מיסיסיפי

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="yi">
  <siteinfo>
    <sitename>װיקיפּעדיע</sitename>
    <dbname>yiwiki</dbname>
    <base>https://yi.wikipedia.org/wiki/%D7%94%D7%95%D7%99%D7%A4%D7%98_%D7%96%D7%99%D7%99%D7%98</base>
    <generator>MediaWiki 1.48.0-wmf.3</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">מעדיע</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">באַזונדער</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">רעדן</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">באַניצער</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">באַניצער רעדן</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">װיקיפּעדיע</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">װיקיפּעדיע רעדן</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">טעקע</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">טעקע רעדן</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">מעדיעװיקי</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">מעדיעװיקי רעדן</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">מוסטער</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">מוסטער רעדן</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">הילף</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">הילף רעדן</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">קאַטעגאָריע</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">קאַטעגאָריע רעדן</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">פארטאל</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">פארטאל רעדן</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">יחידה</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">שיחת יחידה</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">אירוע</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">שיחת אירוע</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>מיסיסיפי</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13419</id>
    <revision>
      <id>603078</id>
      <parentid>602381</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T21:56:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <origin>603078</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3688" sha1="eb7fw5agda4v3r1lrd9yvfsbpdi1gxq" xml:space="preserve">{| border=&quot;1&quot; align=&quot;left&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; width=&quot;270&quot; style=&quot;margin:0.5em 1.5em 1em 0; background:#f9f9f9; border:1px #aaaaaa solid; border-collapse:collapse; font-size:90%;&quot;
|+ style=&quot;font-size:120%; padding:5px;&quot; |'''מיסיסיפי'''
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |[[טעקע:Flag_of_Mississippi.svg|135x135פיקס|פאן פון מיסיסיפי]]
[[טעקע:Seal_of_Mississippi.svg|90x90פיקס|סיעל פון מיסיסיפי]]
|-
!אריגינעלער נאמען
|Mississippi
|-
!ראיאן
|[[דרום פאראייניגטע שטאטן]]
|-
!לאנד
|[[פאראייניגטע שטאטן]]
|-
!הויפטשטאט און גרעסטע שטאט
|[[זשעקסאן (מיסיסיפי)|זשעקסאן]]
|-
!שטח
|125,443 ק״מ²
|-
!באפעלקערונג
|בערך 3 מיליאן
|-
!העכסטער פונקט
|וואדאל בארג
246 מעטער
|-
!הויפט טייך
|[[מיסיסיפי טייך]]
|-
!אריינגענומען
|10טן דעצעמבער 1817
|-
!סדר
|20סטער שטאט
|-
!קאונטיס
|82
|-
!פאסט קאד
|MS
|-
!ISO קאד
|US-MS
|-
!וועבזייטל
|[https://www.ms.gov ms.gov]
|}
'''מיסיסיפי''' (ענגליש: '''Mississippi''') איז א שטאט אין דעם דרום פון די [[פאראײניגטע שטאטן|פאראייניגטע שטאטן]]. זי גרעניצט זיך מיט [[טענעסי]], [[אלאבאמא]], [[לואיזיאנא]] און [[ארקענסא]].

די הויפטשטאט און גרעסטע שטאט איז '''[[זשעקסאן, מיסיסיפי|זשעקסאן]]'''. אנדערע גרויסע שטעט זענען [[גאלפפארט]], [[סאוטהעיוון]], [[האטיסבורג]] און [[בילאקסי]].

== היסטאריע ==
דער שטח פון היינטיגן מיסיסיפי איז אמאל באוואוינט געווארן דורך אינדיאנער פעלקער, אריינגערעכנט די טשאקטאו און טשיקאסאו. פראנצויזישע, בריטישע און שפאנישע מאכטן האבן אין פארשידענע תקופות געהערשט איבער טיילן פונעם ראיאן.

מיסיסיפי איז געווארן דער 20סטער שטאט אום 10טן דעצעמבער 1817. די וואטע אינדוסטריע און קנעכטשאפט האבן געשפילט א צענטראלע ראלע אין דער עקאנאמיע פונעם 19טן יארהונדערט.

אום 1861 האט מיסיסיפי זיך אפגעטיילט פון די פאראייניגטע שטאטן און זיך אנגעשלאסן אין די [[קאנפעדערעט שטאטן]]. נאך דער [[אמעריקאנער בירגער קריג]] איז זי ווידער אריינגענומען געווארן אין דער פאראייניגטער שטאטן.

== עקאנאמיע ==
לאנדווירטשאפט האט היסטאריש געשפילט א גרויסע ראלע אין מיסיסיפי. היינט זענען אויך פראדוקציע, געזונטהייט, וואלד פראדוקטן און טוריזם וויכטיגע טיילן פון דער עקאנאמיע.

== באפעלקערונג ==
די [[באפעלקערונג]] פונעם שטאַט לויטן 2020 צענזוס איז 2,961,279

זשעקסאן איז דער גרעסטער באפעלקערונג צענטער, אבער די באפעלקערונג איז פארשפרייט איבער פילע קלענערע שטעט און דערפער.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Mississippi QuickFacts|url=https://www.census.gov/quickfacts/MS|publisher=U.S. Census Bureau}}&lt;/ref&gt;{{רעפערענצן}}{{פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע}}
{{געא-שטומף}}</text>
      <sha1>eb7fw5agda4v3r1lrd9yvfsbpdi1gxq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>אל קיידא</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18343</id>
    <revision>
      <id>603072</id>
      <parentid>580565</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T21:34:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <comment>/* סטראטעגיע */</comment>
      <origin>603072</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26419" sha1="q6yjr4sbwby3qts9cnwsiao910gr6w0" xml:space="preserve">{{רעווידירן}}
[[טעקע:Flag of al-Qaeda.svg|260px|לינקס]]
'''אל-קאידע''' ({{שפראך-ar|'''القاعدة'''}},  &quot;אַלקאַאידאַ&quot;; {{שפראך-en|Al-Qaeda}}ֹ) איז א [[סוני איסלאם]] גלאבאלע [[טעראריזם|טעראר]] [[ארגאניזאציע]] וואס איז אויפגעשטעלט געווארן אין 1988 דורך עבדאללה עזאם און געארבעט אונטער דער פירערשאפט און פינאנציעלער שטיצע פון דער [[סאודי אראביע|סאודישער]] ארכי-טעראריסט [[אסאמא בין לאדען]], פון 1989 ביז ער איז געהרגעט געווארן אין 2011 אין א געלוגענע אפעראציע פון די [[מיליטער פון די פאראייניגטע שטאטן|אמעריקאנער מיליטער]].

צו על קאידע איז צוגעשריבען אסאך טעראר אטעקעס אויף לענדער איבער די וועלט די עיקר דערפון אין די פאראייניגטע שטאטן פון אמעריקע, די [[סעפטעמבער 11 אטאקעס]] אויף די [[World Trade Center|צווילינג טורעמס]] און די [[פענטאגאן]]. זי ווערט פארעכנט פאר א טעראר ארגעניזאציע וואס איז קלוג אין אכזריות'דיג וואס שטעלט זיך נישט אפ פאר גארנישט זאל עס זיין אומשילדיגע פארבייגייער רעלגיזע פאלצער פון אנדרע רליגע'ס, אין טרצדעם לעבן זי איבער די פארביסנע קאמפן וואס אסך לענדער האבן אוסגערופן קעגן איר אסך לענדער אין שפיץ פון אמעריקע און אירע אליאירטע לענדער. אל קאידע איז אַקטיוו בעיקר אין די פאלגענדע פלעצער פון קאָנפליקט: [[אפגאניסטאן]], [[פאקיסטאן]], [[טשעטשניע]],  [[באסניע און הערצעגאווינע]], [[איראק]], [[סיריע]], [[תימן]], [[אלעזשיר]], [[מאראקא]], [[ליביע]], [[מאלי]], [[מאריטאניע]], [[סאמאליע]], [[טוניסיע]] און [[סודאן]]. אין לענדער ווי [[עגיפטן]], [[סאודי אראביע]], [[באכריין]] און [[יארדאניע]] ארבעטן די רעגירונגען קעגן די ארגאניזאציע און אירע נאכפאלגער. פון יוני 2011 איז עס אנגעפירט געווארן דורך דער [[עגיפטן|עגיפטישער]] טעראריסט [[איימאן אל-זאוואהירי]] ביז זיין מארד אין יולי 2022.

== אל קאידע אן ארגאניזאציע ==
זיי רופן זיך &quot;די אלוועלטליכער איסלאמישער פראנט קעגן די קרייציגלער און אידן&quot;. ארגינאל האבן זיי געוואלט ווייטער גייען און פארברייטערן די גערילא קאמפן קעגן דער רוסישער אינוואזיע אין [[אפגאניסטאן]] פאר א אינטערנאצינאלער מוסולמענר גערילא, די אויפטו איז איינצושטעלן ראדיקאלע מסלומענר הערשאפט אויף אלע גלויבונגען, אויך אויף די נישט ראדיקלע מסלומענער דרוך מאכן א פארנט פון דזשיהאד קעגען די [[אידן]] און [[קרייציגלער]], מיינדיג די קריסטלכע-מערב וועלט קולטר, איבער ווארפן די יעצטיגע סעקולרע רעזשימען, וואס ווערן באטראכט ווי פרייע און מערב וועלט געשטימט, און אוועק נעמען די איינפלוס פון די פרייע מערב וועלט און אירע שטיציע פאר סעקולרע מסלומענר רעגירונגען, אינטער צו גראבן די פאזציע און איינפלוס פון די פאראנייגטע שטאטן פון אמעריקע, און ארויף צוווינגען די מסלומענר רעליגיע אלץ די איינציגע רעליגיע און די וועלט, די עיקר גרונדשטיין פון אל קאידע איז ציזאמען געשטעלט מערסטענס פון מצרים און די מענטשען פון איימן א זוואהירי, די ארגאניזאציע ארבעט נישט אין א קלאר'ע היעריכיע דאס מיינט שטעלע'ס, נאר מער ווי א קונפדעריציע אל קאידע, ארגאניזאציע'ס וואס טראגען די זעלבע אידלאוגיה און טקטיקען פון די הויפט ארגאניזאציע, וואס [[בן לאדן]] האט געגעבן שטיצע און אונווזינגען ווי אזוי אויס צו פירען טעראריסטשע אקציע'ס. 
אל קאידע שטעלט צו הילף און שטיצע און אסך מיני וועגען פאר די טעראר ארגאניזאציע'ס וואס האלטען פון אלוועלטליכער [[דזשיהאד]] איבער דער גאנצער וועלט.

די טעראר אטקעס פון די ארגאניזאציע ווערן פארעכנט פאר קלוג אסטרטגיש און אכזריות'דיג.
צום ביישפיל די 9/11 אטאקע'ס איז געווען נישט אסך מענטש'ן אין פרימטיבע וועגן גענומען אן ארעפלאן און עס געמאכט פאר א באמבע צו ניצן ווען און ווי זיי ווילען, ווי זיי האבן טאקע געטון און גאר וויכטיגע פלעצר און די פאראנייגטע שטאטן פון אמעריקע. די טעראר אטעקעס און מדריד שפאניע וואס איז אויס גערכענט געווארן אז עס זאל זיין פונקט פאר די וואלן און שפאניע, וואס האט געשטיצט די אמריקאנער קואליציה אין די צווייטע גאלף קריג, אין א קאמפיין פון אל קאידע אנטקעגען די 20 פון די 23 לענדער וואס האבן געשטיצט די צווייטע גאלף קריג מיט אמעריקע וואס האט געפירט צו דעם אז די סוציאלע פארטייען וואס האבן זיך אנטקעגען געשטעלט די שפאניע'ס מיליטערישע אנווזענהייט און די צווייטע גאלף קריג אין עיראק, האבן געוונען די וואלען און ארויסגענומון אירע מליטער פון די אמריקאנער קואליציה און די צווייטע גאלף קריג א זאך וואס אל קאידע זעט אין דעם א גרויסן דערגרייכונג און הצלחה.

איינער פון די עיקר אינטערסן פון אל קאידע איז צו מאכן פראבלעמען ציווישן אמעריקע און סאודי אראביע און מען קען דאס זען ביי דעם פאקט אז אסאמא בין לאדען האט פערזענליך אויסגעקליבען די טעראריסטען פאר די ספטעמבר 11 טעראר אטעקעס פון סודיע'ר אפשטאם וואס באמת איז די גרופע נישט געוון אויסגעשטעלט פאר דעם נאר דווקא געטוישט כדאי צו קענען אויפרעגן די אמריקאנער אויף די סאודי אראביע, פראפעסארן האלטן אז אל קאידע האט א אסטרטגישער כלל צו אריין שלפען די אמריקאנער רעגירונג אין מלחמו'ת אויף אראבישע באדן, כדי אויף צורעגן די ארביש'ע וועלט קעגען די אמריקאנער און פארשוואכערן זייער השפעה און די ארביש'ע לענדער און.

די פאראייניגטע שטאטן האט געהאט אפאר געלעגנהייטן צו באקומען בן לאדן אדער אומברענגען נאך פאר 9/11, אין דער צייט פרעזידענט קלינטאן איז געווען אין אמט, אבער פון די אלע געלגענהייט'ן זענען גאר נישט געווארן צוליב א סך סיבות ווי אויכעט לעגעלע אספעקטן, און פריווען צו וואטשען אויף אומשילדיגע בירגער.

== סטראטעגיע ==
איר סטראטעגיע, און וועג פון ארבעט, ביז דער מלחמה אין [[אפגאניסטאן]], וואס האט אראפ געווארפן די טאליבאן פון מאכט, זענען זיי בעיקר געווען אין אפגניסטאן, דארט'ן האט אל קאידע געהאט פארשידנע [[טרענירונג'ס קעמפס]] ווי מען האט זיך געלערנט ווי אויסצופירן טעראריסטשע אקציעס. בשעת און וועגן די מלחמה זענען הונדערטער אל קאידע מיטגלידער געהארגעט אין געפאנגען געווארן און אריינגעשליידערט געווארן אין די אמריקאנער ארמיי'ס באזע אין [[גוואנטאנמאו בעי]] [[קובא]] טרויריגע בארימטע מקסימום זיכערהייט'ס טורמע, און די איבריגע זענען אנטלאפען צו די שכנות'דיגע פאקיסטאן, [[יירן]], [[עיראק]], [[סיריע]], און נאך לענדער. די אל קאידע טערנירונג'ס קעמפס איז אריבער געפירט געווארן צו [[סודאן]] ביז מען האט זיי אנדעקט. היינט צוטאג'ס איז די געוואגסטע אקציעס פון אל קאידע אין עיראק, וואס עס שווערצן זיך אריין טויזנטער אל קאידע מיטגלידער און דזשיהאד קעמפער און אל קאידע אפיליערטע. פון ווען די אמריקאנער אזויגעריפענער זיג אין עיראק, איז כמעט נישטא א וואך וואס איז נישטא  טויטליכע טעראר אטאקעס.

נאך דעם וואס מען האט אויף געדעקט די טערקישער צעל אין למס' נומבער 2003 קען מען זיך אסאך לערנען ווי אזוי די צעלן אין די וועלט ארבעט'ן. א קליינע טעראר צעל שטעלט זיך צוזאמען און ווייזט גרייטקייט צו טעראר. זייערער פירער טרעפן זיך מיט אל קאידע הויפטן. אין און באקומען ראט אין אנווייזנגען ווי אזוי אויס צו קלייבען א פלאץ צו אטעקירען, און T.N.T פינציעלר הילף, און לכאורה אויך מוישטירונגען מיט אויפרייס מאטריאל, און ווי אזוי אויס צו פירען די אטקעס. אין נאך די לאקלע פירער גייען צריק אהיים און שטעלן עס אויס למעשה מיט פלענער אין אזוי ווייטער לויט ווי אזוי מען האט זיי אויס געלערנט אין די טעראר קעמפ. און טאמער זיי זענען נישט מצליח אזוי מען האט געפלאנט פון פארויס טרעפט מען א צווייטע פלאץ אזויווי די לאקאלע טעראריסטען פארשטייען. זעט מען אז עס איז דא א געוויסע פרייהייט פון די לאקאלע טעראר צעלן. ביי די אויבערדערמאנטער טערקישער צעל האט [[בין לאדין]] אונגעוויזען די באזע וואס דינט די אמריקאנער ארמיי אין טערקיי און ישרא-ל'שע שיפן אין די טערקישע האפן, האבן די טערקישער צעל אויסגעקליבן די [[בריטישע קאנסול]] אין די [[בית מדרש]] אין [[סטאמבול]].

אזוי אויך יאגן זיי זיך נישט זיי האבן אסאך צייט און לייגען אריין אסאך קאפ און פינקטליך אויסצורעכענען, פון ווען זיי הבען זיך געטראפן מיט [[אסאמא בין לאדען|בין לאדען]] אין זיין קאמאנדיר אויף די אטעקעס, אין 2001 ביז הערשט אין 2003 צווי יאר שפעטער, האבן זיי אויסגעפירט די טעראר אטעקעס, ווי אויך פראבירן זיי עס צו מאכן ווי צוזאמען מעגליך, אזוי די טעראר אטקעס, אין אמעריקא, לונדון עגלאנד, ברצלונה שפאניע, אין די [[סיני האלב אינזל]] [[עגיפטן|מצרים]], ביי די גרעניץ מיט ישרא-ל, און אויב נישט איז אזוי שנעל ווי מעגליך, אזוי די צויי טעראר אטקעס אין איסטנבול טערקיי, וואס אז געווען אפגעריגיט מיט פינף טעג, און די אטקעס וועלן זיין הויפט שטעט אדער גרויסע שטעט.

כמעט אלעמאל וועט זיין א געוויסע ציל נישט סתם הארגענן די מענטשן פון &quot;פיינט&quot;. אזוי קען מען זען ביי די טעראר אטעקעס אין אמעריקע, אין גאר סענסטיווע אין חשוב'ע פלעצער, די הויך פונקט פון די אמריקאנר עקנאמיע די צווילינוג געביידעס, די מילטער הויפט קאווטיר די פענטאגן, אין די פלאן וואס איז אדארך געפאלן די ווייסע'ן הויז, איז כדאי צו שיקען א מעסדזש פאר די אמריקאנר אז זי איז נישט פאר זיכער'ט אזוי זי מיינט און זי וועט טייער באצלען פאר זיך אריין מישען אין די אראבישע וועלט . די טעראר טעראר אטעקעס אין איסטנבול איז צו ווארענן טערקיי זאל זיך נישט דענטערן צו די מערב וועלט און ביעקר אמעריקע און ישרא-ל. די טעראר טעראר אטעקעס אין סיני איז צו פטערייבען די מערב וועלט און ישרא-ל'ס טוריסטן און פאר מצרים אז זי וועט בעצאלן פאר איר מיט ארבעט מיט די &quot;כופרים&quot; די טעראר טעראר אטעקעס אין לונדון צי ווייזען אז זי וועט בעצאלן פאר איר מלחמה אין עיראק.

היינט צו טאג האט אל קאידע טעראר צעלן איבער פארשידנע פלעצער איבער דער וועלט, מערסטענ'ס פון מסלומענר בירגער אדער געווארנע מסלומענר. אל קאידע שטעלט צו פאר אירע טעראר צעלן פאלשע פאספארטן, וואס מיט דעם פארן זיי ווי זיי דארפן אויסצופירן די טעראר אטעקעס. געוויסע טעראר צעלן ארבעט'ן גלייך אויף צו פלאנירען און אויסצופירן טעראר אטעקעס. ווידעראמאל איז דא אנדרע טעראר צעלן וואס הייסען שלאפ'דיגע צעלן, וואס זיי הייסט מען אויסמישען ציווישען די באפלקרונג ביז די קומעדיגע באפעל. ווידער געוויסע צעלן בעיקר די שלאפ'דיגע צעלן טוען גאר שאפן געלט פאר די הויפט אל קאידע טעראר ארגאניזאציע,דרוך אויף שטעלען פקטיווע &quot;וואוילטעטיגע&quot; ארגאניזאציעס. און א סך מאל פאלען די רעגירונגען אריין אין די נעץ פון די וואס זאגן אז זיי געבען הומניטערשע הילף, אבער באמת געבן זיי איבער פאר ארגאניזאציעס טעראר צעווקן, אזוי די &quot;וואוילטעטיגע&quot; ארגאניזאציע די &quot;מענטשליכע זארג&quot; וואס איז אויפגעשטעלט געווארן אין 1980 אין [[אטאווא]], [[קאנאדע]], וואס האט געדארפט זיין א &quot;וואוילטעטיגע&quot; צדקה ארגאניזאציע, אבער באמת האבן זיי אריבער געפירט געלטער צו טעראר אקטיוויטעטן.

די אל קאידע טעראר ארגאניזאציע פארמאגן א סך קליינע און גרויסע שיפן, וואס מיט איר הילף איר'ע מענטשן און עקספלאסיווע מאטריאל קומען אן איבער דער וועלט. לויט מערב וועלט שפיאנאזש אגענטורן פארמאגן פון צעדליגער ביז הונדרטער שיפן אין אלע מיני סייזס. די וועג איז גענומען פון די טאמיל טייגער ראבעלן פון די אפריקאנר לענדער, ווי אויך פאר אן מעכטיגע פאנדריעזינוג אפראט, מיט אריבער פירען לעגלע ביזנס סחורות, מיט אימלעגלע געוור און דראגס, וויבאלד די וואסער איז נישט איטער א הערשאפט, קען זיי זיך ארומדרייען פרייערהייט אויף די וואסער און שווימען אינטער וועמען'ס פאן ס'לוינט זיך וואס טוישט זיך אין מיטען וועג אפאר מאל, דאס העלפט א סך די אל קאידע טעראריסט'ען צו קענען גייען און קומען פרייערהייט. וועגען די זאכן הערשט א גרויסן געפאר אז אל קאידע וועט זיך באניצען מיט שיפן צי אטעקירען אן אמריקאנער פארט (שטאט) מיט בילאגישע וואפן אדער א שמוציגע באמבע אדער גאר א שיפ אנגעפילט מיט אריזן סכום נארמלע אויפרייס מאטריאל השם ירחם.

אום 5טן יולי 2005 האט [[אל דשאזירא]], די גרויסע אראבישע טעלוויזיע סטאנציע, אויף געשפילט א ווידעא פון איימן א זוואהרי וואס האט פארגעשלאגן א הודנה-די אראבישע וועג פון רליגזע פייער אפשטעל וויבאלד לויט די אראבישע רליגע טאר מען נישט שלום מאכן מיט א כופר- פאר די מערב וועלט בתנאי אז זיי זאלען אפ פיצען פון עיראק אפגאניסטאן און וואס ער רופט אן פלסטין (ארץ ישרא-ל).
אין 18 אוגוסט 2005 האבן די סאודי אראביע'ס זיכערהייט'ס קרעפטן, מצליח געוון צי אומברעגנון די הויפט אל קאידע און סאודי אראביע עבד אל עזיז אל מוקרין, אין הויפט שטאט ריאד, צוזאמען מיט נאך דריי מענטשען, א פאר שעה נאך'ן אומבערגנון אן פארכפטער אמריקאנר אינזשעניר פאל דזשאנסאן וואס האט געארבעט אין די אמעריקאנער קאמפני לאקיהד מרטין א פירמע וואס געט זיך אפ מילעטרישע אינזשעניר'ג. דער אל קאידע טעראר צעל אין סאודי אראביע, איז געוון פאראנטווארטליך פאר א סך טעראר אקציעס, בעיקר קעגן פרעמדע אין אויסלאנדער, ווי אויפגעריסען א קאר אנגעפילט מיט אויפרייס מאטריאל דריי מאל, וואס האט גע'קאסט 56 מענטשען'ס לעבן רוב פרעמדע. אטעקעס אויף די גאז איינריכטונגען, אין חייבער, און ינבוע, וואס האט גע'הארגעט 28 מענטשען'ס לעבן. שיסערייען אויף א דייטשע בירגער, און אויף בי. בי. סי. פאטגרפירער, וואס איז גע'הארגעט אין א שרייבער איז פארוונודעט געווארן. די טעראר אקטיוועטעטן פון די סאודי אראביע צעל, איז קלאר געטון געווארן כדאי צו דערשרעקן און פארטרייבען נישט מסלומענר פון סודיע.
אל קאידע טוען אויך דרוך פירען פאלטישער אטענטן, ווי אויף די נארטערן אלייענס פירער אחמד שאה מסעוד אין א אטענט דרוך אל קאידע טעראריסטען גלייך פאר סעפטעבר 11, די נארטערן אלייענס פון אפגניסטאן איז די סקולערע גרופע קעגן אל קאידע, די פריעדיגע פרעזידענט פון פאקיסטאן פברעז מושארף איז צוויי מאל גערטעוועט געווארן פון אטנטען פארזוכען דרוך אל קאידע.
אין 19 אוקטאבער 2008 האט די בירטישע צייטוג סאנדיי אקפרס אויפגעדעקט, אז אל קאידע האט געסטראשעט אז זי וועט אינטערצינדען ריזגע וואלד פייערן, און רוסלאנד, אמעריקע, און [[אויסטראליע]], אנצוזייען אן איבערקערניש און שעדיג'ן די טוריזם אינדוסטריע, אין אזוי ארום אויך די עקאנאמיע .

די פינגער אפדריקען פון אל קאידע 
ווי אזוי צו דער קענען אז אל קאידע האט עס געטוען
פראפעסיניאל און פונקטלכע אונגרייטונג. 
יעדע טעראר אטעקע ווערט אנגעגרייט א לאנגע צייט למשל כדי צו קענען אויספירן די 9/11 אטאקעס האבן זיי זיך געלערנט פליען נשט קיין קליינע צייט.

== פילצאליגע אטאקעס ==
זיי וועלן מאכן אסך טעראר אטאקע'ס אין די זעלבע צייט זיכער צומאכן אז מען ווייסט אז עס איז א טעראר אטאקע אין אנצוזיין פאניק און פאראורזאכן וואס מער פארוונדעט'ע. 
=== טעראר אטאקעס אין וויכטיגע שטעט ===
רוב טעראר אטאקע'ס ווערן איסגעפירט און חשובע שטעט ווי למשל הויפט שטעט אין די צווייט גרעסטע שטעט אין חשיבת אדער פינאנציעלר דיסטריקט טעראר אטאקע'ס און צענטרעלע שטעט איז די מארלישע קלאפ עקסטרעם שטארק ווי אויך די פאפלסיטי אין די מידיע איז דעמאלטס גאר גרויס.
 
== זעלבסטמארד אטאקעס ==
   
און רוב פעלער צי מיט א אַעראָפּלאַן צי מיט קאר'ס צי מיט שיפן צי אפילו מיט מענטשן זענען די מענטשען טערנירט צו זעלבסמארד אפילו מען דארף זיי נישט האבן און עס איז מעגליך צי אקטיוויזרען די אויפרייס מאטריאל דורך א זייגער אדער דורך קאמונעקאציע סיגנאלן א חוץ פון די עצם ווילען פון אויספירן א ווילן זיי אנזייען א פאניק אז זיי זענען פאנטישע חברה אין זיי מיינען עס ערנסט אפילו צו שטארבן פאר דעם ווי אויך מאכן זיי א טאקטישע חשבון צי קאמפלאשיזרן די ארגאניזאציע די טעראריסט'ן וועלן און יעדנפאלס געכאפט ווערן און מיט דעם וואס ווערן געהארגט איז זייער שווער צו נאכגייען די טעראריסט'ן. 
== נישט נעמן אחריות אויף אטעקעס ==
און רוב טעראר אטעקס וועלן זיי נישט נעמן אחריות אנצוזייען פאניק און ספקות און וועגן דעם די טעראר אטעקס און שפאניע האבן די שפינאזש אגנטורן חושד געוון אז עס רעדט זיך פון א צווייטע טעראר ארגאניזאציע.
   
== ארגאניזאציעס וואס געהערן צו אל קאידע ==
  
אל קאידע איז אפציעל געווארן א שירעם ארגאניזאציע אין 1988 דרוך די גרינדער אין פירער, [[אסאמא בין לאדען]], וואס האט צוזמען געשטלט די פרינציפען און צילען פון די טעראר ארגאניזאציע. אויף דעם האבן געחתמט די מיצרשע פירער פון די &quot;דזשיהאד אסלאמי&quot; וואס זענען אריין אין אל קאידע און שפיץ פון זייער פירער איימן אל זוואהירי, וואס איז דערוועלט געווארן נאך דער טויט פון אסאמא בין לאדען. דורך די יארן האבן נאך צענלדיגער איסלמישער טעראר ארגאניזאציעס זיך אנגעשלאסן מיט אל קאידע און די מיטעל מזרח
די מצרישער דזשיהאד אסלאמי, זייער געווזענע פירער איימן אל זוואהירי היינט פירער פון אל קאידע.
די עבדאללה עזאם גרופעס זיי זענען אקטיוו אין סוריה, מצרים.

'''אַל־קײַדאַ''' איז א [[טעראר]] [[אליאנס]] [[מיליטער|מיליטאנטישע]] טעראר [[גרופע]] געגרינדעט דורך אזאם און אפגהאנע אראבער וואס זענען פארשפרייט צו צוזייט איבער דער גארער וועלט פון [[מוסולמענער]] וואס האלטן אז [[אמעריקע]] איז דער [[שטן]] און די [[רעליגיע]] פארפליכטעט זיי צו באקעמפן. שפעטער איז אסאמא בין לאדען געווארן דער פירער פון דער ארגאניזאציע. זיי אטאקירן ציווילע און מיליטערישע צילן.

דער [[זיכערהייט ראט]] פון די [[פאראייניקטע פעלקער]] האבן געמאלדן אז אל-קאידא איז א טעראר ארגאניזאציע.

[[קאַטעגאָריע:טעראר]]
[[קאַטעגאָריע:איסלאם]]</text>
      <sha1>q6yjr4sbwby3qts9cnwsiao910gr6w0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>603077</id>
      <parentid>603072</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T21:46:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <origin>603077</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26600" sha1="mfu15xj8tk8l0wmqtlt9elaqcyqxf9i" xml:space="preserve">{{רעווידירן}}
[[טעקע:Flag of al-Qaeda.svg|260px|לינקס]]
'''אל-קאידע''' ({{שפראך-ar|'''القاعدة'''}},  &quot;אַלקאַאידאַ&quot;; {{שפראך-en|Al-Qaeda}}ֹ) איז א [[סוני איסלאם]] גלאבאלע [[טעראריזם|טעראר]] [[ארגאניזאציע]] וואס איז אויפגעשטעלט געווארן אין 1988 דורך עבדאללה עזאם און געארבעט אונטער דער פירערשאפט און פינאנציעלער שטיצע פון דער [[סאודי אראביע|סאודישער]] ארכי-טעראריסט [[אסאמא בין לאדען]], פון 1989 ביז ער איז געהרגעט געווארן אין 2011 אין א געלוגענע אפעראציע פון די [[מיליטער פון די פאראייניגטע שטאטן|אמעריקאנער מיליטער]] פון יוני 2011 איז עס אנגעפירט געווארן דורך דער [[עגיפטן|עגיפטישער]] טעראריסט [[איימאן אל-זאוואהירי]] ביז זיין מארד אין יולי 2022.

פון יוני 2011 איז עס אנגעפירט געווארן דורך דער [[עגיפטן|עגיפטישער]] טעראריסט [[איימאן אל-זאוואהירי]] ביז זיין מארד אין יולי 2022.

צו על קאידע איז צוגעשריבען אסאך טעראר אטעקעס אויף לענדער איבער די וועלט די עיקר דערפון אין די פאראייניגטע שטאטן פון אמעריקע, די [[סעפטעמבער 11 אטאקעס]] אויף די [[World Trade Center|צווילינג טורעמס]] און די [[פענטאגאן]]. זי ווערט פארעכנט פאר א טעראר ארגעניזאציע וואס איז קלוג אין אכזריות'דיג וואס שטעלט זיך נישט אפ פאר גארנישט זאל עס זיין אומשילדיגע פארבייגייער נאכפאלגער פון אנדערע רעליגיע'ס, אין טראץ די קאמפן וואס אסאך לענדער אין שפיץ פון אמעריקע און אירע אליאירטע לענדער האבן אוסגערופן קעגן איר לעבט זי איבער. אל קאידע איז אַקטיוו בעיקר אין די פאלגענדע פלעצער פון קאָנפליקט: [[אפגאניסטאן]], [[פאקיסטאן]], [[טשעטשניע]],  [[באסניע און הערצעגאווינע]], [[איראק]], [[סיריע]], [[תימן]], [[אלעזשיר]], [[מאראקא]], [[ליביע]], [[מאלי]], [[מאריטאניע]], [[סאמאליע]], [[טוניסיע]] און [[סודאן]]. אין לענדער ווי [[עגיפטן]], [[סאודי אראביע]], [[באכריין]] און [[יארדאניע]] ארבעטן די רעגירונגען קעגן די ארגאניזאציע און אירע נאכפאלגער. 

== אל קאידע אן ארגאניזאציע ==
זיי רופן זיך &quot;די אלוועלטליכער איסלאמישער פראנט קעגן די קרייציגלער און אידן&quot;. ארגינאל האבן זיי געוואלט ווייטער גייען און פארברייטערן די גערילא קאמפן קעגן דער רוסישער אינוואזיע אין [[אפגאניסטאן]] פאר א אינטערנאצינאלער מוסולמענר גערילא, די אויפטו איז איינצושטעלן ראדיקאלע מסלומענר הערשאפט אויף אלע גלויבונגען, אויך אויף די נישט ראדיקלע מסלומענער דרוך מאכן א פארנט פון דזשיהאד קעגען די [[אידן]] און [[קרייציגלער]], מיינדיג די קריסטלכע-מערב וועלט קולטר, איבער ווארפן די יעצטיגע סעקולרע רעזשימען, וואס ווערן באטראכט ווי פרייע און מערב וועלט געשטימט, און אוועק נעמען די איינפלוס פון די פרייע מערב וועלט און אירע שטיציע פאר סעקולרע מסלומענר רעגירונגען, אינטער צו גראבן די פאזציע און איינפלוס פון די פאראנייגטע שטאטן פון אמעריקע, און ארויף צוווינגען די מסלומענר רעליגיע אלץ די איינציגע רעליגיע און די וועלט, די עיקר גרונדשטיין פון אל קאידע איז ציזאמען געשטעלט מערסטענס פון מצרים און די מענטשען פון איימן א זוואהירי, די ארגאניזאציע ארבעט נישט אין א קלאר'ע היעריכיע דאס מיינט שטעלע'ס, נאר מער ווי א קונפדעריציע אל קאידע, ארגאניזאציע'ס וואס טראגען די זעלבע אידלאוגיה און טקטיקען פון די הויפט ארגאניזאציע, וואס [[בן לאדן]] האט געגעבן שטיצע און אונווזינגען ווי אזוי אויס צו פירען טעראריסטשע אקציע'ס. 
אל קאידע שטעלט צו הילף און שטיצע און אסך מיני וועגען פאר די טעראר ארגאניזאציע'ס וואס האלטען פון אלוועלטליכער [[דזשיהאד]] איבער דער גאנצער וועלט.

די טעראר אטקעס פון די ארגאניזאציע ווערן פארעכנט פאר קלוג אסטרטגיש און אכזריות'דיג.
צום ביישפיל די 9/11 אטאקע'ס איז געווען נישט אסך מענטש'ן אין פרימטיבע וועגן גענומען אן ארעפלאן און עס געמאכט פאר א באמבע צו ניצן ווען און ווי זיי ווילען, ווי זיי האבן טאקע געטון און גאר וויכטיגע פלעצר און די פאראנייגטע שטאטן פון אמעריקע. די טעראר אטעקעס און מדריד שפאניע וואס איז אויס גערכענט געווארן אז עס זאל זיין פונקט פאר די וואלן און שפאניע, וואס האט געשטיצט די אמריקאנער קואליציה אין די צווייטע גאלף קריג, אין א קאמפיין פון אל קאידע אנטקעגען די 20 פון די 23 לענדער וואס האבן געשטיצט די צווייטע גאלף קריג מיט אמעריקע וואס האט געפירט צו דעם אז די סוציאלע פארטייען וואס האבן זיך אנטקעגען געשטעלט די שפאניע'ס מיליטערישע אנווזענהייט און די צווייטע גאלף קריג אין עיראק, האבן געוונען די וואלען און ארויסגענומון אירע מליטער פון די אמריקאנער קואליציה און די צווייטע גאלף קריג א זאך וואס אל קאידע זעט אין דעם א גרויסן דערגרייכונג און הצלחה.

איינער פון די עיקר אינטערסן פון אל קאידע איז צו מאכן פראבלעמען ציווישן אמעריקע און סאודי אראביע און מען קען דאס זען ביי דעם פאקט אז אסאמא בין לאדען האט פערזענליך אויסגעקליבען די טעראריסטען פאר די ספטעמבר 11 טעראר אטעקעס פון סודיע'ר אפשטאם וואס באמת איז די גרופע נישט געוון אויסגעשטעלט פאר דעם נאר דווקא געטוישט כדאי צו קענען אויפרעגן די אמריקאנער אויף די סאודי אראביע, פראפעסארן האלטן אז אל קאידע האט א אסטרטגישער כלל צו אריין שלפען די אמריקאנער רעגירונג אין מלחמו'ת אויף אראבישע באדן, כדי אויף צורעגן די ארביש'ע וועלט קעגען די אמריקאנער און פארשוואכערן זייער השפעה און די ארביש'ע לענדער און.

די פאראייניגטע שטאטן האט געהאט אפאר געלעגנהייטן צו באקומען בן לאדן אדער אומברענגען נאך פאר 9/11, אין דער צייט פרעזידענט קלינטאן איז געווען אין אמט, אבער פון די אלע געלגענהייט'ן זענען גאר נישט געווארן צוליב א סך סיבות ווי אויכעט לעגעלע אספעקטן, און פריווען צו וואטשען אויף אומשילדיגע בירגער.

== סטראטעגיע ==
איר סטראטעגיע, און וועג פון ארבעט, ביז דער מלחמה אין [[אפגאניסטאן]], וואס האט אראפ געווארפן די טאליבאן פון מאכט, זענען זיי בעיקר געווען אין אפגניסטאן, דארט'ן האט אל קאידע געהאט פארשידנע [[טרענירונג'ס קעמפס]] ווי מען האט זיך געלערנט ווי אויסצופירן טעראריסטשע אקציעס. בשעת און וועגן די מלחמה זענען הונדערטער אל קאידע מיטגלידער געהארגעט אין געפאנגען געווארן און אריינגעשליידערט געווארן אין די אמריקאנער ארמיי'ס באזע אין [[גוואנטאנמאו בעי]] [[קובא]] טרויריגע בארימטע מקסימום זיכערהייט'ס טורמע, און די איבריגע זענען אנטלאפען צו די שכנות'דיגע פאקיסטאן, [[יירן]], [[עיראק]], [[סיריע]], און נאך לענדער. די אל קאידע טערנירונג'ס קעמפס איז אריבער געפירט געווארן צו [[סודאן]] ביז מען האט זיי אנדעקט. היינט צוטאג'ס איז די געוואגסטע אקציעס פון אל קאידע אין עיראק, וואס עס שווערצן זיך אריין טויזנטער אל קאידע מיטגלידער און דזשיהאד קעמפער און אל קאידע אפיליערטע. פון ווען די אמריקאנער אזויגעריפענער זיג אין עיראק, איז כמעט נישטא א וואך וואס איז נישטא  טויטליכע טעראר אטאקעס.

נאך דעם וואס מען האט אויף געדעקט די טערקישער צעל אין למס' נומבער 2003 קען מען זיך אסאך לערנען ווי אזוי די צעלן אין די וועלט ארבעט'ן. א קליינע טעראר צעל שטעלט זיך צוזאמען און ווייזט גרייטקייט צו טעראר. זייערער פירער טרעפן זיך מיט אל קאידע הויפטן. אין און באקומען ראט אין אנווייזנגען ווי אזוי אויס צו קלייבען א פלאץ צו אטעקירען, און T.N.T פינציעלר הילף, און לכאורה אויך מוישטירונגען מיט אויפרייס מאטריאל, און ווי אזוי אויס צו פירען די אטקעס. אין נאך די לאקלע פירער גייען צריק אהיים און שטעלן עס אויס למעשה מיט פלענער אין אזוי ווייטער לויט ווי אזוי מען האט זיי אויס געלערנט אין די טעראר קעמפ. און טאמער זיי זענען נישט מצליח אזוי מען האט געפלאנט פון פארויס טרעפט מען א צווייטע פלאץ אזויווי די לאקאלע טעראריסטען פארשטייען. זעט מען אז עס איז דא א געוויסע פרייהייט פון די לאקאלע טעראר צעלן. ביי די אויבערדערמאנטער טערקישער צעל האט [[בין לאדין]] אונגעוויזען די באזע וואס דינט די אמריקאנער ארמיי אין טערקיי און ישרא-ל'שע שיפן אין די טערקישע האפן, האבן די טערקישער צעל אויסגעקליבן די [[בריטישע קאנסול]] אין די [[בית מדרש]] אין [[סטאמבול]].

אזוי אויך יאגן זיי זיך נישט זיי האבן אסאך צייט און לייגען אריין אסאך קאפ און פינקטליך אויסצורעכענען, פון ווען זיי הבען זיך געטראפן מיט [[אסאמא בין לאדען|בין לאדען]] אין זיין קאמאנדיר אויף די אטעקעס, אין 2001 ביז הערשט אין 2003 צווי יאר שפעטער, האבן זיי אויסגעפירט די טעראר אטעקעס, ווי אויך פראבירן זיי עס צו מאכן ווי צוזאמען מעגליך, אזוי די טעראר אטקעס, אין אמעריקא, לונדון עגלאנד, ברצלונה שפאניע, אין די [[סיני האלב אינזל]] [[עגיפטן|מצרים]], ביי די גרעניץ מיט ישרא-ל, און אויב נישט איז אזוי שנעל ווי מעגליך, אזוי די צויי טעראר אטקעס אין איסטנבול טערקיי, וואס אז געווען אפגעריגיט מיט פינף טעג, און די אטקעס וועלן זיין הויפט שטעט אדער גרויסע שטעט.

כמעט אלעמאל וועט זיין א געוויסע ציל נישט סתם הארגענן די מענטשן פון &quot;פיינט&quot;. אזוי קען מען זען ביי די טעראר אטעקעס אין אמעריקע, אין גאר סענסטיווע אין חשוב'ע פלעצער, די הויך פונקט פון די אמריקאנר עקנאמיע די צווילינוג געביידעס, די מילטער הויפט קאווטיר די פענטאגן, אין די פלאן וואס איז אדארך געפאלן די ווייסע'ן הויז, איז כדאי צו שיקען א מעסדזש פאר די אמריקאנר אז זי איז נישט פאר זיכער'ט אזוי זי מיינט און זי וועט טייער באצלען פאר זיך אריין מישען אין די אראבישע וועלט . די טעראר טעראר אטעקעס אין איסטנבול איז צו ווארענן טערקיי זאל זיך נישט דענטערן צו די מערב וועלט און ביעקר אמעריקע און ישרא-ל. די טעראר טעראר אטעקעס אין סיני איז צו פטערייבען די מערב וועלט און ישרא-ל'ס טוריסטן און פאר מצרים אז זי וועט בעצאלן פאר איר מיט ארבעט מיט די &quot;כופרים&quot; די טעראר טעראר אטעקעס אין לונדון צי ווייזען אז זי וועט בעצאלן פאר איר מלחמה אין עיראק.

היינט צו טאג האט אל קאידע טעראר צעלן איבער פארשידנע פלעצער איבער דער וועלט, מערסטענ'ס פון מסלומענר בירגער אדער געווארנע מסלומענר. אל קאידע שטעלט צו פאר אירע טעראר צעלן פאלשע פאספארטן, וואס מיט דעם פארן זיי ווי זיי דארפן אויסצופירן די טעראר אטעקעס. געוויסע טעראר צעלן ארבעט'ן גלייך אויף צו פלאנירען און אויסצופירן טעראר אטעקעס. ווידעראמאל איז דא אנדרע טעראר צעלן וואס הייסען שלאפ'דיגע צעלן, וואס זיי הייסט מען אויסמישען ציווישען די באפלקרונג ביז די קומעדיגע באפעל. ווידער געוויסע צעלן בעיקר די שלאפ'דיגע צעלן טוען גאר שאפן געלט פאר די הויפט אל קאידע טעראר ארגאניזאציע,דרוך אויף שטעלען פקטיווע &quot;וואוילטעטיגע&quot; ארגאניזאציעס. און א סך מאל פאלען די רעגירונגען אריין אין די נעץ פון די וואס זאגן אז זיי געבען הומניטערשע הילף, אבער באמת געבן זיי איבער פאר ארגאניזאציעס טעראר צעווקן, אזוי די &quot;וואוילטעטיגע&quot; ארגאניזאציע די &quot;מענטשליכע זארג&quot; וואס איז אויפגעשטעלט געווארן אין 1980 אין [[אטאווא]], [[קאנאדע]], וואס האט געדארפט זיין א &quot;וואוילטעטיגע&quot; צדקה ארגאניזאציע, אבער באמת האבן זיי אריבער געפירט געלטער צו טעראר אקטיוויטעטן.

די אל קאידע טעראר ארגאניזאציע פארמאגן א סך קליינע און גרויסע שיפן, וואס מיט איר הילף איר'ע מענטשן און עקספלאסיווע מאטריאל קומען אן איבער דער וועלט. לויט מערב וועלט שפיאנאזש אגענטורן פארמאגן פון צעדליגער ביז הונדרטער שיפן אין אלע מיני סייזס. די וועג איז גענומען פון די טאמיל טייגער ראבעלן פון די אפריקאנר לענדער, ווי אויך פאר אן מעכטיגע פאנדריעזינוג אפראט, מיט אריבער פירען לעגלע ביזנס סחורות, מיט אימלעגלע געוור און דראגס, וויבאלד די וואסער איז נישט איטער א הערשאפט, קען זיי זיך ארומדרייען פרייערהייט אויף די וואסער און שווימען אינטער וועמען'ס פאן ס'לוינט זיך וואס טוישט זיך אין מיטען וועג אפאר מאל, דאס העלפט א סך די אל קאידע טעראריסט'ען צו קענען גייען און קומען פרייערהייט. וועגען די זאכן הערשט א גרויסן געפאר אז אל קאידע וועט זיך באניצען מיט שיפן צי אטעקירען אן אמריקאנער פארט (שטאט) מיט בילאגישע וואפן אדער א שמוציגע באמבע אדער גאר א שיפ אנגעפילט מיט אריזן סכום נארמלע אויפרייס מאטריאל השם ירחם.

אום 5טן יולי 2005 האט [[אל דשאזירא]], די גרויסע אראבישע טעלוויזיע סטאנציע, אויף געשפילט א ווידעא פון איימן א זוואהרי וואס האט פארגעשלאגן א הודנה-די אראבישע וועג פון רליגזע פייער אפשטעל וויבאלד לויט די אראבישע רליגע טאר מען נישט שלום מאכן מיט א כופר- פאר די מערב וועלט בתנאי אז זיי זאלען אפ פיצען פון עיראק אפגאניסטאן און וואס ער רופט אן פלסטין (ארץ ישרא-ל).
אין 18 אוגוסט 2005 האבן די סאודי אראביע'ס זיכערהייט'ס קרעפטן, מצליח געוון צי אומברעגנון די הויפט אל קאידע און סאודי אראביע עבד אל עזיז אל מוקרין, אין הויפט שטאט ריאד, צוזאמען מיט נאך דריי מענטשען, א פאר שעה נאך'ן אומבערגנון אן פארכפטער אמריקאנר אינזשעניר פאל דזשאנסאן וואס האט געארבעט אין די אמעריקאנער קאמפני לאקיהד מרטין א פירמע וואס געט זיך אפ מילעטרישע אינזשעניר'ג. דער אל קאידע טעראר צעל אין סאודי אראביע, איז געוון פאראנטווארטליך פאר א סך טעראר אקציעס, בעיקר קעגן פרעמדע אין אויסלאנדער, ווי אויפגעריסען א קאר אנגעפילט מיט אויפרייס מאטריאל דריי מאל, וואס האט גע'קאסט 56 מענטשען'ס לעבן רוב פרעמדע. אטעקעס אויף די גאז איינריכטונגען, אין חייבער, און ינבוע, וואס האט גע'הארגעט 28 מענטשען'ס לעבן. שיסערייען אויף א דייטשע בירגער, און אויף בי. בי. סי. פאטגרפירער, וואס איז גע'הארגעט אין א שרייבער איז פארוונודעט געווארן. די טעראר אקטיוועטעטן פון די סאודי אראביע צעל, איז קלאר געטון געווארן כדאי צו דערשרעקן און פארטרייבען נישט מסלומענר פון סודיע.
אל קאידע טוען אויך דרוך פירען פאלטישער אטענטן, ווי אויף די נארטערן אלייענס פירער אחמד שאה מסעוד אין א אטענט דרוך אל קאידע טעראריסטען גלייך פאר סעפטעבר 11, די נארטערן אלייענס פון אפגניסטאן איז די סקולערע גרופע קעגן אל קאידע, די פריעדיגע פרעזידענט פון פאקיסטאן פברעז מושארף איז צוויי מאל גערטעוועט געווארן פון אטנטען פארזוכען דרוך אל קאידע.
אין 19 אוקטאבער 2008 האט די בירטישע צייטוג סאנדיי אקפרס אויפגעדעקט, אז אל קאידע האט געסטראשעט אז זי וועט אינטערצינדען ריזגע וואלד פייערן, און רוסלאנד, אמעריקע, און [[אויסטראליע]], אנצוזייען אן איבערקערניש און שעדיג'ן די טוריזם אינדוסטריע, אין אזוי ארום אויך די עקאנאמיע .

די פינגער אפדריקען פון אל קאידע 
ווי אזוי צו דער קענען אז אל קאידע האט עס געטוען
פראפעסיניאל און פונקטלכע אונגרייטונג. 
יעדע טעראר אטעקע ווערט אנגעגרייט א לאנגע צייט למשל כדי צו קענען אויספירן די 9/11 אטאקעס האבן זיי זיך געלערנט פליען נשט קיין קליינע צייט.

== פילצאליגע אטאקעס ==
זיי וועלן מאכן אסך טעראר אטאקע'ס אין די זעלבע צייט זיכער צומאכן אז מען ווייסט אז עס איז א טעראר אטאקע אין אנצוזיין פאניק און פאראורזאכן וואס מער פארוונדעט'ע. 
=== טעראר אטאקעס אין וויכטיגע שטעט ===
רוב טעראר אטאקע'ס ווערן איסגעפירט און חשובע שטעט ווי למשל הויפט שטעט אין די צווייט גרעסטע שטעט אין חשיבת אדער פינאנציעלר דיסטריקט טעראר אטאקע'ס און צענטרעלע שטעט איז די מארלישע קלאפ עקסטרעם שטארק ווי אויך די פאפלסיטי אין די מידיע איז דעמאלטס גאר גרויס.
 
== זעלבסטמארד אטאקעס ==
   
און רוב פעלער צי מיט א אַעראָפּלאַן צי מיט קאר'ס צי מיט שיפן צי אפילו מיט מענטשן זענען די מענטשען טערנירט צו זעלבסמארד אפילו מען דארף זיי נישט האבן און עס איז מעגליך צי אקטיוויזרען די אויפרייס מאטריאל דורך א זייגער אדער דורך קאמונעקאציע סיגנאלן א חוץ פון די עצם ווילען פון אויספירן א ווילן זיי אנזייען א פאניק אז זיי זענען פאנטישע חברה אין זיי מיינען עס ערנסט אפילו צו שטארבן פאר דעם ווי אויך מאכן זיי א טאקטישע חשבון צי קאמפלאשיזרן די ארגאניזאציע די טעראריסט'ן וועלן און יעדנפאלס געכאפט ווערן און מיט דעם וואס ווערן געהארגט איז זייער שווער צו נאכגייען די טעראריסט'ן. 
== נישט נעמן אחריות אויף אטעקעס ==
און רוב טעראר אטעקס וועלן זיי נישט נעמן אחריות אנצוזייען פאניק און ספקות און וועגן דעם די טעראר אטעקס און שפאניע האבן די שפינאזש אגנטורן חושד געוון אז עס רעדט זיך פון א צווייטע טעראר ארגאניזאציע.
   
== ארגאניזאציעס וואס געהערן צו אל קאידע ==
  
אל קאידע איז אפציעל געווארן א שירעם ארגאניזאציע אין 1988 דרוך די גרינדער אין פירער, [[אסאמא בין לאדען]], וואס האט צוזמען געשטלט די פרינציפען און צילען פון די טעראר ארגאניזאציע. אויף דעם האבן געחתמט די מיצרשע פירער פון די &quot;דזשיהאד אסלאמי&quot; וואס זענען אריין אין אל קאידע און שפיץ פון זייער פירער איימן אל זוואהירי, וואס איז דערוועלט געווארן נאך דער טויט פון אסאמא בין לאדען. דורך די יארן האבן נאך צענלדיגער איסלמישער טעראר ארגאניזאציעס זיך אנגעשלאסן מיט אל קאידע און די מיטעל מזרח
די מצרישער דזשיהאד אסלאמי, זייער געווזענע פירער איימן אל זוואהירי היינט פירער פון אל קאידע.
די עבדאללה עזאם גרופעס זיי זענען אקטיוו אין סוריה, מצרים.

'''אַל־קײַדאַ''' איז א [[טעראר]] [[אליאנס]] [[מיליטער|מיליטאנטישע]] טעראר [[גרופע]] געגרינדעט דורך אזאם און אפגהאנע אראבער וואס זענען פארשפרייט צו צוזייט איבער דער גארער וועלט פון [[מוסולמענער]] וואס האלטן אז [[אמעריקע]] איז דער [[שטן]] און די [[רעליגיע]] פארפליכטעט זיי צו באקעמפן. שפעטער איז אסאמא בין לאדען געווארן דער פירער פון דער ארגאניזאציע. זיי אטאקירן ציווילע און מיליטערישע צילן.

דער [[זיכערהייט ראט]] פון די [[פאראייניקטע פעלקער]] האבן געמאלדן אז אל-קאידא איז א טעראר ארגאניזאציע.

[[קאַטעגאָריע:טעראר]]
[[קאַטעגאָריע:איסלאם]]</text>
      <sha1>mfu15xj8tk8l0wmqtlt9elaqcyqxf9i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>603081</id>
      <parentid>603077</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T22:04:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <origin>603081</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26621" sha1="om2niowbajeqs08ak1rzmbqfsl7olw7" xml:space="preserve">{{רעווידירן}}
[[טעקע:Flag of al-Qaeda.svg|260px|לינקס]]
'''אל-קאידע''' ({{שפראך-ar|'''القاعدة'''}},  &quot;אַלקאַאידאַ&quot;; {{שפראך-en|Al-Qaeda}}ֹ) איז א [[סוני איסלאם]] גלאבאלע [[טעראריזם|טעראר]] [[ארגאניזאציע]] וואס איז אויפגעשטעלט געווארן אין 1988 דורך עבדאללה עזאם און געארבעט אונטער דער פירערשאפט און פינאנציעלער שטיצע פון דער [[סאודי אראביע|סאודישער]] ארכי-טעראריסט [[אסאמא בין לאדען]], פון 1989 ביז ער איז געהרגעט געווארן אין 2011 אין א געלוגענע אפעראציע פון די [[מיליטער פון די פאראייניגטע שטאטן|אמעריקאנער מיליטער]] פון יוני 2011 איז עס אנגעפירט געווארן דורך דער [[עגיפטן|עגיפטישער]] טעראריסט [[איימאן אל-זאוואהירי]] ביז זיין מארד אין יולי 2022.

פון יוני 2011 איז עס אנגעפירט געווארן דורך דער [[עגיפטן|עגיפטישער]] טעראריסט [[איימאן אל-זאוואהירי]] ביז זיין מארד אין יולי 2022.

צו על קאידע איז צוגעשריבען אסאך טעראר אטעקעס אויף לענדער איבער די וועלט די עיקר דערפון אין די פאראייניגטע שטאטן פון אמעריקע, די [[סעפטעמבער 11 אטאקעס]] אויף די [[World Trade Center|צווילינג טורעמס]] און די [[פענטאגאן]]. זי ווערט פארעכנט פאר א טעראר ארגעניזאציע וואס איז קלוג אין אכזריות'דיג וואס שטעלט זיך נישט אפ פאר גארנישט זאל עס זיין אומשילדיגע פארבייגייער נאכפאלגער פון אנדערע רעליגיע'ס, אין טראץ די קאמפן וואס אסאך לענדער אין שפיץ פון אמעריקע און אירע אליאירטע לענדער האבן אוסגערופן קעגן איר לעבט זי איבער. אל קאידע איז אַקטיוו בעיקר אין די פאלגענדע פלעצער פון קאָנפליקט: [[אפגאניסטאן]], [[פאקיסטאן]], [[טשעטשניע]],  [[באסניע און הערצעגאווינע]], [[איראק]], [[סיריע]], [[תימן]], [[אלעזשיר]], [[מאראקא]], [[ליביע]], [[מאלי]], [[מאריטאניע]], [[סאמאליע]], [[טוניסיע]] און [[סודאן]]. אין לענדער ווי [[עגיפטן]], [[סאודי אראביע]], [[באכריין]] און [[יארדאניע]] ארבעטן די רעגירונגען קעגן די ארגאניזאציע און אירע נאכפאלגער. 

== אל קאידע אן ארגאניזאציע ==
זיי רופן זיך &quot;די אלוועלטליכער איסלאמישער פראנט קעגן די קרייצציגלער און אידן&quot;. ארגינאל האבן זיי געוואלט ווייטער גייען און פארברייטערן די גערילא קאמפן קעגן דער רוסישער אינוואזיע אין [[אפגאניסטאן]] פאר א אינטערנאצינאלער מוסולמענר גערילא, די אויפטו איז איינצושטעלן ראדיקאלע מסלומענר הערשאפט אויף אלע גלויבונגען, אויך אויף די נישט ראדיקלע מסלומענער דרוך מאכן א פארנט פון דזשיהאד קעגען די [[אידן]] און [[קרייצצוג|קרייצציגלער]], מיינדיג די קריסטלכע-מערב וועלט קולטר, איבער ווארפן די יעצטיגע סעקולרע רעזשימען, וואס ווערן באטראכט ווי פרייע און מערב וועלט געשטימט, און אוועק נעמען די איינפלוס פון די פרייע מערב וועלט און אירע שטיציע פאר סעקולרע מסלומענר רעגירונגען, אינטער צו גראבן די פאזציע און איינפלוס פון די פאראנייגטע שטאטן פון אמעריקע, און ארויף צוווינגען די מסלומענר רעליגיע אלץ די איינציגע רעליגיע און די וועלט, די עיקר גרונדשטיין פון אל קאידע איז ציזאמען געשטעלט מערסטענס פון מצרים און די מענטשען פון איימן א זוואהירי, די ארגאניזאציע ארבעט נישט אין א קלאר'ע היעריכיע דאס מיינט שטעלע'ס, נאר מער ווי א קונפדעריציע אל קאידע, ארגאניזאציע'ס וואס טראגען די זעלבע אידלאוגיה און טקטיקען פון די הויפט ארגאניזאציע, וואס [[בן לאדן]] האט געגעבן שטיצע און אונווזינגען ווי אזוי אויס צו פירען טעראריסטשע אקציע'ס. 
אל קאידע שטעלט צו הילף און שטיצע און אסך מיני וועגען פאר די טעראר ארגאניזאציע'ס וואס האלטען פון אלוועלטליכער [[דזשיהאד]] איבער דער גאנצער וועלט.

די טעראר אטקעס פון די ארגאניזאציע ווערן פארעכנט פאר קלוג אסטרטגיש און אכזריות'דיג.
צום ביישפיל די 9/11 אטאקע'ס איז געווען נישט אסך מענטש'ן אין פרימטיבע וועגן גענומען אן ארעפלאן און עס געמאכט פאר א באמבע צו ניצן ווען און ווי זיי ווילען, ווי זיי האבן טאקע געטון און גאר וויכטיגע פלעצר און די פאראנייגטע שטאטן פון אמעריקע. די טעראר אטעקעס און מדריד שפאניע וואס איז אויס גערכענט געווארן אז עס זאל זיין פונקט פאר די וואלן און שפאניע, וואס האט געשטיצט די אמריקאנער קואליציה אין די צווייטע גאלף קריג, אין א קאמפיין פון אל קאידע אנטקעגען די 20 פון די 23 לענדער וואס האבן געשטיצט די צווייטע גאלף קריג מיט אמעריקע וואס האט געפירט צו דעם אז די סוציאלע פארטייען וואס האבן זיך אנטקעגען געשטעלט די שפאניע'ס מיליטערישע אנווזענהייט און די צווייטע גאלף קריג אין עיראק, האבן געוונען די וואלען און ארויסגענומון אירע מליטער פון די אמריקאנער קואליציה און די צווייטע גאלף קריג א זאך וואס אל קאידע זעט אין דעם א גרויסן דערגרייכונג און הצלחה.

איינער פון די עיקר אינטערסן פון אל קאידע איז צו מאכן פראבלעמען ציווישן אמעריקע און סאודי אראביע און מען קען דאס זען ביי דעם פאקט אז אסאמא בין לאדען האט פערזענליך אויסגעקליבען די טעראריסטען פאר די ספטעמבר 11 טעראר אטעקעס פון סודיע'ר אפשטאם וואס באמת איז די גרופע נישט געוון אויסגעשטעלט פאר דעם נאר דווקא געטוישט כדאי צו קענען אויפרעגן די אמריקאנער אויף די סאודי אראביע, פראפעסארן האלטן אז אל קאידע האט א אסטרטגישער כלל צו אריין שלפען די אמריקאנער רעגירונג אין מלחמו'ת אויף אראבישע באדן, כדי אויף צורעגן די ארביש'ע וועלט קעגען די אמריקאנער און פארשוואכערן זייער השפעה און די ארביש'ע לענדער און.

די פאראייניגטע שטאטן האט געהאט אפאר געלעגנהייטן צו באקומען בן לאדן אדער אומברענגען נאך פאר 9/11, אין דער צייט פרעזידענט קלינטאן איז געווען אין אמט, אבער פון די אלע געלגענהייט'ן זענען גאר נישט געווארן צוליב א סך סיבות ווי אויכעט לעגעלע אספעקטן, און פריווען צו וואטשען אויף אומשילדיגע בירגער.

== סטראטעגיע ==
איר סטראטעגיע, און וועג פון ארבעט, ביז דער מלחמה אין [[אפגאניסטאן]], וואס האט אראפ געווארפן די טאליבאן פון מאכט, זענען זיי בעיקר געווען אין אפגניסטאן, דארט'ן האט אל קאידע געהאט פארשידנע [[טרענירונג'ס קעמפס]] ווי מען האט זיך געלערנט ווי אויסצופירן טעראריסטשע אקציעס. בשעת און וועגן די מלחמה זענען הונדערטער אל קאידע מיטגלידער געהארגעט אין געפאנגען געווארן און אריינגעשליידערט געווארן אין די אמריקאנער ארמיי'ס באזע אין [[גוואנטאנמאו בעי]] [[קובא]] טרויריגע בארימטע מקסימום זיכערהייט'ס טורמע, און די איבריגע זענען אנטלאפען צו די שכנות'דיגע פאקיסטאן, [[יירן]], [[עיראק]], [[סיריע]], און נאך לענדער. די אל קאידע טערנירונג'ס קעמפס איז אריבער געפירט געווארן צו [[סודאן]] ביז מען האט זיי אנדעקט. היינט צוטאג'ס איז די געוואגסטע אקציעס פון אל קאידע אין עיראק, וואס עס שווערצן זיך אריין טויזנטער אל קאידע מיטגלידער און דזשיהאד קעמפער און אל קאידע אפיליערטע. פון ווען די אמריקאנער אזויגעריפענער זיג אין עיראק, איז כמעט נישטא א וואך וואס איז נישטא  טויטליכע טעראר אטאקעס.

נאך דעם וואס מען האט אויף געדעקט די טערקישער צעל אין למס' נומבער 2003 קען מען זיך אסאך לערנען ווי אזוי די צעלן אין די וועלט ארבעט'ן. א קליינע טעראר צעל שטעלט זיך צוזאמען און ווייזט גרייטקייט צו טעראר. זייערער פירער טרעפן זיך מיט אל קאידע הויפטן. אין און באקומען ראט אין אנווייזנגען ווי אזוי אויס צו קלייבען א פלאץ צו אטעקירען, און T.N.T פינציעלר הילף, און לכאורה אויך מוישטירונגען מיט אויפרייס מאטריאל, און ווי אזוי אויס צו פירען די אטקעס. אין נאך די לאקלע פירער גייען צריק אהיים און שטעלן עס אויס למעשה מיט פלענער אין אזוי ווייטער לויט ווי אזוי מען האט זיי אויס געלערנט אין די טעראר קעמפ. און טאמער זיי זענען נישט מצליח אזוי מען האט געפלאנט פון פארויס טרעפט מען א צווייטע פלאץ אזויווי די לאקאלע טעראריסטען פארשטייען. זעט מען אז עס איז דא א געוויסע פרייהייט פון די לאקאלע טעראר צעלן. ביי די אויבערדערמאנטער טערקישער צעל האט [[בין לאדין]] אונגעוויזען די באזע וואס דינט די אמריקאנער ארמיי אין טערקיי און ישרא-ל'שע שיפן אין די טערקישע האפן, האבן די טערקישער צעל אויסגעקליבן די [[בריטישע קאנסול]] אין די [[בית מדרש]] אין [[סטאמבול]].

אזוי אויך יאגן זיי זיך נישט זיי האבן אסאך צייט און לייגען אריין אסאך קאפ און פינקטליך אויסצורעכענען, פון ווען זיי הבען זיך געטראפן מיט [[אסאמא בין לאדען|בין לאדען]] אין זיין קאמאנדיר אויף די אטעקעס, אין 2001 ביז הערשט אין 2003 צווי יאר שפעטער, האבן זיי אויסגעפירט די טעראר אטעקעס, ווי אויך פראבירן זיי עס צו מאכן ווי צוזאמען מעגליך, אזוי די טעראר אטקעס, אין אמעריקא, לונדון עגלאנד, ברצלונה שפאניע, אין די [[סיני האלב אינזל]] [[עגיפטן|מצרים]], ביי די גרעניץ מיט ישרא-ל, און אויב נישט איז אזוי שנעל ווי מעגליך, אזוי די צויי טעראר אטקעס אין איסטנבול טערקיי, וואס אז געווען אפגעריגיט מיט פינף טעג, און די אטקעס וועלן זיין הויפט שטעט אדער גרויסע שטעט.

כמעט אלעמאל וועט זיין א געוויסע ציל נישט סתם הארגענן די מענטשן פון &quot;פיינט&quot;. אזוי קען מען זען ביי די טעראר אטעקעס אין אמעריקע, אין גאר סענסטיווע אין חשוב'ע פלעצער, די הויך פונקט פון די אמריקאנר עקנאמיע די צווילינוג געביידעס, די מילטער הויפט קאווטיר די פענטאגן, אין די פלאן וואס איז אדארך געפאלן די ווייסע'ן הויז, איז כדאי צו שיקען א מעסדזש פאר די אמריקאנר אז זי איז נישט פאר זיכער'ט אזוי זי מיינט און זי וועט טייער באצלען פאר זיך אריין מישען אין די אראבישע וועלט . די טעראר טעראר אטעקעס אין איסטנבול איז צו ווארענן טערקיי זאל זיך נישט דענטערן צו די מערב וועלט און ביעקר אמעריקע און ישרא-ל. די טעראר טעראר אטעקעס אין סיני איז צו פטערייבען די מערב וועלט און ישרא-ל'ס טוריסטן און פאר מצרים אז זי וועט בעצאלן פאר איר מיט ארבעט מיט די &quot;כופרים&quot; די טעראר טעראר אטעקעס אין לונדון צי ווייזען אז זי וועט בעצאלן פאר איר מלחמה אין עיראק.

היינט צו טאג האט אל קאידע טעראר צעלן איבער פארשידנע פלעצער איבער דער וועלט, מערסטענ'ס פון מסלומענר בירגער אדער געווארנע מסלומענר. אל קאידע שטעלט צו פאר אירע טעראר צעלן פאלשע פאספארטן, וואס מיט דעם פארן זיי ווי זיי דארפן אויסצופירן די טעראר אטעקעס. געוויסע טעראר צעלן ארבעט'ן גלייך אויף צו פלאנירען און אויסצופירן טעראר אטעקעס. ווידעראמאל איז דא אנדרע טעראר צעלן וואס הייסען שלאפ'דיגע צעלן, וואס זיי הייסט מען אויסמישען ציווישען די באפלקרונג ביז די קומעדיגע באפעל. ווידער געוויסע צעלן בעיקר די שלאפ'דיגע צעלן טוען גאר שאפן געלט פאר די הויפט אל קאידע טעראר ארגאניזאציע,דרוך אויף שטעלען פקטיווע &quot;וואוילטעטיגע&quot; ארגאניזאציעס. און א סך מאל פאלען די רעגירונגען אריין אין די נעץ פון די וואס זאגן אז זיי געבען הומניטערשע הילף, אבער באמת געבן זיי איבער פאר ארגאניזאציעס טעראר צעווקן, אזוי די &quot;וואוילטעטיגע&quot; ארגאניזאציע די &quot;מענטשליכע זארג&quot; וואס איז אויפגעשטעלט געווארן אין 1980 אין [[אטאווא]], [[קאנאדע]], וואס האט געדארפט זיין א &quot;וואוילטעטיגע&quot; צדקה ארגאניזאציע, אבער באמת האבן זיי אריבער געפירט געלטער צו טעראר אקטיוויטעטן.

די אל קאידע טעראר ארגאניזאציע פארמאגן א סך קליינע און גרויסע שיפן, וואס מיט איר הילף איר'ע מענטשן און עקספלאסיווע מאטריאל קומען אן איבער דער וועלט. לויט מערב וועלט שפיאנאזש אגענטורן פארמאגן פון צעדליגער ביז הונדרטער שיפן אין אלע מיני סייזס. די וועג איז גענומען פון די טאמיל טייגער ראבעלן פון די אפריקאנר לענדער, ווי אויך פאר אן מעכטיגע פאנדריעזינוג אפראט, מיט אריבער פירען לעגלע ביזנס סחורות, מיט אימלעגלע געוור און דראגס, וויבאלד די וואסער איז נישט איטער א הערשאפט, קען זיי זיך ארומדרייען פרייערהייט אויף די וואסער און שווימען אינטער וועמען'ס פאן ס'לוינט זיך וואס טוישט זיך אין מיטען וועג אפאר מאל, דאס העלפט א סך די אל קאידע טעראריסט'ען צו קענען גייען און קומען פרייערהייט. וועגען די זאכן הערשט א גרויסן געפאר אז אל קאידע וועט זיך באניצען מיט שיפן צי אטעקירען אן אמריקאנער פארט (שטאט) מיט בילאגישע וואפן אדער א שמוציגע באמבע אדער גאר א שיפ אנגעפילט מיט אריזן סכום נארמלע אויפרייס מאטריאל השם ירחם.

אום 5טן יולי 2005 האט [[אל דשאזירא]], די גרויסע אראבישע טעלוויזיע סטאנציע, אויף געשפילט א ווידעא פון איימן א זוואהרי וואס האט פארגעשלאגן א הודנה-די אראבישע וועג פון רליגזע פייער אפשטעל וויבאלד לויט די אראבישע רליגע טאר מען נישט שלום מאכן מיט א כופר- פאר די מערב וועלט בתנאי אז זיי זאלען אפ פיצען פון עיראק אפגאניסטאן און וואס ער רופט אן פלסטין (ארץ ישרא-ל).
אין 18 אוגוסט 2005 האבן די סאודי אראביע'ס זיכערהייט'ס קרעפטן, מצליח געוון צי אומברעגנון די הויפט אל קאידע און סאודי אראביע עבד אל עזיז אל מוקרין, אין הויפט שטאט ריאד, צוזאמען מיט נאך דריי מענטשען, א פאר שעה נאך'ן אומבערגנון אן פארכפטער אמריקאנר אינזשעניר פאל דזשאנסאן וואס האט געארבעט אין די אמעריקאנער קאמפני לאקיהד מרטין א פירמע וואס געט זיך אפ מילעטרישע אינזשעניר'ג. דער אל קאידע טעראר צעל אין סאודי אראביע, איז געוון פאראנטווארטליך פאר א סך טעראר אקציעס, בעיקר קעגן פרעמדע אין אויסלאנדער, ווי אויפגעריסען א קאר אנגעפילט מיט אויפרייס מאטריאל דריי מאל, וואס האט גע'קאסט 56 מענטשען'ס לעבן רוב פרעמדע. אטעקעס אויף די גאז איינריכטונגען, אין חייבער, און ינבוע, וואס האט גע'הארגעט 28 מענטשען'ס לעבן. שיסערייען אויף א דייטשע בירגער, און אויף בי. בי. סי. פאטגרפירער, וואס איז גע'הארגעט אין א שרייבער איז פארוונודעט געווארן. די טעראר אקטיוועטעטן פון די סאודי אראביע צעל, איז קלאר געטון געווארן כדאי צו דערשרעקן און פארטרייבען נישט מסלומענר פון סודיע.
אל קאידע טוען אויך דרוך פירען פאלטישער אטענטן, ווי אויף די נארטערן אלייענס פירער אחמד שאה מסעוד אין א אטענט דרוך אל קאידע טעראריסטען גלייך פאר סעפטעבר 11, די נארטערן אלייענס פון אפגניסטאן איז די סקולערע גרופע קעגן אל קאידע, די פריעדיגע פרעזידענט פון פאקיסטאן פברעז מושארף איז צוויי מאל גערטעוועט געווארן פון אטנטען פארזוכען דרוך אל קאידע.
אין 19 אוקטאבער 2008 האט די בירטישע צייטוג סאנדיי אקפרס אויפגעדעקט, אז אל קאידע האט געסטראשעט אז זי וועט אינטערצינדען ריזגע וואלד פייערן, און רוסלאנד, אמעריקע, און [[אויסטראליע]], אנצוזייען אן איבערקערניש און שעדיג'ן די טוריזם אינדוסטריע, אין אזוי ארום אויך די עקאנאמיע .

די פינגער אפדריקען פון אל קאידע 
ווי אזוי צו דער קענען אז אל קאידע האט עס געטוען
פראפעסיניאל און פונקטלכע אונגרייטונג. 
יעדע טעראר אטעקע ווערט אנגעגרייט א לאנגע צייט למשל כדי צו קענען אויספירן די 9/11 אטאקעס האבן זיי זיך געלערנט פליען נשט קיין קליינע צייט.

== פילצאליגע אטאקעס ==
זיי וועלן מאכן אסך טעראר אטאקע'ס אין די זעלבע צייט זיכער צומאכן אז מען ווייסט אז עס איז א טעראר אטאקע אין אנצוזיין פאניק און פאראורזאכן וואס מער פארוונדעט'ע. 
=== טעראר אטאקעס אין וויכטיגע שטעט ===
רוב טעראר אטאקע'ס ווערן איסגעפירט און חשובע שטעט ווי למשל הויפט שטעט אין די צווייט גרעסטע שטעט אין חשיבת אדער פינאנציעלר דיסטריקט טעראר אטאקע'ס און צענטרעלע שטעט איז די מארלישע קלאפ עקסטרעם שטארק ווי אויך די פאפלסיטי אין די מידיע איז דעמאלטס גאר גרויס.
 
== זעלבסטמארד אטאקעס ==
   
און רוב פעלער צי מיט א אַעראָפּלאַן צי מיט קאר'ס צי מיט שיפן צי אפילו מיט מענטשן זענען די מענטשען טערנירט צו זעלבסמארד אפילו מען דארף זיי נישט האבן און עס איז מעגליך צי אקטיוויזרען די אויפרייס מאטריאל דורך א זייגער אדער דורך קאמונעקאציע סיגנאלן א חוץ פון די עצם ווילען פון אויספירן א ווילן זיי אנזייען א פאניק אז זיי זענען פאנטישע חברה אין זיי מיינען עס ערנסט אפילו צו שטארבן פאר דעם ווי אויך מאכן זיי א טאקטישע חשבון צי קאמפלאשיזרן די ארגאניזאציע די טעראריסט'ן וועלן און יעדנפאלס געכאפט ווערן און מיט דעם וואס ווערן געהארגט איז זייער שווער צו נאכגייען די טעראריסט'ן. 
== נישט נעמן אחריות אויף אטעקעס ==
און רוב טעראר אטעקס וועלן זיי נישט נעמן אחריות אנצוזייען פאניק און ספקות און וועגן דעם די טעראר אטעקס און שפאניע האבן די שפינאזש אגנטורן חושד געוון אז עס רעדט זיך פון א צווייטע טעראר ארגאניזאציע.
   
== ארגאניזאציעס וואס געהערן צו אל קאידע ==
  
אל קאידע איז אפציעל געווארן א שירעם ארגאניזאציע אין 1988 דרוך די גרינדער אין פירער, [[אסאמא בין לאדען]], וואס האט צוזמען געשטלט די פרינציפען און צילען פון די טעראר ארגאניזאציע. אויף דעם האבן געחתמט די מיצרשע פירער פון די &quot;דזשיהאד אסלאמי&quot; וואס זענען אריין אין אל קאידע און שפיץ פון זייער פירער איימן אל זוואהירי, וואס איז דערוועלט געווארן נאך דער טויט פון אסאמא בין לאדען. דורך די יארן האבן נאך צענלדיגער איסלמישער טעראר ארגאניזאציעס זיך אנגעשלאסן מיט אל קאידע און די מיטעל מזרח
די מצרישער דזשיהאד אסלאמי, זייער געווזענע פירער איימן אל זוואהירי היינט פירער פון אל קאידע.
די עבדאללה עזאם גרופעס זיי זענען אקטיוו אין סוריה, מצרים.

'''אַל־קײַדאַ''' איז א [[טעראר]] [[אליאנס]] [[מיליטער|מיליטאנטישע]] טעראר [[גרופע]] געגרינדעט דורך אזאם און אפגהאנע אראבער וואס זענען פארשפרייט צו צוזייט איבער דער גארער וועלט פון [[מוסולמענער]] וואס האלטן אז [[אמעריקע]] איז דער [[שטן]] און די [[רעליגיע]] פארפליכטעט זיי צו באקעמפן. שפעטער איז אסאמא בין לאדען געווארן דער פירער פון דער ארגאניזאציע. זיי אטאקירן ציווילע און מיליטערישע צילן.

דער [[זיכערהייט ראט]] פון די [[פאראייניקטע פעלקער]] האבן געמאלדן אז אל-קאידא איז א טעראר ארגאניזאציע.

[[קאַטעגאָריע:טעראר]]
[[קאַטעגאָריע:איסלאם]]</text>
      <sha1>om2niowbajeqs08ak1rzmbqfsl7olw7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>זעקסטאגיקע מלחמה</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20048</id>
    <revision>
      <id>603076</id>
      <parentid>513323</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T21:41:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <comment>/* דער אטאקע */</comment>
      <origin>603076</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12793" sha1="gjf472p4oygojejvenwx0ry13vdhfxr" xml:space="preserve">[[טעקע:Soldiers Western Wall 1967.jpg|left|thumb|250px|[[צה&quot;ל]] באלד נאכן אייננעמען דעם [[הר הבית]]]]
די '''זעקסטאגיקע מלחמה''' (העברעיש: '''מלחמת ששת הימים''') איז געווען דער [[קריג]] צווישן [[ישראל]] קעגן [[מצרים]], [[יארדאניע]], [[סיריע]] מיט הילף פֿון [[איראק]]. די מלחמה האט זיך אנגעהייבן [[כ&quot;ז אייר]] [[ה'תשכ&quot;ז]] (יוני 5, 1967) און זי האט זיך געצויגן 6 טעג. אין דער מלחמה האט ישראל געזיגט. ישראל האט איינגענומען ריזיקע שטחים וואס האט פארגרעסערט דעם שטח פון ישראל דריי מאל אזוי פיל ווי ישראל איז געווען פאר דער מלחמה. צווישן די שטחים וואס ישראל האט איינגענומען, איז אריינגערעכנט: [[סיני]], [[עזה ראיאן]], [[רמת הגולן]], [[יהודה ושומרון]] (מערבֿדיקן ברעג פון פאלעסטינע) און מזרח־[[ירושלים]].

ביי דער מלחמה האט [[משה דיין]] געדינט ווי דער [[זיכערהייטס מיניסטער]] נאך וואס דער [[פרעמיער מיניסטער]], [[לוי אשכול]], האט אים געמוזט שענקען די שטעלע (כאטש וואס משה דיין האט באלאנגט צו דער [[אפאזיציע]]) צוליב דעם וואס [[יגאל אלון]] האט דאן פארברענגט ביי א קאנגרעס אין דעם [[ראטן פארבאנד]], [[שעף פון גענעראל שטאב]], איז געווען [[יצחק רבין]]. 

== די אורזאכן צו דער מלחמה ==
דער קריג האט אויסגעפלאצט אלס די געשפאנקייט וואס האט געהערשט צווישן ישראל מיט די [[אראבער|אראבישע]] מדינות בכלל און סיריע בפרט וועגן דער קריג אויף די וואסער־קוואלן פונעם [[טייך ירדן]]. אויך איז דער קריג אנטוויקלט געווארן נאך וואס [[נאסער]] (פרעזידענט פון [[מצרים]]) האט אריינגעשיקט גרויסע מיליטער־גרופעס אין [[סיני]] און פארשיקט פון דארט די [[יו ען]] כדי צו אנשרעקן [[ישראל]].

== דער ווארטן פעריאד ==
איידער ישראל האט באשלאסן, ארויסצוגיין אין א קריג, איז [[אבא אבן]], ישראלס אויסערן מיניסטער, געפארן צו די וועלטס לענדער, צו קריגן א דיפלאמאטישן ענטפער, צום קריזיס, [[פראנקרייך]] איז געווען פאררעכנט אלס ישראלס נאנסטער פריינט, און דערפאר איז אבן אהין געפארן, זיך איבעררעדן מיט [[שארל דע גאל]], דע גאל האט געווארנט אבן, אויב ישראל וועט אנפאנגען דעם קריג. דערנאך איז אבן געפארן קיין [[ענגלאנד]], און קיין [[אמעריקע]], וואו ער האט זיך געטראפן מיט [[לינדאן זשאנסאן]], דער [[פרעזידענט]] פון די [[פאראייניגטע שטאטן]].

לוי אשכול, האט געהאלטן א רעדע פארן פאלק, אויף דעם ראדיא, זיין ראטגעבער האט פאראכטן גרייזן אויפן פאפיר, און אשכול איז צומישט געווארן, נישט פארשטייענדיק וואס ער האט געליינט, און ער האט געשטאלפערט אינמיטן דער רעדע, די פאלק איז געווארן פיל מיט אנגסט און שרעק, זענדיק אז דער פרעמיער אליינס איז דערשראקן, מענטשן האבן מורא געהאט, אז דאס איז נאך א חורבן, און די רבנים האבן מקדש געווען בתי עלמין, מיט א חשבון פון צענדליקע טויזנטער טויטע.

דעמאלט האט דאס פאלק פארלאנגט פון אשכול א פאראייניגטע רעגירונג, פון אלע פארטייען, [[מנחם בעגין]], איז געווארן א מיניסטער, און זיין פארטיי, איז אריין צום ערשטע מאל אין די קאאליציע.

== דער אטאקע ==
דער 5טע יוני, 7:45 אינדערפרי, זענען 180 קאמפס עראפלאנען, פון די ישראל לופט קרעפן, אנגעקומען אין די [[סיני האלב אינזל]], און באמבאדירט עגיפטישע עראפלאנען, און לופטפעלדער, און מיליטערישע באזעס. ביים ענדיגן די ערשטע פאזע פונעם אטאקע, האבן די ישראל עראפלאנען אטאקירט יארדאניע, סיריע, און [[איראק]]. די אטאקעס זענען געווען א דערפאלג, און עס האט געגעבן, אן אויבערהאנט פון די לופט פארן ארמיי, און ביי די נאכפאלגענדע אפענסיווע, פון די פיסגייער, און געפאנצערטע קרעפטן, זענען עראפלאנען געפלויגן, און פון די לופט באשיצט פון די פיינט, די פלוצלינגדיגע אטאקע, האט געטוישט די כללים, פון א געווענליכע קריג.

== דער עגיפטישער פראנט ==
א האלבע שעה נאכן אטאקע פון די לופט כוחות, זענען די ערשטע ישראל זעלנער, אריבערגעשפרייזט קיין סיני, און די [[עזה שטרייף]], די ישראל קרעפטן זענען באשטאנען פון דריי דיוויזעס, און צוויי זעלבסטשטענדיגע בריגאדעס, די עזה שטרייף איז איינגענומען געווארן אין צוויי טעג, [[ישראל טל]] גענעראל פון א דיוויזיע, איז אין פיר טעג, אנגעקומען צום [[סועץ קאנאל]], איינעמענדיג די צפון סיני. [[אריק שרון]]ס דיוויזיע, האט נאך שווערע קאמפן, אויסגערייניגט צענטראל סיני פון עגיפטישע קרעפטן. און שיפן פון [[אילת]] מיט ים קרעפטן, האבן איינגענומען [[שארם א שייך]], און פון דארט ארויף קיין צפון מערב זייט פונעם, סיני האלב אינזל,

די מיליטערישע פירער, האבן באפוילן א ריקצוג, פאר אלע עגיפטישע זעלנער, און דאס האט פארגרינגערט, די פארשריט פונעם ישראל ארמיי, צום סועץ.

== די יארדאנישע פראנט ==
ישראל האט פרובירט, אין די צייט איידער דעם קריג, צו באיינפלוסן [[כוסיין]] קעניג פון יארדאניע, נישט אריסצוגיין אין א קריג, קעגן ישראל, געהיימע געשפרעכן זענען אפגעהאלטן געווארן צווישן דער קעניג, און ישראל דיפלאמאטן. ווי מען האט קלארגעשטעלט פארן קעניג, אז ישראל האט נישט קיין אינטערעס צו אטאקירן יארדאניע, אבער אויב יארדאניע וועט אנפאנגען, וועט ישראל ארויס אין א קריג, וואס וועט זיין זייער אומאנגענעם.

אבער די 5טע יוני, האט עגיפטן געמאלדן אין אירע מעדיע, אז איר מיליטער מאכט פארשריט, און זענען שוין אין ישראל זעלבסט, דאס האט צוגעברענגט אז יארדאניע, זאל אנפאנגען א קאמף פון איר זייט, וואס איז בעיקר באשטאנען פון באמבאדירונגען, אין [[ירושלים]], [[לאטראן]] געגנט, און רמת דוד פליפעלד, א מיליטערישע פליפעלד. ישראל האט אטאקירט די [[מערב ברעג]], און מערסנטייל גאר שנעל איינגענומען די שטעט און געגנטער, אין ירושלימע אומגעגנט, זענען געווען שווערע קאמפן, ווי די אמוניציע בארג, אין דריי טעג, איז די גאנצע מערב ברעג, געווען ביי ישראל אין די הענט.

== די סירישע פראנט ==
אויף די 9טע יוני, שוין נאכן ענדיגן, מיט עגיפטן און יארדאניע, איז געקומען סיריעס רייע, סיריע האט באשאסן מיט ארטילעריע, די [[חולה טאל]], און פריבירט אטאקירן אין צפון, זיי זענען אבער, צוריק געשטויסן געווארן, דורך זיכערהייטס קרעפן און טאנקען, [[דוד אלעזר]], הויפט גענעראל פונעם צפון פראנט, האט מיט זיבן בריגאדעס אטאקירט די [[גולן הויכן]], און פארדעם &quot;'באווייכערט&quot;' די גולן מיט אטאקעס פון די לופט, און זעלנער האבן איינגענמען די געגנט, ביי די 10טע יוני, איז די קריג געקומען צו אן ענדע, און די מיליטער האט איינגענומען, [[הר חרמון]] אויפן זיבעטע טאג פון די מלחמה, אן א קאמף,

== יו עס עס ליבערטי ==
אן אמעריקאנער שיף וואס איז געפארן גאנץ נאנט צום סיני, איז נישט אידענטיפיצירט געווארן דורך ישראל קרעפטן, און נאכן פרובירן צו קומען אין קאנטאקט עטליכע מאל, האבן די ים קרעפטן, און לופט כוחות, באמבאדירט די שיף. דאס שיף איז ערנסט געשעדיגט געווארן, און צענדליגע אמעריקאנע זעלנער זענען אומגעקומן, נאך א גאנצע טענהריי אויב דאס שיף האט זיך אידענטיפיצירט צו נישט, האט ישראל באצאלט קאמפענסאציע פאר די פאמיליעס פון די אומגעקומענע זעלנער.
== ישראל נאכן מלחמה ==
ישראל האט איינגענומען ריזיגע טעריטאריעס, און די לאנד איז געווארן דריי מאל אזוי גרויס, ווי פאר דער מלחמה: דער סיני האלב אינזל, און דער עזה שטרייף, פון עגיפטן; מזרח ירושלים, און די מערב ברעג, פון יארדאניע; די גולן הויכן, און די חרמון, פון סיריע.

ישראל האט פארלוירן, נאנט צו 800 סאלדאטן, און בערך 3,000 פארווונדעטע. די אראבישע לענדער האבן פארלוירן א געשאצטע 20,000 סאלדאטן, 
נאך טויזנטער פארווונדעטע, און געפאנגענע.

== פאליטישע קאנסקעווענצן ==
די סאוועטישע לענדער, האבן אפגעהאקט זייער דיפלאמאטישע באציונגען, מיט ישראל, די לענדער פון אפריקע האבן אויך אפגעהאקט זיערע באציונגען, און [[פראנקרייך]] האט ארויף געלייגט א וואפן עמבארגא, אויף ישראל, אסאך לענדער האבן באשולדיגט ישראל, אין זיין אימפעריאליסטיש, און נוצן צופיל כח.

די מערב וועלט אבער האט געפילט אינעם זיג, נאך א ניצחון פון די מערב קעגן [[קאמוניזם]], וויבאלד די רוסן האבן געשטיצט די אראבער 
   
== דער איינפלוס פון דער קריג ביז היינט ==
ביז היינט עקזיסטירט אין ישראל א טיפע [[מחלוקת]] וועגן דער מלחמה, ווייל די [[לינקע]] באטראכטן די רעזולטאטן פון דער מלחמה ווי דעם מקור פון אלע פראבלעמען צווישן ישראל מיט די אראבישע לענדער און שטעלט אין סכנה די עצם עקזיסטענץ פון מדינת ישראל. און זיי האלטן אז ישראל דארף מאכן [[שלום]] לויט די דעלעגאציע פון דער [[אראבישע ליגע|אראבישער ליגע]] לויטן יסוד פונעם [[סאודישן פלאן]].

{{ישראל פאלעסטינער קאנפליקט}}

[[קאַטעגאָריע:זעקסטאגיקע מלחמה|*]]</text>
      <sha1>gjf472p4oygojejvenwx0ry13vdhfxr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>פאקשיווניץ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23328</id>
    <revision>
      <id>603080</id>
      <parentid>586068</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T22:01:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <origin>603080</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1158" sha1="pbt246860ldxccymxlgcs518p4vva4d" xml:space="preserve">{{באצירק}}

'''פאקשיווניץ''' איז א [[שטעטל]] אין [[קאנגרעס פוילן]] נישט ווייט פון דעם [[ווייסל]] טייך, אקעגן איבער [[דזשיקאוו]]. דאס שטעטל געפינט זיך בערך 12 ק&quot;מ דרום-מזרח פון [[קלימענטוב]] און 15 ק&quot;מ דרום-מערב פון [[צויזמיר]]. אין יאר [[1900]] איז די יידישע באפערלקערונג פון פאקשיווניץ געווען 836.

היינט איז דאס שטעטל אין צויזמיר פראווינץ. שווענטאקזשיסק גובערניע. אין 2004 איז די אלגעמיינע באפעלקערונג געווען 2546.[[טעקע:POL gmina Koprzywnica COA.svg|thumb|left|130px|הערב]]


{{coord|50|35|N|21|35|E}}
== רעפערענץ ==
* [http://data.jewishgen.org/wconnect/wc.dll?jg~jgsys~yizkor~lookup_pb~421 ספר פאקשיווניצא]
{{-}}

[[קאַטעגאָריע:שטעט און שטעטלעך אין פוילן]]
[[קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע]]
{{יידישקייט-שטומף}}
{{אייראפע-געא-שטומף}}</text>
      <sha1>pbt246860ldxccymxlgcs518p4vva4d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>סיני מלחמה</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31352</id>
    <revision>
      <id>603075</id>
      <parentid>496366</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T21:40:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <comment>/* אורזאכן צום קריג */</comment>
      <origin>603075</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4282" sha1="4qzs635b696pi5qua6e6x019jxe7054" xml:space="preserve">די '''סיני מלחמה''' האט אויסגעבראכן אקטאבער 1956, מיט [[פראנקרייך]], [[בריטאניע]], און [[ישראל]], אלס אליאירטע

== אורזאכן צום קריג ==
די מלחמה האט אויסגעבראכן, צוליב דער [[סועץ קאנאל]], וואס ביזן קריג האט עס געהערט צו א קאמפאני וואס האט געהערט צו [[פראנקרייך]] און [[בריטאניע]], ווען [[גאמאל אבדעל נאצער]] פרעזידענט פון [[עגיפטן]], האט באשלאסן צו נאציאנאליזירן דעם קאנאל, זענען די צוויי לענדער געווארן זייער אויפגעברויזט, און זיי האבן געסטראשעט נאצער.

== ישראל איידער דער מלחמה ==
ישראל האט געהאט צו ליידן פון [[פאלעסטינער]] [[טעראריסטן]], וואס פלעגן זיך אריבער שווערצן די גרעניץ פון עגיפטן, אדער דעם [[עזה שטרייף]], און זיי האבן א דורכגעפירט בלוטיקע אטאקעס אויף ישראל בירגער, עגיפטן האט געגעבן די טעראריסטן, א ברייטע האנט צו קענען דורכפירן זייער ארבעט, ווי אויך האט עגיפטן פארשלאסן די אריבערגאנג פאר ישראלדיגע שיפן אינעם [[טיראן דורכגאס]], וואס פירט קיין [[אילת]], דערפאר ווען [[שארל דע גאל]] האט געפרעגט [[שמעון פערעס]], אויב ישראל איז גרייט ארויס צו העלפן, האט [[דוד בן גוריון]] גלייך איינגעשטימט.

== דער צוגרייטונג צו דער מלחמה ==
נאכן קומען צו אן אויסגלייך ווי אזוי די מלחמה וועט געפירט ווערן, איז פראנקרייך געשטעלט געווארן, צו באשיצן ישראל אין פאל פון אן אטאקע אדער אנגריף, ענגלאנד וועט אטאקירן דעם קאנאל ווען ישראל הייבט אן דער אטאקע, קאמאנדאס פון דער [[פאל-שירעם בריגאדע]], וועלן איינעמען דעם מיטלע פאס, איינע פון די הויפט וועגן אריינצופארן אינעם [[סיני האלב אינדזל]], און דאס וועט דינען אלס א ווארענונג, אויב עגיפטן ציט נישט צוריק, וועט מען אריין אין א פולע מלחמה.

== די אטאקע ==
אויפן 29טן אקטאבער האבן ישראל קרעפטן אינוואדירט סיני, און האבן אנגעפאנגען די קריג, פראנקרייך און בריטאניע האבן געגעבן אן אלטימאטום צו עגיפטן, אז אויב ציט זי זיך נישט צוריק, צו א שטח פון 10 מייל, פון ביידע זייטן פונעם סועץ, מישן זיי זיך אריין אינעם קריג, נאצער האט זיך נישט איינגעגעבן, און די צוויי לענדער האבן זיך אריינגעמישט. אין זיבן טעג האט ישראל איינגענומען די סיני און די עזה פאס.

== די וועלט ==
די [[פאראייניגטע שטאטן]] האט פארלאנגט א באלדיגע ריקצוג, פון די דריי אליאירטע, די [[סאוועטן פארבאנד]] האט געסטראשעט אז זי גייט זיך אננעמען פאר עגיפטן, ישראל האט זיך צוריקגעצויגן, מיטן באדינג אז די וואסערן דרום פון אילת, בלייבן אפן פאר ישראל שיפן, און אז שלום טרופן פון די [[פאראייניגטע פעלקער]], קומען היטן אין עזה, און אינעם סיני.

ישראל האט פארלוירן 175 סאלדאטן אינעם קאמף, עגיפטן געשאצט אויף ביז דריי טויזנט.
== וועבלינקען ==
{{קאמאנסקאט|1956 Suez war|סיני מלחמה}}

{{ישראל פאלעסטינער קאנפליקט}}

[[קאַטעגאָריע:ישראל]]
[[קאַטעגאָריע:מיטל מזרח קאנפליקט]]</text>
      <sha1>4qzs635b696pi5qua6e6x019jxe7054</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ראובן אהרנאוויטש</title>
    <ns>0</ns>
    <id>48634</id>
    <revision>
      <id>603068</id>
      <parentid>564993</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T21:22:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <comment>/* ביאגראפיע */</comment>
      <origin>603068</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7526" sha1="8lqe4dnpvjkxezabrr9jktps862059f" xml:space="preserve">{{אנפירער

|בילד=&lt;!--אהרונוביץ.JPG--&gt;
|באשרייבונג=ראובן אהרונאוויטש
|געבורט דאטע=[[1902]]|טויט דאטע=[[1975]]|געבורט ארט=[[אזארקאוו]], [[פוילן]]|טויט ארט=
|פארטיי=[[פועלי אגודת ישראל]]
|באשעפטיגונג=לייטענאנט בירגערמייסטער און ממונה אויפן שטיץ פארטפעל
|תפקיד1={{תפקיד מנהיג
|שם התפקיד=[[בירגערמייסטער]] פון [[בני ברק]]
|התחלת כהונה=[[1954]]
|סיום כהונה=[[1957]]
|הקודם בתפקיד=[[יצחק גערשטנקארן]]
|הבא בתפקיד=[[משה באגאנא]]
}}|תפקיד2={{תפקיד מנהיג
|שם התפקיד=בירגערמייסטער פון בני ברק (צווייט מאל)
|התחלת כהונה=[[1959]]
|סיום כהונה=[[1966]]
}}|תפקיד3={{תפקיד מנהיג
|שם התפקיד=אנפירער פון באנק אגודת ישראל אין אזארקאוו
}}}}
'''ראובן אהרנאוויטש''' (1902 - 1975) איז געווען דער דריטער [[בירגערמייסטער]] פון [[בני ברק]]. אהרונאוויטש האט געדינט אין דעם אמט 10 יאר (נישט נאכאנאנד), צווישן די יארן [[ה'תשי&quot;ד]] - [[ה'תשכ&quot;ו]] ([[1954]]–[[1966]]).

== ביאגראפיע ==
אהרנאוויטש איז געבוירן געווארן אין [[אזארקאוו, פוילן|אזארקאוו]], [[פוילן]], צו זיינע עלטערן יצחק און לאה פראדל (געבוירן שטערנפעלד). זיי האבן געהאט ניין קינדער; יצחק איז נפטר געווארן אין יאר תרצ&quot;ט. ראובן האט חתונה געהאט מיט פערל, טאכטער פון יהודה אריה לייב בן יעקב קלמן פרושינאווסקי, אלע [[גער (הויף)|גערער חסידים]].

אהרונאוויטש האט געדינט ווי פארוואלטער פון דעם [[באנק אגודת ישראל]] אין אזארקאוו.{{הערה|אוזרקוב, מגילת פולין, ספר זיכרון לקהילת אוזרקוב, עמוד 72}}

ווען בני ברק איז געווארן א לאקאלער ראט האט מען באשטימט אהרונאווביטש איינער פון די 11 מיטגלידער פון איר פארוואלטונג, אלס דעלעגאט פון פועלי אגודת ישראל.{{הערה|{{דבר||ישיבה ראשונה למועצת בני ברק|1937/10/22|03102}}}} ביי די ערשטע וואלן צו דעם ראט איז ער געווען פארזיצער פון דעם וואלן־קאמיטעט, און ער האט קאנדידירט ביים הויפט פון דער רשימה פון אגודת ישראל מיט פועלי אגודת ישראל.{{הערה|על חומותייך בני ברק, עמוד 58}}

אין יאר [[1947]] איז ער געווארן א רעגיסטראטאר פון דעם ארבעטערס ארבעטס ביורא אין נאמען פון פועלי אגודת ישראל. 

דורך די יארן וואס ער האט געדינט אין דער בני ברק ראט איז ער געווען לייטענאנט־בירגערמייסטער{{הערה|{{מעריב|ישעיהו אביעם|ה&quot;טריאמוויראט&quot; החולש על בני ברק|1960/01/19|00800}}}} און דער ממונה אויף דער שטיץ־פארטפעל. אין [[1953]] האט די שטאטראט באשלאסן צו העכערן אים צו א באצאלטן לייטענאנט.{{הערה|{{מעריב||גרשטקורן:לא אסבול קופה ריקה|1954/02/01|00201}}}} ווען בירגערמייסטער יצחק גערשטנקארן האט רעזיגנטירט אין מאי [[1954]], האט מען מסכים געווען צו מאכן א ראטאציע פאר בירגערמייסטער צווישן אהרנאוויטש און דעם דעלעגאט פון הפועל המזרחי, משה באַגנא, וואס האט געדינט זעקס חדשים, דערנאך האט אהרנאוויטש געדינט זעקס חדשים.{{הערה|{{מעריב|י. פלד|ירושלים הקטנה - בני ברק|1955/04/29|00614}}}}

נאך די וואלן אין 1955 האט אהרנאוויטש געדינט ווייטער ווי בירגערמייסטער, ביז סעפטעמבער 1957 ווען ער האט רעזיגנטירט לויט דעם ראטאציע הסכם און באגנא איז געקומען צוריק.{{הערה|{{מעריב||חלופים בראשות בני ברק|1957/09/02|00310}}}} ביי די וואלן אין [[1959]] האט זיך פארשטארקט די רשימה פון אגודת ישראל מיט פועלי אגודת ישראל, און אהרנאוויטש האט געדינט די גאנצע קאדענץ ווי בירגערמייסטער. ביי די [[1965]] וואלן, איז מפד״ל געווארן שוואכער און איז אראפ פון פיר צו דריי מאנדאטן,{{הערה|{{מעריב|ישעיהו אביעם|ראש עירית בני ברק שבע רצון מהבחירות - ומשותפיו עד כה|1965/11/09|00700}}}} האט אהרנאוויטש געמאכט א קאאליציע מיט דעם מערך פארטיי, און מפד״ל איז געבליבן אין דער אפאזיציע.{{הערה|{{מעריב|ישעיהו אביעם|סערת רוחות ב&quot;ישיבה החגיגית&quot; בה נבחר ראש עירית בני ברק|1965/11/30|01501}}}} אין אויגוסט [[1966]] האט אהרנאוויטש רעזיגנירט פונעם אמט פון בירגערמייסטער און שמואל ווינבערג האט איבערגענומען.{{הערה|{{מעריב||ביום חמישי ייבחר ש. וינברג כראש עירית בני ברק|1966/08/07|01902}}}}

== משפחה ==
די קינדער פון ראובן און פערל אהרנאוויטש זענען:

* טובה, ווייב פון יוסף ראזנטאל, זון פון אברהם יצחק ראזנטאל, זון פון צבי יהושע ראזנטאל. זי איז געבוירן געווארן אין אזארקאוו, פוילן.
* רחל, ווייב פון יוסף מאלאווסקי, זון פון נחמן דוד מאלאווסקי, אן אייניקל פון רבי [[אברהם לאנדא]], טשעכאנאווער רבי, און פון רבי אלעזר הכהן פון פולטוסק (זון פון זאב וואלף הכהן לייפסקער אב&quot;ד מאקעווע, פולטוסק, [[פלאצק]] און [[סאכאטשאוו]])  מחבר פון &quot;תשובות מהרא&quot;ך&quot; און איידעם פון של הרב [[יעקב לארבערבוים]] פון [[ליסא]], דער ״נתיבות״.
* חיה, ווייב פון ר' יצחק צבי {הערשל} נייהויז, זון פון יעקב יוסף נייהויז). רחל און חיה זענען געווען צווילינג.
* מלכה, ווייב פון ישראל אליעזר כ&quot;ץ, זון פון אברהם שמואל כ&quot;ץ.
* ליבא דבורה, ווייב פון נח הלוי פרום געבוירן געווארן אין אזארקאוו, פוילן.
*

== רעפערענצן ==
{{רעפליסטע}}


{{בירגערמייסטער פון בני ברק}}
{{גרונטסארטיר:אהרנאוויטש, ראובן}}
[[קאַטעגאָריע:פוילישע יידן]]
[[קאַטעגאָריע:גערער חסידים]]
[[קאַטעגאָריע:פועלי אגונדת ישראל]]</text>
      <sha1>8lqe4dnpvjkxezabrr9jktps862059f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>געאגראפיע פון ארץ ישראל</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51016</id>
    <revision>
      <id>603071</id>
      <parentid>554543</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T21:31:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <origin>603071</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4439" sha1="3mqcyf7fdw68r26hvlz547zow6dzxn4" xml:space="preserve">[[טעקע:Satellite_image_of_Israel_in_January_2003.jpg|לינקס|קליין|595x595פיקס| סאַטעליט בילד פון [[ארץ ישראל]] פון [[2003]], וואָס אנטהאלט די [[מדינה|מדינות פון]] [[ישראל]] און טיילן פון דער טעריטאָריע פון [[לבנון]], [[סיריע]], [[יארדאניע]] און [[עגיפטן]] ]]
'''[[ארץ ישראל]]''' געפינט זיך אינעם [[קאנטינענט|קאָנטינענט]] [[אזיע]] אין דעם [[מיטל מזרח]] און איז אריינגערעכנט אינעם בעקן פונעם [[מיטלענדישן ים]]. זיין צפון גרענעץ איז אין דרום פון היינטיקן [[לבנון]] און זיין צפון מזרח גרענעץ איז אין דרום־מערב [[סיריע]]; אין מזרח און דרום־מזרח טוט ער  גרענעצן דעם אראבישן מדבר  און ביים דרום עק איז דער [[ים סוף]] ; אין דער מערב זייט איז דער [[מיטלענדישער ים|מיטלענדישן ים]] און אין דרום-מערב דער [[סיני האלב אינזל]]. 

ארץ ישראל געפינט זיך ביים האַרץ פונעם מיטל מזרח. ער איז פלאַצירט צו מערב פון דעם געגנט גערופן די פרוכבארע האלב־לבנה און צום דרום פון דער געגנט גערופֿן דער לעוואַנט, כאָטש לעצטנס באדייט דער באַגריף בלויז סיריע און לבנון.{{הערה|ארנון סופר, '''תמורות בגאוגרפיה של המזרח התיכון''', עמ' 15.}} הגם ארץ ישראל איז איינע פון די קלענסטע לענדער אין דער וועלט, ליגט עס צווישן פארשידענע געאלאגישע, פיזיאלאגישע און קלימאטישע עלעמענטן, און איז א פארבינדונגספונקט צווישן די דריי אלטע קאנטינענטן: [[אייראפע]], [[אזיע]] און [[אפריקע]] . 

ארץ ישראל האט א מיטלענדישן קלימאַט, דאָס הייסט - א לאַנגער קלאָרער, וואַרעמער און טרוקענער זומער, און דער ווינטער איז מילדער, אין די בערג און אין צפון א ביסל קעלטער. דער צפון און מזרח זענען בערגיש, אין דער מערב איז דער בארטן פּלוין, צו מזרח פלוסט דער [[ירדן טייך|ירדן]], און אין דרום איז מדבר. אייבערפלאַך [[וואסער|וואַסער]] געפֿונט זיך אין ארץ ישראל מערסטנס אין די פאלגנדע דריי ערטער: דער [[ים כנרת]] (מיט א שטח פון 164 קילאמעטער²), דער [[ים המלח]] (310 קילאמעטער²) און דער [[ירדן טייך]] (מיט א לענג פון 251 קילאמעטער). אין ארץ ישראל געפינט זיך דער נידריגסטער לאנדפונקט אין דער וועלט: דער ברעג פונעם ים המלח. פון [[2017]], איז דער ברעג הויך  431 מעטער אונטערן ים שטאַפּל . דער העכסטער פונקט מערב פון דעם ירדן איז בארג מירון מיט אַ הייך פון 1,204 מעטער. ווען מען רעכנט אריין דעם [[רמת הגולן|גולן]] געפינט זיך דער העכסטער פונקט אין [[הר חרמון|בארג חרמון]], אַ קופּאָל מיט א הייך פון 2,236 מעטער. 

דער ווייַטסטער פונקט אין דער וועלט פֿון [[ארץ ישראל]] וואס איז אויף א יבשה פון איז דער (באוואוינטער) אינזל פון ראפא איטי ( אין די באַס אינזלען - וואס געהערן  צו [[פראנצויזישע פאלינעזיע|פֿראנצויזישער פּאָלינעזיע]]); דער אַנטיפּאָד פון דעם אינזל איז פלאצירט אנדערט האַלב גראַד דרום־מזרח פון [[אילת]] . 

== געשיכטע ==

=== אוראלטע צייט ===

=== די מיטל אלטער ===

=== מאדערנע צייט ===

== קלימאט פון ארץ ישראל ==

[[קאַטעגאָריע:געאגראפיע שטומף]]
[[קאַטעגאָריע:ארץ ישראל]]</text>
      <sha1>3mqcyf7fdw68r26hvlz547zow6dzxn4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>שמואל רעשעווסקי</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51313</id>
    <revision>
      <id>603070</id>
      <parentid>585954</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T21:26:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <comment>/* יוגנט יארן */</comment>
      <origin>603070</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3465" sha1="dmy16gb6ff1vvycu4fmu6wy0klk4sq1" xml:space="preserve">{{אישיות}}'''שמואל רעשעווסקי''' (26סטן נאוועמבער, 1911 –  4טן אפריל, 1992) איז געווען א שאך-מייסטער און וואונדער-קינד וועלכער האט שוין אין א אינגען עלטער געשפילט [[שאך (שפיל)|שאך]] קעגן געלערנטע שאך-שפילער.

== יוגנט יארן ==
[[שמואל]] איז געבוירן אין [[אזארקאוו, פוילן|אזארקאוו]], [[פוילן]], א שטאט נעבן [[לאדזש]], צו זיינע עלטערן, [[גער (הויף)|גער]]ער חסידים.

ווען ער איז געווען בלויז [[5 (נומער)|פינף]] יאר אלט, האט ער שוין געשפילט שאך ווי א מייסטער. גאר שנעל איז ער באקאנט געווארן אלס א וואונדער-קינד מיט אויסגעווענליכע טאלאנטן אין שאך. ביי די זעקס יאר האט ער שוין געשפילט קעגן ערוואקסענע, און ביי די אכט האט ער זיך שוין פארמאסטן קעגן געלערנטע שאך-עקספערטן.

זיין ערשטע פארשטעלונג איז געווען אין [[וויען]], וואו ער האט זיך פארמאסטן מיט עטליכע שאך-עקספערטן.

זיינע עלטערן האבן זיך שפעטער געצויגן קיין [[אמעריקע]] וואו ער איז ארומגעפארן דאס לאנד צו פילע שאך פארמעסטן. ער האט פארלוירן בלויז אכט פון 1,500 שפילן! ער איז גערופן געווארן צו פילע פראמינענטע ערטער אריינגערעכנט א באזוך צום [[ווייסע הויז|ווייסן הויז]], וואו ער האט זיך געטראפן מיט [[ווארען הארדינג|פרעזידענט הארדינג]].

== עלטערע יארן ==
נאך זיין [[חתונה]] האט ער זיך באזעצט אין [[קראון הײטס|קראון הייטס]]. וואוינענדיג אין קראון הייטס האט ער  געדאווענט אין 770, וואו ער האט אנגעקניפט א  קשר מיט'ן זעקסטן ליובאוויטשער רבי'ן, רבי [[יוסף יצחק שניאורסאהן|יוסף יצחק מליבאוויטש]] זצ&quot;ל. ער פלעגט אסאך אנקלינגען אין רבינ'ס שטוב זיך מזכיר זיין בעפאר א שאך-פארמעסט. 

ער האט געשריבן זיבן ביכער איבער שאך, און ער איז געווען אן אפיציעלער קאלומניסט איבער שאך אין פילע פרעסטיזשפילע צייטונגען, אריינגערעכנט די [[ניו יארק טיימס]]. 

מיט דער צייט האט זיך רעשעוועסקי אפגעלאזט פון שאך שפילן, און ער האט זיך אריבערגעצויגן וואוינען אין [[מאנסי]], וואו ער האט געוואוינט די לעצטערע יארן פון זיין לעבן, שטילערהייט, אלס פרומער איד. 

== וועבלינקען ==
* https://www.chabad.org/therebbe/article_cdo/aid/1075154/jewish/Chess-The-Game-and-its-Players.htm

&lt;references /&gt;
[[קאַטעגאָריע:שאך גרויסמייסטער]]
[[קאַטעגאָריע:פוילישע יידן]]
{{DEFAULTSORT:רעשעוועסקי, שמואל}}
[[קאַטעגאָריע:מענטשן פון ראקלענד קאונטי]]</text>
      <sha1>dmy16gb6ff1vvycu4fmu6wy0klk4sq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>אזארקאוו, פוילן</title>
    <ns>0</ns>
    <id>55219</id>
    <revision>
      <id>603069</id>
      <timestamp>2026-11-05T21:25:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <comment>געשאַפֿן בלאַט מיט ''''אוזורקוב''' (פויליש Ozorków) איז א שטאט אויפ'ן ברעג פונעם [[בזורא טייך]], אין דער אין דער [[לאדזשער וואיעוואדעשאפט]] אין צענטראל [[פוילן]]. די שטאט האט געהאט 19,128 איינוואוינער אין 2020.  {{באצירק}}'</comment>
      <origin>603069</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="331" sha1="nmudo01rz4gaf2bvchdl1jk7eqnromz" xml:space="preserve">'''אוזורקוב''' (פויליש Ozorków) איז א שטאט אויפ'ן ברעג פונעם [[בזורא טייך]], אין דער אין דער [[לאדזשער וואיעוואדעשאפט]] אין צענטראל [[פוילן]]. די שטאט האט געהאט 19,128 איינוואוינער אין 2020.

{{באצירק}}</text>
      <sha1>nmudo01rz4gaf2bvchdl1jk7eqnromz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>סיני האלב אינדזל</title>
    <ns>0</ns>
    <id>55220</id>
    <redirect title="סיני האלב אינזל" />
    <revision>
      <id>603073</id>
      <timestamp>2026-11-05T21:35:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <comment>אַרטיקל־קעפּל אַריבער צו [[סיני האלב אינזל]]</comment>
      <origin>603073</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56" sha1="is86ckxno4ujsy3utey07v54nq3wpr6" xml:space="preserve">#ווייטערפירן [[סיני האלב אינזל]]</text>
      <sha1>is86ckxno4ujsy3utey07v54nq3wpr6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>סיני האלב אינזל</title>
    <ns>0</ns>
    <id>55221</id>
    <revision>
      <id>603074</id>
      <timestamp>2026-11-05T21:38:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <comment>געשאַפֿן בלאַט מיט ''''דער סיני האלבאינזל''', אדער פשוט '''סיני''' ([[אראביש]]: سيناء; [[עגיפטיש-אראביש]]: سينا), איז אן [[האלבאינזל]] אין [[עגיפטן]], און דער איינציגסטער טייל פונעם לאנד וואס געפינט זיך אין [[מערב אזיע]]. דער האלבאינזל געפינט זיך צווישן דעם [[מיטלענדישן ים]] צו צפון און דעם...'</comment>
      <origin>603074</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="901" sha1="m7iau9jo9t0y0b78dkeybejuxsh15fw" xml:space="preserve">'''דער סיני האלבאינזל''', אדער פשוט '''סיני''' ([[אראביש]]: سيناء; [[עגיפטיש-אראביש]]: سينا), איז אן [[האלבאינזל]] אין [[עגיפטן]], און דער איינציגסטער טייל פונעם לאנד וואס געפינט זיך אין [[מערב אזיע]]. דער האלבאינזל געפינט זיך צווישן דעם [[מיטלענדישן ים]] צו צפון און דעם [[ים סוף|רויטן ים]] צו דרום, און דינט אלס א יבשה-פארבינדונג צווישן [[אפריקע]] און [[אזיע]].

סיני פארנעמט א שטח פון ארום 60,000 קוואדראט קילאמעטער, וואס איז בערך זעקס פראצענט פון דער גאנצער טעריטאריע פון עגיפטן, און האט א באפעלקערונג פון ארום 600,000 מענטשן.</text>
      <sha1>m7iau9jo9t0y0b78dkeybejuxsh15fw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>זשעקסאן, מיסיסיפי</title>
    <ns>0</ns>
    <id>55222</id>
    <revision>
      <id>603079</id>
      <timestamp>2026-11-05T21:59:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <comment>געשאַפֿן בלאַט מיט '{{באצירק}}  '''זשעקסאן''' ([[ענגליש]] Jackson) איז די הויפטשטאט און די גרעסטע שטאט לויט דער צאל איינוואוינער אין דער [[שטאטן פון די פאראייניגטע שטאטן|אמעריקאנער שטאט]] [[מיסיסיפי]]. די שטאט געפינט זיך ביים [[פערל טייך]] (Pearl River), אינעם גרעסערן ראיאן פון [[זשעקסאן פרערי]...'</comment>
      <origin>603079</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1182" sha1="ljqojys32c4b3odh4k24vhj9rb09kiv" xml:space="preserve">{{באצירק}}

'''זשעקסאן''' ([[ענגליש]] Jackson) איז די הויפטשטאט און די גרעסטע שטאט לויט דער צאל איינוואוינער אין דער [[שטאטן פון די פאראייניגטע שטאטן|אמעריקאנער שטאט]] [[מיסיסיפי]]. די שטאט געפינט זיך ביים [[פערל טייך]] (Pearl River), אינעם גרעסערן ראיאן פון [[זשעקסאן פרערי]] אין מיסיסיפי.

זשעקסאן און [[רעימאנד, מיסיסיפי|רעימאנד]] זענען די צוויי אדמיניסטראטיווע צענטערו פון [[היינדס קאונטי]].

לויט דעם צענזוס פון 2020 האט די שטאט געהאט 153,701 איינוואוינער, א פארקלענערונג מיט 11.42 פראצענט קעגן די 173,514 איינוואוינער וואס זי האט געהאט לויט'ן צענזוס פון 2010. דאס איז געווען די גרעסטע פארקלענערונג אין דער באפעלקערונג במשך צענדליגע יארן צווישן אלע גרויסע שטעט אין די פאראייניגטע שטאטן.</text>
      <sha1>ljqojys32c4b3odh4k24vhj9rb09kiv</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>