (2 March 2007). [http://www.milanodabere.it/news/eventi/sanremo_2007_da_fabbrica_di_sogni_a_sagra_del_belpaese_5086.html "Dalla diretta radiofonica su Studio 54 Network a gli incontri per vivere il Festival in maniera 'Off'"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160328134114/http://www.milanodabere.it/news/eventi/sanremo_2007_da_fabbrica_di_sogni_a_sagra_del_belpaese_5086.html |date=2016-03-28 }}. milanodabere.it. Retrieved 25 May 2012 {{it}}.</ref> === დორსხუაფა === რადიოსტუდია Studio54network-იშ დორსხუაფაშ იდეაქ 1985 წანაშ 6 მანგის გორჩქინდჷ. დუდშენო საქვარს ხე მოთხჷ მუსხირენი მაჸალექ პიეტრო ფრანჩესკოქ, პარეტა მასარაქ, ენცო გატოქ, მემო მინიტიქ დო პიეტრო მუსმეჯიქ. რადიოსადგჷმს ჯოხოქ მიაჩჷ ისტორიული Radio DJ Studio Club 54-იშ მეჯინათ. მუჭოთ იტალიური რადიოეფიშ უმენტაშობას თიხანო ხვალე ართუაფალი პროგრამეფი უღუდჷ, მორო 1990-ამ წანეფს აუდიტორიაშ სეგმენტირაფაწკჷმა გარკვიებული პრობლემეფქ იჸუ, ათეშენი 1990 წანას "Mammi"-იშ კანონიშ მეჯინათ, რადიოქ უმოსი აკადემიურო გჷნირთჷ. 1991 წანას რადიოსადგჷმი მაართა რდჷ, ნამუქჷთ კალაბრიას Radio Data -შა გინულა გჷნოჭყვიდჷნ. 1994 წანას სიგნალიშ გჷნოჩამაქ კომპიუტერიზაფილო გჷნირთჷ, თეშ ოსქვებურო, ხარისხიქჷთ ბრელაშო უმოსო გეუჯგუშჷ. რადიოშ ანალოგური სისტემა კომპიუტერულქ დოთირუ. 1996 წანას Studio54network-ქ კალაბრიაშ თანჯეფი გეგნოლახჷ დო მეძობელ რეგონეფს გიფაჩჷ. 1997 წანას იტალიაშ ისტორიას ართ-ართი მაართაქ გოუტუ ინფორმაცია ინტერნეტ-სტრიმით, (თე ბორჯის Real Audio ტექნოლოგიას ირინუანდჷ). 1998 წანას რადიოსადგჷმს მუკუჸონეს კაპიტალური რემონტი. 2000 წანას დირსხუ მობილური სადგჷმქ, ნამუქჷთ ჯინჯიერაშო დოთირუ ორედაქციე პოლიტიკა. == ღონისძიებეფი == [[ფაილი:Radio Studio 54 Angels.jpg|thumb|Radio Studio 54-იშით მონწყილ ავტოშოუ 2012 წანას]] რადიოსტუდია 54 შხირას ონწყუნს ღონისძიებეფს ედომუშამი იტალიაშ მასშტაბით, სოდეთ ავტოშოუეფიშ დო ლაივშოუეფიშ მეშქაშალათ ხვადუ ახალნორდი მარჩქილეშ მიკოჭოფუა დო დოინტერესაფა. ირი ღონისძიება კათამიარე დო პოლიმანდი რე, ოკათუნა მუჭოთ რადიოშ მაჸონაფალეფი დო მუშაკეფი, თაშნეშე პერიოდულო ალმურენა დაქირებულ სახიობეფი. == პროგრამეფი == *''54 News'', l'informazione in tempo reale, dalle 7 alle 21.00, ogni punto ora. *''Soundtracks - il cinema alla radio'', alle 8.40, 15.10, 23. *''Promodisco'', alle 12.40, alle 17.40 ed alle 19.40. *''History Time'' with Luciano Procopio, alle 13.30, 23.30 e alle 5.10 *''Area 54 - All days'', alle 14,30 e alle 21.30. *''Pezzi da 90'', alle 22. *''Rock Italia'', alle 8.40, 9.45, 21.20, 23.45. *''Italia in Prima Pagina'', informazione ed approfondimenti, dalle 6 alle 10.00. *''Rock Collection'', alle 14 ed alle 21. *''54 Disco Hit'', alle 7.30, 13, 18 ed alle 22. *''Rock a Mezzanotte'', dopo le 24.00. *''Action Parade'', alle 9.45 ed alle 22.20. *''The Ultimate Ipod Collection'', alle 10.20 ed alle 2.20. *''Edizione Limitata'', alle 20.40 ed alle 3.40. *''Concerto Impossibile'', alle 3.20 e alle 20.40. *''Emozioni'', dalle 23.30. *''Dejà vu'', alle 12.30. *''Celebrity'', alle 10.10 e alle 21.30. *''Storie'', alle 14.00 e alle 18.40. == რესურსეფი ინტერნეტის == * [https://web.archive.org/web/20191225112737/http://www.studio54network.it/ რადიოსადგჷმიშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა] {{it icon}} == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:იტალიაშ მასმედია]] 17shhykg05ply5kdf3fab36sfuyhvzb 0 18706 254832 254704 2026-11-09T06:22:15Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 254832 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = {{lang-ar|جمهورية السودان}}<br />{{lang-en|Republic of Sudan}} |ედომუშამი_ჯოხო = სუდანიშ რესპუბლიკა |ოართე_ჯოხო =სუდანი |შილა = Flag of Sudan.svg |გერბი = Emblem of Sudan.svg |რუკა = Sudan (orthographic projection) highlighted.svg |ჰიმნი = [[სუდანიშ ჰიმნი|نحن جند الله، جند الوطن]] <br />{{small|''ჩქი ღორონთიშ ჯარიშკოჩეფი ვორეთ, ოდაბადეშ ჯარიშკოჩეფი''}} <br /><center>[[File:Sudanese national anthem, performed by the U.S. Navy Band (instrumental).oga]]</center> |დევიზი =გომორძგუა ჩქინი რე (an-Nasru la-naa) |ოფიციალური_ნინეფი =[[არაბული ნინა|არაბული]], [[ინგლისური ნინა|ინგლისური]] |რელიგია= [[ისლამი]], [[სუნიზმი|სუნიტური]] გეჸვენჯობაშ |ნანანოღა= [[ხარტუმი]] |latd=15 |latm=38 |latNS=N |longd=032 |longm=32 |longEW=E |უდიდაში_ნოღა =[[ომდურმანი]]<ref>cite web |publisher=United Nations |title=Population of capital cities and cities of 100 000 or more inhabitants: latest available year, 1990–2009| work=Demographic Yearbook 2009 – 2010 |url= https://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/2000_round.htm |pages=288–289 |year=2011 |accessdate=12 May 2012 ([https://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dyb2009-2010/Table08.pdf Table 8])</ref><ref>cite web |title=Sudan: States, Major Cities, Towns & Agglomeration – Statistics & Maps on City Population |work=City Population |url= http://www.citypopulation.de/Sudan.html |year=2011 |accessdate=12 May 2012</ref> |თარობაშ_ტიპი = [[დომინანტური პარტიული სისტემა|დომინანტური-პარტიული]] [[ფედერაცია|ფედერალური]] [[საპრეზიდენტო სისტემა|საპრეზიდენტო რესპუბლიკა]] |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[სუდანიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[ომარ ალ-ბაშირი]] {{small|([[ერუანული კონგრესი (სუდანი)|NCP]])}} |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[ვიცე-პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[ალი ოსმან მუჰამედ ტაჰა]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 16-ა |ფართობი =1 886 068 |წყარი_% =0 |ოეგებიე_მახორობა ={{ძინა}}40 234 882 |ოეგებიე_მახორობა_რანგი =34-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2015 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 16.4 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = |ედპ_ppp_წანა = 2014 |ედპ_ppp = $94 მილიარდი<ref>cite web |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=33&pr.y=16&sy=2014&ey=2014&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=732&s=PPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a= |title=Sudan |publisher=International Monetary Fund |accessdate=1 October 2014</ref> |ედპ_ppp_რანგი = |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე =$1 793 |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = |აგი =0.473 |აგი_ტენდენცია ={{ძინა}} |აგი_კატეგორია = ოშქაშე |აგი_რანგი =167-ა |აგი_წანა =2013 |ვალუტა= [[სუდანური გირვანქა]] |ვალუტაშ_კოდი =SDG |ქიანაშ_კოდი = |ბორჯიშ_ორტყაფუ = [[ბჟაეიოლი აფრიკაშ ბორჯი]]/[[UTC]]+3 |ზარხულიშ_ბორჯი = |cctld = [[.sd]], [[سودان.]] |ოტელეფონე_კოდი =+249 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= }} '''სუდანი''' ({{lang-ar|السودان}}), ედომუშამი ოფიციალური ჯოხოდვალა — '''სუდანიშ რესპუბლიკა''' ({{lang-ar|جمهورية السودان}} [ჯუმჰურიატ ას-სუდან]) — [[სახენწჷფო]] [[ბჟაეიოლი აფრიკა|ბჟაეიოლ აფრიკას]]. ქიანას ოორუეშე უხურგანს [[ეგვიპტე]], ოორუე-ბჟადალშე -[[ლიბია]], ბჟადალშე - [[ჩადი]], ობჟათე-ბჟადალშე - [[ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკა]], ობჟათეშე - [[ობჟათე სუდანი]], ობჟათე-ბჟაეიოლშე [[ერიტრეა]] დო [[ეთიოპია]]. ოორუე-ბჟაეიოლშე ომძღჷ [[ჭითა ზუღა]]. ქიანაშ ნანანოღა — [[ხარტუმი]]. === ადმინსიტრაციული დორთუალა === {{Main|სუდანიშ ადმინისტრაციული დორთუალა}} [[ფაილი:WN 06-0142-39 - Flickr - NZ Defence Force.jpg|მარცხნივ|მინი|200პქ|ნოღა ხარტუმი]] სუდანი ადმინისტრაციულო ირთუ 18 პროვინციათ<ref>Атлас мира|2010|150—151|Судан, Эритрея, Эфиопия, Джибути, Сомали</ref> ([[არაბული ნინა|არაბ.]]: ''[[ვილაიეთი|ვილაიეთეფი]]''), თაშნეშე კანკალეშა იჯოხოდვალუაფუ შტატეფო: * [[ჩე ნილოსი (პროვინცია)|ჩე ნილოსი]] * [[ბჟაეიოლი დარფური]] * [[გედარეფი]] * [[ლენი ნილოსი (პროვინცია)|ლენი ნილოსი]] * [[ბჟადალი დარფური]] * [[ბჟადალი კორდოფანი]] (კინ აკიქიმინჷ 2013 წანას) * [[კასალა (პროვინცია)|კასალა]] * [[ჭითა ზუღა (პროვინცია)|ჭითა ზუღა]] * [[ნილოსი (პროვინცია)|ნილოსი]] * [[ოორუე პროვინცია (სუდანი)|ოორუე პროვინცია]] * [[ოორუე დარფური]] * [[ოორუე კორდოფანი]] * [[სენარი (პროვინცია)|სენარი]] * [[ცენტრალური დარფური]] * [[ხარტუმი (პროვინცია)|ხარტუმი]] * [[ელ-გეზირა]] ("კოკეფი") * [[ობჟათე დარფური]] * [[ობჟათე კორდოფანი]] [[ფაილი:Bazaro en Omdurman 001.jpg|მარრცხნივ|მინი|200პქ|ნოღა ომდურმანი]] == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://news.bbc.co.uk/hi/russian/in_depth/newsid_2839000/2839615.stm სუდანი BBC-ის: კილიშკილშა ცნობარი] * [http://muslimpolitic.ru/2014/10/politicheskie-perspektivy-sudana-chast-pervaya-yug-eto-tolko-nachalo/ სუდანიშ პოლიტიკური პერსპექტივეფი] * [http://www.freeworldmaps.net/africa/sudan/map.html რუკა - სუდანი] * [https://web.archive.org/web/20130523221340/http://www.geopoesia.ru/ru/map/sudan/historic/admin.html სუდანიშ ადმინისტრაციული რუკა] * [http://www.icrc.org/web/rus/siterus0.nsf/htmlall/sudan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090605092613/http://www.icrc.org/web/rus/siterus0.nsf/htmlall/sudan |date=2009-06-05 }} * [https://web.archive.org/web/20160304200734/http://www.conflictologist.org/main/vojny-i-konflikty-v-tropicheskoy-afrike.htm#sudan მასალეფი სუდანიშ უახალაში ისტორიაშ გეშა] *პ. გუსტერინი [http://arabinform.com/publ/mezhsudanskij_konflikt_i_interesy_zarubezhnykh_stran/113-1-0-1185 სუდანშქაფონი კონფლიქტი დო გალენური ქიანეფიშ ინტერესეფი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170721175426/http://arabinform.com/publ/mezhsudanskij_konflikt_i_interesy_zarubezhnykh_stran/113-1-0-1185 |date=2017-07-21 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო|2}} {{მერკე} {{აფრიკაშ ქიანეფი}} {{აფრიკაშ რსხუ}} [[კატეგორია:ჭითა ზუღაშ მახურგე ქიანეფი]] [[კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:არაბულნინამი ქიანეფი]] [[კატეგორია:ინგლისურნინამი ქიანეფი]] [[კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი]] s5yr2q7kpodt60t0aa7yb9tiqb7zvke 0 20674 254805 253260 2026-11-09T02:21:56Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 254805 wikitext text/x-wiki {{კალენდარეფი}} [[1873]] წანაშ [[1 ღურთუთა]]შე იაპონარეფი გჷმირინუანა [[გრიგორიანული კალენდარი|გრიგორიანულ კალენდარს]], თუთეფიშ აბანურ ჯოხოეფით დო ფიქსირებული დღახუეფით. 1873 წანაშახ [[თუთა-ბჟაშ კალენდარი|ლუნისოლარული კალენდარი]] გჷმირინუაფუდჷ, ნამუთ [[ჩინური კალენდარი|ჩინურ კალენდარს]] გერსხუდჷ. ==წანეფი== გრიგორიანული კალენდარიშ ემუშაფაშ უკული იაპონარეფი სხუმ შხვადოშხვა კალენდარს გჷმირინუანა (ვარდა გჷმირინუანდეს): * ბჟადალური, საართო ერა (西暦, სეირეკი) * იაპონური ერა (年号, ნენგო), ნამუთ გეპონჷ თეხანური [[იაპონიაშ იმპერატორი|იმპერატორიშ]] მართუალაშ ხანას, ნამუსჷთ [[2005]] წანა ომანგუ ჰაისეი 17-ს. * იმპერიული წანა (皇紀, კოკი), ნამუთ გეპონჷ იაპონიაშ მითიურ დორსხუაფას იმპერატორ [[ჯიმმუ]]შით ჯვ. წ. [[660]] წანას. სუმშე, მაართა ჟირი ასე ხოლო გჷმირინუაფუ; იმპერიული კალენდარი გჷმირინუაფუდჷ [[მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა]]შ თებაშახ. ==თუთეფი== თეხანური იაპონური თუთეფიშ ჯოხოეფი ბონო ითანგუ მუჭთ "მაართა თუთა", "მაჟირა თუთა", დო თ.უ. ომანგე რიცხუ კომბინირაფილი რე ბოლომუკნაბუნა ''-გაცუ'' (თუთა): * ღურთუთა - 一月 (იჩიგაცუ) * ფურთუთა - 二月 (ნიგაცუ) * მელახი - 三月 (სანგაცუ) * პირელი - 四月 (შიგაცუ) * მესი - 五月 (გოგაცუ) * მანგი - 六月 (როკუგაცუ) * კვირკვე - 七月 (შიჩიგაცუ) * მარაშინათუთა - 八月 (ჰაჩიგაცუ) * ეკენია - 九月 (კუგაცუ) * გჷმათუთა - 十月 (ჯუგაცუ) * გერგობათუთა - 十一月 (ჯუიჩიგაცუ) * ქირსეთუთა - 十二月 (ჯუნიგაცუ) თეწკჷმა, ირ თუთას ტრადიციული ჯოხო უღუ, ნამუთ ასეშახ გჷმირინუაფუ, სამანგათ, პოეზიას; ვითოჟირშე, ''შივასუ'' ამდღა ხოლო არძაშე გოფაჩილი რე. ჭარილიშ ვარდა მიოგომორძგუალი ზიტყვაშ მაართა პარაგრაფი მუჭოთ წესი იკათუანს ართ-ართ თე ჯოხოშე, თიშ გეშა ნამჷ-და მერჩქინელქ იჸუას ორთაშ ბორჯინ. კანკალე ჯოხოს, მუჭოთი რე ''იაიოი'' დო ''საცუკი'', ჟირნერი შანულობა უღუ დო გჷმირინუაფუ ადამიერიშ ჯოხოეფს(ოსურეფშო). თე თუთეფიშ ჯოხოეფი ინოხინოხ გჷშარჩქინდუ კანკალეშა ''ჯიდაიგეკი''-ს, მუთ [[ედოშ პერიოდი|ედოშ პერიოდიშ]] ვარდა უმოს ორდოშიანი სატელევიზიო წჷმორინეფს დო ფილმესს გჷმოხანტუნს. '''თუთაშ ჯოხოდვალა (გჷმორაგადაფა, ბონი შანულობა):''' * ღურთუთა - 睦月 (მუცუკი, მოფერაფაშ თუთა) * ფურთუთა - 如月 ან 衣更着 (კისარაგი ვარდა კინუსარაგი, მუკაქუნალიშ გჷმოთირუა) * მელახი - 弥生 (იაიოი, ახალი თელარა; აფუნიშ დაჭყაფუ) * პირელი - 卯月 (უზუკი, ყურდგელიშ თუთა) * მესი - 皐月 ან 早月 ან 五月 (საცუკი, კუნტა თუთა) * მანგი - 水無月 (მინაცუკი ვარდა მინაზუკი, წყარიშ თუთა) * კვირკვე - 文月 (ფუმიზუკი, წინგიშ თუთა) * მარაშინათუთა - 葉月 (ჰაზუკი, ფურცელიშ თუთა) * ეკენია - 長月 (ნაგაცუკი, გჷნძე თუთა) * გჷმათუთა - 神無月 (კან'ნაზუკი ვარდა კამინაზუკი, უღორონთე თუთა), 神有月 ან 神在月; (კამიარიზუკი, ღორონთიშ თუთა – ხვალე [[იზუმოშ პროვინცია|იზუმოშ პროვინციას]], სოდე გჷნოჩამაშ მეჯინათ არძა ღორონთი იშაყარუ გჷმათუთას ირწანური შაყარუაშო იზუმოშ ოხიდას.) * გერგობათუთა - 霜月 (შიმოცუკი, ჸინუაშ თუთა) * ქირსეთუთა - 師走 (შივასუ, პაპეფიშ დღა; თაშ გიადუ თიშ გეშა, ნამჷ-და პაპეფიშ გიშაკერძაფილო დოხარგელი რენა წანაშ ბოლოშ ხვამეფით.) == რესურსეფი ინტერნეტის == *[http://www.japanlinked.com/about_japan/calender.html Japanese calendar tables and zodiac signs, in Kanji, Hiragana, Romaji, and English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160315230732/http://www.japanlinked.com/about_japan/calender.html |date=2016-03-15 }}, *[http://www.ndl.go.jp/koyomi/e Japanese calendar history by the National Diet Library] *[http://www2.gol.com/users/stever/calendar.htm The Lunar Calendar in Japan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070402230356/http://www2.gol.com/users/stever/calendar.htm |date=2007-04-02 }} *[http://wiki.samurai-archives.com/index.php?title=Japanese_calendar The Japanese Lunar Calendar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110926120912/http://wiki.samurai-archives.com/index.php?title=Japanese_calendar |date=2011-09-26 }} Mechanics of the Japanese lunar calendar and hints on using NengoCalc (see below) *[http://koyomi.vis.ne.jp/mainindex.htm Koyomi no page] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722115640/http://koyomi.vis.ne.jp/mainindex.htm |date=2011-07-22 }} in Japanese *[http://www.asahi-net.or.jp/~nm9m-hsy/koyomi/ Koyomi no hanashi] in Japanese *[http://www.ad-office.ne.jp/i/rokuyo/ Rokuyō calculator] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060415103815/http://www.ad-office.ne.jp/i/rokuyo/ |date=2006-04-15 }} in Japanese *[http://www.seiyaku.com/customs/rokuyo.html Rokuyō calendar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080820042541/http://seiyaku.com/customs/rokuyo.html |date=2008-08-20 }} in English *[http://www.allcalendars.net/JapaneseYearConverter.php Convert Western Years to Japanese Years] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120227144602/http://www.allcalendars.net/JapaneseYearConverter.php |date=2012-02-27 }} converts Gregorian calendar years to Japanese Emperor Era years (known as nengo) *[http://wiki.samurai-archives.com/index.php?title=Year_dates Japanese Year Dates] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120520160412/http://wiki.samurai-archives.com/index.php?title=Year_dates |date=2012-05-20 }} Detailed explanations of Reign years, Era years, Cyclic years, Western years, Imperial years *[https://web.archive.org/web/20100503121807/http://web.me.com/meyer.eva/www.yukikurete.de/nengo_calc.htm NengoCalc] (Tool for converting Japanese dates into Western equivalents) *[https://web.archive.org/web/20110722125232/http://thisyear.jp/ This Year in Japan] Shows what the current year in Japan is *[http://www.sljfaq.org/cgi/date.cgi Convert a Western year into a Japanese year] (sci.lang.japan FAQ pages) * [http://apps.creounity.com/time_machine/index.php?go=japan.php Онлайн-конвертер японских дат в веб-приложении «Creounity Машина Времени». Принципы атрибутирования дат на монетах Японии] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110908072953/http://apps.creounity.com/time_machine/index.php?go=japan.php |date=2011-09-08 }} * [http://dateconverter.net/japanese/?hl=ru DateConverter — Перевод дат между японским и григорианским календарями] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160507161157/http://dateconverter.net/japanese/?hl=ru |date=2016-05-07 }} [[კატეგორია:კალენდარი]] [[კატეგორია:იაპონური კულტურა]] kmzocluzj95vsrwsb1mw1z69tqimrmg 0 21968 254810 252033 2026-11-09T03:19:42Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 254810 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Garejawriting.jpg|thumb|300px|ჯვეშ-ქორთული [[ასომთავრული]] მუკნაჭარა [[დავითგარეჯა]]შ ოხიდას.]] '''კულტურა''' — ართ-ართი არძაშე ფართოთ გოფაჩილი ზიტყვა რე მუჭოთ [[ომენცარე ლიტერატურა]]ს, თეშ ორინე რაგადუას. თის მიარე შანულამობა უღუ, მუთ კინე კულტურაშ ფენომენიშ სირთულეთ დო მიარეფერუამობათ რე გოპიჯაფილი. == ლიტერატურა == * {{cite book |ref=harv |author=Terrence Deacon |year=1997 |title=The Symbolic Species: The Co-evolution of Language and the Brain |url=https://archive.org/details/symbolicspeciesc00deac |location=New York and London |publisher=W. W. Norton}} * {{cite journal |ref=harv |author=Ralph L. Holloway Jr. |year=1969 |title=Culture: A Human domain |journal=Current Anthropology |volume=10(4)}} * {{cite book |ref=harv |author=Dell Hymes |year=1969 |title=Reinventing Anthropology}} * {{cite journal |ref=harv |author=Michael Tomasello |year=1999 |title=The Human Adaptation for Culture |journal=Annual Review of Anthropology |volume=28}} * {{cite journal |ref=harv |last=Whorf |first=Benjamin Lee |year=1941 |title=The relation of habitual thought and behavior to language |journal=Language, Culture, and Personality: Essays in Honor of Edward Sapir |location=Menasha, WI |publisher=Sapir Memorial Publication Fund}} * {{cite book |ref=harv |author=Walter Taylor |year=1948 |title=A Study of Archeology. Memoir 69, American Anthropological Association |reprinted=1967 |location=Carbondale Il |publisher=Southern Illinois University Press}} == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://courses.ed.asu.edu/margolis/spf301/definitions_of_culture.html Definitions and quotes on culture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100626142906/http://courses.ed.asu.edu/margolis/spf301/definitions_of_culture.html |date=2010-06-26 }} * [https://web.archive.org/web/20110512174939/http://xtf.lib.virginia.edu/xtf/view?docId=DicHist/uvaBook/tei/DicHist1.xml;chunk.id=dv1-73 Culture and civilization in Modern times] * [http://www.monthlyreview.org/299pare.htm Reflections on the Politics of Culture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110317033756/http://www.monthlyreview.org/299pare.htm |date=2011-03-17 }} * [http://www.scribd.com/doc/21636305/Khaltourina-Korotayev-WorldCultures Journal of Comparative and Cross-Cultural studies, Vol.12]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.philosophyofculture.org/ Continental Approaches to Philosophy of Culture, Cultural Theory, Cultural Studies, Cultural Criticism, and Popular Culture] {{მერკე}} [[კატეგორია:კულტურა|*]] [[კატეგორია:ვიკიპედიაშ უციო სტატიეფი ოკუჩხალე 2]] [[კატეგორია:ვიკიპედიაშ უციო სტატიეფი ოკუჩხალე 3]] ilo3hfbrfhlx8f9jdwtcbxkjfgds37g 0 23127 254809 248128 2026-11-09T03:14:36Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 254809 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Camus Jubilee Cognac 70cl.jpg|მინი|250px|კონიაკი]] '''კონიაკი''' — [[ბრენდი]], ნამუსჷთ ჯოხოქ [[საფრანგეთი]]შ ნოღა [[კონიაკი (ნოღა)|კონიაკიშ]] მეჯინათ გიადჷ. [[ჸურზენი|ჸურზენიშ]] წარმებაშ დოჭყაფა ჩქინი წანეფიშეჭარუაშ [[I ოშწანურა]]წკჷმა რე მერსხილი. თეხანური საფრანგეთიშ ტერიტორიას [[რომაალეფი|რომაალეფქ]] [[ბინეხი]]შ მოჸონაფა ქჷდიჭყეს. მოგვიანაფათ, მასუმა ოშწანურაშ ბოლოს, რომიშ იმპერატორქ [[პრობუსი (იმპერატორი)|პრობუსიქ]] [[მეღვინობა|მეღვინობათ]] საქვარუაშო ნებეფი გაფართუ. == მოსოფელს კონიაკიშ უშხუაში მაწარმეეფი == "ჰენნესი" (Henessy), "მარტელი" (Martell), "რემი მარტენი" (Remy Martin) დო "კურვუაზიე" (Courvoisier), ნამუეფით კონიაკიშ წარმებაშ 70%-ის იკენა. == რესურსეფი ინტერნეტის == {{commonscat|Cognac}} * [https://web.archive.org/web/20161021090610/http://www.vinoge.com/koniaki/brendi კონიაკი/ბრენდი], ''მარანი'' - ბლოგი ღვინიშ დო გემუანობაშ გეშა; * [http://bahys.com/ru/cognac/history/ История коньяка] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161120022602/http://bahys.com/ru/cognac/history/ |date=2016-11-20 }}, კონიაკიშ ისტორია ([[რუსული ნინა|რუს.]]); {{ალკოჰოლური ოშუმალეფი}} [[კატეგორია:ალკოჰოლური ოშუმალეფი]] h3e6f57xq9bcyb9sxk0njjh2uu5w2re 0 23390 254799 251930 2026-11-09T01:22:39Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 254799 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო = დონალდ ტრამპი<br />{{lang-en|Donald Trump}} | სურათი= Official Presidential Portrait of President Donald J. Trump (2025).jpg | სურათიშ ზჷმა =250პქ | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო= | ხეშმოჭარუა = | პოსტი დეკინჷ = [[20 ღურთუთა]], [[2025]] | პოსტი დიტუ = | ვიცე-პრეზიდენტი =[[ჯეიმს დეივიდ ვანსი]] | პრეზიდენტი = | პრემიერ-მინისტრი = | წიმოხონი= [[ჯო ბაიდენი]] | მონძე = | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|1946|06|14}} | დაბადებაშ აბანი= [[კუინზი]], [[ნიუ-იორკიშ შტატი|ნიუ-იორკი]], {{შილა|ააშ}} | ღურაშ თარიღი = | ღურაშ აბანი= | მენოღალობა ={{შილა|ააშ}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა =ფრედ ტრამპი | ნანა =მერი მაკლაუდი | ალმასქუ = [[მელანია ტრამპი]] <small>(2005–ასე)</small><br /> [[მარლა მეიპლზი]] <small>(1993–99)</small><br /> [[ივანა ტრამპი]] <small>(1977–92)</small> | სქუალეფი=[[დონალდ ტრამპი უკულაში|დონალდ ტრამპი უკულაში]] <small>(დ. 1977)</small><br />[[ივანკა ტრამპი]] <small>(დ. 1981)</small><br />[[ერიკ ტრამპი]] <small>(დ. 1984)</small><br />ტიფანი ტრამპი <small>(დ. 1993)</small><br />ბერონ ტრამპი <small>(დ. 2006)</small> | განათება =[[პენსილვანიაშ უნივერსიტეტი]] | პროფესია = | საქვარუა =[[ბიზნესმენი]], [[პოლიტიკა|პოლიტიკოსი]] | რელიგია =[[პრესვიტერობა|პრესვიტერი]] | ჯილდოეფი = | პარტია = [[რესპუბლიკური პარტია (ააშ)|რესპუბლიკური]] (1987—1999; 2009—2011; 2012 — ასე)<ref>[http://www.boston.com/news/local/massachusetts/blogs/hilary-sargent/2014/01/22/the-man-responsible-for-donald-trump-never-ending-presidential-campaign/95LunCt63n3xKoq5DyJNFI/blog.html The man responsible for Donald Trump's never-ending presidential campaign – News Local Massachusetts]. Boston.com (January 22, 2014). Retrieved October 21, 2015.</ref> <br />[[:en:Reform Party of the United States of America|რეფორმი]] (1999—2001) <br/> [[დემოკრატიული პარტია (ააშ)|დემოკრატიული]] (2001—2009)<ref>[http://www.politifact.com/florida/statements/2015/aug/24/jeb-bush/bush-says-trump-was-democrat-longer-republican-las/ Bush says Trump was a Democrat longer than a Republican 'in the last decade' | PolitiFact Florida]. Politifact.com. Retrieved October 21, 2015.</ref> <br/>უჩინებუ (2011—2012) | ვებ-საიტი=[http://www.trump.com/ www.trump.com] | რანწკი = [[ფაილი:Seal of the President of the United States.svg|25პქ]][[ააშ]]-იშ გიშაგორილი [[ააშ-იშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]][[ფაილი:Seal of the President of the United States.svg|25პქ]] | რანწკი2 = [[ფაილი:Seal of the President of the United States.svg|25პქ]][[ააშ]]-იშ 45-ა [[ააშ-იშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]][[ფაილი:Seal of the President of the United States.svg|25პქ]] | პოსტი დეკინჷ2 = [[20 ღურთუთა]], [[2017]] | პოსტი დიტუ2=[[20 ღურთუთა]], [[2021]] | წიმოხონი2 = [[ბარაკ ობამა]] | მონძე2 = [[ჯო ბაიდენი]] | პრეზიდენტი2= | ვიცე-პრეზიდენტი2 =[[მაიკ პენსი]] | პრემიერ-მინისტრი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= }} '''დონალდ ჯონ ტრამპი''' ({{lang-en| Donald John Trump}}; დ. [[14 მანგი]], [[1946]], [[კუინზი]], [[ნიუ-იორკიშ შტატი]], [[ააშ]]) — [[ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფი]]შ 45-ა [[ააშ-იშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] ([[2017]], [[20 ღურთუთა]] - [[2021]], 20 ღურთუთა). [[2025]] წანაშ [[20 ღურთუთა]]შე ქიანაშ 47-ა პრეზიდენტი რე. [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[ბიზნესმენი]], [[ჭარუ]] დო [[პოლიტიკა|პოლიტიკური მოღალე]], [[რესპუბლიკური პარტია (ააშ)|რესპუბლიკური პარტია]]შ მაკათური, [[მედიამაგნატი]]<ref>{{cite web|url=http://www.forbes.ru/news/81475-donald-tramp-priletel-v-gruziyu-na-prezentatsiyu-neboskreba|title=Дональд Трамп прилетел в Грузию на презентацию небоскрёба|date=21 апреля 2012|publisher=''[[Forbes]]'' |accessdate=2016-01-18}}</ref><ref>{{cite web|url=http://lenta.ru/news/2015/12/22/shlonged|title=Трамп обвинил Хиллари Клинтон в «сливе» избирательной кампании|date=22 декабря 2015|publisher=[[Lenta.ru]] |accessdate=2016-01-18}}</ref>. თაშნეშე [[ააშ|ააშ-ს]] მადვალი შხუ ოაკმაგაფე კომპანია [[Trump Organization]]-იშ [[პრეზიდენტი]] — დო კომპანია [[Trump Entertainment Resorts]]-იშ დჷმარსხუაფალი, ნამუთ მართუნს [[კაზინო|კაზინოეფიშ]] დო [[სასუმარო]]ეფიშ კაბეტ რშვილს ედომუშამი მოსოფელიშ მასშტაბით. 2012 წანას [[მიხეილ სააკაშვილი|მიხეილ სააკაშვილქ]] დონალდ ტრამპი დაჯილდჷ ბარჩხალუაშ ორდენით.<ref>[http://www.interpressnews.ge/ge/politika/198958-mikheil-saakashvilma-donald-trampi-brtsyinvalebis-ordenith-daajildova.html?ar=A მიხეილ სააკაშვილქ დონალდ ტრამპი ბარჩხალუაშ]] ორდენით დაჯილდუ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180717212729/http://www.interpressnews.ge/ge/politika/198958-mikheil-saakashvilma-donald-trampi-brtsyinvalebis-ordenith-daajildova.html?ar=A |date=2018-07-17 }}</ref> ჩინებული რე ექსტრავაგანტული რინაშ წესით დო ურთიართალაშ ღილე სტილით. დონალდ ტრამპი, ჟირი თარი პარტიაშე ააშ-შ პრეზიდენტიშ პოსტიშ კანდიდატშო ისტორიას მაჟირა რე, ნამუქჷთ ჩინებულობა მიპალუ არძაშე უპირველაშე მუჭოთ ბიზმესმენქჷნ თეშ (პირველი [[უენდელ უილკი]] რდჷ [[1940]] წანას). პრეზიდენტო გიშაგორუაშ შვანს, დონალდ ტრამპი სახენწჷფოშ მადუდე მადუდე რდჷ პოლიტიკური დო ოურდუმე კარიერას გჷმოცადილუაშ უმუშო. == გოჭყაფა == დონალდ ტრამპიქ დებადჷ [[1946]] წანაშ [[14 მანგი]]ს [[კუინზი]]ს (ნიუ-იორკიშ შტატი). ტრამპიშ მუმა — [[ფრედ ტრამპი|ფრედ კრის ტრამპი]] (11.10.1905, [[ვუდჰეივნი]], [[ნიუ-იორკი]], [[ააშ]] — 25.06.1999). ნანა — მერი ენ მაკლაუდი (10.05.1912, ტონგი, [[სტორნოვეი (შოტლანდია)|სტორნოვეი]], [[ლუისიშ კოკი]], [[შოტლანდია]] — 7.08.2000); [[1930]] წანას, 18 წანაშ ხანს დღახუეფშა მიდართჷ [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკშა]], სოდე გეჩინებაფუ აბანობური აკმაგაფალი დო ქჷდოსქიდუ. კამპანიაქ იმანჯჷ [[1936]] წანას. დონალდ ტრამპიშ ბაბუ დო ბები მუმაშჸურე [[გერმანალეფი|გერმანალი]] იმიგრანტეფი რდეს: ფრედერიკ ტრამპიქ (დაბადებაშ ჯოხო: ფრიდრიხ ტრამპი, 14.03.1869, [[კალშტადტი]], [[რეინლანდ-პფალცი]] — 30.03.1918) [[1885]] წანას იმიგრაციაშა მიდართჷ [[ააშ|ამერიკაშ აკოართაფილ შტატეფშა]], [[1892]] წანას მენოღალობა მიღჷ; თიში ჩილი (ტრამპიშ ბები) — ელიზაბეტ კრაისტი (10.10.1880 — 6.06.1966)<ref>{{cite web|accessdate=2008-05-22|url=http://www.wargs.com/other/trump.html|title=Ancestry of Donald Trump|publisher=WARGS|archiveurl=http://www.webcitation.org/665PhnZjI|archivedate=2012-03-11}}</ref>. [[1902]] წანას დეგურგინეს კალშტადტის, რეინლანდ-პფალცის. დონალდ ტრამპის ნანაშჸურე შოტლანდიური ჯინჯეფი უღუ. ტრამპის ჟირი ჯიმა დო ჟირი და ჸუნს — ფრედ-უკულაში ('''†'''<ref>დოღურჷ</ref>), რობერტი, მერიენი დო ელიზაბეტი. ტრამპიშ უნჩაში და [[მერიენ ტრამპ-ბერი]] — ფედერალური სააპელაციო სასამართალოშ მოსამართალე დო ააშ-ს ჩინებული ნეიროქირურგიშ დო ჭარუშ [[დევიდ დეზმონდი]]შ ნანა რე. == რესურსეფი ინტერნეტის == {{Commonscat|Donald Trump}} *[http://www.trumpuniversity.com/blog/index.cfm The Trump Blog] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171209100007/http://www.trumpuniversity.com/blog/index.cfm |date=2017-12-09 }} *[http://www.trump.com/ The Trump Organization] *[http://www.huffingtonpost.com/donald-j-trump Column archives] at ''[[:en:The Huffington Post|The Huffington Post]]'' *[http://www.ontheissues.org/donald_trump.htm Issue positions] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131213224859/http://www.ontheissues.org/Donald_Trump.htm |date=2013-12-13 }} at [[:en:Ontheissues.org|Ontheissues.org]] *{{IMDb name|874339|Donald Trump}} *[http://www.biography.com/articles/Donald-Trump-9511238 Donald Trump] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100912081720/http://www.biography.com/articles/Donald-Trump-9511238 |date=2010-09-12 }} at ''[[:en:Biography.com|Biography.com]]'' *[http://www.businessweek.com/magazine/content/07_04/b4018061.htm It's All Donald All The Time], ''[[:en:Bloomberg Businessweek|Bloomberg Businessweek]]'', January 22, 2007 *[http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2068227_2068229_2068223,00.html Top 10 Donald Trump Failures] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111123024621/http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2068227_2068229_2068223,00.html |date=2011-11-23 }}, Kayla Webley, ''TIME'', April 29, 2011 == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{ააშ-შ პრეზიდენტეფი}} {{DEFAULTSORT:ტრამპი, დონალდ}} [[კატეგორია:ამერიკალი მაწარმეეფი]] [[კატეგორია:გერმანალი ამერიკალეფი]] [[კატეგორია:ამერიკალი მილიარდერეფი]] [[კატეგორია:ააშ-იშ პრეზიდენტეფი]] mdixfmqltrej41jxvarwqx6qyq1163l 0 25417 254838 246232 2026-11-09T07:15:34Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 254838 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ჯარალობური ტრანსპორტი |ინფოდაფაშ სიგანა = |ჯოხო = ქართიშ მეტროპოლიტენი |სურათი = Metro Tbilisi logo.svg |ალტ = |სურათიშ ზჷმა = 250პქ |მუკნაჭარა = |სურათი2 = |ალტ2 = |სურათიშ ზჷმა2 = |მუკნაჭარა2 = |სურათი3 = |ალტ3 = |სურათიშ ზჷმა3 = |მუკნაჭარა3 = |ოდაბადური ჯოხო = {{lang-ka|თბილისის მეტროპოლიტენი}} |მინჯე = |ნინალაშ არეალი = [[ქართი]] |ქიანა = {{შილა|საქორთუო}} |ტრანსპორტიშ ტიპი = [[მეტროპოლიტენი]] |ღაზეფი = 2 |ღაზიშ ნომერი = |დგჷმილი = 23 |დღარი მეშარეეფიშრთაფა = ≈ 400 ვითოში |წანმოწანური მეშარეეფიშრთაფა = ≈ 114 მილიონი (2018)<ref>[http://tbilisi.gov.ge/img/original/2018/6/12/tbilisiinfigures.pdf ქართუ ცირფეფს 2018]</ref> |ემაჸონაფალი დირექტორი = |ომართუალე = |ვებ-ხასჷლა = [http://ttc.com.ge ttc.com.ge ოფიციალური ვებ-ხასჷლა] |ფუნქციონირაფაშ დოჭყაფა = {{ქჷდიჭყი თარიღი დო ხანი|1966|01|11|df=yes}} |ფუნქციონირაფა დიჭყაფუ = |ფუნქციონირაფა მიოტუ = |ოპერატორი =ქართიშ ოტრანსპორტე<br/>კომპანია |მარკირაფა = |მენძელი = |მახასიათაფალი = |ოტრანსპორტე საშუალება = |მახინწალიშ სიგჷნძა = |დაშორება = |სისტემაშ სიგჷნძა = 27.3 კმ |მარშრუტეფი = |ლიანდაშ ზჷმა = |ჯვეში ლიანდა = |სიღულანეშ მინიმალური რადიუსი = |ელექტრიფიკაცია = |ოშქაშე ნჭაფა = |მაქსიმალური ნჭაფა = |რუკა =[[ფაილი:Map of Tbilisi Metro - თბილისის მეტროს რუკა.svg|300px|ქართიშ მეტროპოლიტენიშ რუკა]] |რუკაშ ჯოხო =ქართიშ მეტროშ მარშრუტეფიშ სქემა |რუკაშ ორენი = <!-- show ან collapsed --> }} '''ქართიშ მეტროპოლიტენი''' — ბიწორი ტრანზიტიშ [[მეტრო]]შ სისტემა [[ქართი]]ს. ასე ქართიშ [[მეტრო]]ს 22 მოქიმინჯე მეტროდგჷმილი რე. თაჸურეშე 16 იდვალუაფუ [[ახმეტელი-ვარკეთილის ღოზი|გლდანი-ვარკეთილიშ]], 6 - [[საბურთალოშ ღოზი|საბურთალოშ ღოზის]]. ღოზეფიშ საართო სიგჷრძა რე 26,4 კმ. ექსპლუატაციაშა მიშართჷ [[1966]] წანაშ [[11 ღურთუთა]]ს დო მაანთხა მეტროშ სისტემა რდჷ [[სსრრ|სხუნუეფიშ რსხუს]] ([[მოსკოვი]]შ, [[სანქტ-პეტერბურგი|ლენინგრადი]]შ დია [[კიევი]]შ უკული). დოსქილადირი სხუნუეფიშ რსხუშ მეტროშ სისტემეფიშობურო დგჷმილეფიშ უმენტაშობა ძალამ ტომბას რე დიხაშგიმე დო დეკორაციათ გიშეგორუ. ტრანსპორტირაფაშო გიმირინუაფუ მუჭოთ ჯვეში „ე“ ტიპიშ ხვადოშხვა მოდიფიკაციაშ ვაგონეფი, თეშ ელაზჷმაფათ ახალი ტიპი 81-717/714. ვაგონეფს ონინალჷ ჟირი დეპო, „ნაძალადევი“ დო „გლდანი“. == თაშნეშე ქოძირით == * [[მეტროპოლიტენეფიშ ერკებული]] == რესურსეფი ინტერნეტის == {{commonscat|Tbilisi Metro}} * [http://new.ttc.com.ge/ ქართიშ სატრანსპორტო კომპანია] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190829102726/http://new.ttc.com.ge/ |date=2019-08-29 }}, ოფიციალური საიტი * [http://www.metrosoyuza.net/ სხუნუეფიშ რსხუშ მეტრო] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170202082147/http://www.metrosoyuza.net/ |date=2017-02-02 }} * [https://web.archive.org/web/20090403051923/http://metroworld.ruz.net/others/tbilisi.htm Metroworld - ქართი] * [http://www.tmtu.ge/geo/index.php ქართიშ მეტროპოლიტენიშ მოხანდეეფიშ პროფრსხუ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207134140/http://tmtu.ge/geo/index.php |date=2013-12-07 }} {{მერკე-ტრანსპორტი}} {{მერკე-საქორთუო}} [[კატეგორია:ქართიშ მეტროპოლიტენი| ]] [[კატეგორია:მეტროპოლიტენი]] [[კატეგორია:რკინაშარა]] pof3m6duhay6w62e0xa4f7wzaks22ef 0 25564 254808 252164 2026-11-09T03:13:02Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 254808 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია | პარტიაშ ჯოხო = კოლუმბიაშ რევოლუციური აკოანჯარაფილი ნძალეფი (ფარკი) | პარტიაშ მასქერული ჯოხო= {{lang-es|Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia – Ejército del Pueblo}} | პარტიაშ ლოგო = Flag of the FARC-EP.svg | პარტიაშ ვიკიფერი = | ქიანა = კოლუმბია | ლიდერი = [[როდრიგო ლონდონიო-ეჩევერი|ტიმოლეონ ხიმენესი]] | მადუდე= | გენერალური მელამოსე = | დირსხუ = [[1964]] | აკოცუ =[[2016]] | იდეოლოგია = | ევროპული = | საირქიანო = | ფერეფი = | შტაბ-ორენი = | შტაბ-ორენიშ ფოტო = | საიტი = http://www.farc-ep.co/ |აბანეფი1_დუდჯოხო = |აბანეფი1 = |აბანეფი2_დუდჯოხო = |აბანეფი2 = |აბანეფი3_დუდჯოხო = |აბანეფი3 = }} '''კოლუმბიაშ რევოლუციური აკოანჯარაფილი ნძალეფი''' — კათაშ არმია, '''კრან-კა''' ({{lang-es|Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia – Ejército del Pueblo, FARC-EP}}), '''ფარკი''' — [[კოლუმბია]]შ კვარჩხანრადიკალური მაშონთე ჯგუბუა. [[2001]] წანას, [[ააშ]]-იშ სახენწჷფო დეპარტამენტიქ ფარკი [[ტერორისტული ორგანიზაცია#ააშ-ით აღიარაფილი ტერორისტული ორგანიზაციეფი|ტერორისტულ ორგანიზაციეფიშ]] ერკებულშა გემშეჸონჷ, [[ევრორსხუ]]ქ მოგვიანეთ ანალოგიური გინოჭყვიდირი მიღჷ. [[კუბა]] დო [[ვენესუელა]] ჩემებჷლენა, ნამჷ-და თე ორგანიზაცია პარტიზანული რე, ნამუთ ქიმინჯენს ბოლივარიანული იდეეფიშ ოსხირით. [[ფაილი:Jefa de Estado participa en ceremonia de la Firma de la Paz entre el Gobierno de Colombia y las FARC E.P. (29953487045).jpg|250 px|right|thumb|ხუან მანუელ სანტოსი დო ტიმოლეონ ხიმენესი ხეს მუთმაჭარანა ოთინჩალე აპიჯალას, 26 ეკენია, 2016]] [[2016]] წანაშ [[22 მანგი]]ს, [[ჰავანა]]ს კოლუმბიაშ თარობაშ დო ფარკიშ წჷმმარინაფალეფქ გეგმაცხადეს დაჩხირიშ საბოლოოთ მეჭყვიდუაშ, ანჯარიშ ენწყჷმაშ, უშქურანჯობაშ გარანტიეფიშ დო კრიმინალური ორგანიზაციეფწკჷმა ბურჯაფიშენ აკორაგადაფაშ აპიჯალაშ გეშა. აკორაგადაფას ხე მაჭარეს [[23 მანგი]]ს<ref>{{cite web |url=http://www.euronews.com/2016/06/22/historic-peace-deal-signed-between-colombian-government-and-farc-rebels/ |title=Historic peace deal signed between Colombian government and FARC rebels |date=2016-06-22 |work=[[Euronews]] |accessdate=2016-06-23 |lang=en |description= |deadlink= |archiveurl= |archivedate= }}</ref><ref>{{cite web |url=http://world.lb.ua/news/2016/06/23/338502_vlasti_kolumbii_soglasovali.html |title=Власти Колумбии согласовали с повстанцами условия окончательного прекращения огня |date=2016-06-23 |work=LB.ua |accessdate=2016-06-23 |description= |deadlink= |archiveurl= |archivedate= }}</ref>. [[26 ეკენია]]ს, კოლუმბიაშ პრეზიდენტ ხუან მანუელ სანტოსიქ დო ფარკიშ ლიდერქ [[ტიმოლეონ ხიმენესი|როდრიგო ლონდონიო-ეჩევერიქ (ტიმოლეონ ხიმენესიქ)]] ოთინჩალე აპიჯალას ხე ქჷმაჭარეს. ისტორიული დოკუმენტიშ მოჭარუაშ გეშა [[კარტახენა (კოლუმბია)|კარტახენას]] ესურეს [[გოერო]]შ გენერალურ მელამოსე [[პან გი მუნი|პან გი მუნქ]], კუბაშ დო ვენესუელაშ პრეზიდენტეფ რაულ კასტროქ დო [[ნიკოლას მადურო]]ქ, [[ააშ]]-შ სახენწჷფო მელამოსე [[ჯონკერი]]ქ. თეწკჷმა ართო ტიმოლეონ ხიმენესიქ გჷმაცხადჷ, ნამჷ-და თინეფი გაგჷნძორენა ბურჯაფის, მარა კანონიერ ვეს<ref>[https://lenta.ru/news/2016/09/27/colombia/ Президент Колумбии и лидер бывших повстанцев подписали соглашение о мире: Политика: Мир: Lenta.ru<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>. == თაშნეშე ქოძირით == * [[მანუელ მარულანდა]] * [[ალფონსო კანო]] * [[ტანია ნეიმეიერი]] * [[ბოლივარიანიზმი]] == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://rusarm.com/arhiv/n2_2010/kolumbiya_partizany_ne_sdayutsya/ Военно-промышленное обозрение «Арсенал». Колумбия: партизаны не сдаются] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004212840/http://rusarm.com/arhiv/n2_2010/kolumbiya_partizany_ne_sdayutsya/ |date=2013-10-04 }} * [https://web.archive.org/web/20170430051623/http://colombia.su/ Русский сайт о Колумбии; история, география, культура, фотографии, видеоролики] * [http://portalostranah.ru/view.php?id=131 Подробнее о радио ФАРК: «Компаньеро» из радио FARC, или «Voz de la Resistencia» на Портале о странах, рус.(текст, аудио)] * [http://left.ru/2007/8/davidoviz160.phtml Как ФАРК взрывал Давидовича] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171123113715/http://left.ru/2007/8/davidoviz160.phtml |date=2017-11-23 }} * [http://www.equator.inter.ua Роман «Экватор. Чёрный цвет & Белый цвет»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220302214949/http://equator.inter.ua/ |date=2022-03-02 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{მერკე}} [[კატეგორია:FARC|*]] [[კატეგორია:ლიკვიდირაფილი ტერორისტული ორგანიზაციეფი]] rku1g6kbnjqwndq3gpqpp5xe4tpo63r 0 28520 254834 240577 2026-11-09T06:22:46Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 254834 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Pangea animation 03.gif|მინი|კონტინენტეფიშ აკოფაჩუაშ პროცესი]] '''სუპერკონტინენტი''' ({{lang-en|Supercontinent}}) — [[კონტინენტი]], ნამუთ იკათუანს [[დიხაუჩა]]შ კონტინენტური ნახვაცაშ დიდ ნორთის. კონტინენტეფიშ გჷნოყარაფაშ დოგურაფაშ ისტორიაქ ოძირუ, ნამჷ-და პერიოდულობათ კონტინენტური ფილეფი გჷნიცადენა აკოსვარუას, უკული კინ აკმიფაჩჷნა. კანკალე მარკვიალი თეჯგურა კონსტიტენციას ეთმენწყჷნს დიხაჩაშ მანტიაშ გინულათ ართი კურთხუშე ჟირკურთხუამი მალობაშ სისტემაშა. სუპერკონტინენტიშ გომაჟირაფონი წჷმოქიმინუას ვარაუდენა ამერიკალი მენცარეფი, ნამუეფსჷთ მიოჩქჷნა, ნამჷ-და მუსხირენ ვითწანურაშ უკული შილებე ქჷმოხვადას [[კონტინენტი|კონტინენტეფიშ]] ხეახალ გჷნოყარაფიქ. [[აფრიკა]] ქარსხუაფუ [[ევროპა]]ს, [[ავსტრალია]] მუმალსჷთ გაგჷნძორენს ოორუშეჸურე ყარაფის დო აზიაწკჷმა აკიართიანებუ, [[ატლანტიშ ოკიანე]] მუსხირენ გოფართაფაშ უკული რსულას გონქირუ. აფრიკაშ მოხოლებაწკჷმა ართო მიძინანს [[ალპეფი]]შ დო [[პირენეეფი]]შ გვალეფიშ სისტემეფი, თურქეთის დო საბერძნეთის შხირი დიხაშნწალუეფი შეაწუხენა. * [[პანგეა ულტიმა]] (~250 — ~400 მლნ. წანა); * [[ავსტრალია]]-[[ანტარქტიდა]]-[[აფროევრაზია]] (~130 მლნ. წანა); * [[ავსტრალია]]-[[აფროევრაზია]] (~60 მლნ. წანა). == თეხანური სუპერკონტინენტეფი == * [[აფროევრაზია]]; * [[ამერიკა]]; * [[ევრაზია]]; == ლიტერატურა == * Xiao Xuchang & Liu Hefu (eds). ''Global Tectonic Zones: Supercontinent Formation and Disposal. Proceedings of the 30th International Geological Congress''. Utrecht — Tokyo: VSP, 1997. * John J. W. Rogers und M. Santosh: ''Continents and Supercontinents.'' 289 S., Oxford Univ. Press, Oxford [u.a.] 2004 ISBN 0-19-516589-6 * Ted Nield: ''Superkontinent. Das geheime Leben unseres Planeten: Eine abenteuerliche Reise durch die Erdgeschichte.'' München, Verlag Antje Kunstmann 2008. == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.scotese.com/earth.htm Karten des Paleomap- Projektes] * [http://jan.ucc.nau.edu/~rcb7/RCB.html Paläogeographische Rekonstruktion der letzten 600 Mio. Jahre] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110514035849/http://jan.ucc.nau.edu/~rcb7/RCB.html |date=2011-05-14 }} * [http://www2.nature.nps.gov/geology/usgsnps/animate/pltecan.html Plattentektonik- Animationen des USGS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110614011407/http://www.nature.nps.gov/geology/usgsnps/animate/pltecan.html |date=2011-06-14 }} * [http://www.fossilmuseum.net/Geological_History/PreambrianGelogicalHistory.htm Geologische Geschichte des Präkambriums] * [http://evolution.berkeley.edu/glossary_entry/glossary.php?word=Pannotia Pannotia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204040911/http://evolution.berkeley.edu/glossary_entry/glossary.php?word=Pannotia |date=2012-02-04 }} * [http://research.unc.edu/endeavors/spr97/ur.html Am Anfang war Ur] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080513230600/http://research.unc.edu/endeavors/spr97/ur.html |date=2008-05-13 }} * [http://www.palaeos.com/ Die Spur des Lebens auf der Erde] * [http://archive.wikiwix.com/cache/20110223153513/http://www.dinodata.net/Golonka/GLOSSARY.pdf Glossar plattentektonischer und paläographischer Ausdrücke] (PDF-Datei; 128 kB) {{მერკე-გეოლოგია}} [[კატეგორია:ტექტონიკა]] [[კატეგორია:კონტინენტეფი]] [[კატეგორია:სუპერკონტინენტეფი]] 89fy168b3mlhiqs2jqzzc9apds9cvgv 0 29429 254818 253576 2026-11-09T04:46:21Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 254818 wikitext text/x-wiki {{მიარეშანულამობა|ორქო}} {{ინფოდაფა ქიმიური ელემენტი|ორქო / aurum (Au) [[ფაილი:Au-TableImage.svg|300პქ]]<!-- Symbol-->|79<!-- Atomic Number--> |[[ფაილი:Gold-crystals.jpg|200პქ]]<!-- Appearance-->|196,96654<!-- Atomic Weight (u.m)-->|146<!-- Atomic Radius (pm)-->|1: 890.1 <br /> 2: 1980 <br /><!-- First Ionizing Energy (kJ/mol)-->|[Xe]4f¹⁴5d¹⁰6s¹<!-- Electronic Configuration-->|134<!-- Covalent Radius (pm)-->|(−3e) 185 (+1e) 137<!-- Ionic Radius (pm)-->|2,64<!-- Pauling Negativity Number-->|Au←Au⁻³ 1,50 ვ<br /> Au←Au⁺ 1,70ვ<!--Electrode potential30-->|−1,1,3,5<!-- Oxidation states-->|19,32<!-- Density (g/cm³) -->|25,39<!-- Specific Heat (@20°C J/g mol)-->|318<!-- Termal Conductivity (@25°C W/m K)-->|1337,58<!-- Melting Point (K)-->|12,68<!-- Fusion Heat (kJ/mol)-->|3080<!-- Boiling Point (K)-->|~340<!-- Evaporation Heat (kJ/mol)-->|10,2<!-- Atomic Volume (cm³/mol)-->|კუბური ნაძგაცენტრული [[ლინჯიშ სტრუქტურული ტიპი|Cu ტიპიშ]]<!-- Lattice structure-->|4,0781<!-- Lattice constant (Å)-->|1<!-- Lattice c/a ratio-->|170,00<!-- Debye temperature (K)-->}} {{ელემენტიშ დაფა |ფერი= LightCoral |ლათინური ჯოხო=Au |ნომერი=79 |მასა=[[მოლური მასა|196,96654]] |ფორმულა= [Xe]4f¹⁴5d¹⁰6s¹ |მარგალური ჯოხო=ორქო}} '''ორქო''' — [[ქიმიური ელემენტი]], ნამუთ ეიშანუაფუ სიმბოლოთ — '''Au''' ({{lang-la|aurum}}, „აურორა“ - ენათა.<ref name="lemil">{{cite web | url = http://lemill.net/content/webpages/10e510d810db10d810e310e010d8-10d410da10d410db10d410dc10e210d410d110d810e1-10d010e610db10dd10e910d410dc10d810e110d0-10d310d0-10e110d010ee10d410da10ec10dd10d310d410d110d010d710d0-10db10dd10d910da10d4-10d810e110e210dd10e010/view | title = ქიმიური ელემენტეფიშ მეგორაფაშ დო ჯოხოდვალეფიშ კუნტა ისტორია | publisher = Lemill.net | accessdate = 2010-09-11 }}</ref>) დო თიში [[ატომური ნომერი]] რე 79. ორქო ლიბუ დო ძალამპლასტიკური, ორზინაია ლითონური ჸვინთელი ფერიშ [[ლითონი]] რე;<ref name="leqsikoni">[http://www.nbg.gov.ge/uploads/leqsikoni.pdf ნუმიზმატიშ დო ბონისტიშ გოსხუნუაფონი ლექსიკონი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101129125705/http://nbg.gov.ge/uploads/leqsikoni.pdf |date=2010-11-29 }}</ref> [[ქიმიურ ელემენტეფიშ პერიოდული სისტემა|ქიმიურ ელემენტეფიშ პერიოდული სისტემაშ]] მავითა ბუნას ოკათუ. [[ფაილი:Electron shell 079 Gold.svg|მინი|200პქ|მარცხნივ|ორქოშ ატომიშ სქემა]] == ლიტერატურა == * ბრუკ ლარმერი, ოქროს ფასი: National Geographic რუსეთი, თებერვალი 2009, ფ. 85-105. * ოქროსა და სხვა ელემენტების განსაზღვრა წყლის ეკოსისტემების კომპონენტებში, ნეიტრონოაქტივაციური ანალიზის მეთოდით // წყალი: ტექნოლოგია და ეკოლოგია. 2009. № 2. ფ. 62 — 68. == თაშნეშე ქოძირით == <div style="width:70%;"> {{col-begin}} {{col-2}} * [[აბისინიაშ ორქო]] * [[რუსეთიშ იმპერიაშ ორქოშ ოზირუ]] * [[ორქოშ ფურცელი]] * [[ორქო (ჰერალდიკა)]] * [[ჩე ორქო]] * [[პიტაორქო]] * [[ორქოშ ქლორიდი]] * [[იმპერიალი]] * [[ჩერვონეცი]] * [[ორქოშ სუმკუნთხუ]] * [[ორქო უნიტაზი]] * [[ორქო გოლი]] * [[ორქო ლარნაკი]] * [[ორქოშ მარგული]] * [[ორქოშ საჯვარო]] {{col-2}} * [[ორქოშ არლეკინი]] * [[ორქოშ წყარპიჯი]] * [[ორქოშ ოშწანურა]] ([[ორქოშ ხანა]]) * [[ორქოშ ხონარი]] * [[ორქოშ საწმისი]] * [[ორქოშ ციბორუა]] * [[ორქოშ ურდუმი]] * [[ორქოშ ჭიშკარი]] * [[ორქოშ ქვიშა]] * [[პარტიაშ ორქო]] {{col-end}} </div> == რესურსეფი ინტერნეტის == {{Commons|Gold}} * [http://www.lateralscience.co.uk/gold/auriferous.html ''ოქროს მოპალუა'' 1898 წანაშ წინგი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160612192416/http://www.lateralscience.co.uk/gold/auriferous.html |date=2016-06-12 }}, www.lateralscience.co.uk * [https://web.archive.org/web/20080307000911/http://www.epa.gov/epaoswer/other/mining/techdocs/gold.pdf ოქროშ მოპალუაშ დო ნთხორუაშ ტექნიკური დოკუმენტი], www.epa.gov * [https://web.archive.org/web/20080516061652/http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Au/index.html WebElements.com — ორქო] * [http://n-t.ru/ri/ps/pb079.htm ორქო ქიმიური ელემენტეფიშ პოპულარულ ბიბლიოთეკას] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070512104833/http://n-t.ru/ri/ps/pb079.htm |date=2007-05-12 }} * [http://www.catalogmineralov.ru/mineral/144.html უგურჩქინუ ორქო] * [http://www.uralgold.ru/au_zapas.html ორქოშ მოსოფელიშ ოზირუ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110115114433/http://uralgold.ru/au_zapas.html |date=2011-01-15 }} * [http://zhurnal.lib.ru/t/tonina_o_i/fe_zoloto.shtml სტატია «ოქრო» ფინანსური ენციკლოპედიიდან 1927 წ.] * [http://bibliotekar.ru/zoloto-2/index.htm ა.ანიკინი ოქრო: საერთაშორისო ეკონომიკური ასპექტი] * [http://vojnik.org/ussr/docs/2 პ.იანიშევსკის მოხსენებიდან სსრკ-ს სახბანკის ოპერაციებზე ოქროზე «Возрождение» 9.01.1933 წ.)] * [http://www.hist.msu.ru/Labs/Ecohist/OB12/sapagovskaya.pdf სსრკ-ს ოქროს ეკონომიკა და ოქროს მომპოვებელი მრეწველობა - აშშ-ს ცენტრალური სადაზვერვო სამმართველოს ანალიტიკურ მასალებში] * [http://www.promved.ru/nov_2001_04.shtml ა. პორტნოვი აშშ-მ როგორ შეცვალა ოქრო ქაღალდით] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210621110958/https://www.promved.ru/nov_2001_04.shtml |date=2021-06-21 }} * [http://www.nasledie.ru/oboz/N07_96/7_11.HTM ა.სელეზნევი ალმასი და ოქრო რუსეთში] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110518005858/http://www.nasledie.ru/oboz/N07_96/7_11.HTM |date=2011-05-18 }} * [http://www.bullion.ru/ Золотой Портал Bullion.ru (ძვირფას ლითონებზე ფასები და ახალი ამბები)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203164820/http://bullion.ru/ |date=2018-12-03 }} * [http://www.investprognoz.ru/gold.htm ინვესტპროგნოზი ფასი ოქროზე 1300$-1600$ 2010 წ. ბოლოსთვის] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101231051308/http://www.investprognoz.ru/gold.htm |date=2010-12-31 }} * [http://www.gold1500.ru/ ოქროს ფასის პროგნოზი 1500$ 2010 წ.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101023095444/http://www.gold1500.ru/ |date=2010-10-23 }} * [http://www.abird.ru/articles/gold ანალიტიკოსების პროგნოზი ოქროს ფასებზე 2008-2009-2010 წწ.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101013212741/http://abird.ru/articles/gold |date=2010-10-13 }} * [https://web.archive.org/web/20140208035733/http://fx-commodities.ru/category/gold/ ფასები ოქროზე. ყოველკვირეული მიმოხილვა] * [http://www.spectroscan.ru/articles/contents/gold.html ოქროს შემცველობა მინერალებში და ქანებში] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110926195913/http://www.spectroscan.ru/articles/contents/gold.html |date=2011-09-26 }} * [http://www.bullion.ru/library/text/index.html კერძო ოქროს მომპოვებელი მრეწველობა რუსეთში XIX—XX ს.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141129064757/http://bullion.ru/library/text/index.html |date=2014-11-29 }} * [http://ec-dejavu.ru/g/Gold.html ტ. ნოვიჩკოვა. ნაგავი და ოქრო ფოლკლორში] // პოლარულობა კულტურაში (ალმანახი «Канун». გამოშ. 2). სპბ., 1996, ფ. 121—156 * [http://ec-dejavu.ru/g/Gold_Aver.html ს. ავერინცევი. ოქრო - სიმბოლურ სისტემებში, ადრებიზანტიური კულტურა] // ავერინცევი ს. ს. ადრებიზანტიური ლიტერატურის პოეთიკა. სპბ.: 2004, с. 404—425 * [http://www.zoloto-almazy.narod.ru/index.htm ოქრო, ალმასი, მინერალების სპექტროსკოპია] * [http://www.denga.com.ua/index.php?option=com_content&task=view&id=1079&Itemid=79 ოქროს ფასების გრაფიკები] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180829164538/http://www.denga.com.ua/index.php?option=com_content&task=view&id=1079&Itemid=79 |date=2018-08-29 }} * [http://www.dragmet.com.ua ოქრო სამოდამოდ…] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181204105711/http://www.dragmet.com.ua/ |date=2018-12-04 }} == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{პორტალი|ქიმია|The Chemistry trophy.JPG}} {{ქიმიურ ელემენტეფიშ პერიოდული სისტემა}} {{მერკე}} [[კატეგორია:ქიმიური ელემენტეფი]] [[კატეგორია:ლითონეფი]] [[კატეგორია:ანდაღებული ლითონეფი]] 83yhbl7x1fld8xtjuaghyqzc3q0s0qd 0 30149 254840 138562 2026-11-09T08:08:07Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 254840 wikitext text/x-wiki == წანეფიშეჭარუაშ მუშობურობეფი == * [[ჯვ. წ. I ვითოშწანურა]]შ ბოლო წანა. თე თარიღის გეჸუნს [[ჩქ. წ. I ვითოშწანურა]]შ [[1 ღურთუთა]]. == მოლინეფი == * კონსულეფი [[კოს კორნელიუს ლენტული (ჯვ. წ. 1 წანაშ კონსული)|კოს კორნელიუს ლენტული]]<ref>C. Settipani. Continuité gentilice et continuité sénatoriale dans les familles sénatoriales romaines à l’époque impériale, 2000, стр. 86</ref><ref>G.V. Sumner. Phoenix, Том 19, № 2, стр. 134—136</ref> დო [[ლუციუს კალპურნიუს პიზონი (ჯვ. წ. 1 წანაშ კონსული)|ლუციუს კალპურნიუს პიზონი]]. [[კონსულ-სუფექტი]] ავლ ფლავიუს ცეცინა სევერი (ვარდა ავლ ფლავიუს ი ავლ ცეცინა სევერი). * [[ოვიდიუსი|პუბლიუს ოვიდიუს ნაზონი]] ჭარჷნს მუში დიდაქტიკურ პოემას [[ოვიდიუსი#„ჸოროფაშ მენცარობა“|Ars amatoria (ჸოროფაშ ხელუანობა)]]. * [[გაიუს კეისარი]] ბჟაეიოლიშ პროკონსულო ქჷდარინეს, [[პართია]]შ დო [[სომხეთი]]შ სააწმარენჯოთ. * გაიუს კეისარი [[სირია]]ს თარმამართალო ქჷდარინეს. == დუნაბადი == * [[25 ქირსეთუთა]], [[შურიშხა]] (ტრადიციული თარიღი) — [[იოსე ქირსე]], ნამუთ [[ქირსიანობა]]შ ცენტრალური ფიგურა რე ([[დიონისე მერკე]]შ გჷმოკოროცხუათ; იოსე ქირსეშ ისტორიული დაბადებაშ თარიღი რე [[ჯვ. წ. 12]]-შე [[ჯვ. წ. 4]]-შახ). * [[კუჯულა კადფიზი]] (კადფიზ I), [[ქუშანიშ ომაფე]]შ მაართა [[მონარქია|მაფა]]. მაფა [[კანიშკა I]]-შ ბაბუ<ref>Боровкова Л. А. «Кушанское царство (по древним китайским источникам)». М., 2005, ISBN 5-89282-265-6.</ref>. * [[პაულუს ფაბიუს პერსიკუსი]], რომაალი პოლიტიკური მოღალე. * [[სერვიუს აზინიუს ცელერი]], [[კონსულ-სუფექტი]] [[38]] წანას. == ნაღურა == * [[ჰეროდე I დიდი]], [[იუდეა]]შ მაფა, რანწკი წყუეფიშ გჷმოკოროცხუათ<ref>[http://jts.oxfordjournals.org/content/volXVII/issue2/index.dtl W. E. Filmer. The chronology of the reign of Herod the Great//J Theol Studies, 1966; XVII: 283—298.]{{ref-en}}</ref><ref>[http://www.hillsdale.edu/news/imprimis/archive/issue.asp?year=1996&month=12 Craig Chester. The Star of Bethlehem]. — Imprimis. — Hillsdale college. — [http://www.hillsdale.edu/hctools/ImprimisTool/archives/1996_12_Imprimis.pdf December 1996.] {{Dead link|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-en}}</ref>. * [[აი-დი (ხანიშ დინასტიაშ იმპერატორი)|აი-დი]], [[ხანიშ დინასტია]]შ 13-ა [[იმპერატორი]]. == სქოლიო == {{სქოლიო|2}} [[კატეგორია:ჯვ.წ. 1]] jzvty6m43j83v6fs9mw2q63zgu5tlb0 0 31330 254821 142348 2026-11-09T05:16:18Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 254821 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ადმინისტრაციული ართული |ოდაბადური ჯოხო = {{lang-ru|Рязанская область}} |მარგალური ჯოხო = რიაზანიშ ოლქი |პანორამა = RybnoeDistrict 06-13 Konstantinovo Oka River 02.jpg |შილა = Flag of Ryazan Oblast.svg |გერბი = Coat of Arms of Ryazan oblast.png |ქიანა = რუსეთი |ჰიმნი = |სტატუსი =[[რუსეთიშ ფედერალური მონწყუალა|ფედერაციაშ სუბიექტი]] |მიშმურს = [[ცენტრალური ფედერალური ოკრუგი|ცენტრალური ფედერალურ ოკრუგშა]] |ფორჷნს = |ნანანოღა= [[რიაზანი]] |შხუ ნოღა = რიაზანი |შხუ ნოღეფი= [[კასიმოვი]], [[სკოპინი]] |თარიღი = |მადუდე ='''გუბერნატორი''':<br>ნიკოლაი ლიუბიმოვი |მადუდე 2 = |ედპ =360,6 მლრდ. რუბ. |ედპ წანა= 2017 |ედპ აბანი =49-ა |ედპ აშმ = 320,8 ვთშ. რუბ. |ნინა =[[რუსული ნინა|რუსული]] |ნინეფი = |მახორობა ={{რკება}} 1 108 924 |ეჭარუაშ წანა =2020 |აბანი მახორობათ =44-ა |ერუანული აკოდგინალუა = |მეჭედალა =28,00 |კონფესია = |ფართობი =39 605 |აბანი ფართობით =56-ა |ფართობიშ პროცენტი = |მაქსიმალური სიმაღალა = |ოშქაშე სიმაღალა = |მინიმალური სიმაღალა = |განედი = |გრძედი = |რუკა= Map of Russia - Ryazan Oblast (2008-03).svg |ბორჯიშ ორტყაფუ= [[UTC+3]] |აბრევიატურა = RU-RYA |ISO = |FIPS= |ოტელეფონე კოდი = |ოფოსტე ინდექსეფი = |ინტერნეტ-დომენი = |ოავტომობილე ონომერე შანეფი = |საიტი =http://www.ryazangov.ru/ |კატეგორია ვიკიოწკარუეს =Ryazan Oblast |პარამეტრი1 = ჯილდო: {{ლენინიშ ორდენი|ტიპი=რეგიონი}} |მიკოღანკუა = }} '''რიაზანიშ ოლქი''' ({{Lang-ru|''Рязанская область''}}) - [[რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი|ოლქი]] [[რუსეთი|რუსეთის]], ნამუთ ქიანაშ [[ცენტრალური ფედერალური ოკრუგი]]შ აკოდგინალუაშა მიშურს. ოლქიქ [[1937]] წანაშ [[26 ეკენია]]ს დირსხჷ, თეიშახ ოლქის რიაზანიშ გუბერნია ჯოხოდჷ. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი — [[ნოღა]] [[რიაზანი]]. == გეოგრაფია == რიაზანიშ ოლქის უხურგანს [[ვლადიმირიშ ოლქი|ვლადიმირიშ]], [[პენზაშ ოლქი|პენზაშ]], [[ტულაშ ოლქი|ტულაშ]], [[მოსკოვიშ ოლქი|მოსკოვიშ]], [[ნიჟნი-ნოვგოროდიშ ოლქი|ნიჟნი-ნოვგოროდიშ]], [[ტამბოვიშ ოლქი|ტამბოვიშ]] დო [[ლიპეცკიშ ოლქი|ლიპეცკიშ]] ოლქეფი. == მახორობა == [[2002]] წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, ოლქის ოხორანდჷ: * [[რუსეფი]] – 1 161 400 ადამ. * [[უკრაინალეფი]] – 12 700 ადამ. * [[მორდვალეფი]] - 7300 ადამ. * [[თათარეფი]] - 5600 ადამ. * [[სომეხეფი]] - 4500 ადამ. * [[ბელარუსეფი]] - 3500 ადამ. * [[აზერბაიჯანალეფი]] - 2900 ადამ. * [[ჩაჩანეფი]] - 2200 ადამ. == რესურსეფი ინტერნეტის == {{Commonscat|Ryazan Oblast|რიაზანიშ ოლქი}} * [https://web.archive.org/web/20070429132638/http://www.ryazanreg.ru/ რიაზანიშ ოლქიშ თარობაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა] * [http://history-ryazan.ru/ რიაზანიშ ოლქიშ ისტორია, კულტურა დო ტრადიციეფი] {{მერკე-რუსეთი}} {{რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფი}} [[კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ ოლქეფი]] r4g2nsr2ijdkq3bmu3qa6gm9odl4jsq 0 31531 254803 247588 2026-11-09T02:19:30Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 254803 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ადმინისტრაციული ართული |ოდაბადური ჯოხო = {{lang-el|Θεσσαλία}} |მარგალური ჯოხო = თესალია |პანორამა = |შილა = |გერბი = |ქიანა = საბერძნეთი |ჰიმნი = |სტატუსი =რეგიონი |მიშმურს = 1 პერიფერია |ფორჷნს = 5 ნომს |ნანანოღა= [[ლარისა (ნოღა)|ლარისა]] |შხუ ნოღა = |შხუ ნოღეფი= |თარიღი = |მადუდე ='''პერიფერიარქი/<br>გუბერნატორი''':<br>კონსტანტინოს აგორასტოსი |მადუდე 2 = |ედპ = |ედპ წანა= |ედპ აბანი = |ედპ აშმ = |ნინა =[[ბერძენული ნინა|ბერძენული]] |ნინეფი = |მახორობა =732,762 |ეჭარუაშ წანა =2011 |აბანი მახორობათ = |ერუანული აკოდგინალუა = |მეჭედალა =52 |კონფესია = |ფართობი =14,036.64 |აბანი ფართობით = |ფართობიშ პროცენტი = |მაქსიმალური სიმაღალა =2,374 |ოშქაშე სიმაღალა = |მინიმალური სიმაღალა =-4 |განედი = |გრძედი = |რუკა= Thessalia in Greece.svg |ბორჯიშ ორტყაფუ= [[UTC+2]]/[[UTC+3]] |აბრევიატურა = |ISO = GR-E |FIPS= |ოტელეფონე კოდი = |ოფოსტე ინდექსეფი = |ინტერნეტ-დომენი = |ოავტომობილე ონომერე შანეფი = |საიტი =http://www.pthes.gov.gr/ |კატეგორია ვიკიოწკარუეს =Thessaly |პარამეტრი1 = |მიკოღანკუა = }} '''თესალია''' ({{lang-el|Θεσσαλία}}) — [[საბერძნეთიშ რეგიონეფი|რეგიონი]] [[საბერძნეთი|საბერძნეთის]]. თე რეგიონიშ ფართობი — 14.036 კმ.² დო საბერძნეთიშ მახორობაშ 11%–ს იკათანს. რეგიონს ოორუეშე უხურგანს [[ბჟადალი მაკედონია|ბჟადალი]] დო [[ცენტრალური მაკედონია]], ობჟათეშე — [[ცენტრალური საბერძნეთი|საბერძნეთიშ ცენტრი]], ბჟადალშე — საბერძნეთიშ ბჟადალი რეგიონი, [[იპირი]] დო ბჟაეიოლშე — [[ეგეოსიშ ზუღა]]. == რესურსეფი ინტერნეტის == {{commons category|Thessalia}} *[https://web.archive.org/web/20191001145440/http://www.pthes.gov.gr/ Official website] (ბერძენულო) {{მერკე-საბერძნეთი}} {{საბერძნეთიშ რეგიონეფი}} {{საბერძნეთიშ პერიფერიეფი}} [[კატეგორია:საბერძნეთიშ პერიფერიეფი]] [[კატეგორია:საბერძნეთიშ გეოგრაფია]] [[კატეგორია:საბერძნეთიშ ისტორია]] 97762dztlb2vhmeu2i9j9e15xq5c54j 0 33462 254794 148809 2026-11-08T23:09:37Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 254794 wikitext text/x-wiki {| style="border: 1px solid #AAAAAA; clear: right; float: right; font-size: 90%; margin-bottom: 0.5em; margin-left: 1em; padding: 0.4em; vertical-align: middle; width: 18em;" class="infobox" |- !style="background-color:#AACCFF; color:black; font-size: 125%; text-align:center;" colspan="2"|აგრაფიოტისი |- | align="center" colspan="2"| [[File:Agrafiotis.png|300px]]<small>წყარმალუ აგრაფიოტისი</small> |- !style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" colspan="2"|დოხასიათაფა |- |სიგჷრძა |<span style="white-space: nowrap;">58 კმ</span> |- !style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" colspan="2"|წყარიშ ნადუ |- |ოდუდე |[[პინდოსიშ გვალეფი]] |- |ინაკათუ |<span style="white-space: nowrap;">[[აქელოოსი]]</span></td> |- !style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" colspan="2"|ქიანეფი დო ნოღეფი |- |ქიანეფი |[[File:Flag of Greece.svg|25px]] [[საბერძნეთი]] |- |ნოღეფი |[[აგრაფი]] |} '''აგრაფიოტისი''' ([[ბერძნული ნინა|ბერძნ]]. Potamos Agrafiotis) — წყარმალუ ბჟადალ საბერძნეთის. წყარმალუ [[აქელოოსი]]შ კვარჩხან [[ნადუ]]. მეურს ცენტრალურ საბერძნეთის, ევრიტანიაშ ნომიშ ტერიტორიას. აგრაფიოტისი იჭყაფუ [[პინდოსი]]შ გვალეფს, ოფუტე [[ტროვატო]]შ ხოლოს, [[ტრიპოტამო]]შ ხოლოს ინაკათუ [[კრემასტა]]შ რეზერვუარს, [[აქელოოსი]]ს. ==ქოძირით თაშნეშე== *[[საბერძნეთიშ წყარმალუეფიშ ერკებული]] ==რესურსეფი ინტერნეტის== * [https://web.archive.org/web/20070930184207/http://www.gtp.gr/LocPage.asp?id=63884 Agrafiotis on GTP Travel Pages] (ინგლისურო დო ბერძნულო) [[კატეგორია:საბერძნეთიშ წყარმალუეფი]] o8yife6mhl09cmcind2b9cwxo04fr8c 0 33544 254800 206919 2026-11-09T01:31:38Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 254800 wikitext text/x-wiki {| style="border: 1px solid #AAAAAA; clear: right; float: right; font-size: 90%; margin-bottom: 0.5em; margin-left: 1em; padding: 0.4em; vertical-align: middle; width: 18em;" class="infobox" |- !style="background-color:#AACCFF; color:black; font-size: 125%; text-align:center;" colspan="2"|ელბა Elbe |- | align="center" colspan="2"|[[File:Labe udoli.jpg|300px]] <small>წყარმალუ ელბა</small> [[File:Elbe basin.png|300px]]<small>წყარმალუ ელბაშ აუზი</small> |- !style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" colspan="2"|დოხასიათაფა |- |სიგჷრძა |<span style="white-space: nowrap;">1,112 კმ</span> |- |<span style="white-space: nowrap;">ღანჩოშ ფართობი</span> |<span style="white-space: nowrap;">148,268 კმ²</span> |- !style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" colspan="2"|წყარიშ ნადუ |- |ოდუდე |[[კრკონოშე]]შ გვალეფი, [[ზუღაშ დონე]]შე 1,400 მ. |- |ინაკათუ |<span style="white-space: nowrap;">[[ოორუეშ ზუღა]]</span></td> |- !style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" colspan="2"|ქიანეფი დო ნოღეფი |- |ქიანეფი | [[File:Flag of Czech Republic.svg|25px]] [[ჩეხეთი]], [[File:Flag of Germany.svg|25px]] [[გერმანია]] |- |ნოღეფი |[[ჰრადეც-კრალოვე]], [[პარდუბიცე]], [[უსტი-ნად-ლაბემი]], [[დეჩინი]], [[დრეზდენი]], [[მაისენი]], [[ვიტენბერგი]], [[დესაუ]], [[მაგდებურგი]], [[ჰამბურგი]], [[შტადე]], [[კუკსჰაფენი]] |} '''ელბა''' ([[ჩეხური ნინა|ჩეხ]]. Labe; [[გერმანული ნინა|გერმ]]. Elbe) — [[წყარმალუ]] [[ჩეხეთი]]ს დო [[გერმანია]]ს. სიგჷნძა 1,112 კმ. ღანჩოშ ფართობი 148,268 კვ.კმ. == უდიდაშ [[ნადუ]]ეფი== * [[ვლტავა]] * [[ზალე]] * [[ჰაფელი]] * [[მულდე]] * [[შვარცე-ელსტერი]] * [[ოგრჟე]] ==რესურსეფი ინტერნეტის== {{Commons|Elbe}} * [https://web.archive.org/web/20170403202526/http://www.google.com/search?ie=UTF-8&oe=UTF-8&q=albis&btnG=Search&domains=http%3A%2F%2Fwww.ancientlibrary.com&sitesearch=http%3A%2F%2Fwww.ancientlibrary.com Ancient library Albis river in Germania Magna] * [https://web.archive.org/web/20121005054158/http://www.ancientlibrary.com/gazetteer/0367.html Source of Albis in Asciburgis (Riesengebirge Giants mountains] * [https://web.archive.org/web/20110718121253/http://www.ergis.cz/krkonose/index.php?lang=en&detail=38&path=places information and pictures of the spring of Labe in Giant Mountains (Krkonoše, Riesengebirge)] * [http://elbewetter.de/ Mühlanger, Wittenberg district in Saxony-Anhalt, Germany. 9 km to Lutherstadt Wittenberg –Germany --click-on: Bildergalerie click-on..click-around] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120620204826/http://www.elbewetter.de/ |date=2012-06-20 }} * [https://web.archive.org/web/20110809060903/http://www.schiffswiki.de/index.php?id=180 Hamburg-Wedel-Elbe-Web-Cams ] * [http://www.elbwetter.de/ Hamburg-Cruise-Center + Elbphilharmonie Hamburg- Elbe-Harbour-Web-Cams ] *[https://merhav.nli.org.il/primo-explore/search?query=any,contains,river%20map&tab=default_tab&search_scope=Local&sortby=lso01&vid=NLI&mfacet=rtype,include,Maps,1&mfacet=tlevel,include,online_resources,1&mfacet=topic,include,Elbe%20River%20(Czech%20Republic%20and%20Germany),2&lang=en_US&came_from=sort Old maps of the Elbe], from the Eran Laor Cartographic Collection, The National Library of Israel {{მერკე}} [[კატეგორია:გერმანიაშ წყარმალუეფი]] [[კატეგორია:ჩეხეთიშ წყარმალუეფი]] ka8fudjsuqgyeo4fur5eaayb7u5i4h6 0 34205 254820 251075 2026-11-09T05:14:26Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 254820 wikitext text/x-wiki [[File:Ralph Ellison photo portrait seated.jpg|მინი|რალფ ელისონი]] '''რალფ ელისონი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Ralph Ellison; დ. [[1 მელახი]], [[1913]] - [[16 პირელი]], [[1994]]) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[ჭარუ]] დო [[ნოველისტი]]. ==რესურსეფი ინტერნეტის== {{wikiquote}} * [http://www.litencyc.com/php/speople.php?rec=true&UID=1420 Ralph Ellison], ''Literary Encyclopedia'' * [http://www.litencyc.com/php/sworks.php?rec=true&UID=4394 ''Invisible Man''], ''Literary Encyclopedia'' * [http://www.newsreel.org/nav/title.asp?tc=CN0135 ''Ralph Ellison: an American Journey''], California Newsreel * [https://web.archive.org/web/20100328202403/http://www.smithsonianchannel.com/site/smithsonian/show_soul_people_writers.do ''Soul of a People: Writing America's Story''] a 90-minute documentary about the WPA Writers' Project * [https://www.pbs.org/wnet/americanmasters/database/ellison_r_homepage.html Ralph Ellison] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210308175518/https://www.pbs.org/wnet/americanmasters/database/ellison_r_homepage.html |date=2021-03-08 }}, ''American Masters'', PBS.org * [http://www.gradesaver.com/classicnotes/titles/invisibleman/ Notes on Ralph Ellison's Invisible Man] * [http://www.writing.upenn.edu/~afilreis/50s/bellow-on-ellison.html Saul Bellow's 1952 Review of ''Invisible Man''] * [https://web.archive.org/web/20080516103324/http://www.mansionbooks.com/BookDetail.php?bk=211 Photos of the first edition of ''Invisible Man''] * [http://www.okhistory.org/publications/enc/entry.php?entry=EL009 Ellison, Ralph], ''Encyclopedia of Oklahoma History and Culture'' * [[iarchive:RalphEllisonFBIFile|FBI file on Ralph Ellison]] * [https://www.loc.gov/rr/rarebook/coll/ellison.html The Ralph Ellison Collection], Rare Book and Special Collections Division, Library of Congress * [https://ellisonhotel.com/ The Ellison, A Tribute Portfolio Hotel] [[კატეგორია:ამერიკალეფი]] [[კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი]] [[კატეგორია:დუნაბადი 1913]] [[კატეგორია:ნაღურა 1994]] {{მერკე}} f3ivngoo3yjucs7c9k89ynyminnwr54 0 34454 254816 159022 2026-11-09T04:30:14Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 254816 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა კოკი | დუდჯოხო = ობჟათე ანდამანი | ოდაბადური ჯოხო = {{lang-en|South Andaman Island}} | native name link = | მეტჯოხო = | სურათიშ ჯოხო = | სურათიშ მიკნაჭარა = | სურათიშ ზჷმა = | ალტ სურათი = | locator map = Sth Andaman locale.png | locator map size = | map_custom = no | ორენი = | კოორდინატეფი = | ორენი = {{შილა|ინდოეთი}} | კოკეფიშ მუდანობა = | თარი კოკი = | ფართობი_კმ2 = 1347,7 | ერკებული = | სიგჷრძა_კმ =83 | სიგანე_კმ =28 | წყარპიჯიშ სიგჷრძა = | წყარპიჯიშღოზი_კმ =413 | უმაღალაში გვალა = გვალა კოიობი | სიმაღალე_მ =459 | ქიანაშ ჯოხო =ორენი | ქიანა = | ქიანაშ ადმინისტრაციული დორთუალაშ დუდჯოხო = [[ინდოეთიშ მორსხუე ტერიტორიეფი|მორსხუე ტერიტორია]] | ქიანაშ ადმინისტრაციული დორთუალა = [[ანდამანიშ დო ნიკობარიშ კოკეფი]] | ქიანაშ ადმინისტრაციული დორთუალაშ დუდჯოხო 1 = | ქიანაშ ადმინისტრაციული დორთუალა 1 = | ქიანაშ ადმინისტრაციული დორთუალაშ დუდჯოხო 2 = | ქიანაშ ადმინისტრაციული დორთუალა 2 = | ქიანაშ ნანანოღა = | ქიანაშ უდიდაში ნოღა = | ქიანაშ უდიდაში ნოღაშ მახორობა = | ქვიანაშ ლიდერიშ ტიპი = | ქიანაშ ლიდერიშ ჯოხო = | ქიანა 1 = | ქიანაშ 1 ადმინისტრაციული დორთუალაშ დუდჯოხო = | ქიანაშ 1 ადმინისტრაციული დორთუალა = | ქიანაშ 1 ადმინისტრაციული დორთუალაშ დუდჯოხო 1 = | ქიანაშ 1 ადმინისტრაციული დორთუალა 1 = | ქიანაშ 1 ადმინისტრაციული დორთუალაშ დუდჯოხო 2 = | ქიანაშ 1 ადმინისტრაციული დორთუალა 2 = | ქიანაშ 1 ნანანოღა = | ქიანაშ 1 უდიდაში ნოღა = | ქიანაშ 1 უდიდაში ნოღაშ მახორობა = | ქიანაშ 1 ლიდერიშ ტიპი = | ქიანაშ 1 ლიდერიშ ჯოხო = | ქიანა 2 = | ქიანაშ 2 ადმინისტრაციული დორთუალაშ დუდჯოხო = | ქიანაშ 2 ადმინისტრაციული დორთუალა = | ქიანაშ 2 ადმინისტრაციული დორთუალაშ დუდჯოხო 1 = | ქიანაშ 2 ადმინისტრაციული დორთუალა 1 = | ქიანაშ 2 ადმინისტრაციული დორთუალაშ დუდჯოხო 2 = | ქიანაშ 2 ადმინისტრაციული დორთუალა 2 = | ქიანაშ 2 ნანანოღა = | ქიანაშ 2 უდიდაში ნოღა = | ქიანაშ 2 უდიდაში ნოღაშ მახორობა = | ქიანაშ 2 ლიდერიშ ტიპი = | ქიანაშ 2 ლიდერიშ ჯოხო = | მახორობა =209,602 (ხვალე კოკი ობჟათე ანდამანიშ ოფუტეეფი.) | ეჭარუაშ წანა =2011 | მეჭედალა_კმ2 = | ეთნიკური ბუნეფი = [[ინდოეთიშ დემოგრაფია|ინდოარეფი]], [[ანდამანალეფი]] | ვებ-ხასჷლა = www.and.nic.in | გეძინაფონი ინფო = }} '''ობჟათე ანდამანი''' ({{lang-en|South Andaman Island}}) — [[კოკი (გეოგრაფია)|კოკი]] [[კაბეტი ანდამანი]]შ არქიპელაგის, [[ანდამანიშ კოკეფი|ანდამანიშ კოკეფს]], [[ინდოეთი]]შ მორსხუე ტერიტორია [[ანდამანიშ დო ნიკობარიშ კოკეფი]]შ არძაშე უმოსო რე დოხორელი. კოკიშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე იდვალუაფჷ მორსხუე ტერიტორიაშ ადმინისტრაციული ცენტრი ნოღა [[პორტ-ბლერი]], შხვა ნორთი [[ჯუნგლი|ჯუნგლეფით]] რე ფორილი. კოკიშ ბჟადალ წყარპიჯის [[ჯარავა (კათა)|ჯარავაშ]] დოხოლაფირო 100 წჷმმარინაფალი ოხორანს, ნამუეფჷთ ართ-ართ [[ანდამანური ნინეფი|ანდამანურ ნინაშა]] რაგადანა. კოკი პოპულარული ტურისტული ატრაქცია რე<ref>[http://www.india9.com/i9show/South-Andaman-Island-20477.htm South Andaman Island] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210118174604/https://www.india9.com/i9show/South-Andaman-Island-20477.htm |date=2021-01-18 }}</ref>. თეწკჷმა, ობჟათე ანდამანიშ კანკალე ტერიტორია თხილუაშ თუდო რე, დო პიჯეფს, ნამუეფჷთ ინდოეთიშ მენოღალეეფი ვა რენან, გეძინელი ალობაშ მეჩამას ოხვილჷნა. თეშ მუჭოთ მორსხუე ტერიტორიაშ შხვა კოკის, ობჟათე ანდამანსჷთ კონწარი გავალი მიორინჷ [[დიხაშნწალუა ინდოეთიშ ოკიანეს (2004)|2004 წანაშ ცუნამქ]], ნამუქჷთ ანდა ადამიერი გოჭყვიდჷ დო ჭყანიერო აკარღჷ. == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{მერკე-ინდოეთი}} [[კატეგორია:ინდოეთიშ კოკეფი]] [[კატეგორია:ანდამანიშ დო ნიკობარიშ კოკეფი]] elrl719nu6x7jk5ndw64zm19nnj36pf 0 35103 254839 252146 2026-11-09T07:42:03Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 254839 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Sugar 2xmacro.jpg|thumb|300px|გოძინელი ჭაფურიაშ კრისტალეფი]] '''ჭაფურია''' თაშნეშე '''შანქარი''' ({{lang-el|sákchar}}, სანსკრ. sárkara: ქვიშა, ჭაფურიაშ ქვირი, შანქარიშ ქვირი) — გემუანი გემოშ ოჭკომალი [[პროდუქტი]]. კალორიულარა 100 გრამ ჭაფურიას 1,68 მეგაჯოული (დოხოლადირო 400 კკალ). აწარმენა ჩე კრისტალურ ჭაფურიას (ჭაფურიაშ ქვირი) დო რაფინირებულ ჭაფურიას (კენჭი ჭაფურია, რაფინირაფილი ქვირი, [[პუდრი]]). ბონი გჷმორინაფაშ მოხ ხვარენა საკონდიტრე, ქობალიშ, საკონსერვე, [[ღვინი|ღვინიშ]] დო შხვა სახეშ ნაწარმეფს. == ქოძირით თაშნეშე == * [[კარამელი]] == ლიტერატურა == * {{Cite book |last =Adas |first =Michael |title = Agricultural and Pastoral Societies in Ancient and Classical History |publisher =Temple University Press |month =January|year =2001 |isbn = 1-56639-832-0 |oclc =44493265}} * {{Cite book |last =Barrett & Calvi |first =Duncan & Nuala |title = The Sugar Girls |url =https://archive.org/details/sugargirlstaleso0000barr |publisher =Collins |month =March|year =2012 |isbn = 978-0-00-744847-0}} * {{Cite book |last =Hugill |first =Anthony |title = Sugar And All That |url =https://archive.org/details/sugarallthathist0000hugi |publisher =Gentry Books |year =1978 |isbn = 0-85614-048-1}} * {{Cite book |last =James |first =Glyn |title = Sugarcane |publisher =Blackwell Publishing |year =2004 |isbn =0-632-05476-X |oclc =51837990 84251137}} * A C Hannah, ''The International Sugar Trade'', Cambridge: Woodhead, 1996. ISBN 1-85573-069-3 * {{cite web |title=Sugars and Sweeteners in Foods |url=http://www.ctahr.hawaii.edu/oc/freepubs/pdf/FST-16.pdf |publisher=College of Tropical Agriculture and Human Resources |author=Aurora A. Saulo |date=March 2005 }} == რესურსეფი ინტერნეტის == {{Commons category|Sugars}} * [https://web.archive.org/web/20131030062630/http://www.foodsubs.com/Sweeten.html Cook's Thesaurus: Sugar] * {{dmoz|/Recreation/Collecting/Food_and_Drink_Related/Sugar/|Sugar}} {{ვიქსიკონი}} [[კატეგორია:ნოშქერწყარეფი]] [[კატეგორია:ოჭკომალი]] bcdb2lisdcn6r1yo8e1dr9p6kzy4chf 0 36571 254806 241438 2026-11-09T02:34:10Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 254806 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დოხორინი |სტატუსი = ნოღა |მარგალური ჯოხო = იოშქარ-ოლა |ოდაბადური ჯოხო ={{lang-mhr|Йошкар-Ола}} |ქიანა = რუსეთი |დუდალაშ თუდო = |პანორამა =Collage_of_Yoshkar-Ola_(2009).png |პანორამაშ სიგანა = |მუკნაჭარა = |შილა = Flag_of_Yoshkar-Ola_(Mariy-El).png |შილმუკნაჭ = |გერბი =Coat_of_Arms_of_Yoshkar-Ola_(Mariy-El).png |გერბმუკნაჭ = |გერბიშ სიგანა = |შილაშ სიგანა = |ჩარჩო = |ქიანაშ რუკა2 = |ქიანაშ რუკაშ ზჷმა2 = |მუკნაჭარა2= |lat_dir =N |lat_deg = 56 |lat_min =37 |lat_sec = 58 |lon_dir = E |lon_deg = 47 |lon_min = 53 |lon_sec = 45 |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქიანაშ რუკაშ ზჷმა =300 |ქიანაშ რუკა= |რეგიონიშ რუკაშ ზჷმა = 250 |რეგიონიშ რუკა= |რაიონიშ რუკაშ ზჷმა = |რეგიონიშ ტიპი = რუსეთიშ ფედერალური მონწყუალა{{!}}რესპუბლიკა |რეგიონი = მარი-ელი |რეგიონი ცხირს = |დინოხოლენი დორთუალა = |რაიონიშ ტიპი = |რაიონი = |მადუდეშ ტიპი = |მადუდე = |დორსხუაფაშ თარიღი = 1584 |მაართა შინუა = |წოხოლენი ჯოხოეფი = 1919-შახ - ცარევოკოქშაისკი<br />1928-შახ - კრასნოკოქშაისკი |სტატუსი-შე = 1781 |ფართობი = 100,39 |სიმაღალაშ ტიპი= |დოხორინიშ ცენტრიშ სიმაღალა=90 |კლიმატი=ზჷმიერი |ოფიციალური ნინა= |მახორობა = 276 155 |ეჭარუაშ წანა = 2021 |მეჭედალა = 2750,82 |აგლომერაცია = |ერუანული აკოდგინალუა = [[რუსეფი]], [[მარიალეფი]], [[თათარეფი]] |ორწუმობური აკოდგინალუა = |ეთნოქორონიმი = |ბორჯიშ ორტყაფუ = +3 |DST = |ოტელეფონე კოდი = +7 8362 |ოფოსტე ინდექსი = 424000—424045 |ოავტომობილე კოდი= |საიტი = www.i-ola.ru |კატეგორია ვიკიოწკარუეს =Yoshkar-Ola |add1n= |add1= }} '''იოშქარ-ოლა''' ({{lang-mhr|йошкар}} — ჭითა, {{lang-mhr|ола}} — ნოღა — ''ჭითა ნოღა'', მოჯვ. {{lang-mhr|Царь-ола}}, {{lang-mhr|Царла}}, {{lang-mhr|Чарла}}{{Sfn|ნოღა იოშქარ-ოლა|2004|с=4—55}}) — [[ნოღა]] [[რუსეთი]]ს, [[მარი-ელი|მარი-ელიშ რესპუბლიკაშ]] ნანანოღა. [[მოსკოვი]]შ ბჟაეიოლშე 645 კილომეტრიშ მეძენას. [[1919]] წანაშახ ჯოხოდჷ '''ცარევოკოქშაისკი''', 1919-1928 წწ. — '''კრასნოკოქშაისკი'''. ნოღა რე [[ფინო-უგორული კათეფი]]შ ართ-ართი კულტურული ცენტრი. ==რესურსეფი ინტერნეტის == * [https://web.archive.org/web/20220728083731/https://www.i-ola.ru/ Администрация городского округа «Город Йошкар-Ола»] * [http://gor-sobry-ola.ru Собрание депутатов городского округа «Город Йошкар-Ола»] * [http://www.i-ola.ru/userfiles/file/gen_plan_A3_2009.pdf Генеральный план развития городского округа «Город Йошкар-Ола» до 2025 года] * [http://www.12rus.ru/List/15/74/ Очерки о городе Йошкар-Оле и населённых пунктах, вошедших в городскую черту] * [http://mincult12.ru/tourist_ola Интернет-справочник «Йошкар-Ола туристическая»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110830211229/http://mincult12.ru/tourist_ola |date=2011-08-30 }} * [http://visitola.ru Туристический портал Йошкар-Олы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211208151536/https://visitola.ru/ |date=2021-12-08 }} * [http://olacity.ru/ История города Йошкар-Ола в фотографиях] * [http://www.fmap.ru/yoshkar-ola/ Электронная схема движения общественного транспорта Йошкар-Олы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161129131447/http://fmap.ru/yoshkar-ola/ |date=2016-11-29 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:მარი-ელიშ ნოღეფი]] [[კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი]] [[კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფიშ ნანანოღეფი]] i7a78x56lf0o9bdp74559ypohxewil2 0 37175 254837 253270 2026-11-09T06:30:18Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 254837 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დოხორინი |სტატუსი = ნოღა |მარგალური ჯოხო = ტვერი |ოდაბადური ჯოხო ={{lang-ru|Тверь}} |ქიანა = რუსეთი |დუდალაშ თუდო = |პანორამა =2884. Тверь. Церковь Белая Троица.jpg |პანორამაშ სიგანა = |მუკნაჭარა = |შილა = |შილმუკნაჭ = |გერბი = |გერბმუკნაჭ = |გერბიშ სიგანა = |შილაშ სიგანა = |ჩარჩო = |ქიანაშ რუკა2 = |ქიანაშ რუკაშ ზჷმა2 = |მუკნაჭარა2= |lat_dir = N |lat_deg = 56 |lat_min = 51 |lat_sec = 28.18 |lon_dir = E |lon_deg =35 |lon_min = 55 |lon_sec = 18.94 |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქიანაშ რუკაშ ზჷმა =300 |ქიანაშ რუკა= |რეგიონიშ რუკაშ ზჷმა = 250 |რეგიონიშ რუკა= |რაიონიშ რუკაშ ზჷმა = |რეგიონიშ ტიპი = რუსეთიშ ფედერალური მონწყუალა{{!}}ოლქი |რეგიონი = ტვერიშ ოლქი |რეგიონი ცხირს = |დინოხოლენი დორთუალა = |რაიონიშ ტიპი = |რაიონი = |მადუდეშ ტიპი = |მადუდე = |დორსხუაფაშ თარიღი = 1135 |მაართა შინუა = |წოხოლენი ჯოხოეფი = 1993-1990 წწ. — ''კალინინი'' |სტატუსი-შე = |ფართობი = 152,22 |სიმაღალაშ ტიპი= |დოხორინიშ ცენტრიშ სიმაღალა=146 |კლიმატი= |ოფიციალური ნინა= |მახორობა = 424 969 |ეჭარუაშ წანა = 2021 |მეჭედალა = 2791,81 |აგლომერაცია = 773 000 |ერუანული აკოდგინალუა = რუსეფი, უკრაინალეფი, სომეხეფი დო შხვ. |ორწუმობური აკოდგინალუა = |ეთნოქორონიმი = |ბორჯიშ ორტყაფუ =+3 |DST = |ოტელეფონე კოდი = +7 4822 |ოფოსტე ინდექსი = 17xxxx |ოავტომობილე კოდი=69, 169 |საიტი = www.tver.ru |კატეგორია ვიკიოწკარუეს =Tver |add1n= |add1= }} '''ტვერი''' ({{lang-ru|Тверь}}; 1931-1990 წწ. — '''კალინინი''') — (რუს. {{Audio|Тверь_произношение.ogg|მორჩქილაფა}}) [[ნოღა]] [[რუსეთი]]ს, [[ტვერიშ ოლქი]]შ ადმინისტრაციული ცენრტი. იდვალუაფუ წყარმალუ [[ვოლგა]]A წყარპიჯის, თიშა ინმაკათე წყარმალუეფიშ [[ტვერცა]]შ დო [[ტმაკა]]შ არანს, [[მოსკოვი]]შ ოორუე-ბჟადალშე 177,6 კილომეტრიშ მეძენას. == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.tver.ru/ Официальный сайт местного самоуправления города Твери] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070420011525/http://www.tver.ru/ |date=2007-04-20 }} * [http://www.mojgorod.ru/tversk_obl/tver/index.html Тверь в энциклопедии «Мой город»] * [https://web.archive.org/web/20141218173502/http://tis.tver.ru/ Интерактивная карта города и области.] * [https://web.archive.org/web/20140210185750/http://tver.2gis.ru/ Электронный справочник организаций с картой города «2ГИС»] * [https://web.archive.org/web/20130916201700/http://www.tverplanet.ru/ Достопримечательности города Тверь] * [https://opendata.mkrf.ru/zsWfnb8 Официальный список объектов историко-культурного наследия Тверской области]{{Dead link|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{მერკე-რუსეთი}} [[კატეგორია:ტვერი| ]] [[კატეგორია:ტვერიშ ოლქიშ ნოღეფი]] [[კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი]] [[კატეგორია:ჸოფილი ნანანოღეფი]] [[კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფიშ ნანანოღეფი]] 6g79zzycbq7nv9bdmpbandibh9joo38 0 37753 254797 217580 2026-11-09T00:15:23Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 254797 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Nagasakibomb.jpg|thumbnail|250px|ატომური ბომბიშ ფინდიხუა [[ნაგასაკი|ნაგასაკის]]. [[1945]]]] '''ბირთვული ანჯარი''' (ვარ-და '''ატომური ანჯარი''', '''გვირზილური ანჯარი''') – ფინდიხა მონწყილობა, ნამუშ ენერგიაშ წყუს წჷმარინუანს [[ბირთვული რეაქცია]]. თე რეაქცია ირთუ ჟირ კლასო: #ატომიშ გვირზილეფიშ დორთუალა <br /> თე კლასის გჷმირინუაფუ მონკა ელემენტიშ გვირზილიშ ფერეგუაშ ეფექტი, ნამუშ შედეგო გჷთმიჭყაფუ ჟირი ელაზჷმაფათ ქექე ელემენტიშ გვირზილი. მონკა ელემენტეფო, მუჭოთ წესი გჷმირინუაფუ ურანი დო პლუტონიუმი. გვირზილური (ბირთვული) რეაქციაშ ათე კლასი გეპონუ თ.ჯ. [[წონაშ დეფიციტიშ პრინციპი|წონაშ დეფიციტიშ პრინციპის]]. ათე პრინციპი ეჭარჷ [[ალბერტ აინშტაინი|აინშტაინქ]] ფარდობითობაშ სპეციალურ თეორიას. თინა გურიშხონარენს გევენჯის: ატომიშ გვირზილიშ აკმადგინალი სუბელეფიშ [[ენერგია|ენერგია]], მუჟამსჷთ თინეფი გვირზილური (ბირთვული) ვეშ ჟიგაულათ ართიანწკჷმა რენა მერსხილ დგომარობას მერკე რე ვინდარო თე სუბელეფიშ ენერგიეფიშ აკნაძინა, მუჟანსჷთ თინეფი რენა დუდიშულ, უმურსხუ დგომარობას. თე რეაქციაშ ოკეთებელო უციო რე მუსხირენი პიჯალაშ თხილუა. ოფინთიხე ღვაქნდი ([[ურანი (ელემენტი)|ურანი]] ვარ-და [[პლუტონიუმი|პლუტონიუმი]]. შილებე შხვა ღვანდეფიშ გჷმორინაფათ, მარა ნთელ რანწკი კაჭულეფიშ გეშა, ანჯარს გჷმირინუაფუ ხვალე თე ჟირი) იხასიათებუ თ.ჯ. კრიტიკული მასათ. თენა შანენს, ნამ-და გვირზილურ რეაქციას ოკათუ ღვანდიშ დისკრეტული მასეფი. 2. ატომიშ გვორზილეფიშ სინთეზი<br /> ათე კლასის თერმოგვირზილური რეაქცია ჯოხო დო თის გიმირინუაფუ ქექე ელემენტიშ გვირზილეფიშ სინთეზიშ ეფექტი, ნამუშ უკულით გჷთმიჭყაფუ ართი ელაზჷმაფათ მონკა ელემენტიშ გვირზილი. ქექე ელემენტო გჷმირინუაფუ წყარბადიშ გვირზილი. თე კლასით გეპონუ მასაშ დეფიციტიშ პრინციპის. ათე რეაქციას გჷმირინუაფუ [[წყარბადი|წყარბადიშ]] იზოტოპეფი, [[დეიტერიუმი|დეიტერიუმი]] - "მონკა წყარი" ვარ-და [[ტრიტიუმი|ტრიტიუმი]] - "ჟიმონკა წყარი". წყარბადიშ გვირზილი თარო წჷმარინუანს ართ ცალ პროტონს. თიში იზოტოპი დეიტერიუმი რე ართი პროტონიშ დო ართი ნეიტრონიშ კარუა. წყარბადიშ იზოტოპი ტრიტიუმი რე ართი ცალი პროტონიშ დო ჟირი ნეიტრონიშ კარუა. ათე იზოტოპეფი ოშა-გოშათ აფხვადუნა ორთას დო თინეფიშ მუზმარენ მუდანობაშ მეღება ურთულაში ტექნოლოგიური ოკითხირე რე. რეაქციაშ არზი რე გევენჯის: წყარბადიშ გვირზილეფს მითმიაჩამუ თიშმაიდა ენერგია, ნამ-და ურთიართ აკორაგვაფაშის თინეფი გინმულა [[ბირთვული ვე|ბირთვული ვეშ]] აწორინალაშა დო ინონჭირელი რენა თიშით, მუთმოხვადუ გვირზილეფიშ სინთეზი, მიიღებუაფუ [[ჰელიუმი|ჰელიუმიშ]] გვირზილი. ათე რეაქციაშ ბორჯის გჷმიდუდიშულებუ ნეიტრონი. ათე რეაქციაშ ბორჯის გიმულირი ენერგია მუსხირენ წორორანწკო უმოსი რე გვირზილეფიშ ფერეგუაშ რეაქციაშ ენერგიაშე. თე რეაქციაშო ოხვილური ენერგიაშ მიოღებელო მუშა ელემენტის (წყარბადის) ინმახუნუანა გვირზილურ ფინდიხუაშ ეპიცენტრის. ==რესურსეფი ინტერნეტის== {{wikiquote}} {{commons|Nuclear weapons}} * [http://nuclearweaponarchive.org/ Nuclear Weapon Archive from Carey Sublette] is a reliable source of information and has links to other sources and an informative [http://nuclearweaponarchive.org/Nwfaq/Nfaq0.html FAQ]. * The [https://fas.org/ Federation of American Scientists] provide solid information on weapons of mass destruction, including [https://fas.org/nuke/ nuclear weapons] and their [https://web.archive.org/web/20150329105730/http://fas.org/nuke/intro/nuke/effects.htm effects] * [http://alsos.wlu.edu/ Alsos Digital Library for Nuclear Issues] – contains many resources related to nuclear weapons, including a historical and technical overview and searchable bibliography of web and print resources. * Video archive of [http://sonicbomb.com/modules.php?name=Content&pa=showpage&pid=39 US, Soviet, UK, Chinese and French Nuclear Weapon Testing] at [http://www.sonicbomb.com/ sonicbomb.com] * [http://www.nuclearmuseum.org/ The National Museum of Nuclear Science & History (United States)] – located in Albuquerque, New Mexico; a Smithsonian Affiliate Museum * [http://www.atomicarchive.com/History/mp/index.shtml The Manhattan Project: Making the Atomic Bomb] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090209155804/http://atomicarchive.com/History/mp/index.shtml |date=2009-02-09 }} at AtomicArchive.com * [http://www.lanl.gov/history/ Los Alamos National Laboratory: History] (U.S. nuclear history) * [https://www.pbs.org/wgbh/amex/bomb/ ''Race for the Superbomb''], PBS website on the history of the H-bomb * [http://www.voshn.com/ Recordings of recollections of the victims of Hiroshima and Nagasaki] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210322065839/http://www.voshn.com/ |date=2021-03-22 }} * [http://www.wilsoncenter.org/program/NPIHP/ The Woodrow Wilson Center's Nuclear Proliferation International History Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150812050030/http://www.wilsoncenter.org/program/NPIHP |date=2015-08-12 }} or NPIHP is a global network of individuals and institutions engaged in the study of international nuclear history through archival documents, oral history interviews and other empirical sources. * [http://nuclearsecrecy.com/nukemap/ NUKEMAP3D] – a 3D nuclear weapons effects simulator powered by Google Maps. {{მერკე-ფიზიკა}} [[კატეგორია:მასობური მოჯალაგუაშ ანჯარეფი]] [[კატეგორია:ობურჯაფე ანჯარეფი]] m1fvzqiovophgw8opors2ihu9l8x4co 0 37909 254836 179227 2026-11-09T06:28:42Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 254836 wikitext text/x-wiki [[File:Lake tana.jpg|მინი|ტანაშ ტობა კოსმოსიშე]] '''ტანა''' ([[ამჰარული ნინა|ამჰ.]] ጣና ሐይቅ, ადრეიან ჯოხოდვალა: '''ცანა''') — [[ეთიოპია]]შ უდიდაში [[ტობა]]. იდვალუაფჷ [[ამჰარაშ რეგიონი|ამჰარაშ რეგიონს]], ოორუე-ბჟადალ ეთიოპიაშ გვალეფს. ტანაშ ტობაშ ფართობი 3,200 კვ.კმ. რე. ტობა იდვალუაფჷ ზუღაშ დონეშე 1,788 მეტრაშ სიმაღალას. ტობაშ მაქსიმალური სიგირძა 84 კმ. რე, მაქსიმალური სიგანა 66 კმ. დო მაქსიმალური სიტომბა 15 მ. რე. ტობას იდვალუაფჷ ბრელი [[კოკი (გეოგრაფია)|კოკი]]. უდიდაშ კოკეფი რე: ტანა-კირკოსი, დაგა, დეკი დო მიტრაჰა. ტანაშ ტობას ინაკათუ წყარმალუეფი: გილგელ-აბაი, კილტი, მაგეჩი, რები, გუმარა. ტობაშე გიშმურს [[ცაშფერი ნილოსი]]. ტანაშ ტობაშ წყარპიჯის იდვალუაფჷ ურბანული ცენტრეფი: [[ბაჰრ-დარი]] დო გორგორა. ==რესურსეფი ინტერნეტის== {{Commons category|Lake Tana}} *[https://web.archive.org/web/20190817131333/https://en.nabu.de/projects/ethiopia/tana/index.html Lake Tana project webpage of The Nature and Biodiversity Conservation Union (NABU e.V.)] *[http://www.aber.ac.uk/en/iges/research-groups/quaternary/palaeoecology-laboratory/lake-tana/ Lake Tana project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303223747/http://www.aber.ac.uk/en/iges/research-groups/quaternary/palaeoecology-laboratory/lake-tana/ |date=2016-03-03 }} at Aberystwyth University *[http://www.galenfrysinger.com/blue_nile_ethiopia.htm Photographs of the lake] *[https://web.archive.org/web/20040913205524/http://portal.unesco.org/culture/en/ev.php-URL_ID%3D2511%26URL_DO%3DDO_TOPIC%26URL_SECTION%3D201.html Unesco plan for Lake T'ana] *[https://web.archive.org/web/20090701031152/http://www.impetusinmundum.de/documentation/Album.html?Bildliste=5a0c198f-5a0c19cc&Region=Lake+Tana Pictures from Lake Tana and the Monasteries] [[კატეგორია:ტობეფი]] [[კატეგორია:აფრიკაშ ტობეფი]] [[კატეგორია:ეთიოპიაშ ტობეფი]] 6ho6i2d8raiif7mvodpyjftlv449b4v 0 38110 254811 249747 2026-11-09T03:29:56Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 254811 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა წიგნი | ჯოხო = მადამ ბოვარი: პროვინციული მანერეფი | ოდაბ_ჯოხო = Madame Bovary: Mœurs de province | მათანგალი = | სურათი = Madame Bovary 1857 (hi-res).jpg | მუკნაჭარა = მადამ ბოვარიშ მაართა ფრანგული გიშაშქუმალა, 1857 წანა | ავტორი = [[გუსტავ ფლობერი]] | ილუსტრატორი = | გალენკაბრაშ_ხანტუ = | ქიანა = [[საფრანგეთი]] | ნინა = [[ფრანგული ნინა]] | სერია = | თემა = | ჟანრი = [[რეალიზმი (ლიტერატურა)|რეალისტური რომანი]] | გჷშმაშქუმალარი = [[Revue de Paris]] (სერიეფით) & [[Michel Lévy Frères]] (წინგი, ჟირი ტომი) | გჷშაშქ_თარიღი = [[1856]] (სერიეფით) & [[1857]] (წინგი) | ქორთულო_გჷშაშქ_თარიღი = | მედია = | გვერდი = | isbn = | oclc = | წიმოხონი = | გეჸვენჯი = }} '''მადამ ბოვარი''', ორიგინალური ჯოხოდვალა '''მადამ ბოვარი: პროვინციული მანერეფი''' ([[ფრანგული ნინა|ფრანგ.]] Madame Bovary: Mœurs de province) — [[გუსტავ ფლობერი]]შ ოდებიუტე რომანი. რომანქ გიშართჷ 1856 წანაშ 1 გჷმათუთა-15 ქირსეთუთაშ პერიოდის, ლიტერატურული ჟურნალს ''[[Revue de Paris]]''-ის. ცალკე წინგო რომანქ გიშართჷ 1857 წანაშ პირელს, ჟირი ტომო. ჸათე რომანქ ავტორს დიდი პოპულარობა მოუღჷ. წინგიქ გიშაშქუმალაშ უკულ, ხელათ ბესტსელერო გინირთჷ. რომანი ემაშ, პროვინციალი ოსურიშ რინაშ ისტორია რე. რომანიშ თარი პერსონაჟი პროვინციული ცხოვრებაშ ბანალურობაშე ნტებას ოცადუ. ემა (შარლ ბოვარიშ ალმასქუ) შხვადოშხვა პერიოდეფს შხვადოშხვა ჸოროფილეფს გირჩქინანს, მარა ნამთინწკჷმა ბოლოშა ვარე ბედინერი. რომანიშ სიუჟეტით ემა ცხოვრებას ტრაგიკულო ათენს დო დუდის იჸვილუნს. მადამ ბოვარი ფრანგული ლიტერატურაშ შედევრო რე მერჩქინელი. რომანიშ სიუჟეტის რე გერსხილი შხვადოშხვა ფრანგული დო ამერიკული კინო-ფილმეფი. ==რესურსეფი ინტერნეტის== {{Wikiquote}} {{commons category|Gustave Flaubert - Madame Bovary}} * [http://www.gutenberg.org/cache/epub/14155/pg14155.html ორიგინალი ტექსტი პროექტი გუტენბერგის] * [https://web.archive.org/web/20240305054805/https://www.bovary.fr/ Les manuscrits de ''Madame Bovary''] – Site with images and transcriptions of Flaubert's original manuscripts, plus 4500 pages deleted/censored material * [https://archive.org/search.php?query=collection%3Aglobe_radio%20title%3Abovary&sort=publicdate ''Madame Bovary''], 13-part Globe Radio adaptation, aired on NPR Playhouse in the late 1980s. * [http://www.litteratureaudio.com/livre-audio-gratuit-mp3/flaubert-gustave-madame-bovary.html/ ''Madame Bovary'', audio version] [[Image:Speaker Icon.svg|20px]] * [http://www.tailoredtexts.com/read/madame-bovary-flaubert-gustave/#!/10778/en/d/0/0/0/ ''Madame Bovary''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220516221417/http://www.tailoredtexts.com/read/madame-bovary-flaubert-gustave/#!/10778/en/d/0/0/0/ |date=2022-05-16 }} (original version) with 7500+ English annotations at Tailored Texts [[კატეგორია:ფრანგული რომანეფი]] [[კატეგორია:გუსტავ ფლობერიშ რომანეფი]] [[კატეგორია:XIX ოშწანურაშ რომანეფი]] [[კატეგორია:XIX ოშწანურაშ ფრანგული რომანეფი]] 31vj6ict4xw4k5ct3zxdvipqrppdlod 0 38385 254824 188248 2026-11-09T05:24:15Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 254824 wikitext text/x-wiki [[File:Rhombus.svg|მინი|რომბი]] '''რომბი''' — [[პარალელოგრამი]] ნამუშ პირდაპირი ხასჷლეფი პარალელურიე, თაშნეშე თიში არძა კუნთხუ მართიე. რომბიშ დიაგონალეფი მართი კუნთხუთ გინმოკვათჷნს ართიანს. რომბიშ დიაგონალეფი რე თიში ბისექტრისეფი. რომბიშ ართი ხასჷლაწკჷმა მადვალუ კუნთხუეფიშ ჯამი 180 გრადუსი რე. ==რესურსეფი ინტერნეტის== * [https://www.mathopenref.com/rhombus.html Rhombus definition, Math Open Reference] with interactive applet. * [https://web.archive.org/web/20220519194234/http://www.elsy.at/eseq/start.php?lang=en&werbung=yes Parallelogram and Rhombus - Animated course (Construction, Circumference, Area)] [[კატეგორია:რომბი]] blynwgmq30iw550no25cjxlxjbvchy9 0 38403 254807 249745 2026-11-09T03:09:48Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 254807 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა უნივერსიტეტი |ჯოხო = კოლეჯ დე ფრანსი |ოდაბადური ჯოხო = [[ფრანგული ნინა|ფრანგ.]] Collège de France |ლათინური ჯოხო = Collegium Franciæ Regium |სურათი =[[File:Collège de France logo.svg|150px]]<br>[[File:Collège de France, place Marcelin-Berthelot, Paris 5e.jpg|300px]] |დევიზი = ''Docet omnia'' ([[ლათინური ნინა|ლათ.]]) |დირსხუ = [[1530]] |ტიპი = ოჯარალე |ფონდეფი = |წორომახანდე =47 (აკადემიური) |რექტორი = |პრორექტორი = |კანცლერი = |პრეზიდენტი = |პროვოსტი = |დეკანი = |პროფესორი = |სტუდენტი = |ჩარიცხუა = |ბაკალავრი = |მაგისტრი = |სადოქტორო = |პროფესიონალი = |კურსთებული = |ნოღა= {{flagicon|საფრანგეთი}} [[პარიზი]] |შტატი= |პროვინცია = |ქიანა= [[საფრანგეთი]] |კამპუსი= ურბანული |ფერეფი = |მიოწურაფალი = |ტელეფონი = |თილისმა = |შხვა ჯოხო = |რსხუეფი = |ფილიალეფი = |საიტი = {{url|www.college-de-france.fr}} |ლოგო= }} '''კოლეჯ დე ფრანსი''' ([[ფრანგული ნინა|ფრანგ.]] Collège de France) — უმაღალაში გონათაფაშ დო რკვიებეფიშ ინსტიტუცია [[საფრანგეთი]]შ ნოღა [[პარიზი]]ს. დირსხუ 1530 წანას საფრანგეთიშ მაფა [[ფრანსუა I (საფრანგეთი)|ფრანსუა I]]-შ ინიციატივათ. კოლეჯ დე ფრანსის გურაფა უფასო რე, მარა თინა ვერძენს ომენცარე ხარისხის. კოლეჯ დე ფრანსი რე საფრანგეთიშ არძაშე უმოსო ჩინებული დო პრესტიჟული ინსტიტუცია. 2021 წანაშ მუნაჩემეფით კოლეჯ დე ფრანსიწკჷმა აფილირებულეფი რდეს: [[ნობელიშ პრემია]]შ 21 ლაურეატი დო [[ფილდსიშ მენდალი]]შ 9 ლაურეატი. კოლეჯ დე ფრანსიშ პროფესორეფი ატარენა უფასო ლექციეფს, სოდეთ ირ კოჩის შეულებჷ დასწრება. კოლეჯ დე ფრანსი ადმინისტრირენს შხვადოშხვა ომენცარე ლაბორატორიეფს დო ბიბლიოთეკეფს ევროპაშ მასშტაბით. ==რესურსეფი ინტერნეტის== {{Commons category|Collège de France}} *[https://web.archive.org/web/20220815012228/https://www.college-de-france.fr/site/en-college/index.htm ოფიციალური ვებსაიტი] *[https://web.archive.org/web/20180101194440/https://www.college-de-france.fr/media/chaires-et-professeurs/UPL4312943084589999603_LISTE_DES_PROFESSEURS.pdf პროფესორეფიშ ერკებული 1530 წანაშე] [[კატეგორია:კოლეჯ დე ფრანსი]] [[კატეგორია:ფრანგული ომენცარე ინსტიტუციეფი]] lcmod7n11q1qxgkaan5nrk8b8fbx5bs 0 38943 254796 206456 2026-11-08T23:58:22Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 254796 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ადმინისტრაციული ართული |ოდაბადური ჯოხო = Freistaat Bayern |მარგალური ჯოხო = ბავარია |პანორამა = Bavaria 2.jpg |შილა = Flag of Bavaria (striped).svg |გერბი = Coat of arms of Bavaria.svg |ქიანა = გერმანია |ჰიმნი = |სტატუსი = |მიშმურს = |ფორჷნს = |ნანანოღა= [[მიუნხენი]] |შხუ ნოღა = მიუნხენი |შხუ ნოღეფი= |თარიღი = 1919 წანაშ, 12 ღურთუთა |მადუდე =ქრისტიან ზიოდერი (ქსრ) |მადუდე 2 = |ედპ = |ედპ წანა= |ედპ აბანი = |ედპ აშმ = |ნინა = |ნინეფი = |მახორობა =13 176 989 |ეჭარუაშ წანა =2021 |აბანი მახორობათ = |ერუანული აკოდგინალუა = |მეჭედალა =187 |კონფესია = |ფართობი =70 550,07 |აბანი ფართობით = |ფართობიშ პროცენტი = |მაქსიმალური სიმაღალა =503 |ოშქაშე სიმაღალა = |მინიმალური სიმაღალა = |განედი = |გრძედი = |რუკა= Locator map Bavaria in Germany.svg |ბორჯიშ ორტყაფუ= |აბრევიატურა = DE-BY |ISO = |FIPS= |ოტელეფონე კოდი = |ოფოსტე ინდექსეფი = |ინტერნეტ-დომენი = |ოავტომობილე ონომერე შანეფი = |საიტი =www.bayern.de/ |კატეგორია ვიკიოწკარუეს =Bayern |პარამეტრი1 = |მიკოღანკუა = }} '''ბავარია''' ({{lang-de|Bayern}}; {{audio|Bar-Bayern.oga|გჷმოთწუალა}}, {{lang-bar|Boarn}}; ოფიციალური: '''დუდიშული სახენწჷფო ბავარია''' ვარ-და '''რესპუბლიკა ბავარია'''; {{lang-de|Freistaat Bayern}}) — [[ გერმანია]]შ 16 [[გერმანიაშ ფედერალური აკანეფი|ფედერალურ აკანშე]] (სახენწჷფოშე) ართ-ართი; ქიანაშ არძაშე უკაბეტაში აკანი რე ფართობიშ მეჯინათ დო მაჟირა რე მახორობათ. ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოღა [[მიუნხენი]]. ადმინისტრაციულო ირთუ 7 ოლქო. მახორობა თარო აკმოდირთუ [[გერმანალეფი]]შ სუმ ეთნიკურ ბუნაშე: [[ბავარიალეფი]], [[ფრანკონეფი]], [[შვაბეფი]]. აკანიშ რეგიონალური შიფრი— 09<ref name="P">[https://www.statistikdaten.bayern.de/genesis/online?operation=previous&levelindex=2&levelid=1463910647710&step=2 Статистические данные по состоянию на 31.12.2014 г.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171107051507/https://www.statistikdaten.bayern.de/genesis/online?operation=previous&levelindex=2&levelid=1463910647710&step=2 |date=2017-11-07 }} ''Ergebnis — 12111-101r''{{ref-de}}</ref>. == რესურსეფი ინტერნეტის == * [https://www.bayern.de/ www.bayern.de ოფიციალური ვებ-ხასჷლა] * [https://web.archive.org/web/20101129163130/http://www.portalostranah.ru/view.php?id=53 ბავარიული დიალექტი, გჷმოთქუალაშ აუდიოსამანგეფი, გიშაკერზლძაგეფი პორტალს ქიანეფიშ გეშა] * [https://www.statistik.bayern.de/statistikkommunal/09.pdf ბავარიაშ აკანი: სტატისტიკური მუნაჩემეფი]{{ref-de}} * [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/0006/bsb00066439/images/index.html?fip=193.174.98.30&seite=5&pdfseitex= Бавария 1840—1952: Историко-географический справочник по административно-территориальному делению, с. 250.] ''Bayern 1840—1952: Historisches Gemeindeverzeichnis. Die Einwohnerzahlen der Gemeinden Bayerns in der Zeit von 1840 bis 1952. In: Beiträge zur Statistik Bayerns. Heft 192. München 1953, S. 250''{{ref-de}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{მერკე-გერმანია}} [[კატეგორია:ბავარია| ]] [[კატეგორია:გერმანიაშ აკანეფი]] 1aorzpr5yqimald43jg0phmrqkad87e 0 42045 254813 254474 2026-11-09T04:02:48Z Stephan1000000 12877 815 254813 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტელევიზია | გინოჩამაშ_ჯოხო = სიმფსონეფი | სურათი = [[File:The Simpsons yellow logo.svg |200px]] | ტიტრი = სიმფსონეფი | შხვა ჯოხოდვალა = | ჟანრი = [[ანიმაციური სიტკომი]], [[სიტკომი]] | ფორმატი = [[სატირა]] | ავტორი = [[მეტ გრენინგი]] | გითმიარსხუაფუ = | აკიმუშუ = | სცენარი = | რეჟისორი = | რედაქტორი = | აკოქიმინჯალური დირექტორეფი = | მაჸონაფალი = | როლეფს = | გოხონარაფა = {{plainlist| * [[დენ კასტელანეტა]] * [[ჯული კევნერი]] * [[ნენსი კარტრაიტი]] * [[იერდლი სმითი]] * [[ჰენკ აზარია]] * [[ჰარი შირერი]] *([[სიმფსონეფიშ პერსონაჟეფიშ ერკებული|რსული ერკებული]]) }} | ჟიური = | მათხობე = | თემაშ_კომპოზიტორი = [[დენი ელფმანი]] | თარი_თემა = „[[The Simpsons Theme|''The Simpsons'' Theme]]“ | ფინალური_თემა | კომპოზიტორი = [[რიჩარდ გიბსი]] {{small|(1989–90)}}<br />[[ართურ ბ. რუბინშტაინი]] {{small|(1990)}}<br />[[რეი კოლკორდი]] {{small|(1990: Dead Putting Society)}}<br />[[ალფ კლოზენი]] {{small|(1990–2017)}}<br />[[Extreme Music|Bleeding Fingers Music]] {{small|(2017–დღემდე)}} | ქიანა = {{შილა|ააშ}} | ნინა = [[ინგლისური ნინა|ინგლისური]] | სეზონი = 38 | სერია = | ეპიზოდი = <onlyinclude>815</onlyinclude> | ეპიზოდეფიშ_ერკებული = სიმფსონეფიშ ეპიზოდეფიშ ერკებული | ემაჸონაფალი_პროდიუსერი = {{Collapsible list | expand = | title = ერკებული | liststyle = | hlist = | bullets = yes | <!-- 1 = --> ჯეიმზ ლ. ბრუკსი | <!-- 2 = --> მეტ გრენინგი {{small|(ჟირხოლო, რსული სერიალი)}} | <!-- 3 = --> [[ელ ჯინი]] {{small|(1992–93, 1995–98; 1999–სეშა)}} | <!-- 4 = --> [[ჯონ ფრინკი]] {{small|(2009–ასეშა)}} | <!-- 5 = --> [[მეტ სელმანი]] {{small|(2005–ასეშა)}} | <!-- 6 = --> სემ საიმონი {{small|(1989–93)}} | <!--7 = --> [[მაიკ რაისი]] {{small|(1992-93)}} | <!-- 8 = --> [[ჯოშ ვაინსტინი]] {{small|(1995–97)}} | <!-- 9 = --> [[ბილ ოკლი]] {{small|(1995–97)}} | <!-- 10 = --> [[მაიკ სკალი]] {{small|(1997–2001)}} | <!-- 11 = --> [[დევიდ მირკინი]] {{small|(1993–95)}} | <!-- 12 = --> [[ჯორჯ მაიერი]] {{small|(1999–2001)}} | <!-- 13 = --> [[ტიმ ლონგი]] {{small|(2005– 08)}} | <!-- 14 = --> [[იენ მაქსტონ-გრემი]] {{small|(2005–2012)}} }} | პროდიუსერი = | მონტაჟი = | აბანი = | ოპერატორი = | კამერა = | ხანგინძალა = 21–24 წთ. | არხი = [[Fox Broadcasting Company|Fox]] | კომპანია = [[Gracie Films]] {{Small|(1989–ასეშა)}}<br />[[20th Television]](სეზონეფი 1-32)<br />[[20th Television Animation]] (33-ა სეზონშე) | დისტრიბუტორი = {{plainlist| * [[20th Television]] (1989–2020) * [[Disney–ABC Domestic Television]] (2020–present)<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2020/08/disney-television-studios-rebrand-three-studios-20th-television-abc-signature-touchstone-television-1203008722/|title=Disney Television Studios Rebrands Its Three Units As 20th Television, ABC Signature & Touchstone Television|website=[[Deadline Hollywood]]|author=Nellie Andreeva|date=August 21, 2020}}</ref> }} | ორიგინალური არხი = | ძირაფაშ_ფორმატი = [[480i]]/[[576i]] (4:3) [[SDTV]] <small>(1989–2009)</small><br />[[720p]] ([[16:9]] HDTV) <small>(2009–ასეშა)</small> | აუდიო_ფორმატი = სტერეო <small>(1989–1991)</small><br />[[Dolby Surround]] 2.0 <small>(1991–2009)</small><br />5.1 <small>(2009–ასეშა)</small> | მაართათ = {{Start date|1989|12|17}} | ეკონია შვანს = ასეშა | სტატუსი = | წოხოლენი = [[სიმფსონეფიშ კუნტამეტრაჟიანი ფილმეფი|''სიმფსონეფიშ'' კუნტამეტრაჟიანი ფილმეფი]] ''[[ტრეისი ულმანი]]შ შოუშე'' | გეჸვენჯი = | მერსხუაფილი_შოუეფი = ''[[ფუტურამა]]'' | ბოლო = | საიტი = www.thesimpsons.com }} „'''სიმფსონეფი'''“ ({{lang-en|„The Simpsons“}}) — ამერიკული ანიმაციური სიტკომი, ნამუთ გაჭყჷ [[მეტ გრენინგი]]ქ [[Fox Broadcasting Company]]-შო.<ref>{{cite book|last=ორტვედი|first=ჯონ|title=The Simpsons: An Uncensored, Unauthorized History|url=https://books.google.com/books?id=jcJMPiM0tCwC&pg=PA287|accessdate=2 ფურთუთა, 2014|date=12 გჷმათუთა, 2010|publisher=Faber & Faber|isbn=978-0-86547-939-5|page=287}}</ref><ref>{{cite book|author=Facts On File, Incorporated|title=Animation|url=https://books.google.com/books?id=GXwBT9CuU-sC&pg=PA9|accessdate=2 ფურთუთა, 2014|year=2010|publisher=Infobase Publishing|isbn=978-1-4381-3249-5|page=9}}</ref><ref>{{cite book|last1=ირვინი|first1=უილიამ|last2=კონარდი|first2=მარკ ტ.|last3=სკობლი|first3=ეიონ ჯ.|title=The Simpsons and Philosophy: The D'oh! of Homer|url=https://books.google.com/books?id=SjKhSR33J8gC&pg=PA1972|accessdate=2 ფურთუთა, 2014|date=21 მარაშინათუთა, 2013|publisher=Open Court|isbn=978-0-8126-9694-3|page=1972}}</ref> თინა რე მოხანდეეფიშ კლასიშ რინაშ სატირული გინოჩამა. თარი პერსონაჟეფი რენა [[სიმფსონეფიშ ფანია]]შ მაკათურეფი – [[ჰომერ სიმფსონი|ჰომერი]], [[მარჯ სიმფსონი|მარჯი]], სქუალეფი [[ბარტ სიმფსონი|ბარტი]], [[ლიზა სიმფსონი|ლიზა]] დო [[მეგი სიმფსონი|მეგი]]. მოლინეფი მეურს [[სპრინგფილდი (სიმფსონეფი)|სპრინგფილდი]]ს, გიმოგონებულჷ ნოღას. სერიალს ხვეიანო რე ამერიკული კულტურაშ, ჯარალუაშ, ტელევიზიაშ დო ადამიერეფიშ რინაშ პაროდირება. გრენინგიქ ფანიაშ დუდგიაველეფი ჩიფიქრჷ თიმ ბორჯის, მუჟანსჷთ ჯეიმზ ლ. ბრუკწკჷმა ართო გუთმაჭყანდუ თინეფიშ გეშა ანიმაციურ კუნტამეტრაჟიან მუნაკვეათეფს. თე ფანია დუდშე რდჷ უმოსო ჩინებული, დო მაკათურეფს უღუდეს მუნეფიში დოირხველი ფანიაშ მაკათურეფიშ ჯოხოეფი (დორველი ჯოხოქ „ბარტით“ დითირჷ). კუნტამეტრაჟიანი ეპიზოდეფი დუდშე, 1987 წანაშ 19 პირელშე, მიშჷ „[[ტრეისი ულმანიშ შოუ]]ს“. სუმი სეზონიშ უკული, შემუშებუქლ იჸუ გვერდსათამი, პრაიმტაიმიშო გიშაკერზაფილი კონცეფციაქ. 1989–90 წანეფს, Fox-იშ სეზონს „სიმფსონეფქ“ კაბეტი წჷმოძინა მიპალუეს. 1989 წანაშ 17 ქირსეთუთას, დებიუტიშე მოჸუნაფილი, ასეშა გიშულირი რე სერიალიშ [[სიმფსონეფიშ ეპიზოდეფიშ ერკებული|{{:სიმფსონეფი}} ეპიზოდი]]. ასეშო ეკონია, 29-ა სეზონქ დიჭყჷ 2017 წანაშ 1 გჷმათუთას. „სიმფსონეფი“ ეთერშა გიშულაშ მეჯინათ რე არძაშე ხანგჷნძე ამერიკული ანიმაციური გინოჩამა. [[2007]] წანას გიშართჷ „[[სიმფსონეფიშ ფილმი|სიმფსონეფიშ ფილმქ]]“ - რსულმეტრაჟიანი ანიმაციური ნამუშერი, ნამუსჷთ თხობელირი რე ართ-ართი ამბე ნოღაშ რინაშე. თიში მოსოფელიშ მიშნაველქ 527 მილიონი ააშ დოლარი აკადგინჷ. 2016 წანაშ 4 გერგობათუთას დიჭყეს სერიალიშ 29-ა დო 30-ა სეზონეფიშ გინოღალა – თინეფშე ირს 22 ეპიზოდი რე<ref>{{cite web|last=პორტერი|first=რიკ|title='The Simpsons' is forever: Series renewed through Season 30 on FOX|url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/more-tv-news/the-simpsons-is-forever-series-renewed-through-season-30-on-fox/|work=[[TV by the Numbers]]|date=4 გერგობათუთა, 2016|accessdate=4 გერგობათუთა, 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161105133119/http://tvbythenumbers.zap2it.com/more-tv-news/the-simpsons-is-forever-series-renewed-through-season-30-on-fox/|archivedate=2016-11-05}}</ref>''.'' 2019 წანაშ 6 ფურთუთას, სერიალი 31-ა დო 32 -ა <ref>{{cite web|url=https://variety.com/2019/tv/news/the-simpsons-renewed-season-31-32-fox-1203130108/|title='The Simpsons' Renewed for Season 31 and 32 at Fox|last1=Otterson|first1=Joe|date=February 6, 2019|website=Variety.com|publisher=Variety Media, LLC.|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190206231513/https://variety.com/2019/tv/news/the-simpsons-renewed-season-31-32-fox-1203130108/|archive-date=February 6, 2019|access-date=February 6, 2019}}</ref>, 2021 წანაშ 3 მელახის — 33-ა დო 34-ა სეზონეფშა მაახალეს<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2021/03/the-simpsons-renewed-season-33-34-fox-1234705714/|title='The Simpsons' Renewed For Seasons 33 & 34 By Fox|last=Andreeva|first=Nellie|date=March 3, 2021|website=Deadline Hollywood|access-date=March 3, 2021}}</ref>, თეშნერო, სერიალი ასე ხოლო გეგჷნძორუ. „სიმფსონეფქ“ კრიტიკოსეფიშ მაღალი ფასებეფი დეინალეს პირველი ჩხორო ვარ-და ვითი სეზონიშო, ნამუეფჷთ ჩინებული რენა მუჭოთ სერიალიშ „ორქოშ ხანა“. ''[[Time (ჟურნალი)|Time]]''-ქ თის გიოდჷ XX ოშწანურაშ საუჯგუშო ტელესერიალი<ref>{{cite web|url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,993039,00.html|title=The Best of the Century|work=[[Time (ჟურნალი)|Time]]}}</ref>, ერიკ ადამსი (''[[The A.V. Club]]'') ჭარუნდჷ, ნამჷ-და ტენა რდჷ ტელევიზიაშ „უმაღალაში მეჭირინაფა, ფორმატიშ უმკუჯინალო“.<ref>{{cite web|url=http://www.avclub.com/article/best-animated-series-ever-adventure-time-whatever--214799|title=The best animated series ever|work=[[The A.V. Club]]}}</ref> 2000 წანაშ 14 ღურთუთას, სიმფსონეფიშ ფანიას [[ჰოლივუდიშ დიდებაშ ჯალონა|ჰოლივუდიშ დიდებაშ ჯალონას]] მურიცხი გოუნწყეს. სერიალქ ასეშა მიღჷ ანდა ჯილდო – [[ემიშ ჯილდო|ემი]]შ 31 პრაიმტაიმ ჯილდო, ენიშ 30 ჯილდო დო პიბოდიშ ჯილდო. ჰომერიშ წჷმოძახინქ „[[D'oh!]]“ ინგლისური ორაგადე ნინაშ ნორთო გჷნირთუ. კჷნე სერიალქ გაულა იღვენუ ანდა გეჸვენჯი სიტკომშა. თეშ უმკუჯინალო, წანეფიშ გოძვენას თიში ხარისხიშ რკებაქ კრიტიკა გჷმიჭანუ. == რესურსეფი ინტერნეტის == *{{Commonscat-inline|The Simpsons}} * {{ოფიციალური|http://www.thesimpsons.com}} * {{IMDb title|id=0096697}} * [http://www.snpp.com/ სიმფსონეფიშ არქივი] ==სქოლიო== {{სქოლიოშ ერკებული}} {{სიმფსონეფი}} [[კატეგორია:ანიმაციურ სერიალეფი]] [[კატეგორია:სიმფსონეფი]] [[კატეგორია:ამერიკული სიტკომეფი]] [[კატეგორია:1980-იანი წანეფიშ ანიმაციური ტელესერიალეფი]] [[კატეგორია:1990-იანი წანეფიშ ანიმაციური ტელესერიალეფი]] [[კატეგორია:2000-იანი წანეფიშ ანიმაციური ტელესერიალეფი]] [[კატეგორია:2010-იანი წანეფიშ ანიმაციური ტელესერიალეფი]] orcpe3nvaury9a27mi2odcgdbxc64q3 0 42921 254776 252876 2026-11-08T15:05:46Z Tym-lip 23707 254776 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო = კაროლ ნავროცკი<br>Karol Tadeusz Nawrocki | სურათი=Karol Nawrocki i Roberta Metsola (2026) (cropped2).jpg | სურათიშ ზჷმა =220პქ | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო= კაროლ ნავროცკი, 2026 | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[პოლონეთი]]შ [[პოლონეთიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[6 მარაშინათუთა]], [[2025]] | პოსტი დიტუ = | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი =[[დონალდ ტუსკი]] | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი= [[ანდჟეი დუდა]] | მონძე = | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|1983|3|3}} | დაბადებაშ აბანი= [[გდანსკი]], პოლონეთი | ღურაშ თარიღი = | ღურაშ აბანი= | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა = | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[მარტა ნავროცკა]] | სქუალეფი=3 | გონათაფა =[[გდანსკიშ უნივერსიტეტი]]&nbsp;([[ფილოსოფიაშ დოქტორი|PhD]])<br/>[[გდანსკიშ ტექნოლოგიური უნივერსიტეტი]]&nbsp;([[ბიზნეს ადმინისტრირებაშ მაგისტრი|MBA]]) | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = {{hlist|[[პოლიტიკა|პოლიტიკოსი]]| [[ისტორია|ისტორიკოსი]]|}} | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = [[დუდიშლი პოლიტიკოსი|დუდიშული]]{{efn|[[კანონი დო სამართალი]]შით ხუჯდოკინელი}} | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = [[ერუანული შვენაშ ინსტიტუტი|ერუანული შვენაშ ინსტიტუტიშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 = 23 კვიკრვე, 2021 | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = იაროსუავ შარეკი | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''კაროლ ტადეუშ ნავროცკი''' ({{lang-pl|{{audio|Karol Nawrocki.ogg|Karol Tadeusz Nawrocki}}}} {{IPA|ˈkarɔl naˈvrɔt͡skʲi}}; დ. [[3 მელახი]], [[1983]], [[გდანსკი]], [[პოლონეთი]]) — [[პოლონარეფი|პოლონარი]] ისტორიკოსი დო პოლიტიკოსი, [[პოლონეთიშ პრეზიდენტი|პოლონეთიშ პრეზიდენტი]] [[2025]] წანაშ [[6 მარაშინათუთა]]შე.<ref>{{cite web |date=2 June 2021 |title=Karol Nawrocki, Ph.D. |work=Institute of National Remembrance |url=https://eng.ipn.gov.pl/en/about-the-institute/the-president-and-deput/8204,Karol-Nawrocki-PhD.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240831073250/https://eng.ipn.gov.pl/en/about-the-institute/the-president-and-deput/8204,Karol-Nawrocki-PhD.html |archive-date=31 August 2024 |url-status=live |access-date=2 June 2025}}</ref><ref>{{Cite web |date=2 June 2025 |title=Conservative Karol Nawrocki wins Poland's presidential election |url=https://apnews.com/article/poland-presidential-election-karol-nawrocki-80a99eeb7a2f3ae64260a9263e7028ee |access-date=2 June 2025 |website=AP News |archive-url=https://web.archive.org/web/20250603063722/https://apnews.com/article/poland-presidential-election-karol-nawrocki-80a99eeb7a2f3ae64260a9263e7028ee |archive-date=3 June 2025 |url-status=live}}</ref> [[2021]] წანაშე დუდენს [[ერუანული შვენაშ ინსტიტუტი]]ს. თაშნეშე [[2017]]-[[2021]] წანეფს, გდანსკიშ [[მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ მუზეუმი (გდანსკი)|მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ მუზეუმიშ]] დირექტორი რდჷ. ნავროცკიშ რკვიება ფოკუსირებული რე პოლონეთის ანტიკომუნისტურ ოპოზიციაშა, [[პოლონეთიშ ოკათე რესპუბლიკა]]ს ორგანიზებულ დჷნაშებუეფშე დო [[სპორტიშ ისტორია]]შე. [[2024]] წანაშ ფურთუთას, ქაკათ რუსეთიშ ფედერაციშით ზისხირიშ სამართალიშ გებრალებათ მოგორაფილი პიჯეფშ ერკებულს, ნამუთ მერსხილი რე [[1944]]-[[1989]] წანეფს პოლონეთიშ ტერიტორიას ჭითა არმიაშ ჸოფაშ ემაშანალი ძეგლეფიშ ჩათხინაფაშ ქიმინჯეფწკჷმა.<ref>{{cite web|author=|title=Russia puts four Poles on wanted list says Russian independent portal|url=https://www.pap.pl/ru/node/1680328|accessdate=16 February 2024|date=}}</ref> [[2024]] წანაშ 24 გერგობათუთას, ნავროცკიქ გეგმიცხადჷ პარტია სამართალი დო სამართალიანობაშით (PiS), მუჭოთ ზოხორინელი კანდიდატი [[2025]] წანაშ პოლონეთიშ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფშო. ნავროცკიშ კამპანიაშ პლატფორმა ეჭარილი რე, მუჭოთ „პატრიოტული, პრო-ქირსიანული, პრო-ნატო დო დონალდ ტრამპიშ მოხუჯე“.<ref name=":0">{{cite web |date=24 November 2024 |title=Polish opposition party chooses historian Karol Nawrocki as presidential candidate |url=https://www.euronews.com/my-europe/2024/11/24/polish-opposition-party-chooses-historian-karol-nawrocki-as-presidential-candidate |website=[[Euronews]] |language=pl}}</ref> თინა კულტურულო კონსერვატიული მეჯინეფიშ მოხუჯე რე.<ref>{{cite news |date={{date|2025-01-28|DMY}} |title=Karol Nawrocki niszczy komiks, MSN stawia sprawę jasno. "Chcemy stać za człowiekiem" |url=https://wiadomosci.onet.pl/warszawa/karol-nawrocki-niszczy-komiks-muzeum-odpowiada-chcemy-stac-za-czlowiekiem/0php2bw |access-date={{date|2025-02-13|DMY}}}}</ref> ნავროცკი ხუჯის უკინანს პოლონეთიშ კათოლიკურ ოხვამეშ დო პოლონეთიშ თარობაშ შქას მეჭედელი ურთიართობეფიშ ალატებას, აბორტიშ ფართო კრიმინალიზაციას დო აწურე ართსქესამეფიშ გურგინუას ვარ-და ომენოღალე რსხუეფიშ ლეგალიზაციას, მიოწურუანს კათოლიკურ სექსუალურ ეთიკაშა.<ref>{{Cite web |last=mp |date=2025-01-09 |title=Karol Nawrocki on Abortion and Civil Partnerships: A Controversial Stance in the Presidential Race |url=https://polanddaily24.com/karol-nawrocki-on-abortion-and-civil-partnerships-a-controversial-stance-in-the-presidential-race/global-politics/50238 |access-date=2025-06-01 |website=PolandDaily24.com |language=en-US}}</ref> გეოპოლიტიკურო, ხუჯის უკინანს პოლონეთიშ [[ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფი|ამერიკაშ აკოართოიანაფილი შტატეფწკჷმა]] დო [[ნატო (ოორუე ატლანტიკური აპიჯაფაშ ორგანიზაცია)|ნატოწკჷმა]] რსხუეფიშ გეჸვენჯი გაჭყანიერებას დო აწურე ევროპულ ინტეგრაციას.<ref name=":0" /> ==რესურსეფი ინტერნეტის== *[https://karolnawrocki2025.pl/ 2025 წანაშ საპრეზიდენტო კამპანიაშ ხასჷლა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250603084454/https://karolnawrocki2025.pl/ |date=2025-06-03 }} *[https://nawrocki2025.com/ 2025 წანაშ საპრეზიდენტო კამპანიაშ ონლაინ მაღაზია] ==კომენტარეფი== <references group="კომ."/> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ნავროცკი, კარლ}} {{პოლონეთიშ პრეზიდენტეფი}} [[კატეგორია:პოლონარი პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:პოლონარი ისტორიკოსეფი]] [[კატეგორია:პოლონეთიშ პრეზიდენტეფი]] [[კატეგორია:პოლონარი ანტიკომუნისტეფი]] [[კატეგორია:პოლონარი ჭარუეფი]] 5vfny0f8lblc8ntw93ubgtuwkoe7cx0 0 43519 254798 249311 2026-11-09T00:46:34Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 254798 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:OrteliusWorldMap.jpeg|250px|მინიატიურა|ორტელიუსი. XVI ო. მოსოფელიშ რუკა]] '''გეოპოლიტიკა''' (გეოგრაფიულ პოლიტიკა; [[ბერძენული ნინა|ბერძ.]] γη — დიხა + πολιτική — სახენწჷფო ვარ-და საარძო საქვარი (მოურს πολις-შე — ნოღა-სახეწჷფო ჯვეშ საბერძნეთის)) — [[მენცარობა]], ნამუთ დჷთმიგურუანს [[სახენწჷფო]]შ [[გალენურ პოლიტიკა]]ს გეოგრაფიულ ფაქტორიშ როლს დო თიშ გაულას ქიანაშ ერუანულ ინტერესეფიშ გჷმოქიმინუაშა, სახენწჷფოეფიშ დო სახენწჷფოეფოშქაშე ორგანიზაციეფიშით ტერიტორიეფიშ გორთუალაშ დო გაულაშ სფეროეფო გინორთუალას კანონზჷმიერებეფს. გეოპოლიტიკა ორხველ ჯარალობურ-გეოგრაფიულ მენცარობეფიშ ბუნას დო წჷმარინუანს პოლიტიკურ გეოგრაფიაშ ნორთის. გიშმართჷნა — ტრადიციულ, ახალ (გეოეკონომიკა) დო უახალაშ (გეოფილოსოფია) გეოპოლიტიკას. ტრადიციულ გეოპოლიტიკა აქცენტის აკეთენს სახენწჷფოშ ოურდუმე-პოლიტიკურ სიჸონიერეშა დო შხვაშ თურ ტერიტორიეფიშ ეჭოფუაშის გეოგრაფიულ ფაქტორეფიშ დომინანტურ როლშა. ახალ (გეოეკონომიკა) ტრადიციულშე გინორთ აქცენტის აკეთენს სახენწჷფოეფიშ ეკონომიკურ სიჸონიერეშა. უახალაშ გეოპოლიტიკა, ნამუსჷთ ოურდუმე დო ეკონომიკურ სიჸონიერეშა დომინირენს შურიელ ჭყანა, ოხვარუ სახენწჷფოეფს ტრადიციულ დო ეკონომიკურ დეტერმინიზმიშ გინოძალებას საჯინჯო ფაქტორეფიშ გოდგინაშ ხარჯშა ერეფოშქაშე ურთიართობეფს რჯებაშ გოთანჯუას. გეოპოლიტიკაშ, მუჭოთ გალენურ [[პოლიტიკა|პოლიტიკურ]] პრაქტიკაშ, თარ ღანკ რე სახენწჷფოშ გეოგრაფიულ დგომარობაშ გაუჯგუშება, ე.ი. გეოპოლიტიკაშ თარ ღანკ რე - ნამდგა [[ქიანა|ქიანაშ]] გეოსტრატეგიაშ შემუშება. გეოპოლოტიკურ მერინაშ სინთეზური დოგურაფა შანენს ნამდგა ქიანაშ ვარ-და რეგიონიშ გეოგრაფიულ, სოციალ-პოლიტიკურ, ოურდუმე, დემოგრაფიულ, ეკონომიკურ დო ქიანაშ შხვა სიჸონიერაშ გჷმათანჯალლ ფაქტორეფიშ კომბინირებულ დოგურაფას დო ფასებას. ქიანაშ გეოპოლიტიკურ ორენიშ ფასებაშის უკაბეტაშო მიკვირუაფუ მუჭოთ გეოგრაფიულ ფაქტორს, თეშ ეკონომიკურ დო სტრატეგიულ პოზიციეფს, ქიანაშ ულირს, თიშ მეძობელწკჷმა თე ქიანაშ ირნერ ურთიართობას, მეძობელ ქიანეფს დო რეგიონს რინელ პოლიტიკურ დო ეკონომიკურ მუჭორენობას. [[ფაილი:Pivot area.png|250px|მინიატიურა|დიხაუჩა მაკინდერიშ ჰართლანდიშ თეორიაშ მეჯინათ]] [[XX ოშწანურა|XX]] [[ოშწანურა]]შ [[ისტორია]]ქ უკაბეტაშ გაულა იღვენუ ანდა კაბეტ ქიანაშ გეოპოლიტიკურ დგომარობაშ წუმოძინაშ მუშობურობაშა. თეშ წკანტილ სამანგა რე გოკონა-და [[რუსეთი]]შ სახენწჷფო გეოპოლიტიკურ „რეგალიეფიშ“ თირუა ოშწანურაშ განწეხანს. შანულამ თირუეფქ მოხვადჷ თაშნეშე ბჟადალ [[ევროპა|ევროპაშ]] ანდა ქიანაშ გეოპოლიტიკურ ფაქტორეფიშ წუმოძინაშ მუშობურობეფს. ათე განშე საინტერესო რე [[საფრანგეთი]]შ გეოპოლიტიკურ დგომარობაშ მათირუობა. ეკონია ვითწანურაქ კარაკანო ქაძირჷ თი ქვერსემ თირუეფი, ნამუქჷთ მოხვადჷ ქიანაშ, მუჭოთ დინოხოლენ, თეშ გალენურ პოლიტიკას დო ნამუეფქჷთ უკაბეტაშ გაულა იღვენუეს საფრანგეთიშ გეოპოლიტიკურ დგომარობაშ თეხანურ პოზიციეფიშ გჷმოქიმინუას. ნამდგა ქიანაშ გეოპოლიტიკურ სიჸონიერეეფიშ თარ კრიტერიუმეფ რე: * ტერიტორიიაშ ჟინპიჯი * ხურგეფიშ ორთა, ზურაშ კარშა გიშალი * მახორობაშ მუდანობა * ორთაშობურ რესურსეფი * ფინანსურ სიჸონიერა * ეკონომიკაშ დო ტექნიკაშ წუმოძინაშ დონე * ეთნიკურ ართნერობა * სოციალურ ინტეგრაციაშ დონე * პოლიტიკურ სტაბილურობა * ერუანულ შური == დოგურაფაშ ობიექტი == გეოპოლიტიკა გეპონუ გეოგრაფიას. თიშ დოგურაფაშ თარ ობიექტ რე მოსოფელიშ გეოპოლიტიკურ სტრუქტურა, ნამუთ ანდა ტერიტორიულ მოდელით რე წჷმორინაფილი. მოდელირება მუთმოხვადუ ართამპლანეტარულ დონეშა. გეოპოლიტიკაშ შანულამ ეშაჩინება რე, ტერიტორიეფშა კონტროლიშ ფორმეფიშ დო მექანიზმეფიშ რკვირბა. თაშნეშე, რეგიონულ დ ლოკალურ ზონეფი. სამანგ: ხურგეფიშ რკუალა, ონირზებელ ტერიტორიეფიშ პრობლემა, სახენწჷფოეფოშქაშე კონფლიქტეფ დო თ.უ. რეგიონალურ დო ლოკალურ პრობლემეფიშ რკვიება მუთმოხვადუ, მუჭოთ ართამ ვარცხაშე ნორთიშ გიშართუალა. გეოპოლიტიკაშ ომენცარე წირეეფი მუთმარზიენა ოკითხირეეფიშ გეოგრაფიულ, ისტორიულ, სოციოლოგიურ ანალიზის, ნამუთ მერსხილ რე პოლიტიკაშა დო ტერიტორიულ სტრუქტურეფშა შხვადოშხვა დონეს (სახენწჷფურშე ერეფოშქაშეფშახ). თეწკჷმა, გითმისხუნუაფუ გეოგრაფიაშ პოლიტიკურ, ეკონომიკურ ([[გეოეკონომიკა]]) დო სტრატეგიულ ([[სტრატეგიულ გეოგრაფია]]) შანულობა ორენიშ, ფართობიშ, ფუქციეფიშ, რესურსეფიშ დო აბანობურ ურთიართობეფიშ გოთოლწონუათ. ართ-ართ მაჸვენჯ ამერიკალ გეოპოლიტიკოსი, [[ზბიგნევ ბჟეჟინსკი]], აცხადენდჷ, ნამჷ-და გეოპოლიტიკა რე „მოსოფელიშ ჭარდაკიშ დაფა“ პოზიტიურ ლაჸაფიშ თეორია. == ჯინჯიერ გეოპოლიტიკურ სკოლეფი == ჯინჯიერ გეოპოლიტიკურ სკოლეფ მოსოფელს რე * გერმანული * იაპონური * ინგლისური * ამერიკული * რუსული == გეოპოლიტიკურ სკოლაშ წჷმმარინაფალეფი == ===გერმანული=== *[[კარლ ჰაუსჰოფერი]] *[[ფრიდრიხ რატცელი]] *[[კარლ შმიტი]] ===ფრანგული=== *[[ვიდალ დე ლა ბლაში]] (1845—1918) *[[ივ ლაკოსტი]] *[[ემერიკ შოპრადი]] ===ინგლისური=== *[[ჰელფორდ ჯონ მაკინდერი]] ===ამერიკული=== *[[ალფრედ ტეიერ მეჰენი]] *[[ელსიორტ ჰანტინგტონი]] (1876—1947) *[[ნიკოლას სპაიკმენი]] *[[ზბიგნევ ბჟეზინსკი]] *[[სემიუელ ფილიპსი ჰანტინგტონი]] *[[ფილიპ ეიჯი]] (1935-2008) *[[უილიამ ენგლადი]] ===რუსული=== *[[ნიკოლოზ მირონენკო|მირონენკო ნიკოლოზ სიმონიშ სქი]] *[[ნიკოლოზ დანილევსკი|დანილევსკი ნიკოლოზ იაკობიშ სქი]] *[[კონსტანტინე ლეონტიევი|ლეონტიევი კონსტანტინე ნიკოლოზიშ სქი]] *[[ლევ მეჩნიკოვი|მეჩნიკოვი ლევ ილიაშ სქი]] *[[სერგო იუჟაკოვი|იუჟაკოვი სერგო ნიკოლოზიშ სქი]] *[[ვლადიმერ ლამანსკი|ლამანსკი ვლადიმერ ივანეშ სქი]] *[[ალექსი ვანდამი|ვანდამი ალექსი ეფიმიშ სქი]] *[[ბენიამინ სემიონოვ-ტიან-შანსკი|სემიონოვ-ტიან-შანსკი ბენიამინ პეტრეშ სქი]] *[[გიორგი პლეხანოვი|პლეხანოვი გიორგი ვალენტინიშ სქი]] *[[პეტრე სავიცკი|სავიცკი პეტრე ნიკოლოზიშ სქი]] *[[ვლადიმერ ციმბურსკი|ციმბურსკი ვლადიმერ ლეონიდეშ სქი]] *[[ალექსი ნაროჩნიცკი|ნაროჩნიცკი ალექსი ლეონტიშ სქი]] *[[ალექსანდრე დუგინი|დუგინი ალექსანდრე ჰელიშ სქი]] *[[ლეონიდ ივაშოვი|ივაშოვი ლეონიდ გრიგორიშ სქი]] == თაშნეშე ქოძირით == *[[ორთაშობურ გაზი]] *[[პოლიტიკურ გეოგრაფია]] *[[თეოკრატია]] == ლიტერატურა == *O'Loughlin, John / Heske, Henning. "From War to a Discipline for Peace". In: Kliot, N. and Waterman, S. (ed.): ''The Political Geography of Conflict and Peace''. London: Belhaven Press, 1991 *Spang, Christian W.: “As a Factor within Japanese-German Rapprochement in the Inter-War Years?”, in: C. W. Spang, R.-H. Wippich (eds.), ''Japanese-German Relations, 1895–1945''. War, Diplomacy and Public Opinion, London, 2006, pp.&nbsp;139–157. * Мэхэн, Альфред Тайер. [http://runivers.ru/lib/detail.php?ID=433219 Влияние морской силы на историю 1660—1783]{{Dead link|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, СПб.: Типография морского министерства — 1896 * Переслегин С. Б. Самоучитель игры на мировой шахматной доске. — М.: АСТ, Terra Fantastica, 2005. ISBN 5-17-027583-8. * Данилевский Н. [http://vehi.net/danilevsky/rossiya/index.html Россия и Европа]. // Классика геополитики, XIX век. — М.: АСТ, 2003. ISBN 5-17-017281-8 * Макиндер Х. Географическая ось истории // Полис. — 1995. — № 4. * Бжезинский З. Великая шахматная доска. — М.: Международные отношения, 2005. ISBN 5-7133-0967-3. * Хантингтон С. Столкновение цивилизаций. — М.: АСТ, 2003. ISBN 5-17-007923-0. * Дугин А. Основы геополитики. — М.: Арктогея, 2000. ISBN 5-8186-0004-1. * Колосов В. А., Мироненко Н. С. Геополитика и политическая география: учебник для студентов вузов. — М.: Аспект-Пресс, 2001. ISBN 5-7567-0143-5. * Василенко И. А. Геополитика. — М.: Гардарики, 2003. ISBN 5-8297-0254-1. * Миньяр-Белоручев К. В. Мировая геополитика. — М.: Проспект-АП, 2006. ISBN 5-98398-018-1. * Krejčí, Oskar. Geopolitics of the Central European Region. The view from Prague and Bratislava. — Bratislava: Veda, 2005. ISBN 80-224-0852-2. * Елацков А. Б. О понятии «геополитика» в современной России // Вестник Санкт-Петербургского университета. Серия 7: геология, география. — 2000. — Вып. 3 * Клавихо Р. Г. де. [http://runivers.ru/lib/detail.php?ID=140716 Дневник путешествия в Самарканд ко двору Тимура]{{Dead link|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. — М.: Наука, 1990. — 211 с. ISBN 5-02-016766-5. * Браун Л. А. История географических карт. — М.: Центрполиграф, 2006. — 479 с. ISBN 5-9524-2339-6. == რესურსეფ ინტერნეტის == *{{en}} [http://www.phantasmatagroup.com/igra.htm International Geopolitics Reporters Association (I.G.R.A.)] * {{fr}} [http://www.les-yeux-du-monde.fr/ The Eyes of the World] *[https://taxuna.files.wordpress.com/2015/11/e18398e183a0e18390e18399e1839ae18398-e18392e1839de183a0e18392e18398e1839ae18390e183abe18394-geopolitikis-safudzvlebi.pdf გეოპოლიტიკაშ ოსხირეფი] *[https://badri286.wordpress.com/category/%E1%83%92%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%9E%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%90/ გეოპოლიტიკა და კავკასია] *[http://www.nplg.gov.ge/gsdl/cgi-bin/library.exe?e=d-01000-00---off-0period--00-1----0-10-0---0---0direct-10---4-------0-1l--11-ka-50---20-about---00-3-1-00-0-0-11-1-0utfZz-8-00&a=d&c=period&cl=CL2.22&d=HASH9fb0e9806adbd4bc3cb12e.6 ჯარალუა დო პოლიტიკა] *[http://gfsis.org/media/download/chemi-samkaro/11/01.pdf გეოპოლიტიკაშ ხიბუ]{{Dead link|date=იანვარი 2021 |bot=InternetArchiveBot }} *[https://web.archive.org/web/20180206040823/http://www.georgianpolitics.com/zaza-aleqsidze/ ზაზა ალექსიძე | საქორთუოშ გეოპოლიტიკა დო კავკაცია] *[http://politforumi.com/geo/631/gazis-geopolitika.html გაზიშ გეოპოლიტიკა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160928070041/http://politforumi.com/geo/631/gazis-geopolitika.html |date=2016-09-28 }} [[კატეგორია:გეოპოლიტიკა|*]] jangxxruhxr4pky8jr9b5oxgc4e6mn2 0 43916 254801 252145 2026-11-09T01:46:50Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 254801 wikitext text/x-wiki {{short description|ინდოარ ფილოსოფოსი}} {{Distinguish|პაკშილასვამინ ვაციაიანა}} {{ინფოდაფა ჭარუ | ჯოხო = ვაციაიანა | სურათი= Vatsyayana - A Himalayan Boutique Resort.jpg | სურათიშ ზჷმა = | მუკნაჭარა = | ჩარჩო = | ფსევდონიმი = | დაბადებაშ თარიღი = | დაბადებაშ აბანი = | ღურაშ თარიღი = | ღურაშ აბანი = | საქვარუა = [[ფილოსოფოსი]] | ერუანობა = [[ინდოარეფი|ინდოარი]] | პერიოდი = II-III ოშწანურეფი | ჟანრი = | თემატიკა = [[ინდუიზმი|ინდუისტურ ფილოსოფია]] | მიმალუობა = | დებიუტი = | magnum_opus = [[კამასუტრა]] | გოულა იღვენუეს = | გოულა მახვამილუ = | ვებხასჷლა = | ხეშმოჭარუა = | სქოლიო = }} '''ვაციაიანა''' ([[სანსკრიტი|სანსკრ]]. वात्स्यायन) — ჯვეშ [[ინდოეთი|ინდოარ]] [[ფილოსოფია|ფილოსოფოსი]], ნამუთ ჩინებულ რე მუჭოთ „[[კამასუტრა]]შ“ ავტორი.<ref>{{Cite web|date=2006-09-18|title=Art of lovemaking!|url=https://www.hindustantimes.com/india/art-of-lovemaking/story-SyAj9hL9hmZLlCBIQCEjiI.html|access-date=2021-12-30|website=Hindustan Times|language=en}}</ref> თინა ოხორანდჷ ინდოეთის [[II ოშწანურა|II]] ვარ-და [[III ოშწანურა]]ს, ორჩანიეთ [[პატალიპუტრა]]ს (თეხანურ [[პატნა]], [[ბიჰარი]]შ შტატი).<ref>{{cite book |author=A.N.D.Haskar|title=Kama Sutra |url=https://archive.org/details/kamasutraguideto0000vats|year=2011|publisher=Penguin Classics |isbn=978-0-14-310659-3|pages=[https://archive.org/details/kamasutraguideto0000vats/page/17 17] and 22 (of the introduction)}}</ref> თიქ ვეშმოჩირთან ოკ [[პაკშილასვამინ ვაციაიანა]]წკჷმა, ნამუთ „ნიაია-სუტრა-ბჰაშიაშ“ (''Nyāya Sutra Bhāshya'') ავტორ რე — აქშაპადა გოტამაშ „ნიაია-სუტრეფიშ“ პირველ ასქილადირ კომენტარიში.<ref name="Banerji">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=JkOAEdIsdUsC&q=paksilisa&pg=PA104|title=A Companion to Sanskrit Literature: Spanning a Period of Over Three Thousand Years, Containing Brief Accounts of Authors, Works, Characters, Technical Terms, Geographical Names, Myths, Legends and Several Appendices|first=Sures Chandra|last=Banerji|date=November 7, 1989|publisher=Motilal Banarsidass Publ.|isbn=9788120800632 |access-date=November 8, 2022 |pages=104–105 |via=Google Books}}</ref> თიშ ჯოხო მინშა ოჩირთჷნა მალანაგაწკჷმა (Mallanaga), [[ასურეფი]]შ ოწმახმორაგადეწკჷმა, მიდგას ეროტიკულ მენცარობაშ გოჭყაფაs მიოჭარანა.<ref>Alain Daniélou, p.4. Quote: "The attribution of the first name Mallanaga to Vatsyayana is due to the confusion of his role as editor of the ''Kama Sutra'' with that of the mythical creator of erotic science."</ref> ==რესურსეფ ინტერნეტის== {{wikiquote}} * {{Gutenberg author | id=5593}} * [http://www.bharatadesam.com/literature/vatsyayana_kamasutras/vatsyayana_kamasutra_index.php Vatsyayana Kamasutra] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100131234054/http://www.bharatadesam.com/literature/vatsyayana_kamasutras/vatsyayana_kamasutra_index.php |date=2010-01-31 }} – Complete translation {{in lang|en}} * [https://web.archive.org/web/20131228080343/http://www.yogavidya.com/Yoga/Unedited%20Kamasutra%20Intro.pdf Original introduction to Lars Martin Fosse's translation of the Kamasutra] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ვაცაიაიანა}} [[კატეგორია:ინდოარი ლოგიკოსეფი]] [[კატეგორია:ნიაია]] [[კატეგორია:ჯვეშ ინდოარ ფილოსოფოსეფი]] [[კატეგორია:სანსკრიტ ჭარუეფი]] o0bh7egv724zyo8ym41okt8u4q5hq9i 0 44793 254768 254767 2026-11-08T11:59:20Z Njilo 1885 /* */ 254768 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =პასკალ ლისუბა<br>Pascal Lissouba | სურათი=Visit of Pascal Lissouba, President of Congo, to the EC (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ლისუბა 1995 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[31 მარაშინათუთა]], [[1992]] | პოსტი დიტუ =[[25 გჷმათუთა]], [[1997]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დენი სასუ-ნგესო]] | მონძე =დენი სასუ-ნგესო | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|11|1931}} | დაბადებაშ აბანი=[[ოვანდო]], [[საფრანგეთიშ ეკვატორული აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2020|8|24|1931|11|15}} | ღურაშ აბანი=[[პარიზი]], [[საფრანგეთი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა =ოურდუმე მოღალე, პოლიტიკოსი | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კონგოშ ხანდაშ პარტია]] (1979 წანაშახ)<br>[[დემოკრატიაშ დო გოვითარაფაშ ჸარაფი]] (1990 წანაშე) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[24 ქირსეთუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ2=[[15 პირელი]], [[1966]] | წიმოხონი2 =ალფონს მასამბა-დება | მონძე2 =[[ამბრუაზ ნუმაზალაი]] | პრეზიდენტი2=[[ალფონს მასამბა-დება]] | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} rwdqnx4ptfk45pybgzcjkzv526scimn 254769 254768 2026-11-08T12:00:58Z Njilo 1885 /* */ 254769 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =პასკალ ლისუბა<br>Pascal Lissouba | სურათი=Visit of Pascal Lissouba, President of Congo, to the EC (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ლისუბა 1995 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[31 მარაშინათუთა]], [[1992]] | პოსტი დიტუ =[[25 გჷმათუთა]], [[1997]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დენი სასუ-ნგესო]] | მონძე =დენი სასუ-ნგესო | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|11|1931}} | დაბადებაშ აბანი=ცინგუდი, [[საფრანგეთიშ ეკვატორული აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2020|8|24|1931|11|15}} | ღურაშ აბანი=[[პერპინიანი]], [[საფრანგეთი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა =ოურდუმე მოღალე, პოლიტიკოსი | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კონგოშ ხანდაშ პარტია]] (1979 წანაშახ)<br>[[დემოკრატიაშ დო გოვითარაფაშ ჸარაფი]] (1990 წანაშე) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[24 ქირსეთუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ2=[[15 პირელი]], [[1966]] | წიმოხონი2 =ალფონს მასამბა-დება | მონძე2 =[[ამბრუაზ ნუმაზალაი]] | პრეზიდენტი2=[[ალფონს მასამბა-დება]] | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} 02pj6gtxbhhxf2bia2jkxwo9c3cxpc0 254770 254769 2026-11-08T12:03:25Z Njilo 1885 /* */ 254770 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =პასკალ ლისუბა<br>Pascal Lissouba | სურათი=Visit of Pascal Lissouba, President of Congo, to the EC (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ლისუბა 1995 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[31 მარაშინათუთა]], [[1992]] | პოსტი დიტუ =[[25 გჷმათუთა]], [[1997]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დენი სასუ-ნგესო]] | მონძე =დენი სასუ-ნგესო | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|11|1931}} | დაბადებაშ აბანი=ცინგუდი, [[საფრანგეთიშ ეკვატორული აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2020|8|24|1931|11|15}} | ღურაშ აბანი=[[პერპინიანი]], [[საფრანგეთი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა =ოურდუმე მოღალე, პოლიტიკოსი | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რევოლუციაშ ერუანული ჸარაფი]] (1964-1969)<br>[[სოციალ-დემოკრატიაშ პანაფრიკული რსხუ]] (1991 წანაშე) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[24 ქირსეთუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ2=[[15 პირელი]], [[1966]] | წიმოხონი2 =ალფონს მასამბა-დება | მონძე2 =[[ამბრუაზ ნუმაზალაი]] | პრეზიდენტი2=[[ალფონს მასამბა-დება]] | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} nqescpkox52r4cbzxz43mbp2yjfecoa 254771 254770 2026-11-08T12:04:56Z Njilo 1885 /* */ 254771 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =პასკალ ლისუბა<br>Pascal Lissouba | სურათი=Visit of Pascal Lissouba, President of Congo, to the EC (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ლისუბა 1995 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[31 მარაშინათუთა]], [[1992]] | პოსტი დიტუ =[[25 გჷმათუთა]], [[1997]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დენი სასუ-ნგესო]] | მონძე =დენი სასუ-ნგესო | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|11|1931}} | დაბადებაშ აბანი=ცინგუდი, [[საფრანგეთიშ ეკვატორული აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2020|8|24|1931|11|15}} | ღურაშ აბანი=[[პერპინიანი]], [[საფრანგეთი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[პარიზიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტობა]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რევოლუციაშ ერუანული ჸარაფი]] (1964-1969)<br>[[სოციალ-დემოკრატიაშ პანაფრიკული რსხუ]] (1991 წანაშე) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[24 ქირსეთუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ2=[[15 პირელი]], [[1966]] | წიმოხონი2 =ალფონს მასამბა-დება | მონძე2 =[[ამბრუაზ ნუმაზალაი]] | პრეზიდენტი2=[[ალფონს მასამბა-დება]] | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} 5ca0vy22mq2nxu4fbk69ma7bwgvches 254772 254771 2026-11-08T12:06:14Z Njilo 1885 /* */ 254772 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =პასკალ ლისუბა<br>Pascal Lissouba | სურათი=Visit of Pascal Lissouba, President of Congo, to the EC (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ლისუბა 1995 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[31 მარაშინათუთა]], [[1992]] | პოსტი დიტუ =[[25 გჷმათუთა]], [[1997]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დენი სასუ-ნგესო]] | მონძე =დენი სასუ-ნგესო | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|11|1931}} | დაბადებაშ აბანი=ცინგუდი, [[საფრანგეთიშ ეკვატორული აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2020|8|24|1931|11|15}} | ღურაშ აბანი=[[პერპინიანი]], [[საფრანგეთი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[პარიზიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რევოლუციაშ ერუანული ჸარაფი]] (1964-1969)<br>[[სოციალ-დემოკრატიაშ პანაფრიკული რსხუ]] (1991 წანაშე) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[24 ქირსეთუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ2=[[15 პირელი]], [[1966]] | წიმოხონი2 =ალფონს მასამბა-დება | მონძე2 =[[ამბრუაზ ნუმაზალაი]] | პრეზიდენტი2=[[ალფონს მასამბა-დება]] | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} t0w8lt8lz8obxg1dwu6d0tjuv4k7iqa 254773 254772 2026-11-08T12:07:44Z Njilo 1885 /* */ 254773 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =პასკალ ლისუბა<br>Pascal Lissouba | სურათი=Visit of Pascal Lissouba, President of Congo, to the EC (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ლისუბა 1995 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[31 მარაშინათუთა]], [[1992]] | პოსტი დიტუ =[[25 გჷმათუთა]], [[1997]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დენი სასუ-ნგესო]] | მონძე =დენი სასუ-ნგესო | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|11|1931}} | დაბადებაშ აბანი=ცინგუდი, [[საფრანგეთიშ ეკვატორული აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2020|8|24|1931|11|15}} | ღურაშ აბანი=[[პერპინიანი]], [[საფრანგეთი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[პარიზიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რევოლუციაშ ერუანული ჸარაფი]] (1964-1969)<br>[[სოციალ-დემოკრატიაშ პანაფრიკული რსხუ]] (1991 წანაშე) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[24 ქირსეთუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ2=[[15 პირელი]], [[1966]] | წიმოხონი2 =ალფონს მასამბა-დება | მონძე2 =[[ამბრუაზ ნუმაზალაი]] | პრეზიდენტი2=[[ალფონს მასამბა-დება]] | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''პასკალ ლისუბა''' (დ. [[15 გერგობათუთა]], [[1931]] ღ. [[24 მარაშინათუთა]], [[2020]]) კონგოარი პოლიტიკოსი, avhcthmjs8nn4k83jkxti281wlnlpu3 254774 254773 2026-11-08T12:09:14Z Njilo 1885 /* */ 254774 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =პასკალ ლისუბა<br>Pascal Lissouba | სურათი=Visit of Pascal Lissouba, President of Congo, to the EC (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ლისუბა 1995 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[31 მარაშინათუთა]], [[1992]] | პოსტი დიტუ =[[25 გჷმათუთა]], [[1997]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დენი სასუ-ნგესო]] | მონძე =დენი სასუ-ნგესო | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|11|1931}} | დაბადებაშ აბანი=ცინგუდი, [[საფრანგეთიშ ეკვატორული აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2020|8|24|1931|11|15}} | ღურაშ აბანი=[[პერპინიანი]], [[საფრანგეთი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[პარიზიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რევოლუციაშ ერუანული ჸარაფი]] (1964-1969)<br>[[სოციალ-დემოკრატიაშ პანაფრიკული რსხუ]] (1991 წანაშე) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[24 ქირსეთუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ2=[[15 პირელი]], [[1966]] | წიმოხონი2 =ალფონს მასამბა-დება | მონძე2 =[[ამბრუაზ ნუმაზალაი]] | პრეზიდენტი2=[[ალფონს მასამბა-დება]] | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''პასკალ ლისუბა''' (დ. [[15 გერგობათუთა]], [[1931]] ღ. [[24 მარაშინათუთა]], [[2020]]) კონგოარი პოლიტიკოსი, [[კონგოშ რესპუბლიკა]]შ მაართა დემოკრატიულო გიშაგორილი [[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] 1992-1997 წანეფს. tfilbicwig43hxbq0ixyki9hrc4xhcn 254775 254774 2026-11-08T12:09:50Z Njilo 1885 /* */ 254775 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =პასკალ ლისუბა<br>Pascal Lissouba | სურათი=Visit of Pascal Lissouba, President of Congo, to the EC (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ლისუბა 1995 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[31 მარაშინათუთა]], [[1992]] | პოსტი დიტუ =[[25 გჷმათუთა]], [[1997]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დენი სასუ-ნგესო]] | მონძე =დენი სასუ-ნგესო | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|11|1931}} | დაბადებაშ აბანი=ცინგუდი, [[საფრანგეთიშ ეკვატორული აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2020|8|24|1931|11|15}} | ღურაშ აბანი=[[პერპინიანი]], [[საფრანგეთი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[პარიზიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რევოლუციაშ ერუანული ჸარაფი]] (1964-1969)<br>[[სოციალ-დემოკრატიაშ პანაფრიკული რსხუ]] (1991 წანაშე) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[24 ქირსეთუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ2=[[15 პირელი]], [[1966]] | წიმოხონი2 =ალფონს მასამბა-დება | მონძე2 =[[ამბრუაზ ნუმაზალაი]] | პრეზიდენტი2=[[ალფონს მასამბა-დება]] | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''პასკალ ლისუბა''' (დ. [[15 გერგობათუთა]], [[1931]] — ღ. [[24 მარაშინათუთა]], [[2020]]) — კონგოარი პოლიტიკოსი, [[კონგოშ რესპუბლიკა]]შ მაართა დემოკრატიულო გიშაგორილი [[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] 1992-1997 წანეფს. 0tzrzzsgobe58iaeabkfwa1k3i093od 254819 254775 2026-11-09T05:13:57Z Njilo 1885 /* */ 254819 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =პასკალ ლისუბა<br>Pascal Lissouba | სურათი=Visit of Pascal Lissouba, President of Congo, to the EC (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ლისუბა 1995 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[31 მარაშინათუთა]], [[1992]] | პოსტი დიტუ =[[25 გჷმათუთა]], [[1997]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დენი სასუ-ნგესო]] | მონძე =დენი სასუ-ნგესო | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|11|1931}} | დაბადებაშ აბანი=ცინგუდი, [[საფრანგეთიშ ეკვატორული აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2020|8|24|1931|11|15}} | ღურაშ აბანი=[[პერპინიანი]], [[საფრანგეთი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[პარიზიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რევოლუციაშ ერუანული ჸარაფი]] (1964-1969)<br>[[სოციალ-დემოკრატიაშ პანაფრიკული რსხუ]] (1991 წანაშე) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[24 ქირსეთუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ2=[[15 პირელი]], [[1966]] | წიმოხონი2 =ალფონს მასამბა-დება | მონძე2 =[[ამბრუაზ ნუმაზალაი]] | პრეზიდენტი2=[[ალფონს მასამბა-დება]] | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''პასკალ ლისუბა''' (დ. [[15 გერგობათუთა]], [[1931]] — ღ. [[24 მარაშინათუთა]], [[2020]]) — კონგოარი პოლიტიკოსი, [[კონგოშ რესპუბლიკა]]შ მაართა დემოკრატიულო გიშაგორილი [[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] 1992-1997 წანეფს. ორხველუდჷ ბანჯაბიშ ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ საფრანგეთის დო ტუნისის. ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ ბიოლოგიას, [[პარიზიშ უნივერსიტეტი]]ს 1961 წანას. შხვადოშხვა ბორჯის მუშენდჷ შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფს. [[ალფონს მასამბა-დება]]შ მართუალაშ გოძვენას უკინებუდჷ ოფუტეშ მეურნობაშ მინისტრიშ პოსტი. 1963-1966 წანეფს ნინალენდჷ პრემიერ-მინისტრო. 1966-1971 წანეფს რდჷ [[მარიან ნგუაბიშ უნივერსიტეტი|ბრაზავილიშ უნივერსიტეტიშ]] გენეტიკაშ პროფესორი. hpzlpd36qxs9y9116x362jewrajqrux 254822 254819 2026-11-09T05:18:36Z Njilo 1885 /* */ 254822 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =პასკალ ლისუბა<br>Pascal Lissouba | სურათი=Visit of Pascal Lissouba, President of Congo, to the EC (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ლისუბა 1995 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[31 მარაშინათუთა]], [[1992]] | პოსტი დიტუ =[[25 გჷმათუთა]], [[1997]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დენი სასუ-ნგესო]] | მონძე =დენი სასუ-ნგესო | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|11|1931}} | დაბადებაშ აბანი=ცინგუდი, [[საფრანგეთიშ ეკვატორული აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2020|8|24|1931|11|15}} | ღურაშ აბანი=[[პერპინიანი]], [[საფრანგეთი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[პარიზიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რევოლუციაშ ერუანული ჸარაფი]] (1964-1969)<br>[[სოციალ-დემოკრატიაშ პანაფრიკული რსხუ]] (1991 წანაშე) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[24 ქირსეთუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ2=[[15 პირელი]], [[1966]] | წიმოხონი2 =ალფონს მასამბა-დება | მონძე2 =[[ამბრუაზ ნუმაზალაი]] | პრეზიდენტი2=[[ალფონს მასამბა-დება]] | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''პასკალ ლისუბა''' (დ. [[15 გერგობათუთა]], [[1931]] — ღ. [[24 მარაშინათუთა]], [[2020]]) — კონგოარი პოლიტიკოსი, [[კონგოშ რესპუბლიკა]]შ მაართა დემოკრატიულო გიშაგორილი [[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] 1992-1997 წანეფს. ორხველუდჷ ბანჯაბიშ ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ საფრანგეთის დო ტუნისის. ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ ბიოლოგიას, [[პარიზიშ უნივერსიტეტი]]ს 1961 წანას. შხვადოშხვა ბორჯის მუშენდჷ შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფს. [[ალფონს მასამბა-დება]]შ მართუალაშ გოძვენას უკინებუდჷ ოფუტეშ მეურნობაშ მინისტრიშ პოსტი. 1963-1966 წანეფს ნინალენდჷ პრემიერ-მინისტრო. 1966-1971 წანეფს რდჷ [[მარიან ნგუაბიშ უნივერსიტეტი|ბრაზავილიშ უნივერსიტეტიშ]] გენეტიკაშ პროფესორი. ალფონს მასამბა-დებაშ გინორაგვაფაშ უკულ, ლისუბაქ პოლიტიკურ კარიერა გაგინძორჷ გეჸვენჯი პრეზიდენტიშ [[მარიან ნგუაბი]]შ თარობას. 1969-1971 წანეფს ლისუბას პოლიტიკურ საქვარუა აუკრძალეს. 1977 წანას თის ქეკადვეს ნგუაბიშ ჸვილუას მაკათურობა, ოჭოფეს დო ჯიხას ქუდახუნეს. 1979 წანას გადუდიშულეს. ჸათე ბორჯიშე თინა საფრანგეთის ცხოვრენდჷ. საფრანგეთის რინაშ მიმალობას ლისუბა მუშენდჷ პარიზიშ უნივერსიტეტის დო [[იუნესკო]]ს. np7miwptttq5unf1y54wcdurd21289y 254823 254822 2026-11-09T05:22:12Z Njilo 1885 /* */ 254823 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =პასკალ ლისუბა<br>Pascal Lissouba | სურათი=Visit of Pascal Lissouba, President of Congo, to the EC (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ლისუბა 1995 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[31 მარაშინათუთა]], [[1992]] | პოსტი დიტუ =[[25 გჷმათუთა]], [[1997]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დენი სასუ-ნგესო]] | მონძე =დენი სასუ-ნგესო | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|11|1931}} | დაბადებაშ აბანი=ცინგუდი, [[საფრანგეთიშ ეკვატორული აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2020|8|24|1931|11|15}} | ღურაშ აბანი=[[პერპინიანი]], [[საფრანგეთი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[პარიზიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რევოლუციაშ ერუანული ჸარაფი]] (1964-1969)<br>[[სოციალ-დემოკრატიაშ პანაფრიკული რსხუ]] (1991 წანაშე) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[24 ქირსეთუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ2=[[15 პირელი]], [[1966]] | წიმოხონი2 =ალფონს მასამბა-დება | მონძე2 =[[ამბრუაზ ნუმაზალაი]] | პრეზიდენტი2=[[ალფონს მასამბა-დება]] | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''პასკალ ლისუბა''' (დ. [[15 გერგობათუთა]], [[1931]] — ღ. [[24 მარაშინათუთა]], [[2020]]) — კონგოარი პოლიტიკოსი, [[კონგოშ რესპუბლიკა]]შ მაართა დემოკრატიულო გიშაგორილი [[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] 1992-1997 წანეფს. ორხველუდჷ ბანჯაბიშ ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ საფრანგეთის დო ტუნისის. ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ ბიოლოგიას, [[პარიზიშ უნივერსიტეტი]]ს 1961 წანას. შხვადოშხვა ბორჯის მუშენდჷ შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფს. [[ალფონს მასამბა-დება]]შ მართუალაშ გოძვენას უკინებუდჷ ოფუტეშ მეურნობაშ მინისტრიშ პოსტი. 1963-1966 წანეფს ნინალენდჷ პრემიერ-მინისტრო. 1966-1971 წანეფს რდჷ [[მარიან ნგუაბიშ უნივერსიტეტი|ბრაზავილიშ უნივერსიტეტიშ]] გენეტიკაშ პროფესორი. ალფონს მასამბა-დებაშ გინორაგვაფაშ უკულ, ლისუბაქ პოლიტიკურ კარიერა გაგინძორჷ გეჸვენჯი პრეზიდენტიშ [[მარიან ნგუაბი]]შ თარობას. 1969-1971 წანეფს ლისუბას პოლიტიკურ საქვარუა აუკრძალეს. 1977 წანას თის ქეკადვეს ნგუაბიშ ჸვილუას მაკათურობა, ოჭოფეს დო ჯიხას ქუდახუნეს. 1979 წანას გადუდიშულეს. ჸათე ბორჯიშე თინა საფრანგეთის ცხოვრენდჷ. საფრანგეთის რინაშ მიმალობას ლისუბა მუშენდჷ პარიზიშ უნივერსიტეტის დო [[იუნესკო]]ს. 1992 წანას ლისუბაქ ოდაბადეში დირთჷ დო გემორძგჷ თე წანაშ მარაშინათუთაშ მანჯებულ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს. lit327hmdngx8ewd8fi0d74s5xjxibz 254825 254823 2026-11-09T05:25:03Z Njilo 1885 /* */ 254825 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =პასკალ ლისუბა<br>Pascal Lissouba | სურათი=Visit of Pascal Lissouba, President of Congo, to the EC (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ლისუბა 1995 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[31 მარაშინათუთა]], [[1992]] | პოსტი დიტუ =[[25 გჷმათუთა]], [[1997]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დენი სასუ-ნგესო]] | მონძე =დენი სასუ-ნგესო | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|11|1931}} | დაბადებაშ აბანი=ცინგუდი, [[საფრანგეთიშ ეკვატორული აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2020|8|24|1931|11|15}} | ღურაშ აბანი=[[პერპინიანი]], [[საფრანგეთი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[პარიზიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რევოლუციაშ ერუანული ჸარაფი]] (1964-1969)<br>[[სოციალ-დემოკრატიაშ პანაფრიკული რსხუ]] (1991 წანაშე) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[24 ქირსეთუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ2=[[15 პირელი]], [[1966]] | წიმოხონი2 =ალფონს მასამბა-დება | მონძე2 =[[ამბრუაზ ნუმაზალაი]] | პრეზიდენტი2=[[ალფონს მასამბა-დება]] | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''პასკალ ლისუბა''' (დ. [[15 გერგობათუთა]], [[1931]] — ღ. [[24 მარაშინათუთა]], [[2020]]) — კონგოარი პოლიტიკოსი, [[კონგოშ რესპუბლიკა]]შ მაართა დემოკრატიულო გიშაგორილი [[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] 1992-1997 წანეფს. ორხველუდჷ ბანჯაბიშ ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ საფრანგეთის დო ტუნისის. ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ ბიოლოგიას, [[პარიზიშ უნივერსიტეტი]]ს 1961 წანას. შხვადოშხვა ბორჯის მუშენდჷ შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფს. [[ალფონს მასამბა-დება]]შ მართუალაშ გოძვენას უკინებუდჷ ოფუტეშ მეურნობაშ მინისტრიშ პოსტი. 1963-1966 წანეფს ნინალენდჷ პრემიერ-მინისტრო. 1966-1971 წანეფს რდჷ [[მარიან ნგუაბიშ უნივერსიტეტი|ბრაზავილიშ უნივერსიტეტიშ]] გენეტიკაშ პროფესორი. ალფონს მასამბა-დებაშ გინორაგვაფაშ უკულ, ლისუბაქ პოლიტიკურ კარიერა გაგინძორჷ გეჸვენჯი პრეზიდენტიშ [[მარიან ნგუაბი]]შ თარობას. 1969-1971 წანეფს ლისუბას პოლიტიკურ საქვარუა აუკრძალეს. 1977 წანას თის ქეკადვეს ნგუაბიშ ჸვილუას მაკათურობა, ოჭოფეს დო ჯიხას ქუდახუნეს. 1979 წანას გადუდიშულეს. ჸათე ბორჯიშე თინა საფრანგეთის ცხოვრენდჷ. საფრანგეთის რინაშ მიმალობას ლისუბა მუშენდჷ პარიზიშ უნივერსიტეტის დო [[იუნესკო]]ს. 1992 წანას ლისუბაქ ოდაბადეში დირთჷ დო გემორძგჷ თე წანაშ მარაშინათუთაშ მანჯებულ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს. მალას კონგოს ქიდიჭყჷ დინახალენ არეულობეფქ. ოპოზიციურ კოალიცია ლისუბას აბრალუაფუდეს გიშაგორუეფიშ გაყალბებას. 1977 წანაშე კონგოშ რესპუბლიკას არდგილი უღუდჷ ოურდუმე აწმარენჯობას, სოდეთ ართიანს ოლიმუდეს ლისუბაშ დო კონგოშ რესპუბლიკაშ ჸოფილ პრეზიდენტიშ [[დენი სასუ-ნგესო]]შ მოხუჯე ნძალეფი. ju2dd9izztonvzbuyyk68t53nzmlwfr 254826 254825 2026-11-09T05:28:36Z Njilo 1885 /* */ 254826 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =პასკალ ლისუბა<br>Pascal Lissouba | სურათი=Visit of Pascal Lissouba, President of Congo, to the EC (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ლისუბა 1995 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[31 მარაშინათუთა]], [[1992]] | პოსტი დიტუ =[[25 გჷმათუთა]], [[1997]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დენი სასუ-ნგესო]] | მონძე =დენი სასუ-ნგესო | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|11|1931}} | დაბადებაშ აბანი=ცინგუდი, [[საფრანგეთიშ ეკვატორული აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2020|8|24|1931|11|15}} | ღურაშ აბანი=[[პერპინიანი]], [[საფრანგეთი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[პარიზიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რევოლუციაშ ერუანული ჸარაფი]] (1964-1969)<br>[[სოციალ-დემოკრატიაშ პანაფრიკული რსხუ]] (1991 წანაშე) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[24 ქირსეთუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ2=[[15 პირელი]], [[1966]] | წიმოხონი2 =ალფონს მასამბა-დება | მონძე2 =[[ამბრუაზ ნუმაზალაი]] | პრეზიდენტი2=[[ალფონს მასამბა-დება]] | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''პასკალ ლისუბა''' (დ. [[15 გერგობათუთა]], [[1931]] — ღ. [[24 მარაშინათუთა]], [[2020]]) — კონგოარი პოლიტიკოსი, [[კონგოშ რესპუბლიკა]]შ მაართა დემოკრატიულო გიშაგორილი [[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] 1992-1997 წანეფს. ორხველუდჷ ბანჯაბიშ ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ საფრანგეთის დო ტუნისის. ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ ბიოლოგიას, [[პარიზიშ უნივერსიტეტი]]ს 1961 წანას. შხვადოშხვა ბორჯის მუშენდჷ შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფს. [[ალფონს მასამბა-დება]]შ მართუალაშ გოძვენას უკინებუდჷ ოფუტეშ მეურნობაშ მინისტრიშ პოსტი. 1963-1966 წანეფს ნინალენდჷ პრემიერ-მინისტრო. 1966-1971 წანეფს რდჷ [[მარიან ნგუაბიშ უნივერსიტეტი|ბრაზავილიშ უნივერსიტეტიშ]] გენეტიკაშ პროფესორი. ალფონს მასამბა-დებაშ გინორაგვაფაშ უკულ, ლისუბაქ პოლიტიკურ კარიერა გაგინძორჷ გეჸვენჯი პრეზიდენტიშ [[მარიან ნგუაბი]]შ თარობას. 1969-1971 წანეფს ლისუბას პოლიტიკურ საქვარუა აუკრძალეს. 1977 წანას თის ქეკადვეს ნგუაბიშ ჸვილუას მაკათურობა, ოჭოფეს დო ჯიხას ქუდახუნეს. 1979 წანას გადუდიშულეს. ჸათე ბორჯიშე თინა საფრანგეთის ცხოვრენდჷ. საფრანგეთის რინაშ მიმალობას ლისუბა მუშენდჷ პარიზიშ უნივერსიტეტის დო [[იუნესკო]]ს. 1992 წანას ლისუბაქ ოდაბადეში დირთჷ დო გემორძგჷ თე წანაშ მარაშინათუთაშ მანჯებულ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს. მალას კონგოს ქიდიჭყჷ დინახალენ არეულობეფქ. ოპოზიციურ კოალიცია ლისუბას აბრალუაფუდეს გიშაგორუეფიშ გაყალბებას. 1977 წანაშე კონგოშ რესპუბლიკას არდგილი უღუდჷ ოურდუმე აწმარენჯობას, სოდეთ ართიანს ოლიმუდეს ლისუბაშ დო კონგოშ რესპუბლიკაშ ჸოფილ პრეზიდენტიშ [[დენი სასუ-ნგესო]]შ მოხუჯე ნძალეფი. [[კონგოშ რესპუბლიკაშ ომენოღალე ლჷმა|ომენოღალე ლჷმაშ]] შედეგო მიჯალაგჷ ნანანოღა ბრაზავილქ. 1997 წანაშ გჷმათუთას [[ანგოლა]]შ ჯარეფქ სასუ-ნგესოშ მახვარებელო კონგოშ რესპუბლიკაშა გემშეჭკირეს. ანგოლაშ აკოანჯარაფილ ნძალეფს 1997 წანაშ 14 გჷმათუთას ბრაზავილი გე fyrtmew13s3rzulywj731n4xv0hbn8l 254827 254826 2026-11-09T06:11:58Z Njilo 1885 /* */ 254827 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =პასკალ ლისუბა<br>Pascal Lissouba | სურათი=Visit of Pascal Lissouba, President of Congo, to the EC (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ლისუბა 1995 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[31 მარაშინათუთა]], [[1992]] | პოსტი დიტუ =[[25 გჷმათუთა]], [[1997]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დენი სასუ-ნგესო]] | მონძე =დენი სასუ-ნგესო | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|11|1931}} | დაბადებაშ აბანი=ცინგუდი, [[საფრანგეთიშ ეკვატორული აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2020|8|24|1931|11|15}} | ღურაშ აბანი=[[პერპინიანი]], [[საფრანგეთი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[პარიზიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რევოლუციაშ ერუანული ჸარაფი]] (1964-1969)<br>[[სოციალ-დემოკრატიაშ პანაფრიკული რსხუ]] (1991 წანაშე) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[24 ქირსეთუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ2=[[15 პირელი]], [[1966]] | წიმოხონი2 =ალფონს მასამბა-დება | მონძე2 =[[ამბრუაზ ნუმაზალაი]] | პრეზიდენტი2=[[ალფონს მასამბა-დება]] | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''პასკალ ლისუბა''' (დ. [[15 გერგობათუთა]], [[1931]] — ღ. [[24 მარაშინათუთა]], [[2020]]) — კონგოარი პოლიტიკოსი, [[კონგოშ რესპუბლიკა]]შ მაართა დემოკრატიულო გიშაგორილი [[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] 1992-1997 წანეფს. ორხველუდჷ ბანჯაბიშ ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ საფრანგეთის დო ტუნისის. ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ ბიოლოგიას, [[პარიზიშ უნივერსიტეტი]]ს 1961 წანას. შხვადოშხვა ბორჯის მუშენდჷ შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფს. [[ალფონს მასამბა-დება]]შ მართუალაშ გოძვენას უკინებუდჷ ოფუტეშ მეურნობაშ მინისტრიშ პოსტი. 1963-1966 წანეფს ნინალენდჷ პრემიერ-მინისტრო. 1966-1971 წანეფს რდჷ [[მარიან ნგუაბიშ უნივერსიტეტი|ბრაზავილიშ უნივერსიტეტიშ]] გენეტიკაშ პროფესორი. ალფონს მასამბა-დებაშ გინორაგვაფაშ უკულ, ლისუბაქ პოლიტიკურ კარიერა გაგინძორჷ გეჸვენჯი პრეზიდენტიშ [[მარიან ნგუაბი]]შ თარობას. 1969-1971 წანეფს ლისუბას პოლიტიკურ საქვარუა აუკრძალეს. 1977 წანას თის ქეკადვეს ნგუაბიშ ჸვილუას მაკათურობა, ოჭოფეს დო ჯიხას ქუდახუნეს. 1979 წანას გადუდიშულეს. ჸათე ბორჯიშე თინა საფრანგეთის ცხოვრენდჷ. საფრანგეთის რინაშ მიმალობას ლისუბა მუშენდჷ პარიზიშ უნივერსიტეტის დო [[იუნესკო]]ს. 1992 წანას ლისუბაქ ოდაბადეში დირთჷ დო გემორძგჷ თე წანაშ მარაშინათუთაშ მანჯებულ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს. მალას კონგოს ქიდიჭყჷ დინახალენ არეულობეფქ. ოპოზიციურ კოალიცია ლისუბას აბრალუაფუდეს გიშაგორუეფიშ გაყალბებას. 1977 წანაშე კონგოშ რესპუბლიკას არდგილი უღუდჷ ოურდუმე აწმარენჯობას, სოდეთ ართიანს ოლიმუდეს ლისუბაშ დო კონგოშ რესპუბლიკაშ ჸოფილ პრეზიდენტიშ [[დენი სასუ-ნგესო]]შ მოხუჯე ნძალეფი. [[კონგოშ რესპუბლიკაშ ომენოღალე ლჷმა|ომენოღალე ლჷმაშ]] შედეგო მიჯალაგჷ ნანანოღა ბრაზავილქ. 1997 წანაშ გჷმათუთას [[ანგოლა]]შ ჯარეფქ სასუ-ნგესოშ მახვარებელო კონგოშ რესპუბლიკაშა გემშეჭკირეს. ანგოლაშ აკოანჯარაფილ ნძალეფქ 1997 წანაშ 14 გჷმათუთას ბრაზავილი გეჭოფეს. ლისუბაქ ინტუ დო ოცხოვრებშა ურცხოეთიშა მიდართჷ. თინა დიო ბრიტანეთის ცხოვრენდჷ დო უკულ საფრანგეთის. პასკალ ლისუბაქ ღურუ 2020 წანაშ 24 მარაშინათუთას, 88 წანერქ, [[ალცჰაიმერიშ ლახარა]]თ. 11ebse5rlr78awbl8rw19y7s8mjgc1o 254828 254827 2026-11-09T06:15:15Z Njilo 1885 /* */ 254828 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =პასკალ ლისუბა<br>Pascal Lissouba | სურათი=Visit of Pascal Lissouba, President of Congo, to the EC (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ლისუბა 1995 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[31 მარაშინათუთა]], [[1992]] | პოსტი დიტუ =[[25 გჷმათუთა]], [[1997]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დენი სასუ-ნგესო]] | მონძე =დენი სასუ-ნგესო | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|11|1931}} | დაბადებაშ აბანი=ცინგუდი, [[საფრანგეთიშ ეკვატორული აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2020|8|24|1931|11|15}} | ღურაშ აბანი=[[პერპინიანი]], [[საფრანგეთი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[პარიზიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რევოლუციაშ ერუანული ჸარაფი]] (1964-1969)<br>[[სოციალ-დემოკრატიაშ პანაფრიკული რსხუ]] (1991 წანაშე) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[24 ქირსეთუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ2=[[15 პირელი]], [[1966]] | წიმოხონი2 =ალფონს მასამბა-დება | მონძე2 =[[ამბრუაზ ნუმაზალაი]] | პრეზიდენტი2=[[ალფონს მასამბა-დება]] | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''პასკალ ლისუბა''' (დ. [[15 გერგობათუთა]], [[1931]] — ღ. [[24 მარაშინათუთა]], [[2020]]) — კონგოარი პოლიტიკოსი, [[კონგოშ რესპუბლიკა]]შ მაართა დემოკრატიულო გიშაგორილი [[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] 1992-1997 წანეფს. ორხველუდჷ ბანჯაბიშ ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ საფრანგეთის დო ტუნისის. ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ ბიოლოგიას, [[პარიზიშ უნივერსიტეტი]]ს 1961 წანას. შხვადოშხვა ბორჯის მუშენდჷ შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფს. [[ალფონს მასამბა-დება]]შ მართუალაშ გოძვენას უკინებუდჷ ოფუტეშ მეურნობაშ მინისტრიშ პოსტი. 1963-1966 წანეფს ნინალენდჷ პრემიერ-მინისტრო. 1966-1971 წანეფს რდჷ [[მარიან ნგუაბიშ უნივერსიტეტი|ბრაზავილიშ უნივერსიტეტიშ]] გენეტიკაშ პროფესორი. ალფონს მასამბა-დებაშ გინორაგვაფაშ უკულ, ლისუბაქ პოლიტიკურ კარიერა გაგინძორჷ გეჸვენჯი პრეზიდენტიშ [[მარიან ნგუაბი]]შ თარობას. 1969-1971 წანეფს ლისუბას პოლიტიკურ საქვარუა აუკრძალეს. 1977 წანას თის ქეკადვეს ნგუაბიშ ჸვილუას მაკათურობა, ოჭოფეს დო ჯიხას ქუდახუნეს. 1979 წანას გადუდიშულეს. ჸათე ბორჯიშე თინა საფრანგეთის ცხოვრენდჷ. საფრანგეთის რინაშ მიმალობას ლისუბა მუშენდჷ პარიზიშ უნივერსიტეტის დო [[იუნესკო]]ს. 1992 წანას ლისუბაქ ოდაბადეში დირთჷ დო გემორძგჷ თე წანაშ მარაშინათუთაშ მანჯებულ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს. მალას კონგოს ქიდიჭყჷ დინახალენ არეულობეფქ. ოპოზიციურ კოალიცია ლისუბას აბრალუაფუდეს გიშაგორუეფიშ გაყალბებას. 1977 წანაშე კონგოშ რესპუბლიკას არდგილი უღუდჷ ოურდუმე აწმარენჯობას, სოდეთ ართიანს ოლიმუდეს ლისუბაშ დო კონგოშ რესპუბლიკაშ ჸოფილ პრეზიდენტიშ [[დენი სასუ-ნგესო]]შ მოხუჯე ნძალეფი. [[კონგოშ რესპუბლიკაშ ომენოღალე ლჷმა|ომენოღალე ლჷმაშ]] შედეგო მიჯალაგჷ ნანანოღა ბრაზავილქ. 1997 წანაშ გჷმათუთას [[ანგოლა]]შ ჯარეფქ სასუ-ნგესოშ მახვარებელო კონგოშ რესპუბლიკაშა გემშეჭკირეს. ანგოლაშ აკოანჯარაფილ ნძალეფქ 1997 წანაშ 14 გჷმათუთას ბრაზავილი გეჭოფეს. ლისუბაქ ინტუ დო ოცხოვრებშა ურცხოეთიშა მიდართჷ. თინა დიო ბრიტანეთის ცხოვრენდჷ დო უკულ საფრანგეთის.<ref>{{cite web |title=Ex-Congo president Lissouba dies at 88 |url=https://www.standardmedia.co.ke/amp/world/article/2001383870/ex-congo-president-lissouba-dies-at-88 |website=The Standard |access-date=9 November 2026}}</ref> პასკალ ლისუბაქ ღურუ 2020 წანაშ 24 მარაშინათუთას, 88 წანერქ, [[ალცჰაიმერიშ ლახარა]]თ.<ref>{{cite web |title=Ex-Congo president Lissouba dies at 88 |url=https://www.standardmedia.co.ke/amp/world/article/2001383870/ex-congo-president-lissouba-dies-at-88 |website=The Standard |access-date=9 November 2026}}</ref> == წყარეფი == {{სქოლიოეფი}} e1bvddauqayvnwb2ass4w0sd9s6o2uc 254829 254828 2026-11-09T06:15:35Z Njilo 1885 254829 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =პასკალ ლისუბა<br>Pascal Lissouba | სურათი=Visit of Pascal Lissouba, President of Congo, to the EC (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ლისუბა 1995 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[31 მარაშინათუთა]], [[1992]] | პოსტი დიტუ =[[25 გჷმათუთა]], [[1997]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დენი სასუ-ნგესო]] | მონძე =დენი სასუ-ნგესო | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|11|1931}} | დაბადებაშ აბანი=ცინგუდი, [[საფრანგეთიშ ეკვატორული აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2020|8|24|1931|11|15}} | ღურაშ აბანი=[[პერპინიანი]], [[საფრანგეთი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[პარიზიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რევოლუციაშ ერუანული ჸარაფი]] (1964-1969)<br>[[სოციალ-დემოკრატიაშ პანაფრიკული რსხუ]] (1991 წანაშე) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[24 ქირსეთუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ2=[[15 პირელი]], [[1966]] | წიმოხონი2 =ალფონს მასამბა-დება | მონძე2 =[[ამბრუაზ ნუმაზალაი]] | პრეზიდენტი2=[[ალფონს მასამბა-დება]] | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''პასკალ ლისუბა''' (დ. [[15 გერგობათუთა]], [[1931]] — ღ. [[24 მარაშინათუთა]], [[2020]]) — კონგოარი პოლიტიკოსი, [[კონგოშ რესპუბლიკა]]შ მაართა დემოკრატიულო გიშაგორილი [[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] 1992-1997 წანეფს. ორხველუდჷ ბანჯაბიშ ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ საფრანგეთის დო ტუნისის. ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ ბიოლოგიას, [[პარიზიშ უნივერსიტეტი]]ს 1961 წანას. შხვადოშხვა ბორჯის მუშენდჷ შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფს. [[ალფონს მასამბა-დება]]შ მართუალაშ გოძვენას უკინებუდჷ ოფუტეშ მეურნობაშ მინისტრიშ პოსტი. 1963-1966 წანეფს ნინალენდჷ პრემიერ-მინისტრო. 1966-1971 წანეფს რდჷ [[მარიან ნგუაბიშ უნივერსიტეტი|ბრაზავილიშ უნივერსიტეტიშ]] გენეტიკაშ პროფესორი. ალფონს მასამბა-დებაშ გინორაგვაფაშ უკულ, ლისუბაქ პოლიტიკურ კარიერა გაგინძორჷ გეჸვენჯი პრეზიდენტიშ [[მარიან ნგუაბი]]შ თარობას. 1969-1971 წანეფს ლისუბას პოლიტიკურ საქვარუა აუკრძალეს. 1977 წანას თის ქეკადვეს ნგუაბიშ ჸვილუას მაკათურობა, ოჭოფეს დო ჯიხას ქუდახუნეს. 1979 წანას გადუდიშულეს. ჸათე ბორჯიშე თინა საფრანგეთის ცხოვრენდჷ. საფრანგეთის რინაშ მიმალობას ლისუბა მუშენდჷ პარიზიშ უნივერსიტეტის დო [[იუნესკო]]ს. 1992 წანას ლისუბაქ ოდაბადეში დირთჷ დო გემორძგჷ თე წანაშ მარაშინათუთაშ მანჯებულ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს. მალას კონგოს ქიდიჭყჷ დინახალენ არეულობეფქ. ოპოზიციურ კოალიცია ლისუბას აბრალუაფუდეს გიშაგორუეფიშ გაყალბებას. 1977 წანაშე კონგოშ რესპუბლიკას არდგილი უღუდჷ ოურდუმე აწმარენჯობას, სოდეთ ართიანს ოლიმუდეს ლისუბაშ დო კონგოშ რესპუბლიკაშ ჸოფილ პრეზიდენტიშ [[დენი სასუ-ნგესო]]შ მოხუჯე ნძალეფი. [[კონგოშ რესპუბლიკაშ ომენოღალე ლჷმა|ომენოღალე ლჷმაშ]] შედეგო მიჯალაგჷ ნანანოღა ბრაზავილქ. 1997 წანაშ გჷმათუთას [[ანგოლა]]შ ჯარეფქ სასუ-ნგესოშ მახვარებელო კონგოშ რესპუბლიკაშა გემშეჭკირეს. ანგოლაშ აკოანჯარაფილ ნძალეფქ 1997 წანაშ 14 გჷმათუთას ბრაზავილი გეჭოფეს. ლისუბაქ ინტუ დო ოცხოვრებშა ურცხოეთიშა მიდართჷ. თინა დიო ბრიტანეთის ცხოვრენდჷ დო უკულ საფრანგეთის.<ref>{{cite web |title=Ex-Congo president Lissouba dies at 88 |url=https://www.standardmedia.co.ke/amp/world/article/2001383870/ex-congo-president-lissouba-dies-at-88 |website=The Standard |access-date=9 November 2026}}</ref> პასკალ ლისუბაქ ღურუ 2020 წანაშ 24 მარაშინათუთას, 88 წანერქ, [[ალცჰაიმერიშ ლახარა]]თ.<ref>{{cite web |title=Ex-Congo president Lissouba dies at 88 |url=https://www.standardmedia.co.ke/amp/world/article/2001383870/ex-congo-president-lissouba-dies-at-88 |website=The Standard |access-date=9 November 2026}}</ref> == სქოლიო == {{სქოლიო}} p47sv6kmjolud8domqd30amkthlbs3a 254830 254829 2026-11-09T06:16:10Z Njilo 1885 /* */ 254830 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =პასკალ ლისუბა<br>Pascal Lissouba | სურათი=Visit of Pascal Lissouba, President of Congo, to the EC (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ლისუბა 1995 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[31 მარაშინათუთა]], [[1992]] | პოსტი დიტუ =[[25 გჷმათუთა]], [[1997]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დენი სასუ-ნგესო]] | მონძე =დენი სასუ-ნგესო | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|11|1931}} | დაბადებაშ აბანი=ცინგუდი, [[საფრანგეთიშ ეკვატორული აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2020|8|24|1931|11|15}} | ღურაშ აბანი=[[პერპინიანი]], [[საფრანგეთი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[პარიზიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რევოლუციაშ ერუანული ჸარაფი]] (1964-1969)<br>[[სოციალ-დემოკრატიაშ პანაფრიკული რსხუ]] (1991 წანაშე) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[24 ქირსეთუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ2=[[15 პირელი]], [[1966]] | წიმოხონი2 =ალფონს მასამბა-დება | მონძე2 =[[ამბრუაზ ნუმაზალაი]] | პრეზიდენტი2=[[ალფონს მასამბა-დება]] | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''პასკალ ლისუბა''' (დ. [[15 გერგობათუთა]], [[1931]] — ღ. [[24 მარაშინათუთა]], [[2020]]) — კონგოარი პოლიტიკოსი, [[კონგოშ რესპუბლიკა]]შ მაართა დემოკრატიულო გიშაგორილი [[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] 1992-1997 წანეფს. ორხველუდჷ ბანჯაბიშ ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ საფრანგეთის დო ტუნისის. ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ ბიოლოგიას, [[პარიზიშ უნივერსიტეტი]]ს 1961 წანას. შხვადოშხვა ბორჯის მუშენდჷ შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფს. [[ალფონს მასამბა-დება]]შ მართუალაშ გოძვენას უკინებუდჷ ოფუტეშ მეურნობაშ მინისტრიშ პოსტი. 1963-1966 წანეფს ნინალენდჷ პრემიერ-მინისტრო. 1966-1971 წანეფს რდჷ [[მარიან ნგუაბიშ უნივერსიტეტი|ბრაზავილიშ უნივერსიტეტიშ]] გენეტიკაშ პროფესორი. ალფონს მასამბა-დებაშ გინორაგვაფაშ უკულ, ლისუბაქ პოლიტიკურ კარიერა გაგინძორჷ გეჸვენჯი პრეზიდენტიშ [[მარიან ნგუაბი]]შ თარობას. 1969-1971 წანეფს ლისუბას პოლიტიკურ საქვარუა აუკრძალეს. 1977 წანას თის ქეკადვეს ნგუაბიშ ჸვილუას მაკათურობა, ოჭოფეს დო ჯიხას ქუდახუნეს. 1979 წანას გადუდიშულეს. ჸათე ბორჯიშე თინა საფრანგეთის ცხოვრენდჷ. საფრანგეთის რინაშ მიმალობას ლისუბა მუშენდჷ პარიზიშ უნივერსიტეტის დო [[იუნესკო]]ს. 1992 წანას ლისუბაქ ოდაბადეში დირთჷ დო გემორძგჷ თე წანაშ მარაშინათუთაშ მანჯებულ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს. მალას კონგოს ქიდიჭყჷ დინახალენ არეულობეფქ. ოპოზიციურ კოალიცია ლისუბას აბრალუაფუდეს გიშაგორუეფიშ გაყალბებას. 1977 წანაშე კონგოშ რესპუბლიკას არდგილი უღუდჷ ოურდუმე აწმარენჯობას, სოდეთ ართიანს ოლიმუდეს ლისუბაშ დო კონგოშ რესპუბლიკაშ ჸოფილ პრეზიდენტიშ [[დენი სასუ-ნგესო]]შ მოხუჯე ნძალეფი. [[კონგოშ რესპუბლიკაშ ომენოღალე ლჷმა|ომენოღალე ლჷმაშ]] შედეგო მიჯალაგჷ ნანანოღა ბრაზავილქ. 1997 წანაშ გჷმათუთას [[ანგოლა]]შ ჯარეფქ სასუ-ნგესოშ მახვარებელო კონგოშ რესპუბლიკაშა გემშეჭკირეს. ანგოლაშ აკოანჯარაფილ ნძალეფქ 1997 წანაშ 14 გჷმათუთას ბრაზავილი გეჭოფეს. ლისუბაქ ინტუ დო ოცხოვრებშა ურცხოეთიშა მიდართჷ. თინა დიო ბრიტანეთის ცხოვრენდჷ დო უკულ საფრანგეთის.<ref>{{cite web |title=Ex-Congo president Lissouba dies at 88 |url=https://www.standardmedia.co.ke/amp/world/article/2001383870/ex-congo-president-lissouba-dies-at-88 |website=The Standard |access-date=9 November 2026}}</ref> პასკალ ლისუბაქ ღურუ 2020 წანაშ 24 მარაშინათუთას, 88 წანერქ, [[ალცჰაიმერიშ ლახარა]]თ.<ref>{{cite web |title=Ex-Congo president Lissouba dies at 88 |url=https://www.standardmedia.co.ke/amp/world/article/2001383870/ex-congo-president-lissouba-dies-at-88 |website=The Standard |access-date=9 November 2026}}</ref> ==ქოძირით თაშნეშე== * [[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი]] == სქოლიო == {{სქოლიო}} 5sjxzgq0q9n8n8pbse4m0rmgmssm36f 254831 254830 2026-11-09T06:16:55Z Njilo 1885 254831 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =პასკალ ლისუბა<br>Pascal Lissouba | სურათი=Visit of Pascal Lissouba, President of Congo, to the EC (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ლისუბა 1995 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[31 მარაშინათუთა]], [[1992]] | პოსტი დიტუ =[[25 გჷმათუთა]], [[1997]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დენი სასუ-ნგესო]] | მონძე =დენი სასუ-ნგესო | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|11|1931}} | დაბადებაშ აბანი=ცინგუდი, [[საფრანგეთიშ ეკვატორული აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2020|8|24|1931|11|15}} | ღურაშ აბანი=[[პერპინიანი]], [[საფრანგეთი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[პარიზიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რევოლუციაშ ერუანული ჸარაფი]] (1964-1969)<br>[[სოციალ-დემოკრატიაშ პანაფრიკული რსხუ]] (1991 წანაშე) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[24 ქირსეთუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ2=[[15 პირელი]], [[1966]] | წიმოხონი2 =ალფონს მასამბა-დება | მონძე2 =[[ამბრუაზ ნუმაზალაი]] | პრეზიდენტი2=[[ალფონს მასამბა-დება]] | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''პასკალ ლისუბა''' (დ. [[15 გერგობათუთა]], [[1931]] — ღ. [[24 მარაშინათუთა]], [[2020]]) — კონგოარი პოლიტიკოსი, [[კონგოშ რესპუბლიკა]]შ მაართა დემოკრატიულო გიშაგორილი [[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] 1992-1997 წანეფს. ორხველუდჷ ბანჯაბიშ ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ საფრანგეთის დო ტუნისის. ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ ბიოლოგიას, [[პარიზიშ უნივერსიტეტი]]ს 1961 წანას. შხვადოშხვა ბორჯის მუშენდჷ შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფს. [[ალფონს მასამბა-დება]]შ მართუალაშ გოძვენას უკინებუდჷ ოფუტეშ მეურნობაშ მინისტრიშ პოსტი. 1963-1966 წანეფს ნინალენდჷ პრემიერ-მინისტრო. 1966-1971 წანეფს რდჷ [[მარიან ნგუაბიშ უნივერსიტეტი|ბრაზავილიშ უნივერსიტეტიშ]] გენეტიკაშ პროფესორი. ალფონს მასამბა-დებაშ გინორაგვაფაშ უკულ, ლისუბაქ პოლიტიკურ კარიერა გაგინძორჷ გეჸვენჯი პრეზიდენტიშ [[მარიან ნგუაბი]]შ თარობას. 1969-1971 წანეფს ლისუბას პოლიტიკურ საქვარუა აუკრძალეს. 1977 წანას თის ქეკადვეს ნგუაბიშ ჸვილუას მაკათურობა, ოჭოფეს დო ჯიხას ქუდახუნეს. 1979 წანას გადუდიშულეს. ჸათე ბორჯიშე თინა საფრანგეთის ცხოვრენდჷ. საფრანგეთის რინაშ მიმალობას ლისუბა მუშენდჷ პარიზიშ უნივერსიტეტის დო [[იუნესკო]]ს. 1992 წანას ლისუბაქ ოდაბადეში დირთჷ დო გემორძგჷ თე წანაშ მარაშინათუთაშ მანჯებულ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს. მალას კონგოს ქიდიჭყჷ დინახალენ არეულობეფქ. ოპოზიციურ კოალიცია ლისუბას აბრალუაფუდეს გიშაგორუეფიშ გაყალბებას. 1977 წანაშე კონგოშ რესპუბლიკას არდგილი უღუდჷ ოურდუმე აწმარენჯობას, სოდეთ ართიანს ოლიმუდეს ლისუბაშ დო კონგოშ რესპუბლიკაშ ჸოფილ პრეზიდენტიშ [[დენი სასუ-ნგესო]]შ მოხუჯე ნძალეფი. [[კონგოშ რესპუბლიკაშ ომენოღალე ლჷმა|ომენოღალე ლჷმაშ]] შედეგო მიჯალაგჷ ნანანოღა ბრაზავილქ. 1997 წანაშ გჷმათუთას [[ანგოლა]]შ ჯარეფქ სასუ-ნგესოშ მახვარებელო კონგოშ რესპუბლიკაშა გემშეჭკირეს. ანგოლაშ აკოანჯარაფილ ნძალეფქ 1997 წანაშ 14 გჷმათუთას ბრაზავილი გეჭოფეს. ლისუბაქ ინტუ დო ოცხოვრებშა ურცხოეთიშა მიდართჷ. თინა დიო ბრიტანეთის ცხოვრენდჷ დო უკულ საფრანგეთის.<ref>{{cite web |title=Ex-Congo president Lissouba dies at 88 |url=https://www.standardmedia.co.ke/amp/world/article/2001383870/ex-congo-president-lissouba-dies-at-88 |website=The Standard |access-date=9 November 2026}}</ref> პასკალ ლისუბაქ ღურუ 2020 წანაშ 24 მარაშინათუთას, 88 წანერქ, [[ალცჰაიმერიშ ლახარა]]თ.<ref>{{cite web |title=Ex-Congo president Lissouba dies at 88 |url=https://www.standardmedia.co.ke/amp/world/article/2001383870/ex-congo-president-lissouba-dies-at-88 |website=The Standard |access-date=9 November 2026}}</ref> ==ქოძირით თაშნეშე== * [[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი]] == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტეფი]] [[კატეგორია:კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრეფი]] n25lhk1o6ts1juwfhtd2bnntqtzep60 254833 254831 2026-11-09T06:22:16Z Njilo 1885 /* */ 254833 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =პასკალ ლისუბა<br>Pascal Lissouba | სურათი=Visit of Pascal Lissouba, President of Congo, to the EC (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ლისუბა 1995 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[31 მარაშინათუთა]], [[1992]] | პოსტი დიტუ =[[25 გჷმათუთა]], [[1997]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დენი სასუ-ნგესო]] | მონძე =დენი სასუ-ნგესო | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|11|1931}} | დაბადებაშ აბანი=ცინგუდი, [[საფრანგეთიშ ეკვატორული აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2020|8|24|1931|11|15}} | ღურაშ აბანი=[[პერპინიანი]], [[საფრანგეთი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[პარიზიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რევოლუციაშ ერუანული ჸარაფი]] (1964-1969)<br>[[სოციალ-დემოკრატიაშ პანაფრიკული რსხუ]] (1991 წანაშე) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[24 ქირსეთუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ2=[[15 პირელი]], [[1966]] | წიმოხონი2 =ალფონს მასამბა-დება | მონძე2 =[[ამბრუაზ ნუმაზალაი]] | პრეზიდენტი2=[[ალფონს მასამბა-დება]] | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''პასკალ ლისუბა''' (დ. [[15 გერგობათუთა]], [[1931]] — ღ. [[24 მარაშინათუთა]], [[2020]]) — კონგოარი პოლიტიკოსი, [[კონგოშ რესპუბლიკა]]შ მაართა დემოკრატიულო გიშაგორილი [[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] 1992-1997 წანეფს. ==ბიოგრაფია== ორხველუდჷ ბანჯაბიშ ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ საფრანგეთის დო ტუნისის. ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ ბიოლოგიას, [[პარიზიშ უნივერსიტეტი]]ს 1961 წანას. შხვადოშხვა ბორჯის მუშენდჷ შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფს. [[ალფონს მასამბა-დება]]შ მართუალაშ გოძვენას უკინებუდჷ ოფუტეშ მეურნობაშ მინისტრიშ პოსტი. 1963-1966 წანეფს ნინალენდჷ პრემიერ-მინისტრო. 1966-1971 წანეფს რდჷ [[მარიან ნგუაბიშ უნივერსიტეტი|ბრაზავილიშ უნივერსიტეტიშ]] გენეტიკაშ პროფესორი. ალფონს მასამბა-დებაშ გინორაგვაფაშ უკულ, ლისუბაქ პოლიტიკურ კარიერა გაგინძორჷ გეჸვენჯი პრეზიდენტიშ [[მარიან ნგუაბი]]შ თარობას. 1969-1971 წანეფს ლისუბას პოლიტიკურ საქვარუა აუკრძალეს. 1977 წანას თის ქეკადვეს ნგუაბიშ ჸვილუას მაკათურობა, ოჭოფეს დო ჯიხას ქუდახუნეს. 1979 წანას გადუდიშულეს. ჸათე ბორჯიშე თინა საფრანგეთის ცხოვრენდჷ. საფრანგეთის რინაშ მიმალობას ლისუბა მუშენდჷ პარიზიშ უნივერსიტეტის დო [[იუნესკო]]ს. 1992 წანას ლისუბაქ ოდაბადეში დირთჷ დო გემორძგჷ თე წანაშ მარაშინათუთაშ მანჯებულ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს. მალას კონგოს ქიდიჭყჷ დინახალენ არეულობეფქ. ოპოზიციურ კოალიცია ლისუბას აბრალუაფუდეს გიშაგორუეფიშ გაყალბებას. 1977 წანაშე კონგოშ რესპუბლიკას არდგილი უღუდჷ ოურდუმე აწმარენჯობას, სოდეთ ართიანს ოლიმუდეს ლისუბაშ დო კონგოშ რესპუბლიკაშ ჸოფილ პრეზიდენტიშ [[დენი სასუ-ნგესო]]შ მოხუჯე ნძალეფი. [[კონგოშ რესპუბლიკაშ ომენოღალე ლჷმა|ომენოღალე ლჷმაშ]] შედეგო მიჯალაგჷ ნანანოღა ბრაზავილქ. 1997 წანაშ გჷმათუთას [[ანგოლა]]შ ჯარეფქ სასუ-ნგესოშ მახვარებელო კონგოშ რესპუბლიკაშა გემშეჭკირეს. ანგოლაშ აკოანჯარაფილ ნძალეფქ 1997 წანაშ 14 გჷმათუთას ბრაზავილი გეჭოფეს. ლისუბაქ ინტუ დო ოცხოვრებშა ურცხოეთიშა მიდართჷ. თინა დიო ბრიტანეთის ცხოვრენდჷ დო უკულ საფრანგეთის.<ref>{{cite web |title=Ex-Congo president Lissouba dies at 88 |url=https://www.standardmedia.co.ke/amp/world/article/2001383870/ex-congo-president-lissouba-dies-at-88 |website=The Standard |access-date=9 November 2026}}</ref> პასკალ ლისუბაქ ღურუ 2020 წანაშ 24 მარაშინათუთას, 88 წანერქ, [[ალცჰაიმერიშ ლახარა]]თ.<ref>{{cite web |title=Ex-Congo president Lissouba dies at 88 |url=https://www.standardmedia.co.ke/amp/world/article/2001383870/ex-congo-president-lissouba-dies-at-88 |website=The Standard |access-date=9 November 2026}}</ref> ==ქოძირით თაშნეშე== * [[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი]] == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტეფი]] [[კატეგორია:კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრეფი]] aty3p42807okufm1kd34vh5g337dqum 254835 254833 2026-11-09T06:26:21Z Njilo 1885 254835 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =პასკალ ლისუბა<br>Pascal Lissouba | სურათი=Visit of Pascal Lissouba, President of Congo, to the EC (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ლისუბა 1995 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[31 მარაშინათუთა]], [[1992]] | პოსტი დიტუ =[[25 გჷმათუთა]], [[1997]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დენი სასუ-ნგესო]] | მონძე =დენი სასუ-ნგესო | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|11|1931}} | დაბადებაშ აბანი=ცინგუდი, [[საფრანგეთიშ ეკვატორული აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2020|8|24|1931|11|15}} | ღურაშ აბანი=[[პერპინიანი]], [[საფრანგეთი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[პარიზიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რევოლუციაშ ერუანული ჸარაფი]] (1964-1969)<br>[[სოციალ-დემოკრატიაშ პანაფრიკული რსხუ]] (1991 წანაშე) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[24 ქირსეთუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ2=[[15 პირელი]], [[1966]] | წიმოხონი2 =ალფონს მასამბა-დება | მონძე2 =[[ამბრუაზ ნუმაზალაი]] | პრეზიდენტი2=[[ალფონს მასამბა-დება]] | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''პასკალ ლისუბა''' (დ. [[15 გერგობათუთა]], [[1931]] — ღ. [[24 მარაშინათუთა]], [[2020]]) — კონგოარი პოლიტიკოსი, [[კონგოშ რესპუბლიკა]]შ მაართა დემოკრატიულო გიშაგორილი [[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] 1992-1997 წანეფს. ==ბიოგრაფია== ორხველუდჷ ბანჯაბიშ ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ საფრანგეთის დო ტუნისის. ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ ბიოლოგიას, [[პარიზიშ უნივერსიტეტი]]ს 1961 წანას. შხვადოშხვა ბორჯის მუშენდჷ შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფს. [[ალფონს მასამბა-დება]]შ მართუალაშ გოძვენას უკინებუდჷ ოფუტეშ მეურნობაშ მინისტრიშ პოსტი. 1963-1966 წანეფს ნინალენდჷ პრემიერ-მინისტრო. 1966-1971 წანეფს რდჷ [[მარიან ნგუაბიშ უნივერსიტეტი|ბრაზავილიშ უნივერსიტეტიშ]] გენეტიკაშ პროფესორი. ალფონს მასამბა-დებაშ გინორაგვაფაშ უკულ, ლისუბაქ პოლიტიკურ კარიერა გაგინძორჷ გეჸვენჯი პრეზიდენტიშ [[მარიან ნგუაბი]]შ თარობას. 1969-1971 წანეფს ლისუბას პოლიტიკურ საქვარუა აუკრძალეს. 1977 წანას თის ქეკადვეს ნგუაბიშ ჸვილუას მაკათურობა, ოჭოფეს დო ჯიხას ქუდახუნეს. 1979 წანას გადუდიშულეს. ჸათე ბორჯიშე თინა საფრანგეთის ცხოვრენდჷ. საფრანგეთის რინაშ მიმალობას ლისუბა მუშენდჷ პარიზიშ უნივერსიტეტის დო [[იუნესკო]]ს. 1992 წანას ლისუბაქ ოდაბადეში დირთჷ დო გემორძგჷ თე წანაშ მარაშინათუთაშ მანჯებულ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს. მალას კონგოს ქიდიჭყჷ დინახალენ არეულობეფქ. ოპოზიციურ კოალიცია ლისუბას აბრალუაფუდეს გიშაგორუეფიშ გაყალბებას. 1997 წანაშე კონგოშ რესპუბლიკას არდგილი უღუდჷ ოურდუმე აწმარენჯობას, სოდეთ ართიანს ოლიმუდეს ლისუბაშ დო კონგოშ რესპუბლიკაშ ჸოფილ პრეზიდენტიშ [[დენი სასუ-ნგესო]]შ მოხუჯე ნძალეფი. [[კონგოშ რესპუბლიკაშ ომენოღალე ლჷმა|ომენოღალე ლჷმაშ]] შედეგო მიჯალაგჷ ნანანოღა ბრაზავილქ. 1997 წანაშ გჷმათუთას [[ანგოლა]]შ ჯარეფქ სასუ-ნგესოშ მახვარებელო კონგოშ რესპუბლიკაშა გემშეჭკირეს. ანგოლაშ აკოანჯარაფილ ნძალეფქ 1997 წანაშ 14 გჷმათუთას ბრაზავილი გეჭოფეს. ლისუბაქ ინტუ დო ოცხოვრებშა ურცხოეთიშა მიდართჷ. თინა დიო ბრიტანეთის ცხოვრენდჷ დო უკულ საფრანგეთის.<ref>{{cite web |title=Ex-Congo president Lissouba dies at 88 |url=https://www.standardmedia.co.ke/amp/world/article/2001383870/ex-congo-president-lissouba-dies-at-88 |website=The Standard |access-date=9 November 2026}}</ref> პასკალ ლისუბაქ ღურუ 2020 წანაშ 24 მარაშინათუთას, 88 წანერქ, [[ალცჰაიმერიშ ლახარა]]თ.<ref>{{cite web |title=Ex-Congo president Lissouba dies at 88 |url=https://www.standardmedia.co.ke/amp/world/article/2001383870/ex-congo-president-lissouba-dies-at-88 |website=The Standard |access-date=9 November 2026}}</ref> ==ქოძირით თაშნეშე== * [[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი]] == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტეფი]] [[კატეგორია:კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრეფი]] jeomexjs6axxqevxjbifui3fh352bk9 10 44794 254783 2026-11-08T17:43:32Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: <div style="text-indent: -{{{indent|1.6em}}}; margin-left: {{{indent|1.6em}}};">{{{text|{{{content|{{{1}}}}}}}}}</div><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> 254783 wikitext text/x-wiki <div style="text-indent: -{{{indent|1.6em}}}; margin-left: {{{indent|1.6em}}};">{{{text|{{{content|{{{1}}}}}}}}}</div><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> bv7og4vtft43pl6636v1u8z2gcgdxdg 0 44795 254784 2026-11-08T18:18:02Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: {{Short description|ადამიერიშ ანაგიშ ნორთეფიშ ჸიდირ ვარ-და გიმოჩამა, რჩქვანელობურო ტრანსპლანტაციაშ ღანკით}} ფაილი:Organ trade legality by country.jpg|thumb|300x300px|{{hanging indent|{{ubl| {{legend|#33a02b|ორგანოეფით ვაჭრუა ლეგალურ რე}} |{{legend... 254784 wikitext text/x-wiki {{Short description|ადამიერიშ ანაგიშ ნორთეფიშ ჸიდირ ვარ-და გიმოჩამა, რჩქვანელობურო ტრანსპლანტაციაშ ღანკით}} [[ფაილი:Organ trade legality by country.jpg|thumb|300x300px|{{hanging indent|{{ubl| {{legend|#33a02b|ორგანოეფით ვაჭრუა ლეგალურ რე}} |{{legend|#e41b1c|ორგანოეფით ვაჭრუა ლეგალურ ვა რე}} |{{legend|#fef200|ორგანოეფით ვაჭრუა უწოხ ლეგალურ რდჷ}} }}}}]] '''ორგანოეფით ვაჭრუა''' (თაშნეშე '''ზისხირიშ ბაზარი''' ვარ-და '''ჭითა ბაზარი''') — [[ადამიერიშ ორგანოეფი]]თ, ნორშვეფით ვარ-და ანაგიშ შხვა პროდუქტეფით [[ვაჭრუა]], მუჭოთ წესი, [[ტრანსპლანტაცია]]შ ღანკით.<ref>{{cite news |last1=Carney |first1=Scott |title=The Rise of theMarket |url=https://foreignpolicy.com/2011/05/30/the-rise-of-the-red-market/ |access-date=4 March 2020 |work=Foreign Policy |archive-date=15 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210415014422/https://foreignpolicy.com/2011/05/30/the-rise-of-the-red-market/ |url-status=live }}</ref><ref name="Wired">(Carney, Scott. 2011. "The Red Market." Wired 19, no. 2: 112–1. Internet and Personal Computing Abstracts.)</ref> სინთელუანობაშ მოსოფელიშ ორგანიზაციაშ (ჯანმოშ) მეხ, ორგანოეფიშ ვაჭრუა რე კომერციულ ტრანსპლანტაცია, ნამუშ ღანკით მოგება რე, ვარ-და ტრანსპლანტაციეფი, ნამუეფჷთ ქიანაშ ერუანულ სამედიცინო სისტემეფიშ გალე იკეთებუაფჷნ. მოსოფელს რე ტრანსპლანტაციაშო ოხვილურ სინთელუან ორგანოეფიშ გლობალურ დეფიციტი, ნამუთ ხემიოლუ მუდანობაშე უმოს რე. ადამიერიშ ორგანოეფით კომერციულ ვაჭრუა ასეშო არძა ქიანას უკანონო რე, [[ირანი]] მოხ.<ref>{{cite web |last1=Pepper |first1=Fiona |last2=Carrick |first2=Damien |title=Illegal organ trafficking is big business, and vulnerable people are at risk. Could an ethical organ trade solve this? |url=https://www.abc.net.au/news/2024-08-09/illegal-organ-trafficking-how-to-solve-it/104188548 |website=ABC News |publisher=Australian Broadcasting Corporation |date=9 August 2024 |access-date=23 July 2026 |quote=Commercial trade in human organs is currently illegal in all countries except Iran. }}</ref> ორგანოეფიშ კომერციულ ვაჭრუაშ ბოლოჟამიშ მოვარებეფქ (სამანგ., [[ინდოეთი]]ქ 1994 წანას დო [[ფილიპინეფი|ფილიპინეფქ]] 2008 წანას) გოუძინუ ტრანსპლანტაციეფიშ ხემიოლობას დო პროცედურეფიშ უშქურანჯობას. თე მოვარებეფიშ უმკუჯინალო, ორგანოეფით ვაჭრუა დო [[სამედიცინო ტურიზმი|ტრანსპლანტაციაშ ტურიზმ]] კინ ფართოთ რე მოდვალირი (მარა, [[უჩა ბაზარი|უჩა ბაზარს]] ორგანოეფით ვაჭრუაშ მასშტაბეფიშ გეშა მუნაჩემეფიშ მოპალუა კაჭულ რე). ორგანოეფით ვაჭრუაშ ლეგალიზაციაშ დო რეგულირებაშ ოკითხირე, უკანონო ტრეფიკინგწკჷმა დო ორგანოეფიშ შანულამ გლობალურ დეფიციტწკჷმა ობურჯაფეთ, აქტიურო გითმისხუნუაფუ. თე დისკუსია, მუჭოთ წესი, ოწაწჷ შურდგუმილ დონორეფიშით [[ჭაჭა (ბიოლოგია)|ჭაჭეფიშ]] გიმოჩამას, ანდანე ადამიერეფ იბადებჷნა ჟირ ჭაჭათ, მარა გინასქილიდარო ხვალე ართის ოხვილჷნან. {{მერკე}} == ქოძირით თაშნეშე == * [[უჩა ბაზარი]] ==რესურსეფ ინტერნეტის== * [https://dafoh.org/ ექიმეფ აძვილებურ ორგანოეფიშ ეშაღალაშ მეხჷ] (ინგლ.) ==სქოლიო== {{სქოლიო} {{DEFAULTSORT:ორგანოეფით ვაჭრუა}} [[კატეგორია:ორგანოეფით ვაჭრუა| ]] [[კატეგორია:აკონწყილ დუნაშებუ]] 8brcr1yze90doqzdsmy8ye6k3y1zi96 254785 254784 2026-11-08T18:18:13Z Narazeni 826 /* სქოლიო */ 254785 wikitext text/x-wiki {{Short description|ადამიერიშ ანაგიშ ნორთეფიშ ჸიდირ ვარ-და გიმოჩამა, რჩქვანელობურო ტრანსპლანტაციაშ ღანკით}} [[ფაილი:Organ trade legality by country.jpg|thumb|300x300px|{{hanging indent|{{ubl| {{legend|#33a02b|ორგანოეფით ვაჭრუა ლეგალურ რე}} |{{legend|#e41b1c|ორგანოეფით ვაჭრუა ლეგალურ ვა რე}} |{{legend|#fef200|ორგანოეფით ვაჭრუა უწოხ ლეგალურ რდჷ}} }}}}]] '''ორგანოეფით ვაჭრუა''' (თაშნეშე '''ზისხირიშ ბაზარი''' ვარ-და '''ჭითა ბაზარი''') — [[ადამიერიშ ორგანოეფი]]თ, ნორშვეფით ვარ-და ანაგიშ შხვა პროდუქტეფით [[ვაჭრუა]], მუჭოთ წესი, [[ტრანსპლანტაცია]]შ ღანკით.<ref>{{cite news |last1=Carney |first1=Scott |title=The Rise of theMarket |url=https://foreignpolicy.com/2011/05/30/the-rise-of-the-red-market/ |access-date=4 March 2020 |work=Foreign Policy |archive-date=15 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210415014422/https://foreignpolicy.com/2011/05/30/the-rise-of-the-red-market/ |url-status=live }}</ref><ref name="Wired">(Carney, Scott. 2011. "The Red Market." Wired 19, no. 2: 112–1. Internet and Personal Computing Abstracts.)</ref> სინთელუანობაშ მოსოფელიშ ორგანიზაციაშ (ჯანმოშ) მეხ, ორგანოეფიშ ვაჭრუა რე კომერციულ ტრანსპლანტაცია, ნამუშ ღანკით მოგება რე, ვარ-და ტრანსპლანტაციეფი, ნამუეფჷთ ქიანაშ ერუანულ სამედიცინო სისტემეფიშ გალე იკეთებუაფჷნ. მოსოფელს რე ტრანსპლანტაციაშო ოხვილურ სინთელუან ორგანოეფიშ გლობალურ დეფიციტი, ნამუთ ხემიოლუ მუდანობაშე უმოს რე. ადამიერიშ ორგანოეფით კომერციულ ვაჭრუა ასეშო არძა ქიანას უკანონო რე, [[ირანი]] მოხ.<ref>{{cite web |last1=Pepper |first1=Fiona |last2=Carrick |first2=Damien |title=Illegal organ trafficking is big business, and vulnerable people are at risk. Could an ethical organ trade solve this? |url=https://www.abc.net.au/news/2024-08-09/illegal-organ-trafficking-how-to-solve-it/104188548 |website=ABC News |publisher=Australian Broadcasting Corporation |date=9 August 2024 |access-date=23 July 2026 |quote=Commercial trade in human organs is currently illegal in all countries except Iran. }}</ref> ორგანოეფიშ კომერციულ ვაჭრუაშ ბოლოჟამიშ მოვარებეფქ (სამანგ., [[ინდოეთი]]ქ 1994 წანას დო [[ფილიპინეფი|ფილიპინეფქ]] 2008 წანას) გოუძინუ ტრანსპლანტაციეფიშ ხემიოლობას დო პროცედურეფიშ უშქურანჯობას. თე მოვარებეფიშ უმკუჯინალო, ორგანოეფით ვაჭრუა დო [[სამედიცინო ტურიზმი|ტრანსპლანტაციაშ ტურიზმ]] კინ ფართოთ რე მოდვალირი (მარა, [[უჩა ბაზარი|უჩა ბაზარს]] ორგანოეფით ვაჭრუაშ მასშტაბეფიშ გეშა მუნაჩემეფიშ მოპალუა კაჭულ რე). ორგანოეფით ვაჭრუაშ ლეგალიზაციაშ დო რეგულირებაშ ოკითხირე, უკანონო ტრეფიკინგწკჷმა დო ორგანოეფიშ შანულამ გლობალურ დეფიციტწკჷმა ობურჯაფეთ, აქტიურო გითმისხუნუაფუ. თე დისკუსია, მუჭოთ წესი, ოწაწჷ შურდგუმილ დონორეფიშით [[ჭაჭა (ბიოლოგია)|ჭაჭეფიშ]] გიმოჩამას, ანდანე ადამიერეფ იბადებჷნა ჟირ ჭაჭათ, მარა გინასქილიდარო ხვალე ართის ოხვილჷნან. {{მერკე}} == ქოძირით თაშნეშე == * [[უჩა ბაზარი]] ==რესურსეფ ინტერნეტის== * [https://dafoh.org/ ექიმეფ აძვილებურ ორგანოეფიშ ეშაღალაშ მეხჷ] (ინგლ.) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ორგანოეფით ვაჭრუა}} [[კატეგორია:ორგანოეფით ვაჭრუა| ]] [[კატეგორია:აკონწყილ დუნაშებუ]] jfzm8vg2ps4pl36rcyfi6l1d71do8uy 254786 254785 2026-11-08T18:45:20Z Narazeni 826 254786 wikitext text/x-wiki {{Short description|ადამიერიშ ანაგიშ ნორთეფიშ ჸიდირ ვარ-და გიმოჩამა, რჩქვანელობურო ტრანსპლანტაციაშ ღანკით}} [[ფაილი:Organ trade legality by country.jpg|thumb|300x300px|{{hanging indent|{{ubl| {{legend|#33a02b|ორგანოეფით ვაჭრუა ლეგალურ რე}} |{{legend|#e41b1c|ორგანოეფით ვაჭრუა ლეგალურ ვა რე}} |{{legend|#fef200|ორგანოეფით ვაჭრუა უწოხ ლეგალურ რდჷ}} }}}}]] '''ორგანოეფით ვაჭრუა''' (თაშნეშე '''ზისხირიშ ბაზარი''' ვარ-და '''ჭითა ბაზარი''') — [[ადამიერიშ ორგანოეფი]]თ, ნორშვეფით ვარ-და ანაგიშ შხვა პროდუქტეფით [[ვაჭრუა]], მუჭოთ წესი, [[ტრანსპლანტაცია]]შ ღანკით.<ref>{{cite news |last1=Carney |first1=Scott |title=The Rise of theMarket |url=https://foreignpolicy.com/2011/05/30/the-rise-of-the-red-market/ |access-date=4 March 2020 |work=Foreign Policy |archive-date=15 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210415014422/https://foreignpolicy.com/2011/05/30/the-rise-of-the-red-market/ |url-status=live }}</ref><ref name="Wired">(Carney, Scott. 2011. "The Red Market." Wired 19, no. 2: 112–1. Internet and Personal Computing Abstracts.)</ref> სინთელუანობაშ მოსოფელიშ ორგანიზაციაშ (ჯანმოშ) მეხ, ორგანოეფიშ ვაჭრუა რე კომერციულ ტრანსპლანტაცია, ნამუშ ღანკით მოგება რე, ვარ-და ტრანსპლანტაციეფი, ნამუეფჷთ ქიანაშ ერუანულ სამედიცინო სისტემეფიშ გალე იკეთებუაფჷნ. მოსოფელს რე ტრანსპლანტაციაშო ოხვილურ სინთელუან ორგანოეფიშ გლობალურ დეფიციტი, ნამუთ ხემიოლუ მუდანობაშე უმოს რე. ადამიერიშ ორგანოეფით კომერციულ ვაჭრუა ასეშო არძა ქიანას უკანონო რე, [[ირანი]] მოხ.<ref>{{cite web |last1=Pepper |first1=Fiona |last2=Carrick |first2=Damien |title=Illegal organ trafficking is big business, and vulnerable people are at risk. Could an ethical organ trade solve this? |url=https://www.abc.net.au/news/2024-08-09/illegal-organ-trafficking-how-to-solve-it/104188548 |website=ABC News |publisher=Australian Broadcasting Corporation |date=9 August 2024 |access-date=23 July 2026 |quote=Commercial trade in human organs is currently illegal in all countries except Iran. }}</ref> ორგანოეფიშ კომერციულ ვაჭრუაშ ბოლოჟამიშ მოვარებეფქ (სამანგ., [[ინდოეთი]]ქ 1994 წანას დო [[ფილიპინეფი|ფილიპინეფქ]] 2008 წანას) გოუძინუ ტრანსპლანტაციეფიშ ხემიოლობას დო პროცედურეფიშ უშქურანჯობას. თე მოვარებეფიშ უმკუჯინალო, ორგანოეფით ვაჭრუა დო [[სამედიცინო ტურიზმი|ტრანსპლანტაციაშ ტურიზმ]] კინ ფართოთ რე მოდვალირი (მარა, [[უჩა ბაზარი|უჩა ბაზარს]] ორგანოეფით ვაჭრუაშ მასშტაბეფიშ გეშა მუნაჩემეფიშ მოპალუა კაჭულ რე). ორგანოეფით ვაჭრუაშ ლეგალიზაციაშ დო რეგულირებაშ ოკითხირე, უკანონო ტრეფიკინგწკჷმა დო ორგანოეფიშ შანულამ გლობალურ დეფიციტწკჷმა ობურჯაფეთ, აქტიურო გითმისხუნუაფუ. თე დისკუსია, მუჭოთ წესი, ოწაწჷ შურდგუმილ დონორეფიშით [[ჭაჭა (ბიოლოგია)|ჭაჭეფიშ]] გიმოჩამას, ანდანე ადამიერეფ იბადებჷნა ჟირ ჭაჭათ, მარა გინასქილიდარო ხვალე ართის ოხვილჷნან. საქორთუოშ კანონდვალათ, ადამიერიშ ორგანოეფით ვაჭრუა გორასქილ რე დო ზისხირიშ სამართაიშ დჷნაშებუს წჷმარინაუნს. ქიანას მუშენს პრინციპი, ნამჷ-და ადამიერიშ ანაგ ვარ-და თიშ ნორთეფ (ორგანოეფი, ნორშვეფი) ვა რდას ოკო კომერციულ გარიგაშ დო ჸიდირ-გიმოჩამაშ მეკონი.<ref>{{cite web|url=https://matsne.gov.ge/ka/document/view/5952836?publication=2|title=ადამიანის ორგანოთა გადანერგვის შესახებ|accessdate=08.11.2026|work=|publisher=საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე |date=01.11.2023 }}</ref> ქორთულ კანონდვალუას თე ოკითხირეს ჟირ თარ კანონმადვალუ აქტ არეგულირენს: 1. საქორთუოშ ზისხირიშ სამართაიშ კოდექსი. ზისხირიშ სამართაიშ კოდექსიშ 135¹ ბირგულ ბონას ითოლწორენს საჯის ადამიერიშ ორგანოეფით ვაჭრუაშენ<ref>{{cite web|url=https://matsne.gov.ge/ka/document/view/14104?publication=0|title=საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსში დამატების შეტანის შესახებ|accessdate=08.11.2026|work=|publisher=საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე |date=06.11.2022 }}</ref>: * ადამიერიშ ორგანოეფით ვაჭრუა ისაჯებუ ხვილიშას დოხუნათ 5-შე 10 წანაშა. * კინ თეჯგურა ქიმინუაშე, მაჟირაშა ქიმინუაშენ, აკონწყილ ბუნაშით ვარ-და ნამუქჷთ გჷმიჭანუ მონკა შედეგეფჷნ, ითოლწონენს ხოლო უმოს კემეხ საჯის. * თეშ მოხ, ისაჯებუ ადამიერიშ ორგანოშ ვარ-და ნორშვიშ ეშარალაშ აძვილებათ (ბირგულ 135).<ref>{{cite web|url=https://matsne.gov.ge/ka/document/view/5952836?publication=2|title=ადამიანის ორგანოთა გადანერგვის შესახებ|accessdate=08.11.2026|work=|publisher=საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე |date=01.11.2023 }}</ref> 2. კანონ ადამიერიშ ორგანოეფიშ გინორგუაფაშ გეშა. წანეფიშ განწეხანს მუშენდჷ 2000 წანას მეღებულ კანონი, მარა მეღებულქ იჸუ გვალო ახალ კანონქ „ადამიერიშ ორგანოეფიშ გინორგუაფაშ გეშა“.<ref>{{cite web|url=https://matsne.gov.ge/ka/document/view/14104?publication=0|title=საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსში დამატების შეტანის შესახებ|accessdate=08.11.2026|work=|publisher=საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე |date=06.11.2022 }}</ref> საქორთუოშ სახენწჷფო ორგანოეფს დო სამართაიმათხილე უჭყაფეფს ოვალჷნა გაკონტროლან დო აკოქოსან ირნერ უკანონო სქემა, ნამუთ მერსხილ რე ორგანოფიშ ტრანსპლანტაცია ვარ-და თინეფით ვაჭრუაწკჷმა..<ref>{{cite web|url=https://tvpirveli.ge/ka/siaxleebi/sazogadoeba/138641-organoebit-vachrobis-savaraudo-sqema-saqartveloshi-baia-pataraia-mtkitsebulebebs|title=ორგანოებით ვაჭრობის სავარაუდო სქემა საქართველოში - ბაია პატარაია მტკიცებულებებს აქვეყნებს|accessdate=08.11.2026|work=|publisher= TV პირველი |date=08.11.2026 }}</ref> {{მერკე}} == ქოძირით თაშნეშე == * [[უჩა ბაზარი]] ==რესურსეფ ინტერნეტის== * [https://dafoh.org/ ექიმეფ აძვილებურ ორგანოეფიშ ეშაღალაშ მეხჷ] (ინგლ.) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ორგანოეფით ვაჭრუა}} [[კატეგორია:ორგანოეფით ვაჭრუა| ]] [[კატეგორია:აკონწყილ დუნაშებუ]] 25o4wmx5r7d80oopuqjyd8fslhxnlcq 254787 254786 2026-11-08T18:46:52Z Narazeni 826 254787 wikitext text/x-wiki {{Short description|ადამიერიშ ანაგიშ ნორთეფიშ ჸიდირ ვარ-და გიმოჩამა, რჩქვანელობურო ტრანსპლანტაციაშ ღანკით}} [[ფაილი:Organ trade legality by country.jpg|thumb|300x300px|{{hanging indent|{{ubl| {{legend|#33a02b|ორგანოეფით ვაჭრუა ლეგალურ რე}} |{{legend|#e41b1c|ორგანოეფით ვაჭრუა ლეგალურ ვა რე}} |{{legend|#fef200|ორგანოეფით ვაჭრუა უწოხ ლეგალურ რდჷ}} }}}}]] '''ორგანოეფით ვაჭრუა''' (თაშნეშე '''ზისხირიშ ბაზარი''' ვარ-და '''ჭითა ბაზარი''') — [[ადამიერიშ ორგანოეფი]]თ, ნორშვეფით ვარ-და ანაგიშ შხვა პროდუქტეფით [[ვაჭრუა]], მუჭოთ წესი, [[ტრანსპლანტაცია]]შ ღანკით.<ref>{{cite news |last1=Carney |first1=Scott |title=The Rise of theMarket |url=https://foreignpolicy.com/2011/05/30/the-rise-of-the-red-market/ |access-date=4 March 2020 |work=Foreign Policy |archive-date=15 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210415014422/https://foreignpolicy.com/2011/05/30/the-rise-of-the-red-market/ |url-status=live }}</ref><ref name="Wired">(Carney, Scott. 2011. "The Red Market." Wired 19, no. 2: 112–1. Internet and Personal Computing Abstracts.)</ref> სინთელუანობაშ მოსოფელიშ ორგანიზაციაშ (ჯანმოშ) მეხ, ორგანოეფიშ ვაჭრუა რე კომერციულ ტრანსპლანტაცია, ნამუშ ღანკით მოგება რე, ვარ-და ტრანსპლანტაციეფი, ნამუეფჷთ ქიანაშ ერუანულ სამედიცინო სისტემეფიშ გალე იკეთებუაფჷნ. მოსოფელს რე ტრანსპლანტაციაშო ოხვილურ სინთელუან ორგანოეფიშ გლობალურ დეფიციტი, ნამუთ ხემიოლუ მუდანობაშე უმოს რე. ადამიერიშ ორგანოეფით კომერციულ ვაჭრუა ასეშო არძა ქიანას უკანონო რე, [[ირანი]] მოხ.<ref>{{cite web |last1=Pepper |first1=Fiona |last2=Carrick |first2=Damien |title=Illegal organ trafficking is big business, and vulnerable people are at risk. Could an ethical organ trade solve this? |url=https://www.abc.net.au/news/2024-08-09/illegal-organ-trafficking-how-to-solve-it/104188548 |website=ABC News |publisher=Australian Broadcasting Corporation |date=9 August 2024 |access-date=23 July 2026 |quote=Commercial trade in human organs is currently illegal in all countries except Iran. }}</ref> ორგანოეფიშ კომერციულ ვაჭრუაშ ბოლოჟამიშ მოვარებეფქ (სამანგ., [[ინდოეთი]]ქ 1994 წანას დო [[ფილიპინეფი|ფილიპინეფქ]] 2008 წანას) გოუძინუ ტრანსპლანტაციეფიშ ხემიოლობას დო პროცედურეფიშ უშქურანჯობას. თე მოვარებეფიშ უმკუჯინალო, ორგანოეფით ვაჭრუა დო [[სამედიცინო ტურიზმი|ტრანსპლანტაციაშ ტურიზმ]] კინ ფართოთ რე მოდვალირი (მარა, [[უჩა ბაზარი|უჩა ბაზარს]] ორგანოეფით ვაჭრუაშ მასშტაბეფიშ გეშა მუნაჩემეფიშ მოპალუა კაჭულ რე). ორგანოეფით ვაჭრუაშ ლეგალიზაციაშ დო რეგულირებაშ ოკითხირე, უკანონო ტრეფიკინგწკჷმა დო ორგანოეფიშ შანულამ გლობალურ დეფიციტწკჷმა ობურჯაფეთ, აქტიურო გითმისხუნუაფუ. თე დისკუსია, მუჭოთ წესი, ოწაწჷ შურდგუმილ დონორეფიშით [[ჭაჭა (ბიოლოგია)|ჭაჭეფიშ]] გიმოჩამას, ანდანე ადამიერეფ იბადებჷნა ჟირ ჭაჭათ, მარა გინასქილიდარო ხვალე ართის ოხვილჷნან. საქორთუოშ კანონდვალათ, ადამიერიშ ორგანოეფით ვაჭრუა გორასქილ რე დო ზისხირიშ სამართაიშ დჷნაშებუს წჷმარინაუნს. ქიანას მუშენს პრინციპი, ნამჷ-და ადამიერიშ ანაგ ვარ-და თიშ ნორთეფ (ორგანოეფი, ნორშვეფი) ვა რდას ოკო კომერციულ გარიგაშ დო ჸიდირ-გიმოჩამაშ მეკონი.<ref>{{cite web|url=https://matsne.gov.ge/ka/document/view/5952836?publication=2|title=ადამიანის ორგანოთა გადანერგვის შესახებ|accessdate=08.11.2026|work=|publisher=საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე |date=01.11.2023 }}</ref> ქორთულ კანონდვალუას თე ოკითხირეს ჟირ თარ კანონმადვალუ აქტ არეგულირენს: 1. საქორთუოშ ზისხირიშ სამართაიშ კოდექსი. ზისხირიშ სამართაიშ კოდექსიშ 135¹ ბირგულ ბონას ითოლწორენს საჯის ადამიერიშ ორგანოეფით ვაჭრუაშენ<ref>{{cite web|url=https://matsne.gov.ge/ka/document/view/14104?publication=0|title=საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსში დამატების შეტანის შესახებ|accessdate=08.11.2026|work=|publisher=საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე |date=06.11.2022 }}</ref>: * ადამიერიშ ორგანოეფით ვაჭრუა ისაჯებუ ხვილიშას დოხუნათ 5-შე 10 წანაშა. * კინ თეჯგურა ქიმინუაშე, მაჟირაშა ქიმინუაშენ, აკონწყილ ბუნაშით ვარ-და ნამუქჷთ გჷმიჭანუ მონკა შედეგეფჷნ, ითოლწონენს ხოლო უმოს კემეხ საჯის. * თეშ მოხ, ისაჯებუ ადამიერიშ ორგანოშ ვარ-და ნორშვიშ ეშაღალაშ/ეშაჭკირუაშ აძვილებათ (ბირგულ 135).<ref>{{cite web|url=https://matsne.gov.ge/ka/document/view/5952836?publication=2|title=ადამიანის ორგანოთა გადანერგვის შესახებ|accessdate=08.11.2026|work=|publisher=საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე |date=01.11.2023 }}</ref> 2. კანონ ადამიერიშ ორგანოეფიშ გინორგუაფაშ გეშა. წანეფიშ განწეხანს მუშენდჷ 2000 წანას მეღებულ კანონი, მარა მეღებულქ იჸუ გვალო ახალ კანონქ „ადამიერიშ ორგანოეფიშ გინორგუაფაშ გეშა“.<ref>{{cite web|url=https://matsne.gov.ge/ka/document/view/14104?publication=0|title=საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსში დამატების შეტანის შესახებ|accessdate=08.11.2026|work=|publisher=საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე |date=06.11.2022 }}</ref> საქორთუოშ სახენწჷფო ორგანოეფს დო სამართაიმათხილე უჭყაფეფს ოვალჷნა გაკონტროლან დო აკოქოსან ირნერ უკანონო სქემა, ნამუთ მერსხილ რე ორგანოფიშ ტრანსპლანტაცია ვარ-და თინეფით ვაჭრუაწკჷმა..<ref>{{cite web|url=https://tvpirveli.ge/ka/siaxleebi/sazogadoeba/138641-organoebit-vachrobis-savaraudo-sqema-saqartveloshi-baia-pataraia-mtkitsebulebebs|title=ორგანოებით ვაჭრობის სავარაუდო სქემა საქართველოში - ბაია პატარაია მტკიცებულებებს აქვეყნებს|accessdate=08.11.2026|work=|publisher= TV პირველი |date=08.11.2026 }}</ref> {{მერკე}} == ქოძირით თაშნეშე == * [[უჩა ბაზარი]] ==რესურსეფ ინტერნეტის== * [https://dafoh.org/ ექიმეფ აძვილებურ ორგანოეფიშ ეშაღალაშ მეხჷ] (ინგლ.) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ორგანოეფით ვაჭრუა}} [[კატეგორია:ორგანოეფით ვაჭრუა| ]] [[კატეგორია:აკონწყილ დუნაშებუ]] qso1kyzzxsl6kav2v6bad3vxx7kmrrn 0 44796 254788 2026-11-08T21:10:42Z ნჩლ1 20648 ახალი ხასჷლა: '''სარა პიჯონი''' ({{lang-en|Sarah Pidgeon}}; დ. [[7 კვირკვე]], [[1996]], ბირმინგემი, [[მიჩიგანი]], [[ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფი|ააშ]]) — ამერიკალი [[არტისტი]]. == რესურსეფი ინტერნეტის == *{{commonscat-inline|Sarah Pidgeon}} *{{imdb name|6543142}} *{{ins... 254788 wikitext text/x-wiki '''სარა პიჯონი''' ({{lang-en|Sarah Pidgeon}}; დ. [[7 კვირკვე]], [[1996]], ბირმინგემი, [[მიჩიგანი]], [[ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფი|ააშ]]) — ამერიკალი [[არტისტი]]. == რესურსეფი ინტერნეტის == *{{commonscat-inline|Sarah Pidgeon}} *{{imdb name|6543142}} *{{instagram|sarah__pidgeon}} {{DEFAULTSORT:პიჯონი, სარა}} [[კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი]] [[კატეგორია:დუნაბადი 1996]] l2b2xt8ktdwurjbs0q768czdmxtick0 254789 254788 2026-11-08T21:14:01Z ნჩლ1 20648 254789 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა არტისტი | ჯოხო = სარა პიჯონი | სურათი = Sarah Pidgeon at the 2024 Toronto International Film Festival 8.jpg | სურათიშ ზჷმა = 220პქ | დუდჯოხო = პიჯონი [[2024]] წანას | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|1996|07|07}} | დაბადებაშ აბანი = ბირმინგემი, [[მიჩიგანი]], [[ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფი|ააშ]] | საქვარუა = [[არტისტი]] | აკოქიმინჯალაშ წანეფი = [[2014]]–ასეშა }} '''სარა პიჯონი''' ({{lang-en|Sarah Pidgeon}}; დ. [[7 კვირკვე]], [[1996]], ბირმინგემი, [[მიჩიგანი]], [[ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფი|ააშ]]) — ამერიკალი [[არტისტი]]. == რესურსეფი ინტერნეტის == *{{commonscat-inline|Sarah Pidgeon}} *{{imdb name|6543142}} *{{instagram|sarah__pidgeon}} {{DEFAULTSORT:პიჯონი, სარა}} [[კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი]] [[კატეგორია:დუნაბადი 1996]] 5ylv1qmbgxoex1rgxgtsjbqhqbpwzb4 0 44797 254793 2026-11-08T23:07:17Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: {{ინფოდაფა პოლიტიკური პოსტი |პოსტი =[[პრეზიდენტი]] |ორგანიზაცია =[[პარაგვაი|პარაგვაიშ რესპუბლიკაშ]] |შილა =Flag of the President of Paraguay.svg |შილაშ ზჷმა =220პქ |შილაშ მუკნაჭარა =პრეზიდენტიშ შილა |შანი = |... 254793 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკური პოსტი |პოსტი =[[პრეზიდენტი]] |ორგანიზაცია =[[პარაგვაი|პარაგვაიშ რესპუბლიკაშ]] |შილა =Flag of the President of Paraguay.svg |შილაშ ზჷმა =220პქ |შილაშ მუკნაჭარა =პრეზიდენტიშ შილა |შანი = |შანიშ ზჷმა = |შანიშ მუკნაჭარა = |ოდაბადური ჯოხო ={{lang-es|Presidente de la<br>República del Paraguay}} |სურათი =Pedro Alliana 2026.jpg |პოსტიშ პიჯი =[[პედრო ალიანა]] |პოსტიშ დაკება =[[2026]] წანაშ [[6 გერგობათუთა]]შე |მემართუაშ სტილი =[[თიში უდიდებულეში]] |ტიპი = |სტატუსი = |კუნტას = |მაკათური = |ანგარიშვალდვალირი რე = |რეზიდენცია =[[მბურუვიჩა როგა]] |ოლქი = |წჷმმარინაფალი = |პოსტიშა გემარინაფალი = |გემარინაფალიშ პოსტი = |ხანიშ განწეობა =5 წანა |წიმოხონი = |დირსხუ ={{start date and age|df=y|1844|3|13|p=1|br=1}} |დჷმარსხუაფალი = |მაართა პოსტის =[[კარლოს ანტონიო ლოპესი]] |გეუქვუ = |აკიდგინჷ= |ბოლო პოსტის = |მონძე = |წორომოხვარე = |ხელფასი =61,054,085 [[პარაგვაიულ გუარანი|₲]] / 8,587 [[ააშ დოლარი|US$]] თუთას<ref name="latinpost.com">{{cite web|url=https://www.latinpost.com/articles/141919/20170622/comparing-latin-america-s-presidential-salaries-minimum-wage-shocking.htm|title=Shocking Gap Between Latin America's Presidential Salaries And Workers Minimum Wage|date=22 June 2017 |publisher=Latin Post}}</ref> |ვებ-ხასჷლა ={{URL|https://www.presidencia.gov.py}} }} '''პარაგვაიშ პრეზიდენტი''' ({{lang-es|presidente/a del Paraguay}}), ოფიციალურო ჩინებულ რე მუჭოთ '''პარაგვაიშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი''' ({{lang-es|presidente de la República del Paraguay}}) — [[პარაგვაი]]შ [[პარაგვაიშ თარობა|თარობაშ]] ემაჸონაფალ ხეშუულებაშ მადუდე რე დო [[პარაგვაიშ კონსტიტუცია]]შ მეხ, თინა თეწკჷმა ართო სახენწჷფოშ დო თარობაშ მადუდეშ პოსტის არსულენს. თიშ საპატიო ტიტულ რე ''Su Excelencia'' (სუ ექსელენსია). პრეზიდენტ თაშნეშე რე აკოანჯარაფილ ნძალეფიშ ურდუმამდუდე. {{მერკე}} == რესურსეფ ინტერნეტის == *[http://www.presidencia.gov.py Presidency of the Republic of Paraguay] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110226071216/http://presidencia.gov.py/ |date=2011-02-26 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:პარაგვაიშ პრეზიდენტეფი|*]] d9zetum8kd64rnz5dfopxnapeie498b 0 44798 254841 2026-11-09T08:14:49Z Njilo 1885 ახალი ხასჷლა: {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =პასკალ ლისუბა<br>Pascal Lissouba | სურათი=Visit of Pascal Lissouba, President of Congo, to the EC (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ლისუბა 1995 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =კონგოშ რესპუბლ... 254841 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =პასკალ ლისუბა<br>Pascal Lissouba | სურათი=Visit of Pascal Lissouba, President of Congo, to the EC (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ლისუბა 1995 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[31 მარაშინათუთა]], [[1992]] | პოსტი დიტუ =[[25 გჷმათუთა]], [[1997]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დენი სასუ-ნგესო]] | მონძე =დენი სასუ-ნგესო | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|11|1931}} | დაბადებაშ აბანი=ცინგუდი, [[საფრანგეთიშ ეკვატორული აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2020|8|24|1931|11|15}} | ღურაშ აბანი=[[პერპინიანი]], [[საფრანგეთი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[პარიზიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რევოლუციაშ ერუანული ჸარაფი]] (1964-1969)<br>[[სოციალ-დემოკრატიაშ პანაფრიკული რსხუ]] (1991 წანაშე) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[24 ქირსეთუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ2=[[15 პირელი]], [[1966]] | წიმოხონი2 =ალფონს მასამბა-დება | მონძე2 =[[ამბრუაზ ნუმაზალაი]] | პრეზიდენტი2=[[ალფონს მასამბა-დება]] | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} t0w8lt8lz8obxg1dwu6d0tjuv4k7iqa 254842 254841 2026-11-09T08:15:46Z Njilo 1885 /* */ 254842 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი<br>Joseph Jenkins Roberts | სურათი=Visit of Pascal Lissouba, President of Congo, to the EC (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ლისუბა 1995 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[31 მარაშინათუთა]], [[1992]] | პოსტი დიტუ =[[25 გჷმათუთა]], [[1997]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დენი სასუ-ნგესო]] | მონძე =დენი სასუ-ნგესო | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|11|1931}} | დაბადებაშ აბანი=ცინგუდი, [[საფრანგეთიშ ეკვატორული აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2020|8|24|1931|11|15}} | ღურაშ აბანი=[[პერპინიანი]], [[საფრანგეთი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[პარიზიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რევოლუციაშ ერუანული ჸარაფი]] (1964-1969)<br>[[სოციალ-დემოკრატიაშ პანაფრიკული რსხუ]] (1991 წანაშე) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[24 ქირსეთუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ2=[[15 პირელი]], [[1966]] | წიმოხონი2 =ალფონს მასამბა-დება | მონძე2 =[[ამბრუაზ ნუმაზალაი]] | პრეზიდენტი2=[[ალფონს მასამბა-დება]] | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} 35xe4927es305jp9fpa43xhaa8ilolr 254843 254842 2026-11-09T08:16:37Z Njilo 1885 /* */ 254843 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი<br>Joseph Jenkins Roberts | სურათი=Joseph Jenkins Roberts c. 1865 (A) (cropped).tif | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ლისუბა 1995 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[31 მარაშინათუთა]], [[1992]] | პოსტი დიტუ =[[25 გჷმათუთა]], [[1997]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დენი სასუ-ნგესო]] | მონძე =დენი სასუ-ნგესო | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|11|1931}} | დაბადებაშ აბანი=ცინგუდი, [[საფრანგეთიშ ეკვატორული აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2020|8|24|1931|11|15}} | ღურაშ აბანი=[[პერპინიანი]], [[საფრანგეთი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[პარიზიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რევოლუციაშ ერუანული ჸარაფი]] (1964-1969)<br>[[სოციალ-დემოკრატიაშ პანაფრიკული რსხუ]] (1991 წანაშე) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[24 ქირსეთუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ2=[[15 პირელი]], [[1966]] | წიმოხონი2 =ალფონს მასამბა-დება | მონძე2 =[[ამბრუაზ ნუმაზალაი]] | პრეზიდენტი2=[[ალფონს მასამბა-დება]] | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} 1mmt0yf1dm3s7853m8yctz1iqlfrpyk 254844 254843 2026-11-09T08:16:57Z Njilo 1885 /* */ 254844 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი<br>Joseph Jenkins Roberts | სურათი=Joseph Jenkins Roberts c. 1865 (A) (cropped).tif | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=რობერტსი 1965 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[31 მარაშინათუთა]], [[1992]] | პოსტი დიტუ =[[25 გჷმათუთა]], [[1997]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დენი სასუ-ნგესო]] | მონძე =დენი სასუ-ნგესო | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|11|1931}} | დაბადებაშ აბანი=ცინგუდი, [[საფრანგეთიშ ეკვატორული აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2020|8|24|1931|11|15}} | ღურაშ აბანი=[[პერპინიანი]], [[საფრანგეთი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[პარიზიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რევოლუციაშ ერუანული ჸარაფი]] (1964-1969)<br>[[სოციალ-დემოკრატიაშ პანაფრიკული რსხუ]] (1991 წანაშე) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[24 ქირსეთუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ2=[[15 პირელი]], [[1966]] | წიმოხონი2 =ალფონს მასამბა-დება | მონძე2 =[[ამბრუაზ ნუმაზალაი]] | პრეზიდენტი2=[[ალფონს მასამბა-დება]] | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} gs1fctc17k8w8qfkoifepeq46acmrbv 254845 254844 2026-11-09T08:17:36Z Njilo 1885 /* */ 254845 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი<br>Joseph Jenkins Roberts | სურათი=Joseph Jenkins Roberts c. 1865 (A) (cropped).tif | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=რობერტსი 1965 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[ლიბერიაშ პრეზიდენტი|ლიბერიაშ მა-1 დო მა-7 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[31 მარაშინათუთა]], [[1992]] | პოსტი დიტუ =[[25 გჷმათუთა]], [[1997]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დენი სასუ-ნგესო]] | მონძე =დენი სასუ-ნგესო | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|11|1931}} | დაბადებაშ აბანი=ცინგუდი, [[საფრანგეთიშ ეკვატორული აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2020|8|24|1931|11|15}} | ღურაშ აბანი=[[პერპინიანი]], [[საფრანგეთი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[პარიზიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რევოლუციაშ ერუანული ჸარაფი]] (1964-1969)<br>[[სოციალ-დემოკრატიაშ პანაფრიკული რსხუ]] (1991 წანაშე) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[24 ქირსეთუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ2=[[15 პირელი]], [[1966]] | წიმოხონი2 =ალფონს მასამბა-დება | მონძე2 =[[ამბრუაზ ნუმაზალაი]] | პრეზიდენტი2=[[ალფონს მასამბა-დება]] | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} d63yujo8w3jcw3vgbmw4tdz7hjhtx0o 254846 254845 2026-11-09T08:18:47Z Njilo 1885 /* */ 254846 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი<br>Joseph Jenkins Roberts | სურათი=Joseph Jenkins Roberts c. 1865 (A) (cropped).tif | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=რობერტსი 1965 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[ლიბერიაშ პრეზიდენტი|ლიბერიაშ მა-1 დო მა-7 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[3 ღურთუთა]], [[1848]] | პოსტი დიტუ =[[7 ღურთუთა]], [[1856]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დენი სასუ-ნგესო]] | მონძე =დენი სასუ-ნგესო | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|11|1931}} | დაბადებაშ აბანი=ცინგუდი, [[საფრანგეთიშ ეკვატორული აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2020|8|24|1931|11|15}} | ღურაშ აბანი=[[პერპინიანი]], [[საფრანგეთი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[პარიზიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რევოლუციაშ ერუანული ჸარაფი]] (1964-1969)<br>[[სოციალ-დემოკრატიაშ პანაფრიკული რსხუ]] (1991 წანაშე) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[24 ქირსეთუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ2=[[15 პირელი]], [[1966]] | წიმოხონი2 =ალფონს მასამბა-დება | მონძე2 =[[ამბრუაზ ნუმაზალაი]] | პრეზიდენტი2=[[ალფონს მასამბა-დება]] | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} d5y7rbchagu2iwgr4lyzce7l57qokh1 254847 254846 2026-11-09T08:27:06Z Njilo 1885 /* */ 254847 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი<br>Joseph Jenkins Roberts | სურათი=Joseph Jenkins Roberts c. 1865 (A) (cropped).tif | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=რობერტსი 1965 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[ლიბერიაშ პრეზიდენტი|ლიბერიაშ მა-1 დო მა-7 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[3 ღურთუთა]], [[1848]] | პოსტი დიტუ =[[7 ღურთუთა]], [[1856]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[სტივენ ალენ ბენსონი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|11|1931}} | დაბადებაშ აბანი=ცინგუდი, [[საფრანგეთიშ ეკვატორული აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2020|8|24|1931|11|15}} | ღურაშ აბანი=[[პერპინიანი]], [[საფრანგეთი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[პარიზიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რევოლუციაშ ერუანული ჸარაფი]] (1964-1969)<br>[[სოციალ-დემოკრატიაშ პანაფრიკული რსხუ]] (1991 წანაშე) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 =[[1 ღურთუთა]], [[1872]] | პოსტი დიტუ2=[[3 ღურთუთა]], [[1876]] | წიმოხონი2 =[[ჯეიმს სკივრინგ სმიტი]] | მონძე2 =[[ჯეიმს სპრიგს პეინი]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} 1vcv9593xmflwkah74j5s6b077vea2r 254848 254847 2026-11-09T08:30:33Z Njilo 1885 /* */ 254848 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი<br>Joseph Jenkins Roberts | სურათი=Joseph Jenkins Roberts c. 1865 (A) (cropped).tif | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=რობერტსი 1965 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[ლიბერიაშ პრეზიდენტი|ლიბერიაშ მა-1 დო მა-7 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[3 ღურთუთა]], [[1848]] | პოსტი დიტუ =[[7 ღურთუთა]], [[1856]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[სტივენ ალენ ბენსონი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|11|1931}} | დაბადებაშ აბანი=ცინგუდი, [[საფრანგეთიშ ეკვატორული აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2020|8|24|1931|11|15}} | ღურაშ აბანი=[[პერპინიანი]], [[საფრანგეთი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[პარიზიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რევოლუციაშ ერუანული ჸარაფი]] (1964-1969)<br>[[სოციალ-დემოკრატიაშ პანაფრიკული რსხუ]] (1991 წანაშე) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 =[[1 ღურთუთა]], [[1872]] | პოსტი დიტუ2=[[3 ღურთუთა]], [[1876]] | წიმოხონი2 =[[ჯეიმს სკივრინგ სმიტი]] | მონძე2 =[[ჯეიმს სპრიგს პეინი]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 =[[კოლონიური ლიბერიაშ აგენტეფი დო გუბერნატორეფი|ლიბერიაშ მა-2 გუბერნატორი]] | პოსტი დეკინჷ3 =[[3 ეკენია]], [[1841]] | პოსტი დიტუ3 =[[3 ღურთუთა]], [[1848]] | წიმოხონი3 =[[ტომას ბიუკენენი]] | მონძე3 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} 9jz58auw821cdah3x0jvp0o4qqe2iz5 254849 254848 2026-11-09T08:31:27Z Njilo 1885 /* */ 254849 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი<br>Joseph Jenkins Roberts | სურათი=Joseph Jenkins Roberts c. 1865 (A) (cropped).tif | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=რობერტსი 1965 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[ლიბერიაშ პრეზიდენტი|ლიბერიაშ მა-1 დო მა-7 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[3 ღურთუთა]], [[1848]] | პოსტი დიტუ =[[7 ღურთუთა]], [[1856]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[სტივენ ალენ ბენსონი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|3|1809}} | დაბადებაშ აბანი=ცინგუდი, [[საფრანგეთიშ ეკვატორული აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1876|2|24|1809|3|15}} | ღურაშ აბანი=[[პერპინიანი]], [[საფრანგეთი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[პარიზიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რევოლუციაშ ერუანული ჸარაფი]] (1964-1969)<br>[[სოციალ-დემოკრატიაშ პანაფრიკული რსხუ]] (1991 წანაშე) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 =[[1 ღურთუთა]], [[1872]] | პოსტი დიტუ2=[[3 ღურთუთა]], [[1876]] | წიმოხონი2 =[[ჯეიმს სკივრინგ სმიტი]] | მონძე2 =[[ჯეიმს სპრიგს პეინი]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 =[[კოლონიური ლიბერიაშ აგენტეფი დო გუბერნატორეფი|ლიბერიაშ მა-2 გუბერნატორი]] | პოსტი დეკინჷ3 =[[3 ეკენია]], [[1841]] | პოსტი დიტუ3 =[[3 ღურთუთა]], [[1848]] | წიმოხონი3 =[[ტომას ბიუკენენი]] | მონძე3 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} c4bi673vd3fik0i9cqsnu4sh3bdusa7 254850 254849 2026-11-09T08:32:53Z Njilo 1885 /* */ 254850 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი<br>Joseph Jenkins Roberts | სურათი=Joseph Jenkins Roberts c. 1865 (A) (cropped).tif | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=რობერტსი 1965 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[ლიბერიაშ პრეზიდენტი|ლიბერიაშ მა-1 დო მა-7 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[3 ღურთუთა]], [[1848]] | პოსტი დიტუ =[[7 ღურთუთა]], [[1856]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[სტივენ ალენ ბენსონი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|3|1809}} | დაბადებაშ აბანი=[[ნორფოლკი (ვირჯინია)|ნორფოლკი]], [[ააშ]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1876|2|24|1809|3|15}} | ღურაშ აბანი=[[მონროვია]], ლიბერია | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[პარიზიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რევოლუციაშ ერუანული ჸარაფი]] (1964-1969)<br>[[სოციალ-დემოკრატიაშ პანაფრიკული რსხუ]] (1991 წანაშე) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 =[[1 ღურთუთა]], [[1872]] | პოსტი დიტუ2=[[3 ღურთუთა]], [[1876]] | წიმოხონი2 =[[ჯეიმს სკივრინგ სმიტი]] | მონძე2 =[[ჯეიმს სპრიგს პეინი]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 =[[კოლონიური ლიბერიაშ აგენტეფი დო გუბერნატორეფი|ლიბერიაშ მა-2 გუბერნატორი]] | პოსტი დეკინჷ3 =[[3 ეკენია]], [[1841]] | პოსტი დიტუ3 =[[3 ღურთუთა]], [[1848]] | წიმოხონი3 =[[ტომას ბიუკენენი]] | მონძე3 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} ouy1foqap8mh4ed56filr2dp6aw7qc6 254851 254850 2026-11-09T08:34:09Z Njilo 1885 /* */ 254851 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი<br>Joseph Jenkins Roberts | სურათი=Joseph Jenkins Roberts c. 1865 (A) (cropped).tif | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=რობერტსი 1965 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[ლიბერიაშ პრეზიდენტი|ლიბერიაშ მა-1 დო მა-7 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[3 ღურთუთა]], [[1848]] | პოსტი დიტუ =[[7 ღურთუთა]], [[1856]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[სტივენ ალენ ბენსონი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|3|1809}} | დაბადებაშ აბანი=[[ნორფოლკი (ვირჯინია)|ნორფოლკი]], [[ააშ]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1876|2|24|1809|3|15}} | ღურაშ აბანი=[[მონროვია]], ლიბერია | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რესპუბლიკური პარტია (ლიბერია)|რესპუბლიკური პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 =[[1 ღურთუთა]], [[1872]] | პოსტი დიტუ2=[[3 ღურთუთა]], [[1876]] | წიმოხონი2 =[[ჯეიმს სკივრინგ სმიტი]] | მონძე2 =[[ჯეიმს სპრიგს პეინი]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 =[[კოლონიური ლიბერიაშ აგენტეფი დო გუბერნატორეფი|ლიბერიაშ მა-2 გუბერნატორი]] | პოსტი დეკინჷ3 =[[3 ეკენია]], [[1841]] | პოსტი დიტუ3 =[[3 ღურთუთა]], [[1848]] | წიმოხონი3 =[[ტომას ბიუკენენი]] | მონძე3 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} p8b7r50bmo2hl41k98d4tsf0y72z7s1 254852 254851 2026-11-09T08:35:25Z Njilo 1885 /* */ 254852 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი<br>Joseph Jenkins Roberts | სურათი=Joseph Jenkins Roberts c. 1865 (A) (cropped).tif | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=რობერტსი 1965 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[ლიბერიაშ პრეზიდენტი|ლიბერიაშ მა-1 დო მა-7 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[3 ღურთუთა]], [[1848]] | პოსტი დიტუ =[[7 ღურთუთა]], [[1856]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[სტივენ ალენ ბენსონი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|3|1809}} | დაბადებაშ აბანი=[[ნორფოლკი (ვირჯინია)|ნორფოლკი]], [[ააშ]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1876|2|24|1809|3|15}} | ღურაშ აბანი=[[მონროვია]], ლიბერია | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|ააშ}}<br>[[ლიბერია]] | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რესპუბლიკური პარტია (ლიბერია)|რესპუბლიკური პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 =[[1 ღურთუთა]], [[1872]] | პოსტი დიტუ2=[[3 ღურთუთა]], [[1876]] | წიმოხონი2 =[[ჯეიმს სკივრინგ სმიტი]] | მონძე2 =[[ჯეიმს სპრიგს პეინი]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 =[[კოლონიური ლიბერიაშ აგენტეფი დო გუბერნატორეფი|ლიბერიაშ მა-2 გუბერნატორი]] | პოსტი დეკინჷ3 =[[3 ეკენია]], [[1841]] | პოსტი დიტუ3 =[[3 ღურთუთა]], [[1848]] | წიმოხონი3 =[[ტომას ბიუკენენი]] | მონძე3 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} 9dx4clo9gg9b6ehbo59ovsnt01vfoue 254853 254852 2026-11-09T08:35:45Z Njilo 1885 /* */ 254853 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი<br>Joseph Jenkins Roberts | სურათი=Joseph Jenkins Roberts c. 1865 (A) (cropped).tif | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=რობერტსი 1965 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[ლიბერიაშ პრეზიდენტი|ლიბერიაშ მა-1 დო მა-7 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[3 ღურთუთა]], [[1848]] | პოსტი დიტუ =[[7 ღურთუთა]], [[1856]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[სტივენ ალენ ბენსონი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|3|1809}} | დაბადებაშ აბანი=[[ნორფოლკი (ვირჯინია)|ნორფოლკი]], [[ააშ]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1876|2|24|1809|3|15}} | ღურაშ აბანი=[[მონროვია]], ლიბერია | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|ააშ}}<br>{{შილა|ლიბერია}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რესპუბლიკური პარტია (ლიბერია)|რესპუბლიკური პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 =[[1 ღურთუთა]], [[1872]] | პოსტი დიტუ2=[[3 ღურთუთა]], [[1876]] | წიმოხონი2 =[[ჯეიმს სკივრინგ სმიტი]] | მონძე2 =[[ჯეიმს სპრიგს პეინი]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 =[[კოლონიური ლიბერიაშ აგენტეფი დო გუბერნატორეფი|ლიბერიაშ მა-2 გუბერნატორი]] | პოსტი დეკინჷ3 =[[3 ეკენია]], [[1841]] | პოსტი დიტუ3 =[[3 ღურთუთა]], [[1848]] | წიმოხონი3 =[[ტომას ბიუკენენი]] | მონძე3 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} 3qu28t6cyt6rnc16if2w6najzp682ip 254854 254853 2026-11-09T08:36:54Z Njilo 1885 /* */ 254854 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი<br>Joseph Jenkins Roberts | სურათი=Joseph Jenkins Roberts c. 1865 (A) (cropped).tif | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=რობერტსი 1965 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[ლიბერიაშ პრეზიდენტი|ლიბერიაშ მა-1 დო მა-7 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[3 ღურთუთა]], [[1848]] | პოსტი დიტუ =[[7 ღურთუთა]], [[1856]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[სტივენ ალენ ბენსონი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|3|1809}} | დაბადებაშ აბანი=[[ნორფოლკი (ვირჯინია)|ნორფოლკი]], [[ააშ]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1876|2|24|1809|3|15}} | ღურაშ აბანი=[[მონროვია]], ლიბერია | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი =[[პალმ-გროუვიშ სასაფლა]], მონროვია | მენოღალობა ={{შილა|ააშ}}<br>{{შილა|ლიბერია}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რესპუბლიკური პარტია (ლიბერია)|რესპუბლიკური პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 =[[1 ღურთუთა]], [[1872]] | პოსტი დიტუ2=[[3 ღურთუთა]], [[1876]] | წიმოხონი2 =[[ჯეიმს სკივრინგ სმიტი]] | მონძე2 =[[ჯეიმს სპრიგს პეინი]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 =[[კოლონიური ლიბერიაშ აგენტეფი დო გუბერნატორეფი|ლიბერიაშ მა-2 გუბერნატორი]] | პოსტი დეკინჷ3 =[[3 ეკენია]], [[1841]] | პოსტი დიტუ3 =[[3 ღურთუთა]], [[1848]] | წიმოხონი3 =[[ტომას ბიუკენენი]] | მონძე3 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} jl8isv46nnpp3v3brfx6tjli19fkhcc 254855 254854 2026-11-09T08:38:23Z Njilo 1885 /* */ 254855 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი<br>Joseph Jenkins Roberts | სურათი=Joseph Jenkins Roberts c. 1865 (A) (cropped).tif | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=რობერტსი 1965 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[ლიბერიაშ პრეზიდენტი|ლიბერიაშ მა-1 დო მა-7 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[3 ღურთუთა]], [[1848]] | პოსტი დიტუ =[[7 ღურთუთა]], [[1856]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[სტივენ ალენ ბენსონი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|3|1809}} | დაბადებაშ აბანი=[[ნორფოლკი (ვირჯინია)|ნორფოლკი]], [[ააშ]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1876|2|24|1809|3|15}} | ღურაშ აბანი=[[მონროვია]], ლიბერია | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი =[[პალმ-გროუვიშ სასაფლა]], მონროვია | მენოღალობა ={{შილა|ააშ}}<br>{{შილა|ლიბერია}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =1. სარა რობერტსი<br>2. [[ჯეინ რობერტსი (ლიბერიაშ მაართა ლედი)|ჯეინ რობერტსი]] | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რესპუბლიკური პარტია (ლიბერია)|რესპუბლიკური პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 =[[1 ღურთუთა]], [[1872]] | პოსტი დიტუ2=[[3 ღურთუთა]], [[1876]] | წიმოხონი2 =[[ჯეიმს სკივრინგ სმიტი]] | მონძე2 =[[ჯეიმს სპრიგს პეინი]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 =[[კოლონიური ლიბერიაშ აგენტეფი დო გუბერნატორეფი|ლიბერიაშ მა-2 გუბერნატორი]] | პოსტი დეკინჷ3 =[[3 ეკენია]], [[1841]] | პოსტი დიტუ3 =[[3 ღურთუთა]], [[1848]] | წიმოხონი3 =[[ტომას ბიუკენენი]] | მონძე3 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} shpnysuwjgkgog8dsnc1eucf9e2z2vw 254856 254855 2026-11-09T08:39:07Z Njilo 1885 /* */ 254856 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი<br>Joseph Jenkins Roberts | სურათი=Joseph Jenkins Roberts c. 1865 (A) (cropped).tif | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=რობერტსი 1965 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[ლიბერიაშ პრეზიდენტი|ლიბერიაშ მა-1 დო მა-7 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[3 ღურთუთა]], [[1848]] | პოსტი დიტუ =[[7 ღურთუთა]], [[1856]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[სტივენ ალენ ბენსონი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|3|1809}} | დაბადებაშ აბანი=[[ნორფოლკი (ვირჯინია)|ნორფოლკი]], [[ააშ]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1876|2|24|1809|3|15}} | ღურაშ აბანი=[[მონროვია]], ლიბერია | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი =[[პალმ-გროუვიშ სასაფლა]], მონროვია | მენოღალობა ={{შილა|ააშ}}<br>{{შილა|ლიბერია}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =1. სარა რობერტსი<br>2. [[ჯეინ რობერტსი (ლიბერიაშ მაართა ლედი)|ჯეინ როუზ უორინგი]] | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რესპუბლიკური პარტია (ლიბერია)|რესპუბლიკური პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 =[[1 ღურთუთა]], [[1872]] | პოსტი დიტუ2=[[3 ღურთუთა]], [[1876]] | წიმოხონი2 =[[ჯეიმს სკივრინგ სმიტი]] | მონძე2 =[[ჯეიმს სპრიგს პეინი]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 =[[კოლონიური ლიბერიაშ აგენტეფი დო გუბერნატორეფი|ლიბერიაშ მა-2 გუბერნატორი]] | პოსტი დეკინჷ3 =[[3 ეკენია]], [[1841]] | პოსტი დიტუ3 =[[3 ღურთუთა]], [[1848]] | წიმოხონი3 =[[ტომას ბიუკენენი]] | მონძე3 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} 3yhpz4ydso90cz7cu6hhpigg03zvkan 254857 254856 2026-11-09T08:41:15Z Njilo 1885 /* */ 254857 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი<br>Joseph Jenkins Roberts | სურათი=Joseph Jenkins Roberts c. 1865 (A) (cropped).tif | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=რობერტსი 1965 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[ლიბერიაშ პრეზიდენტი|ლიბერიაშ მა-1 დო მა-7 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[3 ღურთუთა]], [[1848]] | პოსტი დიტუ =[[7 ღურთუთა]], [[1856]] | ვიცე-პრეზიდენტი =[[ნათანიელ ბრანდერი]]< | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[სტივენ ალენ ბენსონი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|3|1809}} | დაბადებაშ აბანი=[[ნორფოლკი (ვირჯინია)|ნორფოლკი]], [[ააშ]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1876|2|24|1809|3|15}} | ღურაშ აბანი=[[მონროვია]], ლიბერია | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი =[[პალმ-გროუვიშ სასაფლა]], მონროვია | მენოღალობა ={{შილა|ააშ}}<br>{{შილა|ლიბერია}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =1. სარა რობერტსი<br>2. [[ჯეინ რობერტსი (ლიბერიაშ მაართა ლედი)|ჯეინ როუზ უორინგი]] | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რესპუბლიკური პარტია (ლიბერია)|რესპუბლიკური პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 =[[1 ღურთუთა]], [[1872]] | პოსტი დიტუ2=[[3 ღურთუთა]], [[1876]] | წიმოხონი2 =[[ჯეიმს სკივრინგ სმიტი]] | მონძე2 =[[ჯეიმს სპრიგს პეინი]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 =[[კოლონიური ლიბერიაშ აგენტეფი დო გუბერნატორეფი|ლიბერიაშ მა-2 გუბერნატორი]] | პოსტი დეკინჷ3 =[[3 ეკენია]], [[1841]] | პოსტი დიტუ3 =[[3 ღურთუთა]], [[1848]] | წიმოხონი3 =[[ტომას ბიუკენენი]] | მონძე3 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} mpaxsv6exfktitbfstt86wjegz6sygk 254858 254857 2026-11-09T08:43:13Z Njilo 1885 /* */ 254858 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი<br>Joseph Jenkins Roberts | სურათი=Joseph Jenkins Roberts c. 1865 (A) (cropped).tif | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=რობერტსი 1965 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[ლიბერიაშ პრეზიდენტი|ლიბერიაშ მა-1 დო მა-7 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[3 ღურთუთა]], [[1848]] | პოსტი დიტუ =[[7 ღურთუთა]], [[1856]] | ვიცე-პრეზიდენტი =[[ნათანიელ ბრანდერი]]<br>[[ენტონი დევიდ უილიამსი (პოლიტიკოსი)|ენტონი დევიდ უილიამსი]]<br>[[სტივენ ალენ ბენსონი]] | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[სტივენ ალენ ბენსონი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|3|1809}} | დაბადებაშ აბანი=[[ნორფოლკი (ვირჯინია)|ნორფოლკი]], [[ააშ]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1876|2|24|1809|3|15}} | ღურაშ აბანი=[[მონროვია]], ლიბერია | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი =[[პალმ-გროუვიშ სასაფლა]], მონროვია | მენოღალობა ={{შილა|ააშ}}<br>{{შილა|ლიბერია}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =1. სარა რობერტსი<br>2. [[ჯეინ რობერტსი (ლიბერიაშ მაართა ლედი)|ჯეინ როუზ უორინგი]] | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რესპუბლიკური პარტია (ლიბერია)|რესპუბლიკური პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 =[[1 ღურთუთა]], [[1872]] | პოსტი დიტუ2=[[3 ღურთუთა]], [[1876]] | წიმოხონი2 =[[ჯეიმს სკივრინგ სმიტი]] | მონძე2 =[[ჯეიმს სპრიგს პეინი]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 =[[კოლონიური ლიბერიაშ აგენტეფი დო გუბერნატორეფი|ლიბერიაშ მა-2 გუბერნატორი]] | პოსტი დეკინჷ3 =[[3 ეკენია]], [[1841]] | პოსტი დიტუ3 =[[3 ღურთუთა]], [[1848]] | წიმოხონი3 =[[ტომას ბიუკენენი]] | მონძე3 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} ph073f6gio32a6bhpj0qz2w0d368plu 254859 254858 2026-11-09T08:44:31Z Njilo 1885 /* */ 254859 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი<br>Joseph Jenkins Roberts | სურათი=Joseph Jenkins Roberts c. 1865 (A) (cropped).tif | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=რობერტსი 1965 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[ლიბერიაშ პრეზიდენტი|ლიბერიაშ მა-1 დო მა-7 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[3 ღურთუთა]], [[1848]] | პოსტი დიტუ =[[7 ღურთუთა]], [[1856]] | ვიცე-პრეზიდენტი =[[ნათანიელ ბრანდერი]]<br>[[ენტონი დევიდ უილიამსი (პოლიტიკოსი)|ენტონი დევიდ უილიამსი]]<br>[[სტივენ ალენ ბენსონი]] | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[სტივენ ალენ ბენსონი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|3|1809}} | დაბადებაშ აბანი=[[ნორფოლკი (ვირჯინია)|ნორფოლკი]], [[ააშ]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1876|2|24|1809|3|15}} | ღურაშ აბანი=[[მონროვია]], ლიბერია | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი =[[პალმ-გროუვიშ სასაფლა]], მონროვია | მენოღალობა ={{შილა|ააშ}}<br>{{შილა|ლიბერია}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =1. სარა რობერტსი<br>2. [[ჯეინ რობერტსი (ლიბერიაშ მაართა ლედი)|ჯეინ როუზ უორინგი]] | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რესპუბლიკური პარტია (ლიბერია)|რესპუბლიკური პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 =[[1 ღურთუთა]], [[1872]] | პოსტი დიტუ2=[[3 ღურთუთა]], [[1876]] | წიმოხონი2 =[[ჯეიმს სკივრინგ სმიტი]] | მონძე2 =[[ჯეიმს სპრიგს პეინი]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 =[[ენტონი გარდინერი]] | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 =[[კოლონიური ლიბერიაშ აგენტეფი დო გუბერნატორეფი|ლიბერიაშ მა-2 გუბერნატორი]] | პოსტი დეკინჷ3 =[[3 ეკენია]], [[1841]] | პოსტი დიტუ3 =[[3 ღურთუთა]], [[1848]] | წიმოხონი3 =[[ტომას ბიუკენენი]] | მონძე3 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} rur1s0zki6gmmdrg1jdrygo7ohwii97 254860 254859 2026-11-09T08:44:54Z Njilo 1885 /* */ 254860 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი<br>Joseph Jenkins Roberts | სურათი=Joseph Jenkins Roberts c. 1865 (A) (cropped).tif | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=რობერტსი 1965 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[ლიბერიაშ პრეზიდენტი|ლიბერიაშ მა-1 დო მა-7 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[3 ღურთუთა]], [[1848]] | პოსტი დიტუ =[[7 ღურთუთა]], [[1856]] | ვიცე-პრეზიდენტი =[[ნათანიელ ბრანდერი]]<br>[[ენტონი დევიდ უილიამსი (პოლიტიკოსი)|ენტონი დ. უილიამსი]]<br>[[სტივენ ალენ ბენსონი]] | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[სტივენ ალენ ბენსონი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|3|1809}} | დაბადებაშ აბანი=[[ნორფოლკი (ვირჯინია)|ნორფოლკი]], [[ააშ]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1876|2|24|1809|3|15}} | ღურაშ აბანი=[[მონროვია]], ლიბერია | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი =[[პალმ-გროუვიშ სასაფლა]], მონროვია | მენოღალობა ={{შილა|ააშ}}<br>{{შილა|ლიბერია}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =1. სარა რობერტსი<br>2. [[ჯეინ რობერტსი (ლიბერიაშ მაართა ლედი)|ჯეინ როუზ უორინგი]] | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რესპუბლიკური პარტია (ლიბერია)|რესპუბლიკური პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 =[[1 ღურთუთა]], [[1872]] | პოსტი დიტუ2=[[3 ღურთუთა]], [[1876]] | წიმოხონი2 =[[ჯეიმს სკივრინგ სმიტი]] | მონძე2 =[[ჯეიმს სპრიგს პეინი]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 =[[ენტონი გარდინერი]] | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 =[[კოლონიური ლიბერიაშ აგენტეფი დო გუბერნატორეფი|ლიბერიაშ მა-2 გუბერნატორი]] | პოსტი დეკინჷ3 =[[3 ეკენია]], [[1841]] | პოსტი დიტუ3 =[[3 ღურთუთა]], [[1848]] | წიმოხონი3 =[[ტომას ბიუკენენი]] | მონძე3 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} 7vy51idnmiy0b9eyv0bsweq99jqkfkv 254861 254860 2026-11-09T08:45:36Z Njilo 1885 /* */ 254861 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი<br>Joseph Jenkins Roberts | სურათი=Joseph Jenkins Roberts c. 1865 (A) (cropped).tif | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=რობერტსი 1965 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[ლიბერიაშ პრეზიდენტი|ლიბერიაშ მა-1 დო მა-7 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[3 ღურთუთა]], [[1848]] | პოსტი დიტუ =[[7 ღურთუთა]], [[1856]] | ვიცე-პრეზიდენტი =[[ნათანიელ ბრანდერი]]<br>[[ენტონი დევიდ უილიამსი (პოლიტიკოსი)|ენტონი დ. უილიამსი]]<br>[[სტივენ ალენ ბენსონი]] | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[სტივენ ალენ ბენსონი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|3|1809}} | დაბადებაშ აბანი=[[ნორფოლკი (ვირჯინია)|ნორფოლკი]], [[ააშ]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1876|2|24|1809|3|15}} | ღურაშ აბანი=[[მონროვია]], ლიბერია | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი =[[პალმ-გროუვიშ სასაფლა]], მონროვია | მენოღალობა ={{შილა|ააშ}}<br>{{შილა|ლიბერია}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =1. სარა რობერტსი<br>2. [[ჯეინ რობერტსი (ლიბერიაშ მაართა ლედი)|ჯეინ როუზ უორინგი]] | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რესპუბლიკური პარტია (ლიბერია)|რესპუბლიკური პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 =[[1 ღურთუთა]], [[1872]] | პოსტი დიტუ2=[[3 ღურთუთა]], [[1876]] | წიმოხონი2 =[[ჯეიმს სკივრინგ სმიტი]] | მონძე2 =[[ჯეიმს სპრიგს პეინი]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 =[[ენტონი გარდინერი]] | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 =[[კოლონიური ლიბერიაშ აგენტეფი დო გუბერნატორეფი|ლიბერიაშ მა-2 გუბერნატორი]] | პოსტი დეკინჷ3 =[[3 ეკენია]], [[1841]] | პოსტი დიტუ3 =[[3 ღურთუთა]], [[1848]] | წიმოხონი3 =[[ტომას ბიუკენენი]] | მონძე3 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] fgak07qrj6k56zyeh2hjw2ph9xqqpq1 254862 254861 2026-11-09T08:48:11Z Njilo 1885 /* */ 254862 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი<br>Joseph Jenkins Roberts | სურათი=Joseph Jenkins Roberts c. 1865 (A) (cropped).tif | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=რობერტსი 1965 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[ლიბერიაშ პრეზიდენტი|ლიბერიაშ მა-1 დო მა-7 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[3 ღურთუთა]], [[1848]] | პოსტი დიტუ =[[7 ღურთუთა]], [[1856]] | ვიცე-პრეზიდენტი =[[ნათანიელ ბრანდერი]]<br>[[ენტონი დევიდ უილიამსი (პოლიტიკოსი)|ენტონი დ. უილიამსი]]<br>[[სტივენ ალენ ბენსონი]] | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[სტივენ ალენ ბენსონი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|3|1809}} | დაბადებაშ აბანი=[[ნორფოლკი (ვირჯინია)|ნორფოლკი]], [[ააშ]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1876|2|24|1809|3|15}} | ღურაშ აბანი=[[მონროვია]], ლიბერია | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი =[[პალმ-გროუვიშ სასაფლა]], მონროვია | მენოღალობა ={{შილა|ააშ}}<br>{{შილა|ლიბერია}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =1. სარა რობერტსი<br>2. [[ჯეინ რობერტსი (ლიბერიაშ მაართა ლედი)|ჯეინ როუზ უორინგი]] | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რესპუბლიკური პარტია (ლიბერია)|რესპუბლიკური პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 =[[1 ღურთუთა]], [[1872]] | პოსტი დიტუ2=[[3 ღურთუთა]], [[1876]] | წიმოხონი2 =[[ჯეიმს სკივრინგ სმიტი]] | მონძე2 =[[ჯეიმს სპრიგს პეინი]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 =[[ენტონი გარდინერი]] | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 =[[კოლონიური ლიბერიაშ აგენტეფი დო გუბერნატორეფი|ლიბერიაშ მა-2 გუბერნატორი]] | პოსტი დეკინჷ3 =[[3 ეკენია]], [[1841]] | პოსტი დიტუ3 =[[3 ღურთუთა]], [[1848]] | წიმოხონი3 =[[ტომას ბიუკენენი]] | მონძე3 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Joseph Jenkins Roberts, დ. [[ 8cf0vmn8nsikk4f2aoc7z3ms5av4k90 254863 254862 2026-11-09T08:51:22Z Njilo 1885 /* */ 254863 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი<br>Joseph Jenkins Roberts | სურათი=Joseph Jenkins Roberts c. 1865 (A) (cropped).tif | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=რობერტსი 1965 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[ლიბერიაშ პრეზიდენტი|ლიბერიაშ მა-1 დო მა-7 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[3 ღურთუთა]], [[1848]] | პოსტი დიტუ =[[7 ღურთუთა]], [[1856]] | ვიცე-პრეზიდენტი =[[ნათანიელ ბრანდერი]]<br>[[ენტონი დევიდ უილიამსი (პოლიტიკოსი)|ენტონი დ. უილიამსი]]<br>[[სტივენ ალენ ბენსონი]] | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[სტივენ ალენ ბენსონი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|3|1809}} | დაბადებაშ აბანი=[[ნორფოლკი (ვირჯინია)|ნორფოლკი]], [[ააშ]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1876|2|24|1809|3|15}} | ღურაშ აბანი=[[მონროვია]], ლიბერია | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი =[[პალმ-გროუვიშ სასაფლა]], მონროვია | მენოღალობა ={{შილა|ააშ}}<br>{{შილა|ლიბერია}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =1. სარა რობერტსი<br>2. [[ჯეინ რობერტსი (ლიბერიაშ მაართა ლედი)|ჯეინ როუზ უორინგი]] | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რესპუბლიკური პარტია (ლიბერია)|რესპუბლიკური პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 =[[1 ღურთუთა]], [[1872]] | პოსტი დიტუ2=[[3 ღურთუთა]], [[1876]] | წიმოხონი2 =[[ჯეიმს სკივრინგ სმიტი]] | მონძე2 =[[ჯეიმს სპრიგს პეინი]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 =[[ენტონი გარდინერი]] | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 =[[კოლონიური ლიბერიაშ აგენტეფი დო გუბერნატორეფი|ლიბერიაშ მა-2 გუბერნატორი]] | პოსტი დეკინჷ3 =[[3 ეკენია]], [[1841]] | პოსტი დიტუ3 =[[3 ღურთუთა]], [[1848]] | წიმოხონი3 =[[ტომას ბიუკენენი]] | მონძე3 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Joseph Jenkins Roberts, დ. [[15 მელახი]], [[1809]] ღ. [[24 ფურთუთა]], [[1876]]) აფრიკალი ამერიკალი ვაჭარი დო პოლიტიკოსი. h6cexjqcgru22sazgkya3654iptoqid 254864 254863 2026-11-09T08:52:13Z Njilo 1885 /* */ 254864 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი<br>Joseph Jenkins Roberts | სურათი=Joseph Jenkins Roberts c. 1865 (A) (cropped).tif | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=რობერტსი 1965 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[ლიბერიაშ პრეზიდენტი|ლიბერიაშ მა-1 დო მა-7 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[3 ღურთუთა]], [[1848]] | პოსტი დიტუ =[[7 ღურთუთა]], [[1856]] | ვიცე-პრეზიდენტი =[[ნათანიელ ბრანდერი]]<br>[[ენტონი დევიდ უილიამსი (პოლიტიკოსი)|ენტონი დ. უილიამსი]]<br>[[სტივენ ალენ ბენსონი]] | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[სტივენ ალენ ბენსონი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|3|1809}} | დაბადებაშ აბანი=[[ნორფოლკი (ვირჯინია)|ნორფოლკი]], [[ააშ]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1876|2|24|1809|3|15}} | ღურაშ აბანი=[[მონროვია]], ლიბერია | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი =[[პალმ-გროუვიშ სასაფლა]], მონროვია | მენოღალობა ={{შილა|ააშ}}<br>{{შილა|ლიბერია}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =1. სარა რობერტსი<br>2. [[ჯეინ რობერტსი (ლიბერიაშ მაართა ლედი)|ჯეინ როუზ უორინგი]] | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რესპუბლიკური პარტია (ლიბერია)|რესპუბლიკური პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 =[[1 ღურთუთა]], [[1872]] | პოსტი დიტუ2=[[3 ღურთუთა]], [[1876]] | წიმოხონი2 =[[ჯეიმს სკივრინგ სმიტი]] | მონძე2 =[[ჯეიმს სპრიგს პეინი]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 =[[ენტონი გარდინერი]] | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 =[[კოლონიური ლიბერიაშ აგენტეფი დო გუბერნატორეფი|ლიბერიაშ მა-2 გუბერნატორი]] | პოსტი დეკინჷ3 =[[3 ეკენია]], [[1841]] | პოსტი დიტუ3 =[[3 ღურთუთა]], [[1848]] | წიმოხონი3 =[[ტომას ბიუკენენი]] | მონძე3 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Joseph Jenkins Roberts, დ. [[15 მელახი]], [[1809]] ღ. [[24 ფურთუთა]], [[1876]]) აფრიკალი ამერიკალი ვაჭარი დო პოლიტიკოსი, [[ლიბერიაშ პრეზიდენტი|ლიბერიაშ მა-1 დო მა-7 პრეზიდენტი]] 6d2qfqrsa4l2hafll39c1n25ogzjm0g 254865 254864 2026-11-09T08:52:50Z Njilo 1885 /* */ 254865 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი<br>Joseph Jenkins Roberts | სურათი=Joseph Jenkins Roberts c. 1865 (A) (cropped).tif | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=რობერტსი 1965 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[ლიბერიაშ პრეზიდენტი|ლიბერიაშ მა-1 დო მა-7 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[3 ღურთუთა]], [[1848]] | პოსტი დიტუ =[[7 ღურთუთა]], [[1856]] | ვიცე-პრეზიდენტი =[[ნათანიელ ბრანდერი]]<br>[[ენტონი დევიდ უილიამსი (პოლიტიკოსი)|ენტონი დ. უილიამსი]]<br>[[სტივენ ალენ ბენსონი]] | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[სტივენ ალენ ბენსონი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|3|1809}} | დაბადებაშ აბანი=[[ნორფოლკი (ვირჯინია)|ნორფოლკი]], [[ააშ]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1876|2|24|1809|3|15}} | ღურაშ აბანი=[[მონროვია]], ლიბერია | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი =[[პალმ-გროუვიშ სასაფლა]], მონროვია | მენოღალობა ={{შილა|ააშ}}<br>{{შილა|ლიბერია}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =1. სარა რობერტსი<br>2. [[ჯეინ რობერტსი (ლიბერიაშ მაართა ლედი)|ჯეინ როუზ უორინგი]] | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რესპუბლიკური პარტია (ლიბერია)|რესპუბლიკური პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 =[[1 ღურთუთა]], [[1872]] | პოსტი დიტუ2=[[3 ღურთუთა]], [[1876]] | წიმოხონი2 =[[ჯეიმს სკივრინგ სმიტი]] | მონძე2 =[[ჯეიმს სპრიგს პეინი]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 =[[ენტონი გარდინერი]] | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 =[[კოლონიური ლიბერიაშ აგენტეფი დო გუბერნატორეფი|ლიბერიაშ მა-2 გუბერნატორი]] | პოსტი დეკინჷ3 =[[3 ეკენია]], [[1841]] | პოსტი დიტუ3 =[[3 ღურთუთა]], [[1848]] | წიმოხონი3 =[[ტომას ბიუკენენი]] | მონძე3 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Joseph Jenkins Roberts, დ. [[15 მელახი]], [[1809]] ღ. [[24 ფურთუთა]], [[1876]]) აფრიკალი ამერიკალი ვაჭარი დო პოლიტიკოსი, [[ლიბერიაშ პრეზიდენტი|ლიბერიაშ მა-1 დო მა-7 პრეზიდენტი]] 1848-1856 დო 1872-1876 წანეფს. axph7hmohqo0pdb4kb9wj6yud56894d 254866 254865 2026-11-09T08:53:42Z Njilo 1885 /* */ 254866 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი<br>Joseph Jenkins Roberts | სურათი=Joseph Jenkins Roberts c. 1865 (A) (cropped).tif | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=რობერტსი 1965 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[ლიბერიაშ პრეზიდენტი|ლიბერიაშ მა-1 დო მა-7 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[3 ღურთუთა]], [[1848]] | პოსტი დიტუ =[[7 ღურთუთა]], [[1856]] | ვიცე-პრეზიდენტი =[[ნათანიელ ბრანდერი]]<br>[[ენტონი დევიდ უილიამსი (პოლიტიკოსი)|ენტონი დ. უილიამსი]]<br>[[სტივენ ალენ ბენსონი]] | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[სტივენ ალენ ბენსონი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|3|1809}} | დაბადებაშ აბანი=[[ნორფოლკი (ვირჯინია)|ნორფოლკი]], [[ააშ]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1876|2|24|1809|3|15}} | ღურაშ აბანი=[[მონროვია]], ლიბერია | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი =[[პალმ-გროუვიშ სასაფლა]], მონროვია | მენოღალობა ={{შილა|ააშ}}<br>{{შილა|ლიბერია}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =1. სარა რობერტსი<br>2. [[ჯეინ რობერტსი (ლიბერიაშ მაართა ლედი)|ჯეინ როუზ უორინგი]] | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რესპუბლიკური პარტია (ლიბერია)|რესპუბლიკური პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 =[[1 ღურთუთა]], [[1872]] | პოსტი დიტუ2=[[3 ღურთუთა]], [[1876]] | წიმოხონი2 =[[ჯეიმს სკივრინგ სმიტი]] | მონძე2 =[[ჯეიმს სპრიგს პეინი]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 =[[ენტონი გარდინერი]] | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 =[[კოლონიური ლიბერიაშ აგენტეფი დო გუბერნატორეფი|ლიბერიაშ მა-2 გუბერნატორი]] | პოსტი დეკინჷ3 =[[3 ეკენია]], [[1841]] | პოსტი დიტუ3 =[[3 ღურთუთა]], [[1848]] | წიმოხონი3 =[[ტომას ბიუკენენი]] | მონძე3 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Joseph Jenkins Roberts, დ. [[15 მელახი]], [[1809]] — ღ. [[24 ფურთუთა]], [[1876]]) — აფრიკალი ამერიკალი ვაჭარი დო პოლიტიკოსი, [[ლიბერიაშ პრეზიდენტი|ლიბერიაშ მა-1 დო მა-7 პრეზიდენტი]] 1848-1856 დო 1872-1876 წანეფს. duzgp2b65258x35x7exidhqok8a8ps8 254867 254866 2026-11-09T08:57:34Z Njilo 1885 /* */ 254867 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი<br>Joseph Jenkins Roberts | სურათი=Joseph Jenkins Roberts c. 1865 (A) (cropped).tif | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=რობერტსი 1965 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[ლიბერიაშ პრეზიდენტი|ლიბერიაშ მა-1 დო მა-7 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[3 ღურთუთა]], [[1848]] | პოსტი დიტუ =[[7 ღურთუთა]], [[1856]] | ვიცე-პრეზიდენტი =[[ნათანიელ ბრანდერი]]<br>[[ენტონი დევიდ უილიამსი (პოლიტიკოსი)|ენტონი დ. უილიამსი]]<br>[[სტივენ ალენ ბენსონი]] | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =სტივენ ალენ ბენსონი | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|3|1809}} | დაბადებაშ აბანი=[[ნორფოლკი (ვირჯინია)|ნორფოლკი]], [[ააშ]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1876|2|24|1809|3|15}} | ღურაშ აბანი=[[მონროვია]], ლიბერია | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი =[[პალმ-გროუვიშ სასაფლა]], მონროვია | მენოღალობა ={{შილა|ააშ}}<br>{{შილა|ლიბერია}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =1. სარა რობერტსი<br>2. [[ჯეინ რობერტსი (ლიბერიაშ მაართა ლედი)|ჯეინ როუზ უორინგი]] | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია =[[რესპუბლიკური პარტია (ლიბერია)|რესპუბლიკური პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 =[[1 ღურთუთა]], [[1872]] | პოსტი დიტუ2=[[3 ღურთუთა]], [[1876]] | წიმოხონი2 =[[ჯეიმს სკივრინგ სმიტი]] | მონძე2 =[[ჯეიმს სპრიგს პეინი]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 =[[ენტონი გარდინერი]] | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 =[[კოლონიური ლიბერიაშ აგენტეფი დო გუბერნატორეფი|ლიბერიაშ მა-2 გუბერნატორი]] | პოსტი დეკინჷ3 =[[3 ეკენია]], [[1841]] | პოსტი დიტუ3 =[[3 ღურთუთა]], [[1848]] | წიმოხონი3 =[[ტომას ბიუკენენი]] | მონძე3 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Joseph Jenkins Roberts, დ. [[15 მელახი]], [[1809]] — ღ. [[24 ფურთუთა]], [[1876]]) — აფრიკალი ამერიკალი ვაჭარი დო პოლიტიკოსი, [[ლიბერიაშ პრეზიდენტი|ლიბერიაშ მა-1 დო მა-7 პრეზიდენტი]] 1848-1856 დო 1872-1876 წანეფს. 5dz6wyd97u9hho5idtjuw6prworg9m7