ⵡⵉⴽⵉⴱⵉⴷⵢⴰ
zghwiki
https://zgh.wikipedia.org/wiki/%E2%B5%9C%E2%B4%B0%E2%B5%99%E2%B5%8F%E2%B4%B0_%E2%B5%8F_%E2%B5%93%E2%B5%99%E2%B5%8F%E2%B5%93%E2%B4%B1%E2%B4%B3
MediaWiki 1.48.0-wmf.3
first-letter
ⵎⵉⴷⵢⴰ
ⴰⵎⵥⵍⵉ
ⴰⵎⵙⴳⴷⴰⵍ
ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ
ⴰⵎⵙⴳⴷⴰⵍ ⵏ ⵓⵏⵙⵙⵎⵔⵙ
ⵡⵉⴽⵉⴱⵉⴷⵢⴰ
ⴰⵎⵙⴳⴷⴰⵍ ⵏ ⵡⵉⴽⵉⴱⵉⴷⵢⴰ
ⴰⴼⴰⵢⵍⵓ
ⴰⵎⵙⴳⴷⴰⵍ ⵏ ⵓⴼⴰⵢⵍⵓ
ⵎⵉⴷⵢⴰⵡⵉⴽⵉ
ⴰⵎⵙⴳⴷⴰⵍ ⵏ ⵎⵉⴷⵢⴰⵡⵉⴽⵉ
ⴰⵍⴱⵓⴹ
ⴰⵎⵙⴳⴷⴰⵍ ⵏ ⵓⵍⴱⵓⴹ
ⵜⵉⵡⵉⵙⵉ
ⴰⵎⵙⴳⴷⴰⵍ ⵏ ⵜⵡⵉⵙⵉ
ⴰⵙⵎⵉⵍ
ⴰⵎⵙⴳⴷⴰⵍ ⵏ ⵓⵙⵎⵉⵍ
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
ⴰⵙⵓⵖⵍ
0
1251
198880
198799
2026-11-08T09:24:02Z
Hamza Goulahyane
16
198880
wikitext
text/x-wiki
{{ⴰⵎⵏⵏⵉ ⵡⴰⵔ ⵉⵙⵎⵉⵍⵏ}}
{{ⴰⵎⵏⵏⵉ ⵡⴰⵔ ⵉⵙⵖⵓⵏⵏ ⵉⴳⵏⵙⴰⵏⵏ}}
{{ⴰⵎⵏⵏⵉ ⵡⴰⵔ ⵉⵙⴰⵖⵓⵍⵏ}}
{{ⴰⵎⵓⴷ}}
{{ⵜⴰⴼⵍⵓⵙⴼⴽⵉⵜ}}
'''ⴰⵙⵓⵖⵍ''' (ⵙ ⵜⵏⴳⵍⵉⵣⵜ: '''Translation''') ⵢⴰⵜ ⵜⵎⵀⵍⴰ ⵏ ⵓⵎⵢⴰⵡⴰⴹ ⴳⵔ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵉⵏ ⴷ ⵡⴰⵎⵓⵏⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ, ⵍⵍⵉⴳ ⴷⴰ ⵉⵜⵜⵉⵍⵉ ⵓⵙⵎⵓⵜⵜⵉ ⵏ ⵓⵏⴰⵎⴽ ⵏ ⵢⴰⵏ ⵓⴹⵕⵉⵚ ⵙⴳ ⵢⴰⵜ ⵏ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵖⴱⴰⵍⵓⵜ ⴰⵔ ⵢⴰⵜ ⵏ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵏ ⵓⵡⵜⵜⴰⵙ, ⴰⵙⵎⴰⵜⵜⵉ ⴰⴷ, ⵓⵔ ⵉⴳⵉ ⵖⴰⵙ ⴰⵙⵏⴼⵍ ⵏ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵙ ⵜⴰⵢⵢⴰⴹ ⵎⴰⵛⴰ ⵉⴳⴰ ⴰⵣⴰⵏ ⵏ ⵓⵏⴰⵎⴽ ⵙⴳ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵏ ⵓⵙⴰⴳⵎ ⴰⵔ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵉⵜⵜⵓⵡⵜⵜⴰⵙⵏ, ⵜⴰⵎⵀⵍⵜ ⴰⴷ ⴷⴰⵔⵙ ⵢⴰⵜ ⵏ ⵜⵏⴼⵔⴰⵔⵜ ⵜⴰⵅⴰⵜⴰⵔⵜ ⴳ ⵓⵙⵉⴷⵙ ⵏ ⵡⴰⵎⵓⵏⵏ ⵏⵜⵜⴰⵜ ⴰⴷ ⵉⵜⵜⴰⵊⵊⴰⵏ ⵜⵉⴷⵍⵙⵉⵡⵉⵏ ⵍⵍⵉ ⴰⴽⴽⵯ ⵢⴰⴳⴳⵓⴳⵏ ⴰⴷ ⴰⴷⵙⵏⵜ ⵜⴰⵊⵊ ⵎⴷⴷⵏ ⴰⴷ ⵙⵙⵏⵏ ⵓⴳⴳⴰⵔ ⵅⴼ ⵡⵉⵢⵢⴰⴹ ⴷ ⵜⴷⵍⵙⴰ ⵏⵏⵙ ⴱⵍⴰ ⵙⴰⵡⴰⵍⵏ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵏⵏⵙ.
ⴰⵙⵓⵖⵍ ⵓⵔ ⵉⴳⵉ ⵖⴰⵙ ⴰⴷ ⴰⵙⴼⵍ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵎⴰⵛⴰ ⵏⵜⵜⴰ ⵉⴳⴰ ⵢⴰⵜ ⵏ ⵜⵎⵀⵍⵜ ⵉⵛⵇⵇⴰⵏ ⴰⵛⴽⵓ ⴰⵔ ⵉⵜⵜⵉⵍⵉ ⵅⴼ ⵓⵎⵙⵙⵓⵖⵍ ⴰⴷ ⵉⵙⵙⵏ ⵓⴳⴳⴰⵔ ⵅⴼ ⵙⵏⴰⵜ ⵏ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵉⵏ ⵍⵍⵉⴳ ⴷⴰ ⵉⵙⵙⵓⵖⵓⵍ, ⴰⴷ ⵉⵙⵙⵏ ⴰⵎⵏⴰⴹ ⵏ ⵓⴹⵕⵉⵚ ⵉⵙⵙⵏ ⵜⴰⴷⵍⵙⴰ ⵏ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵏ ⵓⵡⵜⵜⴰⵙ, ⴰⵎⵙⵙⵓⵖⵍ ⵉⵀⵢⵢⴰⵏ ⵓⵔ ⵜ ⵉⴳⵉ ⵡⴰⵍⵍⵉ ⴽⴰ ⵉⵙⵏⴼⴰⵍⵏ ⵜⵉⴳⵓⵔⵉⵡⵉⵏ ⵏⵖⴷ ⵜⵉⵡⵉⵏⴰⵙ ⵎⴰⵛⴰ ⵉⴳⴰ ⵜ ⵡⴰⵍⵍⵉ ⵉⵜⵜⵎⴰⵖⵏ ⴰⴷ ⵢⴰⵔⴰ ⵢⴰⵏ ⵏ ⵓⴹⵕⵉⵚ ⵍⵍⵉ ⵎⵓ ⵓⵔ ⵉⵥⴹⴰⵕ ⵉⵎⵖⵔⵉ ⴰⴷ ⴰⵙ ⵉⴼⵔⴽ ⵉⵙ ⵉⴳⴰ ⵜⴰⵙⵓⵖⵍⵜ, ⵢⴰⵏ ⵏ ⵓⴹⵕⵉⵚ ⵍⵍⵉ ⵢⵓⵙⵉⵏ ⵉⴹⵉⵚ ⵏⵉⵜ ⵍⵍⵉ ⵢⵓⵙⵉ ⵓⴹⵕⵉⵚ ⴰⵕⵚⵍⵉ.
ⵓⵔ ⵏⵥⴹⴰⵕ ⴰⴷ ⵏⴼⴽ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⵏⵎⵍ ⴽⴰ ⵉ ⵓⵙⵓⵖⵍ, ⴰⵛⴽⵓ ⵓⵔ ⵉⴳⵉ ⵢⴰⵜ ⵏ ⵜⵖⴰⵡⵙⴰ ⵜⵓⵔⵜⵉⴱⵜ ⵍⵍⵉ ⵉⴱⴷⴷⵏ ⴷ ⵍⵍⵉ ⵓⵔ ⵉⵜⵜⵏⴼⴰⵍⵏ ⵎⴰⵛⴰ ⵉⴳⴰ ⵜⴰⵎⵀⵍⵜ ⵏⵏⴰ ⵉⵟⵟⴰⴼⵏ ⵎⵏⵏⴰⵡ ⵓⴷⵎⴰⵡⵏ ⴷ ⵎⵏⵏⴰⵡⵜ ⵜⵡⵓⵔⵉⵡⵉⵏ, ⴰⵙⵓⵖⵍ ⴰⵔ ⵉⵜⵜⴰⵎⵥ ⴰⵙⵏⵎⵍ ⵏⵏⵙ ⵙ ⵓⵎⵙⴰⵙⴰ ⴷ ⵎⴽⵏⵏⴰ ⵙ ⴷⴰ ⵜ ⵉⵜⵜⴰⵏⵏⵉ ⵢⴰⵏ, ⴰⵔ ⴼⵍⵍⴰⵙ ⵉⵜⵜⵉⵏⵉ ⴷⵉⴷⵔⵓ(1713-1784) ⵎⴰⵙ ⴷ ⴰⵙⵓⵖⵍ ⵉⴳⴰ ⵖⴰⵙ ⴰⵙⵏⵖⵍ ⵏ ⵢⴰⵏ ⵏ ⵉⵏⴰⵡ ⵏⵏⴰ ⵉⵜⵜⵓⵏⵏⴰⵏ ⵙⴳ ⵢⴰⵜ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⴰⵔ ⵜⴰⵢⵢⴰⴹ ⵎⴰⵛⴰ ⵜⵉⵣⵉ ⵏⵏⴰ ⵏⵙⵎⵓⵇⵇⵓⵍ ⴰⵙⵏⵎⵍ ⴰⴷ ⵍⵍⵉ ⵉⴼⴽⴰ ⵓⵎⴰⵙⵙⴰⵏ ⴰⴷ, ⴰⵔ ⵏⵏ ⵏⵜⵜⴰⴼⵉ ⵎⴰⵙ ⴷ ⵏⵜⵜⴰ ⴰⵔ ⵉⵙⵎⵓⵇⵇⵓⵍ ⴰⵙⵓⵖⵍ ⵙⴳ ⵜⵙⵖⵏⵜ ⵏⵏⵙ ⵜⴰⵙⵏⵉⵍⵙⵉⵜ, ⴰⵔ ⵜ ⵉⵜⵜⴰⵏⴰⵉ ⵎⴰⵙ ⵉⴳⴰ ⵖⴰⵙ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⵏⴼⵍ ⴳⵔ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⴰⵔ ⵜⴰⵢⵢⴰⴹ, ⴷ ⵉⴼⵍⵏⵏ ⵓⵙⵏⵎⵍ ⴰⴷ ⵏⵏⵙ ⵜⴰⵙⴳⴰ ⵏ ⵓⵎⵢⴰⵡⴰⴹ ⴷ ⵜⴷⵍⵙⴰ, ⴳ ⵢⴰⵏ ⵓⵎⵏⴰⴹ ⵢⴰⴹⵏⵉⵏ ⴰⵔ ⵏⵏ ⵏⵜⵜⴰⴼⴰ ⴰⵎⴰⵙⵙⴰⵏ ⴳ ⵜⵙⵏⵉⵍⵙⵜ ⵊⵓⵕⵊ ⵎⵓⵏⴰⵏ(1910-1993) ⴷⴰⵔⵙ ⵢⴰⵏ ⵏ ⵓⵙⵏⵎⵍ ⵢⴰⴹⵏⵉⵏ ⵉ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⵏⵜⵜⴰ ⵉⵣⴷⵉ ⴰⵙⵓⵖⵍ ⴷ ⵙⵏⴰⵜ ⵜⵖⴰⵡⵙⵉⵡⵉⵏ ⵜⴰⵙⵏⵉⵍⵙⵜ ⴷ ⵓⵎⵢⴰⵡⴰⴹ ⴰⵔ ⵉⵜⵜⵉⵏⵉ ⴳ ⵓⵙⵏⵎⵍ ⵏⵏⵙ ⵎⴰⵙ ⴰⵙⵓⵖⵍ ⵉⴳⴰ ⵢⴰⵜ ⵏ ⵜⵎⵀⵍⵜ ⵜⴰⵎⴰⵙⵙⴰⵏⵜ ⵙⴳ ⵜⵙⴳⴰ ⵏ ⵜⵕⵡⵉ ⵏⵏⵙ, ⴷ ⴰⵔ ⵜⴻⵜⵜⵏⴼⴰⵍ ⵙⴳ ⵉⵙⵡⵉⵔⵏ ⵏ ⵓⵎⵢⴰⵡⴰⴹ ⵍⵍⵉ<ref>{{ⴱⴷⵔ ⴰⵖⵎⵉⵙ |last=Toledo |first=Samuel |date=2007 |title=Les Belles infidèles de Georges Mounin |url=https://doi.org/10.3406/equiv.2007.1322 |journal=Équivalences |volume=34 |issue=1 |pages=121–128 |doi=10.3406/equiv.2007.1322 |issn=0751-9532}}</ref>.
ⵉⵖ ⵏⵙⴼⵙⵉ ⴰⵙⵏⵎⵍ ⴰⴷ ⵍⵍⵉ ⵉⵙⴽⵔ ⵊⵓⵕⵊ ⵎⵓⵏⴰⵏ (1910-1993) ⵉ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⴰⵔ ⵏⵏ ⵏⵜⵜⴰⴼⵉ ⵎⴰⵙ ⴷ ⵏⵜⵜⴰ ⴰⵔ ⵜ ⵉⵙⵎⵓⵇⵇⵓⵍ ⵎⴰⵙ ⵉⴳⴰ ⵢⴰⵜ ⵏ ⵜⵎⵀⵍⵜ ⵍⵍⵉ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵛⵇⵇⴰⵏ ⴰⵛⴽⵓ ⵓⵔ ⵉⴳⵉ ⵓⵔⵜⵉⴱ ⴷ ⴰⵔ ⵉⵜⵜⵏⴼⴰⵍ ⵙⴳ ⵢⵉⴳⵔ ⴰⵔ ⵡⴰⵢⵢⴰⴹ ⴷ ⵓⵔ ⵏⵣⵎⵔ ⴰⴷ ⵏⵙⵙⵏ ⴰⵙⵖⵍ ⵍⵍⵉ ⵙ ⵉⵥⴹⴰⵕ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⵏ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵓⴹⵕⵉⵚ ⴰⴷ ⵙⵉⵙ ⵉⵙⵍⴽⵎ ⵜⴰⴱⵔⴰⵜ ⵏ ⵓⴹⵕⵉⵚ ⴰⵕⵚⵍⵉ, ⵎⵓⵏⴰⵏ ⴳ ⵓⵙⵏⵎⵍ ⴰⴷ ⵏⵏⵙ ⵉⴼⴽⴰ ⵜⴰⵢⵏⵉⵜ ⵉⴳⴳⵓⵜⵏ ⵉ ⵜⵙⴳⴰ ⵏ ⵓⵎⵢⴰⵡⴰⴹ ⵍⵍⵉ ⵉⵙⴽⴰⵔ ⵓⵙⵓⵖⵍ, ⴰⵛⴽⵓ ⵓⵔ ⵜⵖⵉⵢ ⵜⵎⵀⵍⵜ ⴰⴷ ⴰⴷ ⵜⵙⵙⵍⴽⵎ ⵜⴰⴱⵔⴰⵜ ⵎⴽⵍⵍⵉ ⵜⴳⴰ ⵎⴰⵛⴰ ⴰⴷ ⴽⴰ ⵜⵙⵙⵍⴽⵎ ⴰⵏⴰⵎⴽ ⵏⵏⵙ ⴰⵎⴰⵜⴰⵢ, ⵎⵓⵏⴰⵏ (1910-1993) ⵓⵔ ⴷⴰ ⵉⵙⵙⵓⵇⵇⵓⵍ ⴰⵙⵓⵖⵍ ⴰⵎ ⴰⵙⵏⴼⵍ ⵏ ⵜⴳⵓⵔⵉⵡⵉⵏ ⴳⵔ ⵙⵏⴰⵜ ⵏ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵉⵏ ⵎⴰⵛⴰ ⵏⵜⵜⴰ ⴰⵔ ⵉⵜⵜⴰⵏⵏⴰⵢ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵉⵏ ⴰⴷ ⵎⴰⵙ ⴳⴰⵏⵜ ⵉⵏⴳⵔⴰⵡⵏ ⴷ ⴽⵓ ⴰⵏⴳⵔⴰⵡ ⵖⵓⵔⵙ ⵜⵉⵥⵍⴰⵢⵉⵏ ⵏⵏⵙ ⴷ ⵜⵖⴰⵡⵙⵉⵡⵉⵏ ⵍⵍⵉ ⵜ ⵉⵜⵜⴰⵊⵊⴰⵏ ⴰⴷ ⵓⵔ ⵉⵔⵡⵉⵙ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵓⵏⴳⵔⴰⵡ ⵢⴰⴹⵏ. ⴳ ⵓⵎⵏⴰⴹ ⴰⴷ ⵏⵉⵜ ⴰⵔ ⵉⵜⵜⵉⵏⵉ : “ ⴰⵙⵏⴼⵍ ⵏ ⵢⴰⵏ ⵓⴹⵕⵉⵚ ⵉⵜⵜⵢⴰⵔⴰⵏ ⵙ ⵢⴰⵜ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵏ ⵓⵙⴰⴳⵎ ⴰⵔ ⵢⴰⵏ ⵓⴹⵕⵉⵚ ⴰⴳⴷⴰⵣⴰⵍ ⵉⵜⵜⵢⴰⵔⴰⵏ ⵙ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵢⴰⴹⵏⵉⵏ”.
ⵜⵉⵣⵉ ⵏⵏⴰ ⵏⵙⴰⵡⴰⵍ ⵅⴼ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⵏⵣⵎⵔ ⴰⴷ ⵜ ⵏⴱⴹⵓ ⵅⴼ ⵙⵉⵏ ⵡⴰⵏⴰⵡⵏ ⵉⵅⴰⵜⴰⵔⵏ ⴰⵙⵓⵖⵍ ⴰⵎⴰⵜⴰⵢ ⴷ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⴰⵎⵥⵍⴰⵢ, ⴰⵙⵓⵖⵍ ⴰⵎⵥⵍⴰⵢ ⴰⵔ ⴷⴰⵖ ⵢⴰⵟⵟⴰ ⵅⴼ ⵎⵏⵏⴰⵡ ⵡⴰⵏⴰⵡⵏ, ⵎⴰⵛⴰ ⴷⴰⵜ ⴰⴷ ⴼⵍⵍⴰⵙ ⵏⵙⴰⵡⵍ ⵉⵇⵇⴰⵏ ⴷ ⴰⴷ ⵣⵡⴰⵔ ⵏⴼⴽ ⵢⴰⵏ ⵏ ⵓⵙⵏⵎⵍ ⵉ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⴰⵎⴰⵜⴰⵢ, ⴰⵙⵓⵖⵍ ⴰⴷ ⵉⴳⴰ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⵉⴱⵙⵓⵙⵏ ⵉⵡⴰⵜⵜⵙ ⵉⵎⵖⵔⵉ ⴰⴽⵓⵢⴰⵙ ⵉⵎⵖⵔⵉ ⵍⵍⵉ ⵙ ⴷ ,ⴰⵏⴰⵡ ⴰⴷ ⵏ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⴰⵔ ⵉⵜⵜⵉⵍⵉ ⵓⵙⵎⵔⵙ ⵏⵏⵙ ⴳ ⵓⵙⵏⵖⵎⵙ, ⴰⵡⵜⵜⴰⵙ ⵏⵏⵙ ⵉⴳⴰ ⵜ ⴰⴷ ⵉⵙⵙⵍⴽⵎ ⵜⴰⴱⵔⴰⵜ ⵉ ⴽⵉⴳⴰⵏ ⵏ ⵎⴷⴷⵏ ⴰⴷ ⵜⵜ ⵔⵎⵙⵏ ⵉⵡⴰⵜⵜⵙ ⴰⵙⵏⵖⵎⵙ, ⵙⴳ ⵜⴼⵔⵉⵙⵉⵏ ⵏ ⵡⴰⵏⴰⵡ ⴰⴷ ⵏ ⵓⵙⵓⵖⵍ, ⵎⴰⵙ ⴷ ⵉⵔⵎⴰⵏ ⵍⵍⵉ ⴳⵉⵙ ⵉⵜⵜⴰⵡⵙⵎⵔⴰⵙⵏ ⴳⴰⵏ ⵉⵔⵎⴰⵏ ⵉⴽⵓⵢⴰⵙⵙⵏ ⵓⵔ ⴰ ⴳⵉⵙⵏ ⵜⵜⵉⵍⵉⵏ ⵉⵔⵎⴰⵏ ⵉⵜⵉⵇⵏⵉⵢⵏ ⵏⵖⴷ ⵡⵉⴷ ⵥⵍⵉⵏⵉⵏ ⵙ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵢⵉⴳⵔ, ⴰⵔ ⴳⵉⵙ ⵉⵜⵜⵎⴰⵖ ⵓⵎⵙⵙⵓⵖⵍ ⴰⴷ ⵉⵙⵀⵡⵏ ⴰⴹⵕⵉⵚ ⵅⴼ ⵉⵎⵖⵔⵉ ⴰⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵉⵍⴽⵎ ⴽⵉⴳⴰⵏ ⵏ ⵎⴷⴷⵏ.
ⵉⵇⵇⴰⵏ ⴷ ⵜⵉⵣⵉ ⵏⵙⴰⵡⴰⵍ ⵅⴼ ⴰⵙⵓⵖⵍ ⴰⵎⵥⵍⴰⵢⵏ ⴰⴷ ⵜ ⵏⴱⴹⵓ ⵅⴼ ⵎⵏⵏⴰⵡ ⵡⴰⵏⴰⵡⵏ ⴰⴷ ⴳⵉⵙⵏ ⵏⴱⴷⵔ: ⴰⵙⵓⵖⵍ ⴰⵙⴽⵍⴰⵏ, ⴰⵙⵓⵖⵍ ⵓⵍⴳⵉⵏ, ⴰⵙⵓⵖⵍ ⴰⵎⵙⵏⵉⵊⵊⵉ, ⴰⵙⵓⵖⵍ ⴰⵜⵉⵇⵏⵉ, ⴰⵙⵓⵖⵍ ⴰⵙⴳⴷⴰⵏ ... ⴽⵔⴰⵢⴳⴰⵜⵜ ⵢⴰⵏ ⴳ ⵡⴰⵏⴰⵡⵏ ⴰⴷ ⴰⵔ ⵢⴰⴽⴽⴰ ⵜⴰⵢⵏⵉⵜ ⵉ ⵢⴰⵏ ⵏ ⵢⵉⴳⵔ ⵍⵍⵉ ⵙ ⵉⵥⵍⵉ, ⵙ ⵓⵎⴷⵢⴰ ⴰⵙⵓⵖⵍ ⴰⵙⴽⵍⴰⵏ ⵉⴳⴰ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⵍⵍⵉ ⵏⵏ ⵉⵡⴰⵍⴰⵏ ⴰⵢⵍⵍⵉ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⴳⴰⵏ ⴰⵙⴽⵍⴰⵏ, ⴰⵙⵓⵖⵍ ⵏ ⵓⵏⴳⴰⵍⵏ ⵜⵉⵎⵣⴳⵓⵏⵉⵏ ⵜⵉⵎⴷⵢⴰⵣ. ⴳ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⴰⵎⵥⵍⴰⵢ ⴰⵔ ⵉⵙⴽⴰⵔ ⵓⵎⵙⵙⵓⵖⵍ ⵢⴰⵜ ⵏ ⵜⵡⵓⵔⵉ ⵜⴰⵅⴰⵜⴰⵔⵜ ⴰⵛⴽⵓ ⵓⵔ ⵙⵓⵍ ⵉⴳⵉ ⵓⵡⵜⵜⴰⵙ ⵖⴰⵙ ⴰⴷ ⵉⵔⴰⵔ ⴰⴹⵕⵉⵚ ⵙⴳ ⵢⴰⵜ ⵏ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⴰⵔ ⵜⴰⵢⵢⴰⴹ ⵎⴰⵛⴰ ⴰⵔ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵣⵣⵔⴰⵢ ⵎⴰⵢⴰⴷ ⴰⵔ ⴷⴰⵖ ⵉⵜⵜⴳⴰ ⴰⵎⴰⵔⴰ ⵏ ⵓⴹⵕⵉⵚ ⵏ ⵓⵡⵜⵜⴰⵙ, ⴰⵛⴽⵓ ⵉⴹⵕⵉⵚⵏ ⵉⵎⵥⵍⴰⵢⵏ ⴰⵔ ⵜⵜⵉⵔⵉⵏ ⵢⴰⵜ ⵏ ⵜⴰⵢⵏⵉⵜ ⵉⴳⴳⵓⵜⵏ ⴷ ⵢⴰⵏ ⵏ ⵓⵏⵖⴰⴷ ⴰⵅⴰⵜⴰⵔ ⵎⴽⵍⵍⵉ ⵜⵉⵔⵉⵏ ⴰⵡⴷ ⵜⵓⵙⵙⵏⴰ ⵉⴳⴳⵓⵜⵏ ⴳ ⵢⵉⴳⵔ ⴰⵏⵏ ⵍⵍⵉⴳ ⴷⴰ ⵉⵙⵙⵓⵖⵓⵍ ⵓⵎⵙⵙⵓⵖⵍ, ⴰⵛⴽⵓ ⵉⵎⵉⴽⴽ ⵏ ⵜⵣⴳⵍⵜ ⴳ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵜⴳⵓⵔⵉ ⵏⵖⴷ ⴳ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵜⵡⵉⵏⵙⵜ ⵉⵥⴹⴰⵕ ⴰⴷ ⴰⴽⴽⵯ ⵜⵙⵏⴼⵍ ⴰⵏⴰⵎⴽ ⵏ ⵓⴹⵕⵉⵚ, ⵎⴰⵢⴰⵏⵏ ⴰⴷ ⵢⵓⵊⵊⴰⵏ ⴰⵙⵓⵖⵍ ⴰⵎⵥⵍⴰⵢ ⴰⴷ ⵉⴳ ⵢⴰⵜ ⵜⵎⵀⵍⵜ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵛⵇⵇⴰⵏ.
== ⴰⵙⵓⵖⵍ ⵓⵍⴳⵉⵏ ==
ⴰⵔ ⵢⴰⵟⵟⴰ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⵅⴼ ⵙⵉⵏ ⵡⴰⵏⴰⵡⵏ ⵉⵎⵇⵇⵔⴰⵏⵏ, ⴰⵙⵓⵖⵍ ⴰⵎⴰⵜⴰⵢ ⴷ ⵓⵙⵍⴳⵏ ⴰⵎⵥⵍⴰⵢ, ⵜⵉⵣⵉ ⵏⵏⴰ ⵏⵙⴰⵡⴰⵍ ⵅⴼ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⴰⵎⴰⵜⴰⵢ ⴰⵔ ⵏⵙⴰⵡⴰⵍ ⵅⴼ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⵏⵏⴰ ⴷⴰⵔ ⵢⴰⵏ ⵓⴼⵔⵉⵙ ⴰⴳⴷⵓⴷⴰⵏ ⵡⴰⵜⵙⵏ ⵎⴷⴷⵏ ⴰⴽⴽⵯ, ⵓⵔ ⵣⴷⵉⵏ ⵙ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵓⵙⵎⵉⵍ ⵉⵥⵍⵉⵏ, “ⴰⵙⵓⵖⵍ ⴰⵎⴰⵜⴰⵢ ⴷ ⴰⵙⵓⵖⵍ ⵏ ⵜⵖⴰⵡⵙⵉⵡⵉⵏ ⵜⵉⵎⴰⵜⴰⵢⵉⵏ ⵍⵍⵉ ⵢⵉⵡⵉⵏ ⵜⴰⵢⵏⵉⵜ ⵏ ⴽⵓ ⵢⴰⵏ ⵓⵔ ⵉⵥⵍⵉ ⵙ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵢⵉⴳⵔ” <ref>{{ⴱⴷⵔ ⴰⵖⵎⵉⵙ |last=Gouadec |first=Daniel |date=1987 |title=Les horizons de la terminotique |url=https://doi.org/10.7202/002944ar |journal=Meta: Journal des traducteurs |volume=32 |issue=2 |pages=130 |doi=10.7202/002944ar |issn=0026-0452}}</ref>, ⴰⵡⵜⵜⴰⵙ ⵏ ⵡⴰⵏⴰⵡ ⴰⴷ ⵏ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⵉⴳⴰ ⵜ ⴰⵙⵏⵖⵎⵙ ⴷ ⴰⵔ ⵉⵜⵜⴰⵡⵙⵎⵔⴰⵙ ⴱⴰⵀⵔⴰ ⴳ ⵢⵉⴳⵔ ⵏ ⵓⵙⵏⵖⵎⵙ.
ⴰⵙⵓⵖⵍ ⴰⵎⵥⵍⴰⵢ ⵏⵜⵜⴰ ⵓⵔ ⵉⵔⵡⴰⵙ ⴰⵙⵓⵖⵍ ⴰⵎⴰⵜⴰⵢ ⴰⵛⴽⵓ ⵏⵜⵜⴰ ⵢⵓⵙⵉ ⵢⴰⵏ ⵓⴼⵔⵉⵙ ⵉⵥⵍⵉⵏ, ⴰⵔ ⵉⵥⵍⵍⵉ ⵙ ⵢⴰⵏ ⵢⵉⴳⵔ ⵖⴰⵙ ⵏⵜⵜⴰ, ⴷ ⴰⵔ ⵉⵙⵎⵔⴰⵙ ⵢⴰⵜ ⵜⵙⵏⵉⵔⵎⵜ ⵍⵍⵉ ⵉⴳⴰⵏ ⵖⴰⵙ ⵜⵉⵏ ⵉⴳⵔ ⴰⵏⵏ: “ ⵏⵜⵜⴰ ⴰⵔ ⵉⵜⵜⵉⵍⵉⵖ ⵖⴰⵙ ⴳ ⵉⴳⵔⴰⵏ ⵉⵎⵥⵍⴰⵢⵏ, ⵓⵔ ⵉⴳⵉ ⵡⵉⵏ ⵓⵎⴰⵜⴰ ⵏⵖⴷ ⵡⵉⵏ ⵓⴳⴷⵓⴷ ⵎⴰⵛⴰ ⵉⴳⴰ ⵡⵉⵏ ⴰⵢⵜ ⵜⵥⵍⴰⵢⵜ ⴰⵏⵏ” <ref>{{ⴱⴷⵔ ⴰⵖⵎⵉⵙ |last=Gouadec |first=Daniel |date=1987 |title=Les horizons de la terminotique |url=https://doi.org/10.7202/002944ar |journal=Meta: Journal des traducteurs |volume=32 |issue=2 |pages=130 |doi=10.7202/002944ar |issn=0026-0452}}</ref>.
ⵉⴳⴰ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⵓⵍⴳⵉⵏ ⵢⴰⵏ ⴳ ⵡⴰⵏⴰⵡⵏ ⵏ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⵍⵍⵉ ⴰⴽⴽⵯ ⴱⴰⵀⵔⴰ ⵉⵎⵎⵔⵏ, ⴰⵛⴽⵓ ⵉⴳⴰ ⵢⴰⵜ ⵜⵎⵀⵍⵜ ⵍⵍⵉⵖ ⴷⴰ ⵉⵜⵜⵉⵍⵉ ⵓⵙⵎⴰⵜⵜⴰ ⵏ ⵢⴰⵜ ⵜⵎⵜⵜⴰ ( ⴰⴹⵕⵉⵚ ⵓⵍⴳⵉⵏ) ⵙⴳ ⵢⴰⵜ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⴰⵔ ⵜⴰⵢⵢⴰⴹ, ⴰⴹⵕⵉⵚ ⴰⴷ ⵍⵍⵉ ⵎⵓ ⵉⵜⵜⵉⵍⵉ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⵏⵏⵙ ⵉⴳⴰ ⵢⴰⵏ ⴳ ⵉⴹⵕⵉⵚⵏ ⵍⵍⵉ ⵎⵓ ⵉⵎⵎⵔ ⵓⵙⵓⵖⵍ, ⴰⵛⴽⵓ ⵓⵔ ⴷ ⴰⴷ ⴽⴰ ⵜⵔⴰⵔⵜ ⵙ ⵢⴰⵜ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⴰⴷ ⵉⴳⴰⵏ ⴰⵎⵓⴽⵔⵉⵙ, ⵉⵇⵇⴰⵏ ⴷ ⴰⴷ ⴷⵉⵙ ⵜⵔⴰⵔⵜ ⵢⴰⵏ ⵓⵏⴳⵔⴰⵡ, ⴰⵛⴽⵓ ⴰⵙⵓⵖⵍ ⵓⵍⴳⵉⵏ ⴰⵔ ⵉⵜⵜⴳⴰ ⴰⵙⵓⵖⵍ ⵏ ⵉⵏⴳⵔⴰⵡⵏ ⵏ ⵙⵏⴰⵜ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵉⵏ, ⴰⴷ ⵓⵔ ⵏⵜⵜⴻⵜⵜⵓ ⵎⴰⵙ ⴷ ⴽⵔⴰⵢⴳⴰⵜⵜ ⵜⴰⴳⵓⵔⵉ ⴳ ⵓⴳⵯⵏⵙ ⵏ ⵓⴹⵕⵉⵚ ⴰⴷ ⴷⴰⵔⵙ ⵢⴰⵏ ⵓⴷⵔⵉⵣ ⴷ ⵢⴰⵏ ⵓⵣⵓⵛⵛⵍ, ⵎⴰⵢⴰⵏⵏ ⴰ ⵅⴼ ⴷⴰ ⵉⵜⵜⵉⵔⵉ ⵡⴰⵏⴰⵡ ⴰⴷ ⵏ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⵢⴰⵏ ⵓⵏⵖⴰⴷ ⴷ ⵢⴰⵜ ⵜⵓⵙⵙⵏⴰ ⵉⴳⴳⵓⵜⵏ ⵏ ⵓⵎⵙⵙⵓⵖⵍ ⵙ ⵢⵉⴳⵔ ⵓⵍⴳⵉⵏ, ⴰⵛⴽⵓ ⵢⴰⵜ ⵏ ⵜⵣⴳⵍⵜ ⴳ ⵜⵙⵓⵖⵍⵜ ⵜⵣⵎⵔ ⴰⴷ ⵜⵙⵏⴳⵉⵔⵉ ⴰⵎⵙⵙⵓⵖⵍ ⴷ ⵜⵓⵡⵔⵉ ⵏⵏⵙⵏ, ⵏⵖⴷ ⴰⴷ ⵜⵙⴽⵔ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵜⵎⵓⴽⵔⵉⵙⵜ ⴳⵔ ⵜⵎⵔⵙⴰⵍ ⵏⵖⴷ ⴳⵔ ⵓⵡⴰⵏⴽ ⴷ ⵡⴰⵢⵢⴰⴹ.
ⵎⵙⴰⵙⴰⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵎⵔⵣⵓⵜⵏ ⴷ ⵉⵎⵓⵣⴰⵢⵏ ⵎⴰⵙ ⵉⴳⴰ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⵓⵍⴳⵉⵏ ⵢⴰⵏ ⴳ ⵡⴰⵏⴰⵡⵏ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⴰⵎⵥⵍⴰⵢ, ⵎⵙⴰⵙⴰⵏ ⴰⵡⴷ ⵅⴼ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⵏⵎⵍ ⵉ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⵓⵍⴳⵉⵏ, ⴳⵉⵏ ⵜ ⴷ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⵍⵍⵉ ⵉⵜⵜⴰⵡⵙⴽⴰⵔⵏ ⵉ ⴽⵔⴰⵢⴳⴰⵜⵜ ⴰⴹⵕⵉⵚ ⵓⵍⴳⵉⵏ, ⵉⴳ ⵏⵉⵜ ⵜⴰⵏⵜⴰⵎⵜ ⵏⵉⵖ ⵜⴰⵎⵢⴰⵇⵇⴰⵏⵜ ⴰⵡⵜⵜⴰⵙ ⵉⴳⴰⵜ ⴰⴷ ⴽⴰ ⵉⴽⵛⵎ ⴳ ⵢⵉⴳⵔ ⵓⵍⴳⵉⵏ, ⴳ ⵓⵙⴰⵜⵉ ⴰⴷ ⴰⵔ ⵜⴻⵜⵜⵉⵏⵉ ⴷⵉⴱⵓⵔⴰ ⴽⴰⵡ ⴳ ⵓⴷⵍⵉⵙ ⵏⵏⵙ ⴰⵙⵓⵖⵍ ⵓⵍⴳⵉⵏ “ ⴰⵙⵓⵖⵍ ⵓⵍⴳⵉⵏ ⵉⴳⴰ ⵢⴰⵏ ⴳ ⵉⴳⵔⴰⵏ ⵉⵎⵥⵍⴰⵢ ⵏ ⵓⵙⵓⵖⵍ, ⴰⵏⴰⵡ ⴰⴷ ⵉⵟⵟⴰⴼ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵜⵖⴰⵡⵙⵉⵡⵉⵏ ⵥⵍⵉⵏⵜ ⵙⵉⵙ ⵣⵓⵏ ⴷ ⴰⵙⵎⵔⵙ ⵏ ⵢⴰⵜ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵎⵥⵍⴰⵢⵜ, ⴷ ⴰⵔ ⵉⵜⵜⵓⵙⵎⵔⴰⵙ ⴳ ⵢⵉⴳⵔ ⵏ ⵓⵙⵍⴳⵏ” <ref>{{ⴱⴷⵔ ⴰⵡⵉⴱ |title=Cao et al. supplementary material |url=https://doi.org/10.1017/thg.2026.10052.sm001 |access-date=2026-11-06 |website=doi.org}}</ref>. ⵉⵍⴰ ⵓⵎⵙⵙⵓⵖⵍ ⴳ ⵡⴰⵏⴰⵡ ⴰⴷ ⵏ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⵢⴰⵏ ⵡⴰⵜⵉⴳ ⴰⵏⴼⵔⴰⵔ, ⵙⵍⴰⵡⴰⵏ ⴰⴽⴽⵯ, ⵍⵍⵉⴳ ⴷⴰ ⵓⵔ ⵉⵙⴽⴰⵔ ⵖⴰⵙ ⵜⴰⵎⵀⵍⵜ ⵏ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⵎⴰⵛⴰ ⴰⵔ ⵉⵙⴽⴰⵔ ⵢⴰⵜ ⵜⵎⵀⵍⵜ ⵢⴰⴹⵏ ⵍⵍⵉ ⵜⵜ ⵉⴳⴰⵏ ⴷ ⵓⵙⴼⵙⵉ ⵏ ⵓⴹⵕⵉⵚ ⴷ ⵓⵙⵎⵣⴰⵣⴰⵍ ⵏⵏⵙ ⴷ ⵓⵏⴳⵔⴰⵡ ⵓⵍⴳⵉⵏ ⵍⵍⵉ ⵙ ⵔⴰⴷ ⵉⵙⵓⵖⵍ, ⴰⵛⴽⵓ ⴽⵔⴰⵢⴳⴰⵜⵜ ⴰⵏⴳⵔⴰⵡ ⵉⵟⵟⴰⴼ ⵜⵉⵥⵍⴰⵢⵉⵏ ⵏⵏⵙ, ⵎⴰⵢⴰⵏⵏ ⴰ ⵅⴼ ⴷⴰ ⵉⵜⵜⴳⴳⴰ ⵓⵎⵙⵙⵓⵖⵍ ⴳ ⵡⴰⴷⴷⴰⴷ ⴰⵎⵓⵣⴰⵢ ⴳ ⵓⵙⵍⴳⵏ ⴷⴰⵜ ⴰⴷ ⵉⴳ ⴰⵎⵙⵙⵓⵖⵍ, ⵜⵉⵣⵉ ⵏⵏⴰ ⵏⴰⴷⴷⵔ ⴰⵙⵓⵖⵍ ⵓⵍⴳⵉⵏ, ⵓⵔ ⴷⴰ ⵏⵜⵜⴻⵜⵜⵓ ⴰⵎⵏⴰⴹ ⴰⴷⵍⵙⴰⵏ ⵏ ⵓⵏⴳⵔⴰⵡ ⴰⵏⵏ, ⴰⵛⴽⵓ ⵉⵣⴷⵉ ⴱⴷⴷⴰ ⵓⵙⵍⴳⵏ ⴷ ⵜⴷⵍⵙⴰ, ⵎⴰⵢⴰⵏⵏ ⴰ ⵅⴼ ⵉⵍⵍⴰ ⵅⴼ ⵓⵎⵙⵙⵓⵖⵍ ⴰⴷ ⵏⵏ ⵉⵃⴹⵓ ⵜⴰⴷⵍⵙⴰ ⴳ ⵓⴳⵯⵏⵙ ⵏ ⵓⵙⵓⵖⵍ, ⴷ ⴰⴷ ⵉⵎⵎⴰⵖ ⴰⴷ ⵢⴰⴼⵉ ⴰⴳⴷⴰⵣⴰⵍ ⴳ ⵓⴳⵯⵏⵙ ⵏ ⵓⵏⴳⵔⴰⵡ ⵍⵍⵉⴳ ⵉⵙⴽⵔ ⴰⵙⵓⵖⵍ.
'''ⵜⵉⵎⵥⵍⴰⵢ ⵏ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⵓⵍⴳⵉⵏ'''
'''1) ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⵓⵍⴳⵉⵏⵜ'''
ⵓⵔ ⵏⵣⵎⵔ ⴰⴷ ⵏⵙⴰⵡⵍ ⵅⴼ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⵓⵍⴳⵉⵏⵜ ⵏⵖⴷ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵏ ⵓⵙⵍⴳⵏ ⵉⵖ ⵓⵔ ⵏⵙⴰⵡⵍ ⵅⴼ ⵓⵙⵍⴳⵏ, ⴰⵙⵍⴳⵏ ⵉⴳⴰ ⵢⴰⵜ ⵏ ⵜⴳⵔⵓⵎⵎⴰ ⵏ ⵉⵍⵓⴳⵏⵏ ⴷ ⵉⵎⵏⵣⴰⵢⵏ ⵏⵏⴰ ⵉⵡⴰⵜⵜⵙⵏ ⴰⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵎⵙⴽⵔⵜ ⵏ ⵎⴷⴷⵏ ⴳ ⵓⴳⵯⵏⵙ ⵏ ⵢⴰⵏ ⵡⴰⵎⵓⵏ ⴰⴼⴰⴷ ⵓⵔ ⵢⵉⵍⵉ ⵓⵔⵡⴰⵢ.
ⵜⴳⴰ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵖⴰⵡⵙⴰ ⵜⴰⵏⴼⵔⴰⵔⵜ ⴳ ⵓⵎⵢⴰⵡⴰⴹ ⴰⴽⵓⵢⴰⵙⵙ ⵏ ⵓⴼⴳⴰⵏ, ⵏⵜⵜⴰⵜ ⴰⴷ ⵜ ⵉⵜⵜⴰⵊⵊⴰⵏ ⴰⴷ ⵉⵜⵜⵏⵢⵉⵍⴽⵉⵎ ⴷ ⵡⵉⵢⵢⴰⴹ, ⵜⴳ ⵓⵍⴰ ⵢⴰⵏ ⵢⵉⵎⵉⵙ ⵍⵍⵉ ⵉⵜⵜⴰⵙⵉⵏ ⵜⵉⴼⵔⴰⵙ ⵏ ⵢⵉⴳⵔ ⵍⵍⵉⴳ ⵜⵍⵍⴰ ⴰⵛⴽⵓ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵓⵔ ⵜⴳⵉ ⵢⴰⵜ, ⴷⴰⵔⵙ ⵎⵏⵏⴰⵡ ⵡⵓⴷⵎⴰⵡⵏ, ⴰⵔ ⵜⴻⵜⵜⵏⴼⴰⵍ ⵙ ⵓⵎⵙⴰⵙⴰ ⴷ ⵢⵉⴳⵔ ⵍⵍⵉⴳ ⵜⵍⵍⴰ, ⵜⴳ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⵓⵍⴳⵉⵏⵜ ⵏⵖⴷ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵏ ⵓⵙⵍⴳⵏ ⵢⴰⵜ ⴳ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵉⵏ ⴰⴷ ⴰⵛⴽⵓ ⵜⵓⵙⵉ ⴰⴼⵔⵉⵙ ⵓⵍⴳⵉⵏ, ⵜⴳ ⵜⴰⵖⴰⵡⵙⴰ ⵍⵍⵉ ⵙ ⴷⴰ ⵜⵜⵏⵢⵉⵍⴽⵉⵎⵏ ⵉⵎⵓⵣⴰⵢⵏ ⵏ ⵓⵙⵍⴳⵏ ⴷ ⵜⴰⵍⵍⵉ ⵙ ⴷⴰ ⵜⵜⴰⵔⴰⵏ ⴰⵔⵔⴰⵜⵏ ⵏⵏⵙ, ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⵓⵍⴳⵉⵏⵜ ⵏⵥⴹⴰⵕ ⴰⴷ ⵏⴻⵏⵏⴰ ⵎⴰⵙ ⵜⴳⴰ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵍⵍⵉ ⵙ ⴷⴰ ⵜⵜⵢⴰⵔⴰⵏ ⵉⵙⵍⴳⵏⵏ ⴷ ⴽⵔⴰⵢⴳⴰⵜⵜ ⵜⵉⵏⵜⴰⵎⵉⵏ ⵜⵉⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵉⵏ ⵏⵥⴹⴰⵕ ⴰⴷ ⵏⴻⵏⵏⴰ ⴰⵢⵍⵍⵉ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵜⵜⵢⴰⵔⴰⵏ ⵉⵣⴷⵉ ⴷ ⵓⵙⵍⴳⵏ, ⵉⵜⵜⵢⴰⵔⴰ ⵙ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵏ ⵓⵙⵍⴳⵏ. ⴰⵔ ⵏⵜⵜⵙⵙⵏ ⵙⴳ ⵓⵙⵏⵎⵍ ⴰⴷ ⵎⴰⵙ ⴷ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⵓⵍⴳⵉⵏⵜ ⵜⴳⴰ ⵢⴰⵜ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵉⵥⵍⵉⵏ ⵓⵔ ⵜⵎⵎⵔⵡⴰⵙ ⴷ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵉⵏ ⵢⴰⴹⵏⵉⵏ ⴳ ⵜⵓⵎⴰⵢⵜ ⵏⵏⵙ ⵓⵍⴰ ⴳ ⵜⵖⴰⵔⴰⵙⵜ ⵏ ⵜⵉⵔⵔⴰ ⵏⵏⵙ ⵓⵍⴰ ⴳ ⵉⵔⵎⴰⵏ ⵏⵏⵙ ⴰⵔ ⴰⵙ ⵢⴰⴽⴽⴰ ⵊⵓⵡⵏ ⴽⵍⵓⴷ ⵊⵓⵎⴰⵕ(1939) ⴰⵙⵏⵎⵍ ⴰⴷ “ ⵎⴰⵙ ⵜⴳⴰ ⵢⴰⵜ ⵜⵖⴰⵔⴰⵙⵜ ⵜⴰⵙⵏⵉⵍⵙⵜ ⵉⵥⵍⵉⵏ ⵙ ⴰⵢⵜ ⵓⵙⵍⴳⵏ, ⴰⵔ ⵜⵜ ⵙⵎⵔⴰⵙⵏ ⴰⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵙⴰⵡⴰⵍⵏ ⵅⴼ ⴰⵢⵍⵍⵉ ⵉⵣⴷⵉⵏ ⴷ ⵓⵙⵍⴳⵏ ⴷ ⵓⵔ ⵜⵜ ⵙⴰⵙⵡⴰ ⴷ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵎⴰⵜⴰⵢⵜ ⵏⵖⴷ ⵜⴰⵎⴳⵔⵓⵜ” (J.-C. GÉMAR 1991, p275,p283). ⵉⵖ ⴷⴰ ⵏⵙⴰⵡⴰⵍ ⵅⴼ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵏ ⵓⵙⵍⴳⵏ ⵓⵔ ⵏⵥⴹⴰⵕ ⴰⴷ ⵏⴻⵏⵏⴰ ⵎⴰⵙ ⵜⴳⴰ ⵢⴰⵜ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵉⴱⴷⴷⵏ ⵅⴼ ⵉⴹⴰⵕⵏ ⵏⵏⵙ, ⵎⴰⵛⴰ ⵜⴳⴰ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵉⵥⵍⵉⵏ ⴳ ⵓⴳⵯⵏⵙ ⵏ ⵢⴰⵜ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵎⴰⵜⴰⵢⵜ, ⵎⴰⵛⴰ ⴳ ⵓⵎⵏⴰⴹ ⵢⴰⴹⵏⵉⵏ ⴷⴰⵔⵙ ⵜⵉⵖⴰⵔⴰⵙⵉⵏ ⵏⵏⵙ ⴷ ⵜⵓⵚⴽⴰ ⵏⵏⵙ, ⵎⵉⵏⵣⵉ ⴷⴰⵔⵙ ⵜⵉⵡⵉⵍⴰⵡⵉⵏ ⵙⵉⵙ ⵉⵥⵍⵉⵏ ⴰⵎ ⵜⴰⵡⵉⵍⴰ ⵜⴰⵜⵜⵡⴰⵖⵜ, ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵏ ⵓⵙⵍⴳⵏ ⵜⴳⴰ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵏ ⵢⵉⴳⵉ ⴰⴽⵓⴷ ⵏⵏⴰ ⵜⵏⵏⴰ ⵉⴽⵔⴰ ⵉⵇⵇⴰⵏ ⴷ ⴰⴷ ⴰⵙ ⵜⵉⵍⵉ ⵜⵙⵏⵙⵉ, ⵜⵉⵣⵉ ⵏⵏⴰ ⴷ ⵉⴼⴼⴰⵖ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵓⵙⵍⴳⵏ ⵏⵖⴷ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵓⵎⵕⵚⵓⵎ ⴰⵔ ⴰⵙ ⵉⵜⵜⵉⵍⵉ ⵓⵣⵣⴳⵉⵔ ⴷⵓⵍⴳⴳⵓⴷ, ⵉⴷⴷⵖ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⴰⴷ ⵜⴳⴰ ⵢⴰⵜ ⵏ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵉⵏⵖⴷ ⴰⵢⵏⵏⴰ ⵙ ⵜⵏⵏⴰ ⵉⵇⵇⴰⵏ ⴷ ⴰⴷ ⵉⵜⵜⵓⵙⴽⵔ ⴳ ⵓⵎⵏⵉⴷ ⴰⴷ ⵏⵉⵜ ⴰⵔ ⵉⵜⵜⵉⵏⵉ ⵊⵉⵔⴰⵔⴷ ⴽⵓⵔⵏⵉ (1926-2007):“ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⵓⵍⴳⵉⵏⵜ ⵓⵔ ⵜⵔⵅⵉ ⴰⴷ ⵜⵜ ⵉⵔⵎⵙ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵢⴰⵏ ⵓⵔ ⵉⴳⵉⵏ ⵓⵍⴳⵉⵏ” (CORNU 1990, p22) ⵜⴰⵏⵏⴰⵢⵜ ⴰⴷ ⵏⵏⵙ ⴰⵔ ⴰⵖ ⵜⴻⵜⵜⴰⵊⵊⴰ ⴰⴷ ⵏⵙⵙⵏ ⵎⴰ ⵅⴼ ⵉⵎⵎⵔ ⴱⴰⵀⵔⴰ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⵓⵍⴳⵉⵏ, ⴰⵛⴽⵓ ⵓⵔ ⵉⴳⵉ ⴰⴷ ⴽⴰ ⵜⴳⵜ ⴰⵎⵙⵙⵓⵖⵍ ⴰⵜⵉ ⵔⴰⴷ ⵜⵙⴽⴰⵔⵜ ⴰⵙⵓⵖⵍ ⵓⵍⴳⵉⵏ, ⵎⴰⵛ ⴰⵎⵙⵙⵓⵖⵍ ⴰⵔ ⴼⵍⵍⴰⵙ ⵉⵜⵜⵉⵍⵉ ⴰⴷ ⵣⵡⴰⵔ ⵢⴰⴳⵎ ⵜⵓⵙⵙⵏⴰ ⵏ ⵢⵉⴳⵔ ⵓⵍⴳⵉⵏ ⵉⵖⵔ ⴼⵍⵍⴰⵙ ⴰⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵉⵣⵎⵔ ⴰⴷ ⵉⵙⴽⵔ ⴰⵏⴰⵡ ⴰⴷ ⵏ ⵓⵙⵓⵖⵍ.
'''2) ⵉⵔⵎ ⵓⵍⴳⵉⵏ:'''
ⵉⴳⴰ ⵢⵉⵔⵎ ⵢⴰⵜ ⵏ ⵜⵎⵙⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵏⴼⵔⴰⵔⵜ ⵍⵍⵉ ⵎⵓ ⵜⴰⴽⴽⴰ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⴷ ⵉⵎⵙⵏⵉⵍⵙⵏ ⵢⴰⵜ ⵏ ⵜⴰⵢⵏⵉⵜ ⵜⴰⵅⴰⵜⴰⵔⵜ, ⵙⵍⴰⵡⴰⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵍⵍⵉⵖ ⵙⴰⵡⵍⵏ ⵜⵓⴳⴷⵜ ⵏ ⵉⵎⵔⵣⵓⵜⵏ ⵅⴼ ⵜⵎⵓⴽⵔⵉⵙⵜ ⵏ ⵢⵉⵔⵎ, ⵎⵙⴰⵙⴰⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵎⵔⵣⵓⵜⵏ ⵅⴼ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⵏⵎⵍ ⵉ ⵢⵉⵔⵎ ⵍⵍⵉⵖ ⵏⵏⴰⵏ ⴰⵇⴰ ⵉⵔⵎ ⵉⴳⴰ ⵢⴰⵜ ⵏ ⵜⴳⵓⵔⵉ ⵏⵏⴰ ⴷⴰⵔ ⵉⵍⵍⴰ ⵢⴰⵏ ⵓⵏⴰⵎⴽ ⴷ ⵍⵍⵉ ⵉⵎⵎⴰⵜⵜⵉⵏ ⵙⴳ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵎⴰⵜⴰⵢⵜ ⴰⵔ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵎⵥⵍⴰⵢⵜ, ⵉⵟⵟⴼ ⴳⵉⵙ ⵢⴰⵏ ⵓⵏⴰⵎⴽ ⴰⵎⴰⵢⵏⵓ, ⴰⵔ ⵉⵜⵜⵉⵏⵉ ⵍⵊⵕⵊⴰⵏⵉ “ ⵎⴰⵙ ⴷ ⵉⵔⵎ ⵉⴳⴰ ⵜ ⵓⵎⵙⴰⵙⴰ ⵏ ⵢⴰⵏ ⵡⴰⵎⵓⵏ ⵅⴼ ⵜⵉⴽⴽⵉ ⵏ ⵢⴰⵏ ⵡⴰⵙⵙⴰⵖ ⵉ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵜⵖⴰⵡⵙⴰ” (الجرجاني 1983، 28) ⴰⵢⵍⵍⵉ ⵉⵜⵜⴰⵊⴰⵏ ⵉⵔⵎ ⴰⴷ ⵉⵟⵟⴼ ⵢⴰⵜ ⵜⵏⴼⵔⴰⵔⵜ ⵢⴰⵜⵜⵓⵢⵏ ⴳ ⵓⴳⵯⵏⵙ ⵏ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵙⵍⴰⵡⴰⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵎⵥⵍⴰⵢⵜ, ⴰⵛⴽⵓ ⵉⵔⵎⴰⵏ ⴰⵔ ⵜⵜⵓⵙⵔⴰⵙⵏ ⴰⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵙⴰⵡⵍⵏ ⵅⴼ ⵢⴰⵏ ⵏ ⵢⵉⴳⵔ ⴰⵎⵥⵍⴰⵢ, ⴷ ⴰⵔ ⴷⴰⵔⵙⵏ ⵉⵜⵜⵉⵍⵉ ⵖⴰⵙ ⵢⴰⵏ ⵓⵏⴰⵎⴽ ⵉⵥⵍⵉⵏ ⴷ ⵢⵉⴳⵔ ⴰⵏⵏ.
ⵜⵉⵣⵉ ⵏⵏⴰ ⵏⵙⴰⵡⴰⵍ ⵅⴼ ⵉⵔⵎⴰⵏ ⵓⵍⴳⵉⵏⵏ ⴰⵔ ⵏⵙⴰⵡⴰⵍ ⵅⴼ ⵉⵔⵎⴰⵏ ⵍⵍⵉ ⵉⵍⵍⴰⵏ ⴳ ⵢⵉⴳⵔ ⵏ ⵓⵙⵍⴳⵏ, ⵉⵔⵎⴰⵏ ⴰⴷ ⴰⵔ ⵜⵜⴰⵙⵉⵏ ⴰⴼⵔⵉⵙ ⵏ ⵓⵙⵍⴳⵏ, ⴰⵛⴽⵓ ⵏⵜⵜⴰ ⴰⴷ ⵉⴳⴰⵏ ⵉⴳⵔ ⵍⵍⵉⴳ ⵜⵜⵓⵙⵎⵔⴰⵙⵏ, ⴽⵔⴰⵢⴳⴰⵜⵜ ⵉⵔⵎ ⴳ ⵉⵔⵎⴰⵏ ⴰⴷ ⴷⴰⵔⵙ ⵢⴰⵏ ⵓⴷⵔⵉⵣ ⵍⵍⵉ ⵙⵉⵙ ⵉⵥⵍⵉⵏ, ⴷ ⵉⵇⵇⴰⵏ ⴷ ⴰⴷ ⵢⵉⵍⵉ ⵓⵃⵟⵟⵓ ⵏ ⴽⵔⴰⵢⴳⴰⵜⵜ ⴰⴷⵔⵉⵣ ⴳ ⵉⴷⵔⵉⵣⵏ ⵏ ⵉⵔⵎⴰⵏ ⴰⴷ ⵜⵉⵣⵉ ⵏⵏⴰ ⴰⵙⵏ ⵉⵍⵍⴰ ⵓⵙⵓⵖⵍ, ⴷ ⵉⵇⵇⴰⵏ ⴷ ⵉⵔⵎⴰⵏ ⵓⵍⴳⵉⵏⵏ ⴰⴷ ⵟⵟⴼⵏ ⵢⴰⵏ ⵓⵏⴰⵎⴽ ⵀⵍⵍⵉ ⴷⴰⵔ ⴽⵔⴰⵢⴳⴰⵜⵜ ⵎⴷⴷⵏ, ⴰⵛⴽⵓ ⵏⵜⵜⵏⵉⵏ ⴰⵙ ⴷⴰ ⵜⵜⵔⵎⴰⵙⵏ ⵎⴷⴷⵏ ⴰⵙⵍⴳⵏ, ⴰⵢⵍⵍⵉ ⵉⵜⵜⴰⵊⵊⴰⵏ ⵜⴰⵎⵀⵍⵜ ⵏ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⵏ ⵉⵔⵎⴰⵏ ⴰⴷ ⴰⴷ ⴰⴽⴽⵯ ⴱⴰⵀⵔⴰ ⵜⵎⵎⵔ ⵉⴳⴰ ⵜ ⵓⴷⵔⵉⵣ ⵍⵍⵉ ⵉⵍⵍⴰⵏ ⴷⴰⵔ ⵢⵉⵔⵎ, ⴰⵢⵍⵍⵉ ⵉⵜⵜⴰⵊⵊⴰⵏ ⴰⵎⵙⵙⵓⵖⵍ ⴰⴷ ⵉⵙⵉⴳⴳⵍ ⵅⴼ ⵓⴳⴷⴰⵣⴰⵍ ⵏⵏⴰ ⴷ ⴷⵉⵙ ⵉⵎⵙⴰⵙⴰⵏ ⵙⴳ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵍⵍⵉ ⵙ ⵔⴰⴷ ⵉⵙⵙⵓⵖⵍ, ⴳ ⵓⵎⵏⴰⴹ ⴰⴷ ⵏⵉⵜ ⴰⵔ ⵉⵜⵜⵉⵏⵉ ⵙⵙⴱⴰⵄⵉ ⵎⴰⵙ “ ⵉⵔⵎ ⵓⵍⴳⵉⵏ ⵉⴳⴰ ⵢⴰⵏ ⵏ ⵓⵡⵏⵏⵉ ⵏⵖⴷ ⵢⴰⵏ ⵏ ⵉⵏⵉⴳⵍ ⵍⵍⵉ ⵉⵙⴰⵡⴰⵍⵏ ⵅⴼ ⵢⴰⵏ ⵏ ⵓⵔⵎⵎⵓⵙ ⴳ ⵓⴳⵯⵏⵙ ⵏ ⵜⵎⴰⵙⵙⴰⵏⵉⵏ ⵜⵓⵍⴳⵉⵏⵉⵏ “ (السباعي 2008، 2) ⵙⴳ ⵓⵙⵏⵎⵍ ⴰⴷ ⴰⵔ ⵏⵏ ⵏⵜⵜⴰⴼⵉ ⵎⴰⵙ ⴷ ⵉⵔⵎ ⵓⵍⴳⵉⵏ ⴰ ⵅⴼ ⵜⴱⴷⴷ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵏ ⵓⵙⵍⴳⵏ, ⵙⵍⴰⵡⴰⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵍⵍⵉⴳ ⵉⴳⴰ ⵢⴰⵏ ⵏ ⵓⴳⵣⵣⵓⵎ ⴰⴷⵙⵍⴰⵏ ⴳ ⵜⵓⵚⴽⴰ ⵏ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⵓⵍⴳⵉⵏⵜ.
ⵉⵔⵎⴰⵏ ⵓⵍⴳⵉⵏ ⵏⵜⵜⵏⵉⵏ ⴰⴷ ⵉⴳⴰⵏ ⵜⵓⵚⴽⴰ ⵜⴰⵎⵔⵣⵡⴰⵔⵓⵜ ⵏ ⵓⴹⵕⵉⵚ ⵓⵍⴳⵉⵏ, ⴰⴹⵕⵉⵚ ⴰⴷ ⵓⵔ ⴷⴰ ⵉⵜⵜⵓⵔⵎⴰⵙ ⴰⴱⵍⴰ ⵜⵉⵣⵉ ⵏⵏⴰ ⵉⵍⵍⴰ ⴳ ⵓⵏⴳⵔⴰⵡ ⵏⵏⵙ, ⴰⵏⴳⵔⴰⵡ ⵓⵍⴳⵉⵏ ⵍⵍⵉⵖ ⵉⵍⵍⴰ ⵎⴰⵢⴰⵏⵏ ⴰ ⵅⴼ ⴷⴰ ⵉⵜⵜⵉⵍⵉ ⵓⵏⵎⴰⵔ ⵜⵉⵣⵉ ⵏ ⵓⵙⵓⵖⵍ, ⵎⵉⵏⵣⵉ ⴽⵔⴰⵢⴳⴰⵜⵜ ⵉⵔⵎ ⴳ ⵉⵔⵎⴰⵏ ⴰⴷ ⵏ ⵓⴹⵕⵉⵚ ⵓⵔ ⴰ ⴷⴰⵔⵙ ⵉⵜⵜⵉⵍⵉ ⵓⴳⴷⴰⵣⴰⵍ ⵏⵏⵙ ⵜⵉⵣⵉ ⵏⵏⴰ ⵜ ⵏⵙⵎⴰⵜⵜⵉ ⵙ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵢⴰⴹⵏⵉⵏ, ⴳ ⵓⵎⵏⴰⴹ ⴰⴷ ⵏⵉⵜ ⴰⴹⵕⵉⵚ ⵓⵍⴳⵉⵏ ⵖⵓⵔⵙ ⵜⵉⴼⵔⴰⵙ ⵏⵏⵙ ⵙⵉⵙ ⵉⵥⵍⵉⵏ, ⵉⵔⵎⴰⵏ ⵏⵏⵙ ⴰⵔ ⵜⵜⵉⵍⵉⵏ ⴳ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⵡⵉⵔ ⵢⴰⵜⵜⵓⵢⵏ ⵓⵔ ⵉⵣⵎⵔ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵢⴰⵏ ⴰⴷ ⵜⵏ ⵉⵔⵎⵙ ⴰⴱⵍⴰ ⴰⵢⵜ ⵓⵙⵍⴳⵏ “ ⴰⴹⵕⵉⵚ ⵓⵍⵉⵏ ⴷⴰⵔⵙ ⵜⵉⴼⵔⴰⵙ ⵏⵏⵙ ⵙⵉⵙ ⵉⵥⵍⵉⵏ ⴷ ⴰⵔ ⴳⵉⵙ ⵜⴻⵜⵜⵓⵙⵎⵔⴰⵙ ⵢⴰⵜ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⵓⴷⴷⵉⵙⵜ ⵍⵍⵉⴳ ⴷⴰ ⵜⵜⵉⵍⵉⵏ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵜⴳⵓⵔⵉⵡⵉⵏ ⴳ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵢⴰⵜⵜⵓⵢⵏ ⴷ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵉⵔⵎⴰⵏ ⵉⵥⵍⵉⵏ ⵙ ⵢⵉⴳⵔ ⵓⵍⴳⵉⵏ.” (MÃGUREAN 2025، 180-181).
=ⵜⴰⵎⵍⵉⵍⵜ ⵏ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⴷ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵉⵏ ⴳ ⵡⵓⵜⵓⵢ ⵏ ⵜⴽⵜⵉⵡⵉⵏ ⴷ ⵉⵏⵖⵎⵉⵙⵏ=
=ⵜⵉⵙⵉⴹⴰⵏ=
=ⵜⵉⵥⵔⵉⵢⵉⵏ ⵏ ⵓⵙⵓⵖⵍ=
== ⵥⵕ ⵓⴳⴳⴰⵔ ==
*''' [[CAO, Deborah. Translating Law. united kingdom: Multilingual Matters Ltd, 2007.]]
* [[CORNU, Gérard. Linguistique juridique. Éd. 3. Paris: Montrchrestien, 1990.]]
* [[DELISLE, Jean. L’analyse du discours comme méthode de traduction. presses de l’université d’Ottawa, 1980.]]
* [[GÉMAR, Jean-Claude. «Terminologie, langue et discours juridiques. Sens et signification du langage du droit.» Meta 1 (1991): 275–283. <https://id.erudit.org/iderudit/002843ar>.]]
* [[GOUADEC, Daniel. Profession traducteur. paris: La Maison du Dictionnaire, 2009.]]
* [[MÃGUREAN, Adela Maria. Legal Translation as a Type of Specialized Translation. Éd. Iulian & Sigmirean, Cornel Boldea. România: Arhipelag XXI Press, 2025.]]
* [[MOUNIN, Georges. les problèmes théoriques de la traduction. paris: gallimard, 1963.]]
* [[MUNDAY, Jeremy. The Routledge Compassion of Translation Studies,. London: REVISED EDITION, 2009.]]
* [[NIDA , Eugène. Toward a Science of Translating. Brill: Leyde, 1964.]]
* [[SELESKOVICH, Danica et Mariane LEDERER. Mariane. Paris: Didier, Coll Traductologie, 2001.]]
((
الجرجاني, علي بن محمد بن علي. التعريفات. دار الريان للتراث, 1983.
السباعي, أيمن كمال. المدخل لصياغة وترجمة العقود. مصر: جمعية المترجمين واللغويين المصريين, 2008.))
== ⵉⵙⴰⵖⵓⵍⵏ ==
{{ⵉⵙⴰⵖⵓⵍⵏ}}
{{ⴰⴱⴰⴹ ⵓⵏⵜⵉⵎ}}
{{ⴰⵙⵎⵉⵍ |ⴰⵙⵓⵖⵍ |ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ |ⵜⴰⵙⵏⵉⵍⵙⵜ }}
n1domoiqj5vwo01swut4e36g4j6s2vn
198881
198880
2026-11-08T09:26:28Z
Hamza Goulahyane
16
198881
wikitext
text/x-wiki
{{ⴰⵎⵏⵏⵉ ⵡⴰⵔ ⵉⵙⵎⵉⵍⵏ}}
{{ⴰⵎⵏⵏⵉ ⵡⴰⵔ ⵉⵙⵖⵓⵏⵏ ⵉⴳⵏⵙⴰⵏⵏ}}
{{ⴰⵎⵏⵏⵉ ⵡⴰⵔ ⵉⵙⴰⵖⵓⵍⵏ}}
{{ⴰⵎⵓⴷ}}
{{ⵜⴰⴼⵍⵓⵙⴼⴽⵉⵜ}}
'''ⴰⵙⵓⵖⵍ''' (ⵙ ⵜⵏⴳⵍⵉⵣⵜ: '''Translation''') ⵢⴰⵜ ⵜⵎⵀⵍⴰ ⵏ ⵓⵎⵢⴰⵡⴰⴹ ⴳⵔ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵉⵏ ⴷ ⵡⴰⵎⵓⵏⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ, ⵍⵍⵉⴳ ⴷⴰ ⵉⵜⵜⵉⵍⵉ ⵓⵙⵎⵓⵜⵜⵉ ⵏ ⵓⵏⴰⵎⴽ ⵏ ⵢⴰⵏ ⵓⴹⵕⵉⵚ ⵙⴳ ⵢⴰⵜ ⵏ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵖⴱⴰⵍⵓⵜ ⴰⵔ ⵢⴰⵜ ⵏ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵏ ⵓⵡⵜⵜⴰⵙ, ⴰⵙⵎⴰⵜⵜⵉ ⴰⴷ, ⵓⵔ ⵉⴳⵉ ⵖⴰⵙ ⴰⵙⵏⴼⵍ ⵏ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵙ ⵜⴰⵢⵢⴰⴹ ⵎⴰⵛⴰ ⵉⴳⴰ ⴰⵣⴰⵏ ⵏ ⵓⵏⴰⵎⴽ ⵙⴳ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵏ ⵓⵙⴰⴳⵎ ⴰⵔ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵉⵜⵜⵓⵡⵜⵜⴰⵙⵏ, ⵜⴰⵎⵀⵍⵜ ⴰⴷ ⴷⴰⵔⵙ ⵢⴰⵜ ⵏ ⵜⵏⴼⵔⴰⵔⵜ ⵜⴰⵅⴰⵜⴰⵔⵜ ⴳ ⵓⵙⵉⴷⵙ ⵏ ⵡⴰⵎⵓⵏⵏ ⵏⵜⵜⴰⵜ ⴰⴷ ⵉⵜⵜⴰⵊⵊⴰⵏ ⵜⵉⴷⵍⵙⵉⵡⵉⵏ ⵍⵍⵉ ⴰⴽⴽⵯ ⵢⴰⴳⴳⵓⴳⵏ ⴰⴷ ⴰⴷⵙⵏⵜ ⵜⴰⵊⵊ ⵎⴷⴷⵏ ⴰⴷ ⵙⵙⵏⵏ ⵓⴳⴳⴰⵔ ⵅⴼ ⵡⵉⵢⵢⴰⴹ ⴷ ⵜⴷⵍⵙⴰ ⵏⵏⵙ ⴱⵍⴰ ⵙⴰⵡⴰⵍⵏ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵏⵏⵙ.
ⴰⵙⵓⵖⵍ ⵓⵔ ⵉⴳⵉ ⵖⴰⵙ ⴰⴷ ⴰⵙⴼⵍ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵎⴰⵛⴰ ⵏⵜⵜⴰ ⵉⴳⴰ ⵢⴰⵜ ⵏ ⵜⵎⵀⵍⵜ ⵉⵛⵇⵇⴰⵏ ⴰⵛⴽⵓ ⴰⵔ ⵉⵜⵜⵉⵍⵉ ⵅⴼ ⵓⵎⵙⵙⵓⵖⵍ ⴰⴷ ⵉⵙⵙⵏ ⵓⴳⴳⴰⵔ ⵅⴼ ⵙⵏⴰⵜ ⵏ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵉⵏ ⵍⵍⵉⴳ ⴷⴰ ⵉⵙⵙⵓⵖⵓⵍ, ⴰⴷ ⵉⵙⵙⵏ ⴰⵎⵏⴰⴹ ⵏ ⵓⴹⵕⵉⵚ ⵉⵙⵙⵏ ⵜⴰⴷⵍⵙⴰ ⵏ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵏ ⵓⵡⵜⵜⴰⵙ, ⴰⵎⵙⵙⵓⵖⵍ ⵉⵀⵢⵢⴰⵏ ⵓⵔ ⵜ ⵉⴳⵉ ⵡⴰⵍⵍⵉ ⴽⴰ ⵉⵙⵏⴼⴰⵍⵏ ⵜⵉⴳⵓⵔⵉⵡⵉⵏ ⵏⵖⴷ ⵜⵉⵡⵉⵏⴰⵙ ⵎⴰⵛⴰ ⵉⴳⴰ ⵜ ⵡⴰⵍⵍⵉ ⵉⵜⵜⵎⴰⵖⵏ ⴰⴷ ⵢⴰⵔⴰ ⵢⴰⵏ ⵏ ⵓⴹⵕⵉⵚ ⵍⵍⵉ ⵎⵓ ⵓⵔ ⵉⵥⴹⴰⵕ ⵉⵎⵖⵔⵉ ⴰⴷ ⴰⵙ ⵉⴼⵔⴽ ⵉⵙ ⵉⴳⴰ ⵜⴰⵙⵓⵖⵍⵜ, ⵢⴰⵏ ⵏ ⵓⴹⵕⵉⵚ ⵍⵍⵉ ⵢⵓⵙⵉⵏ ⵉⴹⵉⵚ ⵏⵉⵜ ⵍⵍⵉ ⵢⵓⵙⵉ ⵓⴹⵕⵉⵚ ⴰⵕⵚⵍⵉ.
ⵓⵔ ⵏⵥⴹⴰⵕ ⴰⴷ ⵏⴼⴽ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⵏⵎⵍ ⴽⴰ ⵉ ⵓⵙⵓⵖⵍ, ⴰⵛⴽⵓ ⵓⵔ ⵉⴳⵉ ⵢⴰⵜ ⵏ ⵜⵖⴰⵡⵙⴰ ⵜⵓⵔⵜⵉⴱⵜ ⵍⵍⵉ ⵉⴱⴷⴷⵏ ⴷ ⵍⵍⵉ ⵓⵔ ⵉⵜⵜⵏⴼⴰⵍⵏ ⵎⴰⵛⴰ ⵉⴳⴰ ⵜⴰⵎⵀⵍⵜ ⵏⵏⴰ ⵉⵟⵟⴰⴼⵏ ⵎⵏⵏⴰⵡ ⵓⴷⵎⴰⵡⵏ ⴷ ⵎⵏⵏⴰⵡⵜ ⵜⵡⵓⵔⵉⵡⵉⵏ, ⴰⵙⵓⵖⵍ ⴰⵔ ⵉⵜⵜⴰⵎⵥ ⴰⵙⵏⵎⵍ ⵏⵏⵙ ⵙ ⵓⵎⵙⴰⵙⴰ ⴷ ⵎⴽⵏⵏⴰ ⵙ ⴷⴰ ⵜ ⵉⵜⵜⴰⵏⵏⵉ ⵢⴰⵏ, ⴰⵔ ⴼⵍⵍⴰⵙ ⵉⵜⵜⵉⵏⵉ ⴷⵉⴷⵔⵓ(1713-1784) ⵎⴰⵙ ⴷ ⴰⵙⵓⵖⵍ ⵉⴳⴰ ⵖⴰⵙ ⴰⵙⵏⵖⵍ ⵏ ⵢⴰⵏ ⵏ ⵉⵏⴰⵡ ⵏⵏⴰ ⵉⵜⵜⵓⵏⵏⴰⵏ ⵙⴳ ⵢⴰⵜ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⴰⵔ ⵜⴰⵢⵢⴰⴹ ⵎⴰⵛⴰ ⵜⵉⵣⵉ ⵏⵏⴰ ⵏⵙⵎⵓⵇⵇⵓⵍ ⴰⵙⵏⵎⵍ ⴰⴷ ⵍⵍⵉ ⵉⴼⴽⴰ ⵓⵎⴰⵙⵙⴰⵏ ⴰⴷ, ⴰⵔ ⵏⵏ ⵏⵜⵜⴰⴼⵉ ⵎⴰⵙ ⴷ ⵏⵜⵜⴰ ⴰⵔ ⵉⵙⵎⵓⵇⵇⵓⵍ ⴰⵙⵓⵖⵍ ⵙⴳ ⵜⵙⵖⵏⵜ ⵏⵏⵙ ⵜⴰⵙⵏⵉⵍⵙⵉⵜ, ⴰⵔ ⵜ ⵉⵜⵜⴰⵏⴰⵉ ⵎⴰⵙ ⵉⴳⴰ ⵖⴰⵙ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⵏⴼⵍ ⴳⵔ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⴰⵔ ⵜⴰⵢⵢⴰⴹ, ⴷ ⵉⴼⵍⵏⵏ ⵓⵙⵏⵎⵍ ⴰⴷ ⵏⵏⵙ ⵜⴰⵙⴳⴰ ⵏ ⵓⵎⵢⴰⵡⴰⴹ ⴷ ⵜⴷⵍⵙⴰ, ⴳ ⵢⴰⵏ ⵓⵎⵏⴰⴹ ⵢⴰⴹⵏⵉⵏ ⴰⵔ ⵏⵏ ⵏⵜⵜⴰⴼⴰ ⴰⵎⴰⵙⵙⴰⵏ ⴳ ⵜⵙⵏⵉⵍⵙⵜ ⵊⵓⵕⵊ ⵎⵓⵏⴰⵏ(1910-1993) ⴷⴰⵔⵙ ⵢⴰⵏ ⵏ ⵓⵙⵏⵎⵍ ⵢⴰⴹⵏⵉⵏ ⵉ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⵏⵜⵜⴰ ⵉⵣⴷⵉ ⴰⵙⵓⵖⵍ ⴷ ⵙⵏⴰⵜ ⵜⵖⴰⵡⵙⵉⵡⵉⵏ ⵜⴰⵙⵏⵉⵍⵙⵜ ⴷ ⵓⵎⵢⴰⵡⴰⴹ ⴰⵔ ⵉⵜⵜⵉⵏⵉ ⴳ ⵓⵙⵏⵎⵍ ⵏⵏⵙ ⵎⴰⵙ ⴰⵙⵓⵖⵍ ⵉⴳⴰ ⵢⴰⵜ ⵏ ⵜⵎⵀⵍⵜ ⵜⴰⵎⴰⵙⵙⴰⵏⵜ ⵙⴳ ⵜⵙⴳⴰ ⵏ ⵜⵕⵡⵉ ⵏⵏⵙ, ⴷ ⴰⵔ ⵜⴻⵜⵜⵏⴼⴰⵍ ⵙⴳ ⵉⵙⵡⵉⵔⵏ ⵏ ⵓⵎⵢⴰⵡⴰⴹ ⵍⵍⵉ<ref>{{ⴱⴷⵔ ⴰⵖⵎⵉⵙ |last=Toledo |first=Samuel |date=2007 |title=Les Belles infidèles de Georges Mounin |url=https://doi.org/10.3406/equiv.2007.1322 |journal=Équivalences |volume=34 |issue=1 |pages=121–128 |doi=10.3406/equiv.2007.1322 |issn=0751-9532}}</ref>.
ⵉⵖ ⵏⵙⴼⵙⵉ ⴰⵙⵏⵎⵍ ⴰⴷ ⵍⵍⵉ ⵉⵙⴽⵔ ⵊⵓⵕⵊ ⵎⵓⵏⴰⵏ (1910-1993) ⵉ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⴰⵔ ⵏⵏ ⵏⵜⵜⴰⴼⵉ ⵎⴰⵙ ⴷ ⵏⵜⵜⴰ ⴰⵔ ⵜ ⵉⵙⵎⵓⵇⵇⵓⵍ ⵎⴰⵙ ⵉⴳⴰ ⵢⴰⵜ ⵏ ⵜⵎⵀⵍⵜ ⵍⵍⵉ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵛⵇⵇⴰⵏ ⴰⵛⴽⵓ ⵓⵔ ⵉⴳⵉ ⵓⵔⵜⵉⴱ ⴷ ⴰⵔ ⵉⵜⵜⵏⴼⴰⵍ ⵙⴳ ⵢⵉⴳⵔ ⴰⵔ ⵡⴰⵢⵢⴰⴹ ⴷ ⵓⵔ ⵏⵣⵎⵔ ⴰⴷ ⵏⵙⵙⵏ ⴰⵙⵖⵍ ⵍⵍⵉ ⵙ ⵉⵥⴹⴰⵕ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⵏ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵓⴹⵕⵉⵚ ⴰⴷ ⵙⵉⵙ ⵉⵙⵍⴽⵎ ⵜⴰⴱⵔⴰⵜ ⵏ ⵓⴹⵕⵉⵚ ⴰⵕⵚⵍⵉ, ⵎⵓⵏⴰⵏ ⴳ ⵓⵙⵏⵎⵍ ⴰⴷ ⵏⵏⵙ ⵉⴼⴽⴰ ⵜⴰⵢⵏⵉⵜ ⵉⴳⴳⵓⵜⵏ ⵉ ⵜⵙⴳⴰ ⵏ ⵓⵎⵢⴰⵡⴰⴹ ⵍⵍⵉ ⵉⵙⴽⴰⵔ ⵓⵙⵓⵖⵍ, ⴰⵛⴽⵓ ⵓⵔ ⵜⵖⵉⵢ ⵜⵎⵀⵍⵜ ⴰⴷ ⴰⴷ ⵜⵙⵙⵍⴽⵎ ⵜⴰⴱⵔⴰⵜ ⵎⴽⵍⵍⵉ ⵜⴳⴰ ⵎⴰⵛⴰ ⴰⴷ ⴽⴰ ⵜⵙⵙⵍⴽⵎ ⴰⵏⴰⵎⴽ ⵏⵏⵙ ⴰⵎⴰⵜⴰⵢ, ⵎⵓⵏⴰⵏ (1910-1993) ⵓⵔ ⴷⴰ ⵉⵙⵙⵓⵇⵇⵓⵍ ⴰⵙⵓⵖⵍ ⴰⵎ ⴰⵙⵏⴼⵍ ⵏ ⵜⴳⵓⵔⵉⵡⵉⵏ ⴳⵔ ⵙⵏⴰⵜ ⵏ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵉⵏ ⵎⴰⵛⴰ ⵏⵜⵜⴰ ⴰⵔ ⵉⵜⵜⴰⵏⵏⴰⵢ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵉⵏ ⴰⴷ ⵎⴰⵙ ⴳⴰⵏⵜ ⵉⵏⴳⵔⴰⵡⵏ ⴷ ⴽⵓ ⴰⵏⴳⵔⴰⵡ ⵖⵓⵔⵙ ⵜⵉⵥⵍⴰⵢⵉⵏ ⵏⵏⵙ ⴷ ⵜⵖⴰⵡⵙⵉⵡⵉⵏ ⵍⵍⵉ ⵜ ⵉⵜⵜⴰⵊⵊⴰⵏ ⴰⴷ ⵓⵔ ⵉⵔⵡⵉⵙ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵓⵏⴳⵔⴰⵡ ⵢⴰⴹⵏ. ⴳ ⵓⵎⵏⴰⴹ ⴰⴷ ⵏⵉⵜ ⴰⵔ ⵉⵜⵜⵉⵏⵉ : “ ⴰⵙⵏⴼⵍ ⵏ ⵢⴰⵏ ⵓⴹⵕⵉⵚ ⵉⵜⵜⵢⴰⵔⴰⵏ ⵙ ⵢⴰⵜ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵏ ⵓⵙⴰⴳⵎ ⴰⵔ ⵢⴰⵏ ⵓⴹⵕⵉⵚ ⴰⴳⴷⴰⵣⴰⵍ ⵉⵜⵜⵢⴰⵔⴰⵏ ⵙ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵢⴰⴹⵏⵉⵏ”.
ⵜⵉⵣⵉ ⵏⵏⴰ ⵏⵙⴰⵡⴰⵍ ⵅⴼ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⵏⵣⵎⵔ ⴰⴷ ⵜ ⵏⴱⴹⵓ ⵅⴼ ⵙⵉⵏ ⵡⴰⵏⴰⵡⵏ ⵉⵅⴰⵜⴰⵔⵏ ⴰⵙⵓⵖⵍ ⴰⵎⴰⵜⴰⵢ ⴷ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⴰⵎⵥⵍⴰⵢ, ⴰⵙⵓⵖⵍ ⴰⵎⵥⵍⴰⵢ ⴰⵔ ⴷⴰⵖ ⵢⴰⵟⵟⴰ ⵅⴼ ⵎⵏⵏⴰⵡ ⵡⴰⵏⴰⵡⵏ, ⵎⴰⵛⴰ ⴷⴰⵜ ⴰⴷ ⴼⵍⵍⴰⵙ ⵏⵙⴰⵡⵍ ⵉⵇⵇⴰⵏ ⴷ ⴰⴷ ⵣⵡⴰⵔ ⵏⴼⴽ ⵢⴰⵏ ⵏ ⵓⵙⵏⵎⵍ ⵉ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⴰⵎⴰⵜⴰⵢ, ⴰⵙⵓⵖⵍ ⴰⴷ ⵉⴳⴰ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⵉⴱⵙⵓⵙⵏ ⵉⵡⴰⵜⵜⵙ ⵉⵎⵖⵔⵉ ⴰⴽⵓⵢⴰⵙ ⵉⵎⵖⵔⵉ ⵍⵍⵉ ⵙ ⴷ ,ⴰⵏⴰⵡ ⴰⴷ ⵏ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⴰⵔ ⵉⵜⵜⵉⵍⵉ ⵓⵙⵎⵔⵙ ⵏⵏⵙ ⴳ ⵓⵙⵏⵖⵎⵙ, ⴰⵡⵜⵜⴰⵙ ⵏⵏⵙ ⵉⴳⴰ ⵜ ⴰⴷ ⵉⵙⵙⵍⴽⵎ ⵜⴰⴱⵔⴰⵜ ⵉ ⴽⵉⴳⴰⵏ ⵏ ⵎⴷⴷⵏ ⴰⴷ ⵜⵜ ⵔⵎⵙⵏ ⵉⵡⴰⵜⵜⵙ ⴰⵙⵏⵖⵎⵙ, ⵙⴳ ⵜⴼⵔⵉⵙⵉⵏ ⵏ ⵡⴰⵏⴰⵡ ⴰⴷ ⵏ ⵓⵙⵓⵖⵍ, ⵎⴰⵙ ⴷ ⵉⵔⵎⴰⵏ ⵍⵍⵉ ⴳⵉⵙ ⵉⵜⵜⴰⵡⵙⵎⵔⴰⵙⵏ ⴳⴰⵏ ⵉⵔⵎⴰⵏ ⵉⴽⵓⵢⴰⵙⵙⵏ ⵓⵔ ⴰ ⴳⵉⵙⵏ ⵜⵜⵉⵍⵉⵏ ⵉⵔⵎⴰⵏ ⵉⵜⵉⵇⵏⵉⵢⵏ ⵏⵖⴷ ⵡⵉⴷ ⵥⵍⵉⵏⵉⵏ ⵙ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵢⵉⴳⵔ, ⴰⵔ ⴳⵉⵙ ⵉⵜⵜⵎⴰⵖ ⵓⵎⵙⵙⵓⵖⵍ ⴰⴷ ⵉⵙⵀⵡⵏ ⴰⴹⵕⵉⵚ ⵅⴼ ⵉⵎⵖⵔⵉ ⴰⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵉⵍⴽⵎ ⴽⵉⴳⴰⵏ ⵏ ⵎⴷⴷⵏ.
ⵉⵇⵇⴰⵏ ⴷ ⵜⵉⵣⵉ ⵏⵙⴰⵡⴰⵍ ⵅⴼ ⴰⵙⵓⵖⵍ ⴰⵎⵥⵍⴰⵢⵏ ⴰⴷ ⵜ ⵏⴱⴹⵓ ⵅⴼ ⵎⵏⵏⴰⵡ ⵡⴰⵏⴰⵡⵏ ⴰⴷ ⴳⵉⵙⵏ ⵏⴱⴷⵔ: ⴰⵙⵓⵖⵍ ⴰⵙⴽⵍⴰⵏ, ⴰⵙⵓⵖⵍ ⵓⵍⴳⵉⵏ, ⴰⵙⵓⵖⵍ ⴰⵎⵙⵏⵉⵊⵊⵉ, ⴰⵙⵓⵖⵍ ⴰⵜⵉⵇⵏⵉ, ⴰⵙⵓⵖⵍ ⴰⵙⴳⴷⴰⵏ ... ⴽⵔⴰⵢⴳⴰⵜⵜ ⵢⴰⵏ ⴳ ⵡⴰⵏⴰⵡⵏ ⴰⴷ ⴰⵔ ⵢⴰⴽⴽⴰ ⵜⴰⵢⵏⵉⵜ ⵉ ⵢⴰⵏ ⵏ ⵢⵉⴳⵔ ⵍⵍⵉ ⵙ ⵉⵥⵍⵉ, ⵙ ⵓⵎⴷⵢⴰ ⴰⵙⵓⵖⵍ ⴰⵙⴽⵍⴰⵏ ⵉⴳⴰ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⵍⵍⵉ ⵏⵏ ⵉⵡⴰⵍⴰⵏ ⴰⵢⵍⵍⵉ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⴳⴰⵏ ⴰⵙⴽⵍⴰⵏ, ⴰⵙⵓⵖⵍ ⵏ ⵓⵏⴳⴰⵍⵏ ⵜⵉⵎⵣⴳⵓⵏⵉⵏ ⵜⵉⵎⴷⵢⴰⵣ. ⴳ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⴰⵎⵥⵍⴰⵢ ⴰⵔ ⵉⵙⴽⴰⵔ ⵓⵎⵙⵙⵓⵖⵍ ⵢⴰⵜ ⵏ ⵜⵡⵓⵔⵉ ⵜⴰⵅⴰⵜⴰⵔⵜ ⴰⵛⴽⵓ ⵓⵔ ⵙⵓⵍ ⵉⴳⵉ ⵓⵡⵜⵜⴰⵙ ⵖⴰⵙ ⴰⴷ ⵉⵔⴰⵔ ⴰⴹⵕⵉⵚ ⵙⴳ ⵢⴰⵜ ⵏ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⴰⵔ ⵜⴰⵢⵢⴰⴹ ⵎⴰⵛⴰ ⴰⵔ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵣⵣⵔⴰⵢ ⵎⴰⵢⴰⴷ ⴰⵔ ⴷⴰⵖ ⵉⵜⵜⴳⴰ ⴰⵎⴰⵔⴰ ⵏ ⵓⴹⵕⵉⵚ ⵏ ⵓⵡⵜⵜⴰⵙ, ⴰⵛⴽⵓ ⵉⴹⵕⵉⵚⵏ ⵉⵎⵥⵍⴰⵢⵏ ⴰⵔ ⵜⵜⵉⵔⵉⵏ ⵢⴰⵜ ⵏ ⵜⴰⵢⵏⵉⵜ ⵉⴳⴳⵓⵜⵏ ⴷ ⵢⴰⵏ ⵏ ⵓⵏⵖⴰⴷ ⴰⵅⴰⵜⴰⵔ ⵎⴽⵍⵍⵉ ⵜⵉⵔⵉⵏ ⴰⵡⴷ ⵜⵓⵙⵙⵏⴰ ⵉⴳⴳⵓⵜⵏ ⴳ ⵢⵉⴳⵔ ⴰⵏⵏ ⵍⵍⵉⴳ ⴷⴰ ⵉⵙⵙⵓⵖⵓⵍ ⵓⵎⵙⵙⵓⵖⵍ, ⴰⵛⴽⵓ ⵉⵎⵉⴽⴽ ⵏ ⵜⵣⴳⵍⵜ ⴳ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵜⴳⵓⵔⵉ ⵏⵖⴷ ⴳ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵜⵡⵉⵏⵙⵜ ⵉⵥⴹⴰⵕ ⴰⴷ ⴰⴽⴽⵯ ⵜⵙⵏⴼⵍ ⴰⵏⴰⵎⴽ ⵏ ⵓⴹⵕⵉⵚ, ⵎⴰⵢⴰⵏⵏ ⴰⴷ ⵢⵓⵊⵊⴰⵏ ⴰⵙⵓⵖⵍ ⴰⵎⵥⵍⴰⵢ ⴰⴷ ⵉⴳ ⵢⴰⵜ ⵜⵎⵀⵍⵜ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵛⵇⵇⴰⵏ.
== ⴰⵙⵓⵖⵍ ⵓⵍⴳⵉⵏ ==
ⴰⵔ ⵢⴰⵟⵟⴰ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⵅⴼ ⵙⵉⵏ ⵡⴰⵏⴰⵡⵏ ⵉⵎⵇⵇⵔⴰⵏⵏ, ⴰⵙⵓⵖⵍ ⴰⵎⴰⵜⴰⵢ ⴷ ⵓⵙⵍⴳⵏ ⴰⵎⵥⵍⴰⵢ, ⵜⵉⵣⵉ ⵏⵏⴰ ⵏⵙⴰⵡⴰⵍ ⵅⴼ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⴰⵎⴰⵜⴰⵢ ⴰⵔ ⵏⵙⴰⵡⴰⵍ ⵅⴼ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⵏⵏⴰ ⴷⴰⵔ ⵢⴰⵏ ⵓⴼⵔⵉⵙ ⴰⴳⴷⵓⴷⴰⵏ ⵡⴰⵜⵙⵏ ⵎⴷⴷⵏ ⴰⴽⴽⵯ, ⵓⵔ ⵣⴷⵉⵏ ⵙ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵓⵙⵎⵉⵍ ⵉⵥⵍⵉⵏ, “ⴰⵙⵓⵖⵍ ⴰⵎⴰⵜⴰⵢ ⴷ ⴰⵙⵓⵖⵍ ⵏ ⵜⵖⴰⵡⵙⵉⵡⵉⵏ ⵜⵉⵎⴰⵜⴰⵢⵉⵏ ⵍⵍⵉ ⵢⵉⵡⵉⵏ ⵜⴰⵢⵏⵉⵜ ⵏ ⴽⵓ ⵢⴰⵏ ⵓⵔ ⵉⵥⵍⵉ ⵙ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵢⵉⴳⵔ” <ref>{{ⴱⴷⵔ ⴰⵖⵎⵉⵙ |last=Gouadec |first=Daniel |date=1987 |title=Les horizons de la terminotique |url=https://doi.org/10.7202/002944ar |journal=Meta: Journal des traducteurs |volume=32 |issue=2 |pages=130 |doi=10.7202/002944ar |issn=0026-0452}}</ref>, ⴰⵡⵜⵜⴰⵙ ⵏ ⵡⴰⵏⴰⵡ ⴰⴷ ⵏ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⵉⴳⴰ ⵜ ⴰⵙⵏⵖⵎⵙ ⴷ ⴰⵔ ⵉⵜⵜⴰⵡⵙⵎⵔⴰⵙ ⴱⴰⵀⵔⴰ ⴳ ⵢⵉⴳⵔ ⵏ ⵓⵙⵏⵖⵎⵙ.
ⴰⵙⵓⵖⵍ ⴰⵎⵥⵍⴰⵢ ⵏⵜⵜⴰ ⵓⵔ ⵉⵔⵡⴰⵙ ⴰⵙⵓⵖⵍ ⴰⵎⴰⵜⴰⵢ ⴰⵛⴽⵓ ⵏⵜⵜⴰ ⵢⵓⵙⵉ ⵢⴰⵏ ⵓⴼⵔⵉⵙ ⵉⵥⵍⵉⵏ, ⴰⵔ ⵉⵥⵍⵍⵉ ⵙ ⵢⴰⵏ ⵢⵉⴳⵔ ⵖⴰⵙ ⵏⵜⵜⴰ, ⴷ ⴰⵔ ⵉⵙⵎⵔⴰⵙ ⵢⴰⵜ ⵜⵙⵏⵉⵔⵎⵜ ⵍⵍⵉ ⵉⴳⴰⵏ ⵖⴰⵙ ⵜⵉⵏ ⵉⴳⵔ ⴰⵏⵏ: “ ⵏⵜⵜⴰ ⴰⵔ ⵉⵜⵜⵉⵍⵉⵖ ⵖⴰⵙ ⴳ ⵉⴳⵔⴰⵏ ⵉⵎⵥⵍⴰⵢⵏ, ⵓⵔ ⵉⴳⵉ ⵡⵉⵏ ⵓⵎⴰⵜⴰ ⵏⵖⴷ ⵡⵉⵏ ⵓⴳⴷⵓⴷ ⵎⴰⵛⴰ ⵉⴳⴰ ⵡⵉⵏ ⴰⵢⵜ ⵜⵥⵍⴰⵢⵜ ⴰⵏⵏ” <ref>{{ⴱⴷⵔ ⴰⵖⵎⵉⵙ |last=Gouadec |first=Daniel |date=1987 |title=Les horizons de la terminotique |url=https://doi.org/10.7202/002944ar |journal=Meta: Journal des traducteurs |volume=32 |issue=2 |pages=130 |doi=10.7202/002944ar |issn=0026-0452}}</ref>.
ⵉⴳⴰ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⵓⵍⴳⵉⵏ ⵢⴰⵏ ⴳ ⵡⴰⵏⴰⵡⵏ ⵏ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⵍⵍⵉ ⴰⴽⴽⵯ ⴱⴰⵀⵔⴰ ⵉⵎⵎⵔⵏ, ⴰⵛⴽⵓ ⵉⴳⴰ ⵢⴰⵜ ⵜⵎⵀⵍⵜ ⵍⵍⵉⵖ ⴷⴰ ⵉⵜⵜⵉⵍⵉ ⵓⵙⵎⴰⵜⵜⴰ ⵏ ⵢⴰⵜ ⵜⵎⵜⵜⴰ ( ⴰⴹⵕⵉⵚ ⵓⵍⴳⵉⵏ) ⵙⴳ ⵢⴰⵜ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⴰⵔ ⵜⴰⵢⵢⴰⴹ, ⴰⴹⵕⵉⵚ ⴰⴷ ⵍⵍⵉ ⵎⵓ ⵉⵜⵜⵉⵍⵉ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⵏⵏⵙ ⵉⴳⴰ ⵢⴰⵏ ⴳ ⵉⴹⵕⵉⵚⵏ ⵍⵍⵉ ⵎⵓ ⵉⵎⵎⵔ ⵓⵙⵓⵖⵍ, ⴰⵛⴽⵓ ⵓⵔ ⴷ ⴰⴷ ⴽⴰ ⵜⵔⴰⵔⵜ ⵙ ⵢⴰⵜ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⴰⴷ ⵉⴳⴰⵏ ⴰⵎⵓⴽⵔⵉⵙ, ⵉⵇⵇⴰⵏ ⴷ ⴰⴷ ⴷⵉⵙ ⵜⵔⴰⵔⵜ ⵢⴰⵏ ⵓⵏⴳⵔⴰⵡ, ⴰⵛⴽⵓ ⴰⵙⵓⵖⵍ ⵓⵍⴳⵉⵏ ⴰⵔ ⵉⵜⵜⴳⴰ ⴰⵙⵓⵖⵍ ⵏ ⵉⵏⴳⵔⴰⵡⵏ ⵏ ⵙⵏⴰⵜ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵉⵏ, ⴰⴷ ⵓⵔ ⵏⵜⵜⴻⵜⵜⵓ ⵎⴰⵙ ⴷ ⴽⵔⴰⵢⴳⴰⵜⵜ ⵜⴰⴳⵓⵔⵉ ⴳ ⵓⴳⵯⵏⵙ ⵏ ⵓⴹⵕⵉⵚ ⴰⴷ ⴷⴰⵔⵙ ⵢⴰⵏ ⵓⴷⵔⵉⵣ ⴷ ⵢⴰⵏ ⵓⵣⵓⵛⵛⵍ, ⵎⴰⵢⴰⵏⵏ ⴰ ⵅⴼ ⴷⴰ ⵉⵜⵜⵉⵔⵉ ⵡⴰⵏⴰⵡ ⴰⴷ ⵏ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⵢⴰⵏ ⵓⵏⵖⴰⴷ ⴷ ⵢⴰⵜ ⵜⵓⵙⵙⵏⴰ ⵉⴳⴳⵓⵜⵏ ⵏ ⵓⵎⵙⵙⵓⵖⵍ ⵙ ⵢⵉⴳⵔ ⵓⵍⴳⵉⵏ, ⴰⵛⴽⵓ ⵢⴰⵜ ⵏ ⵜⵣⴳⵍⵜ ⴳ ⵜⵙⵓⵖⵍⵜ ⵜⵣⵎⵔ ⴰⴷ ⵜⵙⵏⴳⵉⵔⵉ ⴰⵎⵙⵙⵓⵖⵍ ⴷ ⵜⵓⵡⵔⵉ ⵏⵏⵙⵏ, ⵏⵖⴷ ⴰⴷ ⵜⵙⴽⵔ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵜⵎⵓⴽⵔⵉⵙⵜ ⴳⵔ ⵜⵎⵔⵙⴰⵍ ⵏⵖⴷ ⴳⵔ ⵓⵡⴰⵏⴽ ⴷ ⵡⴰⵢⵢⴰⴹ.
ⵎⵙⴰⵙⴰⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵎⵔⵣⵓⵜⵏ ⴷ ⵉⵎⵓⵣⴰⵢⵏ ⵎⴰⵙ ⵉⴳⴰ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⵓⵍⴳⵉⵏ ⵢⴰⵏ ⴳ ⵡⴰⵏⴰⵡⵏ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⴰⵎⵥⵍⴰⵢ, ⵎⵙⴰⵙⴰⵏ ⴰⵡⴷ ⵅⴼ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⵏⵎⵍ ⵉ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⵓⵍⴳⵉⵏ, ⴳⵉⵏ ⵜ ⴷ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⵍⵍⵉ ⵉⵜⵜⴰⵡⵙⴽⴰⵔⵏ ⵉ ⴽⵔⴰⵢⴳⴰⵜⵜ ⴰⴹⵕⵉⵚ ⵓⵍⴳⵉⵏ, ⵉⴳ ⵏⵉⵜ ⵜⴰⵏⵜⴰⵎⵜ ⵏⵉⵖ ⵜⴰⵎⵢⴰⵇⵇⴰⵏⵜ ⴰⵡⵜⵜⴰⵙ ⵉⴳⴰⵜ ⴰⴷ ⴽⴰ ⵉⴽⵛⵎ ⴳ ⵢⵉⴳⵔ ⵓⵍⴳⵉⵏ, ⴳ ⵓⵙⴰⵜⵉ ⴰⴷ ⴰⵔ ⵜⴻⵜⵜⵉⵏⵉ ⴷⵉⴱⵓⵔⴰ ⴽⴰⵡ ⴳ ⵓⴷⵍⵉⵙ ⵏⵏⵙ ⴰⵙⵓⵖⵍ ⵓⵍⴳⵉⵏ “ ⴰⵙⵓⵖⵍ ⵓⵍⴳⵉⵏ ⵉⴳⴰ ⵢⴰⵏ ⴳ ⵉⴳⵔⴰⵏ ⵉⵎⵥⵍⴰⵢ ⵏ ⵓⵙⵓⵖⵍ, ⴰⵏⴰⵡ ⴰⴷ ⵉⵟⵟⴰⴼ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵜⵖⴰⵡⵙⵉⵡⵉⵏ ⵥⵍⵉⵏⵜ ⵙⵉⵙ ⵣⵓⵏ ⴷ ⴰⵙⵎⵔⵙ ⵏ ⵢⴰⵜ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵎⵥⵍⴰⵢⵜ, ⴷ ⴰⵔ ⵉⵜⵜⵓⵙⵎⵔⴰⵙ ⴳ ⵢⵉⴳⵔ ⵏ ⵓⵙⵍⴳⵏ” <ref>{{ⴱⴷⵔ ⴰⵡⵉⴱ |title=Cao et al. supplementary material |url=https://doi.org/10.1017/thg.2026.10052.sm001 |access-date=2026-11-06 |website=doi.org}}</ref>. ⵉⵍⴰ ⵓⵎⵙⵙⵓⵖⵍ ⴳ ⵡⴰⵏⴰⵡ ⴰⴷ ⵏ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⵢⴰⵏ ⵡⴰⵜⵉⴳ ⴰⵏⴼⵔⴰⵔ, ⵙⵍⴰⵡⴰⵏ ⴰⴽⴽⵯ, ⵍⵍⵉⴳ ⴷⴰ ⵓⵔ ⵉⵙⴽⴰⵔ ⵖⴰⵙ ⵜⴰⵎⵀⵍⵜ ⵏ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⵎⴰⵛⴰ ⴰⵔ ⵉⵙⴽⴰⵔ ⵢⴰⵜ ⵜⵎⵀⵍⵜ ⵢⴰⴹⵏ ⵍⵍⵉ ⵜⵜ ⵉⴳⴰⵏ ⴷ ⵓⵙⴼⵙⵉ ⵏ ⵓⴹⵕⵉⵚ ⴷ ⵓⵙⵎⵣⴰⵣⴰⵍ ⵏⵏⵙ ⴷ ⵓⵏⴳⵔⴰⵡ ⵓⵍⴳⵉⵏ ⵍⵍⵉ ⵙ ⵔⴰⴷ ⵉⵙⵓⵖⵍ, ⴰⵛⴽⵓ ⴽⵔⴰⵢⴳⴰⵜⵜ ⴰⵏⴳⵔⴰⵡ ⵉⵟⵟⴰⴼ ⵜⵉⵥⵍⴰⵢⵉⵏ ⵏⵏⵙ, ⵎⴰⵢⴰⵏⵏ ⴰ ⵅⴼ ⴷⴰ ⵉⵜⵜⴳⴳⴰ ⵓⵎⵙⵙⵓⵖⵍ ⴳ ⵡⴰⴷⴷⴰⴷ ⴰⵎⵓⵣⴰⵢ ⴳ ⵓⵙⵍⴳⵏ ⴷⴰⵜ ⴰⴷ ⵉⴳ ⴰⵎⵙⵙⵓⵖⵍ, ⵜⵉⵣⵉ ⵏⵏⴰ ⵏⴰⴷⴷⵔ ⴰⵙⵓⵖⵍ ⵓⵍⴳⵉⵏ, ⵓⵔ ⴷⴰ ⵏⵜⵜⴻⵜⵜⵓ ⴰⵎⵏⴰⴹ ⴰⴷⵍⵙⴰⵏ ⵏ ⵓⵏⴳⵔⴰⵡ ⴰⵏⵏ, ⴰⵛⴽⵓ ⵉⵣⴷⵉ ⴱⴷⴷⴰ ⵓⵙⵍⴳⵏ ⴷ ⵜⴷⵍⵙⴰ, ⵎⴰⵢⴰⵏⵏ ⴰ ⵅⴼ ⵉⵍⵍⴰ ⵅⴼ ⵓⵎⵙⵙⵓⵖⵍ ⴰⴷ ⵏⵏ ⵉⵃⴹⵓ ⵜⴰⴷⵍⵙⴰ ⴳ ⵓⴳⵯⵏⵙ ⵏ ⵓⵙⵓⵖⵍ, ⴷ ⴰⴷ ⵉⵎⵎⴰⵖ ⴰⴷ ⵢⴰⴼⵉ ⴰⴳⴷⴰⵣⴰⵍ ⴳ ⵓⴳⵯⵏⵙ ⵏ ⵓⵏⴳⵔⴰⵡ ⵍⵍⵉⴳ ⵉⵙⴽⵔ ⴰⵙⵓⵖⵍ.
== ⵜⵉⵎⵥⵍⴰⵢ ⵏ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⵓⵍⴳⵉⵏ ==
'''ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⵓⵍⴳⵉⵏⵜ''':
ⵓⵔ ⵏⵣⵎⵔ ⴰⴷ ⵏⵙⴰⵡⵍ ⵅⴼ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⵓⵍⴳⵉⵏⵜ ⵏⵖⴷ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵏ ⵓⵙⵍⴳⵏ ⵉⵖ ⵓⵔ ⵏⵙⴰⵡⵍ ⵅⴼ ⵓⵙⵍⴳⵏ, ⴰⵙⵍⴳⵏ ⵉⴳⴰ ⵢⴰⵜ ⵏ ⵜⴳⵔⵓⵎⵎⴰ ⵏ ⵉⵍⵓⴳⵏⵏ ⴷ ⵉⵎⵏⵣⴰⵢⵏ ⵏⵏⴰ ⵉⵡⴰⵜⵜⵙⵏ ⴰⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵎⵙⴽⵔⵜ ⵏ ⵎⴷⴷⵏ ⴳ ⵓⴳⵯⵏⵙ ⵏ ⵢⴰⵏ ⵡⴰⵎⵓⵏ ⴰⴼⴰⴷ ⵓⵔ ⵢⵉⵍⵉ ⵓⵔⵡⴰⵢ.
ⵜⴳⴰ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵖⴰⵡⵙⴰ ⵜⴰⵏⴼⵔⴰⵔⵜ ⴳ ⵓⵎⵢⴰⵡⴰⴹ ⴰⴽⵓⵢⴰⵙⵙ ⵏ ⵓⴼⴳⴰⵏ, ⵏⵜⵜⴰⵜ ⴰⴷ ⵜ ⵉⵜⵜⴰⵊⵊⴰⵏ ⴰⴷ ⵉⵜⵜⵏⵢⵉⵍⴽⵉⵎ ⴷ ⵡⵉⵢⵢⴰⴹ, ⵜⴳ ⵓⵍⴰ ⵢⴰⵏ ⵢⵉⵎⵉⵙ ⵍⵍⵉ ⵉⵜⵜⴰⵙⵉⵏ ⵜⵉⴼⵔⴰⵙ ⵏ ⵢⵉⴳⵔ ⵍⵍⵉⴳ ⵜⵍⵍⴰ ⴰⵛⴽⵓ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵓⵔ ⵜⴳⵉ ⵢⴰⵜ, ⴷⴰⵔⵙ ⵎⵏⵏⴰⵡ ⵡⵓⴷⵎⴰⵡⵏ, ⴰⵔ ⵜⴻⵜⵜⵏⴼⴰⵍ ⵙ ⵓⵎⵙⴰⵙⴰ ⴷ ⵢⵉⴳⵔ ⵍⵍⵉⴳ ⵜⵍⵍⴰ, ⵜⴳ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⵓⵍⴳⵉⵏⵜ ⵏⵖⴷ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵏ ⵓⵙⵍⴳⵏ ⵢⴰⵜ ⴳ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵉⵏ ⴰⴷ ⴰⵛⴽⵓ ⵜⵓⵙⵉ ⴰⴼⵔⵉⵙ ⵓⵍⴳⵉⵏ, ⵜⴳ ⵜⴰⵖⴰⵡⵙⴰ ⵍⵍⵉ ⵙ ⴷⴰ ⵜⵜⵏⵢⵉⵍⴽⵉⵎⵏ ⵉⵎⵓⵣⴰⵢⵏ ⵏ ⵓⵙⵍⴳⵏ ⴷ ⵜⴰⵍⵍⵉ ⵙ ⴷⴰ ⵜⵜⴰⵔⴰⵏ ⴰⵔⵔⴰⵜⵏ ⵏⵏⵙ, ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⵓⵍⴳⵉⵏⵜ ⵏⵥⴹⴰⵕ ⴰⴷ ⵏⴻⵏⵏⴰ ⵎⴰⵙ ⵜⴳⴰ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵍⵍⵉ ⵙ ⴷⴰ ⵜⵜⵢⴰⵔⴰⵏ ⵉⵙⵍⴳⵏⵏ ⴷ ⴽⵔⴰⵢⴳⴰⵜⵜ ⵜⵉⵏⵜⴰⵎⵉⵏ ⵜⵉⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵉⵏ ⵏⵥⴹⴰⵕ ⴰⴷ ⵏⴻⵏⵏⴰ ⴰⵢⵍⵍⵉ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵜⵜⵢⴰⵔⴰⵏ ⵉⵣⴷⵉ ⴷ ⵓⵙⵍⴳⵏ, ⵉⵜⵜⵢⴰⵔⴰ ⵙ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵏ ⵓⵙⵍⴳⵏ. ⴰⵔ ⵏⵜⵜⵙⵙⵏ ⵙⴳ ⵓⵙⵏⵎⵍ ⴰⴷ ⵎⴰⵙ ⴷ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⵓⵍⴳⵉⵏⵜ ⵜⴳⴰ ⵢⴰⵜ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵉⵥⵍⵉⵏ ⵓⵔ ⵜⵎⵎⵔⵡⴰⵙ ⴷ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵉⵏ ⵢⴰⴹⵏⵉⵏ ⴳ ⵜⵓⵎⴰⵢⵜ ⵏⵏⵙ ⵓⵍⴰ ⴳ ⵜⵖⴰⵔⴰⵙⵜ ⵏ ⵜⵉⵔⵔⴰ ⵏⵏⵙ ⵓⵍⴰ ⴳ ⵉⵔⵎⴰⵏ ⵏⵏⵙ ⴰⵔ ⴰⵙ ⵢⴰⴽⴽⴰ ⵊⵓⵡⵏ ⴽⵍⵓⴷ ⵊⵓⵎⴰⵕ(1939) ⴰⵙⵏⵎⵍ ⴰⴷ “ ⵎⴰⵙ ⵜⴳⴰ ⵢⴰⵜ ⵜⵖⴰⵔⴰⵙⵜ ⵜⴰⵙⵏⵉⵍⵙⵜ ⵉⵥⵍⵉⵏ ⵙ ⴰⵢⵜ ⵓⵙⵍⴳⵏ, ⴰⵔ ⵜⵜ ⵙⵎⵔⴰⵙⵏ ⴰⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵙⴰⵡⴰⵍⵏ ⵅⴼ ⴰⵢⵍⵍⵉ ⵉⵣⴷⵉⵏ ⴷ ⵓⵙⵍⴳⵏ ⴷ ⵓⵔ ⵜⵜ ⵙⴰⵙⵡⴰ ⴷ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵎⴰⵜⴰⵢⵜ ⵏⵖⴷ ⵜⴰⵎⴳⵔⵓⵜ” (J.-C. GÉMAR 1991, p275,p283). ⵉⵖ ⴷⴰ ⵏⵙⴰⵡⴰⵍ ⵅⴼ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵏ ⵓⵙⵍⴳⵏ ⵓⵔ ⵏⵥⴹⴰⵕ ⴰⴷ ⵏⴻⵏⵏⴰ ⵎⴰⵙ ⵜⴳⴰ ⵢⴰⵜ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵉⴱⴷⴷⵏ ⵅⴼ ⵉⴹⴰⵕⵏ ⵏⵏⵙ, ⵎⴰⵛⴰ ⵜⴳⴰ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵉⵥⵍⵉⵏ ⴳ ⵓⴳⵯⵏⵙ ⵏ ⵢⴰⵜ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵎⴰⵜⴰⵢⵜ, ⵎⴰⵛⴰ ⴳ ⵓⵎⵏⴰⴹ ⵢⴰⴹⵏⵉⵏ ⴷⴰⵔⵙ ⵜⵉⵖⴰⵔⴰⵙⵉⵏ ⵏⵏⵙ ⴷ ⵜⵓⵚⴽⴰ ⵏⵏⵙ, ⵎⵉⵏⵣⵉ ⴷⴰⵔⵙ ⵜⵉⵡⵉⵍⴰⵡⵉⵏ ⵙⵉⵙ ⵉⵥⵍⵉⵏ ⴰⵎ ⵜⴰⵡⵉⵍⴰ ⵜⴰⵜⵜⵡⴰⵖⵜ, ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵏ ⵓⵙⵍⴳⵏ ⵜⴳⴰ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵏ ⵢⵉⴳⵉ ⴰⴽⵓⴷ ⵏⵏⴰ ⵜⵏⵏⴰ ⵉⴽⵔⴰ ⵉⵇⵇⴰⵏ ⴷ ⴰⴷ ⴰⵙ ⵜⵉⵍⵉ ⵜⵙⵏⵙⵉ, ⵜⵉⵣⵉ ⵏⵏⴰ ⴷ ⵉⴼⴼⴰⵖ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵓⵙⵍⴳⵏ ⵏⵖⴷ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵓⵎⵕⵚⵓⵎ ⴰⵔ ⴰⵙ ⵉⵜⵜⵉⵍⵉ ⵓⵣⵣⴳⵉⵔ ⴷⵓⵍⴳⴳⵓⴷ, ⵉⴷⴷⵖ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⴰⴷ ⵜⴳⴰ ⵢⴰⵜ ⵏ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵉⵏⵖⴷ ⴰⵢⵏⵏⴰ ⵙ ⵜⵏⵏⴰ ⵉⵇⵇⴰⵏ ⴷ ⴰⴷ ⵉⵜⵜⵓⵙⴽⵔ ⴳ ⵓⵎⵏⵉⴷ ⴰⴷ ⵏⵉⵜ ⴰⵔ ⵉⵜⵜⵉⵏⵉ ⵊⵉⵔⴰⵔⴷ ⴽⵓⵔⵏⵉ (1926-2007):“ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⵓⵍⴳⵉⵏⵜ ⵓⵔ ⵜⵔⵅⵉ ⴰⴷ ⵜⵜ ⵉⵔⵎⵙ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵢⴰⵏ ⵓⵔ ⵉⴳⵉⵏ ⵓⵍⴳⵉⵏ” (CORNU 1990, p22) ⵜⴰⵏⵏⴰⵢⵜ ⴰⴷ ⵏⵏⵙ ⴰⵔ ⴰⵖ ⵜⴻⵜⵜⴰⵊⵊⴰ ⴰⴷ ⵏⵙⵙⵏ ⵎⴰ ⵅⴼ ⵉⵎⵎⵔ ⴱⴰⵀⵔⴰ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⵓⵍⴳⵉⵏ, ⴰⵛⴽⵓ ⵓⵔ ⵉⴳⵉ ⴰⴷ ⴽⴰ ⵜⴳⵜ ⴰⵎⵙⵙⵓⵖⵍ ⴰⵜⵉ ⵔⴰⴷ ⵜⵙⴽⴰⵔⵜ ⴰⵙⵓⵖⵍ ⵓⵍⴳⵉⵏ, ⵎⴰⵛ ⴰⵎⵙⵙⵓⵖⵍ ⴰⵔ ⴼⵍⵍⴰⵙ ⵉⵜⵜⵉⵍⵉ ⴰⴷ ⵣⵡⴰⵔ ⵢⴰⴳⵎ ⵜⵓⵙⵙⵏⴰ ⵏ ⵢⵉⴳⵔ ⵓⵍⴳⵉⵏ ⵉⵖⵔ ⴼⵍⵍⴰⵙ ⴰⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵉⵣⵎⵔ ⴰⴷ ⵉⵙⴽⵔ ⴰⵏⴰⵡ ⴰⴷ ⵏ ⵓⵙⵓⵖⵍ.
''' ⵉⵔⵎ ⵓⵍⴳⵉⵏ:''':
ⵉⴳⴰ ⵢⵉⵔⵎ ⵢⴰⵜ ⵏ ⵜⵎⵙⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵏⴼⵔⴰⵔⵜ ⵍⵍⵉ ⵎⵓ ⵜⴰⴽⴽⴰ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⴷ ⵉⵎⵙⵏⵉⵍⵙⵏ ⵢⴰⵜ ⵏ ⵜⴰⵢⵏⵉⵜ ⵜⴰⵅⴰⵜⴰⵔⵜ, ⵙⵍⴰⵡⴰⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵍⵍⵉⵖ ⵙⴰⵡⵍⵏ ⵜⵓⴳⴷⵜ ⵏ ⵉⵎⵔⵣⵓⵜⵏ ⵅⴼ ⵜⵎⵓⴽⵔⵉⵙⵜ ⵏ ⵢⵉⵔⵎ, ⵎⵙⴰⵙⴰⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵎⵔⵣⵓⵜⵏ ⵅⴼ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⵏⵎⵍ ⵉ ⵢⵉⵔⵎ ⵍⵍⵉⵖ ⵏⵏⴰⵏ ⴰⵇⴰ ⵉⵔⵎ ⵉⴳⴰ ⵢⴰⵜ ⵏ ⵜⴳⵓⵔⵉ ⵏⵏⴰ ⴷⴰⵔ ⵉⵍⵍⴰ ⵢⴰⵏ ⵓⵏⴰⵎⴽ ⴷ ⵍⵍⵉ ⵉⵎⵎⴰⵜⵜⵉⵏ ⵙⴳ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵎⴰⵜⴰⵢⵜ ⴰⵔ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵎⵥⵍⴰⵢⵜ, ⵉⵟⵟⴼ ⴳⵉⵙ ⵢⴰⵏ ⵓⵏⴰⵎⴽ ⴰⵎⴰⵢⵏⵓ, ⴰⵔ ⵉⵜⵜⵉⵏⵉ ⵍⵊⵕⵊⴰⵏⵉ “ ⵎⴰⵙ ⴷ ⵉⵔⵎ ⵉⴳⴰ ⵜ ⵓⵎⵙⴰⵙⴰ ⵏ ⵢⴰⵏ ⵡⴰⵎⵓⵏ ⵅⴼ ⵜⵉⴽⴽⵉ ⵏ ⵢⴰⵏ ⵡⴰⵙⵙⴰⵖ ⵉ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵜⵖⴰⵡⵙⴰ” (الجرجاني 1983، 28) ⴰⵢⵍⵍⵉ ⵉⵜⵜⴰⵊⴰⵏ ⵉⵔⵎ ⴰⴷ ⵉⵟⵟⴼ ⵢⴰⵜ ⵜⵏⴼⵔⴰⵔⵜ ⵢⴰⵜⵜⵓⵢⵏ ⴳ ⵓⴳⵯⵏⵙ ⵏ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵙⵍⴰⵡⴰⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵎⵥⵍⴰⵢⵜ, ⴰⵛⴽⵓ ⵉⵔⵎⴰⵏ ⴰⵔ ⵜⵜⵓⵙⵔⴰⵙⵏ ⴰⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵙⴰⵡⵍⵏ ⵅⴼ ⵢⴰⵏ ⵏ ⵢⵉⴳⵔ ⴰⵎⵥⵍⴰⵢ, ⴷ ⴰⵔ ⴷⴰⵔⵙⵏ ⵉⵜⵜⵉⵍⵉ ⵖⴰⵙ ⵢⴰⵏ ⵓⵏⴰⵎⴽ ⵉⵥⵍⵉⵏ ⴷ ⵢⵉⴳⵔ ⴰⵏⵏ.
ⵜⵉⵣⵉ ⵏⵏⴰ ⵏⵙⴰⵡⴰⵍ ⵅⴼ ⵉⵔⵎⴰⵏ ⵓⵍⴳⵉⵏⵏ ⴰⵔ ⵏⵙⴰⵡⴰⵍ ⵅⴼ ⵉⵔⵎⴰⵏ ⵍⵍⵉ ⵉⵍⵍⴰⵏ ⴳ ⵢⵉⴳⵔ ⵏ ⵓⵙⵍⴳⵏ, ⵉⵔⵎⴰⵏ ⴰⴷ ⴰⵔ ⵜⵜⴰⵙⵉⵏ ⴰⴼⵔⵉⵙ ⵏ ⵓⵙⵍⴳⵏ, ⴰⵛⴽⵓ ⵏⵜⵜⴰ ⴰⴷ ⵉⴳⴰⵏ ⵉⴳⵔ ⵍⵍⵉⴳ ⵜⵜⵓⵙⵎⵔⴰⵙⵏ, ⴽⵔⴰⵢⴳⴰⵜⵜ ⵉⵔⵎ ⴳ ⵉⵔⵎⴰⵏ ⴰⴷ ⴷⴰⵔⵙ ⵢⴰⵏ ⵓⴷⵔⵉⵣ ⵍⵍⵉ ⵙⵉⵙ ⵉⵥⵍⵉⵏ, ⴷ ⵉⵇⵇⴰⵏ ⴷ ⴰⴷ ⵢⵉⵍⵉ ⵓⵃⵟⵟⵓ ⵏ ⴽⵔⴰⵢⴳⴰⵜⵜ ⴰⴷⵔⵉⵣ ⴳ ⵉⴷⵔⵉⵣⵏ ⵏ ⵉⵔⵎⴰⵏ ⴰⴷ ⵜⵉⵣⵉ ⵏⵏⴰ ⴰⵙⵏ ⵉⵍⵍⴰ ⵓⵙⵓⵖⵍ, ⴷ ⵉⵇⵇⴰⵏ ⴷ ⵉⵔⵎⴰⵏ ⵓⵍⴳⵉⵏⵏ ⴰⴷ ⵟⵟⴼⵏ ⵢⴰⵏ ⵓⵏⴰⵎⴽ ⵀⵍⵍⵉ ⴷⴰⵔ ⴽⵔⴰⵢⴳⴰⵜⵜ ⵎⴷⴷⵏ, ⴰⵛⴽⵓ ⵏⵜⵜⵏⵉⵏ ⴰⵙ ⴷⴰ ⵜⵜⵔⵎⴰⵙⵏ ⵎⴷⴷⵏ ⴰⵙⵍⴳⵏ, ⴰⵢⵍⵍⵉ ⵉⵜⵜⴰⵊⵊⴰⵏ ⵜⴰⵎⵀⵍⵜ ⵏ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⵏ ⵉⵔⵎⴰⵏ ⴰⴷ ⴰⴷ ⴰⴽⴽⵯ ⴱⴰⵀⵔⴰ ⵜⵎⵎⵔ ⵉⴳⴰ ⵜ ⵓⴷⵔⵉⵣ ⵍⵍⵉ ⵉⵍⵍⴰⵏ ⴷⴰⵔ ⵢⵉⵔⵎ, ⴰⵢⵍⵍⵉ ⵉⵜⵜⴰⵊⵊⴰⵏ ⴰⵎⵙⵙⵓⵖⵍ ⴰⴷ ⵉⵙⵉⴳⴳⵍ ⵅⴼ ⵓⴳⴷⴰⵣⴰⵍ ⵏⵏⴰ ⴷ ⴷⵉⵙ ⵉⵎⵙⴰⵙⴰⵏ ⵙⴳ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵍⵍⵉ ⵙ ⵔⴰⴷ ⵉⵙⵙⵓⵖⵍ, ⴳ ⵓⵎⵏⴰⴹ ⴰⴷ ⵏⵉⵜ ⴰⵔ ⵉⵜⵜⵉⵏⵉ ⵙⵙⴱⴰⵄⵉ ⵎⴰⵙ “ ⵉⵔⵎ ⵓⵍⴳⵉⵏ ⵉⴳⴰ ⵢⴰⵏ ⵏ ⵓⵡⵏⵏⵉ ⵏⵖⴷ ⵢⴰⵏ ⵏ ⵉⵏⵉⴳⵍ ⵍⵍⵉ ⵉⵙⴰⵡⴰⵍⵏ ⵅⴼ ⵢⴰⵏ ⵏ ⵓⵔⵎⵎⵓⵙ ⴳ ⵓⴳⵯⵏⵙ ⵏ ⵜⵎⴰⵙⵙⴰⵏⵉⵏ ⵜⵓⵍⴳⵉⵏⵉⵏ “ (السباعي 2008، 2) ⵙⴳ ⵓⵙⵏⵎⵍ ⴰⴷ ⴰⵔ ⵏⵏ ⵏⵜⵜⴰⴼⵉ ⵎⴰⵙ ⴷ ⵉⵔⵎ ⵓⵍⴳⵉⵏ ⴰ ⵅⴼ ⵜⴱⴷⴷ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵏ ⵓⵙⵍⴳⵏ, ⵙⵍⴰⵡⴰⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵍⵍⵉⴳ ⵉⴳⴰ ⵢⴰⵏ ⵏ ⵓⴳⵣⵣⵓⵎ ⴰⴷⵙⵍⴰⵏ ⴳ ⵜⵓⵚⴽⴰ ⵏ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⵓⵍⴳⵉⵏⵜ.
ⵉⵔⵎⴰⵏ ⵓⵍⴳⵉⵏ ⵏⵜⵜⵏⵉⵏ ⴰⴷ ⵉⴳⴰⵏ ⵜⵓⵚⴽⴰ ⵜⴰⵎⵔⵣⵡⴰⵔⵓⵜ ⵏ ⵓⴹⵕⵉⵚ ⵓⵍⴳⵉⵏ, ⴰⴹⵕⵉⵚ ⴰⴷ ⵓⵔ ⴷⴰ ⵉⵜⵜⵓⵔⵎⴰⵙ ⴰⴱⵍⴰ ⵜⵉⵣⵉ ⵏⵏⴰ ⵉⵍⵍⴰ ⴳ ⵓⵏⴳⵔⴰⵡ ⵏⵏⵙ, ⴰⵏⴳⵔⴰⵡ ⵓⵍⴳⵉⵏ ⵍⵍⵉⵖ ⵉⵍⵍⴰ ⵎⴰⵢⴰⵏⵏ ⴰ ⵅⴼ ⴷⴰ ⵉⵜⵜⵉⵍⵉ ⵓⵏⵎⴰⵔ ⵜⵉⵣⵉ ⵏ ⵓⵙⵓⵖⵍ, ⵎⵉⵏⵣⵉ ⴽⵔⴰⵢⴳⴰⵜⵜ ⵉⵔⵎ ⴳ ⵉⵔⵎⴰⵏ ⴰⴷ ⵏ ⵓⴹⵕⵉⵚ ⵓⵔ ⴰ ⴷⴰⵔⵙ ⵉⵜⵜⵉⵍⵉ ⵓⴳⴷⴰⵣⴰⵍ ⵏⵏⵙ ⵜⵉⵣⵉ ⵏⵏⴰ ⵜ ⵏⵙⵎⴰⵜⵜⵉ ⵙ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵢⴰⴹⵏⵉⵏ, ⴳ ⵓⵎⵏⴰⴹ ⴰⴷ ⵏⵉⵜ ⴰⴹⵕⵉⵚ ⵓⵍⴳⵉⵏ ⵖⵓⵔⵙ ⵜⵉⴼⵔⴰⵙ ⵏⵏⵙ ⵙⵉⵙ ⵉⵥⵍⵉⵏ, ⵉⵔⵎⴰⵏ ⵏⵏⵙ ⴰⵔ ⵜⵜⵉⵍⵉⵏ ⴳ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⵡⵉⵔ ⵢⴰⵜⵜⵓⵢⵏ ⵓⵔ ⵉⵣⵎⵔ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵢⴰⵏ ⴰⴷ ⵜⵏ ⵉⵔⵎⵙ ⴰⴱⵍⴰ ⴰⵢⵜ ⵓⵙⵍⴳⵏ “ ⴰⴹⵕⵉⵚ ⵓⵍⵉⵏ ⴷⴰⵔⵙ ⵜⵉⴼⵔⴰⵙ ⵏⵏⵙ ⵙⵉⵙ ⵉⵥⵍⵉⵏ ⴷ ⴰⵔ ⴳⵉⵙ ⵜⴻⵜⵜⵓⵙⵎⵔⴰⵙ ⵢⴰⵜ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⵓⴷⴷⵉⵙⵜ ⵍⵍⵉⴳ ⴷⴰ ⵜⵜⵉⵍⵉⵏ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵜⴳⵓⵔⵉⵡⵉⵏ ⴳ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵢⴰⵜⵜⵓⵢⵏ ⴷ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵉⵔⵎⴰⵏ ⵉⵥⵍⵉⵏ ⵙ ⵢⵉⴳⵔ ⵓⵍⴳⵉⵏ.” (MÃGUREAN 2025، 180-181).
=ⵜⴰⵎⵍⵉⵍⵜ ⵏ ⵓⵙⵓⵖⵍ ⴷ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵉⵏ ⴳ ⵡⵓⵜⵓⵢ ⵏ ⵜⴽⵜⵉⵡⵉⵏ ⴷ ⵉⵏⵖⵎⵉⵙⵏ=
=ⵜⵉⵙⵉⴹⴰⵏ=
=ⵜⵉⵥⵔⵉⵢⵉⵏ ⵏ ⵓⵙⵓⵖⵍ=
== ⵥⵕ ⵓⴳⴳⴰⵔ ==
*''' [[CAO, Deborah. Translating Law. united kingdom: Multilingual Matters Ltd, 2007.]]
* [[CORNU, Gérard. Linguistique juridique. Éd. 3. Paris: Montrchrestien, 1990.]]
* [[DELISLE, Jean. L’analyse du discours comme méthode de traduction. presses de l’université d’Ottawa, 1980.]]
* [[GÉMAR, Jean-Claude. «Terminologie, langue et discours juridiques. Sens et signification du langage du droit.» Meta 1 (1991): 275–283. <https://id.erudit.org/iderudit/002843ar>.]]
* [[GOUADEC, Daniel. Profession traducteur. paris: La Maison du Dictionnaire, 2009.]]
* [[MÃGUREAN, Adela Maria. Legal Translation as a Type of Specialized Translation. Éd. Iulian & Sigmirean, Cornel Boldea. România: Arhipelag XXI Press, 2025.]]
* [[MOUNIN, Georges. les problèmes théoriques de la traduction. paris: gallimard, 1963.]]
* [[MUNDAY, Jeremy. The Routledge Compassion of Translation Studies,. London: REVISED EDITION, 2009.]]
* [[NIDA , Eugène. Toward a Science of Translating. Brill: Leyde, 1964.]]
* [[SELESKOVICH, Danica et Mariane LEDERER. Mariane. Paris: Didier, Coll Traductologie, 2001.]]
((
الجرجاني, علي بن محمد بن علي. التعريفات. دار الريان للتراث, 1983.
السباعي, أيمن كمال. المدخل لصياغة وترجمة العقود. مصر: جمعية المترجمين واللغويين المصريين, 2008.))
== ⵉⵙⴰⵖⵓⵍⵏ ==
{{ⵉⵙⴰⵖⵓⵍⵏ}}
{{ⴰⴱⴰⴹ ⵓⵏⵜⵉⵎ}}
{{ⴰⵙⵎⵉⵍ |ⴰⵙⵓⵖⵍ |ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ |ⵜⴰⵙⵏⵉⵍⵙⵜ }}
jwlf3p1be1wepgoffwp90it9q3go8rf
ⴽⵉⵏⵢⴰ
0
1495
198861
198841
2026-11-08T00:41:54Z
InternetArchiveBot
96
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
198861
wikitext
text/x-wiki
{{ⵜⴰⴼⵍⵓⵖⵎⵉⵙⵜ ⵜⴰⵎⵓⵔⵜ}}
'''ⴽⵉⵏⵢⴰ''' (Kenya) (/ˈkɛnjə/), ⵉⵙⵎ ⵏⵏⵙ ⵓⵏⵚⵉⴱ '''ⵜⴰⴳⴷⵓⴷⴰ ⵏ ⴽⵉⵏⵢⴰ''', ⵜⴳⴰ ⵢⴰⵜ ⵙⴳ ⵜⵎⵓⵔⴰ ⵏ ⵓⴳⵎⵓⴹ ⵏ [[ⵜⴰⴼⵔⵉⴽⵜ|ⵜⴼⵔⵉⴽⵜ]], ⵜⴰⵎⴰⵥⵓⵏⵜ ⵏⵏⵙ [[ⵏⴰⵢⵔⵓⴱⵉ]]. ⵜⴰⵙⵏⴰ ⵏⵏⵙ 581,309 ⴽⵎ², ⵉⵍⴽⵎ ⵡⵓⵟⵟⵓⵏ ⵏ ⵉⵎⵣⴷⴰⵖ ⵏⵏⵙ 48 ⵎⵍⵢⵓⵏ ⵏ ⵎⴷⴷⵏ ⴳ ⵢⴰⵏⵢⵓⵔ 2017.
ⴽⵉⵏⵢⴰ (ⵙ ⵜⵏⴳⵍⵉⵣⵜ: Kenya), ⵙ ⵓⵏⵚⵉⴱ ⵜⴰⴳⴷⵓⴷⴰⵏⵜ ⵏ ⴽⵉⵏⵢⴰ, ⵜⴳⴰ ⵢⴰⵜ ⵜⵎⵓⵔⵜ ⵉⵍⵍⴰⵏ ⴳ ⵜⴼⵔⵉⵇⵜ ⵏ ⵓⴳⵎⵎⵓⴹ, ⵜⵙⵙⵓⵜⵍ ⵖⴼ ⵓⴳⴰⵔⵓ ⴰⵀⵉⵏⴷⵉ ⵙⴳ ⵓⵏⵥⵓⵍ ⴰⴳⵎⵎⵓⴹ. ⵜⴻⵜⵜⵡⴰⵙⵙⵓⵜⵍ ⵙⴳ ⵉⵥⵥⵍⵎⴹ ⵙ ⵉⵜⵓⴱⵢⴰ, ⵙⴳ ⵓⴳⵎⵎⵓⴹ ⵚⵓⵎⴰⵍ, ⵙⴳ ⵓⵏⵥⵓⵍ ⵙ ⵜⴰⵏⵥⴰⵏⵢⴰ, ⵙⴳ ⵓⵜⴰⵔⴰⵎ ⵓⵖⴰⵏⴷⴰ, ⴷ ⵙⴳ ⵓⵏⵥⵓⵍ ⵓⵜⴰⵔⴰⵎ ⵙ ⵙⵓⴷⴰⵏ ⵏ ⵓⵏⵥⵓⵍ. ⵜⴰⵎⴰⴷⵉⵏⵜ ⵏⵏⵙ ⵜⴳⴰ ⵜⵜ ⵏⵉⵔⵓⴱⵉ, ⵜⴳ ⵙⴳ ⵉⵎⵎⴰⵙⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵏ ⴷ ⵉⴷⵎⵙⴰⵏⵏ ⵉⵅⴰⵜⴰⵔⵏ ⴳ ⵜⴼⵔⵉⵇⵜ ⵏ ⵓⴳⵎⵎⵓⴹ.
ⵜⴻⵜⵜⵡⴰⵙⵙⵏ ⴽⵉⵏⵢⴰ ⵙ ⵓⵙⵎⴳⴰⵍ ⵏ ⵡⴰⴽⴰⵍ ⴷ ⵜⵙⴳⴳⴰⵔⵜ ⵏⵏⵙ, ⴰⵛⴽⵓ ⵜⵟⵟⴰⴼ ⵜⵉⴼⵍⵡⵉⵏ ⵏ ⵢⵉⵍⵍ, ⵉⴷⵓⵔⴰⵔ ⴷ ⵉⵜⵓⵔⴰⵔⵏ ⵉⵜⵜⵓⵢⵏ, ⵢⵉⵡⵉ ⴷ ⴳⵉⵙ ⵓⴷⵔⴰⵔ ⴰⵎⵇⵇⵔⴰⵏ ⵏ ⵜⴼⵔⵉⵇⵜ (الأخدود الأفريقي العظيم). ⵜⴻⵜⵜⵡⴰⵙⵙⵏⴰ ⴰⵡⴷ ⵙ ⵓⵙⵎⴳⴰⵍ ⵏ ⵉⵎⵓⴷⴰⵔ ⵉⴱⵕⵕⴰⵏⵉⵜⵏ ⴷ ⵜⵎⵃⴹⵉⵜⵉⵏ ⵜⵉⴳⴰⵎⴰⵏⵉⵜⵏ, ⵎⴰⵢⴰⴷ ⴰⴷ ⵉⵙⴽⴰⵔⵏ ⵜⴰⴽⵙⵙⴰⴱⵜ, ⵜⴰⴽⵔⵣⴰ ⴷ ⵜⵏⴼⴰⵍⵉⵏ ⵙⴳ ⵉⴳⵔⴰⵏ ⵉⵎⵇⵇⵔⴰⵏⵏ ⴳ ⵓⴷⵎⵙⴰⵏ ⵏⵏⵙ. ⵜⵓⵎⵥ ⵜⵎⵓⵔⵜ ⴰⵙⵉⵎⴰⵏ ⵏⵏⵙ ⵙⴳ ⵜⴳⵍⴷⵉⵜ ⵉⵎⵓⵏⵏ ⴳ 12 ⴷⵓⵊⴰⵏⴱⵉⵔ 1963, ⵜⵓⵖⵓⵍ ⵜⴰⴳⴷⵓⴷⴰⵏⵜ ⴳ ⴰⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 1964.
https://mfa.go.ke/index.php/kenya?utm_source=chatgpt.com
== ⴰⵙⵙⴰⵖ ⵏⵏⵙ ==
ⵢⵓⵙⴰ ⴷ ⵡⴰⵙⵙⴰⵖ ⵏ "ⴽⵉⵏⵢⴰ" ⵙⴳ ⵓⴷⵔⴰⵔ ⵏ ⴽⵉⵏⵢⴰ, ⴰⴷⵔⴰⵔ ⴰⵜⵜⴰⵢⵏ ⴳ ⵜⵎⵓⵔⵜ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ ⴷ ⵜⵉⵙⵙ ⵙⵏⴰⵜ ⵜⵉⵏ ⵜⵇⴱⴱⵓⵜ ⵜⴰⵎⵇⵇⵔⴰⵏⵜ ⴳ ⵉⴼⵔⵉⵇⵢⴰ. ⵎⵎⴰⵔⵏ ⵉⵎⵣⵔⴰⵢⵏ ⵎⴰⵙ ⴷ ⴰⵙⵙⴰⵖ-ⴰⴷ ⵉⴽⴽⴰ-ⴷ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵉⵏ ⵜⵉⴷⵖⵔⴰⵏⵉⵏ ⵏ ⵉⵎⵣⴷⴰⵖⵏ ⵉⵣⵡⵓⵔⵏ ⴰⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵙⵙⵏⵜⵎⵏ ⴰⴷⵔⴰⵔ ⵉⵙⵙⵓⵜⵍⵏ ⵙ ⵓⵙⵎⵎⵉⴷ.
== ⴰⵎⵣⵔⵓⵢ ==
ⵜⴳⴰ ⵜⵎⵓⵔⵜ ⵏ ⴽⵉⵏⵢⴰ ⵜⴰⵙⴳⴰ ⵜⴰⵎⵙⵙⴻⵙⵙⴰⵏⵜ ⵉ ⵓⵙⵙⵍⵎⴷ ⵏ ⵓⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⵏ ⵓⴼⴳⴰⵏ, ⴰⵛⴽⵓ ⵜⵜⵓⴼⴰⵏ ⴳⵉⵙ ⵉⵙⴳⵔⴰⵏ ⴷ ⵉⵎⴰⵙⵙⵏ ⵉⵎⵣⵔⵓⵢⵏ ⵉⵇⴱⵓⵔⵏ ⵉ ⴷ ⵢⵉⵡⵙⵏ ⴳ ⵓⵙⴼⵙⵔ ⵏ ⵓⵎⵣⵔⵓⵢ ⵏ ⵓⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⵏ ⵓⴼⴳⴰⵏ ⴳ ⵉⴼⵔⵉⵇⵢⴰ.
ⵉⵥⵕⴰ ⵓⴼⵜⴰⵙ ⵏ ⴽⵉⵏⵢⴰ ⵙⴳ ⵉⵙⴳⴳⵯⴰⵙⵏ ⴰⵎⵓⵙⵙⵓ ⵏ ⵜⵙⴱⴱⴰⴱⵜ ⵉⵎⵇⵇⵓⵔⵏ, ⵙ ⵓⵥⵍⴰⵢ ⴳ ⵜⵖⵔⵎⵉⵏ ⵣⵓⵏ ⴷ ⵎⵓⵎⴱⴰⵙⴰ ⴷ ⵍⴰⵎⵓ, ⴰⵏⵉⵖ ⵍⵍⴰⵏⵜ ⵜⵓⵇⵇⵏⴰ ⵏ ⵜⵙⴱⴱⴰⴱⵜ ⴷ ⵜⴳⵣⵉⵔⵜ ⵏ ⵍⵄⵕⴰⴱ, ⵀⵉⵏⴷ, ⴼⴰⵔⵙ ⴷ ⵜⵙⴳⵉⵡⵉⵏ ⵏⵏⵉⴹⵏ ⵉⵙⵙⵓⵜⵍⵏ ⵉ ⵢⵉⵍⵍ ⴰⵀⵉⵏⴷⵉ. ⵢⵉⵡⵙ ⵓⵙⵎⵓⵜⵜⵉ ⴰⴷ ⴳ ⵓⵙⵙⵓⴼⵖ ⵏ ⵜⴷⵍⵙⴰ ⵜⴰⴼⵜⴰⵙⴰⵏⵜ ⵜⵙⵎⵓⵏⵏ ⵉⵙⵓⴳⴰⵎ ⵉⴼⵔⵉⵇⵉⵢⵏ, ⵉⵄⵕⴰⴱⵏ ⴷ ⵉⵜⵔⴰⵔⵏ.
== ⴰⵙⴷⵓⵔⵔⵉ ⴰⴱⵕⵉⵟⴰⵏⵉ ==
ⵢⵉⵡⴹ ⵓⵙⵙⵓⴼⵖ ⴰⴱⵕⵉⵟⴰⵏⵉ ⵖⵔ ⵜⵎⵏⴰⴹⵜ ⴰⴷ ⴳ ⵜⴰⵙⵓⵜ ⵜⵉⵙⵙ ⵎⵔⴰⵡⵜ ⴷ ⵜⵥⴰ, ⵜⴻⵜⵜⵓⵙⴽⴰⵔ ⵜⵎⵏⴰⴹⵜ ⵏ ⵜⴰⴳⵓⵜ ⵏ ⵉⴼⵔⵉⵇⵢⴰ ⵜⴰⴱⵕⵉⵟⴰⵏⵉⵜ ⴳ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 1895, ⵉⴳ ⴷⵉⴼⵔ ⵜⵜ ⴰⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵜⵓⵖⵓⵍ ⴷ ⵜⴰⵙⴷⵓⵔⵔⵉⵜ ⵜⴰⴱⵕⵉⵟⴰⵏⵉⵜ ⴳ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 1920.
ⵜⵥⵕⴰ ⵜⵎⵓⵔⵜ ⴳ ⵜⵉⵣⵉ ⵏ ⵓⵙⵙⵓⴼⵖ ⴰⵙⵏⴼⵍ ⴰⵙⵔⵜⴰⵏ, ⴰⴷⴰⵎⵙⴰⵏ ⴷ ⵓⵏⴰⵎⵓⵏ ⵎⵇⵇⵓⵔⵏ, ⴷ ⵜⴼⴼⵓⵖ ⴷ ⵜⵎⵓⵙⵙⵉⵏ ⵜⵉⵏⴰⵎⵓⵔⵉⵏ ⵉⵜⵜⵔⵏ ⴰⴷⵔⴼⵉ ⴷ ⵓⵎⵙⴷⵓⵔⵔⵉ ⵏ ⵓⵏⴱⴰⴹ ⴰⴱⵕⵉⵟⴰⵏⵉ. ⴳⵔ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵎⵇⵇⵔⴰⵏⵉⵏ ⵜⵍⵍⴰ ⵜⵉⴳⵔⴰⵡⵜ ⵏ ⵎⴰⵡ ⵎⴰⵡ ⵜⴰⵏⵙⵙⵎⴰⵔⵜ ⴳ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 1952 ⵎⴳⴰⵍ ⵏ ⵓⵏⴱⴰⴹ ⵏ ⵓⵎⵙⴷⵓⵔⵉⵉ.
== ⴰⴷⵔⴼⵉ ==
ⵜⵓⵎⵥ ⴽⵉⵏⵢⴰ ⴰⴷⵔⴼⵉ-ⵏⵏⵙ ⵙⴳ ⵜⴳⵍⴷⵉⵜ ⵉⵎⵓⵏⵏ ⴳ 12 ⴷⵓⵊⴰⵏⴱⵉⵔ 1963, ⵜⵓⵖⵓⵍ ⴷ ⵜⴰⴳⴷⵓⴷⴰⵏⵜ ⴳ 12 ⴷⵓⵊⴰⵏⴱⵉⵔ 1964.
ⵉⴳ ⵊⵓⵎⵓ ⴽⵉⵏⵢⴰⵜⴰ ⴰⵙⵍⵡⴰⵢ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵏ ⵜⵎⵓⵔⵜ ⴹⴰⵕⴰⵜ ⵏ ⵓⴷⵔⴼⵉ, ⵢⵉⵡⵉ ⴰⵏⴱⴰⴹ ⵏ ⵜⵎⵓⵔⵜ ⴰⵔ ⵜⴰⵎⵜⵜⴰⵏⵜ ⵏⵏⵙ ⴳ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 1978. ⴷⴼⴼⵉⵔ ⵙ ⵓⵙⵉⵏⵏ ⵖⴼ ⵜⵙⵍⵡⴰⵢⵜ ⵏ ⵜⵎⵓⵔⵜ ⵎⵏⵏⴰⵡ ⵏ ⵉⵏⵙⵙⵉⵅⴼⵏ, ⵜⵥⵕⴰ ⴽⵉⵏⵢⴰ ⵉⵙⵏⴼⵍⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵏ ⴷ ⵉⴷⵓⵙⵜⵓⵔⵏ ⵉⵎⵇⵇⵓⵔⵏ, ⴳⵉⵙⵏ ⴰⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⵓⴷⵓⵙⵜⵓⵔ ⴰⵎⴰⵢⵏⵓ ⴳ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 2010, ⵉⵙⴷⵓⵙⵏ ⴰⵏⴳⴰⵍ ⵏ ⵜⵎⵔⵙⴰⵍ ⵜⵉⵏⵎⵏⴰⴹⵉⵏ ⵉⵙⵙⵏⵜⵉⵏ 47 ⵏ ⵜⵙⴳⵉⵡⵉⵏ ⵜⵉⵏⵎⴷⴰⵀⵉⵏ.
== ⵜⴰⵊⵢⵓⴳⵔⴰⴼⵉⵜ ==
ⵜⵍⵍⴰ ⴽⵉⵏⵢⴰ ⴳ ⵜⴳⵎⵓⴹⵜ ⵏ ⵉⴼⵔⵉⵇⵢⴰ, ⵜⴻⵜⵜⵎⵜⵜⴰⵔ ⵖⴼ ⵢⴰⵜ ⵜⵙⴽⴼⵍⵜ ⵏ ⵡⴰⴽⴰⵍ ⵉⵜⵜⵓⵙⵎⴰⵏⵏ ⴰⵣⴰⴳ 580,367 ⵏ ⵉⴽⵉⵍⵓⵎⵉⵜⵔⵏ ⵉⵎⴽⴽⵓⵥⵏ.
ⵜⴻⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏ ⵜⵎⵓⵔⵜ ⵙ ⵓⵙⵏⴼⵍ ⵏ ⵉⴷⵔⴰⵔⵏ ⴷ ⵉⴷⵎⴽⴰⵍⵏ ⵏⵏⵙ, ⵉⵖⵉ ⴰⴷ ⵜⵜⵓⴱⴹⴰⵏ ⵙ ⵜⵊⵢⵓⴳⵔⴰⴼⵉⵜ ⵖⴼ ⵎⵏⵏⴰⵡ ⵏ ⵜⵎⵏⴰⴹⵉⵏ:
'''* ⴰⴼⵜⴰⵙ:''' ⵉⵜⵜⵎⵜⵜⴰⵔ ⵖⴼ ⵓⵜⴰⵢ ⵏ ⵓⴳⴰⵔⵓ ⴰⵀⵉⵏⴷⵉ, ⵉⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏ ⵙ ⵓⵏⵣⵡⵉ ⴰⵎⴰⴽⴰⵍ ⴷ ⵉⴼⵜⴰⵙⵏ ⵉⵎⵥⵕⴼⴰⵏⵏ.
* '''ⵜⵉⵎⴰⴼⵍⵍⴰⵜⵉⵏ ⵜⵉⵏⴰⵎⵎⴰⵙⵉⵏ:''' ⵜⵙⵎⵓⵏ ⵜⵉⵎⵏⴰⴹⵉⵏ ⵜⵉⴽⵔⵣⴰⵏⵉⵏ ⵉⵎⵙⵙⵓⵙⵙⴰⵏⵏ ⴷ ⵜⵖⵔⵎⵉⵏ ⵜⵉⵎⵇⵇⵔⴰⵏⵉⵏ, ⴳⵉⵙⵏ ⵏⵉⵔⵓⴱⵉ.
'''* ⴰⵙⴰⴼⵓ ⴰⵎⵇⵇⵔⴰⵏ ⵏ ⵉⴼⵔⵉⵇⵢⴰ:''' ⵉⵜⵜⵎⵜⵜⴰⵔ ⵖⴼ ⵜⵎⵓⵔⵜ ⵉⵙⵎⵓⵏⵏ ⵉⴱⴰⵏⵢⴰⵏⵏ ⴷ ⵜⵙⴽⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵊⵢⵓⵍⵓⵊⵉⵏ ⵜⵉⵎⵥⵕⴼⴰⵏⵉⵏ.
'''* ⵜⵉⵎⵏⴰⴹⵉⵏ ⵜⵉⵥⵍⵎⴰⴹⵉⵏ ⴷ ⵜⴳⵎⵓⴹⴰⵏⵉⵏ:''' ⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏⵜ ⵙ ⵓⵏⵣⵡⵉ ⴰⵇⵓⵔⴰⵏ ⴷ ⵓⵎⴰⴽⴰⵍ ⴰⵣⴰⴳ.
'''* ⵜⵉⵎⵏⴰⴹⵉⵏ ⵏ ⵓⵖⵍⴰⵢ:''' ⵜⵙⵎⵓⵏ ⵜⵉⵎⵏⴰⴹⵉⵏ ⵜⵉⴽⵔⵣⴰⵏⵉⵏ ⴷ ⵓⴳⵍⵎⴰⵎ ⵏ ⴼⵉⴽⵜⵓⵔⵢⴰ ⵏⵏⴰ ⵜⴻⵜⵜⵓⵙⵎⴰⵏ ⴽⵉⵏⵢⴰ ⴷ ⵓⴳⴰⵏⴷⴰ ⴷ ⵜⴰⵏⵥⴰⵏⵢⴰ.
ⴰⴷⵔⴰⵔ ⵏ ⴽⵉⵏⵢⴰ ⵉⴳⴰ ⴰⵙⴰⴳⵎ ⴰⵎⴰⵏⵓⵏ ⴰⵎⵇⵇⵔⴰⵏ ⴳ ⵜⵎⵓⵔⵜ, ⴰⵛⴽⵓ ⵜⴰⵜⵜⵓⵢⵜ ⵏⵏⵙ ⵜⵉⵡⴹ ⴰⵣⴰⴳ 5199 ⵏ ⵉⵎⵉⵜⵔⵏ ⴰⴼⵍⵍⴰ ⵏ ⵓⵙⵡⵉⵔ ⵏ ⵢⵉⵍⵍ.
== ⴰⵏⵣⵡⵉ ==
ⵉⵜⵜⵓⵎⵏⴰⵡⴰⵢ ⵓⵏⵣⵡⵉ ⴳ ⴽⵉⵏⵢⴰ ⵖⴼ ⵓⵙⵙⵉⵡⴹ ⵏ ⵜⴰⵜⵜⵓⵢⵜ ⴷ ⵓⵙⴰⴳⵎ ⴰⵊⵢⵓⴳⵔⴰⴼⵉ. ⵜⵉⵎⵏⴰⴹⵉⵏ ⵏ ⵓⴼⵜⴰⵙ ⵜⵜⵡⴰⵙⵙⴰⵏⵜ ⵙ ⵓⵏⵣⵡⵉ ⴰⵎⴰⴽⴰⵍ ⴰⵃⵔⴰⵔ ⴷ ⵓⵚⵎⵎⵉⴷ, ⵎⴰⵛⴰ ⵜⵉⵙⴳⵉⵡⵉⵏ ⵜⵉⵏⴰⵎⵎⴰⵙⵉⵏ ⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏⵜ ⵙ ⵓⵏⵣⵡⵉ ⵉⵎⵙⵙⴻⵙⵙⴰⵏ ⵙ ⵓⵙⵡⵉⵔ, ⴷ ⵜⴻⵜⵜⵓⵙⵎⴰⵏ ⵜⵙⵓⵔⵉⵏ ⵜⵉⵇⵓⵔⴰⵏⵉⵏ ⵖⴼ ⵜⵎⵏⴰⴹⵉⵏ ⵜⵉⵥⵍⵎⴰⴹⵉⵏ ⴷ ⵜⴳⵎⵓⴹⴰⵏⵉⵏ.
ⵜⴻⵜⵜⵥⵕⴰ ⵜⵎⵓⵔⵜ ⵙ ⵓⵎⴰⵜⴰ ⵙⵉⵏ ⵉⵙⴳⴳⵯⴰⵙⵏ ⵉⵎⵇⵇⵔⴰⵏⵉⵏ ⵏ ⵓⵏⵥⴰⵕ, ⴳⵉⵙⵏ ⴰⵏⵥⵕⴰ ⵉⵖⵣⵣⵉⴼⵏ ⴷ ⵓⵏⵥⴰⵕ ⵉⴳⵣⵣⵓⵍⵏ, ⵎⴰⵛⴰ ⵙ ⵓⵎⵣⴰⵔⴰⵢ ⵏ ⵜⵉⵣⵉ-ⵏⵏⵙⵏ ⴷ ⵜⵙⴽⴼⴰⵍ-ⵏⵏⵙ ⵙⴳ ⵜⵎⵏⴰⴹⵜ ⵖⵔ ⵜⵎⵏⴰⴹⵜ.
== ⵉⵎⵣⴷⴰⵖⵏ ==
ⵢⵉⵡⴹ ⵡⵓⵟⵟⵓⵏ ⵏ ⵉⵎⵣⴷⴰⵖⵏ ⵏ ⴽⵉⵏⵢⴰ ⴰⵜⵜⴰⵢⵏ ⵏ 57.5 ⵏ ⵎⵍⵢⵓⵏ ⵏ ⵓⴼⴳⴰⵏ ⵖⴼ ⵉⵙⴼⴽⴰ ⵏ ⵓⴱⴰⵏⴽ ⴰⵎⴰⴹⵍⴰⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ 2025.
ⵉⵙⵎⵓⵏ ⵓⴳⴷⵓⴷ ⴰⴽⵉⵏⵢⵉ ⵎⵏⵏⴰⵡ ⵏ ⵜⵔⵓⴱⴱⴰ ⵜⵉⵏⴰⵎⵓⵏⵉⵏ, ⴳⵔ-ⴰⵙⵏ ⵉⴽⵉⴽⵡⵉⵢⵏ, ⵍⵓⵀⵢⴰ, ⵍⵓⵡ, ⴽⵍⵉⵏⵊⵉⵏ, ⴽⵓⵎⴱⴰ, ⵎⴰⵙⴰⵢ, ⵉⵚⵓⵎⴰⵍⵉⵢⵏ ⴷ ⵉⵎⴷⴷⵓⴽⴽⵯⴰⵍ-ⵏⵏⵙⵏ.
ⵉⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏ ⵓⴳⴷⵓⴷ ⵙ ⵓⵎⵏⴰⵡⴰⵢ ⵏ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⴷ ⵜⴷⵍⵙⴰ, ⴰⵛⴽⵓ ⵜⴻⵜⵜⵎⵜⵜⴰⵔ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵉⵏ ⵜⵉⴷⵖⵔⴰⵏⵉⵏ ⵜⴰⵎⴰ ⵏ ⵙⵏⴰⵜ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵉⵏ ⵜⵉⴼⵙⴰⵏⵉⵏ ⴷ ⵜⴱⵕⵉⵟⴰⵏⵉⵜ.(ⵜⴰⵏⴳⵍⵉⵣⵜ)
== ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ==
ⵜⴳⴰ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵙⵡⴰⵃⵍⵉⵜ ⴷ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⴱⵕⵉⵟⴰⵏⵉⵜ ⵙⵏⴰⵜ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵉⵏ ⵜⵓⵏⵚⵉⴱⵉⵏ ⴳ ⴽⵉⵏⵢⴰ, ⵜⴻⵜⵜⵓⵙⵏⴰⵔⴰⵢ ⵜⵙⵡⴰⵃⵍⵉⵜ ⴷ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵎⴰⴷⴷⵓⴷⵜ, ⴰⵎ ⵏⵏⴰ ⵙ ⵜⴻⵜⵜⵓⵙⵎⵔⵙ ⵎⵏⵏⴰⵡ ⵏ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵉⵏ ⵜⵉⴷⵖⵔⴰⵏⵉⵏ ⴳ ⵜⵓⴷⵔⵜ ⵜⴰⴽⵙⴰⵡⴰⵏⵜ ⴳⵔ ⵎⵏⵏⴰⵡ ⵏ ⵜⵔⵓⴱⴱⴰ ⵜⵉⵎⵣⴷⴰⵖⵉⵏ.
== ⴰⵙⴳⴷ ==
ⵜⵙⵎⵓⵏ ⴽⵉⵏⵢⴰ ⵉⵎⴹⴼⵕⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴷ ⴷ ⵡⵓⵙⵙⵏ ⵉⵎⵏⵏⴰⵡⵏ, ⵜⴻⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏ ⵜⵎⴰⵙⵉⵃⵉⵢⵜ ⴷ ⵜⴰⵙⴳⴷⵜ ⵜⴰⵎⵇⵇⵔⴰⵏⵜ ⴳ ⵓⵙⵎⵜⵜⵔ, ⴰⵎ ⵏⵏⴰ ⵍⵍⴰⵏⵜ ⵜⵔⵓⴱⴱⴰ ⵏ ⵉⵎⵙⵍⵎⵏ, ⵙ ⵓⵥⵍⴰⵢ ⴳ ⵜⵎⵏⴰⴹⵉⵏ ⵏ ⵓⴼⵜⴰⵙ ⴷ ⵜⴳⵎⵓⴹⴰⵏⵉⵏ ⵜⵉⵥⵍⵎⴰⴹⵉⵏ, ⵜⴰⵎⴰ ⵏ ⵉⵎⴹⴼⵕⵏ ⵏ ⵡⵓⵙⵙⵏ ⵉⵎⵣⴰⵔⴰⵢⵏ ⴷ ⵉⵙⴳⴳⴷⵏ ⵏⵏⵉⴹⵏ.
== ⵜⴰⴷⴰⵎⵙⴰ ==
ⵜⴳⴰ ⴽⵉⵏⵢⴰ ⵢⴰⵏ ⵙⴳ ⵉⴷⴰⵎⵙⴰⵏ ⵉⵎⵇⵇⵔⴰⵏⵉⵏ ⴳ ⵜⵎⵏⴰⴹⵜ ⵏ ⵜⴳⵎⵓⴹⵜ ⵏ ⵉⴼⵔⵉⵇⵢⴰ, ⵜⴻⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏ ⵙ ⵓⵎⵏⴰⵡⴰⵢ ⵏ ⵉⵎⵓⵙⵙⵓⵏ ⵉⴷⴰⵎⵙⴰⵏⵏ-ⵏⵏⵙ.
ⵙⴳ ⵉⴳⵔⴰⵏ ⵉⴷⴰⵎⵙⴰⵏⵏ ⵉⵎⵇⵇⵔⴰⵏⵉⵏ ⴳ ⵜⵎⵓⵔⵜ:
'''* ⵜⴰⴽⵔⵣⴰ'''
ⵜⴳⴰ ⵜⴰⴽⵔⵣⴰ ⵢⴰⵏ ⵙⴳ ⵉⵎⵓⵙⵙⵓⵏ ⵉⴷⴰⵎⵙⴰⵏⵏ ⵉⵎⵇⵇⵔⴰⵏⵉⵏ, ⴰⵛⴽⵓ ⵉⵙⵡⵓⵔⵉ ⴳⵉⵙ ⵓⵟⵟⵓⵏ ⴰⵎⵇⵇⵔⴰⵏ ⵏ ⵉⵎⵣⴷⴰⵖⵏ. ⵙⴳ ⵉⵙⴳⵔⴰⵏ ⵉⴽⵔⵣⴰⵏⵏ ⵉⵎⵇⵇⵔⴰⵏⵉⵏ ⴰⵜⴰⵢ, ⵍⵇⵀⵡⴰ, ⵉⵙⵉⴷⵏ, ⵉⵎⵏⴷⵉ, ⵉⵍⴷⵊⵉⴳⵏ, ⵉⵛⴰⴽⴰⵏ ⴷ ⵉⴳⵓⵎⵎⴰ...
ⵜⴻⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏ ⴽⵉⵏⵢⴰ ⴳ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⵙ ⵓⵙⵓⴼⵖ ⵏ ⵡⴰⵜⴰⵢ, ⵍⵇⵀⵡⴰ ⴷ ⵉⵍⴷⵊⵉⴳⵏ ⵉⵜⵜⵓⵙⵎⴰⵏⵏ ⵉ ⵓⵙⵙⵓⴼⵖ ⵖⵔ ⴱⵕⵕⴰ.
'''* ⵜⴰⵎⴳⵓⵔⵉ'''
ⵜⵙⵎⵓⵏ ⵜⵎⴳⵓⵔⵉⵏ ⵏ ⴽⵉⵏⵢⴰ ⴰⵙⵙⵓⴼⵖ ⵏ ⵓⵜⵜⵓⵢ, ⵜⵉⵏⵙⵉⴹⵉⵏ, ⴰⵙⵉⵎⴰⵏ, ⵉⵎⴰⵙⵙⵏ ⵉⴽⵉⵎⵉⵢⵏ ⴷ ⵜⵖⴰⵡⵙⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵉⵎⵙⴷⴰⵖⵏ, ⵜⴰⵎⴰ ⵏ ⵜⵎⵙⵙⵓⵔⵉⵏ ⵜⵉⵏⴰⵎⵎⴰⵙⵉⵏ.
'''* ⵜⴰⵎⴰⵍⵍⴰⵢⵜ'''
ⵉⴳⴰ ⵓⴳⵣⵣⵓⵎ ⵏ ⵜⵎⴰⵍⵍⴰⵢⵜ ⴰⵙⴰⴳⵎ ⵉⵎⵙⵙⴻⵙⵙⴰⵏ ⵏ ⵓⴷⵔⵉⵎ ⴷ ⵜⵙⴽⴼⴰⵍ ⵏ ⴱⵕⵕⴰ, ⵉⵙⵙⵏⵜⵎ ⵉⵏⵏⵓⵎⴰⵢⵏ ⵙ ⵓⵙⵙⵉⵡⴹ ⵏ ⵜⵎⵏⴰⴹⵉⵏ ⵜⵉⵎⴰⵏⵓⵏⵉⵏ, ⵉⴼⵜⴰⵙⵏ, ⵉⵎⵏⴷⴰⵢⵏ ⵉⵎⵣⵔⴰⵢⵏ ⴷ ⵓⵙⵏⴼⵍ ⵏ ⵓⵙⵙⵓⴼⵖ ⴰⵎⴰⵏⵓⵏ.
'''* ⵜⵙⴱⴱⴰⴱⵜ ⴷ ⵉⵎⴰⵙⵙⵏ'''
ⵜⵙⵎⵓⵏ ⴽⵉⵏⵢⴰ ⴰⴳⵣⵣⵓⵎ ⵉⵜⵜⵎⵜⵜⴰⵔⵏ ⵏ ⵉⵎⴰⵙⵙⵏ ⵉⴷⵔⵉⵎⴰⵏⵏ, ⵜⵉⵙⵉⵡⴹⵉⵏ, ⴰⵙⵙⴰⴳⵎ ⴷ ⵜⴽⵏⵓⵍⵓⵊⵉⵜ, ⵜⴻⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏ ⵏⵉⵔⵓⴱⵉ ⴷ ⵜⵏⴰⵎⵎⴰⵙⵜ ⵜⴰⵙⴳⴰⵏⵜ ⵏ ⵜⵙⴱⴱⴰⴱⵜ ⴷ ⵉⵎⴰⵙⵙⵏ ⵉⴷⵔⵉⵎⴰⵏⵏ ⴳ ⵜⴳⵎⵓⴹⵜ ⵏ ⵉⴼⵔⵉⵇⵢⴰ.
==ⵉⵙⴰⵖⵓⵍⵏ==
* https://mfa.go.ke/index.php/kenya?
* https://data.worldbank.org/country/kenya?
* https://www.worldbank.org/ext/en/country/kenya
* https://web.archive.org/web/20260809151822/https://www.eac.go.ke/about-kenya?
{{ⴰⵙⵎⵉⵍ|ⵜⴰⴼⵔⵉⴽⵜ|ⵜⵉⵎⵓⵔⴰ ⵏ ⵜⴼⵔⵉⴽⵜ}}
{{ⵉⵙⴰⵖⵓⵍⵏ}}
{{ⵜⴰⴼⵔⵉⵇⵜ}}
{{ⴰⴱⴰⴹ ⵓⵏⵜⵉⵎ}}
dy6pw6rt7tlzy3zg43sl4ft4j7l8xyj
ⵜⵓⵔⴽⵢⴰ
0
2161
198854
155953
2026-11-07T19:43:53Z
~2026-59408-07
58388
198854
wikitext
text/x-wiki
{{ⴰⵎⵏⵏⵉ ⵡⴰⵔ ⵉⵙⵎⵉⵍⵏ}}
{{ⴰⵎⵓⴷ}}
{| class="wikitable" style="backgound:#f9f9f9; float:right; width:300; border:2px solid #aaa"
|-
| align="center" colspan="2" | ⵜⴰⴳⴷⵓⴷⴰ ⵏ ⵜⵓⵔⴽⵢⴰ
|-
| align="center" width="140px" | [[ⴰⴼⴰⵢⵍⵓ:Flag of Turkey.svg|128px|center]]<br>[[ⴰⵛⵏⵢⴰⵍ ⵏ ⵜⵓⵔⴽⵢⴰ|'''ⴰⵛⵏⵢⴰⵍ''']]
| align="center" width="140px" | [[ⴰⴼⴰⵢⵍⵓ:Emblem of Turkey.svg|88px|center]]<br>[[ⵜⴰⵎⴰⵜⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⵓⵔⴽⵢⴰ|'''ⵜⴰⵎⴰⵜⴰⵔⵜ''']]
|-
| align="center" colspan="2" | [[ⴰⴼⴰⵢⵍⵓ:Turkey (orthographic projection).svg|200px|center|'''ⴰⴷⵖⴰⵔ ⵏ ⵜⵓⵔⴽⵢⴰ ⵙ ⵓⵣⴽⵣⴰⵡ'''|thumb]]
|-
| align="center" colspan="2" | [[ⵉⵎⵙⵙⵖⵔⵜ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵜⵓⵔⴽⵢⴰ]]<br>[[ⴰⴼⴰⵢⵍⵓ:Istiklâl Marsi instrumetal.ogg]]
|-
| '''ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⵓⵏⵚⵉⴱⵜ''' || [[ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵜⵓⵔⴽⵉⵜ|ⵜⴰⵜⵓⵔⴽⵉⵜ]]
|-
| '''ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵉⵏ ⵏⵏⵉⴹⵏ''' || [[ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⴽⵓⵔⴷⵉⵜ|ⵜⴰⴽⵓⵔⴷⵉⵜ]] - [[ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵔⵎⵉⵏⵉⵜ|ⵜⴰⵔⵎⵉⵏⵉⵜ]]
|-
| '''ⵜⴰⵎⴰⵥⵓⵏⵜ''' || [[ⴰⵏⵇⴰⵔⴰ]]
|-
| '''ⴰⵙⵍⵡⴰⵢ''' || [[ⵔⴰⵊⴰⴱ ⵟⵟⴰⵢⵉⴱ ⴰⵔⴷⵓⴳⴰⵏ|ⵔⴰⵊⴰⴱ ⵟⴰⵢⵉⴱ ⴰⵔⴷⵓⴳⴰⵏ]]
|-
| '''ⵜⴰⵊⵓⵎⵎⴰ''' || 780 580 ⴽⵎ²
|-
| '''ⵉⵎⵣⴷⴰⵖⵏ''' ([[2007]]) || 1 158 647
|-
| '''ⵜⴰⵏⵥⵥⵉ''' || 92.3/ⴽⵎ²
|-
| '''ⴰⴷⵔⵉⵎ''' || ⵍⵉⵔⴰ ⵜⴰⵜⵓⵔⴽⵉⵜ
|-
| '''ⵜⴰⵏⴳⴰⵍⵜ ⵏ ⵓⵜⵉⵍⵉⴼⵓ'''ⵏ ||+90
|-
| '''ⵜⴰⵏⴳⴰⵍⵜ ⵏ ⵡⴰⵏⵜⵉⵔⵏⵉⵜ''' ||.tr
|}
ⵜⴳⴰ '''ⵜⴰⴳⴷⵓⴷⴰ ⵏ ⵜⵓⵔⴽⵢⴰ''' ⵜⴰⵎⵓⵔⵜ [[ⴰⴳⵔⵎⵏⵥⴰⵡ|ⵜⴰⴳⵔⵎⵏⵥⴰⵡⵜ]] ⴳ [[ⵜⵓⵔⴰⵣⵉⵜ]] ⴰⵛⴽⵓ ⵜⵍⵍⴰ ⵖⴼ ⵙⵉⵏ ⵉⵎⵏⵥⴰⵡⵏ, 97% ⵏ ⵜⵊⵓⵎⵎⴰ ⵏ ''ⵜⵓⵔⴽⵢⴰ'' ⵜⵍⵍⴰ ⴳ [[ⴰⵎⵏⵥⴰⵡ|ⵓⵎⵏⵥⴰⵡ]] ⵏ [[ⵜⴰⵣⵉⵜ]] ⴷ 3% ⴳ ⵓⵎⵏⵥⴰⵡ ⵏ [[ⵜⵓⵔⵓⴼⵜ]]<ref>, Zdanowski, Jerzy (2014). Middle Eastern Societies in the 20th Century. Cambridge Scholars Publishing. p. 11. ISBN 978-1443869591. The Republic of Turkey lies on two continents. Approximately 97% of it is in Asia, in the geographical regions known as Asia Minor and the Armenian Upland. The remaining 3% of Turkey is in Europe, on the Balkan Peninsula.</ref> ⵜⴻⵜⵜⵢ ⴰⵙ [[ⴱⵓⵍⴳⴰⵔⵢⴰ]] ⴷ [[ⴰⴳⵔⵉⴽ|ⵓⴳⵔⵉⴽ]] ⴳ ⵓⴳⴰⴼⴰ ⵓⵜⵔⵉⵎ, [[ⵊⵓⵔⵊⵢⴰ]] ⴳ ⵓⴳⴰⴼⴰ ⴰⴳⵎⵓⴹⴰⵏ, [[ⴰⵔⵎⵉⵏⵢⴰ]] ⴷ [[ⵉⵔⴰⵏ]] ⴳ ⵓⴳⵎⵓⴹ, [[ⵄⵉⵔⴰⵇ]], ⴷ [[ⵙⵓⵔⵢⴰ]] ⴳ ⵓⵏⵥⵓⵍ.
'''ⵜⵓⵔⴽⵢⴰ''' ⵉⵍⵍⴰ ⴰⵙ ⵢⵉⵍⵍ ⴳ ⴽⵕⴰⴹⵜ ⵜⵙⴳⴳⵯⵉⵏ: [[ⵉⵍⵍ ⵏ ⵉⵊⴰ]] ⴳ ⵓⵜⴰⵔⴰⵎ, [[ⵉⵍⵍ ⴰⴱⵔⴽⴰⵏ]] ⴳ ⵓⴳⴰⴼⴰ, ⴷ [[ⵉⵍⵍ ⴰⴳⵔⴰⴽⴰⵍ|ⵢⵉⵍⵍ ⴰⴳⵔⴰⴽⴰⵍ]] ⴳ ⵓⵏⵥⵓⵍ.<ref>National Geographic Atlas of the World (7th ed.). Washington, D.C.: National Geographic. 1999. ISBN 0-7922-7528-4. "Europe" (pp. 68–69); "Asia" (pp. 90–91): "A commonly accepted division between Asia and Europe ... is formed by the Ural Mountains, Ural River, Caspian Sea, Caucasus Mountains, and the Black Sea with its outlets, the Bosporus and Dardanelles."</ref>
ⵜⴳⴰ [[ⴰⵏⵇⴰⵔⴰ]] ⵜⴰⵎⴰⵥⵓⵏⵜ ⵏ ⵓⵡⴰⵏⴽ, ⵜⴳ [[ⵉⵙⵟⴰⵎⴱⵓⵍ]] ⵜⴰⵎⴷⵉⵏⵜ ⵜⴰⵅⴰⵜⴰⵔⵜ ⴷ ⵡⴰⵎⵎⴰⵙ ⵏ ⵜⴷⵍⵙⴰ, ⴷ ⵜⴷⵎⵙⴰ ⴳ ⵜⵓⵔⴽⵢⴰ. ~70-80% ⵏ ⵉⵎⵣⴷⴰⵖ ⴷⴰ ⵙⵎⵉⵍⵏ ⵉⵅⴼⴰⵡⵏ ⵏⵏⵙⵏ ⴷ ⵉⵜⵓⵔⴽⵉⵢⵏ, ⵉⵍⵉⵏⵜ ⵜⵔⵓⴱⴱⴰ ⵜⵉⵥⵓⵔⴰⵏⵉⵏ ⵜⵉⵎⴰⴷⵔⵓⵙⵉⵏ ⵢⴰⴹⵏ ⴰⵎ (ⵉⵔⵎⵉⵏⵉⵢⵏ, [[ⵉⴳⵔⵉⴽⵏ]], [[ⵓⴷⴰⵢⵏ]], ⵉⴽⵓⵔⴷⵉⵢⵏ, ⴰⵄⵔⴰⴱⵏ, [[ⵉⵙⵉⵔⴽⴰⵙⵉⵢⵏ]], ⵉⵍⴱⴰⵏⵉⵢⵏ, ⵉⴱⵓⵙⵏⵉⵢⵏ, ⵉⵊⵓⵔⵊⵉⵢⵏ, ⴰⵜⴳ.).<ref>"Toplumsal Yapı Araştırması 2006" (PDF). KONDA Research and Consultancy. 2006. Retrieved 21 February 2015.</ref> ⴳⴰⵏ ⵉⴽⵓⵔⴷⵉⵢⵏ ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵜⴰⵥⵓⵔⴰⵏⵜ ⵜⴰⵅⴰⵜⴰⵔⵜ ⴳⵔ ⵜⵎⴰⴷⵔⵓⵙⵉⵏ ⵙ ⵡⴰⵜⵜⴰⵢ ⵏ ~20% ⵏ ⵉⵎⵣⴷⴰⵖ.<ref>"Turkey". The World Factbook, Central Intelligence Agency. Retrieved 13 October 2016.</ref>
==ⵉⵙⴰⵖⵓⵍⵏ==
{{ⵉⵙⴰⵖⵓⵍⵏ}}{{ⵜⵓⵕⵓⴱⵜ}}
[[ⴰⵙⵎⵉⵍ:ⵜⵓⵔⴽⵢⴰ|*]]
0kzkto7bbhmdrjoa2n1wx2t7bw07i8r
ⵛⵉⵍⵉ
0
3769
198869
198826
2026-11-08T01:52:41Z
InternetArchiveBot
96
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
198869
wikitext
text/x-wiki
[[ⴰⴼⴰⵢⵍⵓ:CHL_orthographic_(+all_claims).svg|thumb|240px|right|ⵛⵉⵍⵉ]]
'''ⵛⵉⵍⵉ''' ، ⵉⵙⵎ ⵓⵏⵚⵉⴱ : ⵜⴰⴳⴷⵓⴷⴰ ⵏ ⵛⵉⵍⵉ (ⵙ ⵜⵙⴱⵍⵢⵓⵏⵉⵜ: República de Chile)، ⴷ ⵉⵛⵜ ⵜⴳⴷⵓⴷⴰ ⵉⵍⵍⴰⵏ ⴳ ⴰⵎⵔⵉⴽⴰ ⵏ ⵢⵉⴼⴼⵓⵙ.
ⵛⵉⵍⵉ (ⵙ ⵜⵙⴱⵍⵢⵓⵏⵉⵜ: República de Chile), ⵉⵙⵎ ⵏⵏⵙ ⵓⵏⵚⵉⴱ ⵉⴳ ⵜⴰⴳⴷⵓⴷⴰ ⵏ ⵛⵉⵍⵉ, ⵜⴳ ⵢⵉⵛⵜ ⵜⵎⵓⵔⵜ ⵉⵍⵍⴰⵏ ⴳ ⵓⵜⴰⵔⴰⵎ ⵏ ⵓⵎⵔⵉⴽⴰ ⵏ ⵢⵉⴼⴼⵓⵙ (ⴰⵎⵔⵉⴽⴰ ⵜⴰⵏⴷⴷⴰⵍⵜ). ⵜⵎⵓⵙⵙⴰ ⵜⵎⵓⵔⵜ ⴰⴷ ⵙ ⵉⴼⵜⴰⵙⵏ ⵏⵏⵙ ⵉⵖⵣⵣⵉⴼⵏ ⵅⴼ ⵓⴳⴰⵔⵓ ⴰⵎⵣⴳⵉ ⵏⵏⴰ ⵢⴰⴽⴽⴰⵏ ⴰⵜⵜⴰⵢⵏ ⵏ 4828 ⴽⵉⵍⵓⵎⵉⵜⵔ.
ⵜⵉⵙⵜⵉⵏ ⵏⵏⵙ:
* ⵙ ⵓⴳⴰⴼⴰ: ⵜⴰⴳⵯⴰⵔⵜ (ⴱⵉⵔⵓ).
* ⵙ ⵓⴳⴰⴼⴰ ⴰⴳⵎⵓⴹⴰⵏ: ⴱⵓⵍⵉⴱⵢⴰ.
* ⵙ ⵓⴳⵎⵓⴹ: ⴰⵔⵊⵉⵏⵜⵉⵏ.
* ⵙ ⵓⵜⴰⵔⴰⵎ: ⴰⴳⴰⵔⵓ ⴰⵎⵣⴳⵉ.
* ⵜⴰⵊⵓⵎⵎⴰ: ⵜⵍⴽⵎ ⵜⵊⵓⵎⵎⴰ ⵏ ⵛⵉⵍⵉ 756,626 ⴽⵉⵍⵓⵎⵉⵜⵔ ⴰⴽⴽⵓⴷ.
* ⵉⵎⵣⴷⴰⵖⵏ: ⵉⵡⴹⵏ ⵉⵎⵣⴷⴰⵖⵏ ⵏⵏⵙ 17.5 ⵎⵍⵢⵓⵏ ⵏ ⵓⴼⴳⴰⵏ ⴳ ⵓⵙⵉⴹⵏ ⴰⵏⴳⴳⴰⵔⵓ ⴳ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 2017.
* ⵜⴰⵎⴰⵥⵓⵏⵜ: ⵙⴰⵏⵜⵢⴰⴳⵓ, ⴷ ⵜⵉⵎⴷⵉⵏⵉⵏ ⵏⵏⵙ ⵜⵉⵅⴰⵜⴰⵔⵉⵏ: ⴼⴰⵍⴱⴰⵔⴰⵢⵙⵓ, ⴰⵏⵜⵓⴼⴰⴳⵙⵜⴰ, ⴼⴰⵍⴷⵉⴼⵢⴰ, ⴷ ⴽⵓⵏⵙⵉⴱⵙⵢⵓⵏ.
ⵜⴰⵏⵣⵔⵓⴼⵜ ⵏ ⵓⴳⴰⴼⴰ ⵏ ⵛⵉⵍⵉ ⵜⵙⵙⵓⵙⵎ ⵙ ⵜⵙⴷⴷⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵎⵇⵔⴰⵏⵉⵏ ⵏ ⵡⵓⵔⵖ ⵏⵖⴷ ⵡⵓⵣⴰⵍ (ⵓⵏⵓⵛ), ⵙ ⵓⵥⵍⴰⵢ ⴰⵏⵓⵛ. ⵜⴰⵙⴳⴰ ⵜⴰⵏⴰⵎⵎⴰⵙⵜ, ⵜⵎⵥⵥⵉⵢ ⵙ ⵓⵟⵟⵓⵏ ⵏ ⵉⵎⵣⴷⴰⵖⵏ ⴷ ⵉⵙⴰⴳⵎⵏ ⵏ ⵜⴽⴽⵓⵙⵉⵏ, ⵎⴰⵛⵛ ⵜⴳⴰ ⴰⵙⵙⴰⵖ ⴰⴷⵙⴰⵏ ⴷ ⵓⵙⵔⵜⴰⵏ ⵏⵏⴰ ⴷⵉⴳⵙ ⵜⵎⵇⵇⵓⵔ ⵛⵉⵍⵉ ⴳ ⵜⴳⵉⵔⴰ ⵏ ⵜⴰⵙⵓⵜ ⵜⵉⵙⵙ 19 ⴳ ⵜⵓⴳⴳⴰⵏⵜ ⵏ ⵜⵙⴳⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵓⴳⴰⴼⴰ ⴷ ⵉⴼⴼⵓⵙ. ⵉⴼⴼⵓⵙ ⵏ ⵛⵉⵍⵉ ⵉⵎⴰⴷ ⵙ ⵜⴰⴳⴰⵏⵉⵏ ⴷ ⵜⵉⴳⵔⴰⵡⵉⵏ, ⵢⵉⵍⵉ ⴳⵉⵙ ⵓⵙⵜⴰⵔ ⵏ ⵉⴷⵔⴰⵔⵏ ⵉⴽⵎⵎⴰⵎⵏ (ⵉⴱⵔⴰⴽⵉⵏⴻⵏ) ⴷ ⵉⴼⴼⴰⵙⵏ. ⴰⴼⵜⴰⵙ ⵏ ⵉⴼⴼⵓⵙ ⵉⴳⴰ ⵣⵓⵏⴷ ⵜⴰⵎⵖⵔⴰⵜ ⵏ ⵡⵓⵙⵙⵉⵔⵏ, ⵉⵅⵍⵉⵊⵏ, ⵉⴱⵔⵉⴷⵏ ⵏ ⵡⴰⵎⴰⵏ ⴷ ⵜⴳⵣⵉⵔⵉⵏ.
ⵉⵙⴱⴰⵏⵢⵓⵜⵏ ⴽⵛⵎⵏ ⵙⵉⵙ ⵙⵙⵓⵖⵍⵏ ⵜⴰⴳⵍⴷⵉⵜ ⵏ ⵛⵉⵍⵉ ⴳ
ⵜⴰⵙⵓⵜ ⵜⵉⵙⵙ 16, ⵙⵙⵏⴼⵍⵏ ⴰⵏⴱⴰⴹ ⵏ ⵉⵏⴽⴰⵜⵏ ⴳ ⵓⴳⴰⴼⴰ ⴷ ⵜⴰⵏⴰⵎⵎⴰⵙⵜ ⵏ ⵛⵉⵍⵉ, ⵎⴰⵛⵛ ⵓⵔ ⵥⵎⵔⵏ ⴰⴷ ⵙⵙⵓⵙⴼⴹⵏ ⵉⵎⴰⴱⵓⵜⵛⵉⵢⵏ ⵉⵙⵍⵍⴰⵢⵏ ⵏⵏⴰ ⵉⵣⴷⵖⵏ ⵉⴼⴼⵓⵙ ⵏ ⵜⴰⵏⴰⵎⵎⴰⵙⵜ ⵏ ⵛⵉⵍⵉ. ⴹⴰⵕⴰⵜ ⵏ ⵓⵙⵙⵉⵥⵕⴼ ⵏ ⵜⵙⵍⵍⵉⵜ ⵏⵏⵙⵏ ⵖⴼ ⵉⵙⴱⴰⵏⵢⵓⵜⵏ ⴳ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 1818, ⵜⴼⴼⵖ-ⴷ ⵛⵉⵍⵉ ⴳ 1830 ⵣⵓⵏⴷ ⵜⴰⴳⴷⵓⴷⴰⵏⵜ ⵜⴰⵙⵔⵜⴰⵏⵜ ⵉⵙⵜⵉⵡⵏ ⵙ ⵓⵎⴰⵜⴰ. ⴳ ⵜⴰⵙⵓⵜ ⵜⵉⵙⵙ 19, ⵜⴻⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏ ⵛⵉⵍⵉ ⵙ ⵓⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⴰⴷⴰⵎⵙⴰⵏ ⴷ ⵓⵙⴳⴳⵉⵡⵙ ⴰⵎⵇⵇⵔⴰⵏ, ⵙ ⵜⴳⵉⵔⴰ ⵏ ⵓⵎⵏⵖⵉ ⵏ ⵎⴰⴱⵓⵜⵛⵉ ⴳ 1880 ⴷ ⵓⵙⵎⵜⵜⵉ ⵏ ⵜⴽⴽⵓⵙⵉⵏ ⵏ ⵓⴳⴰⴼⴰ ⴳ ⵓⵎⵏⵖⵉ ⵏ ⵓⴳⴰⵔⵓ ⴰⵎⵣⴳⴰⵏ (1879-1884) ⴹⴰⵕⴰⵜ ⵏ ⵜⵎⵔⵏⵉⵡⵜ ⵏⵏⵙ ⵖⴼ ⴱⵉⵔⵓ ⴷ ⴱⵓⵍⵉⴱⵢⴰ. ⴳ ⵜⴳⵉⵔⴰ ⵏ ⵉⵙⴳⴳⵯⴰⵙⵏ ⵏ 1960 ⴷ ⵜⵣⵡⵉⵔⵉ ⵏ 1970, ⵜⵎⵎⵉⴷ ⵜⵎⵓⵔⵜ ⵙ ⵓⵙⴱⵉⴷⴷ ⴰⵙⵔⵜⴰⵏ ⴳⵔ ⵓⵥⵍⵎⴰⴹ ⴷ ⵓⴼⴰⵙⵉ ⴷ ⵓⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵎⵇⵇⵔⴰⵏ. ⴰⵙⵙⴰⵖ ⴰⴷ ⵉⵙⵙⵉⵡⴹ ⵖⵔ ⵓⵙⵏⵜⵍ ⵏ 1973 ⵏⵏⴰ ⵉⵙⵙⵓⵖⵍⵏ ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⴰⵥⵍⵎⴰⴹⵜ ⵏ ⵙⴰⵍⴼⴰⴷⵓⵔ ⴰⵍⵢⵉⵏⴷⵉ ⵉⵙⵙⵏⵜⵉⵏ ⵜⴰⴳⵍⴷⵉⵜ ⵜⴰⵙⵔⴷⴰⵙⵜ ⵜⴰⴼⴰⵙⵉⵜ ⵉⵖⵣⵉⵏ 16 ⵏ ⵉⵙⴳⴳⵯⴰⵙⵏ, ⵜⴰⵏⵏⴰ ⴷ ⵉⴽⴽⴰⵏ ⵓⴳⴳⴰⵔ ⵏ 3,000 ⵏ ⵉⵎⴷⴷⴰⴽⵏ ⴷ ⵉⵎⵜⵜⵉⵜⵏ. ⵜⴰⴳⵍⴷⵉⵜ ⵏ ⵓⴳⵓⵙⵜⵓ ⴱⵉⵏⵓⵛⵉ ⵜⵎⴷⴰ ⴳ 1990 ⴹⴰⵕⴰⵜ ⵏ ⵜⵎⵜⵜⴰⵏⵜ ⵏⵏⵙ ⴳ ⵓⵙⵜⴰⵢ ⵏ 1988, ⵉⴹⴼⵕ-ⵜ-ⵉⴷ ⵓⵎⵙⴰⵙⴰ ⵏ ⵓⵥⵍⵎⴰⴹ ⴰⵏⴰⵎⵎⴰⵙ ⵏⵏⴰ ⵉⵏⴱⴹⵏ ⵙⴽⴰⵏ ⴽⴽⵓⵥ ⵏ ⵜⵙⵏⴱⴹⴰⵢⵉⵏ ⴰⵔ 2010.
ⵛⵉⵍⵉ ⵜⴰⵙⵙⴰⵙ ⴳ ⵡⴰⵙⵙ-ⴰ ⴳⵔ ⵜⵎⵓⵔⴰ ⵜⵉⵎⵙⵜⴳⴳⴰⵔⵉⵏ ⴷ ⵜⵉⵎⴱⵓⵖⵍⵉⵏ ⴱⴰⵀⵔⴰ ⴳ ⵜⵎⵔⵉⴽⵜ ⵏ ⵉⴼⴼⵓⵙ. ⵜⵙⵙⵉⵡⴹ ⵜⵎⵓⵔⵜ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ ⴳ ⵜⵎⵓⵔⴰ ⵏ ⵜⵎⵔⵉⴽⵜ ⵜⴰⵍⴰⵜⵉⵏⵜ ⴳ ⵓⵙⵙⵉⴹⵏ ⴰⵎⴰⴹⵍⴰⵏ ⵏ ⵜⴳⵎⵉ ⵜⴰⴼⴳⴰⵏⵜ, ⵜⴰⵣⵎⵔⵜ ⵏ ⵜⵎⵔⵏⵉⵡⵜ, ⵉⴷrimen ⵏ ⵓⴼⴳⴰⵏ ⵢⴰⵏ ⵙ ⵢⴰⵏ, ⵜⴰⴳⵔⴰⵖⵍⴰⵏⵜ, ⵜⴰⴳⵍⴷⵉⵜ ⵏ ⵜⴼⵔⵜ, ⵜⴰⵙⵍⵍⵉⵜ ⵜⴰⴷⴰⵎⵙⴰⵏⵜ, ⴷ ⵓⵙⵎⵜⵜⵉ ⵏ ⵓⵙⵓⵙⵙⵏ ⵏ ⵓⴱⴰⵔⵓⴹ. ⵜⵍⵍⴰ ⴰⴽⴽⵯ ⴳ ⵜⵙⴽⴼⴰⵍ ⵜⵉⵎⵇⵔⴰⵏⵉⵏ ⴳ ⵓⵙⵡⵉⵔ ⵏ ⵜⵎⵏⴰⴹⵜ ⴳ ⵓⵙⵙⵉⴷⴼ ⵏ ⵜⵎⵓⵔⵜ ⴷ ⵓⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⴰⵎⴰⴳⴷⵓ. ⵛⵉⵍⵉ ⵜⴳⴰ ⵢⴰⵏ ⵙⴳ ⵉⴳⵎⴰⵎⵏ ⵉⵎⵙⵙⵏⵜⵉⵢⵏ ⵏ ⵉⵎⵓⵏⵏ ⵏ ⵜⵎⵓⵔⴰ (ⵜⵉⵎⵜⵜⵉⵏ ⵉⵎⵓⵏⵏ), ⵜⴰⵎⵓⵏⵜ ⵏ ⵜⵎⵓⵔⴰ ⵏ ⵜⵎⵔⵉⴽⵜ ⵏ ⵉⴼⴼⵓⵙ ⴷ ⵓⵙⵇⵇⵉⵎ ⵏ ⵜⵎⵓⵔⴰ ⵏ ⵜⵎⵔⵉⴽⵜ ⵜⴰⵍⴰⵜⵉⵏⵜ ⴷ ⵜⵎⵏⴰⴹⵜ ⵏ ⵢⵉⵍⵍ ⴰⴽⵙⵓⵎⴰⵏ.
== ⴰⵥⵓⵕ ⵏ ⵡⴰⵙⵙⴰⵖ ⵏⵏⵙ ==
ⵛⵉⵍⵉ ⵜⴰⵙⵙⴰⵙ ⴳ ⵡⴰⵙⵙ ⴰ ⴳⵔ ⵜⵎⵓⵔⴰ ⵜⵉⵎⵙⵜⴳⴳⴰⵔⵉⵏ ⴷ ⵜⵉⵎⴱⵓⵖⵍⵉⵏ ⴱⴰⵀⵔⴰ ⴳ ⵜⵎⵔⵉⴽⵜ ⵏ ⵉⴼⴼⵓⵙ. ⵜⵙⵙⵉⵡⴹ ⵜⵎⵓⵔⵜ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ ⴳ ⵜⵎⵓⵔⴰ ⵏ ⵜⵎⵔⵉⴽⵜ ⵜⴰⵍⴰⵜⵉⵏⵜ ⴳ ⵓⵙⵙⵉⴹⵏ ⴰⵎⴰⴹⵍⴰⵏ ⵏ ⵜⴳⵎⵉ ⵜⴰⴼⴳⴰⵏⵜ, ⵜⴰⵣⵎⵔⵜ ⵏ ⵜⵎⵔⵏⵉⵡⵜ, ⵉⴷⵔⵉⵎⵏ ⵏ ⵓⴼⴳⴰⵏ ⵢⴰⵏ ⵙ ⵢⴰⵏ, ⵜⴰⴳⵔⴰⵖⵍⴰⵏⵜ, ⵜⴰⴳⵍⴷⵉⵜ ⵏ ⵜⴼⵔⵜ, ⵜⴰⵙⵍⵍⵉⵜ ⵜⴰⴷⴰⵎⵙⴰⵏⵜ, ⴷ ⵓⵙⵎⵜⵜⵉ ⵏ ⵓⵙⵓⵙⵙⵏ ⵏ ⵓⴱⴰⵔⵓⴹ. ⵜⵍⵍⴰ ⴰⴽⴽⵯ ⴳ ⵜⵙⴽⴼⴰⵍ ⵜⵉⵎⵇⵇⵔⴰⵏⵉⵏ ⴳ ⵓⵙⵡⵉⵔ ⵏ ⵜⵎⵏⴰⴹⵜ ⴳ ⵓⵙⵙⵉⴷⴼ ⵏ ⵜⵎⵓⵔⵜ ⴷ ⵓⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⴰⵎⴰⴳⴷⵓ. ⵛⵉⵍⵉ ⵜⴳⴰ ⵢⴰⵏ ⵙⴳ ⵉⴳⵎⴰⵎⵏ ⵉⵎⵙⵙⵏⵜⵉⵢⵏ ⵏ ⵉⵎⵓⵏⵏ ⵏ ⵜⵎⵓⵔⴰ (ⵜⵉⵎⵜⵜⵉⵏ ⵉⵎⵓⵏⵏ), ⵜⴰⵎⵓⵏⵜ ⵏ ⵜⵎⵓⵔⴰ ⵏ ⵜⵎⵔⵉⴽⵜ ⵏ ⵉⴼⴼⵓⵙ ⴷ ⵓⵙⵇⵇⵉⵎ ⵏ ⵜⵎⵓⵔⴰ ⵏ ⵜⵎⵔⵉⴽⵜ ⵜⴰⵍⴰⵜⵉⵏⵜ ⴷ ⵜⵎⵏⴰⴹⵜ ⵏ ⵢⵉⵍⵍ ⴰⴽⵙⵓⵎⴰⵏ.
ⵜⵉⵎⵙⵙⵏⵜⵉⵢⵉⵏ ⵏⵏⵉⴹⵏ ⵏⵏⴰⵏⵜ ⵎⴰⵙ ⵉⵙⵎ ⵏ ⵛⵉⵍⵉ ⵉⵣⵎⵔ ⴰⴷ ⵉⴷⴷⵓ ⵙⴳ ⵜⴳⵓⵔⵉ ⵏ ⵉⵎⵣⵡⵓⵔⴰ ⵏ ⵜⵎⵔⵉⴽⵜ (ⵉⵎⴰⵣⵉⵖⵏ ⵏⵏⵙⵏ), ⵏⵏⴰ ⵉⵙⵙⵉⵎⴰⵏ ⵏⵖⴷ "ⵜⵉⴳⵉⵔⴰ ⵏ ⵡⴰⴽⴰⵍ" ⵏⵖⴷ "ⵉⴳⵓⴷⴰⵔ"; ⵏⵖ ⵙⴳ ⵜⴳⵓⵔⵉ ⵜⴰⵎⴰⴱⵓⵜⵛⵉⵜ "ⵛⵉⵍⵉ", ⵏⵏⴰ ⵉⵣⵎⵔⵏ ⴰⴷ ⵉⵙⵙⵉⵎⴰ "ⴰⵏⵏⴰ ⴳ ⵜⵎⴷⴷⵉⵏ ⵡⴰⴽⴰⵍ"; ⵏⵖ ⵙⴳ ⵜⴳⵓⵔⵉ ⵜⴰⴽⵉⵛⵡⴰⵜ "ⵜⵛⵉⵔⵉ", "ⴰⵙⵎⵎⵉⴹ, ⵏⵖⴷ ⴷ ⴰⵔⴳⴰⵏ", ⵏⵏⴰ ⵉⵙⵙⵉⵎⴰⵏ "ⴰⴷⴼⵍ" ⵏⵖⴷ "ⵜⴰⵙⴽⴼⵍⵜ ⵜⴰⵎⵇⵇⵔⴰⵏⵜ ⵏ ⵡⴰⴽⴰⵍ". ⴰⵥⵓⵕ ⵏⵏⵉⴹⵏ ⵉⵙⵙⵉⵎⴰ ⵛⵉⵍⵉ ⵖⵔ ⵢⵉⵙⵎ "ⵛⵉⵍⵉ-ⵛⵉⵍⵉ" ⴰⵙⵙⵓⴼⵖ ⵏ ⵓⵎⴰⴱⵓⵜⵛⵉ ⵏ ⵓⵙⵙⵉⵡⵍ ⵏ ⵢⵉⴼⵉⵔⴼⵔ ⵏⵏⴰ ⵉⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏⵏ ⴳ ⵜⵎⵏⴰⴹⵜ.
ⵉⵙⴱⴰⵏⵢⵓⵜⵏ ⵉⵎⵙⵙⵓⵖⵍⵏ ⵙⵙⵍⴽⵎⵏ ⴰⵙⵙⴰⵖ ⴰⴷ ⵙⴳ ⵉⵏⴽⴰⵜⵏ, ⴷ ⵢⴰⵏ ⵓⵟⵟⵓⵏ ⵎⵥⵥⵉⵢⵏ ⵏ ⵉⵎⵙⵙⵉⴼⴹⵏ ⵏ ⵜⵎⴰⵣⵉⵔⵜ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ ⵏ ⴷⵢⵉⵖⵓ ⴷⵉ ⴰⵍⵎⴰⴳⵔⵓ ⴰⵙⴱⴰⵏⵢⵓⵏ ⵏ ⵉⴼⴼⵓⵙ ⵙⴳ ⴱⵉⵔⵓ ⴳ 1535-1536 ⵙⵙⴰⵖⵏ ⵉ ⵢⵉⵅⴼ ⵏⵏⵙⵏ "ⵉⵎⴰⵡⵙⴰⵜⵏ ⵏ ⵛⵛⵟⴰ". ⴳ ⵜⴳⵉⵔⴰ, ⴰⵙⵙⴰⵖ ⵢⴰⵖⵓⵍ ⵖⵔ ⴷⵢⵉⵖⵓ ⴷⵉ ⴰⵍⵎⴰⴳⵔⵓ ⴳ ⵓⵙⵙⵉⵙⵏ ⵏ ⵢⵉⵙⵎ ⵏ ⵛⵉⵍⵉ, ⴹⴰⵕⴰⵜ ⵏ ⵡⴰⵙⵙⴰⵖ ⵏ ⵡⴰⴷⵉ ⵏ ⵎⴰⴱⵓⵜⵛⵓ ⵙ ⵢⵉⵙⵎ ⴰⴷ. ⴰⵙⴽⴽⵉⵍ ⴰⵇⴱⵓⵔ "ⵛⵉⵍⵉ" ⵉⵍⵍⴰ ⵉⵜⵜⵓⵙⵙⵎⵔⵙ ⴳ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵏⴳⵍⵉⵣⵜ ⴰⵔ ⴰⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 1900 ⵓⴳⴳⴰⵔ ⴷⴰⵜ ⵏ ⵓⵙⵙⵏⴼⵍ ⵖⵔ "ⵜⵛⵉⵍⵉ".
== ⴰⵎⵣⵔⵓⵢ ⵏⵏⵙ ==
ⴷⴰⵜ ⵏ ⵓⴽⵛⵓⵎ ⵏ ⵉⵙⴱⴰⵏⵢⵓⵜⵏ ⵖⵓⵔⵙ, ⵜⴳⴰ ⵛⵉⵍⵉ ⵢⴰⵏ ⵓⴳⵣⵣⵓⵎ ⵙⴳ ⵜⴳⵍⴷⵉⵜ ⵏ ⵉⵏⴽⴰⵜⵏ ⵏ ⵉⵎⴰⵣⵉⵖⵏ ⵏ ⵜⵎⵔⵉⴽⵜ (ⵉⵎⵣⵡⵓⵔⴰ). ⴽⵛⵎ ⵜⵜ ⵉⵙⴱⴰⵏⵢⵓⵜⵏ ⴳ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ (947 ⵀ - 1540 ⵎ) ⵜⵓⵖⵓⵍ ⵜⴳⴰ ⵜⴰⵎⵓⵔⵜ ⵜⴰⵎⵙⵜⴳⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵉⵙⴱⴰⵏⵢⵓⵜⵏ ⴰⵔ ⴰⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ (1234 ⵀ - 1818 ⵎ), ⴰⵙⵙ ⵏⵏⴰ ⵜⴻⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏ ⵜⴳⴷⵓⴷⴰⵏⵜ ⵏ ⵛⵉⵍⵉ. ⵜⴽⵛⵎ ⵜⵎⵓⵔⵜ ⴳ ⵙⵉⵏ ⵉⵎⵏⵖⵉⵜⵏ ⴷ ⵜⵎⵓⵔⴰ ⵜⵉⵏⴰⵔⴰⴳⵉⵏ ⵏⵏⵙ, ⴱⵉⵔⵓ ⴷ ⴱⵓⵍⵉⴱⵢⴰ ⴳ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ (1252 ⵀ - 1836 ⵎ), ⵓⵔⴰⵔⵏ ⵉⵎⵏⵖⵉⵜⵏ ⴰⴷ ⴽⵉⴳⴰⵏ ⵏ ⵉⵙⴳⴳⵯⴰⵙⵏ. ⵜⴻⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏ ⵛⵉⵍⵉ ⵙ ⵜⵎⵓⵔⵜ ⵏ ⵓⴼⵜⴰⵙ ⴰⵖⵣⵉⴼ, ⴰⵛⴽⵓ ⴰⴽⴰⵍ ⵏⵏⵙ ⵉⴳⴰ ⵣⵓⵏⴷ ⵓⵙⵖⵏ ⴳ ⵓⵖⵍⴰⵢ ⵏ ⵜⵎⵏⴰⴹⵜ, ⵜⵉⵡⴹ ⵜⵝⴰⴽⴰⵍⵜ ⵏⵏⵙ (756,626) ⵏ ⴽⵉⵍⵓⵎⵉⵜⵔ ⴰⵎⴽⴽⵓⵥ, ⵉⵎⵣⴷⴰⵖⵏ ⵏⵏⵙ ⴳ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ (1408 ⵀ - 1988 ⵎ) ⵍⴽⵎⵏ 12,7 ⵎⵍⵢⵓⵏ ⵏ ⵉⵎⵣⴷⴰⵖⵏ, ⵜⴰⵎⴰⵥⵓⵏⵜ ⵏⵏⵙ ⵜⴳⴰ ⵙⴰⵏⵜⵢⴰⴳⵓ (ⴰⵙⴳⴳⴰⴷ ⵢⴰⴽⵓⴱ), ⵙⴳ ⵜⵎⴷⵉⵏⵉⵏ ⵏⵏⵙ: ⴼⴰⵍⴱⴰⵔⴰⵢⵣⵓ, ⴰⵏⵜⵓⴼⴰⴳⵙⵟⴰ, ⴼⴰⵍⴷⵉⴼⵢⴰ, ⴷ ⴽⵓⵏⵙⵉⵙⵢⵓⵏ.
== ⵜⴰⵊⵖⵔⴰⴼⵉⵜ ⵏⵏⵙ ==
ⵛⵉⵍⵉ ⵜⴳⴰ ⵜⴰⵎⵓⵔⵜ ⵜⴰⴼⵜⴰⵙⴰⵏⵜ ⵜⴰⵖⵣⵣⴰⴼⵜ ⵜⴰⵎⵥⵥⵢⴰⵏⵜ ⵏⵏⴰ ⵉⵍⵍⴰⵏ ⴳ ⵓⵎⵏⵉⴷ ⵏ ⵉⴼⴼⵓⵙ ⵖⴼ ⵓⴼⵜⴰⵙ ⵏ ⵓⵖⵍⴰⵢ ⵏ ⵉⴷⵔⴰⵔⵏ ⵏ ⵓⵏⴷⵉⵣ, ⴳ ⵓⴷⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⵎⵔⵉⴽⵜ ⵏ ⵉⴼⴼⵓⵙ, ⵜⵜⵎⴷⴷⵏ ⵉⴼⵜⴰⵙⵏ ⵏⵏⵙ ⵖⴼ ⵓⴳⴰⵔⵓ ⴰⵎⵣⴳⴰⵏ ⵙ ⵓⵙⵙⵉⴹⵏ ⵏ 4828 ⵏ ⴽⵉⵍⵓⵎⵉⵜⵔ. ⵜⵜⵓⵔⵔⵉⵏ ⵜⵜ-ⵉⴷ ⴱⵉⵔⵓ ⵙⴳ ⵓⴳⴰⴼⴰ, ⴱⵓⵍⵉⴱⵢⴰ ⵙⴳ ⵓⴳⴰⴼⴰ-ⴰⴳⵎⵓⴹⴰⵏ, ⴰⵔⵊⵓⵏⵜⵉⵏ ⵙⴳ ⵓⴳⵎⵓⴹ, ⴷ ⵓⴳⴰⵔⵓ ⴰⵎⵣⴳⴰⵏ ⵙⴳ ⵓⵖⵍⴰⵢ. ⵜⵜⵎⴷⴷ ⴷ ⵖⴼ ⵓⵙⵙⵉⴹⵏ ⵏ 4300 ⴽⵎ (2670 ⵏ ⵓⵎⵉⵍ) ⵙⴳ ⵓⴳⴰⴼⴰ ⴰⵔ ⵉⴼⴼⵓⵙ, ⵎⴰⵛⵛ ⵓⵔ ⵉⵣⴷⵉ ⵓⵟⵟⵓⵏ ⵏⵏⵙ ⵖⴼ 350 ⴽⵎ (217 ⵏ ⵓⵎⵉⵍ) ⴳ ⵜⵙⴽⴼⵍⵜ ⵜⴰⵎⵇⵔⴰⵏⵜ ⵙⴳ ⵓⴳⵎⵓⴹ ⴰⵔ ⴰⵖⵍⴰⵢ, ⴷ 64 ⴽⵎ (40 ⵏ ⵓⵎⵉⵍ) ⴳ ⵜⵙⴽⴼⵍⵜ ⵜⴰⵎⵥⵥⵢⴰⵏⵜ ⵙⴳ ⵓⴳⵎⵓⴹ ⴰⵔ ⵓⵖⵍⴰⵢ, ⵙ ⵓⵏⴰⵎⵎⴰⵙ ⵏ 175 ⴽⵎ (109 ⵏ ⵓⵎⵉⵍ). ⴰⵢⴰ ⵉⵙⵎⵓⵏⴰ ⵢⴰⵏ ⵓⴳⵓⴷⵉ ⴰⵎⵇⵇⵔⴰⵏ ⵏ ⵜⵏⵣⵡⵉⵢⵉⵏ ⴷ ⵜⵡⵍⴰⴼⵉⵏ ⵜⵉⴳⴰⵎⴰⵏⵉⵏ. ⵜⵉⵡⴹ ⵜⴽⴽⵓⵙⵉⵏ ⵏⵏⵙ 756950 ⴽⵉⵍⵓⵎⵉⵜⵔ ⴰⵎⴽⴽⵓⵥ (292260 ⵏ ⵓⵎⵉⵍ ⴰⵎⴽⴽⵓⵥ) ⵏ ⵡⴰⴽⴰⵍ. ⵜⵍⵍⴰ ⴳ ⵓⵙⵓⵜⵜ ⵏ ⵜⵉⵔⵖⵉ ⴳ ⵓⴳⴰⵔⵓ ⴰⵎⵣⴳⴰⵏ. ⵙ ⵓⵙⵙⵓⴼⵖ ⵏ ⵜⴳⵣⵉⵔⵉⵏ ⵏ ⵓⴳⴰⵔⵓ ⴰⵎⵣⴳⴰⵏ ⴷ ⵓⵏⵥⵓⵍ ⴰⵎⴰⵜⵜⴰⵢ, ⵜⵍⵍⴰ ⵛⵉⵍⵉ ⴳⵔ ⵉⵣⵉⵔⴰⵏ 17 ⴷ 56 ⵏ ⵉⴼⴼⵓⵙ ⴷ ⵉⵣⵉⵔⴰⵏ 66 ⴷ 75 ⵏ ⵓⵖⵍⴰⵢ, ⵉⵡⴹⵏ ⵉⵙⴰⴳⵎⵏ ⵏ ⵡⴰⵎⴰⵏ 12 ⵏ ⵓⵎⵉⵍ ⴰⴱⴰⵃⵔⵉ.
== ⴰⴽⴰⵍ ⵏⵏⵙ ==
ⴰⴽⴰⵍ ⵏⵏⵙ ⵉⴳⴰ ⵣⵓⵏⴷ ⴰⴼⵜⴰⵙ ⵉⵖⵣⵣⵉⴼⵏ ⵏⵏⴰ ⵉⵜⵜⵎⴷⴷⵏ ⵅⴼ ⵢⴰⵏ ⵓⴱⵔⵉⴷ ⵉⵖⵣⵣⵉⵉⴼⵏ ⵉⵙⵎⵓⵏⵏ ⵜⴰⵎⵔⴰⵡⵉⵏ ⴷ ⵜⴰⵎ ⵏ ⵜⵙⴽⴼⴰⵍ ⵏ ⵓⵣⵉⵔⴰ, ⵜⵜⵙⵏⵜⵉⵏⵜ ⵙⴳ ⵜⵙⴽⴼⵍⵜ ⵜⵉⵙⵙ ⵎⵔⴰⵡ ⴷ ⵢⴰⵏ ⵏ ⵉⴼⴼⵓⵙ ⴰⵔ ⵜⵙⴽⴼⵍⵜ ⵜⵉⵙⵙ ⵎⵔⴰⵡ ⴷ ⵙⵎⵎⵓⵙ ⵏ ⵉⴼⴼⵓⵙ ⴳ ⵓⵙⵓⵏ ⵏ ⵔⴰⵙⵀⵓⵔⵏ, ⵉⵙⵎⵓⵏ ⵓⴼⵜⴰⵙ ⴰⴷ ⵏ ⵡⴰⴽⴰⵍ ⵏ ⵎⵔⵉⴽⵜ ⵜⵓⴳⵜⵜ ⵏ ⵜⴳⵣⵉⵔⵉⵏ, ⵉⵜⵜⵓⵣⴰⵢⴷ ⵖⴼ ⵓⵢⴰ ⵢⴰⵏ ⵓⴳⵣⵣⵓⵎ ⵙⴳ ⵓⵏⵥⵓⵍ ⴰⵎⴰⵜⵜⴰⵢ, ⵜⵙⵙⵉⵡⴹ ⵛⵉⵍⵉ ⵜⵓⴳⴳⴰ ⵏ ⵓⵙⵎⵜⵜⵉ ⵏⵏⵙ ⵖⵓⵔⵙ, ⵜⵜⵙⵏⵜⵉ ⵜⴽⴽⵓⵙⵉⵏ ⵏ ⵛⵉⵍⵉ ⵙ ⵉⵙⵓⵜⴰⵔ ⵏ ⵉⴷⵔⴰⵔⵏ ⵏⵏⴰ ⵉⵜⵜⵎⴷⴷⵏ ⵅⴼ ⵓⴼⵜⴰⵙ, ⵏⵏⴰ ⵉⴳⴰⵏ ⴰⴳⵣⵣⵓⵎ ⵙⴳ ⵉⴷⵔⴰⵔⵏ ⵏ ⵓⵏⴷⵉⵣ, ⵙⴽⴰⵔⵏⵜ ⵉⵡⵜⵜⴰ ⵜⵉⴳⴰⵎⴰⵏⵉⵏ ⴳⵔ ⵛⵉⵍⵉ ⴷ ⵡⴰⴷⵊⴰⵔⵏ ⵏⵏⵙ, ⵢⵉⵡⴹ ⵓⵜⵜⴰⵢ ⵏ ⴽⵔⴰ ⵙⴳ ⵜⵇⵉⵛⵛⵉⵜ ⵏⵏⵙ 5490 ⵏ ⵓⵎⵉⵜⵔ. ⵉⴷⵔⴰⵔⵏ ⵏⵏⵙ ⵉⵎⵇⵇⵔⴰⵏⵏ ⴳⴰⵏ ⵜ ⴰⴳⵓⵙⴷⵉ ⵙⴰⵍⴰⴷⵓ (6870), ⵓⴳⴳⴰⵔ ⵏ ⵉⵙⵓⵜⴰⵔ ⴰⴷ ⵜⵜⵎⴷⴷⵏ ⵡⴰⴽⴰⵍ ⵏ ⵓⴼⵜⴰⵙ ⵉⵥⵥⵉⵢⵏ ⵅⴼ ⵓⴼⵜⴰⵙ ⵏ ⵓⴳⴰⵔⵓ ⴰⵎⵣⴳⴰⵏ, ⴰⴳⵣⵣⵓⵎ ⵏ ⵉⴼⴼⵓⵙ ⵏ ⵡⴰⴽⴰⵍ ⴰⴷ ⵉⴳⴰ ⵣⵓⵏⴷ ⵉⴼⴼⴰⵙⵏ ⵏⵏⴰ ⵉⵙⴽⴰⵔⵏ ⵉⵅⵍⵉⵊⵏ ⵉⵎⵥⵥⵉⵢⵏ. ⵉⵙⴰⴼⴼⵏ ⵏ ⵛⵉⵍⵉ ⴳⴰⵏ ⵉⴳⵣⴰⵍⵏ ⵜⴰⵣⵣⵓⵍⵉⵏ ⵙⵔⴱⴱⴰⴱⵏ.
== ⵉⵎⵣⴷⴰⵖⵏ ⵏⵏⵙ ==
ⴳ ⵣⵉⴽⴽ, ⵉⵎⵣⴷⴰⵖⵏ ⵏ ⵛⵉⵍⵉ ⴳⴰⵏⵜ ⵜⵉⴳⵎⵎⵉ ⵏ ⵉⵎⵣⵡⵓⵔⴰ ⵏ ⵜⵎⵔⵉⴽⵜ (ⵉⵎⴰⵣⵉⵖⵏ ⵏⵏⵙⵏ), ⵎⴰⵛⵛ ⵍⵍⵉⴳ ⴷⴷⴰⵏ ⵉⵙⴱⴰⵏⵢⵓⵜⵏ ⵙ ⵜⵎⵓⵔⵜ ⵢⵉⵍⵉ ⵓⵙⵙⵉⴷⴼ ⴳⵔ ⴰⵙⵏ ⴷ ⵉⵎⵣⵡⵓⵔⴰ, ⴰⵢⵍⵍⵉ ⴷ-ⵉⵙⵙⵓⴼⵖⵏ ⴰⵢⵏⵏⴰ ⵎⵎⴰⵖⵏ "ⵎⵉⵙⵜⵉⵣⵓ" (ⵜⴰⴳⵓⵔⵉ ⵜⴰⵙⴱⴰⵏⵢⵓⵜⵜ ⵜⴰⵙⵙⵉⵎⴰⵏ "ⴰⵙⵙⵉⴷⴼ" ⵏⵖⴷ "ⴰⵎⴽⵍⵓ"). ⵉⵎⵉⵙⵜⵉⵣⵓⵜⵏ ⴳ ⵡⴰⵙⵙ ⴰⴷ ⵜⵜⵎⴷⴷⵏ 65% ⵙⴳ ⵉⵎⵣⴷⴰⵖⵏ ⵏ ⵛⵉⵍⵉ, ⴷ ⵓⴳⴳⴰⵔ ⵏ ⵓⴽⴽⵓⵥ ⵏ ⵉⵎⵣⴷⴰⵖⵏ ⵏ ⵛⵉⵍⵉ ⵙⴳ ⵜⴳⵎⵎⵉ ⵜⴰⵙⴱⴰⵏⵢⵓⵜⵜ, ⵉⴳⴰ ⵓⴳⴳⴰⵔ ⵏⵏⵙⵏ ⵉⵙⴱⴰⵏⵢⵓⵜⵏ, ⵍⵍⴰⵏ 5% ⵙⴳ ⵉⵎⵣⵡⵓⵔⴰ ⵏ ⵜⵎⵔⵉⴽⵜ, ⵜⵜⴷⴷⵔⵏ ⵜⵓⴳⵜⵜ ⵏ ⵉⵎⵣⴷⴰⵖⵏ ⴳ ⵓⵏⴰⵎⵎⴰⵙ ⵏ ⵜⵎⵓⵔⵜ ⵜⴰⵎⴰⵥⵓⵏⵜ ⴰⵛⴽⵓ ⴳ ⵓⵏⴰⵎⵎⴰⵙ ⵉⵍⵍⴰ ⵙⵉⵏ ⵉⴽⴽⵓⵥⵏ ⵏ ⵉⵎⵣⴷⴰⵖⵏ.
==ⵉⵙⴰⵖⵓⵍⵏ==
*'''ⴰⵙⴳⵣⴰⵡⴰⵍ ⵏ [[ⴰⵙⵉⵏⴰⴳ ⴰⴳⵍⴷⴰⵏ ⵏ ⵜⵓⵙⵙⵏⴰ ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ]](ⵙ.ⴳ.ⵙ.ⵎ) :''' [[ⵎⵙⵎⵓⵏ ⴰⵡⴰⵍ ⴰⵎⴰⵜⴰⵢ ⴰⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵢ ⵏ ⵜⵎⴰⵣⵉⵖⵜ]] (ⵎ.ⵎ.ⵙ.ⵎ)
*https://web.archive.org/web/20220922045956/https://www.ine.cl/canales/publicaciones/compendio_estadistico/pdf/2006/compendio2006.pdf
* https://datosmacro.expansion.com/paises/chile
{{ⴰⵙⵎⵉⵍ|ⵜⴰⵎⵔⵉⴽⵜ ⵏ ⵓⵏⵥⵓⵍ}}
jg9p24sxjzdx439tvh44gns91w3m15o
ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ:Estoppel
2
19540
198875
198058
2026-11-08T05:02:53Z
Estoppel
4089
198875
wikitext
text/x-wiki
{{delete}}
35r2j9t4ectnt1cmb7mlgcqvwz6h5k6
198876
198875
2026-11-08T06:01:26Z
Estoppel
4089
198876
wikitext
text/x-wiki
{{delete|self}}
8n3jhaeb2nwntjftnbikwxp2kvdisck
198879
198876
2026-11-08T06:40:02Z
Estoppel
4089
198879
wikitext
text/x-wiki
{{delete|Delete own userpage.}}
olrhjzz4uudq197zzk73c3h20pwdort
ⵜⵉⵎⵎⵓⵖⵔⴰ ⵏ ⵜⵎⵖⴰⵔⵜ
0
36317
198865
148711
2026-11-08T01:06:57Z
Ahmed hajjy
814
/* */
198865
wikitext
text/x-wiki
{{ⵜⴰⴼⵍⵓⵖⵎⵉⵙⵜ ⴰⴷⵍⵉⵙ
| ⴰⵣⵡⵍ =
| ⵜⴰⵡⵍⴰⴼⵜ =
| ⴰⴳⵍⴰⵎ ⵏ ⵜⵡⵍⴰⴼⵜ =
| ⵜⵉⴷⴷⵉ ⵏ ⵜⵡⵍⴰⴼⵜ =
| ⵜⴰⵡⵍⴰⴼⵜ ⵏ ⵢⵉⴷⵉⵙ =
| ⴰⴳⵍⴰⵎ ⵏ ⵜⵡⵍⴰⴼⵜ ⵏ ⵢⵉⴷⵉⵙ =
<!-- ⵉⵏⵖⵎⵉⵙⵏ ⵏ ⵓⴷⵍⵉⵙ -->
| ⴰⵣⵡⵍ ⴰⵙⴰⵍⴰⵏ =
| ⴰⵎⴳⴰⵢ = ⵄⵓⵎⴰⵔ ⴰⵢⵜ ⵙⵄⵉⴷ
| ⴰⵙⴰⴽⵓⴷ ⵏ ⵜⵍⴰⵍⵉⵜ = 1978
| ⴰⵙⴰⴽⵓⴷ ⵏ ⵜⵎⵜⵜⴰⵏⵜ =
| ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ = ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ
| ⴰⵙⴰⴽⵓⴷ ⵏ ⵜⵥⵕⵉⴳⵜ = 2022
| ⴰⵎⵥⵕⴰⴳ = ⵜⴰⵥⵕⵉⴳⵜ ⵜⵉⵏⵏⵓⵎⵙⴰ ''ⵙⵓⵙ ⴰⵢⵜ ⵎⵍⵍⵓⵍ''
| ⴰⴷⵖⴰⵔ ⵏ ⵜⵥⵕⵉⴳⵜ = ⴰⵢⵜ ⵎⵍⵍⵓⵍ
| ⴰⵏⴰⵡ ⴰⵙⴽⵍⴰⵏ = ⵜⴰⴳⵔⵓⵎⵎⴰ ⵏ ⵜⵓⵍⵍⵉⵙⵉⵏ
| ⵜⵉⴼⵉⴼⵖⵜ = 2022
<!-- ⵉⵏⵖⵎⵉⵙⵏ ⵢⴰⴹⵏⵉⵏ -->
| ⵉⵎⵔⵙⵉ = ⵉⵙⵢⴰⴼⴰⵜⵏ
| ⵜⴰⵎⵓⵔⵜ = ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ
| ⴰⵎⵣⴰⵣ =
| ⵜⵙⵡⴰ ⴷ ⵙⴳ =
| ⵉⵜⵜⵢⴰⵙⴰⵢ ⴷ ⵙⴳ =
| ⵉⵜⵜⵓⵥⵍⴰⵢ ⵉ =
| ⵜⵉⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ =
<!-- ⵜⴰⵏⴽⴷⴰ -->
| ⴰⵏⴰⵡ ⵏ ⵓⵙⵉⴳⴳⵣ = ⴰⴷⵍⵉⵙ ⴰⵎⵥⵥⵢⴰⵏ
| ⴰⵎⴹⴰⵏ ⵏ ⵉⴳⵯⵣⵎⴰⵏ =
| ⴰⵎⴹⴰⵏ ⵏ ⵜⴰⵙⵏⵉⵡⵉⵏ = 123
| ⴰⵙⵖⴰⵍ =
| ⴰⵙⵜⴰⵍ =
<!-- ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ -->
| ⴰⵎⴰⵔⴰ =
| ⴰⵎⵙⵡⵍⴼ =
| ⴰⵎⵙⴰⴳⴳⵯ =
| ⴰⵏⴰⵥⵓⵕ ⵏ ⵓⵖⴰⵎⵓⵙ =
| ⴰⵎⵙⵙⵓⵏⵖ =
| ⴰⵎⴳⴰⵢ ⵢⴰⵍⵍⴼⵓⵙⵏ =
| ⴰⵎⴳⴰⵢ ⵏ ⵜⵣⵡⵓⵔⵜ =
| ⴰⵎⴳⴰⵢ ⵏ ⵜⵔⴳⴰⵍⵜ =
<!-- ⵜⴰⵙⵓⵖⵍⵜ -->
| ⴰⵎⵙⵙⵓⵖⵍ=
| ⴰⵎⵥⵕⴰⴳ ⵏ ⵜⵙⵓⵖⵍⵜ =
| ⴰⵙⴰⴽⵓⴷ ⵏ ⵜⵥⵕⵉⴳⵜ ⵏ ⵜⵙⵓⵖⵍⵜ =
| ISBN ⵏ ⵜⵙⵓⵖⵍⵜ =
| ⵜⴰⵙⵓⵖⵍⵜ ⴳ ⴳⵓⴷⵔⵉⴷⵣ =
<!-- ⵉⵙⵖⵡⴰⵏ -->
| ISBN =
| ISBN2 =
| ⵓⴽⵍⵙ= <!-- OCLC -->
| ⴳⵓⴷⵔⵉⴷⵣ = <!-- Goodreads -->
| ⴷⵉⵡⵉ = <!-- Dewey -->
| ⴰⴽⵓⵏⴳⵔⵉⵙ = <!-- congress -->
| ⵡⵉⴽⵉⵙⴰⴳⵎ =
| ⴰⵙⵉⵜ ⴰⵎⴰⴷⴷⵓⴷ =
<!-- ⴰⵙⴷⴷⵉ-->
| ⵉⴷⵍⵙⵏ ⵢⴰⴹⵏⵉⵏ ⵏ ⵓⵎⴳⴰⵢ =
| ⴰⵙⴷⴷⵉ =
| ⴰⵎⴹⴼⵓⵕ =
| ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ =
}}
'''ⵜⵉⵎⵎⵓⵖⵔⴰ ⵏ ⵜⵎⵖⴰⵔⵜ''' ⵙ (ⵓⵙⴽⴽⵉⵍ ⴰⵍⴰⵜⵉⵏⵉ : '''Timmuɣra n tmɣart''' ) ⵜⴳⴰ ⵜⴰⴳⵔⵓⵎⵎⴰ ⵏ ⵜⵓⵍⵍⵉⵙⵉⵏ ⵢⴰⵔⵓ ⵓⵎⴰⵔⴰ ⵄⵓⵎⴰⵔ ⴰⵢⵜ ⵙⵄⵉⴷ ⵏⵏⴰ ⴷ ⵉⵙⵙⵓⴼⵖ ⴳ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 2022 ⴷ ⵙⴳ ⵜⵥⵕⴰⴳⵜ ⵜⵉⵏⵏⵓⵎⵙⴰ ⵏ ''ⵙⵓⵙ ⴰⵢⵜ ⵎⵍⵍⵓⵍ '', ⵜⵜⵢⴰⵔⴰ ⵙ ⵓⵙⴽⴽⵉⵍ ⴰⵍⴰⵜⵉⵏⵉ ,ⵜⴱⴹⵓ ⵅⴼ 10 ⵏ ⵜⵓⵍⵍⵉⵙⵉⵏ ⵜⵉⵖⵣⵣⴰⴼⵉⵏ ⵏⵏⴰ ⴳ ⵍⵍⴰⵏⵜ 123 ⵏ ⵜⴰⵙⵏⵉⵡⵉⵏ .
ⵉⴳ ⵓⵙⵏⵜⵍ ⵏ ⵓⴷⵍⵉⵙ ⴰⴷ ⴰⵔⵣⵣⵓ ⵅⴼ ⵓⵏⵄⴰⵕ ⵏ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏ ⵏ ⵜⵎⵖⴰⵔⵜ ⵙ ⵓⵎⴰⵜⴰ ⴷ ⵡⵉⵏ ⵜⵎⵖⴰⵔⵜ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⴰⴼⴰⵔⴰⵏ ⵏⵏⴰ ⵓⵔ ⵉⵍⵉⵏ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏ ⴷ ⵡⴰⴷⴷⵓⵔ ⵙ ⵓⵥⵍⴰⵢ.
ⴰⴷⵍⵉⵙ ⴰⴷ ⵉⵙⴽⵔ ⴰⵙ ⵄⵓⵎⴰⵔ ⴷⵔⵡⵉⵛ ⴰⵙⵏⴽⴷ (ⵜⴰⵣⵡⴰⵔⵜ ) ⴷ ⵢⴰⵔⵓ ⴰⵙ ⵓⵎⴰⵔⴰ ⵃⴰⵎⵉⴷ ⵟⵟⴰⵍⵉⴱⵉ ⵏ ''ⴰⵡⴰⵍ ⴷ ⵉⵏⵉⴳⵉ '' ⴷ ⵉⵙⴼⵍ ⴰⵙ ⵎⵓⵃⵎⵎⴰⴷ ⵍⵃⴰⵙⴰⵏⵉ ⵜⴰⵖⴰⵔⵉⴼⵜ ⵏ ⵜⴳⵔⵓⵎⵎⴰ ⵏⵏⴰ ⵉⴳⴰⵏ ⵜⴰⴼⵍⵡⵉⵜ ⵏ ⵓⵏⴰⵥⵓⵕ ⵎⵓⵃⴰ ⵎⵍⵍⴰⵍ .
== ⴰⵎⴰⵔⴰ ==
ⵄⵓⵎⴰⵔ ⴰⵢⵜ ⵙⵄⵉⴷ ⵉⴳⴰ ⴰⵎⴰⵔⴰ ⴷ ⴰⵎⴷⵢⴰⵣ ⴳ ⵜⵙⴽⵍⴰ ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ ,ⵉⵍⵓⵍ ⴳ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 1978 ⴳ ⵉⵖⵔⵎ ⵏ ''ⴰⵢⵜ ⵃⴷⴷⵓⵛ ''ⵜⴰⵙⴳⴰ ⵏ ⵜⵖⵔⵎⵜ ⵏ ⵉⵎⴳⵓⵏ ⵏⵏⴰ ⵉⵟⴼⴰⵕⵏ ⵉ ⵜⵉⵏⵖⵉⵔ ,ⵢⵓⵎⵥ ⴽⵔⴰⴹ ⵉⵙⵍⴽⵉⵏ , ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ ⴳ ⵜⵖⵓⵔⵉⵡⵉⵏ ⵜⵉⵎⴰⵣⵉⵖⵉⵏ ⴳ ⴼⴰⵙ , ⵜⵉⵙⵙ ⵙⵏⴰⵜ ⴳ ⵜⵙⴽⵍⴰ ⵜⴰⴼⵕⴰⵏⵙⵉⵙⵜ ⴳ ⵓⴳⴰⴷⵉⵔ ,ⵜⵉⵙⵙ ⴽⵔⴰⴹⵜ ⴳ ⵜⵙⴽⵍⴰ ⵜⴰⵏⴳⵍⵉⵣⵉⵜ ⴳ ⴰⵢⵜ ⵎⵍⵍⵓⵍ , ⵢⴰⵎⵥ ⴰⵡⴷ ⵜⵓⴳⴳⴰ ⵏ ⵓⵎⴰⵚⵟⵕ ⴳ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⴷ ⵜⴷⵍⵙⴰ ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ ⴳ ⵓⴳⴰⴷⵉⵔ ⴳ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 2018 ,ⴰⵔ ⴰⵙⵙⴰ ⵉⵙⵡⵓⵔⵉ ⴷ ⴰⵙⵍⵎⴰⴷ ⵏ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ ⴳ ⵜⵎⵔⵙⵍⵜ ⵏ ⵓⵏⵏⵓⵕⵥⵎ ⴳ ⵓⴳⴰⴷⵉⵔ .
ⵙⴳ ⵜⵥⵕⵉⴳⵉⵏ ⵏⵏⵙ ⵏⵜⵜⴰⴼ :
==== ⵉⴷⵍⵉⵙⵏ ====
* ⵜⴰⴷⵍⴰ ⵏ ''ⵜⴰⴱⵔⴰⵜ ⵏ ⵓⵙⵙⴳⵎⵉ ''2008.
* ⵜⴰⴷⵍⴰ ⵏ ''ⵜⵉⵣⵍⴰⵜⵉⵏ ''2010 .
* ''ⵜⵉⵎⵎⵓⵖⵔⴰ ⵏ ⵜⵎⵖⴰⵔⵜ 2022.''
== ⵉⵡⵔⵉⴽⵏ ==
# '''ⵣⴰⵀⴰ :'''ⴰⵡⵔⵉⴽ ⴰⴷⵙⵍⴰⵏ , ⵢⴰⵜ ⵜⵔⴱⴰⵜ ⵉⵣⴷⴷⵉⴳⵏ ,ⵜⴰⵎⵉⵖⵉⵙⵜ , ⵜⴰⵎⴽⵙⴰⵜ ⵏ ⵡⵓⵍⵍⵉ , ⵜⴰⵎⵉⵔⵉⵜ ⵏ ⵢⵉⴷⵉⵔ ...
# '''ⵢⵉⴷⵉⵔ :''' ⴰⵡⵔⵉⴽ ⴰⴷⵙⵍⴰⵏ , ⵢⴰⵏ ⵓⵄⵔⵔⵉⵎ ⴰⵚⴱⵃⴰⵏ ,ⵉⵜⵜⴰⵢⵡⵙ ⵎⵉⴷⴷⵏ , ⴰⵎⴷⵢⴰⵣ ,ⴱⵓ ⵉⵔⴼⵙⴰⵏ ⵉⵃⵍⴰⵏ , ⴰⵎⵉⵔⵉ ⵏ ⵣⴰⵀⴰ , ⵉⵣⵓⴳ ⵙ ⴱⵕⵕⴰ ⵃⵎⴰ ⴰⴷ ⵢⴰⴼ ⵜⴰⵡⵓⵔⵉ ....
# '''ⴱⴱⴰ ⴷ ⵎⵎⴰ ⵏ ⵣⴰⵀⴰ :'''ⵉⵡⵔⵉⵊⵏ ⵉⵙⵉⵏⴰⵏ , ⵜⵜⵉⵔⵉⵏ ⵜⴰⵔⴱⴰⵜ ⵏⵏⵙⵏ , ⵙⴱⵣⵣⴰⵣⵏ ⵖⵉⴼⵙ ⴰⴷ ⵜⴰⵡⵍ ⵢⵉⵡⵙ ⵏ ⵓⵎⵖⴰⵔ ⵏ ⵉⵖⵔⵎ ....
# '''ⴰⵎⵖⴰⵔ ⵏ ⵉⵖⵔⵎ :''' ⴰⵡⵔⵉⴽ ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ , ⴰⵅⴰⵜⴰⵔ ⵏ ⵉⵖⵔⵎ ,ⵖⵓⵔ ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ....
# '''ⵢⵉⵡⵙ ⵏ ⵓⵎⵖⴰⵔ ⵏ ⵉⵖⵔⵎ :''' ⴰⵡⵔⵉⴽ ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ , ⵢⴰⵏ ⵓⵄⵔⵔⵉⵎ ⴰⵎⵄⴳⴰⵣ ...
# '''ⴰⵃⵊⵊⴰⵎ :''' ⴰⵡⵔⵉⴽ ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ , ⵖⵓⵔⵙ ⵢⴰⵏ ⵓⵎⵚⵕⵉⵢ ⵏ ⵓⵃⵊⵊⵎ , ⵏⵜⵜⴰ ⴰⴷ ⵉⴽⵙⵏ ⴰⵣⵣⴰⵔ ⵉ ⵣⴰⵀⴰ ....
# '''ⴱⵓ ⵜⵏⵖⵍⵓⵙⵜ :'''ⴰⵡⵔⵉⴽ ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ , ⵉⴳⴰ ⵢⴰⵏ ⵓⵡⵔⵉⴽ ⵢⵉⵡⵙⵏ ⴳ ⵓⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⵏ ⵜⵉⴳⴰⵡⵉⵏ....
# '''ⵜⴰⵎⵟⵟⵓⴹⵜ ⵜⴰⵡⵙⵙⴰⵔⵜ :'''ⴰⵡⵔⵉⴽ ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ , ⵜⴰⴱⴰⵖⵓⵔⵜ , ⵎⵎ ⵜⴰⴷⴷⴰⵔⵜ ⵜⴰⵅⴰⵜⴰⵔⵜ , ⵜⵣⴷⴷⵖ ⵉⵡⵉⵍ ⵏⵏⵙ ,ⵜⵜⴰⵡⵙ ⵉ ⵣⴰⵀⴰ
# '''ⴰⵎⵙⴰⵙⴼⴰⵔ :'''ⴰⵡⵔⵉⴽ ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ , ⵉⵜⵜⴳ ⵜⴰⵣⵣⵓⵍⵜ ⵏ ⵓⵙⵏⵉⵊⵊⵉ ⵓⴳⴳⴰⵔ ⵏ 10 ⵏ ⵉⵙⴳⴳⵯⴰⵙⵏ , ⵢⵉⵡⵙ ⴰⵙ ⵉ ⵣⴰⵀⴰ ⵃⵎⴰ ⴰⴷ ⵜⴷⵡⵍ ⵙ ⵖⵓⵔ ⴰⵢⵜ ⵓⵅⴰⵎ ⵏⵏⵙ ....
# '''ⴰⴱⵔⵔⴰⵃ :''' ⴰⵡⵔⵉⴽ ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ , ⵏⵜⵜⴰ ⴰⴷ ⵉⴱⵔⵔⵃⵏ ⵙ ⵣⴰⵀⴰ ⵉⵙ ⵜⵓⵛⴽⴰ ....
# '''ⵟⵟⴰⵍⴱ :''' ⴰⵡⵔⵉⴽ ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ , ⵏⵜⵜⴰ ⴰⴷ ⵉⵙⵙⵉⵡⵍ ⵣⴰⵀⴰ ⴷ ⵢⵉⴷⵉⵔ ....
# '''ⴰⵏⵉⵔ :''' ⴰⵡⵔⵉⴽ ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ , ⵢⵉⵡⵙ ⵏ ⵣⴰⵀⴰ ⴷ ⵢⵉⴷⵉⵔ ....
== ⵜⵓⵎⴰⵢⵜ ==
ⵢⵓⵎⴰ ⵓⴷⵍⵉⵙ ⴰⴷ ⵅⴼ ⵎⵔⴰⵡⵏ ⵏ ⵜⵓⵍⵍⵉⵙⵉⵏ , ⴽⵓ ⵜⵓⵍⵍⵉⵙⵜ ⵜⵓⵙⵉ ⴰⵣⵡⵍ ⵏⵏⴰ ⵙⵉⵙ ⵉⵥⵍⵉⵏ :
# ⵜⵉⵎⵎⵓⵖⵔⴰ ⵏ ⵜⵎⵖⴰⵔⵜ
# ⵉⵎⵄⵚⵉ ⵏ ⵎⵎⴰ ⵏⵏⵙ
# ⵜⴰⴼⵓⴽⵜ
# ⴱⴰⵇⵛⵉⵛ
# ⴰⵎⴰⴹⴰⵍ ⵉⴳⴰⵏ ⴰⵅⴰⵎ ⵉⵏⵓ
# ⴰⵛⵛⵓ ⴷ ⵓⵖⵢⵓⵍ ⵏⵏⵙ ⵉⵛⵇⵇⴰⵏ
# ⴽⵯⵏⵏⵉ ⴰⴷ ⵉⴳⴰⵏ ⴰⵍⵍⵏ ⵏⵏⵖ
# ⵜⴰⴱⵔⴰⵜ ⵏ ⵜⵉⴼⴰⵡⵜ
# ⵡⴰⴱⴰ ⵄⵍⵉ ⵉⵙⵡⵉⵏⴳⵉⵎ ⵉⵙⵙⴰⴼⴰⵏ
# ⵙⵙⴼⵍⴷⴰⵜ ⵉ ⵡⵓⵍⴰⵡⵏ ⵏⵏⵓⵏ
== ⵉⵙⴰⵖⵓⵍⵏ ==
<ref><nowiki>ⵔⴰⵛⵉⴷⴰ ⵉⵎⵔⵣⵉⴽ</nowiki></ref>
{{ⴰⵙⵎⵉⵍ |ⴰⴷⵍⵉⵙ ⴰⵎⴰⵣⵉⵖ |ⴰⴷⵍⵉⵙ |ⵜⴰⵙⴽⵍⴰ ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ}}
*'''ⴰⵙⴳⵣⴰⵡⴰⵍ ⵏ [[ⴰⵙⵉⵏⴰⴳ ⴰⴳⵍⴷⴰⵏ ⵏ ⵜⵓⵙⵙⵏⴰ ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ]](ⵙ.ⴳ.ⵙ.ⵎ) :''' [[ⵎⵙⵎⵓⵏ ⴰⵡⴰⵍ ⴰⵎⴰⵜⴰⵢ ⴰⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵢ ⵏ ⵜⵎⴰⵣⵉⵖⵜ]] (ⵎ.ⵎ.ⵙ.ⵎ)
*'''ⴰⵙⴳⵣⴰⵡⴰⵍ ⵏ [[ⴰⵙⵉⵏⴰⴳ ⴰⴳⵍⴷⴰⵏ ⵏ ⵜⵓⵙⵙⵏⴰ ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ]](ⵙ.ⴳ.ⵙ.ⵎ) :''' [[ⵎⵙⵎⵓⵏ ⴰⵡⴰⵍ ⴰⵎⴰⵜⴰⵢ ⴰⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵢ ⵏ ⵜⵎⴰⵣⵉⵖⵜ]] (ⵎ.ⵎ.ⵙ.ⵎ)
*'''ⴰⵙⴳⵣⴰⵡⴰⵍ ⵏ [[ⴰⵙⵉⵏⴰⴳ ⴰⴳⵍⴷⴰⵏ ⵏ ⵜⵓⵙⵙⵏⴰ ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ]](ⵙ.ⴳ.ⵙ.ⵎ) :''' [[ⵎⵙⵎⵓⵏ ⴰⵡⴰⵍ ⴰⵎⴰⵜⴰⵢ ⴰⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵢ ⵏ ⵜⵎⴰⵣⵉⵖⵜ]] (ⵎ.ⵎ.ⵙ.ⵎ)
5fdy4ldguqdl2yyi7wb3jh9bxvjsmoe
Event:ⴰⵎⵣⵉⵣⵡⵔ ⵏ ⵡⵉⴽⵉⴱⵉⴷⵢⴰ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ 2026/ⵉⵎⴰⴳⵔⴰⴷⵏ ⵉ ⵓⵙⵏⵓⵍⴼⵓ
1728
54976
198847
198771
2026-11-07T13:11:12Z
Ahmed hajjy
814
198847
wikitext
text/x-wiki
{{Event:ⴰⵎⵣⵉⵣⵡⵔ ⵏ ⵡⵉⴽⵉⴱⵉⴷⵢⴰ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ 2026/ⴰⵙⵜⴰⵔⴰ}}
{{#invoke:WikiContestTracker|main
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_1 = 1
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_1 = ⵎⵓⵃⴰⵎⵎⴷ ⴰⵍ ⴳⵔⴱⵓⵣⵉ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_1 = [[:fr:Mohammed al-Guerbouzi]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_1 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_1 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_2 = 2
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_2 = ⴰⴽⴰⴱⴰⵔ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵉⵣⴳⵣⴰⵡⵏ ⵉ ⵜⵏⴼⵍⵉⵜ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_2 = [[:fr:Parti national des verts pour le développement]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_2 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_2 = سعيد الشاعر الغريب
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_3 = 3
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_3 = ⵙⴰⵍⴰⴼⵉⵢⴰ ⵊⵉⵀⴰⴷⵉⵢⴰ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_3 = [[:fr:Salafia Jihadia]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_3 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_3 = سعيد الشاعر الغريب
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_4 = 4
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_4 = ⵛⴰⵕⵍ ⴳⵉⵜⴰ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_4 = [[:fr:Charles Guetta]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_4 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_4 = سعيد الشاعر الغريب
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_5 = 5
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_5 = ⴰⴽⴰⴱⴰⵔ ⴰⴷⵉⵎⵓⵇⵕⴰⵟⵉ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ (ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ)
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_5 = [[:fr:Parti démocrate national (Maroc)]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_5 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_5 = ahmed hajjy
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_6 = 6
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_6 = ⵍⵉⵍⵢⴰⵏ ⴷⴰⵢⵓ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_6 = [[:fr:Liliane Dayot]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_6 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_6 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_7 = 7
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_7 = ⵄⴱⴷⵍⵃⴰⵎⵉⴷ ⵚⵡⵉⵕⵉ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_7 = [[:fr:Abdelhamid Souiri]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_7 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_7 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_8 = 8
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_8 = ⵎⵓⵃⴰⵎⵎⴷ ⵍⵄⴰⵍⴰⵎⵉ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_8 = [[:fr:Mohamed El Alami]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_8 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_8 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_9 = 9
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_9 = ⵎⵓⵃⴰⵎⵎⴷ ⵓ ⴱⵓⵛⵄⵉⴱ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_9 = [[:fr:Mohamed Ben Bouchaïb]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_9 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_9 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_10 = 10
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_10 = ⵍⴱⵛⵉⵔ ⴱⵍⵄⴱⴱⴰⵙ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_10 = [[:fr:Bachir Belabbès]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_10 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_10 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_11 = 11
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_11 = ⵎⵓⵃⴰⵎⵎⴷ ⵍⵎⵀⴷⵉ ⴱⵏⵄⴱⴷⵍⵊⵍⵉⵍ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_11 = [[:fr:Mohamed Mehdi Benabdeljalil]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_11 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_11 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_12 = 12
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_12 = ⵝⴰⵎⵉ ⵄⵎⵎⴰⵕ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_12 = [[:fr:Thami Ammar]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_12 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_12 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_13 = 13
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_13 = ⵃⵎⴰⴷ ⵊⵓⵏⴷⵉ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_13 = [[:fr:Ahmed Joundi]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_13 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_13 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_14 = 14
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_14 = ⴰⵙⵉⵏⴰⴳ ⴰⵎⴰⴷⵢⵓⵙ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_14 = [[:fr:Institut Amadeus]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_14 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_14 = ⴰⵏⴰⵙ ⵓⵍⵃⵍⵓ
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_15 = 15
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_15 = ⵄⴱⴷⵍⵎⴰⵊⵉⴷ ⵍⴼⴰⵙⵉ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_15 = [[:fr:Abdelmajid El Fassi]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_15 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_15 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_16 = 16
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_16 = ⵄⴱⴷⵍⵇⴰⴷⵔ ⵃⴰⵙⴰⵏ ⵍⵄⴰⵚⵉⵎⵉ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_16 = [[:fr:Abdelkader Hassan El Assimi]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_16 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_16 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_17 = 17
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_17 = ⵄⴱⴷⵍⵍⴰⵟⵉⴼ ⵚⴱⵉⵃⵉ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_17 = [[:fr:Abdellatif Sbihi]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_17 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_17 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_18 = 18
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_18 = ⴷⵔⵉⵙ ⵍⴽⵜⵜⴰⵏⵉ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_18 = [[:fr:Driss al-Kettani]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_18 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_18 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_19 = 19
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_19 = ⵄⴱⴷⵙⵙⵍⴰⵎ ⴱⵔⵔⴰⴷⴰ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_19 = [[:fr:Abdeslam Berrada]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_19 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_19 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_20 = 20
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_20 = ⵜⴰⵙⵉⵍⴰ ⵏ ⵓⴼⵍⴰⵍ ⴰⵢⵍⴰⵏ ⵏ ⴱⵓⵕ ⵍⵢⵓⵟⵉ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_20 = [[:fr:Base d'aéronautique navale de Port-Lyautey]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_20 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_20 = سعيد الشاعر الغريب
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_21 = 21
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_21 = ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵎⵓⵃⴰⵎⵎⴷ ⴽⴰⵔⵉⵎ ⵍⵄⵎⵕⴰⵏⵉ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_21 = [[:fr:Gouvernement Mohammed Karim Lamrani]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_21 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_21 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_22 = 22
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_22 = ⵜⴰⵎⴰⴷⴷⴰⵙⵜ ⵏ ⵉⵎⵏⵖⴰⵏ ⵉⵎⵖⵔⵉⴱⵉⵢⵏ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_22 = [[:fr:Organisation des combattants marocains]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_22 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_22 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_23 = 23
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_23 = ⵄⴱⴷⵍⵍⴰⵟⵉⴼ ⵍⵃⴰⵊⵊⴰⵊⵉ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_23 = [[:fr:Abdellatif El Hajjaji]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_23 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_23 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_24 = 24
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_24 = ⵎⵓⵃⴰⵎⵎⴷ ⵟⵓⴽⴰⵏⵉ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_24 = [[:fr:Mohamed Toukani]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_24 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_24 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_25 = 25
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_25 = ⵄⴱⴷⵍⵀⴰⴷⵉ ⵚⵇⵍⵍⵉ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_25 = [[:fr:Abdelhadi Skalli]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_25 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_25 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_26 = 26
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_26 = ⵎⵓⵃⴰⵎⵎⴷ ⴱⵓⵄⵎⵕⴰⵏⵉ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_26 = [[:fr:Mohamed Bouamrani]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_26 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_26 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_27 = 27
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_27 = ⵃⴰⵎⵉⴷ ⵍⴱⵓⵅⴰⵔⵉ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_27 = [[:fr:Hamid El Boukhari]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_27 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_27 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_28 = 28
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_28 = ⵜⴰⵙⵇⴰⵎⵓⵜ ⵜⴰⵎⵛⵛⵉⵡⴰⵕⵜ ⵏ ⵜⵎⵏⴰⴹⵜ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_28 = [[:fr:Commission consultative de la régionalisation]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_28 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_28 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_29 = 29
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_29 = ⵎⵓⵃⴰⵎⵎⴷ ⵓⵍⴷ ⴱⵓⵄⵎⴰⵜⵓ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_29 = [[:fr:Mohamed Ould Bouamatou]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_29 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_29 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_30 = 30
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_30 = ⵃⵎⴰⴷ ⴱⵏⴷⵍⵍⴰ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_30 = [[:fr:Ahmed Bendella]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_30 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_30 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_31 = 31
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_31 = ⵇⴰⴷⴷⵓⵔ ⵜⵔⵀⵣⴰⵣ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_31 = [[:fr:Kaddour Terhzaz]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_31 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_31 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_32 = 32
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_32 = ⴰⵏⴳⴰⵙ ⵏ ⵎⵕⵕⴰⴽⵛ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_32 = [[:fr:Attentat de Marrakech]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_32 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_32 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_33 = 33
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_33 = ⵃⵎⵎⵓⴷⵉ ⴱⵓⵃⵏⴰⵏⴰ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_33 = [[:fr:Hammoudi Bouhanana]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_33 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_33 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_34 = 34
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_34 = ⴰⵍⵍⵏ ⵜⵉⵏⵓⵜⵉⵏ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_34 = [[:fr:Oyoune Nissaiya]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_34 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_34 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_35 = 35
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_35 = ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵎⵄⵟⵉ ⴱⵓⵄⴱⵉⴷ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_35 = [[:fr:Gouvernement Maâti Bouabid]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_35 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_35 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_36 = 36
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_36 = ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵄⴱⴷⵕⵕⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_36 = [[:fr:Gouvernement Abderrahman el-Youssoufi]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_36 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_36 = ahmed hajjy
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_37 = 37
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_37 = ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⴷⵔⵉⵙ ⵊⵟⵟⵓ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_37 = [[:fr:Gouvernement Driss Jettou]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_37 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_37 = ahmed hajjy
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_38 = 38
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_38 = ⵜⴰⵎⵙⵇⴰⴷⵜ ⵏ ⵀⵓⵍⴰⵏⴹⴰ ⴳ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_38 = [[:fr:Ambassade des Pays-Bas au Maroc]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_38 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_38 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_39 = 39
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_39 = ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵄⴱⴷⵉⵍⴰⵀ ⴱⵏⴽⵉⵔⴰⵏ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_39 = [[:fr:Gouvernement Abdel-Ilah Benkiran]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_39 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_39 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_40 = 40
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_40 = ⵄⴱⴷⵍⵍⴰⵀ ⵜⵓⵕⴰⴱⵉ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_40 = [[:fr:Abdellah Tourabi]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_40 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_40 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_41 = 41
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_41 = ⵜⵉⵍⴳⴳⵯⵉⵜⵉⵏ ⵜⵉⵏⴰⵎⵓⵔⵉⵏ ⵏ ⵜⵎⵖⴰⵔⵉⵏ ⴷ ⵉⵄⵔⵔⵉⵎⵏ 2011
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_41 = [[:fr:Listes nationales femmes et jeunes des élections législatives marocaines de 2011]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_41 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_41 = DERDAKI ILIAS
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_42 = 42
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_42 = ⵜⴰⵎⵀⵍⴰ ⵏ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵏⴱⴽⴰⴹⵉⵏ ⴷ ⵓⵙⵓⵔⴼ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_42 = [[:fr:Direction des affaires pénales et des grâces]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_42 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_42 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_43 = 43
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_43 = ⵜⴰⵙⵇⴰⵎⵓⵜ ⵜⴰⵏⴰⵎⵓⵔⵜ ⵉ ⵓⵙⴱⴷⴷⵉ ⵏ ⵉⵏⴳⴰⵙⵏ ⵏ ⵓⴱⵔⵉⴷ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_43 = [[:fr:Comité national de prévention des accidents de la circulation]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_43 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_43 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_44 = 44
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_44 = ⴰⵙⵍⴳⵏ ⴰⵎⵖⵔⵉⴱⵉ ⵅⴼ ⵜⵍⴻⵍⵍⵉ ⵏ ⵡⴰⵜⵉⴳⵏ ⴷ ⵓⵎⵃⵉⵣⵡⴰⵔ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_44 = [[:fr:Loi marocaine sur la liberté des prix et de la concurrence]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_44 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_44 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_45 = 45
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_45 = ⵜⴰⵏⴱⴹⵉⵜ ⵏ ⵜⵥⵓⵕⵜ (ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ)
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_45 = [[:fr:Juridiction de proximité (Maroc)]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_45 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_45 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_46 = 46
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_46 = ⴰⵙⵍⴳⵏ ⴰⵎⵖⵔⵉⴱⵉ ⵓⵟⵟⵓⵏ 42-10
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_46 = [[:fr:Loi marocaine no 42-10]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_46 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_46 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_47 = 47
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_47 = ⴰⵙⵍⴳⵏ ⴰⵎⵖⵔⵉⴱⵉ ⵉⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵏ ⵜⴰⵡⵓⵔⵉ ⵏ ⵓⵎⵣⴰⵖ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_47 = [[:fr:Loi marocaine organisant l'exercice de la profession d'avocat]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_47 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_47 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_48 = 48
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_48 = ⴰⵎⵙⴰⵙⴰ ⴰⵖⵉⵡⴰⵏ (ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ)
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_48 = [[:fr:Charte communale (Maroc)]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_48 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_48 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_49 = 49
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_49 = ⵜⴰⵎⵙⴰⵔⵜ ⵏ ⴰⵎⵉⵏⴰ ⵍⴼⵉⵍⴰⵍⵉ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_49 = [[:fr:Affaire Amina El Filali]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_49 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_49 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_50 = 50
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_50 = ⴰⵙⵍⴳⵏ ⴰⵙⵜⵢⴰⵏ ⴰⵎⵖⵔⵉⴱⵉ 1997
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_50 = [[:fr:Code électoral marocain de 1997]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_50 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_50 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_51 = 51
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_51 = ⵎⵓⵃⴰⵎⵎⴷ ⴰⵛⵔⵇⵉ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_51 = [[:fr:Mohamed Achergui]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_51 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_51 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_52 = 52
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_52 = ⴰⵙⵍⴳⵏ ⴰⵎⵖⵔⵉⴱⵉ ⵓⵟⵟⵓⵏ 17-97
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_52 = [[:fr:Loi marocaine no 17-97]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_52 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_52 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_53 = 53
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_53 = ⴰⵙⵍⴳⵏ ⴰⵎⵖⵔⵉⴱⵉ ⵓⵟⵟⵓⵏ 31-08
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_53 = [[:fr:Loi marocaine no 31-08]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_53 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_53 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_54 = 54
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_54 = ⵜⴰⵍⴳⴰⵎⵜ ⵏ ⵜⵎⵔⵙⴰⵍ ⵜⵉⵎⵏⴹⴰⵡⵉⵏ ⵜⵉⵎⵖⵔⵉⴱⵉⵢⵉⵏ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_54 = [[:fr:Liste des institutions constitutionnelles marocaines]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_54 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_54 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_55 = 55
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_55 = ⵜⵉⴼⵔⵏⵉⵏ ⵜⵉⵖⵉⵡⴰⵏⵉⵏ ⵏ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ 2003
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_55 = [[:fr:Élections communales marocaines de 2003]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_55 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_55 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_56 = 56
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_56 = ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵄⴱⴷⵍⵍⴰⵟⵉⴼ ⵍⴼⵉⵍⴰⵍⵉ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_56 = [[:fr:Gouvernement Abdellatif Filali]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_56 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_56 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_57 = 57
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_57 = ⵚⴰⵍⵉⵃ ⴱⵏⵢⵜⵜⵓ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_57 = [[:fr:Saleh Benyettou]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_57 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_57 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_58 = 58
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_58 = ⵜⴰⵎⴰⴷⴷⴰⵙⵜ ⵏ ⵜⵄⵓⵔⵎⴰ ⵜⴰⵎⵏⴹⴰⵡⴰⵏⵜ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_58 = [[:fr:Organisation de la jeunesse constitutionnelle]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_58 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_58 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_59 = 59
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_59 = ⵃⵎⴰⴷ ⴼⵣⴰⵣⵉ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_59 = [[:fr:Ahmed Fizazi]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_59 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_59 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_60 = 60
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_60 = ⵎⵃⵎⵎⴷ ⴷⴰⵙⵉⵔ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_60 = [[:fr:Mhammed Dasser]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_60 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_60 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_61 = 61
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_61 = ⴰⵏⴰⴼⴰ ⴰⴳⴷⵓⴷⴰⵏ ⵏ ⵓⵙⵡⵓⵔⵉ ⴳ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_61 = [[:fr:Service public de l'emploi au Maroc]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_61 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_61 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_62 = 62
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_62 = ⴱⵔⴰⵀⵉⵎ ⵃⴰⴼⵉⴹⵉ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_62 = [[:fr:Brahim Hafidi]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_62 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_62 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_63 = 63
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_63 = ⵜⵉⴼⵔⵏⵉⵏ ⵜⵉⵖⵉⵡⴰⵏⵉⵏ ⵏ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ 2015
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_63 = [[:fr:Élections communales marocaines de 2015]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_63 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_63 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_64 = 64
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_64 = ⵜⴰⵍⴳⴰⵎⵜ ⵏ ⵉⵏⵙⵙⵉⵅⴼⵏ ⵏ ⵉⵙⵇⴰⵎⵓⵜⵏ ⵉⵙⴳⴰⵡⴰⵏⵏ ⴳ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_64 = [[:fr:Liste des présidents des conseils régionaux au Maroc]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_64 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_64 = DERDAKI ILIAS
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_65 = 65
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_65 = ⴰⵙⵇⴰⵎⵓ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵜⵙⴱⴱⴰⴱⵜ ⵜⵓⴼⵉⵖⵜ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_65 = [[:fr:Conseil national du commerce extérieur]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_65 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_65 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_66 = 66
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_66 = ⴱⴰⵍⵜⴰⵥⴰⵕ ⵍⵡⴰⵢⵓⵍⴰ ⴷⵉ ⵎⴰⵏⴷⵙ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_66 = [[:fr:Balthazar Loyola de Mandes]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_66 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_66 = ⴰⵏⴰⵙ ⵓⵍⵃⵍⵓ
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_67 = 67
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_67 = ⵉⵎⴰⴹⴰⴼⵏ ⵏ ⵜⴼⵔⵏⵉⵏ ⵜⵉⵎⵙⵓⴹⴰⴼ 2016 ⵙ ⵜⵙⴳⵉⵡⵉⵏ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_67 = [[:fr:Résultats par région des élections législatives marocaines de 2016]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_67 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_67 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_68 = 68
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_68 = ⵜⵉⵙⴳⵉⵡⵉⵏ ⵜⵉⵙⵜⵢⴰⵏⵉⵏ ⵜⵉⵎⵖⵔⵉⴱⵉⵢⵉⵏ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_68 = [[:fr:Circonscriptions électorales marocaines]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_68 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_68 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_69 = 69
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_69 = ⵜⵉⵙⴳⵉⵡⵉⵏ ⵜⵉⵎⵙⵓⴹⴰⴼ ⵜⵉⵎⵖⵔⵉⴱⵉⵢⵉⵏ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_69 = [[:fr:Circonscriptions législatives marocaines]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_69 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_69 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_70 = 70
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_70 = ⴼⴷⵡⴰ ⵎⵉⵙⴽ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_70 = [[:fr:Fedwa Misk]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_70 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_70 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_71 = 71
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_71 = ⴰⵙⵉⵏⴰⴳ ⴰⵏⴰⴼⵍⵍⴰ ⵏ ⵜⴷⴱⵍⵜ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_71 = [[:fr:Institut supérieur d'administration]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_71 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_71 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_72 = 72
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_72 = ⵊⵓⵣⵉⴼ ⴱⴰⵍⴰⵛ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_72 = [[:fr:Joseph Pallache]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_72 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_72 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_73 = 73
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_73 = ⵉⵙⵃⴰⵇ ⴱⴰⵍⴰⵛ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_73 = [[:fr:Isaac Pallache]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_73 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_73 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_74 = 74
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_74 = ⵜⵉⴼⵔⵏⵉⵏ ⵜⵉⵙⴳⴰⵡⴰⵏⵉⵏ 2015 ⵟⴰⵏⵊⴰ-ⵜⵉⵟⵟⴰⵡⵉⵏ-ⵍⵃⵓⵙⵉⵎⴰ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_74 = [[:fr:Élections régionales de 2015 à Tanger-Tétouan-Al Hoceïma]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_74 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_74 = DERDAKI ILIAS
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_75 = 75
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_75 = ⴰⵎⴰⵍ ⴱⵓⴽⵉⵔ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_75 = [[:fr:Amal Boukir]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_75 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_75 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_76 = 76
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_76 = ⵄⴰⵣⵉⵣⴰ ⵛⴰⴳⴰⴼ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_76 = [[:fr:Aziza Chagaf]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_76 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_76 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_77 = 77
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_77 = ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵏ ⵉⵙⴽⵡⴰⴷⵔⵓⵏⴻⵏ ⵉⵎⵙⴱⵔⵉⴷⵏ (ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ)
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_77 = [[:fr:Groupe d'escadrons blindés (Maroc)]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_77 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_77 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_78 = 78
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_78 = ⴰⵙⵔⴷⴰⵙ ⵡⵉⵙ 6 ⵏ ⵜⵔⴱⴱⴰⵄⵜ ⵜⵉⵎⵉⴽⴰⵏⵉⴽⵉⵜ (ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ)
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_78 = [[:fr:6e régiment d'infanterie motorisée (Maroc)]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_78 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_78 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_79 = 79
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_79 = ⴰⵙⵔⴷⴰⵙ ⵡⵉⵙ 8 ⵏ ⵜⵔⴱⴱⴰⵄⵜ ⵜⵉⵎⵉⴽⴰⵏⵉⴽⵉⵜ (ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ)
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_79 = [[:fr:8e régiment d'infanterie motorisée (Maroc)]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_79 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_79 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_80 = 80
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_80 = ⴰⵙⵔⴷⴰⵙ ⵡⵉⵙ 3 ⵏ ⵜⵔⴱⴱⴰⵄⵜ ⵜⵉⵎⵉⴽⴰⵏⵉⴽⵉⵜ (ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ)
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_80 = [[:fr:3e régiment d'infanterie motorisée (Maroc)]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_80 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_80 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_81 = 81
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_81 = ⴰⵙⵔⴷⴰⵙ ⵡⵉⵙ 4 ⵏ ⵜⵔⴱⴱⴰⵄⵜ ⵜⵉⵎⵉⴽⴰⵏⵉⴽⵉⵜ (ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ)
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_81 = [[:fr:4e régiment d'infanterie motorisée (Maroc)]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_81 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_81 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_82 = 82
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_82 = ⵄⴱⴷⵍⵡⴰⵃⴷ ⵎⴰⵄⵛ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_82 = [[:fr:Abdelouhahed Maâch]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_82 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_82 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_83 = 83
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_83 = ⴷⴰⵔ ⵍⴱⵉⴹⴰ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_83 = [[:fr:Dar al Beida]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_83 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_83 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_84 = 84
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_84 = ⴰⵎⵓⵙⵙⵓ ⵏ ⵉⵍⴼⴰⵡⵏ ⵉⵡⵓⵔⴰⵖⵏ ⴳ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_84 = [[:fr:Mouvement des Gilets jaunes dans le monde]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_84 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_84 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_85 = 85
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_85 = ⵜⴰⵇⴰⵛⵓⵛⵜ ⵏ ⵙⵉⵏ ⵢⵉⵍⵉⵢⵏ ⵏ ⵉⵍⵍ ⴰⵎⵍⵍⴰⵍ ⴰⵏⴰⵎⵎⴰⵙ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_85 = [[:fr:Sommet des deux rives de la Méditerranée]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_85 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_85 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_86 = 86
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_86 = ⴰⵙⵔⴷⴰⵙ ⵡⵉⵙ 14 ⵏ ⵜⵔⴱⴱⴰⵄⵜ ⵜⵉⵎⵉⴽⴰⵏⵉⴽⵉⵜ (ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ)
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_86 = [[:fr:14e régiment d'infanterie motorisée (Maroc)]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_86 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_86 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_87 = 87
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_87 = ⵄⵍⵉ ⴱⵣⵣⴰⵄ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_87 = [[:fr:Ali Bezzaa]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_87 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_87 = ⴰⵏⴰⵙ ⵓⵍⵃⵍⵓ
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_88 = 88
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_88 = ⵎⵓⵃⵎⵎⴰⴷ ⵄⴰⵍⵉ ⵓⵍⴷ ⵙⵉⴷⵉ ⴱⵛⵉⵔ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_88 = [[:fr:Mohamed Ali Ould Sidi Bechir]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_88 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_88 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_89 = 89
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_89 = ⵜⵉⴷⵜ ⵜⴼⴼⵖ ⴷ ⵙⴳ ⵢⵉⵎⵉ ⵏ ⵡⴰⵢⵢⵉⵙ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_89 = [[:fr:La vérité sort de la bouche du cheval]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_89 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_89 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_90 = 90
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_90 = ⵉⵛⵔⴰⵇ ⵍⴱⵓⵢⵓⵙⴼⵉ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_90 = [[:fr:Ichraq El Bouyousfi]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_90 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_90 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_91 = 91
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_91 = ⴰⵙⵎⴰ ⵏⵏⴰⵚⵉⴼⵉ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_91 = [[:fr:Asma Ennassifi]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_91 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_91 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_92 = 92
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_92 = ⴰⵎⵉⵏⴰ ⴼⴰⵡⵣⵉ ⵣⵉⵣⵉ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_92 = [[:fr:Amina Faouzi Zizi]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_92 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_92 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_93 = 93
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_93 = ⵉⵎⴰⵏ ⵍⵢⴰⵄⵇⵓⴱⵉ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_93 = [[:fr:Imane Elyakoubi]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_93 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_93 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_94 = 94
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_94 = ⵎⵓⵏⴰ ⴰⵛⵔⴰⵢⵜ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_94 = [[:fr:Mouna Achrait]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_94 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_94 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_95 = 95
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_95 = ⵙⵓⵎⵢⵢⴰ ⵓⵄⵍⵍⴰⵍ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_95 = [[:fr:Soumia Ouallal]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_95 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_95 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_96 = 96
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_96 = ⵎⵓⵃⵎⵎⴰⴷ ⴱⵏⵇⴷⴷⵓⵔ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_96 = [[:fr:Mohammed Benkaddour]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_96 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_96 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_97 = 97
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_97 = ⵜⴰⵎⵙⵇⴰⴷⵜ ⵏ ⵇⵓⵎⵓⵔ ⴳ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_97 = [[:fr:Ambassade des Comores au Maroc]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_97 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_97 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_98 = 98
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_98 = ⵄⵓⵎⴰⵔ ⵃⵍⵍⵉ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_98 = [[:fr:Omar Halli]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_98 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_98 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_99 = 99
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_99 = ⵉⵙⵃⴰⵇ ⵛⴰⵔⵉⵄⴰ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_99 = [[:fr:Isaac Charia]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_99 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_99 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_100 = 100
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_100 = ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵉⴳⵔⴰⵡⴰⵏⵏ ⵏ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ 2021
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_100 = [[:fr:Élections communales marocaines de 2021]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_100 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_100 =
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_101 = 101
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_101 = ⵉⵎⴰⵏⵡⵉⵍ ⵎⴰⴽⵕⵓⵏ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_101 = [[:fr:Emmanuel Macron]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_101 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_101 = ⴰⵏⴰⵙ ⵓⵍⵃⵍⵓ
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_102 = 102
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_102 = ⵉⵎⵏⵖⵉ ⵓⵖⵔⵉⵎ ⴰⵙⵓⵔⵉ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_102 = [[:fr:Guerre civile syrienne]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_102 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_102 = ⴰⵏⴰⵙ ⵓⵍⵃⵍⵓ
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_103 = 103
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_103 = ⵎⴰⵢⴽⵍ ⵊⴰⴽⵚⵓⵏ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_103 = [[:fr:Michael Jackson]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_103 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_103 = ⴰⵏⴰⵙ ⵓⵍⵃⵍⵓ
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_104 = 104
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_104 = ⴷⴰⴼⵉⴷ ⴱⵉⴽⵀⴰⵎ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_104 = [[:fr:David Beckham]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_104 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_104 = ⴰⵏⴰⵙ ⵓⵍⵃⵍⵓ
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_105 = 105
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_105 = ⴽⵉⵍⵢⴰⵏ ⵎⴱⴰⴱⵉ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_105 = [[:fr:Kylian Mbappé]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_105 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_105 = ⴰⵏⴰⵙ ⵓⵍⵃⵍⵓ
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_106 = 106
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_106 = ⵏⴰⵢⵎⴰⵕ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_106 = [[:fr:Neymar]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_106 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_106 = ⴰⵏⴰⵙ ⵓⵍⵃⵍⵓ
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_107 = 107
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_107 = ⴱⵉⵍⵉ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_107 = [[:fr:Pelé]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_107 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_107 = ⴰⵏⴰⵙ ⵓⵍⵃⵍⵓ
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_108 = 108
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_108 = ⵎⴰⵏⵛⵉⵙⵜⵔ ⵢⵓⵏⴰⵢⵜⴷ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_108 = [[:fr:Manchester United Football Club]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_108 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_108 = ⴰⵏⴰⵙ ⵓⵍⵃⵍⵓ
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_109 = 109
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_109 = ⵕⵓⵏⴰⵍⴷⵉⵏⵢⵓ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_109 = [[:fr:Ronaldinho]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_109 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_109 = ⴰⵏⴰⵙ ⵓⵍⵃⵍⵓ
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_110 = 110
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_110 = ⴷⵢⵉⴳⵓ ⵎⴰⵕⴰⴹⵓⵏⴰ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_110 = [[:fr:Diego Maradona]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_110 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_110 = ⴰⵏⴰⵙ ⵓⵍⵃⵍⵓ
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_111 = 111
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_111 = ⵕⵓⵏⴰⵍⴹⵓ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_111 = [[:fr:Ronaldo]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_111 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_111 = ⴰⵏⴰⵙ ⵓⵍⵃⵍⵓ
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_112 = 112
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_112 = ⵕⵓⵎⴰⵕⵢⵓ
| ⴰⵙⴰⴳⵎ_112 = [[:fr:Romário]]
| ⵜⵉⴷⴼⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_112 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_112 = ⴰⵏⴰⵙ ⵓⵍⵃⵍⵓ
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_113 = 113
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_113 = ⵎⵉⵍⵓⴷⵉ ⵃⵎⴷⵓⵛⵉ
| ⵜⵉⴷⴷⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_113 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_113 = Hamza Goulahyane
| ⵓⵟⵟⵓⵏ_114 = 114
| ⴰⵎⴰⴳⵔⴰⴷ_114 = ⵜⴰⵏⴼⵍⵓⵙⵜ ⵜⴰⵎⴰⵜⴰⵢⵜ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ
| ⵜⵉⴷⴷⵉ_ⵜⴰⵙⴰⵍⴰⵏⵜ_114 = 0
| ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ_114 = Hamza Goulahyane
}}
lv8h6vpjw8k9rys97979stg4o0hnctz
ⴰⴽⴰⴱⴰⵔ ⴰⴷⵉⵎⵓⵇⵕⴰⵟⵉ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ (ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ)
0
54998
198845
197457
2026-11-07T13:05:33Z
Ahmed hajjy
814
198845
wikitext
text/x-wiki
{{ⵜⴰⴼⵍⵓⵙⴼⴽⵉⵜ}}
'''ⴰⴽⴰⴱⴰⵔ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⴰⵎⴰⴳⴷⴰⵢ ⴰⵎⵖⵔⵉⴱⵉ''' (PND) ⵉⴳⴰ ⵢⴰⵏ ⵓⴽⴰⴱⴰⵔ ⴰⵙⵔⵜⴰⵏ ⴰⵎⵖⵔⵉⴱⵉ, ⵉⴼⴼⵖ ⴷⴳ ⵢⵓⵍⵢⵓⵣ 1981 ⵙ ⵓⵙⵙⵉⵍⵉ ⵏ ⵎⴰⵙⵙ ⵎⵓⵃⴰⵎⵎⴰⴷ ⴰⵔⵙⵍⴰⵏ ⴰⵊⴷⵉⴷⵉ ⴷⴳ ⵓⵙⴱⴹⵉ ⵉ ⴷ-ⵉⵢⵉⵡⵉⵏ ⵓⵙⵙⵓⴼ ⵏ ⵓⴳⵔⴰⵡ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵉⵙⵔⴼⴰⵏ. ⵉⵙⵙⵓⴼⵖ ⴰⴳⵔⴰⵡ ⵏⵏⵙ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⴳ ⵓⵙⵙⴰⵏ 19 ⴷ 20 ⴷ 21 ⵢⵓⵏⵢⵓ 1982 ⴳ ⵜⵎⴷⵉⵏⵜ ⵏ ⵜⴳⵎⵎⵉ ⵜⵓⵎⵍⵉⵍⵜ.
ⵉⴽⵛⵎ ⵓⵙⵙⵓⴼ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⴰⵎⴰⴳⴷⴰⵢ ⴳ ⵜⵙⵜⴰⵢⵉⵏ ⵜⵉⵣⵔⴼⴰⵏⵉⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ 1984, ⵉⵔⵏⵓ ⵓⵙⵙⵓⴼ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⴰⵎⴰⴳⴷⴰⵢ ⵙ 25 ⵏ ⵉⵎⴹⵉⴼⵏ ⴳ ⵓⵙⵇⵇⵉⵎ ⵏ ⵉⵎⴰⵣⴰⵏⵏ. ⵉⵔⵏⵓ ⵓⵙⵙⵓⴼ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⴰⵎⴰⴳⴷⴰⵢ ⵙ 27 ⵏ ⵉⵎⴹⵉⴼⵏ ⴳ ⵜⵙⵜⴰⵢⵉⵏ ⵜⵉⵣⵔⴼⴰⵏⵉⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ 1993. ⵉⴽⵛⵎ ⴳ ⵜⵙⵜⴰⵢⵉⵏ ⵜⵉⵣⵔⴼⴰⵏⵉⵏ ⵏ 14 ⵏⵓⵡⴰⵏⴱⵉⵔ 1997 ⴰⵎⵎ ⵎⴰ ⵢⵓⵎⵥ 9 ⵣⴳ ⵉⵎⴹⵉⴼⵏ ⵏ ⵓⵙⵇⵇⵉⵎ ⵏ ⵉⵎⴰⵣⴰⵏⵏ ⴷ 12 ⵏ ⵉⵎⴹⵉⴼⵏ ⴳ ⵜⵙⵜⴰⵢⵉⵏ ⵜⵉⵣⵔⴼⴰⵏⵉⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ 2002. ⴳ ⵜⵙⵜⴰⵢⵉⵏ ⵜⵉⵣⵔⴼⴰⵏⵉⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ 2007, ⵉⵙⵙⵓⴼⵖ ⵓⵙⵙⵓⴼ ⵢⴰⵏ ⵓⵎⵙⴰⵙⴰ ⵏ ⵜⵙⵜⴰⵢⵉⵏ ⴷ ⵓⵙⵙⵓⴼ ⵏ ⵍⵄⴰⵀⴷ, ⵉⵔⵏⵓ ⵙⵉⵏⵙⵏ ⵙ 14 ⵏ ⵉⵎⴹⵉⴼⵏ ⴳ ⵓⵙⵇⵇⵉⵎ ⵏ ⵉⵎⴰⵣⴰⵏⵏ.
'''ⴰⵙⵙⵉⴷⴼ ⴳ ⵓⴳⵔⴰⵡ ⵏ ⵓⵥⵓⵕ ⴷ ⵓⵙⵙⵉⵙⵏ'''
ⴳ ⵖⵓⵛⵜ 2008, ⵉⴽⵛⵎ ⵓⴳⵔⴰⵡ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⴰⴷⵉⵎⵓⵇⵔⴰⵟⵉ, ⴷ ⴽⴽⵓⵥ ⵏ ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏ ⵢⴰⴹⵏⵉⵏ, ⴳ ⵓⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⵓⵙⵙⵉⴷⴼ ⵉⵙⵙⵏⵜⴰⵏ ⵙ ⵓⵙⵙⴱⴷⴷⵉ ⵏ ⵓⴳⵔⴰⵡ ⵏ ⵓⵥⵓⵕ ⴷ ⵓⵙⵙⵉⵙⵏ. ⵎⴰⵛⴰ, ⵉⵙⵙⵓⴼⵖ ⵓⵙⵙⵉⴷⴼ ⴰⴷ ⵉⵎⴳⴳⴰⵔⴰⵏ ⴳ ⵓⴳⵔⴰⵡ, ⴰⵛⴽⵓ ⵉⵙⵙⵉⵖⵎⵉ ⵄⴱⴷⴰⵍⵍⴰⵀ ⵍⵇⴰⴷⵔⵉ ⴰⵙⵙⵓⵔⵉ ⵏⵏⵙ ⵖⴼ ⵓⵙⵏⵜⵉ, ⵎⴰⵛⴰ ⵎⴷⴷⵏ ⵙⴳ ⵉⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵏ ⵏ ⵓⴳⵔⴰⵡ ⴷ ⵉⴳⵎⴰⵎⵏ ⵏⵏⵙ ⵜⵜⵓⵔⵔⵉⵏ ⵖⵔ ⵓⵙⵎⵓⵜⵜⴻⴳ.
== ⵜⴰⵙⵏⵜⴰⵢⵜ ⵏ ⵓⴽⴰⴱⴰⵔ ==
ⵜⵙⵙⵏ ⴰⵙⵏⵓⴱⴳ ⵏ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⴰⵙⵔⵜⴰⵏ ⵉⵍⵉⴱⵉⵔⴰⵍⵉⵏ ⵏ ⵓⴼⴰⵙⵉ ⵏ ⵓⴳⴰⵎⵓ, ⵙ ⵓⵙⵙⵏⵜⵉ ⵓⵥⵍⵉⵢ ⵙ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⴰⴷⵖⵔⴰⵏ ⴷ ⵓⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⴰⴷⵖⵔⴰⵏ. ⵉⵣⴷⵉ ⵓⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏⵏⵙ ⴷ ⵓⵙⵎⴰⵙⵙⴰⵏ ⵏ ⵎⵏⵏⴰⵡ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⴷ ⵉⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵏ ⵉⵎⵓⵔⴰⵔⵏ ⴳ ⵜⵎⴰⵣⵉⵔⵉⵏ ⵜⵉⵏⴰⵔⵉⵏ.
== ⵜⴰⴷⵔⴰⵡⵜ ⵜⴰⵙⵔⵜⴰⵏⵜ ⴷ ⵜⵙⵜⴰⵢⵜ: ==
ⵉⴷⵔⵓ ⵓⴽⴰⴱⴰⵔ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⴰⴷⵉⵎⵓⵇⵕⴰⵟⵉ ⴳ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏ ⵉⵎⵖⵔⴰⴱⵉⵢⵏ ⴳ ⵜⵙⵓⵜⵉⵏ ⵏ ⵜⵎⵔⴰⵡⵉⵏ ⴷ ⵜⵎⵔⴰⵡⵉⵏ ⵏ ⵜⵎⵔⴰⵡⵉⵏ, ⵉⵙⵙⵉⵡⴹ ⴰⴷ ⵉⵙⵙⵉⵍⵉⵖ ⵜⴰⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⴳ ⵓⵙⵇⵇⵉⵎ ⵏ ⵉⵎⵓⵔⴰⵔⵏ.
ⴳ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 1984, ⵢⵓⵎⵥ ⵓⴽⴰⴱⴰⵔ ⵙ 24 ⵏ ⵓⵙⴽⴽⵉⵡⵙ ⴳ ⵓⵙⵇⵇⵉⵎ ⵏ ⵉⵎⵓⵔⴰⵔⵏ.
ⵉⴷⵔⵓ ⴷⴰⵖ ⴳ ⵉⵙⵎⵙⴰⵙⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵏ ⵏⵏⴰ ⵉⵙⵙⵏ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ ⴳ ⵜⵙⵓⵜⵉⵏ ⵏ ⵜⵎⵔⴰⵡⵉⵏ, ⴳ ⴳⵉⵙⵏ ⵜⴰⵎⵓⵏⵜ ⵏ ⵡⴰⴼⴰⵇ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏⵏⴰ ⵉⵙⵎⵓⵏⵏ ⴰⴽⴰⴱⴰⵔ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⴰⴷⵉⵎⵓⵇⵕⴰⵟⵉ ⴷ ⵓⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⴷⵓⵙⵜⵓⵔ ⴷ ⵓⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵖⵔⴼⴰⵏ.
ⴳ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 2007, ⵉⴽⵛⵎ ⵓⴽⴰⴱⴰⵔ ⵙ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵏ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⴷ ⵓⴽⴰⴱⴰⵔ ⵏ ⵍⵄⴰⵀⴷ ⵙ ⵓⵙⵏⵓⴱⴳ ⵉ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏ.
== Heading text ==
ⵜⵉⴽⴽⵉ ⵏ ⵓⵙⵎⵓⵜⵜⵉ ⴷ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵙ ⵉⵎⴰⵏ:
ⴳ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 2008, ⵉⴷⵔⵓ ⵓⴽⴰⴱⴰⵔ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⴰⴷⵉⵎⵓⵇⵕⴰⵟⵉ ⴳ ⵜⵙⵏⵜⴰⵢⵜ ⵏ ⵓⵎⵓⵙⵙⵓ ⵉ ⵉⵎⵓⵙⵙⵓⵜⵏ ⵎⴰⵕⵕⴰ, ⵏⵏⴰ ⵉⵙⵙⵉⵡⴹⵏ ⵖⵔ ⵓⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⵓⴽⴰⴱⴰⵔ ⵏ ⵜⵉⴷⵜ ⴷ ⵓⵙⵎⴰⵙⵙⴰⵏ ⵙ ⵓⵙⵎⵓⵜⵜⵉ ⵏ ⵢⴰⵜ ⵜⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵏ ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵏ.
ⴳ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 2009, ⵜⴼⵖ ⴷ ⵢⴰⵜ ⵜⵙⵖⵓⵏⵜ ⵜⴰⵙⵔⵜⴰⵏⵜ ⵜⴰⵎⴰⵢⵏⵓⵜ ⵙ ⵢⵉⵙⵎ ⵏ ⵓⴽⴰⴱⴰⵔ ⴰⴷⵉⵎⵓⵇⵕⴰⵟⵉ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ, ⵙ ⵓⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⵄⴱⴷⵍⵍⴰⵀ ⵍⵇⴰⴷⵉⵔⵉ, ⴷ ⴰⴷ ⵉⴳⴰⵏ ⴰⵢⵏⵏⴰ ⵉⵅⵚⵚⴰⵏ ⴰⴷ ⵉⵜⵜⵓⵙⴰⵙⵙⴰⵏ ⵙ ⵓⵎⵣⵔⵓⵢ ⴷ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵅⴼ ⵓⴽⴰⴱⴰⵔ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⴰⴷⵉⵎⵓⵇⵕⴰⵟⵉ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ.
== ⵉⵙⴰⵖⵓⵍⵏ ==
* https://www.aljazeera.net/2004/10/03/%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%AD%D8%B2%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%B3%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%BA%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9?utm
* https://www.aljazeera.net/news/2008/9/15/%D8%A3%D9%88%D9%84-%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%82%D8%A7%D9%82-%D9%81%D9%8A-%D8%AD%D8%B2%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%BA%D8%B1%D8%A8%D9%8A-%D8%A8%D8%B9%D8%AF?utm
* https://www.hespress.com/%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D9%8A-%D9%8A%D9%86%D9%88%D9%8A-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B2%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%B3%D8%A9-17263.html?utm_source=chatgpt.com
{{ⴰⵙⵎⵉⵍ |ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ |ⴰⴽⴰⴱⴰⵕ ⴰⵙⵔⵜⴰⵏ |ⵜⴰⵙⵔⵜⵉⵜ |ⵜⴰⵙⵔⵜⵉⵜ ⵜⴰⵎⵖⵔⵉⴱⵉⵜ |ⴰⴽⴰⴱⴰⵕ ⴰⵎⵖⵔⵉⴱⵉ}}
lqtvwy3q0xrobwxpiaa0b4wocrqk8xc
198846
198845
2026-11-07T13:07:05Z
Ahmed hajjy
814
/* Heading text */
198846
wikitext
text/x-wiki
{{ⵜⴰⴼⵍⵓⵙⴼⴽⵉⵜ}}
'''ⴰⴽⴰⴱⴰⵔ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⴰⵎⴰⴳⴷⴰⵢ ⴰⵎⵖⵔⵉⴱⵉ''' (PND) ⵉⴳⴰ ⵢⴰⵏ ⵓⴽⴰⴱⴰⵔ ⴰⵙⵔⵜⴰⵏ ⴰⵎⵖⵔⵉⴱⵉ, ⵉⴼⴼⵖ ⴷⴳ ⵢⵓⵍⵢⵓⵣ 1981 ⵙ ⵓⵙⵙⵉⵍⵉ ⵏ ⵎⴰⵙⵙ ⵎⵓⵃⴰⵎⵎⴰⴷ ⴰⵔⵙⵍⴰⵏ ⴰⵊⴷⵉⴷⵉ ⴷⴳ ⵓⵙⴱⴹⵉ ⵉ ⴷ-ⵉⵢⵉⵡⵉⵏ ⵓⵙⵙⵓⴼ ⵏ ⵓⴳⵔⴰⵡ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵉⵙⵔⴼⴰⵏ. ⵉⵙⵙⵓⴼⵖ ⴰⴳⵔⴰⵡ ⵏⵏⵙ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⴳ ⵓⵙⵙⴰⵏ 19 ⴷ 20 ⴷ 21 ⵢⵓⵏⵢⵓ 1982 ⴳ ⵜⵎⴷⵉⵏⵜ ⵏ ⵜⴳⵎⵎⵉ ⵜⵓⵎⵍⵉⵍⵜ.
ⵉⴽⵛⵎ ⵓⵙⵙⵓⴼ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⴰⵎⴰⴳⴷⴰⵢ ⴳ ⵜⵙⵜⴰⵢⵉⵏ ⵜⵉⵣⵔⴼⴰⵏⵉⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ 1984, ⵉⵔⵏⵓ ⵓⵙⵙⵓⴼ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⴰⵎⴰⴳⴷⴰⵢ ⵙ 25 ⵏ ⵉⵎⴹⵉⴼⵏ ⴳ ⵓⵙⵇⵇⵉⵎ ⵏ ⵉⵎⴰⵣⴰⵏⵏ. ⵉⵔⵏⵓ ⵓⵙⵙⵓⴼ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⴰⵎⴰⴳⴷⴰⵢ ⵙ 27 ⵏ ⵉⵎⴹⵉⴼⵏ ⴳ ⵜⵙⵜⴰⵢⵉⵏ ⵜⵉⵣⵔⴼⴰⵏⵉⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ 1993. ⵉⴽⵛⵎ ⴳ ⵜⵙⵜⴰⵢⵉⵏ ⵜⵉⵣⵔⴼⴰⵏⵉⵏ ⵏ 14 ⵏⵓⵡⴰⵏⴱⵉⵔ 1997 ⴰⵎⵎ ⵎⴰ ⵢⵓⵎⵥ 9 ⵣⴳ ⵉⵎⴹⵉⴼⵏ ⵏ ⵓⵙⵇⵇⵉⵎ ⵏ ⵉⵎⴰⵣⴰⵏⵏ ⴷ 12 ⵏ ⵉⵎⴹⵉⴼⵏ ⴳ ⵜⵙⵜⴰⵢⵉⵏ ⵜⵉⵣⵔⴼⴰⵏⵉⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ 2002. ⴳ ⵜⵙⵜⴰⵢⵉⵏ ⵜⵉⵣⵔⴼⴰⵏⵉⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ 2007, ⵉⵙⵙⵓⴼⵖ ⵓⵙⵙⵓⴼ ⵢⴰⵏ ⵓⵎⵙⴰⵙⴰ ⵏ ⵜⵙⵜⴰⵢⵉⵏ ⴷ ⵓⵙⵙⵓⴼ ⵏ ⵍⵄⴰⵀⴷ, ⵉⵔⵏⵓ ⵙⵉⵏⵙⵏ ⵙ 14 ⵏ ⵉⵎⴹⵉⴼⵏ ⴳ ⵓⵙⵇⵇⵉⵎ ⵏ ⵉⵎⴰⵣⴰⵏⵏ.
'''ⴰⵙⵙⵉⴷⴼ ⴳ ⵓⴳⵔⴰⵡ ⵏ ⵓⵥⵓⵕ ⴷ ⵓⵙⵙⵉⵙⵏ'''
ⴳ ⵖⵓⵛⵜ 2008, ⵉⴽⵛⵎ ⵓⴳⵔⴰⵡ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⴰⴷⵉⵎⵓⵇⵔⴰⵟⵉ, ⴷ ⴽⴽⵓⵥ ⵏ ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏ ⵢⴰⴹⵏⵉⵏ, ⴳ ⵓⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⵓⵙⵙⵉⴷⴼ ⵉⵙⵙⵏⵜⴰⵏ ⵙ ⵓⵙⵙⴱⴷⴷⵉ ⵏ ⵓⴳⵔⴰⵡ ⵏ ⵓⵥⵓⵕ ⴷ ⵓⵙⵙⵉⵙⵏ. ⵎⴰⵛⴰ, ⵉⵙⵙⵓⴼⵖ ⵓⵙⵙⵉⴷⴼ ⴰⴷ ⵉⵎⴳⴳⴰⵔⴰⵏ ⴳ ⵓⴳⵔⴰⵡ, ⴰⵛⴽⵓ ⵉⵙⵙⵉⵖⵎⵉ ⵄⴱⴷⴰⵍⵍⴰⵀ ⵍⵇⴰⴷⵔⵉ ⴰⵙⵙⵓⵔⵉ ⵏⵏⵙ ⵖⴼ ⵓⵙⵏⵜⵉ, ⵎⴰⵛⴰ ⵎⴷⴷⵏ ⵙⴳ ⵉⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵏ ⵏ ⵓⴳⵔⴰⵡ ⴷ ⵉⴳⵎⴰⵎⵏ ⵏⵏⵙ ⵜⵜⵓⵔⵔⵉⵏ ⵖⵔ ⵓⵙⵎⵓⵜⵜⴻⴳ.
== ⵜⴰⵙⵏⵜⴰⵢⵜ ⵏ ⵓⴽⴰⴱⴰⵔ ==
ⵜⵙⵙⵏ ⴰⵙⵏⵓⴱⴳ ⵏ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⴰⵙⵔⵜⴰⵏ ⵉⵍⵉⴱⵉⵔⴰⵍⵉⵏ ⵏ ⵓⴼⴰⵙⵉ ⵏ ⵓⴳⴰⵎⵓ, ⵙ ⵓⵙⵙⵏⵜⵉ ⵓⵥⵍⵉⵢ ⵙ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⴰⴷⵖⵔⴰⵏ ⴷ ⵓⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⴰⴷⵖⵔⴰⵏ. ⵉⵣⴷⵉ ⵓⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏⵏⵙ ⴷ ⵓⵙⵎⴰⵙⵙⴰⵏ ⵏ ⵎⵏⵏⴰⵡ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⴷ ⵉⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵏ ⵉⵎⵓⵔⴰⵔⵏ ⴳ ⵜⵎⴰⵣⵉⵔⵉⵏ ⵜⵉⵏⴰⵔⵉⵏ.
== ⵜⴰⴷⵔⴰⵡⵜ ⵜⴰⵙⵔⵜⴰⵏⵜ ⴷ ⵜⵙⵜⴰⵢⵜ: ==
ⵉⴷⵔⵓ ⵓⴽⴰⴱⴰⵔ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⴰⴷⵉⵎⵓⵇⵕⴰⵟⵉ ⴳ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏ ⵉⵎⵖⵔⴰⴱⵉⵢⵏ ⴳ ⵜⵙⵓⵜⵉⵏ ⵏ ⵜⵎⵔⴰⵡⵉⵏ ⴷ ⵜⵎⵔⴰⵡⵉⵏ ⵏ ⵜⵎⵔⴰⵡⵉⵏ, ⵉⵙⵙⵉⵡⴹ ⴰⴷ ⵉⵙⵙⵉⵍⵉⵖ ⵜⴰⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⴳ ⵓⵙⵇⵇⵉⵎ ⵏ ⵉⵎⵓⵔⴰⵔⵏ.
ⴳ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 1984, ⵢⵓⵎⵥ ⵓⴽⴰⴱⴰⵔ ⵙ 24 ⵏ ⵓⵙⴽⴽⵉⵡⵙ ⴳ ⵓⵙⵇⵇⵉⵎ ⵏ ⵉⵎⵓⵔⴰⵔⵏ.
ⵉⴷⵔⵓ ⴷⴰⵖ ⴳ ⵉⵙⵎⵙⴰⵙⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵏ ⵏⵏⴰ ⵉⵙⵙⵏ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ ⴳ ⵜⵙⵓⵜⵉⵏ ⵏ ⵜⵎⵔⴰⵡⵉⵏ, ⴳ ⴳⵉⵙⵏ ⵜⴰⵎⵓⵏⵜ ⵏ ⵡⴰⴼⴰⵇ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏⵏⴰ ⵉⵙⵎⵓⵏⵏ ⴰⴽⴰⴱⴰⵔ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⴰⴷⵉⵎⵓⵇⵕⴰⵟⵉ ⴷ ⵓⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⴷⵓⵙⵜⵓⵔ ⴷ ⵓⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵖⵔⴼⴰⵏ.
ⴳ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 2007, ⵉⴽⵛⵎ ⵓⴽⴰⴱⴰⵔ ⵙ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵏ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⴷ ⵓⴽⴰⴱⴰⵔ ⵏ ⵍⵄⴰⵀⴷ ⵙ ⵓⵙⵏⵓⴱⴳ ⵉ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏ.
== ⵜⵉⴽⴽⵉ ⵏ ⵓⵙⵎⵓⵜⵜⵉ ⴷ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ:==
ⴳ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 2008, ⵉⴷⵔⵓ ⵓⴽⴰⴱⴰⵔ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⴰⴷⵉⵎⵓⵇⵕⴰⵟⵉ ⴳ ⵜⵙⵏⵜⴰⵢⵜ ⵏ ⵓⵎⵓⵙⵙⵓ ⵉ ⵉⵎⵓⵙⵙⵓⵜⵏ ⵎⴰⵕⵕⴰ, ⵏⵏⴰ ⵉⵙⵙⵉⵡⴹⵏ ⵖⵔ ⵓⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⵓⴽⴰⴱⴰⵔ ⵏ ⵜⵉⴷⵜ ⴷ ⵓⵙⵎⴰⵙⵙⴰⵏ ⵙ ⵓⵙⵎⵓⵜⵜⵉ ⵏ ⵢⴰⵜ ⵜⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵏ ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵏ.
ⴳ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 2009, ⵜⴼⵖ ⴷ ⵢⴰⵜ ⵜⵙⵖⵓⵏⵜ ⵜⴰⵙⵔⵜⴰⵏⵜ ⵜⴰⵎⴰⵢⵏⵓⵜ ⵙ ⵢⵉⵙⵎ ⵏ ⵓⴽⴰⴱⴰⵔ ⴰⴷⵉⵎⵓⵇⵕⴰⵟⵉ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ, ⵙ ⵓⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⵄⴱⴷⵍⵍⴰⵀ ⵍⵇⴰⴷⵉⵔⵉ, ⴷ ⴰⴷ ⵉⴳⴰⵏ ⴰⵢⵏⵏⴰ ⵉⵅⵚⵚⴰⵏ ⴰⴷ ⵉⵜⵜⵓⵙⴰⵙⵙⴰⵏ ⵙ ⵓⵎⵣⵔⵓⵢ ⴷ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵅⴼ ⵓⴽⴰⴱⴰⵔ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⴰⴷⵉⵎⵓⵇⵕⴰⵟⵉ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ.
== ⵉⵙⴰⵖⵓⵍⵏ ==
* https://www.aljazeera.net/2004/10/03/%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%AD%D8%B2%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%B3%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%BA%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9?utm
* https://www.aljazeera.net/news/2008/9/15/%D8%A3%D9%88%D9%84-%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%82%D8%A7%D9%82-%D9%81%D9%8A-%D8%AD%D8%B2%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%BA%D8%B1%D8%A8%D9%8A-%D8%A8%D8%B9%D8%AF?utm
* https://www.hespress.com/%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D9%8A-%D9%8A%D9%86%D9%88%D9%8A-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B2%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%B3%D8%A9-17263.html?utm_source=chatgpt.com
{{ⴰⵙⵎⵉⵍ |ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ |ⴰⴽⴰⴱⴰⵕ ⴰⵙⵔⵜⴰⵏ |ⵜⴰⵙⵔⵜⵉⵜ |ⵜⴰⵙⵔⵜⵉⵜ ⵜⴰⵎⵖⵔⵉⴱⵉⵜ |ⴰⴽⴰⴱⴰⵕ ⴰⵎⵖⵔⵉⴱⵉ}}
9k11pofevvffwgcd3aqesafom2peso8
ⵜⴰⵎⵏⵓⴽⵍⴰ ⵜⴰⵕⵓⵎⴰⵏⵜ
0
55012
198870
198731
2026-11-08T02:02:39Z
InternetArchiveBot
96
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
198870
wikitext
text/x-wiki
{{ⵜⴰⴼⵍⵓⵙⴼⴽⵉⵜ}}
'''ⵜⴰⵎⵏⵓⴽⴰⵍⵜ ⵜⴰⵕⵓⵎⴰⵏⵜ''' (ⵙ [[ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵍⴰⵜⵉⵏⵜ|ⵜⵍⴰⵜⵉⵏⵉⵜ]] : ''Imperium romanum'') ⵉⴳⴰ ⵉⵙⵎ ⵍⵍⵉ ⴼⴽⴰⵏ ⴰⵢⵜ ⵓⵜⴰⵔⴰⵎ ⵍⵍⵉ ⵜⵜⴰⵔⴰⵏⵉⵏ [[ⴰⵎⵣⵔⵓⵢ]] ⵉ [[ⴰⵡⴰⵏⴽ|ⵓⵡⴰⵏⴽ]] ⵍⵍⵉ ⵜⵜ ⵉⵏⵏ ⵉⴽⴽⴰⵏ ⴳ ⵓⵣⵎⵣ ⵏ [[ⵕⵓⵎⴰ]] ⵜⴰⵇⴱⵓⵕⵜ, ⵍⵍⵉ ⵉⴽⴽⴰⵏ ⴳⵔ 27 ⵉⵣⵡⴰⵔⵏ ⵜⴰⵍⴰⵍⵉⵜ ⴷ 395 ⵏⵏⵉⴼ ⴰⵙ.<ref>{{Citation |title=Empire romain |date=2026-10-10 |work=Wikipédia |url=https://fr.wikipedia.org/w/index.php?title=Empire_romain&oldid=240245446 |access-date=2026-10-24 |language=fr}}</ref>
ⵜⵙⵙⵏⵜⵉ ⴰⴳⵓ ⵜⴼⴽⴰ ⵜⵙⵖⵉⵎⵓⵜ ⵏ ⵉⵎⵖⴰⵔⵏ (ⵙⵙⵉⵏⴰⵜⵓ) ⴰⵙⵙⴰⵖ ⵏ "ⵓⴳⵓⵙⵜⵓⵙ" ⵉ ⵓⴽⵜⴰⴼ, ⵢⵓⵙ ⵏ ⴳⵯⵎⴰⵙ ⵏ [[ⵢⵓⵍⵢⵓⵙ ⵇⴰⵢⵚⴰⵕ|ⵢⵓⵍⵢⵓⵙ ⵙⵉⵥⴰⵕ]]. ⴷⴷⵓ ⵓⵎⵏⵜⵉⵍ ⵏ ⵓⵙⵓⵔⵔⵉ ⵏ ⵜⴳⴷⵓⴷⴰ, ⵉⵙⵔⵙ ⴷⵖ ⵡⴰⴷ ⵢⴰⵏ ⵓⵏⴳⵔⴰⵡ [[ⵜⴰⵙⵔⵜⵉⵜ|ⴰⵙⵔⵜⴰⵏ]] ⴰⵎⴰⵢⵏⵓ : ⴰⴱⵔⴰⵏⵙⵉⴱⴰⵜ (Principat). ⵜⵉⵖⵯⵔⴷⵉⵏ ⵏ ⵢⴰⵜ ⵜⴰⵙⵓⵜ ⵏ ⵓⵔⵡⴰⵢ, ⵢⵉⵡⵉ ⴷ ⵓⴽⵜⴰⴼ ⴰⴼⵔⴰ ⵉ ⵜⵎⵏⵓⴽⴰⵍⵜ : ⵜⴳⴰ ⵜⵜ "Pax Romana" (ⴰⴼⵔⴰ ⴰⵕⵓⵎⴰⵏ)<ref>{{ⴱⴷⵔ ⴰⴷⵍⵉⵙ |last=Goldsworthy |first=Adrian |title=Pax Romana : War, Peace and Conquest in the Roman World |url=https://archive.org/details/paxromanawarpeac0000gold |publisher=Yale University Press |year=2016 |isbn=978-0300178821}}</ref><ref>{{Chapitre|prénom1=François|nom1=Hinard|lien auteur1=François Hinard|titre chapitre=Pax romana|sous-titre chapitre=Naissance et signification|auteurs ouvrage=[[Pierre Chaunu]] (dir.)|titre ouvrage=Les Fondements de la paix|sous-titre ouvrage=des origines au début du {{s-|XVIII}}|lieu=Paris|nature ouvrage=actes du colloque du Mémorial de Caen et du CRHQ, 27-28 février 1992|année=1993|passage=63-78|isbn=978-2-1304-5767-1}}.</ref><ref>{{cite web |date=2024-02-23 |title=Pax Romana |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/447447/Pax-Romana |publisher=Britannica Online Encyclopedia}}</ref>. ⴳ ⵜⵉⵖⵣⵉ ⵏ ⵙⵏⴰⵜ ⵜⵎⴰⴹ ⵏ ⵉⵙⴳⴳⵯⴰⵙⵏ, ⵜⴱⵓⵖⵍⴰ ⵜⵎⵓⵏⴽⴰⵍⵜ ⴰⴷ ⵜⴰⵕⵓⵎⴰⵏⵜ, ⵜⴳⴳⵯⵔⴰ ⴰⵢⵍⵍⵉⵖ ⵜⵓⵎⵥ ⵙⵖ [[ⴱⵔⵉⵟⴰⵏⵢⴰ ⵜⴰⵎⵇⵔⴰⵏⵜ|ⴱⵕⵉⵟⴰⵏⵢⴰ]] ⴰⵔ ⴰⵎⵎⴰⵙⴽⴰⵜⵉⵏ ⵏ ⵓⴼⵔⴰⵡ ⵏ [[ⵉⵍⵍ ⴰⴳⵔⴰⴽⴰⵍ|ⵢⵉⵍⵍ ⴰⴳⵔⴰⴽⴰⵍ]], ⴰⵔ ⵙⵉⵡⴰⵍⴰ [[ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵔⵜ ⵜⴰⴳⵔⵙⵉⴼⵜ]].<ref name=":1">{{ⴱⴷⵔ ⴰⵡⵉⴱ |last=Tisserand |first=Daïanée |date=2023-02-27 |title=Empire romain : résumé de la période de la Rome antique |url=https://www.linternaute.com/actualite/guide-histoire/2618663-empire-romain-resume-de-la-periode-de-la-rome-antique/ |access-date=2026-10-24 |website=www.linternaute.com |language=fr}}</ref>
ⵍⵍⵉⵖ ⵜⵎⵇⵇⵓⵔ ⵜⵎⵏⵓⴽⴰⵍⵜ ⵓⴳⴳⴰⵔ ⵏ ⵓⵙⵖⴰⵍ, ⵉⴱⴹⴰ ⵜⵜ ⵓⵎⵏⵓⴽⴰⵍ ⴷⵢⵓⵖⵍⵉⵜⵢⴰⵏⵓⵙ ⵖⴼ ⵙⵉⵏ, ⵜⵉⵏ [[ⴰⴳⵎⵎⵓⴹ|ⵓⴳⵎⵎⵓⴹ]] ⴷ ⵜⵉⵏ [[ⴰⵜⴰⵔⴰⵎ|ⵓⵜⴰⵔⴰⵎ]], ⵉⵙⵔⵙ ⴰⵏⴳⵔⴰⵡ ⵏ "ⵜⵎⴽⴽⵓⵥⴳⵍⵍⵉⴷⵜ". ⵉⵙⵎⵓⵏ ⵜⵜ ⴷⴰⵖ ⴰⵖⵓⵚⵟⵓⵏⵜⵉⵏ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵖ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 324, ⴷⴰ ⵉⵙⵜⵉⵏ ⵜⴰⵖⵚⵟⴰⵏⵜⵉⵏⵜ ⴰⴷ ⵜⴳ ⵏⵜⵜⴰⵜ ⴷ ⵜⴰⵎⴰⵥⵓⵏⵜ ⵜⴰⵕⵓⵎⴰⵏⵜ ⵜⴰⵎⴰⵢⵏⵓⵜ. ⵜⴷⴷⵖ ⵜⵎⵏⵓⴽⴰⵍⵜ ⵜⴰⵕⵓⵎⴰⵏⵜ ⵏ [[ⴰⵜⴰⵔⴰⵎ|ⵓⵜⴰⵔⴰⵎ]] ⵖ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 476, ⵍⵍⵉⵖ ⵉⴽⴽⵙ ⵓⵎⵣⵡⴰⵔ ⵓⴷⵡⴰⴽⵕ ⴰⵙⵙⴰⵖ ⵉ ⵕⵓⵎⵉⵍⵓⵙ ⵓⴳⵓⵙⵜⵓⵍⵓⵙ. ⵜⴼⵍ ⵉⵍⵎⵎⴰ ⴰⴷⵖⴰⵔ ⵏⵏⵙ ⵉ ⴽⵉⴳⴰⵏ ⵏ ⵜⴳⵍⴷⴰⵢ ⵏ ⵉⴱⵕⴱⴰⵕⵏ. ⴳ [[ⴰⴳⵎⵎⵓⴹ|ⵓⴳⵎⵎⵓⴹ]], ⵜⵖⴰⵎⴰ ⵙⵓⵍ '''ⵜⵎⵏⵓⴽⴰⵍⵜ ⵜⴰⵕⵓⵎⴰⵏⵜ''' ⵏ [[ⴰⴳⵎⵎⵓⴹ|ⵓⴳⵎⵎⵓⴹ]] ⴰⵔ ⴰⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 1453, ⴽⵓⴷⵍⵍⵉ ⵖⵖⵯⵉⵏ ⵉⵄⵓⵜⵎⴰⵏⵏ ⵜⴰⵖⵚⵟⵓⵏⵜⵉⵏⵜ.<ref name=":1" /><ref name=":5">{{ⴱⴷⵔ ⴰⴷⵍⵉⵙ |last=Petit |first=Paul |title=Histoire générale de l'Empire romain |url=https://archive.org/details/histoiregenerale0000peti_r3u5 |date=1978 |year=1978 |isbn=2-02-002649-X |edition=Éditions du Seuil |language=Français}}</ref><ref>Cornell, Tim (1993). "The End of Roman Imperial Expansion." ''War and Society in the Roman World''. (Eds. John Rich and Graham Shipley. London: Routledge), p. 156.</ref>
[[File:Roman Empire Trajan 117AD.png|thumb|ⴰⵍⴽⴽⵓⵎ ⵏ ⵜⴽⴰⵕⴹⴰ ⵏ ⵜⵎⵏⵓⴽⴰⵍⵜ ⵜⴰⵕⵓⵎⴰⵏⵜ ⴷ ⵜⵏⴽⴰⴹⵉⵏ ⵏⵏⵙ ⵖ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ 117]]
== ⵜⴰⵏⴽⵔⴰ ⵏ ⵜⵎⵏⵓⴽⴰⵍⵜ ⵜⴰⵕⵓⵎⴰⵏⵜ ==
=== ⵜⴰⵎⵜⵜⴰⵏⵜ ⵏ ⵢⵓⵍⵢⵓ ⵙⵉⵥⴰⵕ ===
ⵢⴰⴹⵓ ⴷ ⵓⵇⵓⵏⵚⵓⵍ '''[[ⵢⵓⵍⵢⵓⵙ ⵇⴰⵢⵚⴰⵕ|ⵢⵓⵍⵢⵓ ⵙⵉⵥⴰⵕ]]''' ⵙⴳ ⵜⵎⵉⵣⴰⵔ ⵏ ⵉⵖⴰⵍⵢⴰⵏⵏ, ⵉⵜⴽⵓⵔ ⵙ ⵓⵔⵖⵓⴷ. ⴼⴽⴰⵏ ⴰⵙ ⵎⴷⴷⵏ ⵏ [[ⵕⵓⵎⴰ]] ⴷ ⵜⵙⵖⵉⵎⵓⵜ ⵏ ⵉⵎⵖⴰⵔⵏ ⵜⵉⵏⴱⴰⴹⵉⵏ ⴱⴰⵀⵔⴰ ⵎⵇⵇⵓⵕⵏⵉⵏ ⵅⴼ ⵜⵉⵏ ⵢⴰⵏ ⵓⵎⴹⴽⵓⴷ ⵉⴳⴰⵏ ⵣⵓⵏ ⴷ ⵡⵉⵢⵢⴰⴹ.<ref name=":3">Plutarch (1919) [2nd century AD]. "Life of Caesar". ''Parallel Lives''. Loeb Classical Library. Vol. 7. Translated by Perrin, Bernadotte. OCLC 40115288 – via LacusCurtius</ref>
ⵢⵓⵎⵥ ⵉⵍⵎⵎⴰⴷⵉⵏⵜ ⴰⵙⵙⴰⵖ ⵏ "ⵉⵎⴱⵉⵔⴰⵜⵓⵔ" (ⵍⵍⵉ ⵉⴳⴰⵏ ⴰⵥⵓⵕ ⵏ ⵜⴳⵓⵔⵉ "empereur")<ref>Eder, W. (1993) "The Augustan Principate as Binding Link," in Between Republic and Empire. University of California Press. p. 98. ISBN:0520084470.</ref>, ⵢⵉⵡⵉ ⵓⵍⴰ ⴰⵙⵙⴰⵖ ⵏ ⵉⵊⵉⵏⵉⵕⴰⵍⵏ ⵉⵎⵏⵔⴰⵡⵏ.<ref name=":3" />
ⵉⵍⴰ ⵖⵉⴽⴽⴰⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵜⵉⵏⴱⴰⴹⵉⵏ ⵜⵉⵙⵔⴷⴰⵙⵉⵏ ⵓⵍⴰ ⵜⵉⵙⴳⴷⴰⵏⵉⵏ.<ref name=":2">{{ⴱⴷⵔ ⴰⵡⵉⴱ |title=La fondation de l'Empire romain - Histoire - 6e |url=https://www.assistancescolaire.com/eleve/6e/histoire/reviser-une-notion/6her01 |access-date=2026-10-24 |website=www.assistancescolaire.com |language=fr}}</ref>
[[File:Gaius Iulius Caesar (Vatican Museum).jpg|thumb| ⴰⵙⵔⴰⵎ ⵏ ⵡⵓⴷⵎ ⵏ ⵢⵓⵍⵢⵓ ⵙⵉⵥⴰⵕ ⵉⵍⵍⴰ ⵖ ⵓⵙⵏⵏⵉⵖ ⵖ ⵓⴼⴰⵜⵉⴽⴰⵏ]]ⵉⴽⴽⴰ ⵜⵜ ⵉⵏⵏ ⵉⵥⵓⵥⴹ ⵙⵉⵥⴰⵕ ⴰⴷ ⵉⵙⵏⴼⵍ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏ ⵉⵕⵓⵎⴰⵏⵏ ⴰⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵉⵙⴽⵔ ⴳ ⵕⵓⵎⴰ ⴷ ⵜⵎⵏⵓⴽⴰⵍⵜ ⵏⵏⵙ ⵢⴰⵏ ⵓⵡⴰⵏⴽ ⵉⵎⵓⵏⵏ. ⵢⵉⵔⵉ ⴰⴷ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⴳ [[ⴰⴳⵍⵍⵉⴷ]], ⵎⴰⵛⵛ ⵉⵡⵜⵜⴰⵙⵏ ⵏⵏⵙ ⵎⵏⴰⴳⴳⴰⵔⵏ ⴷ ⵜⴰⵖⴹⴼⵜ ⵏ ⵉⵎⵖⴰⵔⵏ ⵏ ⵜⵙⵖⵉⵎⵓⵜ.<ref>Badian, Ernst (2012). "Iulius Caesar, C (2)". In Hornblower, Simon; et al. (eds.). The Oxford classical dictionary (4th ed.). Oxford University Press. doi:10.1093/acrefore/9780199381135.013.3394. <nowiki>ISBN 978-0-19-954556-8</nowiki>. OCLC 959667246.</ref>
ⴽⵔⴰ ⵉⵙ ⴰⴽⴽⵯ ⴼⴼⵓⵖⵏ ⵖ ⵓⵏⵎⵖⵓⵕ ⴰⴷ ⴱⴰⵀⵔⴰ ⵉⴷⵓⵙⵏ, ⵉⵔⵉⵏ ⵡⵉⵢⵢⴰⴹ ⴰⴷ ⵣⴱⵓⵏ ⴰⴷⵖⴰⵔ ⵏⵏⵙ. ⵉⵜⵜⵢⴰⵡⵏⵖⴰ [[ⵢⵓⵍⵢⵓⵙ ⵇⴰⵢⵚⴰⵕ|ⵢⵓⵍⵢⵓ ⵙⵉⵥⴰⵕ]] ⵖ ⵜⵙⵖⵉⵎⵓⵜ ⵏ ⵉⵎⵖⴰⵔⵏ ⵖ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 44 ⵉⵣⵡⴰⵔⵏ ⵜⴰⵍⴰⵍⵉⵜ.<ref name=":2" /><ref name=":4">{{ⴱⴷⵔ ⴰⵡⵉⴱ |last=@NatGeoFrance |date=2018-08-20 |title=La mort de César, un meurtre fondateur |url=https://www.nationalgeographic.fr/histoire/culture-antiquite-romaine-la-mort-de-cesar-un-meurtre-fondateur-rome-dictateur |access-date=2026-10-24 |website=National Geographic |language=fr}}</ref>
=== ⵜⵓⴽⵢⴰ ⵏ ⵓⴽⵜⴰⴼ ⵖⴼ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ===
ⵜⴱⴹⴰ ⵉⵍⵎⵎⴰ ⵜⴳⴷⵓⴷⴰ ⵖⴼ ⵙⵏⴰⵜ ⵜⴳⵓⵎⵎⴰⵜⵉⵏ : ⵖ ⵢⴰⵜ ⵜⵙⴳⴰ, ⵡⵉⵍⵍⵉ ⵏⵖⴰⵏⵉⵏ ⵙⵉⵥⴰⵕ, ⴳ ⵜⵙⴳⴰ ⵢⴰⴹⵏⵉⵏ, ⵉⵎⵓⵍⵍⵉⵢⵏ ⵏⵏⵙ ⵉⵇⴱⵓⵔⵏ, ⵙⵍⴰⵡⴰⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵢⴰⵏ ⵙⵖ ⵉⵊⵉⵏⵉⵕⴰⵍⵏ ⵏⵏⵙ, ⴰⵏⵟⵡⴰⵏ, ⴷ ⵉⵡⵉⵙ ⵏ ⴳⵯⵎⴰⵙ, ⵓⴽⵜⴰⴼ.
ⵖⵡⴰⴷ, ⵉⴳⴰ ⴰⵎⵔ ⵢⴰⵏ ⵓⴳⵥⴰⵡ ⵉⵍⴰⵏ ⵜⵥⴰ ⴷ ⵎⵔⴰⵡ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ, ⵓⵔ ⵜⴰ ⵢⵉⵡⵉ ⴰⵡⴷ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵓⵏⵔⴰⵡ ⴰⵙⵔⴷⴰⵙ ⵎⴰⵛⵛ ⵉⵎⵓⵏ ⴷ ⵓⵏⵟⵡⴰⵏ ⴰⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⴳⵉⵏ ⴰⴳⵯⵔⵉ ⵉ ⵡⵉⵍⵍⵉ ⵏⵖⴰⵏⵉⵏ ⴰⵇⴰⵢⵥⴰⵕ.
ⵉⵙⵎⴷ ⵉ ⵢⵉⵙⵎ ⵏⵏⵙ ⵡⵉⵏ ⴱⴰⴱⴰⵙ ⵙ ⵓⵙⵙⴳⵎⵉ, ⴰⵇⴰⵢⵥⴰⵕ.
ⵉⵏⴼⴰⵍⴰⵍ ⴷ ⴰⵏⵟⵡⴰⵏ ⵙ ⵜⵉⵎⵎⵔⵉ ⵉⵙ ⵉⴳⴰ ⴰⵔⴳⴰⵣ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⴷⵓⵙⵏ ⴳ ⵜⴳⴷⵓⴷⴰ. ⵜⵖⵜⵙ ⵜⵙⵖⵉⵎⵓⵜ ⵏ ⵉⵎⵖⴰⵔⵏ, ⵍⵍⵉ ⵉⴽⵚⵓⴹⵏ ⴰⴷ ⵉⴽⴽ ⵖⴼ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵙⵍⴰⵖ ⵏⵜⵜⴰⵏ, ⴰⴷ ⴰⵙ ⵉⴽⴽⵙ ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏⵏⵙ. ⵙ ⵓⵎⵓⵍⵍⵉ ⵏⵏⵙ ⴷ [[ⴽⵍⵢⵓⴱⴰⵜⵔⴰ ⵙⵉⵍⵉⵏⵉ ⵜⵉⵙⵙ ⵙⵏⴰⵜ]], [[ⵜⴰⴳⵍⵍⵉⴷⵜ]] ⵏ [[ⵎⵉⵚⵕⴰ ⵜⴰⵇⴱⵓⵔⵜ|ⵎⵉⵥⵕⴰ]], ⵉⵃⵉⵍ ⴰⵏⵟⵡⴰⵏ ⵜⵉⴼⴼⴰⵖ ⵏ ⵉⴳⵓⵍⴼⴰ ⵏⵏⵙ.<ref name=":2" />
ⵉⵙⴽⵔ ⵓⴽⵜⴰⴼ ⵜⵓⵔⴼⴰ ⴷ ⵜⵙⵖⵉⵎⵓⵜ ⵏ ⵉⵎⵖⴰⵔⵏ. ⵉⵙⵙⵏⵜⵉ ⵢⴰⵏ ⵉⵎⵏⵖⵉ ⵉⵛⴷⴷⴰⵏ ⵖ ⵜⵎⴰⵣⵉⵔⵜ, ⵢⴰⵡⵉ ⴰⵏⵔⴰⵡ ⵉ ⵓⵏⵟⵡⴰⵏ ⴷ [[ⴽⵍⵢⵓⴱⴰⵜⵔⴰ ⵙⵉⵍⵉⵏⵉ ⵜⵉⵙⵙ ⵙⵏⴰⵜ]], ⵍⵍⵉ ⵏⵖⴰⵏⵉⵏ ⵉⵖⴼⴰⵡⵏ ⵏⵏⵙⵏ.
[[File:Cleopatra MET DP822755.jpg|ⴽⵍⵢⵓⴱⴰⵟⵕⴰ, ⵜⴰⴳⵍⵍⵉⴷⵜ ⵏ ⵎⵉⵥⵕⴰ]]
ⵉⴼⵍ ⵓⵏⵔⴰⵡ ⴰⴷ ⵜⴰⵎⴰⵜⴰⵔⵜ ⵉ ⵢⴰⵏ ⵓⵥⵎⵓⵥⵥⵍ ⴰⵎⵏⵔⵓ ⵖ [[ⴰⵎⵣⵔⵓⵢ|ⵓⵎⵣⵔⵓⵢ]] ⴰⵕⵓⵎⴰⵏ : ⵜⴼⴹⴹⴰ ⴷ ⵓⵣⵎⵣ ⵏ ⵜⴳⴷⵓⴷⴰ, ⵜⵙⵙⵏⵜⵉ ⵜⵎⵏⵓⴽⵍⴰ.
[[File:Emblem of Roman Republic 1849.svg|thumb|ⴰⵖⵣⵓⵣ ⵏ ⵜⴳⴷⵓⴷⴰ ⵜⴰⵕⵓⵎⴰⵏⵜ]]
ⵢⵓⵎⵥ ⵉⵍⵎⵎⴰ ⵓⴽⵜⴰⴼ ⴰⵙⵙⴰⵖ ⵏ ⵓⵎⵏⵓⴽⴰⵍ, ⵉⵙⵙⵎⵏⵉⴷ ⵉⵅⴼ ⵏⵏⵙ ⵉⵙ ⵉⴳⴰ ⵡⴰⵍⵍⵉ ⵉⵍⵍⵉⵍⵏ [[ⵜⴰⵙⵖⵉⵎⵓⵜ ⵏ ⵉⵎⵖⴰⵔⵏ]] ⴷ ⵜⴳⴷⵓⴷⴰ.
ⴳ ⵎⴰ ⵉⴳⴰⵏ ⵜⵉⵍⴰⵡⵜ, ⵉⵙⵎⵓⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵖ ⴳⵔ ⵉⴼⴰⵙⵙⵏ ⵏⵏⵙ.<ref> Classen, Albrecht (2010). "The changing shape of Europe". Handbook of Medieval Studies. Walter de Gruyter. <nowiki>ISBN 978-3-1102-1558-8</nowiki>. Archived from the original on 10 March 2024. Retrieved 26 April 2023. Constantine the Great transferred the capital of the Roman Empire from Rome to the newly-founded city of Constantinople</ref><ref name=":4" />
ⴳ 27 ⵉⵣⵡⴰⵔⵏ ⵜⴰⵍⴰⵍⵉⵜ ⵏ [[ⵄⵉⵙⴰ|ⵢⴰⵙⵓⵄ]], ⵜⴼⴽⴰ ⴰⵙ ⵜⵙⵖⵉⵎⵓⵜ ⵏ ⵉⵎⵖⴰⵔⵏ ⵜⵓⵔⴰⴳⵜ ⴰⴷ ⵢⴰⵙⵉ ⵢⴰⵜ ⵜⵉⵙⵎⵜ ⵜⴰⵎⴰⵢⵏⵓⵜ, ⵉⵥⵍⵉⵏ ⵙ ⵉⴷ ⵡⴰⴽⵓⵛ ⴷ ⵜⵖⴰⵡⵙⵉⵡⵉⵏ ⵜⵉⴼⵓⵥⴰⵕⵉⵏ : '''ⵓⵖⵓⵛⵜ''', ⴷⴰ ⵉⵎⵉⵙⵏ « '''ⵡⴰⵍⵍⵉ ⵙⵜⵉⵏ ⵉⴷ ⵡⴰⴽⵓⵛ''' ».<ref name=":5" />
[[File:Nama ottaviano augusto.JPG|thumb|ⵢⴰⵜ ⵜⵎⵙⵎⵎⵓⴷⵜ ⵉⴳⴰⵏ ⵜⵉⵏ ⵓⴽⵟⴰⴼ ⵓⵖⵓⵛⵜ]]
== ⵉⴳⵔ ⵏ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ==
[[File:P.Ryl. I 61.tif|thumb|ⵢⴰⵜ ⵜⵉⴼⵔⵜ ⵜⴰⵙⵏⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵏ ⵛⵉⵛⵉⵔⵔⵓ ⴳ ⴽⴰⵜⵉⵍⵉⵏⴰⵎ]]
ⵜⴳⴰ [[ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵍⴰⵜⵉⵏⵜ|ⵜⵍⴰⵜⵉⵏⵜ]] ⴷ [[ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵡⴳⵔⵉⴽⵜ ⵜⴰⵣⴰⵢⴽⵓⵜ]] [[ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ|ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵉⵏ]] ⵜⵉⵎⵔⵏⵓⵜⵉⵏ ⵏ ⵜⵎⵏⵓⴽⴰⵍⵜ, ⵎⴰⵛⵛⴰⵏ ⵜⴰⵎⵏⵓⴽⴰⵍⵜ ⵜⴳⴰ ⵜⴰⴳⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵖ ⵉⴷⴰ ⵉⵣⵡⴰⵔⵏ. ⵉⵏⵏⴰ "Andrew Wallace-Hadrill" ⴰⵡⴰⵍ ⵏⵏⵙ: « ⴷ ⴰⵡⵜⵜⴰⵙ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⴰⵕⵓⵎⴰⵏⵜ ⴰⴷ ⵜⴳ ⵖ ⵉⵖⴼ ⵏⵏⵙ ⴽⵔⴰ ⵎⴰⴷ ⵉⵜⵜⵢⴰⴽⴰⵣⵏ »<ref>{{Cite book |last=Wallace-Hadrill |first=Andrew |author-link=Andrew Wallace-Hadrill |date=2010 |title=Rome's cultural revolution |publisher=[[Cambridge University Press|CUP]] |isbn=9780521721608 |edition=Reprinted w/corr. |page=60}}</ref>. ⴳ ⵜⵣⵡⵉⵔⵉ ⵏ ⵜⵎⵏⵓⴽⴰⵍⵜ, ⵜⴰⵡⵙⵙⵏⴰ ⵏ ⵜⴳⵔⵉⴽⵜ ⴰⵔ ⵜⴻⵜⵜⴰⵡⵙ ⵉ [[ⴰⴼⴳⴰⵏ|ⵓⴼⴳⴰⵏ]] ⴰⴷ ⵢⵓⵎⴰⵏ ⵉⵙ ⵉⴳⴰ ⵙⴳ ⵉⵏⵎⵖⵓⵕⵏ [[ⵜⵉⵖⵔⵉ|ⵖⵔⴰⵏⵉⵏ]], ⴷ [[ⵜⵓⵙⵙⵏⴰ|ⵜⵡⵙⵙⵏⴰ]] ⵏ ⵜⵍⴰⵜⵉⵏⵜ ⵜⵕⵡⴰ ⵉ ⵢⵉⴳⵔ ⵏ ⵜⵡⵓⵔⵉ ⴳ ⵜⵙⵔⴷⴰⵙⵜ, ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ, ⵏⵉⵖ ⴷ [[ⴰⵣⵔⴼ|ⵉⵣⵔⴼⴰⵏ]]. ⴰⵔ ⵎⵎⴰⵍⵜ ⵜⵉⵔⵔⴰ ⵜⵉⵙⵉⵏⵓⵜⵍⴰⵢⵉⵏ ⴰⵏⵢⴰⴽⵛⴰⵎ ⵉⴳⴰⵏ ⵡⵉⵏ ⴽⵓ ⴰⵙⵙ ⵉⵜⵜⵉⵍⵉⵏ ⵏⴳⵔ ⵙⵏⴰⵜ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵉⵏ ⴰⴷ.<ref>{{harvp|Rochette|2011|p=556}}. ^ {{harvp|Adams|2003|p=[https://archive.org/details/j.-n.-adams-romanitas-2003/page/200/mode/1up 200]}}.</ref> ⵉⴳ ⵉⴹⵉⵚ [[ⵜⴰⵙⵏⵉⵍⵙⵜ|ⴰⵙⵏⵉⵍⵙ]] ⴷ [[ⵜⴰⴷⵍⵙⴰ|ⵓⴷⵍⵙⴰⵏ]] ⵡⵉⵏ ⵙⵏⴰⵜ ⵜⵙⴳⵉⵡⵉⵏ ⵏⴳⵔ ⵜⵍⴰⵜⵉⵏⵜ ⴷ ⵜⴳⵔⵉⴽⵜ ⵢⴰⵏ ⵉⵎⵔⵙⵉ ⵉⵎⵓⵜⵜⵍⵏ.<ref>{{Cite book |last=Feeney |first=Denis |author-link=Denis Feeney |date=2016 |title=Beyond Greek: The Beginnings of Latin Literature |publisher=[[Harvard University Press|HUP]] |pages=[https://books.google.com/books?id=YQRuCwAAQBAJ&pg=PA10 10-2] |isbn=9780674055230 }}</ref> ⵜⵉⴳⵓⵔⵉⵡⵉⵏ ⵜⵉⵍⴰⵜⵉⵏⵉⵢⵉⵏ ⵍⵍⵉ ⴽⵛⵎⵏⵉⵏ ⵜⴰⴳⵔⵉⴽⵜ ⵜⵜⵢⴰⵡⵙⵙⴰⵏⵏⵜ ⴱⴰⵀⵔⴰ ⵖ ⵓⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⵓⵣⵎⵣ ⴰⵎⵏⵓⴽⴰⵍ, ⵙⵍⴰⵡⴰⵏ ⵜⵜ ⴰⴽⴽⵯ ⴳ ⵎⴰⴷ ⵉⵥⵍⵉⵏ ⵙ ⵜⵖⴰⵡⵙⵉⵡⵉⵏ ⵜⵉⵙⵔⴷⴰⵙⵉⵏ, ⵜⵉⵏ ⵜⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵜ, ⴷ [[ⵜⴰⵙⴱⴱⴰⴱⵜ|ⵜⵙⴱⴱⴰⴱⵜ]]. [[ⵜⴰⵊⵕⵕⵓⵎⵜ]] ⵜⴰⴳⵔⵉⴽⵜ, ⴷ ⵜⵙⴽⵍⴰ ⵏⵏⵙ, ⵜⴰⵎⴷⵢⴰⵣⵜ ⵏⵏⵙ ⴷ [[ⵜⴰⴼⵍⵙⵓⴼⵜ|ⵜⴼⵍⵙⴰⴼⵜ]] ⵏⵏⵙ, ⴼⴽⴰⵏⵜ ⵜⴰⵍⵖⴰ ⵉⴳⴳⵓⵔⴰⵏ ⵉ [[ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ]] ⴷ ⵜⴷⵍⵙⴰ ⵜⴰⵍⴰⵜⵉⵏⵉⵜ.<ref>{{Cite book |last=Batstone |first=William W. |date=2006 |chapter=Literature |editor-last1=Rosenstein |editor-first1=Nathan |editor2-last=Morstein-Marx |editor2-first=Robert |title=A Companion to the Roman Republic |edition=1 |publisher=[[Wiley-Blackwell]] |isbn=9781444334135 |pages=[https://books.google.ca/books?id=6BOQZirLCWgC&pg=PA543 543–564] }}{{br}}^ {{harvp|Freeman|2000|p=[https://archive.org/details/greekachievement0000free/page/438/mode/1up?q=Rawson 438]}}.</ref>
ⵓⵔ ⵊⵊⵓ ⵜⵜ ⵉⵏⵏ ⵉⴽⴽⴰ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵓⵙⵖⴰⵢ ⴰⵣⵔⴼⴰⵏ ⵉ ⵜⵍⴰⵜⵉⵏⵉⵜ ⴳ ⵜⵎⵏⵓⴽⴰⵍⵜ, ⵉⵙ ⴽⴰ ⴰⵔ ⵜⵎⵎⴰⵍ ⵜⵡⵙⵙⵏⴰ ⵏⵏⵙ ⵢⴰⵏ ⵡⴰⴷⴷⴰⴷ ⵢⴰⵜⵜⵓⵢⵏ ⵖ ⵡⴰⵎⵓⵏ. ⵉⵖⴰⵎⴰ ⵡⴰⴷⴷⴰⴷ ⵖⵎⴽⴰⵏⵏ ⴰⵢⵍⵍⵉⵖ ⵜⵙⵙⵏⵜⵉ ⵜⵓⴼⵔⵉⵏⵜ ⵜⴰⵎⴰⵜⵜⵓⵢⵜ ⵏ ⵜⵍⴰⵜⵉⵏⵉⵜ, "ⵍⴰⵜⵉⵏⵉⵜⴰⵙ", ⴷ ⵜⴽⴼⵍⴰⵡⵜ (ⴰⵡⴰⵏ) ⵏ ⵜⵙⴽⵍⴰ ⵜⴰⵍⴰⵜⵉⵏⵜ. <ref>{{Harvb|Adams|2003|pp=[https://archive.org/details/j.-n.-adams-romanitas-2003/page/188/mode/1up 188], [https://archive.org/details/j.-n.-adams-romanitas-2003/page/197/mode/1up 197]}}. ^ {{harvp|Freeman|2000|p=[https://archive.org/details/greekachievement0000free/page/394/mode/1up?q=interpreter 394]}}. ^ {{harvp|Rochette|2011|p=549}}.</ref>
ⴰⵙⵔⴰⴳ ⵏ ⵜⵙⵔⵜⵉⵜ ⵜⴰⵙⵏⵉⵍⵙⵜ ⵉⵎⵍⴰⵏ ⵏ ⵜⵎⵏⵓⴽⴰⵍⵜ ⴰ ⵙ ⴷ ⵜⵏⴼⴰⵍⴰⵍ ⵢⴰⴷⵍⵍⵉ ⵢⴰⵜ ⵜⴰⵏⵢⵓⵜ ⵏ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵉⵏ ⴷⴰ ⵉⵙⵏⵉⵍⵏ "ⵍⴰⵜⵉⵏⵉⵜⴰⵙ"<ref>{{Cite book |last=Bloomer |first=W. Martin |date=1997 |title=Latinity and Literary Society at Rome |publisher=[[University of Pennsylvania Press|UPP]] |page=[https://books.google.ca/books?id=7PmACgAAQBAJ&pg=PA4 4] |isbn=9780812233902 }}</ref>, ⴰⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵜⴻⵜⵜⴰⵡⵣ ⵅⴼ ⵜⵍⴰⵜⵉⵏⵜ ⵎⴳⴰⵍ ⵉⴹⵉⵚ ⴰⴷⵍⵙⴰⵏ ⵉⴷⵓⵙⵏ ⵏ ⵜⴳⵔⵉⴽⵜ. ⴰⵔ ⵉⵜⵜⴰⵡⵙ ⵓⵙⵙⵎⵔⵙ ⵏ ⵜⵍⴰⵜⵉⵏⵜ ⴷ ⵉⵣⵎⴰⵣ ⴳ ⵓⵙⵙⵍⴽⵏ ⵏ ⵜⵏⴰⵢⴰ ⴷ ⵓⵙⵙⵎⵏⵉⴷ ⵏ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⵡⵉⵔ ⴰⵏⴰⵎⵓⵏ ⵢⴰⵜⵜⵓⵢⵏ.<ref>Adams, James Noel (May 2003). "'Romanitas' and the Latin Language". Classical Quarterly. 53 (1): 184–205. doi:10.1093/cq/53.1.184.</ref><ref>{{Cite book |last=La Bua |first=Giuseppe |date=2019 |title=Cicero and Roman education: the reception of the speeches and ancient scholarship |publisher=[[Cambridge University Press|CUP]] |pages=[https://books.google.ca/books?id=r-GCDwAAQBAJ&pg=PA330 329 ff.] |isbn=9781107068582}}</ref>ⵓⴽⴰⵏ ⵜⵓⴳⴳⵜ ⵏ ⵉⵎⵏⵓⴽⴽⴰⵍ ⵉⵕⵓⵎⴰⵏⵏ ⴳⴰⵏ ⵉⵙⵉⵏⵓⵜⵍⴰⵢⵏ, ⵎⴰⵛⵛⴰⵏ ⴰⵔ ⵙⵜⴰⵢⵏ ⵓⴳⴳⴰⵔ ⵜⴰⵍⴰⵜⵉⵏⵜ ⵖ ⵓⵙⴰⵔⴰⴳ ⵉⴳⴰⵏ ⵡⵉⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵎⵉⴷⴷⵏ, ⵖⴰⵢⴰⴷ ⵉⵙⵙⵏⵜⵉ ⴰⴷ ⵉⵜⵜⵉⵍⵉ ⵙⴳ ⵡⴰⴽⵓⴷ ⵏ ⵉⵎⵏⵖⴰⵏ ⵉⴱⵓⵏⵉⵇⵏ. ⴰⵔⵎⵏ ⵣⴰ ⵎⵏⵏⴰⵡ ⵉⵎⵏⵓⴽⴽⴰⵍⵏ, ⴰⵔ ⴰⴽⴽⵯ ⵍⵍⵉⵖ ⵜⵍⴽⵎ ⵜⵡⴰⵍⴰ ⵏ ⵊⵓⵙⵜⵉⵏⵢⴰⵏ, ⴰⴷ ⵙⵖⵉⵏ ⴰⵙⵙⵎⵔⵙ ⵏ ⵜⵍⴰⵜⵉⵏⵜ ⴳ ⵜⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵜ, ⵉⵎⵉⵍ ⵓⵔ ⵉⵍⵍⵉ ⵣⴰⵖⴷ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵡⴰⵏⵥⴰ ⵎⴰ ⵙ ⵜⵜ ⵉⵏⵏ ⵜⴽⴽⴰ ⵜⵎⴱⵉⵔⵢⴰⵍⵉⵜ ⵏ ⵢⵉⵍⵙ ⵖ ⵜⵎⵏⵓⴽⴰⵍⵜ ⵏ ⵣⵉⴽⴽ.<ref>. "Was there a Roman linguistic imperialism during the Republic and the early Principate?". ''Lingue e Linguaggio'' (1): 107–128. doi:10.1418/90426. ISSN 1720-9331. Retrieved 17 August 2023</ref>
ⵜⵉⵏⵔⵉ ⵏ [[ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵍⴰⵜⵉⵏⵜ]] ⴷ [[ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵡⴳⵔⵉⴽⵜ ⵜⴰⵣⴰⵢⴽⵓⵜ|ⵜⴳⵔⵉⴽⵜ]] ⵖⴼ ⵜⵓⴼⵔⵉⵏⵜ ⵉⵖⵔⴰⵏ, ⵉⵙⵏⵓⴽⵎⴰ ⵜⴰⵙⵓⵍⵜ ⵏ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵉⵏ ⵢⴰⴹⵏⵉⵏ ⴷⴰ ⵙⴰⵡⴰⵍⵏ ⵎⴷⴷⵏ ⴳ ⵜⵎⵏⵓⴽⴰⵍⵜ.<ref name=":6"> {{Cite book |last=Miles |first=Richard |chapter=Communicating Culture, Identity, and Power |date=2000 |editor=Janet Huskinson |title=Experiencing Power: Culture, Identity and Power in the Roman Empire |publisher=[[Routledge]] |pages=[https://books.google.ca/books?id=I3_1VjpbvKcC&pg=PA58 58–60] |isbn=0415212847 }}</ref>
ⵜⴰⵍⴰⵜⵉⵏⵜ, ⵍⵍⵉ ⵎⵉ ⵜⵜⵉⵏⵉⵏ ⵖ ⵜⴰⵍⵖⴰ ⵏⵏⵙ ⵍⵍⵉ ⵙⴰⵡⴰⵍⵏ ⵎⴷⴷⵏ ⵙ "ⵜⴰⵍⴰⵜⵉⵏⵜ ⵏ ⵉⵎⵖⴰⴷ" ⵜⵓⵎⵥ ⵉⵎⵉⴽⴽ ⵙ ⵉⵎⵉⴽⴽ ⴰⴷⵖⴰⵔ ⵏ ⵉⵍⵙⵉⵡⵏ [[ⵜⴰⴽⵉⵍⵜⵉⵜ|ⵉⴽⵍⵜⵉⵏ]] ⴷ [[ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵉⵏ ⵜⵉⵟⴰⵍⵉⴽⵉⵏ]].<ref>{{harvp|Rochette|2011|p=550}}.{{br}}^ {{Cite book |last=Zimmer |first=Stefan |chapter=Celtic Languages |date=2006 |editor-last=Koch |editor-first=John T. |editor-link=John T. Koch |title=Celtic Culture: A Historical Encyclopedia |volume=1 of 5 (A-Celti) |publisher=[[ABC-Clio]] |page=[https://archive.org/details/celticculturehis0001unse/page/372/mode/1up 372 §4] |isbn=1851094407 }}</ref><ref name="curchin">{{Cite journal |last=Curchin |first=Leonard A. |date=Autumn 1995 |title=Literacy in the Roman Provinces: Qualitative and Quantitative Data from Central Spain |url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-philology_fall-1995_116_3/page/461 |journal=The American Journal of Philology |volume=116 |issue=3 |pages=461–476 (464) |doi=10.2307/295333 |jstor=295333 }}</ref>
ⵉⵙⴰⵖⵓⵍⵏ ⵅⴼ ⵉⵎⵙⵙⵓⵖⵍⵏ ⴰⵔ ⵎⵎⴰⵍⵏ ⵉⵙ ⵉⵖⴰⵎⴰ ⵓⵙⵙⵎⵔⵙ ⵏ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵉⵏ ⵜⵉⵡⵏⵙⴰⵏⵉⵏ, ⵙⵍⴰⵡⴰⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⴳ [[ⵎⵉⵚⵕⴰ|ⵎⵉⵥⵕⴰ]] ⵙ [[ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵇⴱⵟⵉⵜ]], ⵖ ⵉⴷⵖⴰⵔⵏ ⵉⵙⵔⴷⴰⵙⵏ ⵓⵍⴰ ⵜⴰⵎⴰ ⵏ ⵉⵙⴰⴼⴼⵏ ⵏ [[ⴰⵙⵉⴼ ⵏ ⵔⴰⵢⵏ|ⵔⵔⴰⵢⵏ]] ⴷ [[ⴰⵙⵉⴼ ⵏ ⴷⴷⴰⵏⵓⴱ|ⴷⴷⴰⵏⵓⴱ]].<ref name=":6" />
ⵉⵏⵣⵣⵓⵔⴼⴰ ⵉⵕⵓⵎⴰⵏⵏ ⵉⵡⵉⵏ ⵜⵜ ⵖ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵉⵏ ⵜⵉⵡⵏⵙⴰⵏⵉⵏ ⵣⵓⵏ ⴷ [[ⵜⴰⴱⵓⵏⵉⵇⵜ]], ⵜⴰⵖⴰⵍⵉⵜ, ⴷ ⵜⴰⵕⴰⵎⵉⵢⵜ, ⴰⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵥⵟⵟⵉⵟⵏ ⵜⴰⵡⴽⵣⴰ ⵉⵖⵯⵥⴰⵏⵏ ⵏ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏ ⴷ ⵜⵉⴳⵉⵍⵍⴰ.
== ⵉⴳⵔ ⵏ ⵜⵙⴽⵍⴰ ==
[[File:Ovidiu03.jpg|thumb|ⵜⴰⵎⵙⵎⵎⵓⴷⵜ ⵉⴳⴰⵏ ⵜⵉⵏ ⵓⴼⵉⴷ, ⴱⴰⴱ ⵏ ⵓⴷⵍⵉⵙ ⵏ ⵓⵎⵜⴰⵜⵜⴰⵢ.]]
ⵜⴻⵜⵜⵢⴰⵡⵎⵏⴰⴷ ⵜⵙⴽⵍⴰ ⵖ ⵓⵣⵎⵣ ⵏ ⵓⵖⵓⵛⵜⵓⵙ, ⴰⴽⴷ ⵜⵉⵏ ⵜⴳⴷⵓⴷⴰ, ⵎⴰⵙ ⵜⴳⴰ "ⴰⵣⵎⵣ ⴰⵡⵔⴰⵖ" ⵏ ⵜⵙⴽⵍⴰ ⵜⴰⵍⴰⵜⵉⵏⵜ, ⵍⵍⵉ ⵉⵙⵖⵙⵙⴰⵏ ⵉⵎⵏⵣⴰⵢⵏ ⵉⴽⵍⴰⵙⵉⴽⵉⵢⵏ. ⴳⴰⵏ ⴽⵕⴰⴹ ⵉⵎⴷⵢⴰⵣⵏ ⵉⵍⴰⵜⵉⵏⵉⵢⵏ ⵉⴽⵍⴰⵙⵉⴽⵉⵢⵏ ⵍⵍⵉ ⴰⴽⴽⵯ ⵍⴰⵏⵉⵏ ⵉⴹⵉⵚ ⵉⴳⴳⵓⵜⵏ — ⴱⵉⵔⵊⵉⵍ, ⵀⵓⵕⴰⵕ, ⴷ ⵓⴼⵉⴷ — ⵡⵉⵏ ⵓⵣⵎⵣ ⴰⴷ ⵏⵉⵜ. ⵜⴳⴰ ⵜⵡⵓⵔⵉ ⵏ "Aeneid" ⵏ ⴱⵉⵔⵊⵉⵍ ⵢⴰⵜ ⵜⴹⴰⵍⵓⵕⵜ ⵜⴰⵏⴰⵎⵓⵔⵜ ⵙ ⵜⵖⴰⵔⴰⵙⵜ ⵏ ⵜⵎⴷⵢⴰⵣⵉⵏ ⵜⵉⵀⵓⵎⵉⵔⵉⵢⵉⵏ ⴷⴰⵔ ⵉⴳⵔⵉⴽⵏ. ⵉⵙⴳⴳⵎ ⵀⵓⵕⴰⵚ ⴰⵙⵙⵎⵔⵙ ⵏ ⵓⵙⵇⵇⵓⵍ ⵏ ⵜⵎⵖⵔⵓⵜ ⵜⴰⴳⵔⵉⴽⵜ ⵖ ⵉⵙⴰⴼⴼⵏ ⵉⵍⴰⵜⵉⵏⵉⵢⵏ.<ref>Roberts, Michael John (2010) [1989]. The Jeweled Style: Poetry and Poetics in Late Antiquity. CUP. <nowiki>ISBN 9780801476334</nowiki>.</ref>
ⵜⵜⴻⵜⵜⵢⴰⵡⵙⵙⴰⵏ ⴽⵉⴳⴰⵏ ⵜⵎⴷⵢⴰⵣⵜ ⵏ ⵓⵖⵊⵊⴰⵊ ⵏ ⵓⴼⵉⴷ, ⵉⵎⵉⵍ ⵜⴻⵜⵜⵎⵏⴳⵔⵉ ⴷ ⵉⵜⴰⴳⴳⵏ ⵏ ⵓⵖⵓⵛⵜⵓⵙ, ⴰⵢⵍⵍⵉ ⴰⵙ ⵢⵉⵡⵉⵏ ⴰⵣⵡⴰⴳ ⵏⵏⵙ. ⵜⴳⵏⴰ ⵜⵡⵓⵔⵉ ⵏ "ⵓⵎⵜⴰⵜⵜⴰⵢ" ⵏ ⵓⴼⵉⴷ ⵜⴰⵙⵏⵓⵎⵉⵢⵜ ⵜⴰⴳⵔⵉⴽⵜ ⴷ ⵜⵕⵓⵎⴰⵏⵜ؛
ⵓⵔⵔⵉⵏ ⴷ ⵜⵓⵏⵖⵉⵍⵉⵏ ⵏⵏⵙ ⵖⴼ ⵓⵎⵉⵢⵏ ⵉⴳⵔⵉⴽⵏ ⴷ ⴰⵖⴱⴰⵍⵓ ⴰⴷⴰⵙⵉⵍ ⵉ ⵜⵙⵏⵓⵎⵉⵢⵜ ⵜⴰⴽⵍⴰⵙⵉⴽⵜ ⵍⵍⵉ ⴷ ⵙⵓⵍ ⵢⵓⵛⴽⴰⵏ, ⵜⵉⵍⵉ ⵜⵡⵓⵔⵉ ⵏⵏⵙ ⵢⴰⵏ ⵉⴹⵉⵚ ⵉⵎⵇⵇⵓⵕⵏ ⵖⴼ ⵜⵙⴽⵍⴰ ⵏ ⵉⵣⵎⴰⵣ ⵉⵏⴰⵎⵎⴰⵙⵏ.<ref>{{Interlanguage link|''Aetas Ovidiana''|it}}{{br}}^ {{Cite book |first=Charles |last=McNelis |date=2009 |chapter=Ovidian Strategies in Early Imperial Literature |editor-last=Knox |editor-first=Peter E. |title=A Companion to Ovid |publisher=[[Wiley-Blackwell]] |page=[https://books.google.ca/books?id=zMMeWI2xbPkC&pg=PA397 397] |isbn=9781405141833 }}</ref> ⵉⵙⵙⵓⴼⵖ ⴷ, "ⵓⴱⵔⵉⵏⵙⵉⴱⴰⵜ" ⵏ ⵣⵉⴽⴽ ⵉⵎⴰⵔⴰⵜⵏ ⵉⵎⵙⴽⵉⴽⵉⵏ ⵣⵓⵏ ⴷ ⴱⵉⵔⵙⵢⵓⵙ ⴷ ⵊⵓⴼⵉⵏⴰⵍ.
== ⵉⴳⵔ ⵏ ⵜⵥⵓⵕⵉ ==
ⵜⴼⵍ ⵏⵏ ⵜⵥⵓⵕⵉ ⵜⴰⴳⵔⵉⵇⵉⵜ ⵢⴰⵏ ⵉⴹⵉⵚ ⵎⵇⵇⵓⵕⵏ ⵅⴼ ⵜⵥⵓⵕⵉ ⵜⴰⵕⵓⵎⴰⵏⵜ.<ref>{{Cite book |last=Kousser |first=Rachel Meredith |author-link=Rachel Meredith Kousser |title=Hellenistic and Roman Ideal Sculpture: The Allure of the Classical |date=2008 |publisher=[[Cambridge University Press|CUP]] |isbn=9780521877824}}</ref> ⵜⴰⵥⵓⵕⵉ ⵜⴰⴳⴷⵓⴷⴰⵏⵜ ⵍⵍⵉ ⵢⵓⵎⴰⵏ ⵜⵓⵙⵔⵉⵎⵉⵏ, ⵉⵚⴽⵡⴰⵏ ⵜⵉⵎⵙⵎⵎⵓⴷⵉⵏ ⵣⵓⵏ ⴷ ⵉⵛⵓⵜⴰⵛ ⵏ ⵓⵏⵔⴰⵡ ⵏⵖ ⴷ ⵉⴽⵓⵎⴰⵔ ⵏ ⵓⴳⴰⵔⴰⵡ, ⴷ ⵜⵡⵍⴰⴼⵉⵏ ⵍⵍⵉ ⵍⵍⴰⵏⵉⵏ ⵖ ⵉⵇⴰⵕⵉⴹⵏ—ⴰⵔ ⵜⵜⵓⵙⴼⵙⴰ ⴽⵉⴳⴰⵏ ⵏ ⵜⵉⴽⴽⴰⵍ ⴰⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⴰⴽⵣⵏ ⴰⵏⴰⵎⴽ ⵏⵏⵙ ⵖ ⵓⵎⵣⵔⴰⵢ ⵏⵖ ⴷ ⴰⴷⵢⵓⵍⵓⵊ.<ref> {{Cite book |editor-last=Potter |editor-first=David S. |editor-link=David Stone Potter |date=2009 |title=A Companion to the Roman Empire |publisher=[[Wiley (publisher)|Wiley]] |isbn=9781405199186 |url=https://books.google.com/books?id=g4ZmqsyC5kEC
}}</ref> ⴳ ⵢⵉⴳⵔ ⵓⵙⵍⵉⴳ, ⴰⵔ ⵜⵜⵢⴰⵡⵙⴽⴰⵔⵏⵜ ⵜⵖⴰⵡⵙⵉⵡⵉⵏ ⵜⵉⵥⵓⵕⴰⵏⵉⵏ ⵉ ⵉⵡⵜⵜⴰⵙⵏ ⵉⵙⴳⴷⴰⵏⵏ, ⴰⴽⵜⵜⴰⵢ ⵏ ⵉⵎⵜⵜⴰⵏⵏ, ⴰⵙⵙⵎⵔⵙ ⴳ ⵜⴳⵎⵎⵉ, ⴷ ⵜⵙⴱⴱⴰⴱⵜ. ⴰⵔ ⵎⵎⴰⵍⴰⵏ ⵉⵎⴳⴳⵔⴳⴰⵙ ⴰⵙⵙⵓⵜⴳ ⵏⵏⵙⵏ ⵉ ⵜⴷⵍⵙⴰ ⵙ ⵜⵡⵓⵔⵉⵡⵉⵏ ⵜⵉⵥⵓⵕⴰⵏⵉⵏ ⴷ ⵜⵥⵓⵕⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵓⴷⵍⴰⴳ ⴳ ⵜⴳⵯⵎⵎⴰ ⵏⵏⵙⵏ.<ref>{{Cite book |editor-last=Rawson |editor-first=Beryl |editor-link=Beryl Rawson |date=1992 |orig-date=1987 |title=The Family in Ancient Rome: New Perspectives |edition=Reprinted |publisher=[[Cornell University Press|CUP]] |isbn=0801493560 |url=https://books.google.com/books?id=85Gdul_43DEC
}}</ref> <ref> {{Cite book |last=Rawson |first=Beryl |author-link=Beryl Rawson |date=2003 |title=Children and Childhood in Roman Italy |publisher=[[OUP]] |isbn=0199240345 |author-mask=2 |url=https://books.google.com/books?id=Ah9XwjhyM8gC
}} </ref> ⵎⵇⵇⴰⵔ ⵉⵜⵜⵢⴰⵡⴼⴽⴰ ⵢⴰⵏ ⵡⴰⵜⵉⴳ ⵉⴳⴳⵓⵜⵏ ⵉ ⵜⵥⵓⵕⵉ, ⵓⵍⴰ ⵉⵏⴰⵥⵓⵕⵏ ⵜⵜⵢⴰⵡⵙⵙⴰⵏⵉⵏ ⵍⵍⴰⵏ ⴳ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⵡⵉⵔ ⴰⵏⴰⵎⵓⵏ ⵉⵍⵍⴰⵏ ⵖ ⵉⵣⴷⴷⴰⵔ, ⴳ ⵢⴰⵜ ⵜⵙⴳⴰ ⴰⵛⴽⵓ ⴰⵔ ⵙⵡⵓⵔⵉⵏ ⵙ ⵉⴼⴰⵙⵙⵏ ⵏⵏⵙⵏ.<ref> {{Cite book |last=Roberts |first=Michael John |date=2010 |orig-date=1989 |title=The Jeweled Style: Poetry and Poetics in Late Antiquity |publisher=[[Cornell University Press|CUP]] |isbn=9780801476334 |url=https://books.google.com/books?id=rHh5wBv1aLwC
}}</ref> <ref>{{Cite book |editor-last=Gagarin |editor-first=Michael |date=2010 |title=The Oxford Encyclopedia of Ancient Greece and Rome |series=In 7 volumes |publisher=[[OUP]] |isbn=9780195170726
}}</ref> <ref> {{Cite book |last=Gazda |first=Elaine K. |chapter=Introduction |date=1991 |editor1=Elaine K. Gazda |editor2=Anne E. Haeckl |title=Roman Art in the Private Sphere: Architecture and Décor of the Domus, Villa, and Insula |publisher=[[University of Michigan Press|UMP]] |isbn=0472083147 |url=https://books.google.com/books?id=5zTTX_mvVowC
}}</ref>.
== ⵉⴳⵔ ⵏ ⵓⵇⴰⵕⵉⴹ ==
[[File:HADRIANUS RIC II 938-789065.jpg|thumb|''Sestertius'' ⵉⵙⵙⵏⵜⵉ ⵙⵖ ⴷⴰⵔ ⵀⴰⵔⴷⵡⴰⵏ]]
[[File:Solidus Constantine II-heraclea RIC vII 101.jpg|thumb|''ⵙⵓⵍⵉⴷⵓⵙ'' ⵉⴼⴼⵓⵖ ⴼ ⵉⵙⵎ ⵏ[[Constantine II (emperor)|Constantine II]] ⵖⵎⴽⵍⵍⵉ ⵏ ⵓⵇⴰⵢⵥⴰⵕ ⵙⵖ ⴷⴰⵔ Constantine ⴰⵎⵇⵇⵓⵕ, ⵉⵎⵍ [[Victoria (mythology)|Victoria]] ⵖ ⵡⵓⴷⵎ ⵢⴰⴹⵏⵉⵏ, ⵢⴰⵜ ⵖⴰⵎⵎⴰⵙⴽⴰⵜⵉⵏ ⵏ ⵉⴷ ⵡⴰⴽⵓⵛ ⴱⴰⵀⵔⴰ ⵉⵜⵜⵏⴼⴰⵍⴰⵍⵏ ⵖ ⵉⵇⴰⵕⵉⴹⵏ ⵉⵕⵓⵎⴰⵏⵏ, ⴰⵢⴰⴷ ⵉⵏⴼⵍ ⵉⵎⵉⴽⴽ ⵙ ⵉⵎⵉⴽⴽ ⵙ ⵢⴰⵏ ⵓⵏⴳⵍⵓⵙ ⴷⴷⵓ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⴰⵎⴰⵙⵉⵃⵜ<ref>{{Cite book |editor-last1=Temporini |editor-first1=Hildegard |editor-last2=Haase |editor-first2=Wolfgang |date=1981 |title=Aufstieg und Niedergang der römischen Welt / Rise and Decline of the Roman World |volume=17/2. Teilband Religion |publisher=[[De Gruyter]] |postscript=none }}:{{br}}* {{Cite book |last=Fears |first=J. Rufus |author-link=J. Rufus Fears |title=The Theology of Victory at Rome: Approaches and Problem |pages=752, 824 }}{{br}}* {{Cite book |last=Fears |first=J. Rufus |author-link=J. Rufus Fears |title=The Cult of Virtues and Roman Imperial Ideology |page=908 }}</ref>]]
ⵜⴰⵎⵏⵓⴽⵍⴰ ⴳ ⵜⵉⵣⵡⵉⵔⵉ ⵏⵏⵙ ⵜⴽⴽⴰ ⵜⵜ ⵉⵏⵏ ⵜⵙⵓⵔ ⴱⴰⵀⵔⴰ ⵙ ⵉⵇⴰⵕⵉⴹⵏ ⵙ ⵢⴰⵜ ⵜⵙⴽⵯⴼⵍⵜ ⵢⴰⵜⵜⵓⵢⵏ, ⴰⵔ ⵜⵙⵙⵎⵔⴰⵙ ⴰⴷⵔⵉⵎ ⵖⵎⴽⵍⵍⵉ ⵏ ⵢⴰⵜ ⵜⵖⴰⵔⴰⵙⵜ ⴰⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵏⵚⵉⵕⵕⵉⴼⵏ ⵏ ⵉⵜⴰⴳⴳⵏ ⴷ ⵉⵎⵔⵡⴰⵙⵏ. ⵉⴳⴰ ''ⵙⵉⵙⵜⵉⵔⵙⵢⵓⵙ'' (sestertius) (ⵙ ⵜⵏⴳⵍⵉⵣⵜ "sesterces", ⵉⵙⴽⵉⵏⵏⵉ ⵏⵏⵙ ⴷ ⵙ ''HS'') ⵜⴰⴼⵔⴷⵉⵙⵜ ⵜⵓⵔⵙⵉⵍⵜ ⵏ ⵜⵓⵟⵟⵓⵏⵜ ⵏ ⵡⴰⵜⵉⴳ ⴰⵔ ⵜⴰⵙⵓⵜ ⵜⵉⵙⵙ ⴽⴽⵓⵥⵜ, ⵎⵇⵇⴰⵔ ''ⴷⴷⵉⵏⴰⵕⵢⵓⵚ'' ⵏ ⵓⵥⵕⴼ, ⵍⵍⵉ ⵉⵥⵍⵏ ⴽⴽⵓⵥ ⵏ ⵉⵙⵉⵙⵜⵉⵔⵙⵢⵓⵙⵏ, ⵉⵜⵜⵢⴰⴽⵙⵎⵔⴰⵙ ⵣⴰⵖ ⴷ ⵏⵜⵜⴰⵏ ⵙⴳ ⵜⵣⵡⵉⵔⵉ ⵏ ⵜⵡⴰⵛⵓⵍⵜ ⵜⴰⵙⵉⴼⵉⵔⵉⵜ. ⵜⵉⴼⵔⵙⵉⵜ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵎⵥⵥⵉⵢⵏ ⵍⵍⵉ ⵉⵜⵜⵢⴰⵡⵙⵙⵎⵔⴰⵙⵏ ⴽⵉⴳⴰⵏ ⵜⴳⴰ ⵜⵜ ''[[As (Roman coin)|ⴰⵙ]]'' (as) ⵏ ⵡⴰⵏⴰⵙ, ⵍⵍⵉ ⵉⵥⵍⵏ ⵢⴰⵏ ⵅⴼ ⵎⵔⴰⵡ ⵏ ''ⴷⴷⵉⵏⴰⵕⵢⵓⵚ''.<ref>{{Cite book |last=Wells |first=Colin M. |author-link=Colin Wells (historian) |date=2004 |orig-date=1984 |title=The Roman Empire |edition=2nd reprinted |publisher=[[Harvard University Press|HUP]] |page=[https://archive.org/details/romanempire00well/page/8/mode/1up 8] |isbn=0674777700 }}</ref> ⵉⴳⵣⵎⴰⵏ ⴷ ⵉⵎⵖⵓⵣⵏ ⵏ ⵡⵓⵔⵖ ⴷ ⵓⵥⵕⴼ ⵓⵔ ⴰⵔ ⵜⵏ ⵜⵜⴳⴳⴰⵏ ⴷ ''ⴼⵉⵖⵓⵏⵢⴰ'' (pecunia: "ⵉⴷⵔⵉⵎⵏ"), ⴰⵔ ⵜⵜⵢⴰⵡⵙⵙⵎⵔⴰⵙⵏ ⵖⴰⵙ ⴳ ⵉⵡⵜⵜⴰ. ⵉⵕⵓⵎⴰⵏⵏ ⴳ ⵜⴰⵙⵓⵜ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ ⴷ ⵜⵉⵙⵙ ⵙⵏⴰⵜ ⴽⴽⴰⵏ ⵜⵜ ⵉⵏⵏ ⴰⵔ ⵙⵙⵓⴹⵓⵏⵏ ⵉⴼⵔⵙⴰ ⵏ ⵉⴷⵔⵉⵎⵏ, ⴱⵍⴰ ⵜⵏⵜ ⵙⵜⵜⵍⵏ (ⵓⵔ ⴰⵔ ⵜⵜⵙⵖⴰⵍⵏ ⴰⵎⴰⵔⴽⵓ ⵏⵏⵙⵏⵜ)—ⴰⵢⴰⴷ ⴰⵔ ⵉⵎⵎⴰⵍⴰ ⵎⴰⵙ ⴷ ⵜⴰⴷⵔⵉⵎⵜ ⵉⵍⵍⴰ ⵡⴰⵜⵉⴳ ⵏⵏⵙ ⴳ ⵡⵓⴷⵎ ⵏⵏⵙ ⴷ ⵜⵡⵍⴰⴼⵜ ⵍⵍⵉ ⴳⵉⵙ ⵉⵍⵍⴰⵏ.
ⵜⴰⵡⴰⴷⴰ ⴰⴷ ⵙ "ⵉⴷⵔⵉⵎⵏ ⵏ ⵉⴼⵔⴰⵡⵏ" (fiat money) ⵢⵉⵡⵉ ⴷ ⵜⴰⴽⵙⴰⵔⵜ ⵏ ⵡⴰⵜⵉⴳ ⵏ ⵉⴷⵔⵉⵎⵏ ⵉⵕⵓⵎⴰⵏⵏ ⴳ ⵜⵎⵏⵓⴽⵍⴰ ⵉⴳⴳⵯⵔⴰⵏ. ⴰⵙⵏⴰⵡⴰⵢ ⵏ ⵉⴷⵔⵉⵎⵏ ⴳ ⵜⵎⵏⵓⴽⵍⴰ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⵜⴰⵙⴱⴱⴰⴱⵜ ⴷ ⵓⵣⴷⴰⵢ ⵏ ⵉⴳⴰⴷⴰⵣⵏ. ⴰⵏⵛⴽⵜ ⵉⴳⴳⵓⵜⵏ ⵏ ⵉⵇⴰⵕⵉⴹⵏ ⵓⵎⵖⵉⵣⵏ ⵍⵍⵉ ⵉⵜⵜⵎⵓⵙⵙⵓⵏ ⵜⵙⵙⵉⵎⵖⵓⵔ ⴰⵙⴼⵍ ⵏ ⵉⵇⴰⵕⵉⴹⵏ ⵖ ⵜⵙⴱⴱⴰⴱⵜ ⵏⵖ ⴷ ⵖ ⵜⵓⴼⴼⵔⴰ.<ref>{{Cite book |last=Scheidel|first=Walter |author-link=Walter Scheidel |date=2010 |chapter=The Monetary Systems of the Han and Roman Empires |editor-last=Scheidel |editor-first=Walter |title=Rome and China. Comparative Perspectives on Ancient World Empires |publisher=[[OUP]] |pages=137–207 ([https://books.google.ca/books?id=Fz8I3INERwsC&pg=PA205 205]) |isbn=9780199758357 }}</ref>
== ⵜⵓⵟⵟⵓⵏⵉⵏ ==
{| class="wikitable" style="margin:1em auto;"
|colspan = "4" align="center" |'''ⴰⵙⵉⴹⵏ ⵏ ⵉⵎⵣⴷⴰⵖⵏ ⵏ ⵜⵎⵏⵓⴽⵍⴰ ⵜⴰⵕⵓⵎⴰⵏⵜ'''
|-
! ⵜⴰⵎⵏⴰⴹⵜ
! ⵜⴰⵊⵓⵎⵎⴰ<br />(1,000 ⴽⵎ<sup>2</sup>)
! ⵉⵎⵣⴷⴰⵖⵏ ⴳ ⵜⵓⵣⴳⴰⴳ ⵏ ⵜⴰⵙⵓⵜ ⵜⵉⵙⵙ 2 ⴷ.ⵜ<br />(ⵙ ⵉⵎⵍⵢⵓⵏⵏ)
! ⴰⵎⴷⵓⵔⵔⵉ ⵏ ⵉⵎⵣⴷⴰⵖⵏ ⴳ ⵜⵓⵣⴳⴰⴳ ⵏ ⵜⴰⵙⵓⵜ ⵜⵉⵙⵙ 2 ⴷ.ⵜ<br />(ⴳ ⴽⵎ<sup>2</sup>)
|-
| ⵜⴰⵔⵡⵣⵉⵔⵜ ⵜⴰⴳⵔⵉⴽⵉⵜ{{refn|ⴰⵢⴰ ⵉⵙⵎⵓⵏ ⵙ ⵓⵎⴰⵜⴰ ⵉⴼⴼⵓⵙ ⵏ ⵜⵔⵡⵣⵉⵔⵜ ⵏ ⵍⴱⴰⵍⵇⴰⵏ (ⴰⴳⵔⵉⴽ, ⴰⵍⴱⴰⵏⵢⴰ, [[North Macedonia|ⵎⴰⵇⴷⵓⵏⵢⴰ ⵏ ⵉⵥⵥⵍⵎⴹ]], ⴷ ⵚⵉⵔⴱⵢⴰ), ⵏⵖ ⴷ ⵙ ⵓⵎⴰⵜⴰ ⵜⵉⵙⴳⴳⵉⵡⵉⵏ ⵜⵉⵕⵓⵎⴰⵏⵉⵢⵉⵏ ⵏ [[Achaea (Roman province)|ⴰⵅⴰⵢⴰ]], [[Macedonia (Roman province)|ⵎⴰⵇⴷⵓⵏⵢⴰ]], ⴷ [[Epirus|ⵉⴱⵉⵔⵓⵙ]].{{sfn|Harper|2017|page=31}}|group=notes}} || 160 || 3 || 19
|-
| ⴰⵏⴰⴹⵓⵍ || 670 || 10 || 15
|-
| ⵙⵓⵔⵢⴰ ⵜⴰⵎⵇⵇⵔⴰⵏⵜ{{refn|name=Greater Syria|ⵜⴻⵜⵜⵓⵙⵏⵎⵍ ⴰⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵜⵙⵎⵓⵏ ⵉⴽⴰⵍⵉⵡⵏ ⵉⵜⵔⴰⵔⵏ ⵏ ⵍⵓⴱⵏⴰⵏ, ⵉⵙⵔⴰⵢⵉⵍ, ⴷ [[Palestine|ⴼⵉⵍⵉⵙⵟⵉⵏ]], ⴷ ⵓⵣⴳⵏ ⴰⵜⴰⵔⴰⵎ ⵏ ⵙⵓⵔⵢⴰ (ⵙ ⵓⵎⴷⵢⴰ ⵍⵉⴼⴰⵏⵜ ⴰⴼⵜⴰⵙⴰⵏ).{{sfn|Frier|2000|p=812|ps=. See also table 5.}}|group=notes}} || 140 || 6 || 43
|-
| ⵎⵉⵚⵕ{{refn|ⵓⵟⵟⵓⵏ ⵏ ⵜⵊⵓⵎⵎⴰ ⵉⴳⴰ ⵖⴰⵙ ⵉ ⵓⴼⵔⴽⴽⵓ ⵉⵎⵥⵥⵉⵢⵏ ⵏ ⵡⴰⴽⴰⵍ ⵖ ⵉⴳⴳⵉ ⵏ ⵡⴰⵙⵉⴼ ⵏ ⵡⵉⵍ ⴷ ⴷⴷⵉⵍⵜⴰ ⵏⵏⵙ, ⵓⵔ ⵉⴷⴷ ⵜⵉⵏⵉⵔⵉⵡⵉⵏ ⵜⵉⵎⵇⵇⵔⴰⵏⵉⵏ ⵏ ⵎⵉⵚⵕ.{{sfn|Frier|2000|p=812|ps=. See also table 5.}}|group=notes}} || 30 || 5 || 167
|-
|'''''ⴰⴳⵎⵓⴹ ⴰⴳⵔⵉⴽⵉ''''' || 1,000 || 24 || 24.0
|-
| ⴱⵔⵉⵟⴰⵏⵢⴰ || 160 || 2 || 13
|-
| ⵉⵟⴰⵍⵢⴰ (ⴷ ⵜⴳⵣⵉⵔⵉⵏ) || 310 || 14 || 45
|-
| ⵜⴰⴼⵔⵉⵇⵜ ⵏ ⵉⵥⵥⵍⵎⴹ || 420 || 8 || 19
|-
| ⵉⴱⵉⵔⵢⴰ || 590 || 9 || 15
|-
| ⵖⴰⵍⵢⴰ ⴷ ⵊⵉⵔⵎⴰⵏⵢⴰ || 680 || 12 || 18
|-| ⵜⴰⵎⵏⴰⴹⵜ ⵏ ⴷⴰⵏⵓⴱ{{refn|name=Danube Region|ⴰⵔ ⵉⵜⵜⵎⵓⵇⵇⵓⵍ ⵙ ⵜⵎⵏⴰⴹⵉⵏ ⵉⵍⵍⴰⵏ ⵙ ⵓⵎⴰⵜⴰ ⴳ ⵉⴼⴼⵓⵙ ⵏ ⵡⴰⵙⵉⴼ ⵏ [[Danube|ⴷⴰⵏⵓⴱ]]. ⴰⵢⴰ ⵉⵙⵎⵓⵏ ⵜⵉⵙⴳⴳⵉⵡⵉⵏ ⵜⵉⵕⵓⵎⴰⵏⵉⵢⵉⵏ ⵏ [[Raetia|ⵔⴰⵢⵜⵢⴰ]], [[Noricum|ⵏⵓⵔⵉⴽⵓⵎ]], [[Pannonia Superior|ⴱⴰⵏⵓⵏⵢⴰ ⵜⴰⵏⴰⴼⵍⵍⴰⵜ]], [[Pannonia Inferior|ⴱⴰⵏⵓⵏⵢⴰ ⵜⴰⵡⴷⴷⴰⵙⵜ]], [[Illyricum (Roman province)|ⵉⵍⵍⵉⵔⵉⴽⵓⵎ]] (ⵏⵖ [[Dalmatia|ⴷⴰⵍⵎⴰⵜⵢⴰ]]), ⴷ [[Moesia|ⵎⵉⵙⵢⴰ]] (ⵜⴰⵏⴰⴼⵍⵍⴰⵜ ⴷ ⵜⵡⴷⴷⴰⵙⵜ), ⴷ ⵉⴳⵣⵣⵓⵎⵏ ⵙⴳ ⵙⵡⵉⵙⵔⴰ ⵜⴰⵜⵔⴰⵔⵜ, ⵉⴼⴼⵓⵙ ⵏ ⴰⵍⵎⴰⵏⵢⴰ ⴷ ⵓⵙⵜⵔⵉⵅ, ⴰⵜⴰⵔⴰⵎ ⵏ ⵀⵏⵖⴰⵔⵢⴰ, ⵙⵍⵓⴼⵉⵏⵢⴰ, ⴽⵔⵡⴰⵜⵢⴰ, ⴱⵓⵙⵏⴰ, ⵎⵓⵏⵜⵉⵏⵉⴳⵔⵓ, ⵜⵓⵥⵥⵓⵎⵜ ⵏ ⵚⵉⵔⴱⵢⴰ, ⴷ ⵉⵥⵥⵍⵎⴹ ⵏ ⴱⵍⵖⴰⵔⵢⴰ.{{sfn|Frier|2000|p=812|ps=. See also table 5.}}|group=notes}}|| 670 || 6 || 9
|-
|'''''ⴰⵜⴰⵔⴰⵎ ⴰⵍⴰⵜⵉⵏⵉ''''' || 2,830 || 49 || 17.3
|-
|'''''ⵜⴰⵎⵏⴽⴰⴷⵜ ⵜⴰⵕⵓⵎⴰⵏⵉⵜ''''' || 3,830 || 75 || 19.6
|-
|colspan = "4" align="center" | "ⵜⴰⵊⵓⵎⵎⴰ" ⵜⵙⵎⵓⵏ ⵜⵉⴳⵍⴷⴰⵢ ⵜⵉⵎⴰⵖⵍⴰⵍⵉⵏ ⵍⵍⵉ ⵉⵜⵜⵢⴰⵎⵥⵏ ⴷⵉⴽⴽⵙ ⴹⴰⵕⵜ ⵏ 14 ⴷ.ⵜ.<br />ⵙⴳ ⵀⴰⵔⴱⵔ (2017), ⵜⴰⵙⵏⴰ 31, ⵜⴰⴼⵍⵡⵉⵜ 2.1.
|}
ⵉⵙⵙⵉⴹⵏ ⵀⴰⵔⴱⵔ ⵎⴰⵙ ⴷ ⵉⵎⵣⴷⴰⵖⵏ ⴳ ⵓⵣⵎⵣ ⵏ ⵓⴳⵓⵙⵜⵓⵙ ⵍⴽⵎⵏ 60 ⵏ ⵓⵎⵍⵢⵓⵏ, ⵓⴳⴳⴰⵔ ⵙ ⵢⴰⵏ ⵖⴼ ⵜⵥⴰ ⵅⴼ ⵓⵙⵉⴹⵏ ⵏ ⴱⵉⵍⵓⵛ ⵏ 1886, ⴷ ⵉⵙⵙⵓⵎⵔ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⴰⴽⴰ ⵏ ⵜⵎⵖⵓⵔⵉ ⵏ ⵉⵎⵣⴷⴰⵖⵏ ⵙ 0.1% ⴳ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ, ⵎⴰⵢⴰⴷ ⵢⵉⵡⴹ 75 ⵏ ⵓⵎⵍⵢⵓⵏ ⴹⴰⵕⵜ ⵏ ⵏⵉⴳ ⵏ ⵙⵏⴰⵜ ⵜⵎⴰⴹ ⵏ ⵉⵙⴳⴳⵯⴰⵙⵏ ⵏ ⵜⵎⵖⵓⵔⵉ. ⵜⵓⵟⵟⵓⵏⵉⵏ ⵏ ⵜⵣⵡⵉⵔⵉ ⵏ ⵜⴰⵙⵓⵜ ⵜⵉⵙⵙ 21 ⴰⵔ ⵙⵙⴳⵔⴰⴼⵏ ⵎⴰⵙ ⴷ ⵉⵙⵎⴳⴰⵏ ⵙⴽⵔⵏ ⵏⵏⵉⴳ ⵏ 15% ⵙⴳ ⵎⵓⵜⵜⵔ ⵏ ⵉⵎⵣⴷⴰⵖⵏ ⵏ ⵜⵎⵏⴽⴰⴷⵜ; ⵓⵟⵟⵓⵏ ⴰⴷ ⴰⵎⵣⵣⴰⵣⴰⵍ ⵔⴰⴷ ⵉⴳⴳⵓⵜ ⴱⴰⵀⵔⴰ ⴳ ⵉⵟⴰⵍⵢⴰ ⴷ ⵔⴰⴷ ⵉⴷⵔⵓⵙ ⴱⴰⵀⵔⴰ ⴳ ⵜⴼⵔⵉⵇⵜ ⴷ ⵎⵉⵚⵕ. ⴰⵙⵉⴹⵏ ⵏ ⴼⵔⵉⵢⵔ ⴰⵔ ⴷ ⵉⵜⵜⴰⵡⵉ ⵢⴰⵏ ⵓⵎⴷⵓⵔⵔⵉ ⵏ ⵉⵎⵣⴷⴰⵖⵏ ⵉⵍⴽⵎ 13.6 ⵏ ⵓⵎⵣⴷⴰⵖ/ⴽⵎ<sup>2</sup>. ⴰⵎⴷⵓⵔⵔⵉ ⵏ ⵉⵎⵣⴷⴰⵖⵏ ⴳ ⵓⴳⵎⵎⵓⴹ ⴰⴳⵔⵉⴽⵉ ⵉⴽⴽⴰ ⵜⵜ ⵉⵏⵏ 20.9/ⴽⵎ<sup>2</sup>, ⵙⵏⴰⵜ ⵜⵉⴽⴽⴰⵍ ⵓⴳⴳⴰⵔ ⵏ ⵓⵜⴰⵔⴰⵎ ⴰⵍⴰⵜⵉⵏⵉ ⵍⵍⵉ ⵉⵍⴽⵎⵏ ⴰⵏⵛⴽ ⵏ 10.6/ⴽⵎ<sup>2</sup>; ⵖⴰⵙ ⵜⵉⵙⴳⴳⵉⵡⵉⵏ ⵜⵉⵜⴰⵔⴰⵎⵉⵏ ⵏ ⵉⵟⴰⵍⵢⴰ ⴷ ⵚⵉⵇⵉⵍⵢⴰ ⴰⴷ ⴷⴰⵔ ⵜⵍⵍⴰ ⵢⴰⵜ ⵜⵎⴷⵓⵔⵔⴰⵢⵜ ⵉⵔⵡⴰⵙⵏ ⵜⵉⵏ ⵓⴳⵎⵎⵓⴹ.
{| class="wikitable" style="margin:1em auto;"
|colspan = "7" align="center" |'''ⴰⵙⵉⴹⵏ ⵏ ⵉⵎⵣⴷⴰⵖⵏ ⵏ ⵜⵎⵏⵓⴽⵍⴰ ⵜⴰⵕⵓⵎⴰⵏⵜ'''
|-
! ⵜⴰⵎⵏⴰⴹⵜ
! ⵜⴰⵊⵓⵎⵎⴰ<br />(1,000 ⴽⵎ<sup>2</sup>)
! ⵉⵎⵣⴷⴰⵖⵏ ⴳ 14 ⴷ.ⵜ<br />(ⵙ ⵉⵎⵍⵢⵓⵏⵏ)
! ⵜⴰⵏⵥⵥⵉ ⴳ 14 ⴷ.ⵜ<br />(ⴳ ⴽⵎ<sup>2</sup>)
! ⵉⵎⵣⴷⴰⵖⵏ ⴳ 164 ⴷ.ⵜ<br />(ⵙ ⵉⵎⵍⵢⵓⵏⵏ)
! ⵜⴰⵎⴷⵓⵔⵔⴰⵢⵜ ⴳ 164 ⴷ.ⵜ<br />(ⴳ ⴽⵎ<sup>2</sup>)
! ⵜⵉⵎⵔⵏⵉⵡⵜ ⵏ ⵉⵎⵣⴷⴰⵖⵏ<br />(ⵜⴰⴳⵎⵉⴹⵉ)
|-| ⵜⴰⵔⵡⵣⵉⵔⵜ ⵜⴰⴳⵔⵉⴽⵉⵜ{{refn|ⴰⵢⴰ ⵉⵙⵎⵓⵏ ⵙ ⵓⵎⴰⵜⴰ ⵉⴼⴼⵓⵙ ⵏ [[Balkan peninsula|ⵜⵔⵡⵣⵉⵔⵜ ⵏ ⵍⴱⴰⵍⵇⴰⵏ]] (ⴰⴳⵔⵉⴽ, ⴰⵍⴱⴰⵏⵢⴰ, [[North Macedonia|ⵎⴰⵇⴷⵓⵏⵢⴰ ⵏ ⵉⵥⵥⵍⵎⴹ]], ⵚⵉⵔⴱⵢⴰ, ⵏⵉⴳ ⵏ ⵓⵣⴳⵏ ⵏ ⴱⵍⵖⴰⵔⵢⴰ, ⴷ [[European Turkey|ⵜⵓⵔⴽⵢⴰ ⵜⴰⵡⵕⵓⴱⴱⵉⵜ]]), ⵏⵖ ⴷ ⵙ ⵓⵎⴰⵜⴰ [[Roman province|ⵜⵉⵙⴳⴳⵉⵡⵉⵏ ⵜⵉⵕⵓⵎⴰⵏⵉⵢⵉⵏ]] ⵏ [[Achaea (Roman province)|ⴰⵅⴰⵢⴰ]], [[Macedonia (Roman province)|ⵎⴰⵇⴷⵓⵏⵢⴰ]], [[Epirus|ⵉⴱⵉⵔⵓⵙ]], ⴷ [[Thracia|ⵜⵔⴰⴽⵢⴰ]].{{sfn|Frier|2000|p=812|ps=. See also table 5.}}
|group=notes}} || 267 || 2.8 || 10.5 || 3.0 || 11.2 || 7.1
|-
| ⴰⵏⴰⴹⵓⵍ || 547 || 8.2 || 15.0 || 9.2 || 16.8 || 12.2
|-
| ⵙⵓⵔⵢⴰ ⵜⴰⵎⵇⵇⵔⴰⵏⵜ{{refn|name=Greater Syria|group=notes}} || 109 || 4.3 || 39.4 || 4.8 || 44.0 || 11.6
|-
| ⵇⵓⴱⵕⵓⵚ || 9.5 || 0.2 || 21.2 || 0.2 || 21.1 || –
|-
| ⵎⵉⵥⵕⴰ {{refn|ⵓⵟⵟⵓⵏ ⵏ ⵜⵊⵓⵎⵎⴰ ⵉⴳⴰ ⵖⴰⵙ ⵉ ⵓⴼⵔⴽⴽⵓ ⵉⵎⵥⵥⵉⵢⵏ ⵏ ⵡⴰⴽⴰⵍ ⵖ ⵉⴳⴳⵉ ⵏ ⵡⴰⵙⵉⴼ ⵏ ⵡⵉⵍ ⴷ ⴷⴷⵉⵍⵜⴰ ⵏⵏⵙ, ⵓⵔ ⵉⴷⴷ ⵜⵉⵏⵉⵔⵉⵡⵉⵏ ⵜⵉⵎⵇⵇⵔⴰⵏⵉⵏ ⵏ ⵎⵉⵚⵕ.{{sfn|Frier|2000|p=812|ps=. See also table 5.}}|group=notes}} || 28 || 4.5 || 160.7 || 5.0 || 178.6 || 11.1
|-
| ⵍⵉⴱⵢⴰ{{refn|ⴰⵔ ⵉⵜⵜⵎⵓⵇⵇⵓⵍ ⵖⴰⵙ ⵙ ⵜⵎⵏⴰⴹⵜ ⵜⴰⴼⵜⴰⵙⴰⵏⵜ ⵏ [[Cyrenaica|ⵙⵉⵔⵉⵏⴰⵢⴽⴰ]].{{sfn|Frier|2000|p=812|ps=. See also table 5.}}|group=notes}}|| 15 || 0.4 || 26.7 || 0.6 || 40.0 || 50.0
|-
|'''''ⴰⴳⵎⵎⵓⴹ ⴰⴳⵔⵉⴽ''''' || 975.5 || 20.4 || 20.9 || 22.9 || 23.5 || 12.3
|-|''ⵜⵉⵎⵔⵏⵉⵡⵉⵏ'' || || || || 0.2 || ||
|-
|'''''ⴰⴳⵎⵎⵓⴹ ⴰⴳⵔⵉⴽ<br />(ⴷ ⵉⵖⵡⴰⵎⵔ ⵏⵏⵙ)''''' || || || || 23.1 || ||
|-
| ⵉⵟⴰⵍⵢⴰ || 250 || 7.0 || 28.0 || 7.6 || 30.4 || 8.6
|-
| ⵚⵉⵇⵉⵍⵢⴰ || 26 || 0.6 || 23.1 || 0.6 || 23.1 || –
|-
| ⵙⴰⵔⴷⵉⵏⵢⴰ ⴷ ⴽⵓⵔⵙⵉⴽⴰ || 33 || 0.5 || 15.2 || 0.5 || 15.2 || –
|-
| ⵜⴰⵎⴰⵣⵖⴰ (ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ ⴰⵎⵇⵇⵔⴰⵏ){{refn|ⴰⵔ ⵉⵜⵜⵎⵓⵇⵇⵓⵍ ⵙ ⵜⵎⵏⴰⴹⵜ ⵜⴰⴼⵜⴰⵙⴰⵏⵜ ⵏ ⵜⴼⵔⵉⵇⵜ ⵏ ⵉⵥⵥⵍⵎⴹ, ⵙ ⵓⵎⴷⵢⴰ ⵜⵉⵎⵏⴰⴹⵉⵏ ⵏ ⵉⵥⵥⵍⵎⴹ ⵏ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ, ⴷⵣⴰⵢⵔ, ⵜⵓⵏⵙ, ⴷ ⵜⵓⴳⵜ ⵏ ⵉⴼⵜⴰⵙⵏ ⵏ ⵍⵉⴱⵢⴰ (ⴰⵎⵔ [[Cyrenaica|ⵙⵉⵔⵉⵏⴰⵢⴽⴰ]]).{{sfn|Frier|2000|p=812|ps=. See also table 5.}}|group=notes}} || 400 || 3.5 || 8.8 || 6.5 || 16.3 || 85.7
|-
| ⵉⴱⵉⵔⵢⴰ || 590 || 5.0 || 8.5 || 7.5 || 12.7 || 50.0
|-
| ⵖⴰⵍⵢⴰ ⴷ ⵊⵉⵔⵎⴰⵏⵢⴰ || 635 || 5.8 || 9.1 || 9.0 || 14.2 || 55.2
|-
| ⵜⴰⵎⵏⴰⴹⵜ ⵏ ⴷⴰⵏⵓⴱ{{refn|name=Danube Region|group=notes}}|| 430 || 2.7 || 6.3 || 4.0 || 9.3 || 48.1
|-
|'''''ⴰⵜⴰⵔⴰⵎ ⴰⵍⴰⵜⵉⵏⵉ''''' || 2,364 || 25.1 || 10.6 || 35.7 || 15.1 || 42.2
|-
|''ⵜⵉⵎⵔⵏⵉⵡⵉⵏ'' || || || || 2.5 || ||
|-
|'''''ⴰⵜⴰⵔⴰⵎ ⴰⵍⴰⵜⵉⵏⵉ<br />(ⴷ ⵜⵎⵔⵏⵉⵡⵉⵏ)''''' || || || || 38.2 || ||
|-
|'''''ⵜⴰⵎⵏⵓⴽⵍⴰ ⵜⴰⵕⵓⵎⴰⵏⵜ''''' || 3,339.5 || 45.5 || 13.6 || 61.4 || 15.9 || 34.9
|-
|colspan = "7" align="center" | "ⵜⴰⵊⵓⵎⵎⴰ" ⵏ ⵖ ⴷ "ⵜⴰⵡⵟⵟⴼⴰ ⵏ ⵉⴽⴰⵍⵏ" ⵜⵙⵎⵓⵏ ⵜⵉⴳⵍⴷⴰⵢ ⵜⵉⵎⴰⵖⵍⴰⵍⵉⵏ ⵍⵍⵉ ⵉⵜⵜⵢⴰⵎⴰⵥⵏ ⴷⴷⴰⵡⴰⵙ ⴹⴰⵕⵜ ⵏ 14 ⴷ.ⵜ.<br />ⵙⵖ ⴼⵔⵉⵢⵔ, "ⵜⴰⴷⵉⵎⵓⵖⵔⴰⴼⵉⵜ", 812, ⵜⴰⴼⵍⵡⵉⵜ 5, 814, ⵜⴰⴼⵍⵡⵉⵜ 6.
|}
=== ⵉⵎⵣⴷⴰⵖⵏ ⵓⵖⵔⵉⵎⵏ ===
ⵖ 1958, ⵉⵙⴽⵔ ⵔⵓⵙⵙⵍ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⵙⵓⵜⴳ ⵉ ⵉⵎⵣⴷⴰⵖⵏ ⵏ ⵜⵎⴷⵉⵏⵉⵏ (ⵉⵎⵣⴷⴰⵖⵏ ⵓⵖⵔⵉⵎⵏ) ⵖ ⵜⴳⵉⵔⴰ ⵏ ⵓⵣⵎⵣ ⴰⵣⴰⵢⴽⵓ. ⵉⵙⵓⵜⴰⴳ ⴰⴷ, ⵍⵍⵉ ⵉⴷⵔⵓⵙⵏ ⴱⴰⵀⵔⴰ ⴼ ⵉⵙⵓⵜⴰⴳ ⵏ ⵜⴰⵙⵓⵜ ⵜⵉⵙⵙ 21 ⵍⵍⵉ ⵉⵙⴰⵡⴰⵍⵏ ⴼ ⵓⵣⵎⵣ ⴰⵎⵏⵓⴽⴰⵍ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ, ⴳⴰⵏ ⵖⵎⴽⴰⴷ:{{sfn|Russell|1958}}
{| class="wikitable sortable" style="margin:1em auto;"
!ⵜⴰⵎⴷⵉⵏⵜ
!<small>ⵉⵎⵣⴷⴰⵖⵏ</small><br/><small>(ⵙ ⵉⴼⴹⵏ)</small>
!ⵜⴰⵎⵏⴰⴹⵜ
|-
|[[ⵔⵓⵎⴰ]] || 350 || [[ⵟⴰⵍⵢⴰⵏ ⵜⴰⵔⵓⵎⴰⵏⵜ|ⵟⴰⵍⵢⴰⵏ]]
|-
|[[ⴰⵍⵉⴽⵙⴰⵏⴷⵔⵢⴰ]] || 216 || [[ⵎⵉⵚⵕ ⵜⴰⵔⵓⵎⴰⵏⵜ|ⵎⵉⵚⵕ]]
|-
|[[ⴰⵏⵟⴰⴽⵢⴰ]] || 90 || [[ⵙⵓⵔⵢⴰ ⵜⴰⵔⵓⵎⴰⵏⵜ|ⵙⵓⵔⵢⴰ]]
|-
|[[ⵙⵎⵉⵔⵏⴰ]]|| 90 || [[ⴰⵙⵢⴰ (ⵜⴰⵎⵏⴰⴹⵜ ⵜⴰⵔⵓⵎⴰⵏⵜ)|ⴰⵙⵢⴰ ⵎⵥⵥⵉⵢⵏ]]
|-
|[[ⴽⴰⴷⵉⵣ|ⴳⴰⴷⵉⵙ]]|| 65 || [[ⵀⵉⵙⴱⴰⵏⵢⴰ]]
|-
|[[ⵙⴰⵍⵓⵏⴰ]] || 60 || [[ⴷⴰⵍⵎⴰⵜⵢⴰ]]
|-
|[[ⵉⴼⵉⵙⵓⵙ]]|| 51 || ⴰⵙⵢⴰ ⵎⵥⵥⵉⵢⵏ
|-
|[[ⵇⴰⵔⵟⴰⵊ]]|| 50 || [[ⵜⴰⴼⵔⵉⵇⵜ (ⵜⴰⵎⵏⴰⴹⵜ ⵜⴰⵔⵓⵎⴰⵏⵜ)|ⵜⴰⴼⵔⵉⵇⵜ]]
|-
|[[ⴽⵓⵔⴰⵏⵜ ⵜⴰⵣⴰⵢⴽⵓⵜ|ⴽⵓⵔⴰⵏⵜ]]|| 50 ||[[ⵍⵢⵓⵏⴰⵏ ⵖ ⵓⵣⵎⵣ ⴰⵔⵓⵎⴰⵏ|ⵍⵢⵓⵏⴰⵏ]]
|-
|[[ⵊⴰⵔⴰⵛ|ⵊⵉⵔⴰⵙⴰ]]|| 40 || ⵍⵓⵕⴹⵓⵏ
|-
|[[ⴰⴼⴰⵎⵢⴰ, ⵙⵓⵔⵢⴰ|ⴰⴼⴰⵎⵢⴰ]]|| 37 || ⵙⵓⵔⵢⴰ
|-
|[[ⴽⴰⴱⵡⴰ]]|| 36 || ⵟⴰⵍⵢⴰⵏ
|-
|[[ⴰⵏⵇⴰⵔⴰ|ⴰⵏⵙⵉⵔⴰ]]|| 34 || ⴰⵙⵢⴰ ⵎⵥⵥⵉⵢⵏ
|-
|[[ⵏⵉⴽⵓⵎⵉⴷⵢⴰ]]|| 34 || ⴰⵙⵢⴰ ⵎⵥⵥⵉⵢⵏ
|-
|[[ⵓⴽⵙⵉⵔⵉⵏⴽⵓⵙ]]|| 34 || ⵎⵉⵚⵕ
|-
|[[ⵎⴰⵏⴼⵉⵙ, ⵎⵉⵚⵕ|ⵎⴰⵏⴼⵉⵙ]]|| 34 || ⵎⵉⵚⵕ
|-
|[[ⴷⵉⵎⴰⵛⵇ]]|| 31 || ⵙⵓⵔⵢⴰ
|-
|[[ⴱⵓⵚⵕⴰ|ⴱⵓⵙⵜⵔⴰ]]|| 30 || ⵙⵓⵔⵢⴰ
|-
|[[ⴰⵜⵉⵏⴰ]]|| 28 || ⵍⵢⵓⵏⴰⵏ
|-
|[[ⵟⴰⵔⴰⴳⵓⵏⴰ|ⵟⴰⵔⴰⴽⵓ]]|| 27 || ⵀⵉⵙⴱⴰⵏⵢⴰ
|-
|[[ⵙⵉⵣⵉⴽⵓⵙ]]|| 24 || ⴰⵙⵢⴰ ⵎⵥⵥⵉⵢⵏ
|-
|[[ⵀⵉⵔⵎⵓⴱⵓⵍⵉⵙ]]|| 24 || ⵎⵉⵚⵕ
|-
|[[ⴱⵉⵔⴳⴰⵎⵓⵏ|ⴱⵉⵔⴳⴰⵎⵓⵎ]]|| 24 || ⴰⵙⵢⴰ ⵎⵥⵥⵉⵢⵏ
|-
|[[ⵎⵉⵜⵉⵍⵉⵏⵉ]]|| 23 || ⴰⵙⵢⴰ ⵎⵥⵥⵉⵢⵏ
|-
|[[ⴰⵔⵙⵉⵏⵡⵉ (ⴰⴳⵍⵎⴰⵎ ⵏ ⵙⵙⵡⵉⵙ)|ⴰⵔⵙⵉⵏⵡⵉ]]|| 20 || ⵎⵉⵚⵕ
|-
|[[ⵇⵓⵕⵟⵓⴱⴰ, ⵙⴱⴰⵏⵢⴰ|ⵇⵓⵕⵟⵓⴱⴰ]]|| 20 || ⵀⵉⵙⴱⴰⵏⵢⴰ
|-
|[[ⵙⵉⵔⵜⴰ]]|| 20 || ⵜⴰⴼⵔⵉⵇⵜ
|-
|[[ⵀⴰⴷⵔⵓⵎⵉⵜⵓⵎ]]|| 20 || ⵜⴰⴼⵔⵉⵇⵜ
|-
|[[ⴱⵉⵣⴰ]]|| 20 || ⵟⴰⵍⵢⴰⵏ
|-
|[[ⵙⴽⵉⴽⴷⴰ|ⵔⵓⵙⵉⴽⴰⴷⴰ]]|| 20 || ⵜⴰⴼⵔⵉⵇⵜ
|-
|[[ⵚⵓⵕ, ⵍⵓⴱⵏⴰⵏ|ⵚⵓⵕ]]|| 20 || ⵙⵓⵔⵢⴰ
|-
|[[ⴽⴰⵟⴰⵏⵢⴰ]]|| 18 || ⵟⴰⵍⵢⴰⵏ
|-
|[[ⵏⵉⵇⵢⴰ]]|| 18 || ⴰⵙⵢⴰ ⵎⵥⵥⵉⵢⵏ
|-
|[[ⴰⵏⵟⴰⴽⵢⴰ]]|| 17 || ⴰⵙⵢⴰ ⵎⵥⵥⵉⵢⵏ
|-
|[[ⴰⵏⵟⵉⵏⵓⴱⵓⵍⵉⵙ|ⴰⵏⵟⵉⵏⵡⵉ]]|| 16 || ⵎⵉⵚⵕ
|-
|[[ⵍⴽⴰⴼ|ⵙⵉⴽⴽⴰ ⴼ.]]|| 16 || ⵜⴰⴼⵔⵉⵇⵜ
|-
|[[ⵎⵉⵔⵉⴷⴰ, ⵙⴱⴰⵏⵢⴰ|ⵎⵉⵔⵉⴷⴰ]]|| 15 || ⵀⵉⵙⴱⴰⵏⵢⴰ
|-
|[[ⵎⵉⵍⵉⵜⵓⵙ]]|| 15 || ⴰⵙⵢⴰ ⵎⵥⵥⵉⵢⵏ
|-
|[[ⵏⴰⴱⵓⵍⵉ|ⵏⵢⴰⴱⵓⵍⵉⵙ]]|| 15 || ⵟⴰⵍⵢⴰⵏ
|-
|[[ⵀⵉⵍⵢⵓⴱⵓⵍⵉⵙ (ⵎⵉⵚⵕ ⵜⴰⵣⴰⵢⴽⵓⵜ)|ⵀⵉⵍⵢⵓⴱⵓⵍⵉⵙ]]|| 14 ||ⵎⵉⵚⵕ
|-
|[[ⴱⴰⵄⵍⴰⴱⴰⴽ|ⵀⵉⵍⵢⵓⴱⵓⵍⵉⵙ ⵖ ⵙⵓⵔⵢⴰ]]|| 13.5 || ⵙⵓⵔⵢⴰ
|-
|[[ⴷⵓⴳⴳⴰ|ⵜⵓⴳⴳⴰ]]|| 13 || ⵜⴰⴼⵔⵉⵇⵜ
|-
|[[ⵉⵙⴰⵡⵔⴰ ⵏⵢⴰ|ⵉⵙⴰⵡⵔⴰ]]|| 12 || ⴰⵙⵢⴰ ⵎⵥⵥⵉⵢⵏ
|-
|[[ⵚⴰⵢⴷⴰ]]|| 12 || ⵙⵓⵔⵢⴰ
|-
|[[ⴱⵓⵍⵓⵏⵢⴰ|ⴱⵓⵏⵓⵏⵢⴰ]]|| 10 || ⵟⴰⵍⵢⴰⵏ
|-
|[[ⵇⴰⵔⵟⴰⵊⴰⵏⵏⴰ, ⵙⴱⴰⵏⵢⴰ|ⵇⴰⵔⵟⴰⵊⴰⵏⵏⴰ]]|| 10 || ⵀⵉⵙⴱⴰⵏⵢⴰ
|-
|[[ⵀⵉⴱⴱⵓ ⵔⵉⵊⵢⵓⵙ]]|| 10 || ⵜⴰⴼⵔⵉⵇⵜ
|-
|[[ⵍⵇⵓⴷⵙ]]|| 10 || ⵙⵓⵔⵢⴰ
|-
|[[ⵍⴰⵎⴱⴰⵣⵉⵙ]]|| 10 || ⵜⴰⴼⵔⵉⵇⵜ
|-
|[[ⴱⴰⵎⴱⵍⵓⵏⴰ|ⴱⵓⵎⴱⴰⵢⵍⵓ]]|| 10 || ⵀⵉⵙⴱⴰⵏⵢⴰ
|-
|[[ⵜⵉⵙⴷⵔⵓⵙ]]|| 10 || ⵜⴰⴼⵔⵉⵇⵜ
|-
| [[ⵟⵕⴰⴱⵣⵓⵏ|ⵟⵔⵉⴱⵉⵣⵓⵏⴷ]]|| 10 || ⴰⵙⵢⴰ ⵎⵥⵥⵉⵢⵏ
|}
=== ⵜⴰⵎⵜⵜⴰⵏⵜ===
{| class="wikitable" style="margin:1em auto;"
|colspan = "8" align="center" |'''ⴰⵏⴰⵡ ⴰⵜⴰⵔⴰⵎ, ⴰⵙⵡⵉⵔ 3: ⵢⴰⵜ ⵜⴼⵍⵡⵉⵜ ⵏ ⵜⵓⴷⵔⵜ ⵉⵎⵍⵏ ⵉ ⵜⵎⵏⵓⴽⵍⴰ ⵜⴰⵕⵓⵎⴰⵏⵜ'''
|-
! || colspan="3" | ⵜⵉⵡⵜⵎⵉⵏ || || colspan="3" | ⵉⵡⵜⵎⴰⵏ
|-
! ⴰⵡⵜⴰⵢ || ⵜⴰⵎⵜⵜⴰⵏⵜ || ⵜⴰⴳⵔⴳⵓⵔⵜ || ⴰⵏⴰⵔⵓⵣ ⵏ ⵜⵓⴷⵔⵜ || || ⵜⴰⵎⵜⵜⴰⵏⵜ || ⵜⴰⴳⵔⴳⵓⵔⵜ || ⴰⵏⴰⵔⵓⵣ ⵏ ⵜⵓⴷⵔⵜ
|-
| 0 || 0.3056 || align="right" | 100,000 || align="right" | 25.0 || || 0.3517 || 100,000 || align="right" | 22.8
|-
| 1 || 0.2158 || align="right" | 69,444 || align="right" | 34.9 || || 0.2147 || align="right" | 64,826 || align="right" | 34.1
|-
| 5 || 0.0606 || align="right" | 54,456 || align="right" | 40.1 || || 0.0563 || align="right" | 50,906 || align="right" | 39.0
|-
| 10 || 0.0474 || align="right" | 51,156 || align="right" | 37.5 || || 0.0404 || align="right" | 48,041 || align="right" | 36.2
|-
| 15 || 0.0615 || align="right" | 48,732 || align="right" | 34.2 || || 0.0547 || align="right" | 46,099 || align="right" | 32.6
|-
| 20 || 0.0766 || align="right" | 45,734 || align="right" | 31.3 || || 0.0775 || align="right" | 43,579 || align="right" | 29.4
|-
| 25 || 0.0857 || align="right" | 42,231 || align="right" | 28.7 || || 0.0868 || align="right" | 40,201 || align="right" | 26.6
|-| 30 || 0.0965 || align="right" | 38,614 || align="right" | 26.1 || || 0.1002 || align="right" | 36,713 || align="right" | 23.9
|-
| 35 || 0.1054 || align="right" | 34,886 || align="right" | 23.7 || || 0.1168 || align="right" | 33,035 || align="right" | 21.3
|-
| 40 || 0.1123 || align="right" | 31,208 || align="right" | 21.1 || || 0.1397 || align="right" | 29,177 || align="right" | 18.7
|-
| 45 || 0.1197 || align="right" | 27,705 || align="right" | 18.5 || || 0.1597 || align="right" | 25,101 || align="right" | 16.4
|-
| 50 || 0.1529 || align="right" | 24,389 || align="right" | 15.6 || || 0.1981 || align="right" | 21,092 || align="right" | 14.0
|-
| 55 || 0.1912 || align="right" | 20,661 || align="right" | 13.0 || || 0.2354 || align="right" | 16,915 || align="right" | 11.8
|-
| 60 || 0.2715 || align="right" | 16,712 || align="right" | 10.4 || || 0.3091 || align="right" | 12,932 || align="right" | 9.6
|-
| 65 || 0.3484 || align="right" | 12,175 || align="right" | 8.4 || || 0.3921 || align="right" | 8,936 || align="right" | 7.7
|-
| 70 || 0.4713 || align="right" | 7,934 || align="right" | 6.5 || || 0.5040 || align="right" | 5,432 || align="right" | 6.1
|-
| 75 || 0.6081 || align="right" | 4,194 || align="right" | 4.9 || || 0.6495 || align="right" | 2,694 || align="right" | 4.6
|-
| 80 || 0.7349 || align="right" | 1,644 || align="right" | 3.6 || || 0.7623 || align="right" | 944 || align="right" | 3.4
|-
| 85 || 0.8650 || align="right" | 436 || align="right" | 2.5 || || 0.8814 || align="right" | 225 || align="right" | 2.4
|-
| 90 || 0.9513 || align="right" | 59 || align="right" | 1.8 || || 0.9578 || align="right" | 27 || align="right" | 1.7
|-
| 95 || 1.0000 || align="right" | 3 || align="right" | 1.2 || || 1.0000 || align="right" | 1 || align="right" | 1.2
|-
|colspan = "8" align="center" | ⵙⴳ ⴼⵔⵉⵢⵔ, "ⵜⴰⴷⵉⵎⵓⵖⵔⴰⴼⵉⵜ", 789, ⵜⴰⴼⵍⵡⵉⵜ 1.{{refn|''ⵜⴰⵎⵜⵜⴰⵏⵜ'' ⵜⴳⴰ ⵜⴰⵙⵖⵓⵏⵜ ⴰⵔ ⵜⵙⵙⵉⴹⵉⵏ ⵜⴰⵖⵡⵡⴰⵖⵜ ⵎⴰⵙ ⴷ ⵢⴰⵏ ⵓⵎⴷⴰⵏ ⵉⵍⴽⵎⵏ ⵏⵉⵛⴰⵏ ⴳ ⵓⵡⵜⴰⵢ (x) ⵔⴰⴷ ⵉⵎⵎⵜ ⵓⵔ ⵜⴰ ⵉⵍⴽⵎ ⴰⵣⵎⵣ ⴰⴷ ⵢⵓⵛⴽⴰⵏ; ''ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ'' ⴰⵔ ⵜⵙⵎⵓⵏ ⵓⵟⵟⵓⵏ ⵏ ⵡⵉⴷ ⵉⴷⴷⵔⵏ ⴰⵔ ⴰⵡⵜⴰⵢ ⵏⵉⵛⴰⵏ (x).{{sfn|Frier|2000|p=789}}|group=notes}}
|}
ⵉⴼⵜⵜⵉⵡⵏ ⵏ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵜⴱⴹⵉⵜ ⵏ ⵓⵡⵜⴰⵢ ⵔⴰⴷ ⵉⵙⵙⵏ ⵉⵎⵣⴰⵔⴰⵢⵏ ⵎⵇⵇⵓⵔⵏⵉⵏ ⵖ ⴷⴷⵓ ⵡⴰⴷⴷⴰⴷⵏ ⵉⴷⵖⴰⵔⴰⵏⵏ.
== ⵜⴰⵙⵏⵊⵉⵏⵜ ==
ⵜⵉⵣⵔⴰⵡⵉⵏ ⵜⵉⵊⵉⵏⴰⵏⵉ ⵎⵍⴰⵏⵜ ⵎⴰⵙ ⴷ ⵉⵎⵣⴷⴰⵖⵏ ⵏ ⵍⴰⵜⵢⵓⵎ ⴳ ⵓⵣⵎⵣ ⵏ ⵡⵓⵣⵣⴰⵍ ⴽⴽⴰⵏ ⵜⵜ ⵉⵏⵏ ⴳⴰⵏ ⴰⵎⵔⴽⴰⵙ ⴳⵔ ⵉⵎⴽⵔⴰⵣⵏ ⵉⵡⵕⵓⴱⴱⵉⵢⵏ ⵉⵎⵣⵡⵓⵔⴰ ⴷ ⵉⵏⴳⵎⵔⴰⵏⵏ ⴷ ⵉⵎⵔⴳⴰⵏⵏ ⵉⵜⴰⵔⴰⵎⵏ ⵍⵍⵉ ⵣⵡⴰⵔⵏⵉⵏ, ⴷ ⵏⵉⴳ ⵏ 30% ⵏ ⵉⵥⵓⵕⴰⵏ ⵏ ⵉⵣⴰⵖⴰⵔⵏ (Steppe) ⵍⵍⵉ ⴷ ⵉⴽⴽⴰⵏ ⵙ ⵓⵎⴰⵜⴰ ⴰⵣⴰⵖⴰⵔ ⵏ ⴱⵓⵍⵟⵉⵇ ⴷ ⵇⴰⵣⵡⵉⵏ. ⵎⴰⵛⵛ, ⵙⵉⵏ ⵙⴳ ⵚⴹⵉⵚ ⵎⴷⴷⵏ ⵙⴳ ⵉⵙⵎⴹⴰⵍ ⵉⵍⴰⵜⵉⵏⵉⵢⵏ ⴳ "ⵍⴰⵜⵢⵓⵎ ⴼⵉⵜⵓⵙ" (Latium vetus) ⵜⵜⵢⴰⴼⴰⵏ ⵉⵙ ⴳⴰⵏ ⴰⵎⵔⴽⴰⵙ ⴳⵔ ⵉⵥⵓⵕⴰⵏ ⵉⴷⵖⴰⵔⴰⵏⵏ ⵏ ⵓⵣⵎⵣ ⵏ ⵡⵓⵣⵣⴰⵍ ⴷ ⵢⴰⵜ ⵜⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵜⴰⵇⴱⵓⵔⵜ ⵙⴳ ⵓⴳⵎⵎⵓⴹ ⴰⵏⴰⴷⴷⴰⵡ (ⵍⵍⵉ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵔⵡⴰⵙⵏ ⵉⵎⵣⴷⴰⵖⵏ ⵉⵔⵎⵉⵏⵉⵢⵏ ⵏ ⵓⵣⵎⵣ ⵏ ⵡⴰⵏⴰⵙ ⵏⵖ ⵉⵎⵣⴷⴰⵖⵏ ⵉⵏⴰⴹⵓⵍⵉⵢⵏ ⵏ ⵓⵣⵎⵣ ⵏ ⵡⵓⵣⵣⴰⵍ). ⵓⴳⴳⴰⵔ ⵏ ⵖⴰⵢⴰⵏⵏ, ⵢⴰⵏ ⵙⴳ ⴽⴽⵓⵥ ⵎⴷⴷⵏ (ⵜⴳⴰ ⵜⴰⵡⵜⵎⵜ) ⵙⴳ ⵉⵙⵎⴹⴰⵍ ⵉⵜⵔⵓⵙⴽⵉⵢⵏ ⴳ ⴼⵉⵢⵢⵉ ⴷ ⵛⵉⴼⵉⵜⴰⴼⵉⴽⴽⵢⴰ, ⵜⵜⵢⴰⴼⴰ ⴷⴰⵔⵙ ⵢⴰⵏ ⵓⵎⴹⵔⴽⴰⵙ ⵏ ⵉⵥⵓⵕⴰⵏ ⵉⴷⵖⴰⵔⴰⵏⵏ ⵏ ⵓⵣⵎⵣ ⵏ ⵡⵓⵣⵣⴰⵍ ⴷ ⵡⵉⵏ ⵜⴼⵔⵉⵇⵜ ⵏ ⵉⵥⵥⵍⵎⴹ (ⵍⵍⵉ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵔⵡⴰⵙⵏ [[ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ|ⴰⵎⵖⵔⵉⴱⵉ]] ⵏ ⵓⵣⵎⵣ ⴰⵥⵕⵡⴰⵏ ⴰⵎⴰⵢⵏⵓ ⴰⵏⴳⴳⴰⵔⵓ).<ref name=Posth2021>{{cite journal |last1=Posth |first1= Cosimo |last2=Zaro |first2=Valentina |last3=Spyrou |first3=Maria A. |date=24 September 2021 |title=The origin and legacy of the Etruscans through a 2000-year archeogenomic time transect |journal= [[Science Advances]] |language=English |location=Washington DC |publisher=American Association for the Advancement of Science |volume=7 |issue= 39 |article-number= eabi7673 |pmid=34559560| doi=10.1126/sciadv.abi7673| pmc=8462907 |bibcode= 2021SciA....7.7673P }}</ref> ⵉⵎⴷⵢⴰⵜⵏ ⵉⵟⴰⵍⵉⵢⵏ ⴷ ⵉⵜⵔⵓⵙⴽⵉⵢⵏ ⵏ ⵓⵣⵎⵣ ⵏ ⵡⵓⵣⵣⴰⵍ ⴷ ⵜⵉⵣⵡⵉⵔⵉ ⵏ ⵜⴳⴷⵓⴷⴰⵏⵜ ⴰⵔ ⵜⵜⵎⵛⴰⵛⴽⴰⵏ ⴷ ⵉⵟⴰⵍⵉⵢⵏ ⵏ ⵖⵉⵍⴰⴷ ⴷ ⵉⵎⵣⴷⴰⵖⵏ ⵢⴰⴹⵏⵉⵏ ⵏ ⵓⵜⴰⵔⴰⵎ ⵏ ⵢⵉⵍⵍ ⴰⴳⵔⴰⴽⴰⵍ.<ref>{{Cite journal |last1=Posth |first1=Cosimo |last2=Zaro |first2=Valentina |last3=Spyrou |first3=Maria A. |last4=Vai |first4=Stefania |last5=Gnecchi-Ruscone |first5=Guido A. |last6=Modi |first6=Alessandra |last7=Peltzer |first7=Alexander |last8=Mötsch |first8=Angela |last9=Nägele |first9=Kathrin |last10=Vågene |first10=Åshild J. |last11=Nelson |first11=Elizabeth A. |last12=Radzevičiūtė |first12=Rita |last13=Freund |first13=Cäcilia |last14=Bondioli |first14=Lorenzo M. |last15=Cappuccini |first15=Luca |display-authors=1 |date=24 September 2021 |title=The origin and legacy of the Etruscans through a 2000-year archeogenomic time transect |journal=Science Advances |volume=7 |issue=39 |article-number=eabi7673 |doi=10.1126/sciadv.abi7673 |pmc=8462907 |pmid=34559560 |bibcode=2021SciA....7.7673P |quote=Of individuals associated with the first time interval, the vast majority (40 of 48) form a genetic cluster here named "C.Italy_Etruscan" that overlaps with present-day Spanish individuals in a principal components analysis}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Bagnasco |first1=G. |last2=Marzullo |first2=M. |last3=Cattaneo |first3=C. |last4=Biehler-Gomez |first4=L. |last5=Mazzarelli |first5=D. |last6=Ricciardi |first6=V. |last7=Müller |first7=W. |last8=Coppa |first8=A. |last9=McLaughlin |first9=R. |last10=Motta |first10=L. |last11=Prato |first11=O. |last12=Schmidt |first12=F. |last13=Gaveriaux |first13=F. |last14=Marras |first14=G. B. |last15=Millet |first15=M. A. |display-authors=1 |date=28 May 2024 |title=Bioarchaeology aids the cultural understanding of six characters in search of their agency (Tarquinia, ninth–seventh century BC, central Italy) |journal=Scientific Reports |language=en |volume=14 |issue=1 |page=11895 |doi=10.1038/s41598-024-61052-z |doi-access=free|pmid=38806487 |pmc=11133411 |bibcode=2024NatSR..1411895B |issn=2045-2322 |quote=The majority of Italian Iron Age individuals are projected broadly in the same regions of the PCA (Principal Component Analysis) as modern Italian and west Mediterranean populations.}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Antonio |first1=Margaret L. |last2=Gao |first2=Ziyue |last3=Moots |first3=Hannah M. |last4=Lucci |first4=Michaela |last5=Candilio |first5=Francesca |last6=Sawyer |first6=Susanna |last7=Oberreiter |first7=Victoria |last8=Calderon |first8=Diego |last9=Devitofranceschi |first9=Katharina |last10=Aikens |first10=Rachael C. |last11=Aneli |first11=Serena |last12=Bartoli |first12=Fulvio |last13=Bedini |first13=Alessandro |last14=Cheronet |first14=Olivia |last15=Cotter |first15=Daniel J. |display-authors=1 |date=8 November 2019 |title=Ancient Rome: A genetic crossroads of Europe and the Mediterranean |journal=Science |volume=366 |issue=6466 |pages=708–714 |doi=10.1126/science.aay6826 |issn=1095-9203 |pmc=7093155 |pmid=31699931 |bibcode=2019Sci...366..708A |quote=By the founding of Rome, the genetic composition of the region approximated that of modern Mediterranean populations.}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Serena |first1=Aneli |last2=Tina |first2=Saupe |last3=Francesco |first3=Montinaro |last4=Anu |first4=Solnik |last5=Ludovica |first5=Molinaro |last6=Cinzia |first6=Scaggion |last7=Nicola |first7=Carrara |last8=Alessandro |first8=Raveane |last9=Toomas |first9=Kivisild |last10=Mait |first10=Metspalu |last11=Scheib |first11=Christiana L |last12=Luca |first12=Pagani |display-authors=1 |date=3 February 2022 |title=The Genetic Origin of Daunians and the Pan-Mediterranean Southern Italian Iron Age Context |journal=Molecular Biology and Evolution |language=en |volume=39 |issue=2 |article-number=msac014 |doi=10.1093/molbev/msac014 |doi-access=free |pmid=35038748 |pmc=8826970 |quote=Our samples are largely scattered between modern peninsular Italians and Sardinians.}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Ravasini |first1=Francesco |last2=Kabral |first2=Helja |last3=Solnik |first3=Anu |last4=de Gennaro |first4=Luciana |last5=Montinaro |first5=Francesco |last6=Hui |first6=Ruoyun |last7=Delpino |first7=Chiara |last8=Finocchi |first8=Stefano |last9=Giroldini |first9=Pierluigi |last10=Mei |first10=Oscar |last11=Beck De Lotto |first11=Michael Allen |last12=Cilli |first12=Elisabetta |last13=Hajiesmaeil |first13=Mogge |last14=Pistacchia |first14=Letizia |last15=Risi |first15=Flavia |display-authors=1 |date=21 November 2024 |title=The genomic portrait of the Picene culture provides new insights into the Italic Iron Age and the legacy of the Roman Empire in Central Italy |journal=Genome Biology |volume=25 |issue=1 |page=292 |doi=10.1186/s13059-024-03430-4 |doi-access=free |issn=1474-760X |pmc=11580440 |pmid=39567978 |quote=In agreement with previous findings about other Italic IA cultural groups, the Picenes show a slight deviation from the genetic distribution of modern Central Italians, being shifted towards Northern Italians and, more in general, Central Europeans}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Aneli |first1=Serena |last2=Caldon |first2=Matteo |last3=Saupe |first3=Tina |last4=Montinaro |first4=Francesco |last5=Pagani |first5=Luca |display-authors=1|date=19 August 2021 |title=Through 40,000 years of human presence in Southern Europe: the Italian case study |journal=Human Genetics |volume=140 |issue=10 |pages=1417–1431 |doi=10.1007/s00439-021-02328-6 |issn=1432-1203 |pmc=8460580 |pmid=34410492 |quote=These figures also show that the genetic make-up of Italy during the Iron Age was close to the pattern of modern-day populations.}}</ref>
== ⵥⵕ ⵙⵓⵍ ==
• [[ⵕⵓⵎⴰ]].
• [[ⵟⴰⵍⵢⴰⵏ]].
• [[ⵢⵓⵍⵢⵓⵙ ⵇⴰⵢⵚⴰⵕ]]
• [[ⴽⵍⵢⵓⴱⴰⵜⵔⴰ ⵙⵉⵍⵉⵏⵉ ⵜⵉⵙⵙ ⵙⵏⴰⵜ]]
• [[ⵜⴰⴳⵍⴷⵉⵜ ⵏ ⵎⵓⵔⵉⵟⴰⵏⵢⴰ]]
== ⵉⵙⵓⵖⴰⵍ ==
<references />
== ⵉⵖⵡⴰⵎⵔ ==
=== ⵜⴰⴼⵏⵖⴷⵍⵉⵙⵜ ===
ⴰⵔⵔⴰⵜⵏ ⵍⵍⵉ ⴳⴰⵏⵉⵏ ⵡⵉⵏ ⵜⵖⵔⵉ ⵖⴼ ⵉⵎⵔⵙⵉ ⵏ ⵜⵎⵏⵓⴽⵍⴰ ⵜⴰⵕⵓⵎⴰⵏⵜ (ⵙ [[ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⴼⵕⴰⵏⵚⵉⵚⵜ|ⵜⴼⵔⴰⵏⵚⵉⵚⵜ]]):
* Michel Christol et Daniel Nony, Des origines de Rome aux invasions barbares, Hachette, 1974.
* Paul Petit, Histoire générale de l'Empire romain. La crise de l'Empire (des derniers Antonins à Dioclétien), Le Seuil, coll. « Points Histoire », 1978, 256 p. (ISBN 978-2020049702).  :
* idem, Le Haut-Empire : 27 av. J.-C.-161 apr. J.-C., t. 1, 1974, 307 p. (ISBN 978-2020049696 et 2-02-004969-4, BNF 34608092) ;
* idem, La Crise de l'Empire : Des derniers Antonins à Dioclétien, t. 2 (ISBN 978-2020049702 et 2-02-004970-8, BNF 34608093) ;
* idem, Le Bas-Empire : 284-395, t. 3 (ISBN 978-2020049719 et 2-02-004971-6, BNF 34608094).
* Roger Rémondonon, La Crise de l'Empire romain : De Marc-Aurèle à Anastase, Paris, Presses universitaires de France, coll. « La Nouvelle Clio », 1980 (ISBN 2-13-031086-9, BNF 41677283).
* Jean-Michel Carrié et Aline Rousselle, L'Empire romain en mutation : Des Sévères à Constantin (192-337), t. 10, Le Seuil, coll. « Points Histoire / Nouvelle Histoire de l'Antiquité », 2003, 839 p. (ISBN 2-02-025819-6, BNF 37052012). .
* Philippe Richardot, La fin de l'armée romaine : 284-476, Paris, Economica, 2005, 3e éd., 408 p. (ISBN 2-7178-4861-4, BNF 40027748). .
* Yann Le Bohec, L'armée romaine sous le Bas-Empire, Paris, Picard, 2006, 256 p. (ISBN 2-708407651, BNF 40920940).
==== ⵉⴷⵍⵉⵙⵏ ⵏ ⵏⴷⵉ:=====
* Andrea Carandini, [« L'atlas de la Rome antique : biographie et portraits de la ville »], Princeton University Press, 2017, 1280 <abbr>p.</abbr> <small>(ISBN 978-0691163475)</small>
* ''[[Annals (Tacitus)|Annales]]''
** {{cite book|url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Tacitus/home.html|title=The Annals|series=Loeb Classical Library|volume=1–4|translator-last=Jackson|translator-first=John|date=1931–1937|location=Cambridge|publisher=Harvard University Press|access-date=31 December 2023|via=University of Chicago's LacusCurtius}} For relevant passages, see {{cite book|last=Tacitus|section-url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.02.0078%3Abook%3D13%3Achapter%3D27|title=Annals|section=Book 13, chapter 27|access-date=31 December 2023|via=Tufts University's Perseus Digital Library}}
* ''[[Digest (Roman law)|Digest]]''
** {{cite book|url=http://www.constitution.org/sps/sps.htm|title=The Civil Law|volume=1–17|translator-last=Scott|translator-first=Samuel Parsons Scott|date=1932|location=Cincinnati|publisher=Central Trust Company|access-date=31 December 2023|via=Constitution Society}} See in particular the ''Digest (Pandects)'' III–L volumes.
* [[Lyon Tablet]]
** {{cite book|title=The Tabula Lugdunensis: A Critical Edition with Translation and Commentary|translator-last=Malloch|translator-first=Simon|year=2020|pages=51–61|ref={{harvid|Malloch|2020}}}} For the Lyon speech, see {{cite web|url=https://cmuntz.hosted.uark.edu/texts/claudius-lyon-speech.html|title=Claudius: Lyon Speech|access-date=31 December 2023|via=University of Arkansas's The Bibliotheke|archive-url=https://web.archive.org/web/20240303024653/https://cmuntz.hosted.uark.edu/texts/claudius-lyon-speech.html|archive-date=3 March 2024}}
* ''[[Res Gestae Divi Augusti]]''
** {{cite book|url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Augustus/Res_Gestae/home.html|title=Compendium of Roman History. Res Gestae Divi Augusti|series=Loeb Classical Library|translator-last=Shipley|translator-first=Frederick W.|date=1924|location=Cambridge|publisher=Harvard University Press|access-date=31 December 2023|via=University of Chicago's LacusCurtius}}
* ''[[Satires (Juvenal)|Satires]]''
** {{cite book|last=Juvenal|url=https://www.vroma.org/vromans/araia/juv4.html|title=Satires|section=Satires III:58-125 And What About all Those Greeks?|access-date=31 December 2023|via=VRoma}}{{clarify|reason=does this link point to the correct place?|date=March 2026}} {{cite book|last=Juvenal|url=https://www.poetryintranslation.com/PITBR/Latin/JuvenalSatires3.php#anchor_Toc281039204|title=Satire|at=lines 66–85|access-date=31 December 2023|via=Poetry In Translation}}
* ''[[The Twelve Caesars]]''
** {{cite book|last=Suetonius|url=https://www.poetryintranslation.com/PITBR/Latin/Suetonius1.php#anchor_Toc276121864|title=The Twelve Caesars|location=Book I: Julius Caesar, XLII Other Reforms|access-date=31 December 2023|via=Poetry In Translation}}
==== ⵉⴷⵍⵉⵙⵏ ⵉⵜⵔⴰⵔⵏ: ====
* Ramsay MacMullen, ''Les Rapports entre les classes sociales dans l'Empire romain (50 av. J.-C. – 284 ap. J.-C.)'', Seuil, 1986.
* Ramsay MacMullen, ''Le Paganisme dans l'Empire romain'', PUF, 1987.
* Pierre Grimal, ''L'Empire romain'', Le Livre de Poche, 1993.
* Edward Gibbon, ''Histoire du déclin et de la chute de l'empire romain'', tome 1, Robert Laffont, 2010.
* Mary Beard, ''SPQR : histoire de l'ancienne Rome'', Perrin, 2016 (collection Tempus, 2022).
* Christophe Badel, Hervé Inglebert, ''Grand Atlas de l'Antiquité romaine : Construction, apogée et fin d'un empire'', Autrement, 2019.
* Kyle Harper, ''Comment l'Empire romain s'est effondré'', La Découverte, 2021.
* Stéphane Benoist, ''Une République impériale en question ?'', Presses universitaires de Franche-Comté, 2021.
* Isaac Asimov, ''La République romaine'', Belles Lettres, 2023.
* Clément Bady, Olga Boubounelle, Alexandre Vlamos, ''Les cités grecques face à l’imperium Romanum'', Presses universitaires de Franche-Comté, 2023.
* Edward Luttwak, ''La Grande strategie de l'empire romain'', 2e ed., Economica, 2009.
* {{cite book|last=Abun-Nasr|first=Jamil M.|year=1977|title=A History of the Maghrib|location=Cambridge<!--[England]-->|publisher=Cambridge University Press}}
* {{cite journal|last1=Aikens|first1=Rachael C.|last2=Aneli|first2=Serena|last3=Antonio|first3=Margaret L.|last4=Bartoli|first4=Fulvio|last5=Bedini|first5=Alessandro|last6=Calderon|first6=Diego|last7=Candilio|first7=Francesca|last8=Cheronet|first8=Olivia|last9=Cotter|first9=Daniel J.|last10=Devitofranceschi|first10=Katharina|last11=Gao|first11=Ziyue|last12=Lucci|first12=Michaela|last13=Moots|first13=Hannah M.|last14=Oberreiter|first14=Victoria|last15=Sawyer|first15=Susanna|date=8 November 2019|title=Ancient Rome: A Genetic Crossroads of Europe and the Mediterranean|journal=Science|location=New York|volume=366|issue=6466|pages=708–714|doi=10.1126/science.aay6826|issn=0036-8075|pmc=7093155|pmid=31699931|bibcode=2019Sci...366..708A|ref={{harvid|Aikens et al. 2019}}}}
* {{cite journal |last1=Alessandri |first1=Luca |last2=Arienzo |first2=Ilenia |last3=Carrara |first3=Nicola |last4=D'Atanasio |first4=Eugenia |last5=De Angelis |first5=Flavio |last6=Hui |first6=Ruoyun |last7=Kivisild |first7=Toomas |last8=Larson |first8=Greger |last9=Lebrasseur |first9=Ophélie |last10=Montinaro |first10=Francesco |last11=Rolfo |first11=Mario Federico |last12=Saupe |first12=Tina |last13=Scaggion |first13=Cinzia |last14=Skeates |first14=Robin |last15=Solnik |first15=Anu |date=June 2021 |title=Ancient Genomes Reveal Structural Shifts after the Arrival of Steppe-Related Ancestry in the Italian Peninsula |journal=Current Biology |volume=31 |issue=12 |pages=2576–2591.e12 |doi=10.1016/j.cub.2021.04.022 |pmid=33974848 |bibcode=2021CBio...31E2576S |issn=0960-9822 |ref={{harvid|Alessandri et al. 2021}} |hdl=11585/827581 |hdl-access=free}}
* {{cite journal |last1=Alù |first1=Milena |last2=Boattini |first2=Alessio |last3=Carta |first3=Marilisa |last4=Ciani |first4=Graziella |last5=Ferri |first5=Gianmarco |last6=Luiselli |first6=Donata |last7=Pettener |first7=Davide |last8=Sarno |first8=Stefania |last9=Yao |first9=Daniele Yang|date=30 April 2014 |title=An Ancient Mediterranean Melting Pot: Investigating the Uniparental Genetic Structure and Population History of Sicily and Southern Italy |journal=PLOS ONE |volume=9 |issue=4 |article-number=e96074 |doi=10.1371/journal.pone.0096074|doi-access=free |issn=1932-6203 |pmc=4005757 |pmid=24788788 |bibcode=2014PLoSO...996074S |ref={{harvid|Alù et al. 2014}}}} [[File:CC-BY_icon.svg|50x50px]] This article contains quotations from this source, which is available under a [[creativecommons:by/4.0/|Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) license]].
* {{cite journal |last1=Balaščák |first1=Ivan |last2=Esko |first2=Tõnu |last3=Galan |first3=Pilar |last4=Karachanak |first4=Sena |last5=Heath |first5=Simon |last6=Jakkula |first6=Eveliina |last7=Lathrop |first7=Mark |last8=Mägi |first8=Reedik |last9=Nelis |first9=Mari |last10=Peltonen |first10=Leena |last11=Piskáčková |first11=Tereza |last12=Rehnström |first12=Karola |last13=Toncheva |first13=Draga |last14=Zimprich |first14=Alexander |last15=Zimprich |first15=Fritz |date=8 May 2009 |title=Genetic Structure of Europeans: A View from the North–East |journal=PLOS ONE |volume=4 |issue=5 |article-number=e5472 |doi=10.1371/journal.pone.0005472 |doi-access=free |issn=1932-6203 |pmc=2675054 |pmid=19424496 |bibcode=2009PLoSO...4.5472N |ref={{harvid|Balaščák et al. 2009}}}}
* {{cite book |last=Bruun |first=Christer |date=2016 |chapter=Tracing Familial Mobility: Female and Child Migrants in the Roman West |title=Migration and Mobility in the Early Roman Empire |series=Studies in Global Migration History |volume=23 |publisher=Brill |page=186 |isbn=978-90-04-30737-7}}
* {{Cite book |last=Isaac |first=Benjamin |url= |title=The Limits of Empire: The Roman Army in the East |publisher=Oxford University Press |year=1990 |isbn=978-0-198-14952-1 |series= |volume= |pages= |chapter=}}
* {{Cite book|last=Noy|first=David|title=Foreigners at Rome: citizens and strangers|date=2002|publisher=Duckworth [u.a.]|isbn=978-0-7156-2952-9|edition=Reprinted|location=London|ref={{harvid|Noy, ''Foreigners at Rome''}}}}
* {{cite book|last=Allen|first=Robert C.|date=June 2009|chapter=How Prosperous were the Romans? Evidence from Diocletian's Price Edict (AD 301) |editor-last1=Bowman|editor-first1=Alan|editor-last2=Wilsonm|editor-first2=Andrew|title=Quantifying the Roman Economy |location=Oxford |publisher=Oxford University Press|pages=327–345|doi=10.1093/acprof:oso/9780199562596.003.0016|isbn=978-0-1995-6259-6}} Originally a Discussion Paper Series No. 363 published in October 2007 from the University of Oxford, Department of Economics.
* {{cite journal|last1=Aneli|first1=S.|last2=Angius|first2=A.|last3=Athanasiadis|first3=G.|last4=Barlera|first4=S.|last5=Birolo|first5=G.|last6=Boncoraglio|first6=G.|last7=Di Blasio|first7=A. M.|last8=Di Gaetano|first8=C.|last9=Montinaro|first9=F.|last10=Pagani|first10=L.|last11=Parolo|first11=S.|last12=Paschou|first12=P.|last13=Piazza|first13=A.|last14=Raveane|first14=A.|last15=Stamatoyannopoulos|first15=G.|date=September 2019|title=Population Structure of Modern-Day Italians Reveals Patterns of Ancient and Archaic Ancestries in Southern Europe|journal=Science Advances|volume=5|issue=9|article-number=eaaw3492|doi=10.1126/sciadv.aaw3492|issn=2375-2548|pmc=6726452|pmid=31517044|bibcode=2019SciA....5.3492R |ref={{harvid|Aneli et al. 2019}}}}
* {{cite journal |last1=Busby |first1=G.B.J. |last2=Hellenthal |first2=G. |last3=Montinaro |first3=F. |last4=Tofanelli |first4=S. |last5=Bulayeva |first5=K. |last6=Rudan |first6=I. |last7=Zemunik |first7=T. |last8=Hayward |first8=C. |last9=Toncheva |first9=D. |last10=Karachanak-Yankova |first10=S. |last11=Nesheva |first11=D. |last12=Anagnostou |first12=P. |last13=Cali |first13=F. |last14=Brisighelli |first14=F. |last15=Romano |first15=V. |last16=Lefranc |first16=G. |last17=Buresi |first17=C. |last18=Ben Chibani |first18=J. |last19=Haj-Khelil |first19=A. |last20=Denden |first20=S. |last21=Ploski |first21=R. |last22=Krajewski |first22=P. |last23=Hervig |first23=T. |last24=Moen |first24=T. |last25=Herrera |first25=R.J. |last26=Wilson |first26=J.F. |last27=Myers |first27=S. |last28=Capelli |first28=C. |title=The Role of Recent Admixture in Forming the Contemporary West Eurasian Genomic Landscape |journal=Current Biology |date=2015 |volume=25 |issue=19 |pages=2518–2526 |doi=10.1016/j.cub.2015.08.007 |pmid=26387712 |pmc=4714572 |bibcode=2015CBio...25.2518B |ref={{harvid|Hellenthal et al. 2015}}}}
* {{cite journal |vauthors=Raveane A, Aneli S, Montinaro F, Athanasiadis G, Barlera S, Birolo G, Boncoraglio G, Di Blasio AM, Di Gaetano C, Pagani L, Parolo S, Paschou P, Piazza A, Stamatoyannopoulos G, Angius A, Brucato N, Cucca F, Hellenthal G, Mulas A, Peyret-Guzzon M, Zoledziewska M, Baali A, Bycroft C, Cherkaoui M, Chiaroni J, Di Cristofaro J, Dina C, Dugoujon JM, Galan P, Giemza J, Kivisild T, Mazieres S, Melhaoui M, Metspalu M, Myers S, Pereira L, Ricaut FX, Brisighelli F, Cardinali T, Grugni V, Lancioni H, Pascali VL, Torroni A, Semino D, Matullo G, Achilli A, Olivieri A, Capelli C |title=Population Structure of Modern-Day Italians Reveals Patterns of Ancient and Archaic Ancestries in Southern Europe |date=2019 |journal=Science Advances |volume=5 |issue=9 |article-number=eaaw3492 |doi=10.1126/sciadv.aaw3492 |issn=2375-2548 |pmc=6726452 |pmid=31517044 |bibcode=2019SciA....5.3492R |ref={{harvid|Raveane et al. 2019}}}}
* {{cite book|last=Beloch|first=Karl Julius|year=1886|title=Die Bevölkerung der griechisch-römischen Welt |language=de |location=Berlin |publisher=Duncker & Humblot}}
* {{cite book|last=Boatwright|first=Mary T.|year=2021|url=https://books.google.com/books?id=W78lEAAAQBAJ<!--&pg=PA87-->|title=Imperial Women of Rome: Power, Gender, Context|location=Oxford|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-1904-5589-7|access-date=31 December 2023|via=Google Books}}
* {{cite book|last=Campbell|first=<!--J.-->Brian|year=1994|title=The Roman Army, 31 BC–AD 337|location=Oxford|publisher=Clarendon Press}}
* {{cite journal|last1=Carrieri|first1=Maria Patrizia|last2=Serraino|first2=Diego|date=1 December 2005|title=Longevity of Popes and Artists between the 13th and the 19th Century|journal=International Journal of Epidemiology|volume=34|issue=6|pages=1435–1436|doi=10.1093/ije/dyi211|doi-access=free|pmid=16260451}}
* {{cite journal|last=Frank|first=Tenney|year=1916|title=Race Mixture in the Roman Empire|url=https://archive.org/details/sim_american-historical-review_1916-07_21_4/page/689|journal=The American Historical Review|volume=21 |issue=4 |pages=689–708 |doi=10.2307/1835889 |jstor=1835889}} For relevant passages, see
* {{cite book|last=Frank|first=Tenney|year=1923|chapter-url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/secondary/FRAAHR/31*.html|chapter=The Causes of Rome's Decline|title=A History of Rome|location=New York|publisher=Henry Holt and Company|access-date=31 December 2023|via=University of Chicago's LacusCurtius}}
* {{cite journal|last=Friedman|first=Jonathan|year=1998|title=Transnationalization, Socio-Political Disorder, and Ethnification as Expressions of Declining Global Hegemony|journal=International Political Science Review|volume=19 |issue=3 |pages=233–259|doi=10.1177/019251298019003003 |jstor=1601493|s2cid=145343003}} See in particular p. 248.
* {{cite journal|last=Frier|first=Bruce W.|year=1982|title=Roman Life Expectancy: Ulpian's Evidence|journal=Harvard Studies in Classical Philology|volume=86|issue=36|pages=213–251|doi=10.2307/311195|pmid=16437859|jstor=311195}}
* {{cite journal|last=Frier|first=Bruce W.|year=1994|title=Natural Fertility and Family Limitation in Roman Marriage|url=https://archive.org/details/sim_classical-philology_1994-10_89_4/page/318|journal=Classical Philology|volume=89|issue=4|pages=318–333|doi=10.1086/367430|pmid=16435460|s2cid=7839595}}
* {{cite book|last=Frier|first=Bruce W.|year=2000|chapter=Demography|editor-last1=Bowman|editor-first1=Alan K.|editor-last2=Garnsey|editor-first2=Peter|editor-last3=Rathbone|editor-first3=Dominic|title=The Cambridge Ancient History XI: The High Empire, A.D. 70–192|location=Cambridge|publisher=Cambridge University Press|pages=827–854}}
* {{cite journal|last1=Friesen|first1=Steven J.|last2=Scheidel|first2=Walter|year=2009|title=The Size of the Economy and the Distribution of Income in the Roman Empire|journal=Journal of Roman Studies|volume=99|pages=61–91|doi=10.3815/007543509789745223|doi-access=free|s2cid=202968244}}
* {{cite book|last=Goldhill|first=Simon|year=2006|title=Being Greek Under Rome: Cultural Identity, the Second Sophistic and the Development of Empire|location=Cambridge|publisher=Cambridge University Press}}
* {{cite book|last1=Hall|first1=Elizabeth|last2=Kotre|first2=John N.|year=1997|url=https://books.google.com/books?id=b7hiKxl9jZ4C<!--&pg=PA47-->|title=Seasons of Life: The Dramatic Journey from Birth to Death|location=Ann Arbor|publisher=University of Michigan Press|isbn=978-0-4720-8512-5|access-date=31 December 2023|via=Google Books}}
* {{cite book|last=Hanson|first=J. W.|year=2016|title=An Urban Geography of the Roman World, 100 BC to AD 300|location=Oxford|publisher=Archaeopress|isbn=978-1-7849-1472-1}}
* {{cite journal|last1=Hanson|first1=J. W.|last2=Ortman|first2=S. G.|year=2017|title=A Systematic Method for Estimating the Populations of Greek and Roman Settlements|journal=Journal of Roman Archaeology|volume=30|pages=301–324|doi=10.1017/S1047759400074134 |s2cid=165770409 }}
* {{cite book|last=Harper|first=Kyle|year=2017|title=The Fate of Rome|location=Princeton|publisher=Princeton University Press}}
* {{Cite journal |last=Harris |first=William V. |date=1980 |title=Towards a Study of the Roman Slave Trade |journal=Memoirs of the American Academy in Rome |volume=36 |page=122 |doi=10.2307/4238700 |issn=0065-6801 |jstor=4238700}}
* {{cite journal|last=Hopkins|first=Keith|year=1966|title=On the Probable Age Structure of the Roman Population|journal=Population Studies|volume=20|issue=2|pages=245–264|doi=10.2307/2172985|pmid=22084913|jstor=2172985}}
* {{cite book|editor-last1=Hübner|editor-first1=Sabine R.|editor-last2=Ratzan|editor-first2=David M.|year=2006<!--2009-->|url=https://www.princeton.edu/~pswpc/pdfs/scheidel/060601.pdf|title=Growing Up Fatherless in Antiquity|location=Cambridge|publisher=Cambridge University Press|doi=10.1017/CBO9780511575594|isbn=978-0-5214-9050-4|access-date=31 December 2023|via=Princeton University}}
* {{cite book|last=Flower|first=Harriet I.|year=2014|url=https://books.google.com/books?id=MzH6AwAAQBAJ<!--&pg=PA105-->|title=The Cambridge Companion to the Roman Republic|location=Cambridge|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-1399-9238-1|access-date=31 December 2023|via=Google Books}}
* {{cite book|last=Kehoe|first=Dennis P.|year=2007|chapter=The Early Roman Empire: Production|editor-last1=Morris|editor-first1=Ian|editor-last2=Saller|editor-first2=Richard P.|editor-last3=Scheidel|editor-first3=Walter|title=The Cambridge Economic History of the Greco-Roman World|location=Cambridge|publisher=Cambridge University Press|pages=543–569}}
* {{cite journal|last=Lo Cascio|first=Elio|year=1994|title=The Size of the Roman Population: Beloch and the Meaning of the Augustan Census Figures|journal=Journal of Roman Studies|volume=84|pages=23–40|doi=10.2307/300868|jstor=300868|s2cid=161237859}}
* {{cite book|last=Lo Cascio|first=Elio|year=2007|chapter=The Early Roman Empire: The State and the Economy|editor-last1=Morris|editor-first1=Ian|editor-last2=Saller|editor-first2=Richard P.|editor-last3=Scheidel|editor-first3=Walter|title=The Cambridge Economic History of the Greco-Roman World|location=Cambridge|publisher=Cambridge University Press|pages=619–647}}
* {{cite book|last=Maddison|first=Angus|year=2007|title=Contours of the World Economy, 1–2030 AD: Essays in Macro-Economic History|location=Oxford|publisher=Oxford University Press}}
* {{cite book|last=Morris|first=Ian|year=2013|title=The Measure of Civilization|location=Princeton, New Jersey |publisher=Princeton University Press}}
* {{cite book|last1=Morris|first1=Ian|last2=Saller|first2=Richard P.|last3=Scheidel|first3=Walter|year=2007|chapter=Introduction|editor-last1=Morris|editor-first1=Ian|editor-last2=Saller|editor-first2=Richard P.|editor-last3=Scheidel|editor-first3=Walter|title=The Cambridge Economic History of the Greco-Roman World|location=Cambridge|publisher=Cambridge University Press|pages=1–12}}
* {{cite journal|last=Russell|first=J. C.|year=1958 |url=https://archive.org/details/lateancientmedie0000russ |url-access=registration|title=Late Ancient and Medieval Population|journal=Transactions of the American Philosophical Society|location=Philadelphia|publisher=American Philosophical Society|volume=48|issue=3|pages=1–152|doi=10.2307/1005708 |issn=0065-9746|jstor=1005708|access-date=31 December 2023|via=Internet Archive}}
* {{cite book|last=Ryan|first=Garrett|date=2021 |url=https://books.google.com/books?id=sFkzEAAAQBAJ<!--&pg=PA44-->|title=Naked Statues, Fat Gladiators, and War Elephants: Frequently Asked Questions about the Ancient Greeks and Romans|location=Lanham|publisher=Rowman & Littlefield |isbn=978-1-6338-8703-9|access-date=31 December 2023|via=Google Books}}
* {{cite book|last=Saller|first=Richard P.|year=1997|url=https://books.google.com/books?id=_VbZEvtcGbMC<!--&pg=PA23-->|title=Patriarchy, Property and Death in the Roman Family|location=Cambridge|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-5215-9978-8|access-date=31 December 2023 |via=Google Books}}
* {{cite book|last=Saller|first=Richard P.|chapter=Household and Gender|year=2007|editor-last1=Morris|editor-first1=Ian|editor-last2=Saller |editor-first2=Richard P.|editor-last3=Scheidel |editor-first3=Walter|title=The Cambridge Economic History of the Greco-Roman World |location=Cambridge|publisher=Cambridge University Press|pages=87–112}}
* {{Cite book |last=Schwartz |first=Seth |url=https://www.cambridge.org/core/books/ancient-jews-from-alexander-to-muhammad/F1C550102E3B3206B6DD21D4021802D3 |title=The Ancient Jews from Alexander to Muhammad |publisher=[[Cambridge University Press]] |year=2014 |isbn=978-1-139-64947-6 |series= |volume= |pages= |chapter= |archive-date=13 December 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241213105811/https://www.cambridge.org/core/books/ancient-jews-from-alexander-to-muhammad/F1C550102E3B3206B6DD21D4021802D3 |url-status=live }}
* {{cite journal|last=Scheidel|first=Walter|year=2001|title=Roman Age Structure: Evidence and Models|journal=Journal of Roman Studies |volume=91|pages=1–26|doi=10.1017/s0075435800015811}}
* {{cite journal|last=Scheidel|first=Waltger|date=April 2006|url=http://www.princeton.edu/~pswpc/pdfs/scheidel/040604.pdf |title=Population and demography|journal=Princeton/Stanford Working Papers in Classics|access-date=31 December 2023|via=Princeton University}}
* {{cite book |last=Scheidel |first=Walter |year=2007 |chapter=Demography |editor-last1=Morris |editor-first1=Ian |editor-last2=Saller |editor-first2=Richard P. |editor-last3=Scheidel |editor-first3=Walter |title=The Cambridge Economic History of the Greco-Roman World |location=Cambridge |publisher=Cambridge University Press |pages=38–86 |doi=10.1017/CHOL9780521780537.004 |isbn=978-0-521-78053-7}}
* {{cite journal|last=Scheidel|first=Walter|year=2010|title=Real Wages in Early Economies: Evidence for Living Standards from 1800 BCE to 1300 CE|journal=Journal of the Economic and Social History of the Orient|volume=53|issue=3|pages=425–462|doi=10.1163/156852010x506038}}
* {{cite book|last=Scheidel|first=Walter|year=2017 |url=https://books.google.com/books?id=EgD1DwAAQBAJ<!--&pg=PA29--> |title=Debating Roman Demography|location=Leiden|publisher=Brill |isbn=978-9-0043-5109-7|access-date=31 December 2023|via=Google Books}}
* {{cite book|last=Southern|first=Pat|year=2006|title=The Roman Army: A Social and Institutional History|location=Oxford|publisher=Oxford University Press}}
* {{cite book|last=Temin|first=Peter|year=2006|chapter=Estimating GDP in the Early Roman Empire|editor-last=Lo Cascio|editor-first=Elio |title=Innovazione tecnica e progresso economico nel mondo romano|language=it|location=Bari|publisher=Edipuglia|pages=31–54}}
* {{cite journal |last=Sosin |first=Joshua D. |date=2000 |title=Tyrian stationarii at Puteoli |journal=Tyche |volume=14 |issue=1 |pages=275–284 |doi=10.15661/tyche.1999.014.23|doi-access=free }}
* {{Cite journal |last1=Stefanile |first1=Michele |last2=Silani |first2=Michele |last3=Tardugno |first3=Maria Luisa |date=2024 |title=The submerged Nabataean temple in Puteoli at Pozzuoli, Italy: first campaign of underwater research |url=https://www.cambridge.org/core/journals/antiquity/article/submerged-nabataean-temple-in-puteoli-at-pozzuoli-italy-first-campaign-of-underwater-research/446AE61E8E3ECBC6CFA7DF6239452967 |journal=Antiquity |language=en |volume=98 |issue=400 |pages=e20 |doi=10.15184/aqy.2024.107 |issn=0003-598X|url-access=subscription }}
* {{cite book|author1-link=Arthur P. Wolf|last=Wolf|first=Arthur P.|year=2005 |url=https://books.google.com/books?id=OW1nuQxcIQgC<!--&pg=PA97--> |title=Inbreeding, Incest, and the Incest Taboo: The State of Knowledge at the Turn of the Century|location=Stanford |publisher=Stanford University Press|isbn=978-0-8047-5141-4 |access-date=31 December 2023|via=Google Books}}
{{div col end}}
pbrske7g8lfrro20hcv3lsie7l8sdu3
ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ:Bruhpedia
2
55023
198874
198059
2026-11-08T05:02:39Z
Estoppel
4089
Removed redirect to [[ⴰⵏⵙⵙⵎⵔⵙ:Estoppel]]
198874
wikitext
text/x-wiki
{{delete}}
35r2j9t4ectnt1cmb7mlgcqvwz6h5k6
198877
198874
2026-11-08T06:01:52Z
Estoppel
4089
198877
wikitext
text/x-wiki
{{delete|self}}
8n3jhaeb2nwntjftnbikwxp2kvdisck
198878
198877
2026-11-08T06:39:59Z
Estoppel
4089
198878
wikitext
text/x-wiki
{{delete|Delete own userpage.}}
olrhjzz4uudq197zzk73c3h20pwdort
ⵜⵉⵔⵓⴷⵏⵜ ⵜⴰⵔ ⵉⵡⵜⵜⴰ
0
55029
198872
198459
2026-11-08T02:20:15Z
InternetArchiveBot
96
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
198872
wikitext
text/x-wiki
{{ⵜⴰⴼⵍⵓⵙⴼⴽⵉⵜ}}
ⵜⴳⴰ '''ⵜⵉⵔⵓⴷⵏⵜ ⵜⴰⵔ ⵉⵡⵜⵜⴰ''' ⵢⴰⵏ ⵓⵏⴳⴰⵍ ⵏ 1996 ⴷⴰ ⵢⵓⵔⴰ ⵓⵎⴰⵔⴰ [[ⵉⵡⴰⵏⴽⵏ ⵉⵎⵓⵏⵏ|ⴰⵎⵉⵔⵉⴽⴰⵏⵉ]] ⴷⴰⴼⵉⴷ ⴼⵓⵙⵜⵔ ⵡⴰⵍⴰⵚ. ⵉⵜⵜⵢⵓⴳⴰ ⴷ ⵜⴰⵡⵓⵔⵉ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵙⵙⵓⴳⵔⵏ ⵏ ⵡⴰⵍⴰⵙ (ⵎⴰⴳⵏⵓⵎ ⵓⵒⵓⵙ), ⵉⵜⵜⵢⴰⵡⵙⵎⴰⵍⴰ ⵓⴷⵍⵉⵙ ⴰⴷ ⵖⵎⴽⵍⵍⵉ ⵏ ⵓⵏⴳⴰⵍ ⵉⴳⴰⵏ ⴰⵙⴰⵎⵓ<ref>Burn, Stephen J. [http://etheses.dur.ac.uk/4235/ Abstract.] ''"At the edges of perception": William Gaddis and the encyclopedic novel from Joyce to David Foster Wallace.'' 2001, doctoral thesis, Durham University.</ref> ⵙ ⵓⵎⵏⵜⵉⵍ ⵏ ⵜⵓⵙⴽⴰ ⵏⵏⵙ ⵏ ⵡⴰⵍⵍⴰⵙ ⵓⵔ ⵉⵜⵜⵢⴰⵡⵎⵢⴰⵔⵏ ⴷ ⵎⵏⵏⴰⵡⵜ ⵜⵎⴰⴹ ⵏ ⵉⵔⵏ ⵖⵣⵣⵉⴼⵉⵏ ⵏ ⵜⵖⵔⴷⵉⵏ, ⴽⵔⴰ ⴳⵉⵙⵏⵜ ⴷⴰⵔⵙⵏⵜ ⵉⵔⵏ ⵥⵍⵉⵏⵉⵏ ⵙⵉⵙⵏⵜ.
[[File:David Foster Wallace headshot 2006.jpg|thumb|alt=Der Autor David Foster Wallace im Hammer Museum in Los Angeles im Januar 2006. Das Porträt stammt aus einem Gruppenfoto mit Fans des Autors.|ⴷⴰⴼⵉⴷ ⴼⵓⵚⵟⵕ ⵡⴰⵍⵍⴰⵚ (2006)]]
ⵉⴳⴰ ⴰⴷⵍⵉⵙ ⵍⵍⵉ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵏⵣⴰⵏ ⴳ ⵜⵙⴽⵍⴰ ⵏ ⵓⵙⵏⴼⵍⵓⵍ, ⵍⵍⵉⵖ ⴳⵉⵙ ⵏⵣⴰⵏⵜ 44,000 ⵏ ⵜⵏⴼⵓⵙⵉⵏ ⵙ hardcover ⴳ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏⵏⵙ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵏ ⵓⴼⵙⴰⵔ,<ref>{{Cite magazine |last= Holub |first= Christian |title= Infinite Jest, 20 years later |magazine=[[Entertainment Weekly]] |url= http://www.ew.com/article/2016/02/26/infinite-jest-20th-anniversary}}</ref> ⵉⵣⵣⵏⵣⴰ "ⵉⵏⴼⵉⵏⵉⵜ ⵊⵉⵙⵜ" ⵙⴳ ⴰⴽⵓⴷ ⴰⵏⵏ ⵓⴳⴳⴰⵔ ⵏ ⵓⵎⵍⵢⵓⵏ ⵏ ⵓⵏⴳⴰⵍⵏ ⴳ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⴰⴽⴽⵯ.<ref>{{Cite web |last= Winter |first= Infinite |date= 2016-04-06 |title= Michael Pietsch Interview |url= http://infinitewinter.org/michael-pietsch-interview/ |access-date= April 7, 2016 |archive-date= January 22, 2021 |archive-url= https://web.archive.org/web/20210122121334/http://infinitewinter.org/michael-pietsch-interview/ |url-status= usurped }}</ref> ⵙⴳ ⵍⵍⵉⵖ ⵉⵜⵜⵢⴰⵡⴼⵙⴰⵔ ⵜⴰⵡⴰⵍⴰ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ, ⵉⵜⵜⵢⴰⵡⴼⵙⴰⵔ ⵙ ⵜⴽⵛⵛⵓⵎⵉⵏ ⵏ ⴷⴰⵢⴼ ⵉⴳⴳⵔⵣ, ⵟⵓⵎ ⴱⵉⵙⵉⵍ, ⴷ ⵎⵉⵛⵉⵍ ⵣⴰⵡⵏⵔ ⵉ ⵉⴽⵯⵜⵜⴰⵢⵏ ⵏⵏⵙ ⵡⵉⵙⵙ 10, ⵡⵉⵙⵙ 20, ⴷ ⵡⵉⵙⵙ 30, ⵙ ⵓⵎⴹⴼⴰⵕ.<ref>{{Cite news |title= Jest Fest |url= http://www.laweekly.com/2006-11-16/art-books/jest-fest/ |archive-url= https://web.archive.org/web/20140705065352/http://www.laweekly.com/2006-11-16/art-books/jest-fest/ |archive-date= 2014-07-05 |access-date= 2026-07-13 |work= LA Weekly |language= en}}</ref><ref>{{Cite web |date= 2015-12-23 |title= Exclusive: New Fan-Designed Cover of 20th Anniversary Edition of 'Infinite Jest' Plus a Brief Interview with Michael Pietsch |url= https://themillions.com/2015/12/exclusive-new-fan-designed-cover-of-20th-anniversary-edition-of-infinite-jest-plus-a-brief-interview-with-michael-pietsch.html| access-date=2026-07-08 |website= The Millions |language= en-US}}</ref><ref>{{Cite news |last= Zauner |first= Michelle |date= 2026-02-07 |title= Never mind the lit-bros: Infinite Jest is a true classic at 30 |url= https://www.theguardian.com/books/2026/feb/07/never-mind-the-lit-bros-infinite-jest-is-a-true-classic-at-30 |access-date= 2026-07-08 |work= The Guardian |language= en-GB |issn= 0261-3077|author-link=Michelle Zauner}}</ref>
[[File:Infinite Jest.jpg|thumb|ⵜⵉⵔⵓⴷⵏⵜ ⵜⴰⵔ ⵉⵡⵜⵜⴰ]]
== ⵜⴰⵣⵣⵉⴳⵣⵜ ==
ⵉⵙⵙⵏⵜⵉ ⵡⴰⵍⴰⵚ ⵜⵉⵔⵓⴷⵏⵜ ⵜⴰⵔ ⵉⵡⵜⵜⴰ, "ⵏⵖ ⴽⵔⴰ ⵉⵔⵡⴰⵙⵏ ⵎⴰⵢⴰⵏⵏ", ⵎⵏⵏⴰⵡⵜ ⵜⵉⴽⴽⴰⵍ ⴳⵔ 1986 ⴷ 1989. ⵜⵓⴳⴳⴰⵙ ⵏⵏⵙ ⴳ 1991-1992 ⴼⴽⴰⵏⵜ ⵜⴰⵢⴰⴼⵓⵜ ⵓⴳⴳⴰⵔ;<ref name="burn webs">Burn, Stephen J. "'Webs of nerves pulsing and firing': ''Infinite Jest'' and the science of mind". ''A Companion to David Foster Wallace Studies''. 58–96</ref> ⴳ ⵜⴳⵉⵔⴰ ⵏ 1993, ⵜⵍⵍⴰ ⴷⴰⵔⵙ ⵢⴰⵜ ⵜⵔⴽⴼⵔⵜ ⵉ ⵓⵏⴳⴰⵍ ⴰⴷ.<ref>Steven Moore, "The First Draft Version of ''Infinite Jest'' " (2003 [https://www.thehowlingfantods.com/ij_first.htm]), in Moore's ''My Back Pages: Reviews and Essays'' (Los Angeles: Zerogram Press, 2017), 684–712.</ref>
ⵙⴳ ⵜⵣⵡⵉⵔⵉ ⵏ 1992 ⴰⵔ ⴰⴼⵙⴰⵔ ⵏ ⵓⵏⴳⴰⵍ, ⴼⴼⵖⵏ ⴷ ⵉⴳⵣⵎⴰⵏ ⵙⵖ ⵜⵔⴽⴼⵔⴰⵡⵉⵏ ⵎⵢⴰⵏⴰⵡⵏⵉⵏ ⴰⵔ ⵜⵜⵓⵎⴰⵏⵏⵜ ⵜⵉⴽⵍⵉⵜ ⴰⵔ ⵜⵉⴽⵍⵉⵜ ⴳ ⵜⵙⵖⵓⵏⵉⵏ ⴷ ⵉⵖⵎⵉⵙⵏ ⵏ ⵜⵙⴽⵍⴰ, ⵓⵎⴰⵏ Harvard Review,<ref>{{Cite journal |last= Wallace |first= David Foster| date= Spring 1992 |title= How Don Gately Found God (Excerpt from Longer Work-in-Progress |journal= Harvard Review |volume= 1 |issue= 1 |pages= 95–98 |jstor= i27559357}}</ref> Grand Street,<ref>{{Cite journal |last= Wallace |first=David Foster |date= April 1, 1992 |title= Three Protrusions |journal= Grand Street |volume= 1 |issue= 42 |pages= 102–114 |jstor= i25007548}}</ref> Conjunctions,<ref>{{Cite journal |last= Wallace |first=David Foster |date= 1993 |title= From "Quite a Bit Longer Thing in Progress" |journal= Conjunctions |volume= 1 |issue= 20 |pages= 223–275 |jstor= i24514389}}</ref> Review of Contemporary Fiction,<ref>{{Cite journal |last= Wallace |first= David Foster |date= Summer 1993 |title= From Infinite Jest| url= http://www.dalkeyarchive.com/product/vol-xiii-2-w-t-vollmann-d-f-wallace-susan-daitch/ |journal= Review of Contemporary Fiction |volume= 13 |issue= 2 |isbn= 9781564781239| access-date= 2019-08-20}}</ref> Harper's Magazine,<ref>{{Cite magazine |last=Wallace |first= David Foster |date= September 1993 |title= The Awakening of My Interest in Annular Systems |url= https://harpers.org/wp-content/uploads/HarpersMagazine-1993-09-0001400.pdf |magazine= Harper's Magazine |volume= 287 |issue= 1720| pages= 60–73 |access-date= 2019-08-20}}</ref> The Iowa Review,<ref>{{Cite journal |last= Wallace |first= David Foster |date= 1994 |title= It Was a Great Marvel That He Was in the Father without Knowing Him (II): Winter, 1962: Tucson AZ |journal= The Iowa Review |volume= 24 |issue= 2 |pages= 229–243 |doi= 10.17077/0021-065X.4728 |doi-access= free}}</ref><ref>{{Cite journal |last= Foster Wallace |first= David Foster |date= Fall 1994 |title= It Was a Great Marvel That He Was in the Father without Knowing Him (I): April: Year of the Tucks Medicated Pad |journal= The Iowa Review |volume= 24 |issue= 3 |pages= 114–119 |doi= 10.17077/0021-065X.4773 |doi-access= free}}</ref> The New Yorker<ref>{{Cite magazine |last=Wallace |first=David Foster |date= 19 June 1994 |title= Several Birds |url= https://www.newyorker.com/magazine/1994/06/27/several-birds |magazine= The New Yorker |access-date= 2019-08-20}}</ref><ref>{{Cite magazine |last= Wallace |first=David Foster |date= 30 January 1995 |title= An Interval |url=https://www.newyorker.com/magazine/1995/01/30/an-interval |magazine= The New Yorker |access-date= 2019-08-20}}</ref> ⴷ the Los Angeles Times Magazine.<ref>{{Cite magazine |last= Wallace |first= David |date= 4 June 1995 |title= Adventures in Regret IV |url= https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1995-06-04-tm-9346-story.html |magazine= Los Angeles Times Magazine |access-date= 2019-08-20}}</ref>
ⵉⵎⴰⴳⵍ ⵙ ⵓⵙⴳⵓⵔⴳ ⵏ ⵓⴷⵍⵉⵙ ⴰⴷ ⵎⴰⵢⴽⵍ ⴱⵉⵜⵛ ⵏ ⵍⵉⵜⵍ, ⴱⵕⴰⵡⵏ ⴰⵏⴷ ⴽⴰⵎⴱⴰⵏⵉ. ⵉⴼⴽⴰ ⴱⵉⵜⵛ ⵜⵉⵎⵙⵓⵎⴰⵔ ⴷ ⵉⵙⴳⵔⴰⴼ ⵉ ⵡⴰⵍⴰⵚ, ⵎⴰⵛⴰⵜⵉⵏⵏ ⴰⵖⵜⴰⵙ ⵏⵏⴰ ⵉⵍⵍⴰⵏ ⴰⵔ ⵉⵜⵜⴳⴳⴰ ⵡⵉⵏ ⵡⴰⵍⴰⵚ ⵙ ⵉⵅⴼ ⵏⵏⵙ. ⵢⵓⵔⴳ ⴰⴷ ⵉⴽⴽⵙ ⵢⴰⵏ ⵡⵟⵟⵓⵏ ⵏⵏⴰ ⵉⵍⴽⵎⵏ ⴰⵜⵜⴰⵢⵏ ⵏ 250 ⵏ ⵜⴰⵙⵏⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵡⴰⵔⵔⴰ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ. ⵉⵣⴱⴷⵔ ⵎⵏⵏⴰⵡ ⵉⵙⵏⴼⴰⵍ, ⵉⵔⵓⵔ ⵜⵏ ⵙ ⵉⵎⵏⵜⴰⵍ ⴼⴰⵡⵏⵉⵏ.<ref name= "infinite summer">{{Cite web |last= Pietsch |first= Michael |title= Michael Pietsch: Editing Infinite Jest |url= http://infinitesummer.org/archives/569 |date= July 3, 2009 |access-date= August 8, 2022 |website= infinitesummer.org |archive-date= June 28, 2022 |archive-url= https://web.archive.org/web/20220628195608/http://infinitesummer.org/archives/569}}</ref>
== ⵜⵓⵎⴰⵢⵜ ==
ⵉⵙⵎⵓⵏ ⵓⵏⴳⴰⵍ ⵏ ⴷⴰⴼⵉⴷ ⵡⴰⵍⴰⵚ ⵎⵏⵏⴰⵡⵜ ⵜⵏⴼⵓⵙⵉⵏ ⵜⵉⵎⵣⵡⴰⵔⵉⵏ ⴷ ⵜⵙⵉⵏⴰⵏⵉⵏ ⵍⵍⵉ ⵉⵎⵢⴰⵇⵇⴰⵏⵏ ⵙ ⵢⴰⵜ ⵜⵖⴰⵔⴰⵙⵜ ⵉⴼⵙⵙⵓⵙⵏ ⵙ ⵓⵙⴰⴽⴰ ⵏ ⵉⵡⵔⵉⴽⵏ, ⴰⵔ ⵟⵟⴰⵕⵏ ⵉⴳⵉⵜⵏ ⴳ ⵢⴰⵏ ⵉⵎⴰⵍ ⵢⴰⵥⵏ – ⵙⵖ ⵡⴰⴽⵓⴷ ⵏ ⵓⴼⵙⴰⵔ ⵏⵏⵙ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⴳ 1996 – ⵖ ⵜⵎⵓⵏⵜ ⵏ ⵉⵡⴰⵏⴽⵏ ⵏ ⵎⵉⵔⵉⴽⴰⵏ ⵏ ⵓⴳⴰⴼⴰ (ⵓⵏⴰⵏ), ⴷ ⴰⵔ ⵉⵙⴰⵡⴰⵍ ⴳ ⵓⵙⵏⵜⵍ ⵏⵏⵙ ⴼ ⵓⴼⵊⵊⵉⵊ ⵉⴳⴳⵓⵜⵏ ⴷ ⵓⵙⵉⴳⴳⵍ ⵏ ⵜⴰⵟⴼⵉ ⵏ ⵡⴰⵎⵓⵏ ⵏ ⵎⵉⵔⵉⴽⴰⵏ ⵏ ⵓⴳⴰⴼⴰ (ⵜⴰⵀⵉⴷⵓⵏⵉⵜ), ⵖⵉⴽⵍⵍⵉ ⵜ ⵉⵎⵎⴰⵍ ⵓⵣⵡⵍ, ⴷ ⵜⵡⵔⵏⴰⵏⵜ ⵏ ⵓⵎⵎⵏⴷⵍ ⴷ ⵓⵏⴳⵉⵔⵉ ⴷ ⵜⵍⴻⵍⵍⵉ ⴷⴰⵔ ⵎⴷⴷⵏ.
=== ONAN ===
ⵖⵉⵍⵍⵉ ⵖ ⵜⵎⵙⴽⵍ ⵜⵉⵣⵉ ⴷ ⵓⵙⵜⴰⵢ ⵏ ⵓⵎⴰⵔⵉⵔ ⵏ ⵒⵓⵒ "ⵊⵓⵏⵉ ⵊⵉⵏⵜⵍ" ⵉ ⵜⵏⵙⵙⵉⵅⴼⵜ ⵏ ⵉⵡⴰⵏⴽⵏ ⵉⵎⵓⵏⵏ. ⵉⵏⵎⵉⵜⴰⵔⵏ ⵏⵏⵙ ⴰⴷ ⵉⵎⵎⴰⵖ ⴷ ⵜⵎⵓⴽⵔⵉⵙⵉⵏ ⵏ ⵓⵎⴷⴷⵓⵣ ⵏ ⵜⵎⴰⵣⵉⵔⵜ, ⴰⴷ ⵓⵔ ⵉⵙⵉⴳⴳⵓⵜ ⵖ ⵡⴰⵥⵥⴰⵢⵏ, ⴰⴷ ⵢⴰⴼ ⵉⵣⴰⵎⵎⴰⵔⵏ ⵏ ⵜⴼⴰⵙⴽⴰ « ⴳⵎⴹⵉⵏ ⴰⵎⵓⵏ ⵏⵏⵖ » <ref>David Foster Wallace: ''Unendlicher Spaß''. Rowohlt Taschenbuch Verlag, Reinbek bei Hamburg, 2011, S. 554.</ref> ⴷ ⴰⴷ ⵉⵏⴱⴰⴹ ⵜⵉⵖⵜⴰⵙⵉⵏ ⴼ ⵡⵓⴷⵎ ⵏ ⴽⵓⵢⴰⵏ ⴰⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⴰⴽⴽⵯ ⵙⵓⵏⴼⵓⵏ ⵎⵉⴷⴷⵏ ⴷ « ⴰⴷ ⵉⴼⵊⵊⵉⵊ ⵙ ⵜⴼⵓⴳⵍⴰ ».<ref>David Foster Wallace: ''Unendlicher Spaß''. Rowohlt Taschenbuch Verlag, Reinbek bei Hamburg, 2011, S. 554.</ref> ⵢⴰⵏ ⵙⵖ ⵉⴼⵜⴰⵙⵏ ⵏⵏⵙ ⵉⵎⵣⵡⵓⵔⴰ, ⴰⵙⵙ ⵏ « ⵜⴷⵔⴼⵉⵜ ⵉⵎⵢⴰⴷⵔⴰⵏ» (8 ⵏⵓⵡⴰⵏⴱⵉⵔ 2001), ⵉⴳⴰ ⵜ ⵜⴰⵎⵓⵏⵜ ⵏ [[ⵉⵡⴰⵏⴽⵏ ⵉⵎⵓⵏⵏ]] ⴷ [[ⴽⴰⵏⴰⴷⴰ]] ⴷ [[ⵎⵉⴽⵙⵉⴽ]] ⴰⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵙⴽⵔⵏ "ONAN", « ⵜⴰⵏⵎⵉⵍⴰ ⵏ ⵜⵎⵜⵜⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵎⵉⵔⵉⴽⴰⵏ ⵏ ⵓⴳⴰⴼⴰ », ⵖ ⵓⵙⴰⵜⵉ ⴰⴷ, ⵉⵣⵔⵉ ⵎⴰ ⵎⵉ ⵜⵜⵉⵏⵉⵏ « ⴰⵍⵍⴰⵙ ⵏ ⵓⵙⵎⵓⵜⵜⴳ ⵏ ⵡⴰⴽⴰⵍ » ⴳ ⵓⵙⴰⵜⵉ ⵏ « experialisme ».
ⵙ ⵡⴰⵡⴰⵍ ⵢⴰⴹⵏⵉⵏ, ⵜⵜⴻⵜⵢⴰⵡⴼⴽⴰⵏ ⵉⴽⴰⵍⵉⵡⵏ ⵉⵎⵉⵔⵉⴽⴰⵏⵉⵢⵏ ⵍⵍⵉ ⵉⵍⵍⴰⵏ ⴳ ⵓⴳⴰⴼⴰ ⵏ ⴱⵓⵙⵟⵓⵏ ⵉ ⴽⴰⵏⴰⴷⴰ, ⴷ ⵍⵍⵉⵖ ⴼⵍⵍⴰⵙ ⵣⵓⴳⵏ ⵉⵎⵣⴷⴰⵖⵏ ⵏⵏⵙ, ⵙⵏⴼⵍⵏ ⵜⵏ ⴰⴷ ⴳⵉⵏ ⴰⵎⴷⴷⵓⵣ ⵏ ⵡⴰⵔⵔⴰⵙ ⵏ « ⵜⴰⵙⵔⴰⴼⵜ ⵎⵇⵇⵓⵕⵏ ». ⴰⵔ ⴳⵉⵙ ⴳⴳⴰⵔⵏ ⴰⵎⴷⴷⵓⵣ ⵉⵏⵇⵇⴰⵏ ⵙ ⵜⵡⵉⵙⵉ ⵏ ⵉⴼⵔⴷⵓⵜⵏ ⵎⵇⵇⵓⵕⵏ ⴷ « ⵉⵎⴳⴳⴰⵔⵏ ⵏ ⵓⵙⵎⴰⴳⵍ ⵏ ⵓⵎⴷⴷⵓⵣ ».
ⴰⵔ ⵟⵟⴰⵢⵏ ⵉⵡⴰⵏⴽⵏ ⵉⵎⵓⵏⵏ ⴰⵔⴽ-ⴰⴹⵓ ⵏⵏⵙⵏ ⴳ ⵜⵎⵏⴰⴹⵜ ⴰⴷ ⵍⵍⵉ ⴳ ⵓⵔ ⵙⵓⵍ ⵜⵎⵍ ⵜⵓⴷⵔⵜ ⴰⴷ ⴳⵉⵙⵏ ⵜⵉⵍⵉ ⵙ ⵜⵡⵉⵙⵉ ⵏ ⵜⴼⴰⵔⵔⴰⵢⵉⵏ ⵎⵇⵇⵓⵕⵏⵉⵏ ⵏ ⵡⴰⴹⵓ.
ⵉⵍⵎⵎⴰ ⵜⵉⵎⵓⴽⵔⵉⵙⵉⵏ ⵏ ⵜⴼⴰⵙⴰ, ⵏⴼⴰⵔⴰⵏⵜ ⵙ ⵓⵙⵏⴼⵍⵓⵍ ⵏ « ⵓⵙⵎⴷⵉ ⴰⵡⵉⵏⴰⵙ », ⵎⴰⵛⴰ ⵢⴰⵏ ⵙⴳ ⵜⴰⴽⵎⵉⵡⵉⵏ ⵏⵏⵙ ⵜⵉⵏⴷⵉⵙⵉⵏ ⵉⴳⴰ ⵜ ⵜⵉⴳⵎⵉ ⵉⵙⵙⵓⵔⴼⵏ ⵉⵡⵜⵜⴰ ⵏ ⵉⵎⵖⴰⵢⵏ ⴷ ⵉⵎⵓⴷⴰⵔ.
ⴰⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵜⵙⵙⵉⴳⴳⵓⵜ ⵉⴽⵛⵛⵓⵎⵏ ⵏⵏⵙⵏ ⵏ ⵉⵇⴰⵕⵉⴹⵏ, ⴰⵔ ⵜⵣⵣⵏⵣⴰ ⵜⵡⴰⵏⴽⵜ ⵉ ⵜⵔⵉⵡⵉⵏ ⵙⵙⵓⴳⵔⵏⵉⵏ ⴰⵣⵔⴼ ⴰⴷ ⴰⴽⴽⴰⵏⵜ ⵉⵙⵎ ⵏ ⵜⵢⴰⴼⵓⵜⵉⵏ ⵏⵏⵙⵏⵜ ⵉ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⴰⴽⴽⵯ, ⵙⴽⵔⵏ ⵉⵍⵎⵎⴰⴷⵉⵏⵜ ⴰⵏⴳⵔⴰⵡ ⵏⵏⵙⵏ ⵉⵥⵍⵉⵏ ⵙ ⵜⴰⵟⵟⵓⵏⵜ ⵏ ⵡⴰⴽⵓⴷ: « ⴰⴽⵓⴷ ⵏ ⵉⵚⵎⵚⴰⵕⵏ » (ⵜ.ⵙ).
ⵜⴰⵏⴼⵓⵙⵜ ⵜⴰⵎⵏⵔⵓⵜ ⴰⵔ ⵜⵣⵔⴰⵢ ⵙ ⵎⴰⴷ ⴷ ⵉⵣⵡⴰⵔⵏ ⵖ ⴱⵓⵙⵟⵓⵏ, ⴳ ⵉⵡⴰⵏⴽⵏ ⵉⵎⵓⵏⵏ, ⴳ ⵜⵉⵣⵉ ⵏ « ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ ⵉⵙⵙⵍⵙ ⵏ ⴷⴷⵓ-ⵉⴽⵔⴱⴰⵢⵏ ⵎⴳⵍⵉ-ⴱⵥⴹⴰⵏ », ⴰⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵡⵉⵙⵙ 8 ⵏ ⵙ.ⵣ. ⵉⵎⵙⴰⵙⴰ ⴷ ⵎⴰⵢⴰⴷ ⴷ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 2009 ⴳ ⵓⵙⵎⵍⵓⵙⵙⴰⵏ ⵏ ⵢⴰⴷⵍⵍⵉ.<ref>Ein Schlüssel für die Datierung der Ereignisse sind die Überschriften „Montag, 9. November“ und „Mittwoch, 11. November“ (David Foster Wallace: ''Unendlicher Spaß''. Rowohlt Taschenbuch Verlag, Reinbek bei Hamburg, 2011, S. 793, 798), die sich auf den Kalender 2009 beziehen.</ref>
== ⵜⵉⵙⵡⴰⵍ ==
ⵉⴳⴰ "ⵜⵉⵔⵓⴷⵏⵜ ⵜⴰⵔ ⵉⵡⵜⵜⴰ" ⵢⴰⵏ ⵓⵏⴳⴰⵍ ⴰⵙⴰⵎⵓ ⵏⴰⴼ ⴰⵜⵔⴰⵔ, ⵉⵜⵜⵢⴰⵡⵙⵙⴰⵏ ⵙ ⵜⵖⵣⵉ ⵏⵏⵙ, ⵉⴼⵔⵓⵔⵉⵢⵏ ⵏⵏⵙ ⴳⴳⵓⵜⵏⵉⵏ, ⴷ ⵜⵓⴼⴼⵖⵉⵡⵉⵏ ⵏⵏⵙ ⵖⴼ ⵓⵙⵏⵜⵍ ⵍⵍⵉ ⴳ ⵍⵍⴰⵏⵜ 388 ⵏ ⵉⵔⵏ, ⴽⵔⴰ ⴳⵉⵙⵏⵜ ⴷⴰⵔⵙⵏⵜ ⵉⵔⵏ ⵥⵍⵉⵏⵉⵏ ⵙⵉⵙⵏⵜ.<ref>{{Cite web |title= Infinite Jest Summary |url= https://www.supersummary.com/infinite-jest/summary/ |access-date= May 30, 2020 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200214075239/http://www.supersummary.com/infinite-jest/summary/ |archive-date= February 14, 2020}}</ref> ⵉⵜⵜⵓⵙⵎⵎⴰ ⴰⵡⴷ ⵏⴰⴼ-ⴰⵜⵔⴰⴷ ⴷ ⵓⵙⵏⵉⵍⴰⵡ ⴰⵀⵉⵙⵜⵉⵔⵉ. "ⴰⵙⴼⵙⵔ ⴰⵙⴰⵎⵓ ⵏ ⵜⵓⵙⵙⵏⴰ"<ref name= "burn webs" /> ⵏ ⵡⴰⵍⴰⵚ ⵉⵙⵎⵓⵏ ⵜⵉⵥⵕⵉ ⵏ ⵓⵙⵏⵖⵎⵙ, ⵜⴰⵙⵏⵉⵍⵙⵜ, ⵜⵉⵣⵔⴰⵡⵉⵏ ⵏ ⵙⵙⵉⵏⵉⵎⴰ, ⵜⵓⵏⵏⵓⵏⵜ, ⵜⴰⵡⵙⵙⵏⴰ, ⴰⵎⵎⵏⴷⵍ, ⴷ ⵜⵎⵓⴽⵔⵉⵙⵉⵏ ⵏ ⵜⵎⴰⴳⵉⵜ ⵜⴰⵏⴰⵎⵓⵔⵜ.
ⴰⴷⵍⵉⵙ ⴰⴷ ⴰⵔ ⵉⵙⵙⴹⵚⴰ ⴳ ⵜⵓⴳⴳⵜ ⵏ ⵜⵉⴽⴽⴰⵍ, ⵎⴰⵛⴰ ⴰⵔ ⵉⵙⵙⴷⵔⵓ ⴳ ⵓⵎⵖⵍⵙⴰ ⴷ ⵓⴽⴽⵏⵙⵔ. ⴰⵍⵍⴰⵙ ⵏ ⵓⵏⴳⴰⵍ ⴰⵔ ⴱⴰⵀⵔⴰ ⵉⵜⵜⵎⵙⵏⴼⴰⵍ ⴳⵔ ⵜⴰⵏⵏⴰⵢⵉⵏ ⵏ ⵓⵡⵔⵉⴽ ⵡⵉⵙⵙ ⴽⵕⴰⴹ ⵉⵜⵜⴽⵔⴼⵏ ⴷ ⵜⵉⵏ ⵓⵎⴰⵙⵙⴰⵏ ⴰⴽⴽⵯ, ⵎⴰⵛⴰⵜⵉⵏⵏ ⵉⵙⵎⵓⵏ ⴰⵡⴷ ⵎⵏⵏⴰⵡ ⵏ ⵓⵏⴳⴰⵍⵏ ⵙ ⵜⴰⵍⵖⴰ ⵏ ⵓⵡⵔⵉⴽ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ.<ref>{{Cite web |title= Where's Wallace? Infinite Jest's Return to Reality |date= October 27, 2014 |url= https://qc-writers.com/2014/10/27/796/| access-date= August 4, 2023}}</ref>
== ⵜⵉⵙⵙⵓⵖⵍⵉⵡⵉⵏ ==
ⵢⴰⵖⵓⵍ ⵓⵏⴳⴰⵍ ⵏ''ⵜⵉⵔⵓⴷⵏⵜ ⵜⴰⵔ ⵉⵡⵜⵜⴰ'' ⵉ ⵎⵏⵏⵇⵡⵜ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵉⵏ, ⵖⵉⴷ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵉⵎⴷⵢⴰⵜⵏ:
* {{Cite book |last= Blumenbach |first= Ulrich |title= Unendlicher Spaß |publisher= Kiepenheuer & Witsch |year= 2009 |isbn= 978-3-462-04112-5 |location= [[Cologne|Köln]] |language= de |ref= none}}
** In 2010, Blumenbach received the [[Leipzig Book Fair Prize]] and the [[Kurd Laßwitz Award]] for the translation.<ref>{{Cite news |date= December 18, 2019 |title= Archive Leipzig Book fair Prize |url= http://www.preis-der-leipziger-buchmesse.de/de/Archiv/ |access-date= December 19, 2019 |archive-date= July 5, 2017 |archive-url= https://web.archive.org/web/20170705030326/http://www.preis-der-leipziger-buchmesse.de/de/Archiv/ |url-status= dead }}</ref><ref>{{Cite news |date= December 18, 2019 |title= KLP 2010 |url= http://www.kurd-lasswitz-preis.de/2010/KLP_2010_Beste_Uebersetzung.htm |access-date= December 19, 2019 |archive-date= May 12, 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20190512110008/http://www.kurd-lasswitz-preis.de/2010/KLP_2010_Beste_Uebersetzung.htm |url-status= dead }}</ref>
[[File:Infinie Comédie.jpg|thumb|ⵜⴰⵙⵓⵖⵍⵜ ⵜⴰⴼⵕⴰⵏⵙⵉⵙⵜ ⵏ ⵜⵉⵔⵓⴷⵏⵜ ⵜⴰⵔ ⵉⵡⵜⵜⴰ]]
* {{Cite book |last1= Nesi |first1= Edoardo |title= Infinite Jest |last2= Villoresi |first2= Annalisa |last3= Giua |first3= Grazia |publisher= Fandango Libri |year= 2000 |isbn= 978-88-87517-10-1 |location= [[Rome|Roma]] |language= it |ref= none}}
* {{Cite book |last1= Telles de Menezes |first1= Salvato |title= A Piada Infinita |last2= Teles de Menezes |first2= Vasco |publisher= Quetzal |year= 2012 |isbn= 978-989-722-063-0 |language= pt |ref= none}}
* {{Cite book |last1= Covián |first1= Marcelo |title= La broma infinita |last2= Calvo |first2= Javier |publisher= Mondadori |year= 2002 |isbn= 978-84-397-0236-8 |location= [[Barcelona]] |language= es |ref= none}}
* {{Cite book |last= Galindo |first= Caetano W. |title= Graça Infinita |publisher= Companhia das Letras |year= 2014 |isbn= 978-85-3592-504-3 |ref= none |language= pt-BR}}
* {{Cite book |last= Kerline |first= Francis |title= L'infinie comédie |publisher= Éditions de l'Olivier |year= 2015 |isbn= 978-28-7929-982-2 |language= fr |ref= none}}
* {{Cite book |last1= Kemény |first1= Lili |title= Végtelen tréfa |last2= Sipos |first2= Balázs |publisher= Jelenkor Kiadó |year= 2018 |isbn= 978-9-636-76614-6 |language= hu |ref= none}}
* Polyarinov, Alexey; Karpov, Sergey (2018). ''Бесконечная Шутка'' (in Russian). AST. {{ISBN|978-5-17-096355-3}}.
* Valkonen, Tero (2020). ''Päättymätön riemu'' (in Finnish). Siltala / Sanavalinta. {{ISBN|978-952-234-653-7}}.
** In 2021, Valkonen was awarded the Mikael Agricola Prize.<ref>[https://www.sktl.fi/?x18668=2603468 SKTL:n vuoden 2021 käännöspalkinnot Tero Valkoselle ja Jussi Palmusaarelle.] Suomen kääntäjien ja tulkkien liitto 9.4.2021. (In Finnish.)</ref>
*Kozak, Jolanta (2022). ''Niewyczerpany żart'' (in Polish). Wydawnictwo W.A.B. {{ISBN|978-83-83180-26-7}}.
* Književnost, Svetska; Naslovi, Novi (2022). ''Beskrajna Lakrdija'' (in Serbian). Kontrast. {{ISBN|9788660361655}}.
* {{Cite book |last1= Yu |first1= Bingxia |title= 无尽的玩笑 |publisher= 上海人民出版社 (Shanghai People's Publishing House) |year= 2023 |isbn= 9787208161757 |language= zh-cn |ref= none}}
* Sapir, Michal (2023). "מהתלה אינסופית" (in Hebrew). Hakibutz Hameuchad.
* Farrokhi, Moeen (2024). "مزاح-بیپایان" (in [[Persian language|Persian]]). Borj. {{ISBN|978-6227280708}}
* Henkes, Robbert-Jan (2026). "Eindeloos vertier" (in Dutch). Uitgeverij Koppernik.
*{{cite book |last=Matar |first=Adham Wahib |year=2022 |script-title=ar:دعابة لا تنتهي |title=Duʿāba lā tantahī |language=ar |location=Damascus |publisher=Dar Ninawa |isbn=978-9933-38-281-0}}
*{{cite book |last=Tarashchuk |first=Petro |year=2026 |script-title=uk:Нескінченний жарт |title=Neskinchennyi zhart |language=uk |location=Kyiv |publisher=Vydavnytstvo Zhupanskoho |isbn=978-617-83-3653-0}}
== ⵜⴰⴼⵏⵖⵓⴷⵍⵉⵙⵜ ==
=== ⵜⵉⵖⵔⵉ ⵉⴷⵔⴰⵏ ===
* Bartlett, Christopher. "'An Exercise in Telemachry': David Foster Wallace's ''Infinite Jest'' and Intergenerational Conversation". ''Critique: Studies in Contemporary Fiction'' 57.4 (2006), 374–389.
* Burn, Stephen. ''David Foster Wallace's ''Infinite Jest'': A Reader's Guide''. New York, London: Continuum, 2003 (Continuum Contemporaries){{ISBN|0-8264-1477-X}}
* Bresnan, Mark. "The Work of Play in David Foster Wallace's ''Infinite Jest''". ''Critique: Studies in Contemporary Fiction'' 50:1 (2008), 51–68.
* Carlisle, Greg. ''Elegant Complexity: A Study of David Foster Wallace's 'Infinite Jest'''. Hollywood: SSMG Press, 2007.
* Cioffi, Frank Louis. "An Anguish Becomes Thing: Narrative as Performance in David Foster Wallace's ''Infinite Jest''". ''Narrative'' 8.2 (2000), 161–181.
* Goerlandt, Iannis. "'Put the Book Down and Slowly Walk Away': Irony and David Foster Wallace's Infinite Jest". ''Critique: Studies in Contemporary Fiction''47.3 (2006), 309–328.
* Hering, David. "''Infinite Jest'': Triangles, Cycles, Choices and Chases". ''Consider David Foster Wallace: Critical Essays''. Ed. David Hering. Austin/Los Angeles: SSMG, 2010.
* Holland, Mary K. "'The Art's Heart's Purpose': Braving the Narcissistic Loop of David Foster Wallace's Infinite Jest". ''Critique: Studies in Contemporary Fiction'' 47.3 (2006), 218–242.
* Jacobs, Timothy. "The Brothers Incandenza: Translating Ideology in Fyodor Dostoevsky's ''The Brothers Karamazov'' and David Foster Wallace's ''Infinite Jest''." ''Texas Studies in Literature and Language'' 49.3 (2007): 265–292.
* Jacobs, Timothy. "The Brothers Incandenza: Translating Ideology in Fyodor Dostoevsky's ''The Brothers Karamazov'' and David Foster Wallace's ''Infinite Jest''." ''Contemporary Literary Criticism'' Vol. 271. Ed. Jeffrey Hunter. New York: Gale, 2009. 313–327.
* Jacobs, Timothy. "American Touchstone: The Idea of Order in Gerard Manley Hopkins and David Foster Wallace." ''Comparative Literature Studies'' 38.3 (2001): 215–231.
* Jacobs, Timothy. "David Foster Wallace's ''Infinite Jest''." ''The Explicator'' 58.3 (2000): 172–175.
* Jacobs, Timothy. "David Foster Wallace’s ''The Broom of the System''." Ed. Alan Hedblad. ''Beacham's Encyclopedia of Popular Fiction''. Vol 15. New York: Thomson-Gale, 2001. 41–50.
* LeClair, Tom. "The Prodigious Fiction of [[Richard Powers]], [[William Vollmann]], and David Foster Wallace". ''Critique: Studies in Contemporary Fiction'' 38.1 (1996), 12–37.
* Nichols, Catherine. "Dialogizing Postmodern Carnival: David Foster Wallace's ''Infinite Jest''". ''Critique: Studies in Contemporary Fiction'' 43.1 (2001), 3–16.
* Pennacchio, Filippo. "What Fun Life Was. Saggio su ''Infinite Jest'' di David Foster Wallace". Milano: Arcipelago Edizioni, 2009.
=== ⴰⵎⵙⴰⵙⵜⵏ ===
* Lipsky, David, ''Although of Course You End Up Becoming Yourself: A Road Trip with David Foster Wallace.'' New York: Broadway, 2010.
* {{Citation |last=Miller |first=Laura |title=David Foster Wallace |url=http://salon.com/09/features/wallace1.html |work=Salon |volume=9 |year=1996 |type=interview |archive-url=https://web.archive.org/web/19991013045003/http://salon.com/09/features/wallace1.html |archive-date=1999-10-13}}.
* {{Citation |last=Goldfarb |first=Michael |title=David Foster Wallace |date=25 June 2004 |url=http://www.theconnection.org/2004/06/25/david-foster-wallace/ |type=radio interview |archive-url=https://web.archive.org/web/20100911075817/http://www.theconnection.org/2004/06/25/david-foster-wallace/ |publisher=The Connection |archive-date=11 September 2010 |url-status=dead}}.
* ''[https://web.archive.org/web/20160323034412/http://www.npr.org/player/v2/mediaPlayer.html?action=1 NPR interview about Infinite Jest]''
* [https://web.archive.org/web/20101111033857/http://www.kcrw.com/etc/programs/bw/bw960411david_foster_wallace Wallace talking about his novel] on [[Michael Silverblatt]]'s "Bookworm" radio show
== ⵉⵙⵓⵖⴰⵍ ==
7e9m1ogmvv5364h8alkbu0uak77edfy
ⴽⴰⵔⵍⵓ ⴰⵏⵛⵉⵍⵓⵜⵉ
0
55039
198860
198449
2026-11-08T00:41:30Z
InternetArchiveBot
96
Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
198860
wikitext
text/x-wiki
ⵉⴳⴰ '''ⴽⴰⵔⵍⵓ ⴰⵏⵛⵉⵍⵓⵜⵉ''' (ⵉⵍⵓⵍ ⵖ 10 ⵢⵓⵏⵢⵓ 1959)<ref>{{cite web|url=https://www.comesipronuncia.it/pronuncia/carlo-ancelotti-14985|title=Come si pronuncia Carlo Ancelotti|work=Come si pronuncia|language=it|access-date=14 April 2026}}</ref> ⵙ ⵓⴳⵎⵎⴰⵢ [[ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵟⴰⵍⵢⴰⵏⵉⵜ|ⴰⵟⴰⵍⵢⴰⵏ]] [ˈkarlo antʃeˈlɔtti] ⵢⴰⵏ ⵓⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ⴰⴳⵓⵔⴰⵙ [[ⵟⴰⵍⵢⴰⵏ|ⴰⵟⴰⵍⵢⴰⵏ]] ⵏ ⵜⵡⵊⵊⴰ ⵏ ⵓⴹⴰⵕ ⴷ ⵓⵎⵓⵔⴰⵔ ⵉⵣⵔⵉⵏ, ⵍⵍⵉ ⵉⴳ ⴰⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ⵏ ⵜⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵜⴰⵏⴰⵎⵓⵔⵜ ⵏ ⵍⴱⵕⴰⵣⵉⵍ. ⴰⵔ ⴰⵙ ⴰⵇⵇⵔⴰⵏ ⵙ «ⴽⴰⵔⵍⵉⵜⵓ» ⵖ ⵟⴰⵍⵢⴰⵏ ⴷ «'''ⴹⴹⵓⵏ ⴽⴰⵔⵍⵓ'''» ⵖ [[ⵚⴱⴰⵏⵢⴰ]],<ref name="Don Coalos">{{cite web |last=Andrews |first=Connor |date=5 May 2022 |title=Ancelotti earns 'Don Carlo' status with incredible week of Champions League records |url=https://talksport.com/football/1101829/carlo-ancelotti-cigar-real-madrid-chelsea-psg-bayern-champions-league-laliga-records/ |access-date=5 May 2022 |publisher=Talksport}}</ref><ref>{{cite web |url=https://football-italia.net/sacchi-what-makes-ancelotti-world-class-coach/ |title=Sacchi: 'What makes Ancelotti a world class coach' |publisher=Football Italia |date=19 April 2024 |access-date=20 April 2024}}</ref> ⵉⵜⵜⵢⴰⵡⵎⵏⴰⴷ ⴷ ⵢⴰⵏ ⵣⵖ ⵉⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵙⵙⵓⴳⵔⵏⵉⵏ ⵏ [[ⵜⴰⵛⴰⵎⵎⴰ ⵏ ⵓⴹⴰⵕ|ⵜⵡⵊⵊⴰ ⵏ ⵓⴷⴰⵙⵉⵍ]] ⵖ ⵓⵎⵣⵔⵓⵢ.<ref name="hayward">{{cite web |last1=Hayward |first1=Paul |date=25 May 2015 |title=Champions League final 2014: Carlo Ancelotti proves he is greatest manager in Europe after Real Madrid's victory |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/real-madrid/10855226/Champions-League-final-2014-Carlo-Ancelotti-proves-he-is-greatest-manager-in-Europe-after-Real-Madrids-victory.html|access-date=20 December 2015 |newspaper=The Daily Telegraph}}</ref><ref name="marca">{{cite web |date=29 July 2014 |title=Del Piero: 'Ancelotti is the best manager of all time' |url=http://www.marca.com/2014/07/29/en/football/real_madrid/1406633688.html|access-date=26 March 2015 |newspaper=Marca |location=Madrid}}</ref><ref name="dmirrorhall">{{cite web |last=Kidd |first=Dave |date=26 May 2014 |title=Carlo Ancelotti's third European Cup means he joins Bob Paisley in the unsung hero hall of fame |url=https://www.mirror.co.uk/sport/football/news/carlo-ancelottis-third-european-cup-3610191|access-date=20 December 2015 |newspaper=Daily Mirror}}</ref><ref name=ft>{{cite web|url=https://www.ft.com/content/53ea106c-c63d-412c-8685-8a8d6cbc3e15|website=ft.com|publisher=[[Financial Times]]|title=The World Cup’s unlikely linguists|first=Simon|last=Kuper|authorlink=Simon Kuper|year=2026|location=London|quote=""First you tell the Italians, in Italian, then you tell the Brazilians, in pseudo-Italian, and then you tell Beckham, with grunts and gestures.""}}</ref>
{{ⴰⵍⴱⵓⴹ:ⴰⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ⵏ ⵜⵡⵊⵊⴰ ⵏ ⵓⴹⴰⵕ
| name = Carlo Ancelotti
| image = Carlo Ancelotti Brazil V Morocco 13 June 2026-47.jpg
| caption = Ancelotti with Brazil in 2026
| full_name = Carlo Ancelotti
| birth_date = 10 June 1959
| birth_place = Reggiolo, Italy
| height = 1.79 m
| position = Midfielder
| current_club = Brazil national football team (head coach)
| youth_years1 = 1973–1976
| youth_clubs1 = Reggiolo
| youth_years2 = 1975–1976
| youth_clubs2 = Parma Calcio 1913
| years1 = 1976–1979
| clubs1 = Parma Calcio 1913
| caps1 = 55
| goals1 = 13
| years2 = 1979–1987
| clubs2 = AS Roma
| caps2 = 171
| goals2 = 12
| years3 = 1987–1992
| clubs3 = AC Milan
| caps3 = 112
| goals3 = 10
| total_caps = 338
| total_goals = 35
| national_years1 = 1980
| national_team1 = Italy national under-21 football team
| national_years2 = 1979–1989
| national_team2 = Italy national football team
| national_years3 = 1981–1991
| national_team3 = Italy national football team
| manager_years1 = 1992–1995
| manager_clubs1 = Italy National Football Team (assistant)
| manager_years2 = 1995–1996
| manager_clubs2 = AC Reggiana 1919
| manager_years3 = 1996–1998
| manager_clubs3 = Parma Calcio 1913
| manager_years4 = 1999–2001
| manager_clubs4 = Juventus FC
| manager_years5 = 2001–2009
| manager_clubs5 = AC Milan
| manager_years6 = 2009–2011
| manager_clubs6 = Chelsea F.C.
| manager_years7 = 2011–2013
| manager_clubs7 = Paris Saint-Germain F.C.
| manager_years8 = 2013–2015
| manager_clubs8 = Real Madrid CF
| manager_years9 = 2016–2017
| manager_clubs9 = FC Bayern Munich
| manager_years10 = 2018–2019
| manager_clubs10 = SSC Napoli
| manager_years11 = 2019–2021
| manager_clubs11 = Everton F.C.
| manager_years12 = 2021–2025
| manager_clubs12 = Real Madrid CF
| manager_years13 = 2025–
| manager_clubs13 = Brazil national football team
| medal_templates = MedalSport: Men's Association football
Medal: Country - ITA
MedalCompetition: FIFA World Cup
Medal: 3rd - 1990 FIFA World Cup Italy
}}
ⵢⵉⵡⵉ ⴰⵏⵛⵉⵍⵓⵜⵉ ⵜⴰⴱⴰⵔⴰⵣⵜ ⵏ ⵉⵏⴱⵔⴰⵣⵏ ⵏ ⵓⵕⵓⴱⴱⴰ ⵙⵎⵎⵓⵙⵜ ⵏ ⵜⵉⴽⴽⴰⵍ, ⴰⵢⴰⵏⵏ ⵢⵓⵜⵉ ⵕⵕⵓⴽⵓⵕ ⵉ ⵢⴰⵏ ⵓⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ, ⴷ ⵏⵜⵜⴰ ⴽⴰ ⴰⴷ ⵉⴳⴰⵏ ⴰⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ⵉⴷⵔⴰⵏ ⵖ ⵚⴹⵉⵚⵜ ⵜⴳⵉⵔⵉⵜⵉⵏ ⵏ ⵜⴱⴰⵔⴰⵣⵜ ⵏ ⵉⵏⴱⵔⴰⵣⵏ.<ref>{{Cite web |title=Real Madrid's Carlo Ancelotti makes history as first manager to reach five Champions League finals with Man City win |url=https://www.skysports.com/football/news/11835/12604684/real-madrids-carlo-ancelotti-makes-history-as-first-manager-to-reach-five-champions-league-finals-with-man-city-win |access-date=29 May 2022 |website=Sky Sports }}</ref>
ⵙⵓⵍ, ⴰⵏⵛⵉⵍⵓⵜⵉ ⵉⴳⴰ ⴷⴰⵖ ⴰⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ⵍⵍⵉ ⵙⵍⴰⵖ ⵏⵜⵜⴰⵏ ⴰⴷ ⵢⵉⵡⵉⵏ ⵜⵉⴱⴰⵔⴰⵣⵉⵏ ⵖ ⴽⵓⵍⵍⵓ ⵙⵎⵎⵓⵙⵜ ⵜⴱⴰⵔⴰⵣⵉⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵎⵇⵇⵓⵕⵏⵉⵏ ⵖ ⵓⵕⵓⴱⴱⴰ.<ref name="Ancelotti's famous five">{{cite news |last=Caygill |first=Graham |date=30 April 2022 |title=Carlo Ancelotti's famous five: How Real Madrid La Liga title success completes historic quintet in Europe's major leagues |website=The Sporting News |url=https://www.sportingnews.com/au/soccer/news/carlo-ancelotti-real-madrid-la-liga-title-historic-big-five-leagues/zrda96uzxfdmbq9n5nghodtz |access-date=30 April 2022}}</ref>
ⵢⵉⵡⵉ ⵓⵍⴰ ⴰⴽⵔⵡⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⵏ ⵜⵔⵓⴱⴱⴰ (ⴼⵉⴼⴰ) ⴽⵕⴰⴹⵜ ⵏ ⵜⵉⴽⴽⴰⵍ, ⵢⴰⵡⵉ ⴰⴽⵔⵡⴰⵙ ⵏ ⵙⵙⵓⴱⴱⵔ ⴰⵡⵕⵓⴱⴱⵉ ⵙⵎⵎⵓⵙⵜ ⵏ ⵜⵉⴽⴽⴰⵍ, ⵉⴳ ⵎⴰⵢⴰⵏⵏ ⵎⴰ ⵢⵓⵜⵉⵏ ⵕⵕⵓⴽⵓⵕ ⵉ ⵢⴰⵏ ⵓⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ.<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/clubworldcup/news/y=2007/m=12/news=milan-europe-proud-662917.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150905221543/http://www.fifa.com/clubworldcup/news/y=2007/m=12/news=milan-europe-proud-662917.html|url-status=dead|archive-date=5 September 2015 |title=AC Milan do Europe proud |publisher=FIFA |date=17 December 2007|access-date=24 May 2017}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/clubworldcup/matches/round=259701/match=300298898/match-report.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20141220234228/http://www.fifa.com/clubworldcup/matches/round=259701/match=300298898/match-report.html|url-status=dead|archive-date=20 December 2014 |publisher=FIFA |title=Real Madrid coast to Morocco 2014 title|access-date=20 December 2014}}</ref>
[[File:Mohamed Ouahbi, Carlo Ancelotti at 2026 FIFA World Cup by YantsImages.jpg|thumb|ⴰⵏⵛⵉⵍⵓⵜⵉ ⴷ [[ⵎⵓⵃⵎⵎⴷ ⵡⴰⵀⴱⵉ]], ⴰⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ⵏ [[ⵜⵓⴼⵔⵉⵏⵜ ⵜⴰⵏⴰⵎⵓⵔⵜ]] ⵏ [[ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ]] ⵖ [[ⴰⴽⵔⵡⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2026|ⵓⴽⵔⵡⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2026]]]]
ⵍⵍⵉⵖ ⵉⴳⴰ ⴰⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ, ⵉⵙⵍⵉ ⴰⵏⵛⵉⵍⵓⵜⵉ ⵔⵉⴷⵊⵢⴰⵏⴰ, ⴱⴰⵔⵎⴰ, ⴷ ⵢⵓⴼⵉⵏⵜⵓⵙ ⴳⵔ 1995 ⴷ 2001. ⵉⵍⵎⵎⴰ ⵉⴽⴽⴰ ⵎⵉⵍⴰⵏ ⵖ 2001, ⵢⴰⵡⵉ ⴷⵉⴷⵙⵏ ⵜⴰⴱⴰⵔⴰⵣⵜ ⵏ ⵉⵏⴱⵔⴰⵣⵏ ⵏ ⵓⵕⵓⴱⴱⴰ ⵏ 2002–2003 ⴷ ⵓⴽⵔⵡⴰⵙ ⵏ ⵟⴰⵍⵢⴰⵏ ⵏ 2002–2003. ⵖ ⵉⵎⵉⵔ ⵍⵍⵉ ⵜ ⵉⴷ ⵉⴹⴼⵕⵏ, ⵢⵉⵡⵉ ⵜⴰⴱⴰⵔⴰⵣⵜ ⵏ "ⵙⴽⵓⴷⵉⵜⵜⵓ" ⵙ ⵢⴰⵏ ⵕⵕⵓⴽⵓⵕ ⴰⵟⴰⵍⵢⴰⵏ ⵏ 82 ⵏ ⵜⵏⵇⵇⴰⴹ. ⵖ 2007, ⵢⵉⵡⵉ ⵜⴰⴱⴰⵔⴰⵣⵜ ⵏⵏⵙ ⵜⵉⵙⵙ ⵙⵏⴰⵜ ⵏ ⵉⵏⴱⵔⴰⵣⵏ ⵏ ⵓⵕⵓⴱⴱⴰ ⴷ ⵎⵉⵍⴰⵏ. ⵢⵓⵎⵥ ⴰⵏⵛⵉⵍⵓⵜⵉ ⵜⴰⵙⵎⵖⵓⵔⵜ ⵏ ⵓⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵖ "ⵙⵉⵔⵉⵢⴰ" ⵙⵏⴰⵜ ⵏ ⵜⵉⴽⴽⴰⵍ. ⵉⴼⵍ ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵏ ⵎⵉⵍⴰⵏ ⴷⴼⴼⵉⵔ ⵉⵎⵉⵔ ⵏ 2008–2009, ⵉⴳ ⴰⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ⵍⵍⵉ ⴰⴽⴽⵯ ⴱⴰⵀⵔⴰ ⴳⵉⵙ ⵉⴽⴽⴰⵏ ⵜⵉⵣⵉ ⵉⴳⴳⵓⵜⵏ.<ref>{{cite web |title=Carlo Ancelotti |url=http://www.magliarossonera.it/protagonisti/All-Ancelotti.html |website=Maglia Rossonera |language=it |access-date=19 June 2010}}</ref>
== ⵜⴰⵡⴰⴷⴰ ⵏⵏⵙ ==
=== ⵖ ⵉⴳⴰ ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ===
ⵉⵙⵙⵏⵜⵉ ⴰⵏⵛⵉⵍⵓⵜⵉ ⵜⴰⵡⴰⴷⴰ ⵏⵏⵙ ⵏ ⵓⵔⴰⵔ ⵖ 1974 ⴷ ⴱⴰⵔⵎⴰ. ⵢⵓⵔⴰⵔ ⵜⴰⵎⵏⵓⴳⴳⵓⵔⵜ ⵏⵏⵙ ⵜⴰⴳⵓⵔⴰⵙⵜ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ ⵖ "ⵙⵉⵔⵢⵉ ⵙⵉ" ⵖ ⵉⵎⵉⵔ ⵏ 1976–1977, ⵍⵍⵉⵖ ⴷⴰⵔⵙ 18 ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ. ⴷⴷⵓ ⵓⴼⵓⵙ ⵏ ⵓⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ⵜⵛⵉⵣⴰⵔⵉ ⵎⴰⵍⴷⵉⵏⵉ, ⵜⵓⴳⴳⵜ ⵏ ⵜⵉⴽⴽⴰⵍ ⴰⵔ ⵉⵜⵜⵓⵔⴰⵔ ⴷ ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⵏ ⵜⵓⵥⵥⵓⵎⵜ ⴰⵎⵏⵜⴰⴳ, ⵏⵉⵖ ⴷ ⴰⵎⵏⵜⴰⴳ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⵉⵏ, ⵙ ⵓⵎⵏⵜⵉⵍ ⵏ ⵓⴼⵓⵍⵍⵙ ⵏⵏⵙ ⵖ ⵓⵙⵙⵡⵓ ⵏ ⵜⵎⵙⵡⵉⵜⵉⵏ.
ⵉⵙⵙⵓⴳⵔ ⴰⵏⵛⵉⵍⵓⵜⵉ ⵖ ⵉⴷⵖⴰⵔⵏ ⴰⴷ, ⵢⴰⵡⵙ ⵉ ⴱⴰⵔⵎⴰ ⴰⴷ ⵜⴰⵎⵥ ⴰⴷⵖⴰⵔ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⵉⵏ ⵖ "ⵙⵉⵔⵢⵉ ⵙⵉ 1" (ⵜⴰⴳⵔⵓⵎⵎⴰ A) ⵖ ⵉⵎⵉⵔ ⵏ 1978–1979, ⴰⵢⴰⴷ ⵉⵙⵙⵓⵔⴼ ⵙ ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⴰⴷ ⵜⴰⵡⵉ ⴰⵣⵔⴰⵢ (ⴱⵍⵉⵢ ⵓⴼ) ⵖⵔ "ⵙⵉⵔⵢⵉ ⴱⵉ".
[[File:Carlo Ancelotti - AS Roma 1983-84.jpg|thumb|ⴽⴰⵔⵍⵓ ⴰⵏⵛⵉⵍⵓⵜⵉ ⵍⵍⵉⵖ ⵜⵜ ⵉⵏ ⵉⴽⴽⴰ ⵉⴳⴰ ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⵖ ⵕⵓⵎⴰ 1983-84]]
ⵖ ⵜⵎⵏⵓⴳⴳⵓⵔⵜ ⵉⵜⵜⵏⴽⴰⴹⵏ ⵖ ⴼⵉⵜⵛⵉⵏⵣⴰ, ⵎⵏⵉⴷ ⵏ ⵜⵔⵢⵉⵙⵜⵉⵏⴰ, ⵍⵍⵉⵖ ⵜⵍⵍⴰ ⵜⵢⴰⴼⵓⵜ ⵖ ⵓⵎⵙⴰⵙⴰ ⵏ 1–1, ⵉⵙⵙⵡⵓ ⵙⵏⴰⵜ ⵜⵎⵙⵙⵡⵉⵜⵉⵏ, ⵉⴼⴽ ⵉ ⴱⴰⵔⵎⴰ ⵜⴰⵏⵔⴰⵡⵜ ⵙ 3–1, ⵉⵥⵟⵟⵉⵟ ⴰⴷⵖⴰⵔ ⵏⵏⵙⵏ ⵖ "ⵙⵉⵔⵢⵉ ⴱⵉ" ⵖ ⵉⵎⵉⵔ ⵍⵍⵉ ⴷ ⵉⴹⴼⵕⵏ.<ref name="AC Milan Hall of Fame">{{cite web |url=https://www.acmilan.com/en/carlo-ancelotti |title=AC Milan Hall of Fame: Carlo Ancelotti |website=acmilan.com |publisher=AC Milan|access-date=21 December 2015}}</ref><ref name=storiedicalcio>{{cite web |url=http://www.storiedicalcio.altervista.org/ancelotti.html |title=Carlo Ancelotti |website=Storie di Calcio |date=13 November 2015 |language=it |access-date=20 December 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160802121930/http://www.storiedicalcio.altervista.org/ancelotti.html |archive-date=2 August 2016}}</ref><ref name=treccani1>{{cite web |url=http://www.treccani.it/enciclopedia/carlo-ancelotti/ |title=Ancelotti, Carlo |website=treccani.it |language=it| access-date = 9 June 2016}}</ref>
ⵎⴽⴰⵏⵏ ⴷ ⵢⵉⵡⵉ ⵜⴰⵖⴹⴼⵜ ⵉⴷⵓⵙⵏ ⵙⵖ ⴷⴰⵔ ⵉⵏⵜⵉⵔ ⵎⵉⵍⴰⵏ, ⵖ ⵜⵓⵥⵥⵓⵎⵜ ⵏ 1979 ⵉⵎⵎⴰⵜⵜⵉ ⴰⵏⵛⵉﺘⵓⵍⵉ ⵙ ⵕⵓⵎⴰ, ⵢⵓⵔⴰⵔ ⵜⴰⵎⵏⵓⴳⴳⵓⵔⵜ ⵏⵏⵙ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ ⵖ "ⵙⵉⵔⵢⵉ ⴰ" ⵖ ⵢⴰⵏ ⵓⵎⵙⴰⵙⴰ ⵏ 0–0 ⵎⵏⵉⴷ ⵏ ⴰ ⵙⵉ ⵎⵉⵍⴰⵏ ⵖ 16 ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ.<ref name="AC Milan Hall of Fame" /><ref name=storiedicalcio /><ref name=treccani2>{{cite web |url=http://www.treccani.it/enciclopedia/carlo-ancelotti_(Enciclopedia-dello-Sport)/ |title=Ancelotti, Carlo |website=treccani.it |language=it |first=Alberto |last=Costa| access-date = 9 June 2016}}</ref>
ⵖ ⵉⵎⵉⵔ ⵍⵍⵉ ⴷ ⵉⴹⴼⵕⵏ, ⵢⴰⵡⵙ ⴰⵏⵛⵉⵍⵓⵜⵉ ⵉ ⵕⵓⵎⴰ ⴰⴷ ⵜⴰⵡⵉ ⴰⴽⵔⵡⴰⵙ ⵢⴰⴹⵏⵉⵏ ⵏ ⵟⴰⵍⵢⴰⵏ ⴷ ⴰⴷ ⵜⵍⴽⵎ ⵜⴳⵉⵔⵉⵜ ⵏ ⵓⴽⵔⵡⴰⵙ ⵏ ⵓⵕⵓⴱⴱⴰ ⵖ 1984, ⵎⵇⵇⴰⵔ ⴷ ⵉⵣⴳⵍ ⵜⴰⴳⵉⵔⵉⵜ ⴰⴷ ⵙ ⵓⵎⵏⵜⵉⵍ ⵏ ⵜⴰⴳⴰⵙⵜ, ⵍⵍⵉⵖ ⵜⵜⵢⴰⵡⵏⵔⴰ ⵕⵓⵎⴰ ⵙⵖ ⴷⴰⵔ ⵍⵉⴼⵔⴱⵓⵍ ⵙ ⵜⵢⵜⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵜⴼⴳⵓⵔⵜ ⵖ ⵓⵙⵓⵔⴰⵔ ⵏ ⵓⵍⴰⵎⴱⵉⴽⵓ ⵖ ⵕⵓⵎⴰ.
=== ⵖ ⵉⴳⴰ ⴰⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ===
ⵉⵙⴽⵔ ⴰⵏⵛⵉⵍⵓⵜⵉ ⵜⵉⵣⵔⴰⵡⵉⵏ ⵏⵏⵙ ⵏ ⵓⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ⵖ ⴽⵓⴼⵉⵔⵜⵛⴰⵏⵓ (Coverciano), ⵍⵍⵉ ⵖ ⵢⵓⵔⴰ ⵢⴰⵏ ⵓⵎⵏⵏⵉ ⵏ ⵓⵔⵣⵣⵓ ⵙ ⵓⵣⵡⵍ ⵏ «ⵉⵍ ⴼⵓⵜⵓⵔⵓ ⴷⵉⵍ ⴽⴰⵍⵜⵛⵓ: ⴱⵢⵓ ⴷⵉⵏⴰⵎⵉⵜⵛⵉⵜⴰ»<ref>{{cite news |url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/football_focus/8476119.stm |title=England learn from Italy's national training centre |last=Roan |first=Dan |date=18 May 2010 |website=BBC Sport|access-date=18 May 2010}}</ref> (ⵙ ⵜⵎⴰⵣⵉⵖⵜ: «ⵉⵎⴰⵍ ⵏ ⵜⵡⵊⵊⴰ ⵏ ⵓⴹⴰⵕ: ⵓⴳⴳⴰⵔ ⵏ ⵓⵎⵓⵙⵙⵓ»). ⵍⵍⵉⵖ ⵉⵙⵡⵓⵔⵉ ⴷ ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ⴷ ⵜⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵜⴰⵏⴰⵎⵓⵔⵜ ⵏ ⵟⴰⵍⵢⴰⵏ ⴷⴷⵓ ⵜⴰⴳⵔⴰ ⵏ ⵓⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ⵏⵏⵙ ⵉⵣⵔⵉⵏ ⵖ ⵎⵉⵍⴰⵏ ⴰⵔⵉⴳⵓ ⵙⴰⴽⵉ ⴳⵔ 1992 ⴷ 1995, ⵍⴽⵎⵏ ⵜⵉⴳⵉⵔⵉⵜ ⵏ ⵓⴽⵔⵡⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⵏ 1994,<ref name="AC Milan Hall of Fame" /><ref name=treccani1 /><ref name=treccani2 /> ⵉⵙⵙⵏⵜⵉ ⴰⵏⵛⵉⵍⵓⵜⵉ ⵜⴰⵡⴰⴷⴰ ⵏⵏⵙ ⵜⴰⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏⵜ ⴷ ⵜⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵏ ⵔⵉⴷⵊⵢⴰⵏⴰ ⵖ "ⵙⵉⵔⵢⵉ ⴱⵉ" ⵖ ⵉⵎⵉⵔ ⵏ 1995–1996,<ref name="AC Reggiana » Manager history">{{cite web |title=AC Reggiana " Manager history |url=http://www.worldfootball.net/teams/ac-reggiana/9/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20160811135715/http://www.worldfootball.net/teams/ac-reggiana/9/ |url-status=dead |archive-date=11 August 2016 |website=worldfootball.net |publisher=HEIM:SPIEL |access-date=13 June 2016}}</ref> ⵍⵍⵉⵖ ⴷⵖⵢⴰ ⵢⴰⵡⵙ ⵉ ⵜⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⴰⴷ ⵜⵖⵍⵉ ⵖⵔ "ⵙⵉⵔⵢⵉ ⴰ";<ref name=treccani2 /> ⵉⴼⵍ ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵜⵉⵖⵔⴷⵉⵏ ⵏ ⵉⵎⵉⵔ ⵏ 1995–1996 ⵖ "ⵙⵉⵔⵢⵉ ⴱⵉ",<ref name="AC Reggiana » Manager history" /> ⵉⵙⵎⴷ ⵙ 17 ⵏ ⵜⵔⵏⴰⵡⵉⵏ, 14 ⵏ ⵉⵎⵙⴰⵙⴰⵜⵏ, ⴷ 10 ⵏ ⵜⵕⵥⵉⵡⵉⵏ ⵖ ⵉⵎⵉⵔ ⵏⵏⵙ ⵉⴳⴰⵏ ⵢⴰⵏ ⴷ ⵜⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⴰⴷ.<ref name="AC Reggiana » Fixtures & Results 1995/1996">{{cite web |title=AC Reggiana " Fixtures & Results 1995/1996 |url=http://www.worldfootball.net/teams/ac-reggiana/1996/3/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20160811151131/http://www.worldfootball.net/teams/ac-reggiana/1996/3/ |url-status=dead |archive-date=11 August 2016 |website=worldfootball.net |publisher=HEIM:SPIEL |access-date=13 June 2016}}</ref>
=== ⵖ ⴱⴰⵕⵎⴰ ===
ⵉⵙⵍⵉ ⴰⵏⵛⵉⵍⵓⵜⵉ ⴱⴰⵔⵎⴰ ⵖ ⵉⵎⵉⵔ ⵍⵍⵉ ⴷ ⵉⴹⴼⵕⵏ,<ref name="Parma Calcio 1913 » Manager history">{{cite web |title=Parma Calcio 1913 " Manager history |url=https://www.worldfootball.net/teams/te1458/parma-calcio-1913/all-managers/ |website=worldfootball.net |publisher=HEIM:SPIEL |access-date=13 June 2016}}</ref> ⵢⴰⵜ ⵜⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵍⵍⵉ ⵉⴽⴽⴰⵏ ⵎⵏⵏⴰⵡ ⵉⵙⴳⴳⵯⴰⵙⵏ ⵏ ⵉⵎⵓⵔⴰⵙ ⵉⵏⴰⵎⵓⵔⵏ ⴷ ⵉⵡⵕⵓⴱⴱⵉⵢⵏ ⴷⴷⵓ ⵓⴼⵓⵙ ⵏ ⵓⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ⵉⵣⵔⵉⵏ ⵏⵉⴼⵢⵓ ⵙⴽⴰⵍⴰ, ⴷ ⵍⵍⵉ ⵖ ⵍⵍⴰⵏ ⵎⵏⵏⴰⵡ ⵉⵎⵓⵔⴰⵔⵏ ⵉⵄⵔⵔⵉⵎⵏ ⵉⵍⴰⵏ ⵉⵎⴰⵍ ⵉⴼⴰⵡⵏ, ⴳⵉⵙⵏ ⵉⵜⵔⴰⵏ ⵏ ⵟⴰⵍⵢⴰⵏ ⵖ ⵉⵎⴰⵍ ⵖⴰⴽⵓⴷⴰⵏⵏ ⵊⴰⵏⵍⵡⵉⵊⵉ ⴱⵓⴼⵓⵏ ⴷ ⴼⴰⴱⵢⵓ ⴽⴰⵏⴰⴼⴰⵔⵔⵓ.<ref name="The Parma story">{{cite web |url=http://www.fourfourtwo.com/features/parma-story-hernan-hristro-gigi-and-dairy-dream-gone-wrong#:PzI1W79bgta0hA |title=The Parma story: Hernan, Hristro, Gigi and the dairy dream gone wrong |website=FourFourTwo |first=Alison |last=Ratcliffe |date=24 June 2015|access-date=10 June 2016}}</ref> ⵢⵓⵔⴰⵔ ⴰⵏⵛⵉⵍⵓⵜⵉ ⵜⴰⵎⵏⵓⴳⴳⵓⵔⵜ ⵏⵏⵙ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ ⵖ ⵓⴽⵔⵡⴰⵙ ⵏ ⵟⴰⵍⵢⴰⵏ ⵖ ⵢⴰⵜ ⵜⵕⵥⵉ ⵏ 3–1 ⵎⵏⵉⴷ ⵏ ⴱⵉⵙⴽⴰⵔⴰ.<ref name="Parma Calcio 1913">{{cite web |title=Parma Calcio 1913 " Fixtures & Results 1997/1998 |url=https://www.worldfootball.net/teams/te1458/parma-calcio-1913/all-matches/ |website=worldfootball.net |publisher=HEIM:SPIEL |access-date=13 June 2016}}</ref>
=== ⵖ ⵢⵓⴼⵉⵏⵟⵓⵚ ===
ⵖ ⴱⵕⴰⵢⵕ 1999, ⵉⵜⵜⵢⴰⵡⵙⵔⴰⵙ ⴰⵏⵛⵉⵍⵓⵜⵉ ⴷ ⴰⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ⵏ ⵢⵓⴼⵉⵏⵜⵓⵙ, ⵍⵍⵉ ⵖ ⵉⴹⴼⵕ ⵎⴰⵔⵜⵛⵉⵍⵓ ⵍⵉⴱⴱⵉ, ⵡⴰⵍⵍⵉ ⴷ ⵢⵓⵔⵔⵉⵏ ⵙ ⵜⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵍⵍⵉⵖ ⵜⵜ ⵉⴼⵍ ⴰⵏⵛⵉⵍⵓⵜⵉ.<ref name="uefa-profile">{{UEFA coach|43192|Carlo Ancelotti|access-date=10 June 2016}}</ref><ref name="Ancelotti si presenta: Non farò rivoluzioni">{{cite news |url=http://www.repubblica.it/online/sport/ancelotti/annuncio/annuncio.html |title=Ancelotti si presenta:"Non farò rivoluzioni|trans-title=Ancelotti presents himself: "I won't cause revolutions" |newspaper=La Repubblica |location=Rome |language=it |date=9 February 1999|access-date=21 May 2013}}</ref> ⴷ ⵢⵓⴼⵉⵏⵜⵓⵙ, ⵉⵙⵙⵉⴼⵙⵓⵙ ⴰⵏⵛⵉⵍⵓⵜⵉ ⵖ ⵓⵙⵔⴰⵙ ⵏ ⵜⵉⴷⴷⴰⵙ ⵏ ⵓⵔⴰⵔ ⵏ ⵜⵔⴰⴱⴱⵓⵜ, ⵉⴼⵍ ⴰⵙⵔⴰⵙ ⵏⵏⵙ ⵉⵥⵉⵍⵏ 4–4–2 ⴰⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵢⴰⴼ ⴰⴷⵖⴰⵔ ⵉ ⵓⵎⵙⴽⴰⵔ ⵏ ⵓⵔⴰⵔ ⴰⴼⵕⴰⵏⵚⵉⵚ ⵣⵉⵏⴷⴷⵉⵏ ⵣⵉⴷⴰⵏ ⵖ ⵜⵡⵓⵔⵉ ⵏⵏⵙ ⵉⴷⴷⵔⴼ ⵍⵍⵉⵖ ⵉⵜⵜⴽⴰ ⵜⵉⵖⵔⴷⵉⵏ ⵏ ⵉⵎⵏⵜⴰⴳⵏ ⵖ ⵜⵍⴳⴰⵎⵉⵜ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ ⵏ ⵜⵔⴰⴱⴱⵓⵜ.<ref name=reminder /> ⵜⵍⴽⵎ ⵢⵓⴼⵉⵏⵜⵓⵙ ⴰⵣⴳⵏ ⵏ ⵜⴳⵉⵔⵉⵜ ⵏ ⵜⴱⴰⵔⴰⵣⵜ ⵏ ⵉⵏⴱⵔⴰⵣⵏ ⵏ ⵓⵕⵓⴱⴱⴰ ⵖ ⵉⵎⵉⵔ ⵏ 1998–1999, ⵜⵕⵥⴰ ⵎⵏⵉⴷ ⵏ ⵓⵏⴱⵔⴰⵣ ⵎⴰⵏⵛⵉⵙⵜⵔ ⵢⵓⵏⴰⵢⵜⴷ,<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/football/live/2020/mar/31/juventus-v-manchester-united-1999-champions-league-semi-final-live |title=Juventus 2-3 Manchester United: 1999 Champions League semi-final – as it happened |work=the Guardian |last1=Smyth |first1=Rob |date=31 March 2020 |access-date=14 May 2024 }}</ref> ⵎⴰⵛⴰⵜⵉⵏⵏ ⵜⵙⵎⴷ ⵖ ⵓⴷⵖⴰⵔ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⴰ ⵖ "ⵙⵉⵔⵢⵉ ⴰ", ⵜⵣⴳⵍ ⴰⴷⵖⴰⵔ ⵖ ⵜⴱⴰⵣⴰⵔⵜ ⵏ ⵉⵏⴱⵔⴰⵣⵏ ⵖ ⵉⵎⵉⵔ ⵍⵍⵉ ⴷ ⵉⴹⴼⵕⵏ, ⵜⴻⵜⵜⵢⴰⵡⵏⵔⴰ ⵓⵍⴰ ⵎⵏⵉⴷ ⵏ ⵓⴷⵉⵏⵉⵣⵉ ⵖ ⵓⵎⵙⵎⵓⵏ ⵏ ⵜⵢⴰⴼⵓⵜⵉⵏ ⵖ ⵜⵎⵏⵓⴳⴳⴰⵔ ⵏ ⵓⵣⵔⴰⵢ ⵏ ⵓⴽⵔⵡⴰⵙ ⵏ ⵓⵕⵓⴱⴱⴰ, ⴰⵢⴰⴷ ⵢⴰⵡⵉ ⵜⵜ ⵖⴰⵙ ⵙ ⵓⴽⵔⵡⴰⵙ ⵏ ⵉⵏⵜⵉⵔⵜⵓⵜⵓ.<ref>{{cite news |url=https://www.ilfattoquotidiano.it/2020/04/17/ti-ricordi-thierry-henry-alla-juve-lala-bella-ma-inconcludente-ando-via-da-torino-e-divento-uno-degli-attaccanti-piu-forti-di-sempre/5773184/ |title=Ti ricordi... Thierry Henry alla Juve: l'ala bella ma inconcludente andò via da Torino e diventò uno degli attaccanti più forti di sempre |work=Il Fatto Quotidiano |language=it-IT |date=17 April 2020 |access-date=14 May 2024 }}</ref>
ⵉⵙⵙⵏⵜⵉ ⵉⵎⵉⵔ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵉⵎⴷⴰⵏ ⵏ ⴰⵏⵛⵉⵍⵓⵜⵉ ⴷ ⵢⵓⴼⵉⵏⵜⵓⵙ ⵙ ⵢⴰⵏ ⵓⵎⵏⵉⴷ ⵉⴼⵓⵍⴽⵉⵏ, ⵍⵍⵉⵖ ⴷⵖⵢⴰ ⵢⵉⵡⵉ ⴰⴽⵔⵡⴰⵙ ⵏ ⵉⵏⵜⵉⵔⵜⵓⵜⵓ ⴷ ⵜⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵍⵍⵉⵖ ⵏⵔⴰⵏ ⵔⵉⵢⵏ ⵙ 4–2 ⵖ ⵜⴰⵖⴰⵎⵜ <ref name=intertoto>{{cite web |url=http://www.juventus.com/en/club/torphy-room/intertoto-cup/coppa-intertoto-1999.php |title=Intertoto Cup 1999 |publisher=Juventus FC |access-date=10 June 2016}}</ref>
=== ⵖ ⴰⵙⵉ ⵎⵉⵍⴰⵏ ===
[[File:Ronaldinho, Beckham, Kaka, Ancelotti.jpg|thumb|ⴰⵏⵛⵉⵍⵓⵜⵉ ⵉⵙⵙⴰⵏⵓⵏⵏ ⴰ ⵙⵉ ⵎⵉⵍⴰⵏ ⴷ ⴱⵉⴽⵀⴰⵎ ⴷ ⴽⴰⴽⴰ ]]
ⵖ 5 ⵏⵓⵡⴰⵏⴱⵉⵔ 2001, ⵉⵜⵜⵢⵓⴳⴰ ⴰⵏⵛⵉⵍⵓⵜⵉ ⴷ ⴰⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ⵏ ⵎⵉⵍⴰⵏ, ⵎⴽⴰⵏⵏ ⴷ ⵜⵜⵢⴰⵡⵙⴼⴰⵖ ⴼⴰⵜⵉⵃ ⵜⵉⵔⵉⵎ ⵙ ⵓⵎⵏⵜⵉⵍ ⵏ ⵜⵢⴰⴼⵓⵜⵉⵏ ⵅⵛⵏⵏⵉⵏ.<ref name="AC Milan Hall of Fame" /><ref name=treccani1 /><ref name=treccani2 /><ref name="Milan stoppte Ancelotti">{{cite news |last1=Valerj |first1=Alex |title=Milan stoppte Ancelotti |url=https://www.kicker.de/milan-stoppte-ancelotti-255679/artikel|access-date=13 June 2016 |website=Kicker |publisher=Olympia-Verlag |date=7 November 2001 |language=de}}</ref> ⵢⵓⵎⵥ ⴷⴰⵖ ⵢⴰⵜ ⵜⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵢⴰⴹⵏⵉⵏ ⵜⴰⵔ ⵉⴽⵔⵡⴰⵙⵏ ⵖ ⵎⵉⵍⴰⵏ, ⵍⵍⵉⵖ ⵜⵜ ⵉⵏⵏ ⴽⴽⴰⵏ "ⵉⵔⵓⵙⵓⵏⵉⵔⵉⵢⵏ" ⵕⵥⴰⵏ ⵖ ⵉⵎⵏⵉⴷⵏ ⵉⵏⴰⵎⵓⵔⵏ ⴷ ⵉⵡⵕⵓⴱⴱⵉⵢⵏ ⵙⵖ ⵜⵏⵔⴰⵡⵜ ⵏⵏⵙⵏ ⵜⴰⵎⴳⴳⴰⵔⵓⵜ ⵙ "ⵙⴽⵓⴷⵉⵜⵜⵓ" ⵖ 1999.
ⵖ ⵉⵎⵉⵔ ⵏ 2001–2002, ⵢⵉⵡⵉ ⴰⵏⵛⵉⵍⵓⵜⵉ ⵎⵉⵍⴰⵏ ⴰⴷ ⴰⴷ ⴷⴰⵖ ⵜⵣⵔⵉ ⵙ ⵜⴱⴰⵔⴰⵣⵜ ⵏ ⵉⵏⴱⵔⴰⵣⵏ ⵏ ⵓⵕⵓⴱⴱⴰ, ⵍⵍⵉⵖ ⵜⵓⵎⵥ ⵜⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⴰⴷⵖⴰⵔ ⵡⵉⵙⵙ ⴽⴽⵓⵥ ⵖ "ⵙⵉⵔⵢⵉ ⴰ",<ref name="2001–02 league table">{{cite web |title=Serie A TIM – Spieltag / Tabelle |url=http://www.kicker.de/news/fussball/intligen/italien/serie-a-tim/2001-02/0/0/spieltag.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20090805054034/http://www.kicker.de/news/fussball/intligen/italien/serie-a-tim/2001-02/0/0/spieltag.html |url-status=dead |archive-date=5 August 2009 |website=Kicker |publisher=Olympia-Verlag |access-date=13 June 2016 |language=de}}</ref> ⵜⵍⴽⵎ ⵓⵍⴰ ⴰⵣⴳⵏ ⵏ ⵜⴳⵉⵔⵉⵜ ⵏ ⵓⴽⵔⵡⴰⵙ ⵏ ⵓⵕⵓⴱⴱⴰ (UEFA Cup), ⴰⵢⴰⴷ ⵉⴳⴰⵏ ⵜⴰⵢⴰⴼⵓⵜ ⵏⵏⵙⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⴼⵓⵍⴽⵉⵏ ⵖ ⵜⴱⴰⵔⴰⵣⵜ ⴰⴷ, ⵜⵕⵥⴰ ⵎⵏⵉⴷ ⵏ ⴱⵔⵓⵙⵢⴰ ⴷⵓⵔⵜⵎⵓⵏⴷ,<ref name="2001–02 season">{{cite web |title=AC Mailand |url=https://www.kicker.de/ac-mailand/spielplan/serie-a/2001-02 |website=Kicker |publisher=Olympia-Verlag |access-date=13 June 2016 |language=de}}</ref><ref>{{cite web |url=http://it.eurosport.com/calcio/serie-a/2007-2008/il-milan-riparte-dal-basso_sto1577902/story.shtml |title=Il Milan riparte dal basso |publisher=Eurosport |language=it |date=19 May 2008 |access-date=10 June 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161011091404/http://it.eurosport.com/calcio/serie-a/2007-2008/il-milan-riparte-dal-basso_sto1577902/story.shtml |archive-date=11 October 2016}}</ref> ⵜⴰⴼⵓⴹ ⴷⴰⵖ ⵖ ⵓⵣⴳⵏ ⵏ ⵜⴳⵉⵔⵉⵜ ⵏ ⵓⴽⵔⵡⴰⵙ ⵏ ⵟⴰⵍⵢⴰⵏ ⵎⵏⵉⴷ ⵏ ⵢⵓⴼⵉⵏⵜⵓⵙ.<ref name="2001–02 season" />
ⵢⵉⵡⵉ ⵎⵉⵍⴰⵏ ⵜⵉⴳⵉⵔⵉⵜ ⵏ ⵜⴱⴰⵔⴰⵣⵜ ⵏ ⵉⵏⴱⵔⴰⵣⵏ ⵏ ⵓⵕⵓⴱⴱⴰ ⵖ 2003,<ref name="2002–03 season">{{cite web |title=AC Mailand |url=https://www.kicker.de/ac-mailand/spielplan/serie-a/2002-03 |website=Kicker |publisher=Olympia-Verlag |access-date=13 June 2016 |language=de}}</ref> ⵍⵍⵉⵖ ⵉⵏⵔⴰ ⵢⵓⴼⵉⵏⵜⵓⵙ ⵙ 3–2 ⵙ ⵜⵢⵜⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵜⴼⴳⵓⵔⵜ ⵖ ⵓⵙⵔⵉⵔ ⵏ ⵓⵍⴷ ⵜⵔⴰⴼⵓⵔⴷ,<ref>{{cite news |title=Milan win Champions League shoot-out |url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/champions_league/2934840.stm|access-date=13 June 2016 |website=BBC Sport |date=28 May 2003}}</ref> ⵜⴰⵡⵉ ⵓⵍⴰ ⵜⵉⴳⵉⵔⵉⵜ ⵏ ⵓⴽⵔⵡⴰⵙ ⵏ ⵟⴰⵍⵢⴰⵏ (Coppa Italia) ⵏ 2003 ⵎⵏⵉⴷ ⵏ ⵕⵓⵎⴰ.<ref name="AC Milan Hall of Fame" />
ⵖ ⵉⵎⵉⵔ ⵍⵍⵉ ⴷ ⵉⴹⴼⵕⵏ, ⵙ ⵉⵔⵏⵉ ⵏ ⵓⵎⵓⵔⴰⵔ ⵏ ⵜⵓⵥⵥⵓⵎⵜ ⴷ ⵓⵎⵙⴽⴰⵔ ⵏ ⵓⵔⴰⵔⵏ ⴰⴱⵕⴰⵣⵉⵍⵉ ⴽⴰⴽⴰ, ⴷ ⵜⴰⴳⵔⵓⵎⵎⴰ ⵜⴰⵎⵏⴹⴰⵡⵜ ⵉⴷⵓⵙⵏ ⵏ ⴽⴽⵓⵥ ⵉⵎⵏⵜⴰⵏ ⴷⴰⵔ ⴰⵏⵛⵉⵍⵓⵜⵉ (ⴽⴰⴼⵓ, ⴽⵓⵙⵜⴰⴽⵓⵔⵜⴰ, ⴰⵍⵉⵙⴰⵏⴷⵔⵓ ⵏⵉⵙⵜⴰ, ⴷ ⵎⴰⵍⴷⵉⵏⵉ), ⵢⵉⵡⵉ ⵎⵉⵍⴰⵏ ⴰⴽⵔⵡⴰⵙ ⵏ ⵙⵙⵓⴱⴱⵔ ⴰⵡⵕⵓⴱⴱⵉ ⵖ 2003 ⵎⵏⵉⴷ ⵏ ⴱⵓⵔⵜⵓ,<ref>{{cite news |url=http://www.repubblica.it/2003/h/sezioni/sport/calcio/milpor/milpor/milpor.html |title=Supercoppa, il Milan fa il bis in Europa |newspaper=La Repubblica |location=Rome |language=it|access-date=4 February 2015}}</ref>
ⵉⴹⴼⵕ ⵜ ⵉⴷ ⵙ "ⵙⴽⵓⴷⵉⵜⵜⵓ" ⵖ 2004 ⵙ ⵢⴰⵏ ⵕⵕⵓⴽⵓⵕ ⴰⵟⴰⵍⵢⴰⵏ ⵏ 82 ⵏ ⵜⵏⵇⵇⴰⴹⵜ ⵖ 34 ⵏ ⵜⵎⵏⵓⴳⴳⴰⵔ,<ref>{{cite news |url=http://ricerca.gelocal.it/gazzettadimodena/archivio/gazzettadimodena/2004/05/17/DSUPO_NSU11.html |title=Milan dei record, festa al Meazza |newspaper=Gazzetta di Modena |language=it |date=17 May 2004 |access-date=11 June 2016 |archive-date=8 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220308060705/https://ricerca.gelocal.it/gazzettadimodena/archivio/gazzettadimodena/2004/05/17/DSUPO_NSU11.html |url-status=dead}}</ref> ⵖ ⵜⵉⵣⵉ ⵍⵍⵉⵖ ⵉⵙⵎⴷ ⵛⵉⴼⵜⵛⵉⵏⴽⵓ ⵉⵎⵉⵔ ⴷ ⵏⵜⵜⴰ ⴰⴷ ⵉⴳⴰⵏ ⴰⵎⵙⵙⵡⵓ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵏ ⵜⴱⴰⵔⴰⵣⵜ.<ref name="AC Milan Hall of Fame" /><ref>{{cite web |url=http://www.acmilan.com/en/news/show/697 |title=Milan 1–0 Roma, Rossoneri Crowned Italian Champions |publisher=AC Milan |date=2 May 2004|access-date=10 June 2016}}</ref><ref>{{cite news |url=http://cerca.unita.it/ARCHIVE/xml/145000/143178.xml?key=Massimo+De+Marzi&first=581&orderby=1&f=fir&dbt=arc|archive-url=https://web.archive.org/web/20160806122730/http://cerca.unita.it/ARCHIVE/xml/145000/143178.xml?key=Massimo+De+Marzi&first=581&orderby=1&f=fir&dbt=arc|url-status=dead|archive-date=6 August 2016 |title=Sheva e Milan, dominatori dell'anno Statistiche 2004: rossoneri primi per punti, vittorie, gol fatti e migliore difesa |newspaper=L'Unità |location=Rome |language=it |first=Massimo |last=De Marzi |date=24 December 2004|access-date=11 June 2016}}</ref> ⵎⴰⵛⴰ, ⵕⵥⴰⵏ "ⵉⵔⵓⵙⵓⵏⵉⵔⵉⵢⵏ" ⵙ ⵜⵢⵜⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵜⴼⴳⵓⵔⵜ ⵎⵏⵉⴷ ⵏ ⵢⵓⴼⵉⵏⵜⵓⵙ ⵖ ⵓⴽⵔⵡⴰⵙ ⵏ ⵙⵙⵓⴱⴱⵔ ⴰⵟⴰⵍⵢⴰⵏ ⵖ 2003,<ref>{{cite news |url=http://www.corrieredellosport.it/624/2011/08/03-186967/2003,+Milan+ko%3A+alla+Juve+va+la+Supercoppa+italiana |title=2003, Milan ko: alla Juve va la Supercoppa italiana |newspaper=Corriere dello Sport |location=Rome |language=it |date=3 August 2003|access-date=4 February 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140727033455/http://www.corrieredellosport.it/624/2011/08/03-186967/2003,+Milan+ko%3A+alla+Juve+va+la+Supercoppa+italiana|archive-date=27 July 2014}}</ref> ⴷ ⵎⵏⵉⴷ ⵏ ⴱⵓⴽⴰ ⵊⵓⵏⵢⵓⵔⵣ ⵖ ⵓⴽⵔⵡⴰⵙ ⵏ ⵉⵎⵏⵥⴰⵡⵏ ⵖ 2003.<ref>{{cite news |url=http://www.repubblica.it/2003/l/sezioni/sport/calcio/bocafesta/bocafesta/bocafesta.html |title=Milan, troppi errori dal dischetto l'Intercontinentale al Boca |newspaper=La Repubblica |location=Rome |language=it|access-date=4 February 2015}}</ref> ⵜⴻⵜⵜⵢⴰⵡⵙⵙⵓⴼⵖ ⵓⵍⴰ ⵜⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵙⵖ ⴷⴰⵔ ⴷⵉⴱⵓⵔⵜⵉⴼⵓ ⵍⴰ ⴽⵓⵔⵓⵏⵢⴰ ⵖ ⵜⴱⴰⵔⴰⵣⵜ ⵏ ⵉⵏⴱⵔⴰⵣⵏ ⵏ ⵓⵕⵓⴱⴱⴰ ⵏ 2003–2004.<ref name="2004–05 season">{{cite web |title=AC Milan " Fixtures & Results 2004/2005 |url=https://www.worldfootball.net/teams/te43/ac-milan/all-matches/ |website=worldfootball.net |publisher=HEIM:SPIEL |access-date=13 June 2016}}</ref>
ⴷⴷⵓ ⵜⵡⴰⵍⴰ ⵏ ⴰⵏⵛⵉⵍⵓⵜⵉ, ⵢⵉⵡⵉ ⵎⵉⵍⴰⵏ ⴰⴽⵔⵡⴰⵙ ⵏ ⵙⵙⵓⴱⴱⵔ ⴰⵟⴰⵍⵢⴰⵏ ⵖ 2004,<ref>{{cite news |url=http://www.corriere.it/Primo_Piano/Sport/2004/08_Agosto/21/supercoppa.shtml |title=Il Milan stravince la Supercoppa italiana |newspaper=Corriere della Sera |location=Milan |language=it |date=21 August 2001|access-date=22 January 2016}}</ref> ⵉⵍⵉⵏ ⴷⴰⵖ ⵖ ⵓⴷⵖⴰⵔ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⵉⵏ ⵖ "ⵙⵉⵔⵢⵉ ⴰ" ⴹⴰⵕⴰⵜ ⵢⵓⴼⵉⵏⵜⵓⵙ ⵙⵏⴰⵜ ⵏ ⵜⵉⴽⴽⴰⵍ ⵎⵓⵣⵔⵏⵉⵏ ⵖ 2004–2005<ref name="2004–05 league table">{{cite web |title=Serie A TIM – Spieltag / Tabelle |url=http://www.kicker.de/news/fussball/intligen/italien/serie-a-tim/2004-05/0/0/spieltag.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20090810033123/http://www.kicker.de/news/fussball/intligen/italien/serie-a-tim/2004-05/0/0/spieltag.html |url-status=dead |archive-date=10 August 2009 |website=Kicker |publisher=Olympia-Verlag |access-date=13 June 2016 |language=de}}</ref> ⴷ 2005–2006.<ref name="2005–06 league table">{{cite web |title=Serie A TIM – Spieltag / Tabelle |url=http://www.kicker.de/news/fussball/intligen/italien/serie-a-tim/2005-06/0/0/spieltag.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20090810033128/http://www.kicker.de/news/fussball/intligen/italien/serie-a-tim/2005-06/0/0/spieltag.html |url-status=dead |archive-date=10 August 2009 |website=Kicker |publisher=Olympia-Verlag |access-date=13 June 2016 |language=de}}</ref>
== ⵜⵉⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ==
=== ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ===
'''ⵕⵓⵎⴰ'''
*ⵙⵉⵔⵢⵉ ⴰ: 1982–83<ref name="eurosport.com">{{cite web |url=http://www.eurosport.com/football/carlo-ancelotti_prs7471/person.shtml |title=Carlo Ancelotti |publisher=Eurosport |access-date=20 December 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221204025305/https://www.eurosport.com/football/carlo-ancelotti_prs7471/person.shtml |archive-date=4 December 2022}}</ref>
*ⴰⴽⵔⵡⴰⵙ ⵏ ⵟⴰⵍⵢⴰⵏ: 1979–80, 1980–81, 1983–84, 1985–86<ref name="eurosport.com" />
'''ⴰ ⵙⵉ ⵎⵉⵍⴰⵏ'''
*ⵙⵉⵔⵢⵉ ⴰ: 1987–88, 1991–92<ref name="eurosport.com" />
*ⴰⴽⵔⵡⴰⵙ ⵏ ⵙⵙⵓⴱⴱⵔ ⴰⵟⴰⵍⵢⴰⵏ: 1988<ref name="eurosport.com" />
*ⴰⴽⵔⵡⴰⵙ ⵏ ⵓⵕⵓⴱⴱⴰ: 1988–89,<ref>{{cite web |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/924--fcsb-vs-milan/ |title=FCSB 0–4 Milan: Overview |publisher=UEFA |access-date=28 April 2022}}</ref> 1989–90<ref>{{cite web |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/2754--milan-vs-benfica/ |title=Milan 1–0 Benfica: Overview |publisher=UEFA |access-date=28 April 2022}}</ref>
*ⴰⴽⵔⵡⴰⵙ ⵏ ⵙⵙⵓⴱⴱⵔ ⴰⵡⵕⵓⴱⴱⵉ: 1990<ref>{{cite web |url=https://www.uefa.com/uefasupercup/match/3214--sampdoria-vs-milan/ |title=Sampdoria 1–1 Milan: Updates |publisher=UEFA |access-date=28 April 2022}}<br />{{cite web |url=https://www.uefa.com/uefasupercup/match/3215--milan-vs-sampdoria/ |title=Milan 2–0 Sampdoria: Updates |publisher=UEFA |access-date=28 April 2022}}</ref>
*ⴰⴽⵔⵡⴰⵙ ⵏ ⵉⵎⵏⵥⴰⵡⵏ (1960–2004): 1989<ref>{{cite web |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/61695/ |title=1988/89, Final: Milan 1–0 Nacional Medellín: Overview |publisher=UEFA |archive-url=https://web.archive.org/web/20200613011754/https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/61695/ |archive-date=13 June 2020}}</ref>
'''ⵟⴰⵍⵢⴰⵏ'''
*ⴰⴽⵔⵡⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ (ⴼⵉⴼⴰ), ⴰⴷⵖⴰⵔ ⵡⵉⵙⵙ ⴽⵕⴰⴹ: 1990<ref name="eurosport.com" />
'''ⵜⵉⵎⵢⵉⵡⵏⵉⵏ'''
*ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵖ ⵙⵉⵔⵢⵉ ⴰ ⵙⵖ ⴳⵉⵔⵉⵏ ⵙⴱⵓⵔⵜⵉⴼⵓ: 1983, 1986, 1988, 1990, 1991<ref>{{cite web|url=https://www.bigsoccer.com/threads/serie-a-guerin-sportivo-1980-1991-every-game-with-player-ratings.2085771/ |website=BigSoccer |title=Guerin Sportivo Serie A Team of the Year|access-date=30 September 2024}}</ref>
=== ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ===
'''ⵟⴰⵍⵢⴰⵏ'''
*ⴰⴽⵔⵡⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ (ⴼⵉⴼⴰ), ⴰⵎⴹⴼⵉⵕ: 1994
=== ⴰⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ===
'''ⵢⵓⴼⵉⵏⵜⵓⵙ'''
*ⴰⴽⵔⵡⴰⵙ ⵏ ⵉⵏⵜⵉⵔⵜⵓⵜⵓ: 1999
'''ⴰ ⵙⵉ ⵎⵉⵍⴰⵏ'''
*ⵙⵉⵔⵢⵉ ⴰ: 2003–04
*ⴰⴽⵔⵡⴰⵙ ⵏ ⵟⴰⵍⵢⴰⵏ: 2002–03<ref name=SW>{{cite web |url=https://int.soccerway.com/coaches/carlo-ancelotti/105040/ |title=C. Ancelotti |website=Soccerway |access-date=20 December 2015}}</ref>
*ⴰⴽⵔⵡⴰⵙ ⵏ ⵙⵙⵓⴱⴱⵔ ⴰⵟⴰⵍⵢⴰⵏ: 2004<ref name=SW />
*ⵜⴰⴱⴰⵔⴰⵣⵜ ⵏ ⵉⵏⴱⵔⴰⵣⵏ ⵏ ⵓⵕⵓⴱⴱⴰ: 2002–03,<ref>{{cite news |url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/champions_league/2938580.stm |title=Ancelotti finally delivers |first=Nada |last=Grkinic |website=BBC Sport |date=28 May 2003 |access-date=28 April 2022}}</ref> 2006–07;<ref>{{cite news |url=https://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/6677489.stm |title=AC Milan 2–1 Liverpool: Milan reaction |website=BBC Sport |date=23 May 2007 |access-date=28 April 2022}}</ref> ⴰⵎⴹⴼⵉⵕ: 2004–05
*ⴰⴽⵔⵡⴰⵙ ⵏ ⵙⵙⵓⴱⴱⵔ ⴰⵡⵕⵓⴱⴱⵉ: 2003,<ref>{{cite web |url=https://www.uefa.com/uefasupercup/news/0250-0c50f1450f23-e7c7849454e9-1000--2003-super-cup-shevchenko-steals-the-show/ |title=2003 Super Cup: Shevchenko steals the show |publisher=UEFA |date=23 July 2010 |access-date=28 April 2022}}</ref> 2007<ref>{{cite web |url=https://www.uefa.com/uefasupercup/match/300912--milan-vs-sevilla/ |title=Milan 3–1 Sevilla: Updates |publisher=UEFA |access-date=28 April 2022}}</ref>
*ⴰⴽⵔⵡⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⵏ ⵜⵔⵓⴱⴱⴰ (ⴼⵉⴼⴰ): 2007<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/clubworldcup/matches/round=249933/match=61295/report.html |title=Match Report: Boca Juniors – AC Milan |publisher=UEFA |archive-url=https://web.archive.org/web/20191202141641/https://www.fifa.com/clubworldcup/matches/round=249933/match=61295/report.html |archive-date=2 December 2019}}</ref>
'''ⵜⵛⵉⵍⵙⵉ'''
*ⴱⵔⵉⵎⵢⵉⵔ ⵍⵉⴳ: 2009–10<ref name="PremProfile">{{cite web |url=https://www.premierleague.com/managers/3864/Carlo-Ancelotti/overview |title=Manager Profile: Carlo Ancelotti |publisher=Premier League |access-date=30 October 2022}}</ref>
*ⴰⴽⵔⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⵎⵓⵏⵜ ⵜⴰⵏⴳⵍⵉⵣⵜ: 2009–10<ref>{{cite news |url=https://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/fa_cup/8680493.stm |title=Chelsea 1–0 Portsmouth |first=Phil |last=McNulty |website=BBC Sport |date=15 May 2010 |access-date=28 April 2022}}</ref>
*ⴰⴽⵔⵡⴰⵙ ⵏ ⴽⵓⵎⵢⵓⵏⵉⵜⵉ ⵛⵉⵍⴷ: 2009<ref>{{cite news |url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/8190061.stm |title=Chelsea 2–2 Man Utd |first=Phil |last=McNulty |website=BBC Sport |date=9 August 2009 |access-date=28 April 2022}}</ref>
'''ⴱⴰⵔⵉ ⵙⴰⵏ ⵊⵉⵔⵎⴰⵏ'''
*ⵍⵉⴳ 1: 2012–13<ref name=SW />
'''ⵕⵢⴰⵍ ⵎⴰⴷⵔⵉⴷ'''
*ⵍⴰ ⵍⵉⴳⴰ: 2021–22,<ref>{{cite web |url=https://www.bdfutbol.com/en/t/t2021-222.html |title=Real Madrid 2021–22: Squad |website=BDFutbol |access-date=12 August 2022}}</ref> 2023–24<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/c0x05j54l8wo|title=Real Madrid crowned champions after Barca's defeat at Girona|website=BBC Sport|date=4 May 2024|access-date=4 May 2024}}</ref>
*ⴰⴽⵔⵡⴰⵙ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ (ⵚⴱⴰⵏⵢⴰ): 2013–14,<ref>{{cite web |url=http://actas.rfef.es/actas/RFEF_CmpActa1?cod_primaria=1000144&CodActa=23476 |title=Acta del Partido celebrado el 16 de abril de 2014, en Valencia |trans-title=Minutes of the Match held on 16 April 2014, in Valencia |publisher=Royal Spanish Football Federation |access-date=28 April 2022 |language=es |archive-date=15 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200615010140/http://actas.rfef.es/actas/RFEF_CmpActa1?cod_primaria=1000144&CodActa=23476 |url-status=dead}}</ref> 2022–23<ref>{{cite web |title=Real Madrid 2–1 Osasuna: Rodrygo scores twice as Madrid win Copa del Rey |url=https://www.bbc.com/sport/football/65500297 |publisher=BBC |date=6 May 2023|access-date=6 May 2023}}</ref>
*ⴰⴽⵔⵡⴰⵙ ⵏ ⵙⵙⵓⴱⴱⵔ ⴰⵚⴱⵍⵢⵓⵏⵉ: 2021–22,<ref>{{cite web |url=http://actas.rfef.es/actas/RFEF_CmpActa1?cod_primaria=1000144&CodActa=70342 |title=Acta del Partido celebrado el 16 de enero de 2022, en Prince Bandar Ibn Abd Al Aziz, Riad, 13233, Arabia Saudí |trans-title=Minutes of the Match held on 16 January 2022, in Prince Bandar Ibn Abd Al Aziz, 13233, Saudi Arabia |publisher=Royal Spanish Football Federation |access-date=28 April 2022 |language=es |archive-date=17 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220117005112/http://actas.rfef.es/actas/RFEF_CmpActa1?cod_primaria=1000144&CodActa=70342 |url-status=dead}}</ref> 2023–24<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/football/67975415 |title=Real Madrid 4 Barcelona 1 |date=14 January 2024 |work=BBC Sport |access-date=16 January 2024}}</ref>
*ⵜⴰⴱⴰⵔⴰⵣⵜ ⵏ ⵉⵏⴱⵔⴰⵣⵏ ⵏ ⵓⵕⵓⴱⴱⴰ: 2013–14,<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/27383593 |title=Real Madrid 4–1 Atlético Madrid |first=Phil |last=McNulty |website=BBC Sport |date=24 May 2014 |access-date=28 April 2022}}</ref> 2021–22,<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/61609200 |title=Liverpool 0–1 Real Madrid |first=Phil |last=McNulty |website=BBC Sport |date=28 May 2022 |access-date=12 August 2022}}</ref> 2023–24<ref>{{cite news|url=https://www.espn.co.uk/football/story/_/id/40257014/champions-league-real-madrid-beat-dortmund-15th-title|title=Champions League: Real Madrid beat Dortmund for 15th title|publisher=espn.co.uk|date=1 June 2024|access-date=1 June 2024}}</ref>
*ⴰⴽⵔⵡⴰⵙ ⵏ ⵙⵙⵓⴱⴱⵔ ⴰⵡⵕⵓⴱⴱⵉ: 2014,<ref>{{cite web |url=https://www.uefa.com/uefasupercup/match/2014109--real-madrid-vs-sevilla/ |title=Real Madrid 2–0 Sevilla: Updates |publisher=UEFA |access-date=28 April 2022}}</ref> 2022,<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/62475679 |title=Real Madrid 2–0 Eintracht Frankfurt |first=Alex |last=Bysouth |website=BBC Sport |date=10 August 2022 |access-date=12 August 2022}}</ref> 2024<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/c77ljv4e5z5t|title=Real Madrid 2–0 Atalanta|publisher=BBC Sport|first=Steven|last=Sutcliffe|date=14 August 2024|access-date=15 August 2024}}</ref>
*ⴰⴽⵔⵡⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⵏ ⵜⵔⵓⴱⴱⴰ (ⴼⵉⴼⴰ): 2014,<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/clubworldcup/matches/round=259701/match=300298898/report.html |title=Match Report: Real Madrid Club de Fútbol – San Lorenzo |publisher=FIFA |archive-url=https://web.archive.org/web/20191223124908/https://www.fifa.com/clubworldcup/matches/round=259701/match=300298898/report.html |archive-date=23 December 2019}}</ref> 2022<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/64612995 |title=Real Madrid 5–3 Al-Hilal |website=BBC Sport |date=11 February 2023 |access-date=2 March 2023}}</ref>
*ⴰⴽⵔⵡⴰⵙ ⵏ ⵉⵎⵏⵥⴰⵡⵏ ⵏ ⴼⵉⴼⴰ: 2024<ref>{{cite web|url= https://www.bbc.com/sport/football/live/c205nv1yr6pt|title=Real Madrid 3–0 Pachuca: Kylian Mbappé scores in intercontinentalscores in Intercontinental Cup final|date=18 December 2024|work=BBC Sport|access-date=19 December 2024}}</ref>
'''ⴱⴰⵢⵉⵔⵏ ⵎⵢⵓⵏⵉⵅ'''
*ⴱⵓⵏⴷⵉⵙⵍⵉⴳⴰ: 2016–17<ref name="big regrets" />
*ⴰⴽⵔⵡⴰⵙ ⵏ ⵙⵙⵓⴱⴱⵔ ⴰⵍⵉⵎⴰⵏ: 2016,<ref>{{cite web |url=https://www.kicker.de/dortmund-gegen-bayern-2016-dfl-supercup-3303617/aufstellung |title=Supercup 2016, Finale in Dortmund: Borussia Dortmund 0:2 Bayern München: Aufstellung |trans-title=Supercup 2016, Final in Dortmund: Borussia Dortmund 0:2 Bayern Munich: Lineup |website=Kicker |publisher=Olympia-Verlag |access-date=28 April 2022 |language=de}}</ref> 2017<ref>{{cite web |url=https://www.kicker.de/dortmund-gegen-bayern-2017-dfl-supercup-3813700/aufstellung |title=Supercup 2017, Finale in Dortmund: Borussia Dortmund 4:5 Bayern München: Aufstellung |trans-title=Supercup 2017, Final in Dortmund: Borussia Dortmund 4:5 Bayern Munich: Lineup |website=Kicker |publisher=Olympia-Verlag |access-date=28 April 2022 |language=de}}</ref>
'''ⵜⵉⵎⵢⵉⵡⵏⵉⵏ'''
*ⴰⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ⴰⵎⴰⴼⴰⵢ ⵏ ⴼⵉⴼⴰ: 2024<ref>{{Cite web|title=Ancelotti wins maiden The Best Men's Coach Award|url=https://www.fifa.com/en/the-best-fifa-football-awards/2024/articles/coach-winner-2024-carlo-ancelotti|publisher=FIFA|date=17 December 2024|access-date=17 December 2024}}</ref>
*ⵜⴰⵙⵎⵖⵓⵔⵜ ⵏ ⵢⵓⵀⴰⵏ ⴽⵔⵓⵢⴼ (ⴼⵕⴰⵏⵚ ⴼⵓⵜⴱⵓⵍ): 2024<ref>{{Cite web |date=28 October 2024 |title=Ballon d'Or 2024: Carlo Ancelotti and Emma Hayes win Coach of the Year awards |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/c0enwq2nnjlo |access-date=30 October 2024 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref>
*ⴰⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ⴰⵎⴰⴹⵍⴰⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵙⵖ ⴷⴰⵔ ⵜⵙⵖⵓⵏⵜ ⵏ "ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵙⵓⴽⴽⵔ": 2003, 2024
*ⴰⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵖ ⵙⵉⵔⵢⵉ ⴰ: 2001, 2004<ref>{{cite web |url=http://www.assocalciatori.it/Pagine/AlbodOro/tabid/161/language/en-US/Default.aspx |title=Albo d'Oro |publisher=Italian Footballers' Association |language=it|access-date=25 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20130515095258/http://www.assocalciatori.it/Pagine/AlbodOro/tabid/161/language/en-US/Default.aspx|archive-date=15 May 2013}}</ref>
*ⵜⴰⵙⵖⵉⵎⵓⵜ ⵏ ⵡⵓⵔⵖ (ⴱⴰⵏⴽⵉⵏⴰ ⴷⵓⵔⵓ): 2002–03, 2003–04<ref>{{cite web |url=http://www.alleniamo.com/comunicati/2010/febbraio/panchina_oro_allegri.htm | archive-url = https://web.archive.org/web/20110707113036/http://www.alleniamo.com/comunicati/2010/febbraio/panchina_oro_allegri.htm | archive-date = 7 July 2011 |title=Albo "Panchina d'Oro" |language=it |date=1 February 2010|access-date=21 December 2015}}</ref>
*ⴰⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵖ ⵍⵉⴳ 1 (UNFP): 2012–13 (ⴷⵔⵓⵏ ⵜⵜ)<ref>{{cite web |date=14 May 2017 |title=Ancelotti hails 'friend' Galtier |url=https://www.ligue1.com/Articles/NEWS/2020/03/21/ancelotti-hails-friend-galtier |access-date=5 September 2022 |website=Ligue 1}}</ref>
*ⴰⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ⴰⵎⴰⴼⴰⵢ ⵏ ⵜⵔⵓⴱⴱⴰ ⵖ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⵙⵖ ⴷⴰⵔ IFFHS: 2007, 2014,<ref name="rsssf.com">{{cite web |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/iffhs-coach.html |title=IFFHS' World's Best Coaches of the Year 1996–2006 |publisher=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation |first=Erik |last=Garin |date=2 August 2007|access-date=21 December 2015}}</ref> 2022,<ref>{{Cite web |date=9 January 2023 |title=IFFHS AWARDS 2022 – MEN'S WORLD BEST CLUB COACH |url=https://iffhs.com/en/news/iffhs-awards-2022-mens-world-best-club-coach-2461 |access-date=9 January 2023 |website=IFFHS |archive-url=https://web.archive.org/web/20260716014047/https://iffhs.com/en/news/iffhs-awards-2022-mens-world-best-club-coach-2461 |archive-date=16 July 2026}}</ref> 2024<ref>{{Cite web |date=20 December 2024 |title=CARLO ANCELOTTI, MEN'S WORLD BEST CLUB COACH |url=https://iffhs.com/en/news/iffhs-awards-2024-carlo-ancelotti-mens-world-best-club-4074|access-date=20 December 2024 |website=IFFHS}}</ref>
*ⴰⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ ⵓⵕⵓⴱⴱⴰ (UEFA): 2002–03<ref>{{cite web|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/uefa-awards.html|title=UEFA Awards|website=RSSSF}}</ref>
*ⵜⴰⵙⵎⵖⵓⵔⵜ ⵏ ⵓⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ⴰⵎⴰⴼⴰⵢ ⵏ ⵓⵕⵓⴱⴱⴰ (UEFA): 2021–22<ref>{{cite web |url=https://www.uefa.com/news-media/news/0278-15d967d1d073-23d616e93025-1000--men-s-coach-of-the-year-ancelotti/ |title=Carlo Ancelotti wins UEFA Men's Coach of the Year award |publisher=UEFA |date=25 August 2022|access-date=25 August 2022}}</ref>
*ⵜⴰⵙⵎⵖⵓⵔⵜ ⵏ ⴳⵍⵓⴱ ⵙⵓⴽⴽⵔ ⵉ ⵓⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ⴰⵎⴰⴼⴰⵢ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ: 2014,<ref name=GSA>{{cite web |url=http://www.globesoccer.com/awards/walloffame/ |title=Wall of Fame |publisher=Globe Soccer|access-date=28 December 2015}}</ref> 2022,<ref>{{Cite news |last=Bettoni |first=Lorenzo |date=17 November 2022 |title=Globe Soccer Awards: all the winners – Maldini, Osimhen, Ibra, Ancelotti, Salah and more |work=Football Italia |url=https://football-italia.net/globe-soccer-awards-all-the-winners-maldini-osimhen-ibra-ancelotti-salah-and-more/ |access-date=18 November 2022}}</ref> 2024<ref>{{cite web|url=https://www.globesoccer.com/history/edition-2024|title=Globe Soccer Awards 2024: Celebrating 15 Years of Football Excellence|date=27 December 2024|website=Globe Soccer}}</ref>
*ⴰⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ (ⵓⵏⵣ ⴷⵓⵔ): 2021–22,<ref>{{cite news |url=https://www.onzemondial.com/footoir/onze-d-or-2022-carlo-ancelotti-sacre-meilleur-entraineur-de-la-saison-780596 |title=Onze d'Or 2022 : Carlo Ancelotti sacré meilleur entraîneur de la saison ! |date=1 June 2022 |website=Onze Mondial |access-date=1 June 2022 |language=fr}}</ref> 2022–23<ref>{{cite web |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/onze-awards.html |title="Onze Mondial" Awards |publisher=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation |first=José Luis |last=Pierrend |access-date=19 March 2026}}</ref>
*ⴰⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ⵏ ⵡⴰⵢⵢⵓⵔ ⵖ ⴱⵔⵉⵎⵢⵉⵔ ⵍⵉⴳ: ⵏⵓⵡⴰⵏⴱⵉⵔ 2009, ⵖⵓⵛⵜ 2010, ⵎⴰⵕⵚ 2011, ⵉⴱⵔⵉⵔ 2011, ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2020<ref name="PremProfile" />
*ⴰⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ⵏ ⵡⴰⵢⵢⵓⵔ ⵖ ⵍⴰ ⵍⵉⴳⴰ: ⴽⵟⵓⴱⵕ 2014,<ref>{{Cite web |date=12 November 2014 |title=BBVA Awards for the best of October |url=https://www.laliga.com/en-GB/news/bbva-awards-for-the-best-of-october |access-date=6 October 2023 |website=La Liga |language=}}</ref> ⵉⴱⵔⵉⵔ 2015,<ref>{{Cite web |date=29 June 2015 |title=How the month of April went in the Liga BBVA |url=https://www.laliga.com/en-GB/news/how-the-month-of-april-went-in-the-liga-bbva |access-date=6 October 2023 |website=La Liga}}</ref> ⵖⵓⵛⵜ 2023,<ref>{{cite web |date=8 September 2023 |title=Carlo Ancelotti, Best LALIGA EA SPORTS Coach in August |url=https://www.laliga.com/en-US/news/carlo-ancelotti-best-laliga-ea-sports-coach-in-august |access-date=8 September 2023 |publisher=La Liga}}</ref> ⵉⴱⵔⵉⵔ 2024<ref>{{cite news|url=https://www.laliga.com/en-GB/news/carlo-ancelotti-named-laliga-ea-sports-manager-of-the-month-for-april|publisher=La Liga|date=29 April 2024|title= Carlo Ancelotti named LALIGA EA SPORTS Manager of the Month for April|access-date=29 April 2024}}</ref>
*ⵜⴰⵙⵎⵖⵓⵔⵜ ⵏ ⵓⵙⵏⵏⵖⵎⵙ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵥⵉⵍⵏ ⵖ ⵜⵡⵊⵊⴰ ⵏ ⵓⴹⴰⵕ (ⴳⵍⵓⴱ ⵙⵓⴽⴽⵔ): 2014<ref name=GSA />
*ⵜⴰⵙⵎⵖⵓⵔⵜ ⵏ ⵉⵏⵣⵓ ⴱⵢⴰⵔⵣⵓⵜ: 2014<ref>{{cite web |url=http://www.figc.it/it/204/2523490/2014/03/News.shtml |title=Ad Ancelotti il 'Premio Bearzot'. Il 27 مايو la cerimonia di consegna |publisher=Italian Football Federation |language=it |date=13 March 2014|access-date=25 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160416145522/http://www.figc.it/it/204/2523490/2014/03/News.shtml|archive-date=16 April 2016|url-status=dead}}</ref>
*ⴰⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ⴰⵎⴰⴹⵍⴰⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ ⴼⵉⴼⴰ, ⴰⵎⴹⴼⵉⵕ: 2014<ref name="voting results">{{cite news |title=FIFA Ballon d'Or 2014 – voting results |url=http://resources.fifa.com/mm/document/ballon-dor/general/02/50/58/59/fboaward_rankingpresslist2014_neutral.pdf |publisher=FIFA |date=12 January 2015 |access-date=12 January 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150112225935/http://resources.fifa.com/mm/document/ballon-dor/general/02/50/58/59/fboaward_rankingpresslist2014_neutral.pdf |archive-date=12 January 2015}}</ref>
*ⵜⴰⵙⵎⵖⵓⵔⵜ ⵏ ⵎⵉⴳⵉⵍ ⵎⵓⵏⵢⵓⵣ: 2021–22,<ref>{{cite news |title=Carlo ancelotti, trofeo miguel muñoz de la liga... |trans-title=The MARCA Awards party, from within |url=https://www.marca.com/futbol/album/2016/02/08/56b88ffeca474132458b45f0_10.html |work=Marca.com |date=8 February 2016 |language=es}}</ref> 2014–15 (ⵜⵜⵢⴰⵡⵛⵔⴰⴽ)<ref>{{cite news |title=Pellegrini y Ancelotti comparten el trofeo Miguel Muñoz al mejor entrenador de LaLiga |url=https://www.abc.es/deportes/alfinaldelapalmera/noticias-betis/sevi-betis-pellegrini-y-ancelotti-comparten-trofeo-miguel-munoz-mejor-entrenador-laliga-202205241257_noticia.html#&ref=https://es.wikipedia.org/ |work=Diario ABC |date=24 May 2022 |language=es |trans-title=Pellegrini and Ancelotti share the Miguel Muñoz trophy for the best LaLiga coach}}</ref>
*ⴰⵙⴰⵍⴰⵢ ⵏ ⵜⵎⵙⴽⵜⵉⵜ ⵏ ⵕⵓⵎⴰ: 2014<ref>{{cite web |url=http://www.asroma.it/en/team/hall_of_fame.html |title=Hall of Fame 2014: Ghiggia, Ancelotti, Voeller and Candela inducted |publisher=AS Roma |access-date=10 February 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150219121511/http://www.asroma.it/en/team/hall_of_fame.html|archive-date=19 February 2015|url-status=dead}}</ref>
*ⴰⵙⴰⵍⴰⵢ ⵏ ⵜⵎⵙⴽⵜⵉⵜ ⵏ ⵜⵡⵊⵊⴰ ⵏ ⵓⴹⴰⵕ ⵜⴰⵟⴰⵍⵢⴰⵏⵜ: 2015<ref name="auto" />
*ⴰⵙⴰⵍⴰⵢ ⵏ ⵜⵎⵙⴽⵜⵉⵜ ⵏ ⴰ ⵙⵉ ⵎⵉⵍⴰⵏ<ref name="AC Milan Hall of Fame" />
*ⵜⴰⵙⵎⵖⵓⵔⵜ ⵏ ⵎⵉⵣⴰ ⵔⵉⴷⵓⵏⴷⴰ ⵉ ⵓⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ: 2025<ref>{{cite web|url=https://www.uol.com.br/esporte/futebol/ultimas-noticias/gazeta-esportiva/2025/12/08/com-homenagem-a-ancelotti-trofeu-mesa-redonda-elege-melhores-de-2025-veja-vencedores.htm |title=Com homenagem a Ancelotti, Troféu Mesa Redonda elege melhores de 2025; veja vencedores |website=UOL Esporte |date=8 December 2025 |language=pt |archive-date=8 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251208232724/https://www.uol.com.br/esporte/futebol/ultimas-noticias/gazeta-esportiva/2025/12/08/com-homenagem-a-ancelotti-trofeu-mesa-redonda-elege-melhores-de-2025-veja-vencedores.htm |url-status=live }}</ref>
=== ⵜⴰⵎⵉⴷⴰⵢⵜ ===
*ⵜⴰⵙⴽⵯⴼⵍⵜ ⵜⵉⵙⵙ 5 / ⴰⵎⵏⴰⵢ: ⴰⵡⵉⵙⴰⵎ ⵏ ⵓⵙⵙⵔⵖⵉ ⵏ ⵜⴳⴷⵓⴷⴰⵏⵜ ⵜⴰⵟⴰⵍⵢⴰⵏⵜ: 1991<ref name="5th class">{{cite web |title=Onoreficenze |url=http://www.quirinale.it/elementi/Onorificenze.aspx?pag=3045&qIdOnorificenza=&cognome=&nome=&daAnno=1800&aAnno=2014&luogoNascita=&testo=&ordinamento=2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924144617/http://www.quirinale.it/elementi/Onorificenze.aspx?pag=3045&qIdOnorificenza=&cognome=&nome=&daAnno=1800&aAnno=2014&luogoNascita=&testo=&ordinamento=2 |url-status=dead |archive-date=24 September 2015 |website=quirinale.it |access-date=19 March 2015 |language=it |date=30 September 1991}}</ref>
*ⵜⴰⵙⴽⵯⴼⵍⵜ ⵜⵉⵙⵙ 4 / ⴰⵎⵙⵜⴳⴳⴰⵔ: ⴰⵡⵉⵙⴰⵎ ⵏ ⵢⵉⵜⵔⵉ ⵏ ⵟⴰⵍⵢⴰⵏ: 2014<ref name="Ufficiale dell'Ordine della Stella d'Italia">{{cite web |title=Onoreficenze |url=http://www.quirinale.it/elementi/DettaglioOnorificenze.aspx?decorato=330642 |website=quirinale.it|access-date=21 December 2015 |language=it |date=2 June 2014}}</ref>
== ⵜⵓⵟⵟⵓⵏⵉⵏ ⵏⵏⵙ ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ ⵜⵓⵟⵟⵓⵏⵉⵏ ⴰⵎ ⵓⵎⵓⵔⴰⵔ ⵏ ⵜⴽⵓⵔⵜ ⵖ ⵜⵔⵓⴱⴱⴰ ⵍⵍⵉ ⵢⴰⴷ ⵉⴽⴽⴰ<ref>{{cite web |url=http://www.legaseriea.it/it/serie-a-tim/calciatore?p_p_id=BDC_dettaglio_calciatore_WAR_LegaCalcioBDC&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&p_p_col_id=column-1&p_p_col_pos=1&p_p_col_count=2&_BDC_dettaglio_calciatore_WAR_LegaCalcioBDC_idPersona=738|archive-url=https://web.archive.org/web/20140111155419/http://www.legaseriea.it/it/serie-a-tim/calciatore?p_p_id=BDC_dettaglio_calciatore_WAR_LegaCalcioBDC&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&p_p_col_id=column-1&p_p_col_pos=1&p_p_col_count=2&_BDC_dettaglio_calciatore_WAR_LegaCalcioBDC_idPersona=738|url-status=dead|archive-date=11 January 2014 |title=Ancelotti's league Stats |publisher=Lega Serie A|access-date=10 May 2013}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.uefa.com/teamsandplayers/players/player=43192/profile/index.html |title=Ancelotti's UEFA Stats |publisher=UEFA|access-date=10 May 2013}}</ref>
|-
!rowspan="2"|ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ
!rowspan="2"|ⵉⵎⵉⵔ
!colspan="3"|ⵍⵍⵉⴳⴰ
!colspan="2"|[[ⴰⴽⵔⵡⴰⵙ ⵏ ⵟⵟⴰⵍⵢⴰⵏ]]
!colspan="2"|Europe
!colspan="2"|ⵡⵉⵢⵢⴰⴹ
!colspan="2"|ⵜⴰⵖⴰⵎⵜ
|-
!Division!!ⵜⵉⵡⵉⵙⵉ!!ⵜⵉⵎⵙⵙⵡⵉⵜⵉⵏ!!ⵜⵉⵡⵉⵙⵉ!!ⵜⵉⵎⵙⵙⵡⵉⵜⵉⵏ!!ⵜⵉⵡⵉⵙⵉ!!ⵜⵉⵎⵙⵙⵡⵉⵜⵉⵏ!!ⵜⵉⵡⵉⵙⵉ!!ⵜⵉⵎⵙⵙⵡⵉⵜⵉⵏ!!ⵜⵉⵡⵉⵙⵉ!!ⵜⵉⵎⵙⵙⵡⵉⵜⵉⵏ
|-
|rowspan=4|[[parma calcio 1913|ⴱⴰⵔⵎⴰ]]
|[[1976–77 serie c|1976–77]]
|[[serie c]]
|1||0||colspan=2|—||colspan=2|—||colspan=2|—||1||0
|-
|[[1977–78 serie c|1977–78]]
|serie c
|21||8||colspan=2|—||colspan=2|—||colspan=2|—||21||8
|-
|1978–79
|[[lega pro prima divisione|serie c1]]
|33||5||colspan=2|—||colspan=2|—||colspan=2|—||33||5
|-
!colspan=2|ⵜⴰⵖⴰⵎⵜ
!55||13||colspan=2|—||colspan=2|—||colspan=2|—||55||13
|-
|rowspan=9|[[as roma|ⵕⵓⵎⴰ]]
|[[1979–80 as roma season|1979–80]]
|[[serie a]]
|27||3||9||0||colspan=2|—||colspan=2|—||36||3
|-
|[[1980–81 as roma season|1980–81]]
|serie a
|29||2||6||2||2||1||colspan=2|—||37||5
|-
|[[1981–82 as roma season|1981–82]]
|serie a
|5||0||0||0||3||1||colspan=2|—||8||1
|-
|[[1982–83 as roma season|1982–83]]
|serie a
|23||2||3||0||6||0||colspan=2|—||32||2
|-
|[[1983–84 as roma season|1983–84]]
|serie a
|9||0||5||0||4||0||colspan=2|—||18||0
|-
|[[1984–85 as roma season|1984–85]]
|serie a
|22||3||2||0||3||0||colspan=2|—||27||3
|-
|[[1985–86 as roma season|1985–86]]
|serie a
|29||0||4||0||colspan=2|—||colspan=2|—||33||0
|-
|[[1986–87 as roma season|1986–87]]
|serie a
|27||2||7||1||2||0||colspan=2|—||36||3
|-
!colspan=2|ⵜⴰⵖⴰⵎⵜ
!171||12||36||3||20||2||colspan=2|—||227||17
|-
|rowspan=6|[[ac milan|ⵎⵉⵍⴰⵏ]]
|[[1987–88 ac milan season|1987–88]]
|serie a
|27||2||7||0||4||0||colspan=2|—||38||2
|-
|[[1988–89 ac milan season|1988–89]]
|serie a
|28||2||2||0||7||1||1||0||38||3
|-
|[[1989–90 ac milan season|1989–90]]
|serie a
|24||3||4||0||6||0||1||0||35||3
|-
|[[1990–91 ac milan season|1990–91]]
|serie a
|21||1||4||0||4||0||2||0||31||1
|-
|[[1991–92 ac milan season|1991–92]]
|serie a
|12||2||6||0||colspan=2|—||colspan=2|—||18||2
|-
!colspan=2|ⵜⴰⵖⴰⵎⵜ
!112||10||23||0||21||1||4||0||160||11
|-
!colspan=3|Career total
!338||35||59||3||41||3||4||0||442||41
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ ⵜⵓⵣⵎⵉⵎⵉⵏ ⵏⵏⵙ ⵖⵎⴽⵍⵍⵉ ⵏ ⵓⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ⵉ ⴽⵔⴰⵢⴳⴰⵜ ⵜⵔⴰⴱⴱⵓⵜ
|-
!ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ
!ⵙⵖ
!ⴰⵔ
!{{tooltip|g|games managed}}
!{{tooltip|w|games won}}
!{{tooltip|d|games drawn}}
!{{tooltip|l|games lost}}
!{{tooltip|gf|goals for}}
!{{tooltip|ga|goals against}}
!{{tooltip|gd|goal difference}}
!{{tooltip|win %|winning percentage}}
|-
|align="left"|[[ac reggiana 1919|ⵔⵉⴳⵢⴰⵏⴰ]]
|align="left"|1 ⵢⵓⵍⵢⵓⵣ 1995
|align="left"|30 ⵢⵓⵏⵢⵓⵣ 1996
|-
|align="left"|[[parma calcio 1913|ⴱⴰⵔⵎⴰ]]
|align="left"|1 ⵢⵓⵍⵢⵓⵣ 1996
|align="left"|30 ⵢⵓⵏⵢⵓⵣ 1998
|-
|align="left"|[[juventus fc|ⵢⵓⴼⵉⵏⵜⵓⵙ]]
|align="left"|9 ⴱⵕⴰⵢⵕ 1999
|align="left"|17 ⵢⵓⵏⵢⵓⵣ 2001
|-
|align="left"|[[ac milan|ⵎⵉⵍⴰⵏ]]
|align="left"|6 ⵓⵏⴱⵉⵔ 2001
|align="left"|31 ⵎⴰⵢⵢⵓ 2009
|-
|align="left"|[[chelsea f.c.|ⵛⵉⵍⵙⵉ]]
|align="left"|1 ⵢⵓⵍⵢⵓⵣ 2009
|align="left"|22 ⵎⴰⵢⵢⵓ 2011
|-
|align="left"|[[paris saint-germain fc|ⴱⴰⵔⵉⵙ ⵙⴰⵏ ⵊⵉⵔⵎⴰⵏ]]
|align="left"|30 ⴷⵓⵏⴱⵉⵔ 2011
|align="left"|25 ⵢⵓⵏⵢⵓⵣ 2013
|-
|align="left"|[[real madrid cf|ⵔⵉⴰⵍ ⵎⴰⴷⵔⵉⴷ]]
|align="left"|25 ⵢⵓⵏⵢⵓⵣ 2013
|align="left"|25 ⵎⴰⵢⵢⵓ 2015
|-
|align="left"|[[fc bayern munich|ⴱⴰⵢⵉⵔⵏ ⵎⵓⵏⵉⵅ]]
|align="left"|1 ⵢⵓⵍⵢⵓⵣ 2016
|align="left"|28 ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2017
|-
|align="left"|[[ssc napoli|ⵏⴰⴱⵓⵍⵉ]]
|align="left"|23 ⵎⴰⵢⵢⵓ 2018
|align="left"|10 ⴷⵓⵏⴱⵉⵔ 2019
|-
|align="left"|[[everton f.c.|ⵉⴼⴻⵔⵜⵓⵏ]]
|align="left"|21 ⴷⵓⵏⴱⵉⵔ 2019
|align="left"|1 ⵢⵓⵏⵢⵓⵣ 2021
|-
|align="left"|[[real madrid cf|ⵔⵉⴰⵍ ⵎⴰⴷⵔⵉⴷ]]
|align="left"|1 ⵢⵓⵏⵢⵓⵣ 2021
|align="left"|25 ⵎⴰⵢⵢⵓ 2025
|—||—||—||—||—||—||—||—
|-
|align="left"|[[brazil national football team|ⴱⵔⴰⵣⵉⵍ]]
|align="left"|26 ⵎⴰⵢⵢⵓ 2025
|align="left"|''ⴰⵏⵜⴰⵍⵉ''
|—||—||—||—||—||—||—||—
|-
!colspan="3"|ⵜⴰⵖⴰⵎⵜ ⵏ ⵜⵡⴰⴷⴰ
|}
== ⵉⵙⵓⵖⴰⵍ ==
<references />
1gyjblba2fizfziq7zmirzlqaak2xyk
ⵜⴰⵢⵍⵓⵔ ⵙⵡⵉⴼⵜ
0
55050
198871
198767
2026-11-08T02:14:43Z
InternetArchiveBot
96
Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
198871
wikitext
text/x-wiki
{{ⵜⴰⴼⵍⵓⵖⵎⵉⵙⵜ ⵓⴳⴳⵉⴷ}}
ⵜⴰⵢⵍⵓⵔ ⵙⵡⵉⴼⵜ, ⵜⵍⵓⵍ ⴳ 13 ⴷⵓⵊⴰⵏⴱⵉⵔ 1989 ⴳ ⵡⵉⵙⵜ ⵔⵉⴷⵉⵏⴳ (ⴱⵉⵏⵙⵉⵍⴼⴰⵏⵢⴰ), ⵜⴳⴰ ⵜⴰⵎⴰⵔⵉⵔⵜ-ⵜⴰⵎⵙⵏⴼⵍⵓⵍⵜ-ⵜⴰⵎⵙⵏⴳⴱⴰⵔⵜ, ⵜⴰⵎⵙⵙⵓⴼⵖⵜⵜⴰⵎⴰⵔⵉⵔⵜ-ⵜⴰⵎⵙⵏⴼⵍⵓⵍⵜ- ⵏ ⵜⵣⵍⴰⵜⵉⵏ, ⵜⴰⵙⵏⵥⴰⵡⴰⵏⵜ, ⴷ ⵜⵎⵙⵙⵓⴼⵖⵜ ⵏ ⵉⴼⵉⴷⵢⵓⵜⵏ ⵏ ⵓⵥⴰⵡⴰⵏ ⴷ ⵉⴽⴽⴰⵏ ⵎⵉⵔⵉⴽⴰⵏ.
== ⵜⵓⴷⵔⵜ ⴷ ⵜⵡⴰⴷⴰ ==
=== ⵣⵉⴽⴽ ⵜⵓⴷⵔⵜ ===
ⵜⵍⵓⵍ ⵜⴰⵢⵍⵓⵔ ⴰⵍⵉⵙⵓⵏ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⴳ 13 ⴷⵓⵊⴰⵏⴱⵉⵔ 1989 ⴳ ⵡⵉⵙⵜ ⵔⵉⴷⵉⵏⴳ, ⴱⵉⵏⵙⵉⵍⴼⴰⵏⵢⴰ.<ref>{{cite news |last=Sutherland |first=Mark |date=May 23, 2015 |title=Taylor Swift Interview: 'A Relationship? No One's Going to Sign up for This' |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/music/rockandpopfeatures/11430433/Taylor-Swift-interview-A-relationship-No-ones-going-to-sign-up-for-this.html |url-status=live |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/culture/music/rockandpopfeatures/11430433/Taylor-Swift-interview-A-relationship-No-ones-going-to-sign-up-for-this.html |archive-date=January 10, 2022 |access-date=April 20, 2020 |newspaper=[[The Daily Telegraph]]}}</ref> ⵢⵓⵛⴽⴰ ⴷ ⵢⵉⵙⵎ ⵏⵏⵙ ⵙⴳ ⵓⵎⴰⵔⵉⵔ ⴷ ⵓⵎⵙⵏⴼⵍⵓⵍ ⵊⵉⵎⵙ ⵜⴰⵢⵍⵓⵔ;{{Sfn|Perone|2017|p=3}} ⵙⵜⵉⵏ ⴰⵙ ⵉⵎⴰⵔⴰⵡⵏ ⵏⵏⵙ ⵢⴰⵏ ⵢⵉⵙⵎ ⵉⵜⵜⵢⴰⵡⵙⵎⵔⴰⵙⵏ ⵉ ⵓⵔⴳⴰⵣ ⴷ ⵜⵎⵖⴰⵔⵜ, ⵙ ⵓⵥⵓⵥⴹ ⴰⴷ ⴰⵙ ⵢⴰⵡⵙ ⵎⴰⵢⴰⵏⵏ ⴳ ⵓⵎⵓⵔⵙ ⴳ ⵢⵉⴳⵔ ⵏ ⵜⵙⴱⴱⴰⴱⵜ.<ref name="Grigoriadis-2009">{{cite magazine |last=Grigoriadis |first=Vanessa |author-link=Vanessa Grigoriadis |date=March 5, 2009 |title=The Very Pink, Very Perfect Life of Taylor Swift |url=https://www.rollingstone.com/music/music-country/the-very-pink-very-perfect-life-of-taylor-swift-107451/ |url-access=limited |access-date=October 6, 2024 |magazine=[[Rolling Stone]] |archive-date=September 22, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922155836/https://www.rollingstone.com/music/music-country/the-very-pink-very-perfect-life-of-taylor-swift-107451/ |url-status=live}}</ref>
ⴱⴰⴱⴰⵙ, ⵙⴽⵓⵜ ⴽⵉⵏⴳⵙⵍⵉ ⵙⵡⵉⴼⵜ, ⵉⴽⴽⴰ ⵜⵜ ⵉⵏⵏ ⵉⴳⴰ ⴰⵙⵔⴰⵔⴼⵉ ⴳ ⵜⴱⵓⵕⴰⵚⵜ ⴳ ⵜⵎⵙⵙⵓⵔⵜ ⵏ ⵎⵉⵔⵉⵍ ⵍⵉⵏⵜⵛ, ⴷ ⵉⵏⵏⴰⵙ, ⴰⵏⴷⵔⵢⴰ ⴳⴰⵔⴷⵏⵔ ⵙⵡⵉⴼⵜ (ⵢⵉⵙⵎ ⵏ ⵜⵡⵊⴰ ⵏⵏⵙ ⴼⵉⵏⵍⵉ), ⵜⴽⴽⴰ ⵜⵜ ⵉⵏⵏ ⵜⵙⵡⵓⵔⵉ ⴰⵎ ⵜⴰⵎⴷⵢⵓⵔⵜ ⵏ ⵓⵣⵣⵏⵣⵉ ⵏ ⵉⵢⵢⴰⵔ ⵏ ⵜⵎⵙⵜⴰⴳⵜ.{{sfn|Jepson|2013|page=1}} ⴳⵯⵎⴰⵙ ⴰⵎⴰⵥⵓⵥ ⵏ ⵙⵡⵉⴼⵜ, ⵓⵙⵜⵉⵏ, ⵉⴳⴰ ⴰⵎⵙⵏⴱⴳⴰⵔ ⴰⵔ ⵉⵙⵙⴼⵜⵓ ⵉⵙⵏⴼⴰⵔⵏ ⵏⵏⵙ ⵉⵙⵉⵏⵉⵎⴰⵜⵏ.<ref>{{Cite magazine |last=Knopper |first=Steve |date=August 17, 2022 |title=How a Kid Flick Got Taylor Swift to Remake a Previously Off-Limits Song |url=https://www.billboard.com/pro/taylor-swift-movie-songs-synchs-1989-super-pets/ |access-date=May 8, 2026 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |archive-date=August 18, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220818070028/https://www.billboard.com/pro/taylor-swift-movie-songs-synchs-1989-super-pets/ |url-status=live }}</ref> ⵜⴰⵢⵍⵓⵔ ⴷ ⵓⵙⵜⵉⵏ ⴷⴷⴰⵏ ⴷ ⵙⴳ ⵉⵥⵓⵕⴰⵏ ⵉⵙⴽⵓⵜⵍⴰⵏⴷⵉⵢⵏ, ⵉⵏⴳⵍⵉⵣⵉⵢⵏ ⴷ ⵢⵉⵍⵉⵎⴰⵏⵉⵢⵏ, ⴷ ⵉⵥⵓⵕⴰⵏ ⵢⴰⴳⴳⵓⴳⵏ ⵉⵕⵍⴰⵏⴷⵉⵢⵏ ⴷ ⵢⵉⵟⴰⵍⵢⴰⵏⵉⵢⵏ; ⵏⵜⵜⵏⵉ ⴳⴰⵏ ⵜⴰⵔⵡⴰ ⵏ ⵜⴰⵔⵡⴰ ⵏ ⴱⴰⴱⴰⵙ ⵏ ⵜⵛⴰⵔⵍⵣ ⴽⴰⵔⵎⵉⵏ ⴰⵏⵜⵓⵏⵢⵓ ⴱⴰⵍⴷⵉ, ⵍⵍⵉ ⵉⴳⴰⵏ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⴱⴱⴰⴱ ⵉⵜⵜⵢⴰⵡⵙⵙⴰⵏⵏ ⴳ ⴼⵉⵍⴰⴷⵉⵍⴼⵢⴰ.{{efn|Attributed to multiple references:<ref>{{Cite news |last=McKay |first=Gabriel |date=July 6, 2023 |title=Taylor Swift Edinburgh: Is Star the Real Queen of Scotland? |url=https://www.heraldscotland.com/life_style/arts_ents/23623229.taylor-swift-edinburgh-star-real-queen-scotland/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240201171031/https://www.heraldscotland.com/life_style/arts_ents/23623229.taylor-swift-edinburgh-star-real-queen-scotland/ |archive-date=February 1, 2024 |access-date=February 4, 2024 |newspaper=[[The Herald (Glasgow)|The Herald]]}}</ref><ref>{{cite news |last=Eleftheriou-Smith |first=Loulla-Mae |date=June 24, 2015 |title=Taylor Swift Tells Scotland: 'I Am One of You' |url=http://www.independent.co.uk/news/people/taylor-swift-reveals-scottish-heritage-at-packed-glasgow-gig-tells-the-crowd-i-am-one-of-you-10342590.html |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220526/http://www.independent.co.uk/news/people/taylor-swift-reveals-scottish-heritage-at-packed-glasgow-gig-tells-the-crowd-i-am-one-of-you-10342590.html |archive-date=May 26, 2022 |access-date=July 10, 2019 |newspaper=[[The Independent]]}}</ref><ref>{{Cite news |last=O'Donoghue |first=Ellen |date=June 19, 2024 |title=Turns out Taylor Swift Is a Derry Girl, Genealogists Find |url=https://www.irishtimes.com/culture/music/2024/06/19/turns-out-taylor-swift-is-a-derry-girl-genealogists-find/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240619160000/https://www.irishtimes.com/culture/music/2024/06/19/turns-out-taylor-swift-is-a-derry-girl-genealogists-find/ |archive-date=June 19, 2024 |access-date=June 19, 2024 |newspaper=[[The Irish Times]]}}</ref>}}
ⵃⵏⵏⴰⵜⵙⵏ ⵙⴳ ⵢⵉⵎⵎⴰⵙⵏ, ⵎⴰⵔⵊⵓⵔⵉ ⴼⵉⵏⵍⵉ (ⵢⵉⵙⵎ ⵏ ⵜⵡⵊⴰ ⵏⵏⵙ ⵎⵓⵍⵉⵏⴽⴰⵎⴱ), ⵜⴽⴽⴰ ⵜⵜ ⵉⵏⵏ ⵜⴳⴰ ⵜⴰⵎⴰⵔⵉⵔⵜ ⵏ ⵜⵓⴱⵉⵕⵜ, ⵍⵍⵉⵖ ⵜⵉⵔⵉⵔ ⴳ ⵜⵖⵍⵉⵙⵢⴰ ⵉⴳⴰ ⵖⵉⴽⴰⵏⵏ ⵢⴰⵜ ⵙⴳ ⵜⴽⵜⵜⴰⵢⵉⵏ ⵜⵉⵎⵣⵡⵓⵔⴰ ⵏ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⴳ ⵓⵥⴰⵡⴰⵏ.{{Sfn|Spencer|2010|p=4}}
ⴳ ⵜⵉⵣⵉ ⵏ ⵜⵎⵥⵉ ⵏⵏⵙ, ⵜⵣⵣⵔⵉ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵜⵉⴳⴳⴰ ⵏⵏⵙ ⴳ ⵢⴰⵜ ⵜⴼⵏⵖⴰ ⵏ ⵜⴰⴷⴷⴰⴳⵉⵏ ⵏ ⴽⵔⵉⵙⵎⴰⵙ ⴳ ⴱⵉⵏⵙⵉⵍⴼⴰⵏⵢⴰ,<ref>{{cite magazine |last=Raab |first=Scott |author-link=Scott Raab |date=October 20, 2014 |title=Taylor Swift Interview |url=http://www.esquire.com/entertainment/music/a30491/taylor-swift-1114/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150216031004/http://www.esquire.com/entertainment/music/a30491/taylor-swift-1114/ |archive-date=February 16, 2015 |access-date=April 11, 2015 |magazine=[[Esquire (magazine)|Esquire]]}}</ref> ⴷ ⵜⵉⵣⵉ ⵏ ⵓⵏⴱⴷⵓ ⴳ ⵜⴰⴷⴷⵡⴰⵔⵉⵜ ⵏ ⵜⵡⵊⴰ ⵏⵏⵙ ⵏ ⵉⵎⵓⵔⴰⵙ ⴳ ⵙⵜⵓⵏ ⵀⴰⵔⴱⵓⵔ, ⵏⵢⵓ ⵊⵉⵔⵙⵉ, ⵖⵉⵍⵍⵉ ⵖ ⵜⴻⵜⵜⵉⵔⵉⵔ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵜⵜⵡⴰⵍ ⵜⵉⵣⵍⴰⵜⵉⵏ ⵙ ⵓⴷⵉⵏⴰⵏ ⴳ ⵢⴰⵜ ⵜⴰⵍⵇⵀⵡⴰⵜ ⵏ ⵜⵎⴰⵣⵉⵔⵜ ⵏⵏⵙ.<ref>{{Cite news |last=Jackson |first=Vincent |date=November 20, 2023 |title=From the Archives: Stone Harbor Teen Taylor Swift on Her Way to Country Music Stardom |url=https://pressofatlanticcity.com/news/local/taylor-swift-14-stone-harbor-music-stardom/article_f4f7daa8-320e-11ee-8d01-37ee6223f35b.html |url-access=subscription |access-date=March 7, 2024 |newspaper=[[The Press of Atlantic City]] |archive-date=February 14, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240214173124/https://pressofatlanticcity.com/news/local/taylor-swift-14-stone-harbor-music-stardom/article_f4f7daa8-320e-11ee-8d01-37ee6223f35b.html |url-status=live}}</ref>
ⵜⵎⵇⵇⵓⵔ ⴷ ⵖⴼ ⵓⵙⴳⴷ ⴰⵎⴰⵙⵉⵃⵉ,<ref>{{cite magazine |url=https://relevantmagazine.com/culture/taylor-swift-on-politicians-co-opting-faith-im-a-christian-thats-not-what-we-stand-for/ |title=Taylor Swift on Politicians Co-Opting Faith: 'I'm a Christian. That's Not What We Stand For' |magazine=[[Relevant (magazine)|Relevant]] |date=January 31, 2020 |access-date=April 2, 2020 |archive-date=November 25, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221125042517/https://relevantmagazine.com/culture/taylor-swift-on-politicians-co-opting-faith-im-a-christian-thats-not-what-we-stand-for/ |url-status=live}}</ref> ⵜⵖⵔⴰ ⴳ ⵓⵙⵍⵎⴷ ⴰⵎⵏⵣⵓ ⴳ ⵢⴰⵜ ⵜⵉⵏⵎⵍ ⵏ ⵎⵓⵏⵜⵉⵙⵓⵔⵉ ⵍⵍⵉ ⵙⴼⵜⵜⵓⵏⵜ ⵜⴰⵢⵜⵎⴰⵜⵉⵏ ⵜⵉⴱⵉⵔⵏⴰⵔⴷⵉⵏⵉⵏ ⵏ ⵙⴰⵏ ⴼⵔⴰⵏⵙⵉⵙ, ⵓⵔ ⵜⴰ ⵜⵎⵎⴰⵜⵜⵉ ⵖⵔ ⵜⵉⵏⵎⵍ ⵏ ⵡⴰⵢⵏⴷⴽⵔⵓⴼⵜ ⴳ ⴱⵓⵜⵙⵜⴰⵡⵏ.<ref>{{cite news |last=Uhrich |first=Bill |date=February 13, 2010 |title=Photos Students at Alvernia Montessori School Sending Taylor Swift a Valentine |url=http://readingeagle.com/articlephotos.aspx?id=195866 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131016085055/http://readingeagle.com/articlephotos.aspx?id=195866 |archive-date=October 16, 2013 |access-date=February 25, 2013 |newspaper=[[Reading Eagle]]}}</ref><ref>{{cite news |last=Hatza |first=George |url=http://readingeagle.com/article.aspx?id=116460 |title=Taylor Swift: Growing into Superstardom |newspaper=[[Reading Eagle]] |date=December 8, 2008 |access-date=April 17, 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120401101613/http://readingeagle.com/article.aspx?id=116460 |archive-date=April 1, 2012}}</ref> ⵍⵍⵉⵖ ⵜⵎⵎⵓⵜⵜⵉ ⵜⵡⵊⴰ ⵏⵏⵙ ⵖⵔ ⵡⴰⵢⵓⵎⵉⵙⵉⵏⴳ, ⵜⵖⵔⴰ ⵖ ⵜⵉⵏⵎⵍ ⵜⴰⵙⵉⵏⴰⵏⵜ ⵏ ⵜⵙⴳⴰ ⵏ ⵡⴰⵢⵓⵎⵉⵙⵉⵏⴳ.<ref>{{cite news |last=Mennen |first=Lauren |date=November 12, 2014 |title=Taylor Swift's Wyomissing Childhood Home on the Market for $799,500 |url=http://www.philly.com/philly/business/real_estate/Taylor_Swifts_Wyomissing_childhood_home_on_the_market_for_799500.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161017134537/http://www.philly.com/philly/business/real_estate/Taylor_Swifts_Wyomissing_childhood_home_on_the_market_for_799500.html |archive-date=October 17, 2016 |access-date=October 13, 2016 |newspaper=[[Philadelphia Daily News]]}}</ref><ref>{{cite news |last=Chang |first=David |date=February 22, 2016 |title=Taylor Swift Returns to Reading Pennsylvania as Maid of Honor in Friend's Wedding |url=https://www.nbcphiladelphia.com/news/local/Taylor-Swift-Wedding-Berks-County-Reading-Pennsylvania-369611241.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160916152958/http://www.nbcphiladelphia.com/news/local/Taylor-Swift-Wedding-Berks-County-Reading-Pennsylvania-369611241.html |archive-date=September 16, 2016 |access-date=August 26, 2016 |publisher=[[WCAU]]}}</ref> ⵖ ⵓⵡⵜⴰⵢ ⵏ ⵜⵥⴰ ⵏ ⵉⵙⴳⴳⵯⴰⵙⵏ, ⵜⵔⴰ ⴰⴷ ⵜⵙⴽⵔ ⵜⴰⵡⴰⴷⴰ ⵏⵏⵙ ⵖ ⵓⵎⵣⴳⵓⵏ ⴰⵥⴰⵡⴰⵏ, ⴰⵔ ⵜⵜⵓⵔⴰⵔ ⵖ ⵉⵏⵎⵓⴳⴳⴰⵔⵏ ⵏ ⵜⵎⴰⵣⵉⵔⵜ ⴷ ⵖ ⵉⵙⵏⵓⵍⵍⴼⵓⵜⵏ ⵏ ⵜⴽⴰⴷⵉⵎⵉⵜ ⵏ ⵓⵎⵣⴳⵓⵏ ⵏ ⵉⵄⵔⵔⵉⵎⵏ ⵏ ⴱⵉⵔⴽⵙ,<ref>{{cite news |title=Taylor Swift, Age 12 |url=http://www.nydailynews.com/entertainment/photographer-reveals-rare-photos-taylor-swift-international-star-gallery-1.2072369?pmSlide=1.2072339 |access-date=August 26, 2016 |newspaper=[[New York Daily News]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160827003623/http://www.nydailynews.com/entertainment/photographer-reveals-rare-photos-taylor-swift-international-star-gallery-1.2072369?pmSlide=1.2072339 |archive-date=August 27, 2016}}</ref><ref name="Rolling Stone Interview">''[[Rolling Stone]]'' Interview: The Unabridged Taylor Swift, December 2, 2008</ref> ⴷ ⴰⵔ ⵜⴻⵜⵜⵎⵓⴷⴷⵓ ⵜⵉⴽⵍⵉⵜ ⴰⵔ ⵜⵉⴽⵍⵉⵜ ⵙ ⵜⵎⴷⵉⵏⵜ ⵏ ⵏⵢⵓ ⵢⵓⵔⴽ ⴰⴷ ⴳⵉⵙⵏ ⵜⵖⵯⵉ ⴰⵍⵎⵎⵓⴷ ⵏ ⵓⵎⵙⵍⵉ ⴷ ⵓⵙⵏⴱⴳⵔ.<ref>{{cite web |last=Cooper |first=Brittany Joy |url=http://tasteofcountry.com/taylor-swift-acting-emma-stone/ |title=Taylor Swift Opens Up About a Future in Acting and Admiration for Emma Stone |website=[[Taste of Country]] |date=April 15, 2012 |access-date=April 17, 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120417225849/http://tasteofcountry.com/taylor-swift-acting-emma-stone/ |archive-date=April 17, 2012}}</ref>{{Sfn|Carlin|2019|p=14}}
ⵓⴽⴰⵏ ⵍⵍⵉⵖ ⵜⵥⵕⴰ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⴰⵔⵓ ⴰⵏⵎⴰⵍⵍⴰⵢ ⵖⴼ ⴼⵉⵜ ⵀⵉⵍ, ⵜⵙⵙⵏⴼⵍ ⴰⵡⵜⵜⴰⵙ ⵏⵏⵙ, ⵜⵖⵜⵙ ⴰⴷ ⵜⴹⴼⵕ ⵜⴰⵡⴰⴷⴰ ⵖ ⵓⵥⴰⵡⴰⵏ ⵏ ⴽⴰⵏⵜⵔⵉ ⵖ ⵏⴰⵛⴼⵉⵍ, ⵜⵉⵏⵉⵙⵉ.<ref>{{cite news |last=Diu |first=Nisha Lilia |date=April 3, 2011 |title=Taylor Swift: 'I Won't Do Sexy Shoots' |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/music/8421110/Taylor-Swift-interview-I-wont-do-sexy-shoots.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506063028/http://www.telegraph.co.uk/culture/music/8421110/Taylor-Swift-interview-I-wont-do-sexy-shoots.html |archive-date=May 6, 2013 |access-date=April 17, 2012 |newspaper=[[The Daily Telegraph]]}}</ref>
ⵖ ⵓⵡⵜⴰⵢ ⵏ 11 ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ, ⵜⵎⵓⴷⴷⴰ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵖⵔ ⵏⴰⵛⴼⵉⵍ ⴷ ⵉⵏⵏⴰⵙ ⴰⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵜⵔⵣⴼ ⵜⵉⵔⴰⴽ ⵏ ⵓⵣⵎⵎⴻⵎ ⴷ ⴰⴷ ⴰⵙⵏⵜ ⵜⴼⴽ ⵜⵉⵙⴼⵉⴼⵉⵏ ⵏ (Demo) ⵏ ⵜⵣⵍⴰⵜⵉⵏ ⵏ ⴽⴰⵔⵢⵓⴽⵉ ⵏ ⴷⵓⵍⵉ ⴱⴰⵔⵜⵓⵏ ⴷ ⴷⵉⴽⵙⵉ ⵜⵛⵉⴽⵙ.<ref>{{cite web |date=November 26, 2008 |title=Insider Interview: Taylor Swift (Part 1 of 2) |url=http://www.cmt.com/news/1600309/cmt-insider-interview-taylor-swift-part-1-of-2/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150123055134/http://www.cmt.com/news/1600309/cmt-insider-interview-taylor-swift-part-1-of-2/ |archive-date=January 23, 2015 |access-date=July 1, 2012 |publisher=[[CMT (American TV channel)|CMT]]}}</ref> ⵓⴳⵉⵏⵜ ⵜⵏⵜ ⴽⵓⵍⵍⵓ ⵜⵉⵔⴰⴽ ⴰⵏⵏ, ⴰⵢⴰⵏⵏ ⴰⴷ ⵜⵜ ⵢⵓⴷⵊⴰⵏ ⴰⴷ ⵜⵙⵔⵙ ⵜⵉⵟⵟ ⵏⵏⵙ ⵖ ⵜⵉⵔⵔⴰ ⵏ ⵜⵣⵍⴰⵜⵉⵏ.<ref>{{Cite magazine |last=Malec |first=Jim |author-link=Jim Malec |url=https://www.americansongwriter.com/2011/05/taylor-swift-the-garden-in-the-machine/ |title=Taylor Swift: The Garden In The Machine |magazine=[[American Songwriter]] |date=May 2, 2011 |access-date=May 21, 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120510173906/http://www.americansongwriter.com/2011/05/taylor-swift-the-garden-in-the-machine/ |archive-date=May 10, 2012}}</ref>
ⵖ 2003, ⵜⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏⵜⵜⴰⵜ ⴷ ⵉⵎⴰⵔⴰⵡⵏ ⵏⵏⵙ ⵜⴰⵡⵓⵔⵉ ⴷ ⵓⵎⴰⵏⴰⴷⵊⵔ ⵏ ⵜⵎⵓⵣⴰⵢⵉⵏ ⴷⴰⵏ ⴷⵉⵎⵜⵔⵓⵡ. ⵙ ⵜⵡⵉⵙⵉ ⵏⵏⵙ, ⵜⵙⴽⵔ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵜⴰⵥⴰⵢⵔⵜ ⵏ ⵜⵎⵍⵙⵉⵜ ⵉ "ⴰⴱⵉⵔⴽⵔⵓⵎⴱⵉ ⴰⵏⴷ ⴼⵉⵜⵛ", ⵜⴻⵜⵜⵢⴰⵡⵙⴽⵛⴰⵎ ⵢⴰⵜ ⵜⵣⵍⵉⵜ ⵏⵏⵙ ⵜⴰⵥⵖⵓⵕⴰⵏⵜ ⵖ ⵢⴰⵏ ⵓⴹⴱⵙⵉ (ⵙⵉ ⴷⵉ) ⵏ ⵜⵎⵙⵙⵓⵔⵜ "ⵎⵉⵢⴱⵉⵍⵉⵏ", ⵜⴰⵎⵥ ⵢⴰⵏ ⵓⵎⵛⴰⵛⴽⴰ ⵏ ⵓⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⴰⵏⴰⵥⵓⵕ ⵙⴳ ⵜⵎⵙⵙⵓⵔⵜ ⵏ "ⴰⵔ ⵙⵉ ⵉⵢ ⵔⵉⴽⵓⵔⴷⵣ" ⵖ ⵓⵡⵜⴰⵢ ⵏ 13 ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ.<ref>{{Cite web |date=May 12, 2005 |title=Songwriter Taylor Swift Signs Publishing Deal With Sony/ATV |url=https://www.bmi.com/news/entry/20050512Taylor_Swift_Songwriter_Taylor_Swift_Signs_Publishing_Deal_With_ |access-date=March 7, 2024 |publisher=[[Broadcast Music, Inc.]] |archive-date=August 19, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230819152746/https://www.bmi.com/news/entry/20050512Taylor_Swift_Songwriter_Taylor_Swift_Signs_Publishing_Deal_With_ |url-status=live}}</ref>{{Sfn|Spencer|2010|p=10}}
ⴰⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵢⴰⵡⵙ ⵉ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⴰⴷ ⵜⴽⵛⵎ ⵉ ⵓⴱⴰⵔⴰⵣ ⵏ ⵓⵥⴰⵡⴰⵏ ⵏ ⴽⴰⵡⵏⵜⵔⵉ, ⵉⵎⵎⵓⵜⵜⵉ ⴱⴰⴱⴰⵙ ⵖⵔ ⴰⵙⵉⵔⴰ ⵏ ⵎⵉⵔⵉⵍ ⵍⵉⵏⵜⵛ ⵖ ⵏⴰⵛⴼⵉⵍ ⵖ ⵓⵡⵜⴰⵢ ⵏ 14 ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ, ⵜⵎⵎⴰⵜⵜⵉ ⵜⵡⵊⴰ ⵖⵔ ⵀⵉⵏⴷⵔⵙⵓⵏⴼⵉⵍ, ⵜⵉⵏⵉⵙⵉ.<ref name="Widdicombe-2011">{{Cite magazine |last=Widdicombe |first=Lizzie |date=October 10, 2011 |title=You Belong With Me |url=http://www.newyorker.com/magazine/2011/10/10/you-belong-with-me |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140724215447/http://www.newyorker.com/magazine/2011/10/10/you-belong-with-me |archive-date=July 24, 2014 |access-date=October 11, 2011 |magazine=[[The New Yorker]]}}</ref><ref name="Jo Sales-2013">{{Cite magazine |last=Sales |first=Nancy Jo |date=March 15, 2013 |title=Taylor Swift's Telltale Heart |url=http://www.vanityfair.com/hollywood/2013/04/taylor-swift-cover-story |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170130205206/http://www.vanityfair.com/hollywood/2013/04/taylor-swift-cover-story |archive-date=January 30, 2017 |access-date=February 4, 2017 |magazine=[[Vanity Fair (magazine)|Vanity Fair]]}}</ref> ⵜⵖⵔⴰ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵖ ⵜⵉⵏⵎⵍ ⵜⴰⵙⵉⵏⴰⵏⵜ ⵏ ⵀⵉⵏⴷⵔⵙⵓⵏⴼⵉⵍ ⵙⵉⵏ ⵉⵙⴳⴳⵯⴰⵙⵏ ⵓⵔ ⵜⴰ ⵜⵎⵎⴰⵜⵜⵉ ⵖⵔ ⵜⴽⴰⴷⵉⵎⵉⵜ ⵏ ⴰⵔⵓⵏ, ⵍⵍⵉ ⵢⴰⴽⴽⴰⵏ ⴰⵙⵍⵎⴷ ⵖ ⵜⴰⴷⴷⴰⵔⵜ.<ref name="Grigoriadis-2009" /><ref>{{cite web |date=September 23, 2010 |title=Taylor Swift's High School Names Auditorium in Her Honor |url=http://www.cmt.com/news/1648575/taylor-swifts-high-school-names-auditorium-in-her-honor/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141121075440/http://www.cmt.com/news/1648575/taylor-swifts-high-school-names-auditorium-in-her-honor/ |archive-date=November 21, 2014 |access-date=April 18, 2012 |publisher=[[CMT (American TV channel)|CMT]]}}</ref><ref>{{cite news |date=July 27, 2008 |title=Taylor Swift Receives Her High School Diploma |url=https://www.chron.com/culture/main/article/taylor-swift-receives-her-high-school-diploma-1545672.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240101145833/https://www.chron.com/culture/main/article/taylor-swift-receives-her-high-school-diploma-1545672.php |archive-date=January 1, 2024 |access-date=January 2, 2024 |newspaper=[[Houston Chronicle]]}}</ref> ⵍⵍⵉⵖ ⵉⵣⵔⵉ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵖ ⵓⵎⵛⴰⵛⴽⴰ ⵏ ⵓⵙⴱⵓⵖⵍⵓ, ⵜⴼⵍ ⵜⵉⵔⵜ ⵏ "ⴰⵔ ⵙⵉ ⵉⵢ ⵔⵉⴽⵓⵔⴷⵣ", ⵍⵍⵉ ⵉⵔⴰⵏ ⴰⴷ ⵜⵜ ⵜⴰⵊⵊ ⵖ ⵓⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⴰⵔ ⵍⵍⵉⵖ ⵜⵍⴽⵎ 18 ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ.{{Sfn|Spencer|2010|p=12}} ⵜⵙⴽⵔ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵜⴰⵖⵜⴰⵙⵜ ⴰⴷ ⴰⵛⴽⵓ ⵜⵔⴰ ⴰⴷ ⵜⵙⵙⵓⴼⵖ ⵜⴰⵍⵍⵖⴰⵜⵉⵏ ⵏⵏⵙ ⵖ ⵡⴰⴽⵓⴷ ⴰⵏⵏ ⴰⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵜⵖⵍⴼ ⵎⴰⵙ ⴷ ⵙⵓⵍ ⵎⵙⴰⵙⴰⵏⵜ ⴷ ⵜⵉⵔⵎⵉⵜⵉⵏ ⵏⵏⵙ ⵖ ⵜⴳⵥⵡⵉ.<ref>{{cite news |last=Preston |first=John |date=April 26, 2009 |title=Taylor Swift: The 19-Year-Old Country Music Star Conquering America – And Now Britain |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/music/rockandpopmusic/5202294/Taylor-Swift-the-19-year-old-country-music-star-conquering-America-and-now-Britain.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120105153224/http://www.telegraph.co.uk/culture/music/rockandpopmusic/5202294/Taylor-Swift-the-19-year-old-country-music-star-conquering-America-and-now-Britain.html |archive-date=January 5, 2012 |access-date=August 30, 2012 |newspaper=[[The Daily Telegraph]]}}</ref>
ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵢⴰⵜ ⵜⴼⵓⴳⵍⴰ ⵏ ⵓⵙⵎⵏⵉⴷ ⵖ "ⴱⵍⵓⴱⵉⵔⴷ ⴽⴰⴼⵉ" ⵖ 3 ⵏⵓⵡⴰⵏⴱⵉⵔ 2004; ⴳⵔ ⵡⵉⵍⵍⵉ ⴷ ⵙⵔⵙ ⵢⵓⵛⴽⴰⵏ ⵉⴽⴽⴰ ⵜⵜ ⵉⵏⵏ ⵙⴽⵓⵜ ⴱⵓⵔⵛⵉⵜⴰ, ⵢⴰⵏ ⵓⵎⵙⵙⴼⵜⵓ ⵏ ⵓⵥⴰⵡⴰⵏ ⵍⵍⵉ ⵉⵔⴰⵏ ⴰⴷ ⵉⵙⴱⴷⴷ ⵢⴰⵜ ⵜⵉⵔⵜ ⵜⴰⵙⵉⵎⴰⵏⵜ ⵏ ⵓⵣⵎⵎⴻⵎ ⵉⵙⵎ ⵏⵏⵙ "ⴱⵉⴳ ⵎⴰⵛⵉⵏ ⵔⵉⴽⵓⵔⴷⵣ".<ref>{{Cite magazine |last=Rapkin |first=Mickey |date=July 27, 2017 |title=Oral History of Nashville's Bluebird Cafe: Taylor Swift, Maren Morris, Dierks Bentley & More on the Legendary Venue |url=https://www.billboard.com/music/country/the-bluebird-cafe-taylor-swift-dierks-bentley-oral-history-7880979/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220121054047/https://www.billboard.com/music/country/the-bluebird-cafe-taylor-swift-dierks-bentley-oral-history-7880979/ |archive-date=January 21, 2022 |access-date=April 21, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref>
ⵜⵙⵏⵉ ⵢⴰⵏ ⵓⵎⵛⴰⵛⴽⴰ ⵏ ⵓⵣⵎⵎⴻⵎ ⴷ "ⴱⵉⴳ ⵎⴰⵛⵉⵏ" ⵙⵉⵏ ⵉⵎⴰⵍⴰⵙⵙⵏ ⴹⴰⵕⵜ ⵏ ⵓⴽⵓⵏⵙⵉⵔ, ⵖⴼ ⵜⴰⴼⴰⴷⴰ ⵎⴰⵙ ⴷ ⵉⵍⴱⵓⵎⵏ ⵏⵏⵙ ⵔⴰⴷ ⵜⵏ ⵜⴰⵔⴰ ⵙ ⵉⵖⴼ ⵏⵏⵙ;<ref>{{cite news |last=Leonard |first=Devin |date=November 12, 2014 |title=Taylor Swift Is the Music Industry |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2014-11-12/taylor-swift-and-big-machine-are-the-music-industry |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160313072511/https://www.bloomberg.com/news/articles/2014-11-12/taylor-swift-and-big-machine-are-the-music-industry |archive-date=March 13, 2016 |access-date=August 11, 2020 |agency=[[Bloomberg News]]}}</ref>{{Sfn|Spencer|2010|p=21}} ⵉⵙⵖⴰ ⴱⴰⴱⴰⵙ ⴽⵕⴰⴹ ⵖ ⵜⵎⵉⴹⵉ (3%) ⵖ ⵜⵉⵔⵜ ⴰⵏⵏ.<ref>{{Cite magazine |last=Hiatt |first=Brian |date=October 25, 2012 |title=Taylor Swift in Wonderland |url=https://www.rollingstone.com/music/news/taylor-swift-in-wonderland-20121025 |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160731171417/http://www.rollingstone.com/music/news/taylor-swift-in-wonderland-20121025 |archive-date=July 31, 2016 |access-date=August 1, 2016 |magazine=[[Rolling Stone]]}}</ref>
ⵉⵜⵜⵓⵙⵎⴰⴷ ⵓⵎⵛⴰⵛⴽⴰ ⵖ ⵢⵓⵍⵢⵓⵣ 2005, ⵍⵍⵉⵖ ⵜⵙⴱⴷⴷ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵜⴰⵣⴷⴰⵢⵜ ⵏ ⵜⵡⵓⵔⵉ ⵏⵏⵙ ⴷ ⴷⵉⵎⵜⵔⵓⵡ.<ref>{{Cite magazine |last=Belloni |first=Matthew |author-link=Matthew Belloni |date=October 8, 2010 |title=Taylor Swift's Ex-Manager Suing Over Contract Dispute |url=https://www.billboard.com/music/music-news/taylor-swifts-ex-manager-suing-over-contract-dispute-954687/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250118103138/https://www.billboard.com/music/music-news/taylor-swifts-ex-manager-suing-over-contract-dispute-954687/ |archive-date=January 18, 2025 |access-date=January 13, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> ⵜⵣⵣⵔⵉ ⴽⴽⵓⵥ ⵉⵢⵢⵉⵔⵏ ⵖ ⵜⴳⵉⵔⴰ ⵏ 2005 ⴰⵔ ⵜⵣⵎⵎⴻⵎ ⴰⵍⴱⵓⵎ ⵏⵏⵙ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ, "ⵜⴰⵢⵍⵓⵔ ⵙⵡⵉⴼⵜ", ⴰⴽⴷ ⵓⵎⵥⵕⴰⴳ ⵏⴰⵜⴰⵏ ⵜⵛⴰⴱⵎⴰⵏ.<ref name="Morris-2006">{{cite web |last=Morris |first=Edward |date=December 1, 2006 |title=When She Thinks 'Tim McGraw', Taylor Swift Savors Payoff: Hardworking Teen to Open for George Strait Next Year |url=http://www.cmt.com/news/1546980/when-she-thinks-tim-mcgraw-taylor-swift-savors-payoff/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150626105553/http://www.cmt.com/news/1546980/when-she-thinks-tim-mcgraw-taylor-swift-savors-payoff/ |archive-date=June 26, 2015 |access-date=March 11, 2010 |publisher=[[CMT (American TV channel)|CMT]]}}</ref> ⵜⴼⴼⵖ ⴷ ⵜⴰⵍⵍⵖⵉⵜ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ ⵏ ⵙⵡⵉⴼⵜ, "ⵜⵉⵎ ⵎⴰⴽⴳⵔⵓ", ⵖ ⵢⵓⵏⵢⵓ 2006. ⵣⵣⵔⵉⵏⵜ ⵏⵜⵜⴰⵜ ⴷ ⵉⵏⵏⴰⵙ ⵜⵓⵥⵥⵓⵎⵜ ⵏ 2006 ⴰⵔ ⵜⵜⴰⵣⵏⴰⵏⵜ ⵜⵉⵙⵖⵍⵉⵏ ⵏ ⵓⵙⵓⵙⵙⵏ ⵏ ⵜⴰⵍⵍⵖⵉⵜ ⴰⵏⵏ ⵉ ⵉⴱⴰⴷⴰⴷⵏ ⵏ ⵕⴰⴷⵢⵓ ⵏ ⴽⴰⵡⵏⵜⵔⵉ ⵖ ⵎⴰⵕⵕⴰ ⵉⵡⵓⵏⴰⴽ ⵉⵎⵓⵏⵏ.<ref>{{Cite magazine |last=Roland |first=Tom |date=October 2, 2010 |title=Princess Superstar |url=https://books.google.com/books?id=xGl78gyjknMC&pg=RA3-PA19 |access-date=March 23, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |pages=19–21 |volume=122 |issue=39 |archive-date=August 13, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250813164427/https://books.google.com/books?id=xGl78gyjknMC&pg=RA3-PA19 |url-status=live }}</ref>
ⵉⴼⴼⵖ ⴷ ⵓⵍⴱⵓⵎ "ⵜⴰⵢⵍⵓⵔ ⵙⵡⵉⴼⵜ" ⵖ 24 ⴽⵟⵓⴱⵕ 2006.{{Sfn|Spencer|2010|p=29}} ⵖ ⵓⵎⵙⴷⴷⵉ ⴰⵎⵉⵔⵉⴽⴰⵏⵉ "ⴱⵉⵍⴱⵓⵔⴷ 200", ⵢⵉⵡⴹ ⵓⵍⴱⵓⵎ ⴰⵙⵡⵉⵔ ⵡⵉⵙ ⵙⵎⵎⵓⵙ (5), ⵢⵉⵍⵉ 157 ⵏ ⵉⵎⴰⵍⴰⵙⵙⵏ ⵖ ⵓⵎⵙⴷⴷⵉ ⴰⵏⵏ—ⵎⴰⵢⴰⵏⵏ ⴰⴷ ⵉⴳⴰⵏ ⵜⵉⵣⵉ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵖⵣⵣⵉⴼⵏ ⵉ ⵢⴰⵏ ⵓⵍⴱⵓⵎ ⵖ ⵓⵎⵙⴷⴷⵉ ⵖ ⵉⵙⴳⴳⵯⴰⵙⵏ ⵏ 2000.<ref>{{Cite magazine |last=Trust |first=Gary |title=Chart Beat Thursday: Taylor Swift, Tim McGraw Linked Again |date=October 29, 2009
|url=https://www.billboard.com/pro/chart-beat-thursday-taylor-swift-tim-mcgraw-linked-again/ |access-date=November 8, 2016 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20130307153039/http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/266889/chart-beat-thursday-taylor-swift-tim-mcgraw-linked-again |archive-date=March 7, 2013 |url-status=live}}</ref>
ⵙ ⵓⵍⴱⵓⵎ ⴰⴷ "ⵜⴰⵢⵍⵓⵔ ⵙⵡⵉⴼⵜ", ⵜⴳⴰ ⵜⴰⵏⴰⵥⵓⵕⵜ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ ⵏ ⵓⵥⴰⵡⴰⵏ ⵏ ⴽⴰⵡⵏⵜⵔⵉ ⵍⵍⵉ ⵢⵓⵔⵉⵏ ⵏⵖ ⵉⴷⵔⴰⵏ ⵖ ⵜⵉⵔⵔⴰ ⵏ ⴽⵓ ⵜⴰⵍⵍⵖⵉⵜ ⵖ ⵢⴰⵏ ⵓⵍⴱⵓⵎ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵢⵓⵎⵥⵏ ⴰⵙⵍⴽⵉⵏ ⵏ ⵓⴱⵍⴰⵜⵉⵏ.<ref>{{Cite web |title=Taylor Swift |publisher=[[Songwriters Hall of Fame]] |url=https://www.songhall.org/awards/winner/taylor_swift |access-date=September 21, 2022 |archive-date=February 12, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210212003228/https://www.songhall.org/awards/winner/taylor_swift |url-status=live}}</ref>
ⵜⵙⵓⵙⵙⵏ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⴰⵍⴱⵓⵎ ⴰⵏⵏ ⵙ ⵢⴰⵜ ⵜⵙⵓⵜⵍⵜ ⵏ ⵕⴰⴷⵢⵓ ⵏ ⵚⴹⵉⵚ ⵉⵢⵢⵉⵔⵏ, ⴷ ⵜⵉⵔⵉⵔⵜ ⵖ ⵜⵣⵡⵉⵔⵉ ⵏ ⵉⴽⵓⵏⵙⵉⵔⵏ ⵏ ⵉⵏⴰⵥⵓⵕⵏ ⵢⴰⴹⵏⵉⵏ ⵏ ⴽⴰⵡⵏⵜⵔⵉ, ⴳⵉⵙⵏ ⵔⴰⵙⴽⴰⵍ ⴼⵍⴰⵜⵙ ⵖ 2006,<ref name="Morris-2006" /><ref>{{cite web |date=October 18, 2006 |title=Taylor Swift Joins Rascal Flatts Tour |url=http://www.cmt.com/news/1543489/taylor-swift-joins-rascal-flatts-tour/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170811054815/http://www.cmt.com/news/1549598/brad-paisley-plans-tour-with-three-opening-acts/ |archive-date=August 11, 2017 |access-date=February 16, 2020 |publisher=[[CMT (American TV channel)|CMT]]}}</ref> ⴷ ⵊⵓⵔⵊ ⵙⵜⵔⵉⵜ, ⴱⵔⴰⴷ ⴱⵉⵢⵣⵍⵉ, ⴷ ⵜⵉⵎ ⵎⴰⴽⴳⵔⵓ ⴷ ⴼⵉⵜ ⵀⵉⵍ ⵖ 2007.<ref>{{cite web |date=June 1, 2007 |title=Taylor Swift Joins Tim McGraw, Faith Hill on Tour |url=http://www.cmt.com/news/1561014/taylor-swift-joins-tim-mcgraw-faith-hill-on-tour/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170811054901/http://www.cmt.com/news/1561014/taylor-swift-joins-tim-mcgraw-faith-hill-on-tour/ |archive-date=August 11, 2017 |access-date=February 16, 2020 |publisher=[[CMT (American TV channel)|CMT]]}}</ref> ⵜⵉⵔⵉⵔ ⴷⴰⵖ ⵖ ⵜⵣⵡⵉⵔⵉ ⵏ ⵉⴽⵓⵏⵙⵉⵔⵏ ⵏ ⵔⴰⵙⴽⴰⵍ ⴼⵍⴰⵜⵙ ⵖ 2008,<ref>{{cite web |date=May 5, 2008 |title=Rascal Flatts Announce Summer Tour With Taylor Swift |url=http://www.cmt.com/news/1586870/rascal-flatts-announce-summer-tour-with-taylor-swift/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220418180803/http://www.cmt.com/news/1586870/rascal-flatts-announce-summer-tour-with-taylor-swift/ |archive-date=April 18, 2022 |access-date=June 5, 2019 |publisher=[[CMT (American TV channel)|CMT]]}}</ref> ⵍⵍⵉⵖ ⵜⴽⴽⴰ ⵜⵜ ⵉⵏⵏ ⵖ ⵢⴰⵜ ⵜⵣⴷⴰⵢⵜ ⴷ ⵓⵎⴰⵔⵉⵔ ⵊⵓ ⵊⵓⵏⴰⵙ.<ref>{{Cite magazine |last=Fernando |first=Madeleine |date=April 8, 2021 |title=Joe Jonas & Taylor Swift: A Post-Breakup Timeline |url=https://www.billboard.com/music/pop/joe-jonas-taylor-swift-a-post-breakup-timeline-8514830/ |access-date=July 20, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |archive-date=November 22, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211122132105/https://www.billboard.com/music/pop/joe-jonas-taylor-swift-a-post-breakup-timeline-8514830/ |url-status=live}}</ref>ⵉⵜⵜⵓⵙⵏⴰⵍ ⵓⵍⴱⵓⵎ "ⵜⴰⵢⵍⵓⵔ ⵙⵡⵉⴼⵜ" ⵙ ⴽⴽⵓⵥⵜ ⵜⴰⵍⵍⵖⴰⵜⵉⵏ ⵢⴰⴹⵏⵉⵏ ⵖ 2007 ⴷ 2008: "ⵜⵉⵔⴹⵕⵓⴱⵙ ⵓⵏ ⵎⴰⵢ ⴳⵉⵜⴰⵔ", "ⴰⵡⵔ ⵙⵓⵏⴳ", "ⴱⵉⴽⵜⵛⵔ ⵜⵓ ⴱⵓⵔⵏ", ⴷ "ⵛⵓⴷⴼ ⵙⵉⴷ ⵏⵓ". ⵍⴽⵎⵏⵜ ⵜⴰⵍⵍⵖⴰⵜⵉⵏ "ⴰⵡⵔ ⵙⵓⵏⴳ" ⴷ "ⵛⵓⴷⴼ ⵙⵉⴷ ⵏⵓ" ⴰⵙⵡⵉⵔ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵖ ⵓⵎⵙⴷⴷⵉ ⵏ "ⵀⵓⵜ ⴽⴰⵡⵏⵜⵔⵉ ⵙⵓⵏⴳⵣ"; ⵙ ⵜⴰⵍⵍⵖⵉⵜ ⴰⴷ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ, ⵜⴳⴰ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⴰⴼⴳⴰⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵎⵥⵥⵉⵢⵏ ⵍⵍⵉ ⵢⵓⵔⵉⵏ ⵢⵉⵔⵉⵔ ⵙ ⵉⵖⴼ ⵏⵏⵙ ⵢⴰⵜ ⵜⴰⵍⵍⵖⵉⵜ ⵏ ⴽⴰⵡⵏⵜⵔⵉ ⵢⵉⵡⴹⵏ ⴰⵙⵡⵉⵔ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ.<ref>{{cite news |last=Grigsby |first=Karen |date=December 13, 2019 |title=Happy Birthday, Taylor Swift: 30 Big Moments in Pop Star's Life as She Turns the Big 3-0 |url=https://www.tennessean.com/story/entertainment/music/2019/12/13/taylor-swift-birthday-turns-30-big-moments-kanye-west/2629578001/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220821014615/https://www.tennessean.com/story/entertainment/music/2019/12/13/taylor-swift-birthday-turns-30-big-moments-kanye-west/2629578001/ |archive-date=August 21, 2022 |access-date=August 20, 2022 |newspaper=[[The Tennessean]]}}</ref>
ⵜⴽⴽⴰ ⵜⵜ ⵉⵏⵏ "ⵜⵉⵔⴹⵕⵓⴱⵙ ⵓⵏ ⵎⴰⵢ ⴳⵉⵜⴰⵔ" ⵜⴳⴰ ⵜⴰⵍⵍⵖⵉⵜ ⵍⵍⵉ ⵙ ⵜⴽⵛⵎ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵙ ⵡⴰⴷⴷⵓⵔ ⵖ ⵉⴱⴰⴷⴰⴷⵏ ⵏ ⵕⴰⴷⵢⵓ ⵉⵎⴰⵜⴰⵢⵏ ⴷ ⵉⵎⵙⴷⴷⵉⵢⵏ ⵏ ⵓⵥⴰⵡⴰⵏ, ⵍⵍⵉⵖ ⵜⵍⴽⵎ ⵎⵔⴰⵡ ⵉⵎⵣⵡⵓⵔⴰ ⵖ ⵉⵎⵙⴷⴷⵉⵢⵏ ⵏ "ⴱⵓⴱ ⵙⵓⵏⴳⵣ", "ⴰⴷⴰⵍⵜ ⴱⵓⴱ ⵙⵓⵏⴳⵣ", ⴷ "ⴰⴷⴰⵍⵜ ⴽⵓⵏⵜⵉⵎⴱⵓⵔⴰⵔⵉ".<ref>{{Cite magazine |last=Caulfield |first=Keith |date=January 10, 2009 |title=Taylor Swift Continues Remarkable Chart Run |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |page=41 |volume=121 |issue=1}}</ref><ref>{{cite web |date=November 19, 2009 |title=The Decade in Music: Taylor Swift's 'Teardrops on My Guitar' (2008) |url=https://www.npr.org/2009/11/19/120557728/the-decade-in-music-taylor-swifts-teardrops-on-my-guitar-2008 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816085843/https://www.npr.org/2009/11/19/120557728/the-decade-in-music-taylor-swifts-teardrops-on-my-guitar-2008 |archive-date=August 16, 2022 |access-date=August 15, 2022 |publisher=[[NPR]]}}</ref>
ⵉⴼⴰⵔⵙⵏ ⵏⵏⵙ ⵉⴹⴼⵕⵏ ⴳⴰⵏ ⵜⴰⵥⴰⵢⵔⵜ ⵜⴰⵎⵥⵥⵉⵢⵜ (EP) ⵏ ⴽⵔⵉⵙⵎⴰⵙ "ⴷⵉ ⵜⴰⵢⵍⵓⵔ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵀⵓⵍⵉⴷⵉⵢ ⴽⵓⵍⵉⴽⵛⵏ" ⵖ ⴽⵟⵓⴱⵕ 2007,<ref>{{Cite news |last=Mansfield |first=Brian |author-link=Brian Mansfield |date=October 5, 2007 |title=Taylor Swift Jumps Back in with Three New Songs |newspaper=[[USA Today]] |page=E.1 |id={{ProQuest|409034242}}}}</ref> ⴷ ⵓⴹⴱⵙⵉ (EP) ⵉⵥⵍⵉⵏ ⵉ "ⵡⴰⵍⵎⴰⵔⵜ" "ⴱⵢⵓⵜⵉⴼⵓⵍ ⴰⵢⵣ" ⵖ ⵢⵓⵍⵢⵓⵣ 2008.<ref>{{cite web |date=July 15, 2008 |title=Wal-Mart 'Eyes' New Taylor Swift Project |url=http://www.gactv.com/gac/nw_headlines/article/0,3034,GAC_26063_5903580_,00.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080723185436/http://www.gactv.com/gac/nw_headlines/article/0,3034,GAC_26063_5903580_,00.html |archive-date=July 23, 2008 |access-date=July 24, 2008 |publisher=[[Great American Country]]}}</ref>
ⵜⴳⴰ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵅⵜⴰⵍⵍⵉ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵎⵥⵥⵉⵢⵏ ⵢⵓⵎⵥⵏ ⵜⴰⵙⵎⵖⵓⵔⵜ ⵏ "ⴰⵎⴰⵔⴰ/ⴰⵏⴰⵥⵓⵕ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ" ⵙⴳ ⵜⵎⵙⵎⵓⵏⵜ ⵏ ⵉⵎⴰⵔⴰⵜⵏ ⵏ ⵜⴰⵍⵍⵖⴰⵜⵉⵏ ⵏ ⵏⴰⵛⴼⵉⵍ ⵖ 2007.<ref>{{cite web |title=Taylor Swift Youngest Winner of Songwriter/Artist Award |date=October 16, 2007 |url=http://www.gactv.com/gac/nw_headlines/article/0,,GAC_26063_5723533,00.html |publisher=[[Great American Country]] |access-date=February 2, 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150111061226/http://www.gactv.com/gac/nw_headlines/article/0,,GAC_26063_5723533,00.html |archive-date=January 11, 2015}}</ref>
== 2008 ⵙ ⵓⴼⵍⵍⴰ ==
ⵉⴼⴼⵖ ⴷ ⵓⵍⴱⵓⵎ ⵡⵉⵙ ⵙⵉⵏ ⵏ ⵙⵡⵉⴼⵜ, "ⴼⵉⵔⵍⵉⵙ", ⵖ 11 ⵏⵓⵡⴰⵏⴱⵉⵔ 2008 ⵖ ⵜⵎⵉⵔⵉⴽⵜ ⵏ ⵓⴳⴰⴼⴰ,<ref>{{cite web |last=Spencer |first=Liv |date=2010 |title=Taylor Swift: Every Day Is a Fairytale – The Unofficial Story |url=https://books.google.com/books?id=p_2E7bWknpUC |publisher=ECW Press |isbn=978-1-55022-931-8 |page=51}}</ref> ⴷ ⵖ ⵎⴰⵕⵚ 2009 ⵖ ⵉⴳⴰⴷⴰⵣⵏ ⵢⴰⴹⵏⵉⵏ.<ref>{{cite web |date=February 11, 2009 |title=Taylor Swift: Fearless |url=https://www.bigmachinelabelgroup.com/ |publisher=Big Machine Records}}</ref> ⵢⵉⵍⵉ "ⴼⵉⵔⵍⵉⵙ" 11 ⵏ ⵉⵎⴰⵍⴰⵙⵙⵏ ⵖ ⵓⵙⵡⵉⵔ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵖ ⵉⵙⴷⴷⵉ "ⴱⵉⵍⴱⵓⵔⴷ 200", ⵉⴳ ⴰⵍⴱⵓⵎ ⵏⵏⵙ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵉⵍⴽⵎⵏ ⴰⴼⵍⵍⴰ ⵏ ⵜⵙⵔⵙⵍⵜ, ⴷ ⵓⵍⴱⵓⵎ ⵏ ⴽⴰⵡⵏⵜⵔⵉ ⵏ ⵜⵎⵖⴰⵔⵉⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵣⵣⵔⵉⵏ ⵜⵉⵣⵉ ⵉⵖⵣⵣⵉⴼⵏ ⵖ ⵓⵙⵡⵉⵔ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ; ⵉⴳⴰ ⴰⵍⴱⵓⵎ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵏⵣⴰⵏ ⵖ 2009 ⵖ ⵉⵡⵓⵏⴰⴽ ⵉⵎⵓⵏⵏ.<ref>{{Cite magazine |last=Caulfield |first=Keith |date=January 6, 2010 |title=Taylor Swift Edges Susan Boyle For 2009's Top-Selling Album |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |url=https://www.billboard.com/articles/news/266890/taylor-swift-edges-susan-boyle-for-2009s-top-selling-album |access-date=January 13, 2010 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |title=Billboard 200 Year-End 2009 |website=Billboard |url=https://www.billboard.com/charts/year-end/2009/top-billboard-200-albums |access-date=December 21, 2016}}</ref>
ⵜⴰⵍⵍⵖⵉⵜ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ ⵏ ⵓⵍⴱⵓⵎ, "ⵍⴰⴼ ⵙⵜⵓⵔⵉ", ⵜⴳⴰ ⵜⴰⵍⵍⵖⴰⵜ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ ⵏ ⴽⴰⵡⵏⵜⵔⵉ ⵢⵉⵡⴹⵏ ⴰⵙⵡⵉⵔ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵖ ⵓⵎⵙⴷⴷⵉ ⵏ "ⴱⵓⴱ ⵙⵓⵏⴳⵣ", ⴷ ⵜⴰⵍⵍⵖⴰⵜ ⵏⵏⵙ ⵜⵉⵙ ⴽⵕⴰⴹⵜ, "ⵢⵓ ⴱⵉⵍⵓⵏⴳ ⵡⵉⴷ ⵎⵉ", ⵜⴳⴰ ⵜⴰⵍⵍⵖⵉⵜ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ ⵏ ⴽⴰⵡⵏⵜⵔⵉ ⵉⵍⴽⵎⵏ ⴰⵙⵡⵉⵔ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵖ ⵜⵔⵙⵍⵜ "ⵔⴰⴷⵢⵓ ⵙⵓⵏⴳⵣ" ⵏ ⴱⵉⵍⴱⵓⵔⴷ ⵉ ⴽⵓⵍⵍⵓ ⵡⴰⵏⴰⵡⵏ;<ref>{{Cite magazine |last=Trust |first=Gary |date=February 24, 2009 |title=Best Of 2009: Part 1 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |url=https://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/268962/best-of-2009-part-1 |access-date=March 14, 2011}}</ref><ref>{{Cite magazine |last=Trust |first=Gary |date=November 2, 2009 |title=Taylor Swift Crosses Over With 'You Belong With Me' |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |url=https://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/266874/taylor-swift-crosses-over-with-you-belong-with-me |access-date=March 14, 2011}}</ref> ⵍⴽⵎⵏⵜ ⵙⵏⴰⵜ ⵉⵜⵙⵏⵜ ⵙⵎⵎⵓⵙ ⵉⵎⵣⵡⵓⵔⴰ ⵖ ⵓⵎⵙⴷⴷⵉ "ⴱⵉⵍⴱⵓⵔⴷ ⵀⵓⵜ 100", ⴷ ⴰⵙⵡⵉⵔ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵖ ⵓⵎⵙⴷⴷⵉ ⵏ "ⵀⵓⵜ ⴽⴰⵡⵏⵜⵔⵉ ⵙⵓⵏⴳⵣ".<ref>{{Cite web |title=Taylor Swift Chart History (Hot 100) |website=Billboard |url=https://www.billboard.com/artist/taylor-swift/chart-history/hsi/ |access-date=September 21, 2021}}</ref><ref>{{Cite web |title=Taylor Swift Chart History (Hot Country Songs) |website=Billboard |url=https://www.billboard.com/artist/taylor-swift/chart-history/bcs/ |access-date=September 21, 2021}}</ref>
ⴽⵕⴰⴹⵜ ⵜⴰⵍⵍⵖⴰⵜⵉⵏ ⵢⴰⴹⵏⵉⵏ—"ⵡⴰⵢⵜ ⵀⵓⵔⵙ", "ⴼⵉⴼⵜⵉⵏ", ⴷ "ⴼⵉⵔⵍⵉⵙ"—ⵍⴽⵎⵏⵜ ⴽⵓⵍⵍⵓ ⵎⵔⴰⵡ ⵉⵎⵣⵡⵓⵔⴰ ⵖ "ⵀⵓⵜ ⴽⴰⵡⵏⵜⵔⵉ ⵙⵓⵏⴳⵣ".<ref>{{Cite web |title=Taylor Swift Chart History (Hot Country Songs) |website=Billboard |url=https://www.billboard.com/artist/taylor-swift/chart-history/bcs/ |access-date=September 21, 2021}}</ref>
ⵖ 2009, ⵜⵉⵔⵉⵔ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵖ ⵜⵣⵡⵉⵔⵉ ⵏ ⵉⴽⵓⵏⵙⵉⵔⵏ ⵏ ⵜⵙⵓⵜⵍⵜ ⵏ ⴽⵉⵜ ⵓⵔⴱⴰⵏ, ⵜⵙⵙⵏⵜⵉ ⵜⴰⵙⵓⵜⵍⵜ ⵏⵏⵙ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ ⵏ ⵉⴽⵓⵏⵙⵉⵔⵏ ⴰⵎ ⵜⴰⵎⵙⵙⵉⵅⴼⵜ, "ⴼⵉⵔⵍⵉⵙ ⵜⵓⵔ" (2009–2010).<ref>{{Cite news |last=Vena |first=Jocelyn |date=January 30, 2009 |title=Taylor Swift Announces Tour Dates |url=http://www.mtv.com/news/1603919/taylor-swift-announces-tour-dates/ |work=MTV News |access-date=December 10, 2020}}</ref>
ⵙ ⵓⵙⵎⴰⵢⵏⵓ ⴰⵥⴰⵡⴰⵏ ⵉⵎⵓⵣⵔⵏ, ⴳⵍⵎⵏ ⵜⵜ ⵉⵏⵖⵎⴰⵙⵏ ⴷ ⵉⵎⵙⵍⵍⴹⵏ ⵏ ⵓⵥⴰⵡⴰⵏ ⵙ ⵙⵉⵏ ⵉⵜⵙⵏ ⵎⴰⵙ ⵜⴳⴰ "ⵜⴰⵜⴰ ⵜⴰⵥⴰⵡⴰⵏⵜ".<ref>{{Cite magazine |last=Bruner |first=Raisa |date=August 24, 2020 |title=Let's Break Down Taylor Swift's Tender New Album Folklore |url=https://time.com/5871159/taylor-swift-folklore-explained/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200731135229/https://time.com/5871159/taylor-swift-folklore-explained/ |archive-date=July 31, 2020 |access-date=October 20, 2022 |magazine=[[Time (magazine)|Time]]}}</ref><ref>{{cite news |last=Savage |first=Mark |date=October 19, 2022 |title=''Midnights'': What We Know About Taylor Swift's Songwriting |url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-63233361 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221019233646/https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-63233361 |archive-date=October 19, 2022 |access-date=October 20, 2022 |publisher=[[BBC News]]}}</ref> ⵜⵓⵎⵥ ⵜⴰⴳⵔⵓⵎⵎⴰ ⵏ ⵉⵍⴱⵓⵎⵏ ⵏⵏⵙ ⵖ ⵓⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⴰⵏⴰⵡⵏ ⵏ ⴽⴰⵡⵏⵜⵔⵉ, ⴱⵓⴱ, ⴷ ⴼⵓⵍⴽ,<ref>{{Cite web |last=Barnes |first=Kelsey |date=October 7, 2025 |title=Songbook: An Era-By-Era Breakdown of Taylor Swift's Journey from Country Starlet to Pop Phenomenon |url=https://grammy.com/news/taylor-swift-albums-guide-eras-discography |access-date=December 21, 2025 |publisher=[[Grammy Awards]] |quote=Swift has become one of music's most notable shapeshifters by refusing to limit herself to one genre, moving between country, pop, folk, and beyond. |archive-date=December 21, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251221172632/https://www.grammy.com/news/taylor-swift-albums-guide-eras-discography |url-status=live }}</ref> ⴷ ⵓⵙⵎⵓⵏ ⵏ ⴽⵉⴳⴰⵏ ⵏ ⵡⴰⵏⴰⵡⵏ ⵣⵓⵏ ⴷ ⴽⴰⵡⵏⵜⵔⵉ-ⴱⵓⴱ,<ref>{{cite web |url=https://www.npr.org/2010/11/04/131070169/taylor-swift-country-pop-with-joyous-ambition |title=Taylor Swift: Country-Pop With Joyous Ambition |author-last1=Tucker |date=November 4, 2010 |access-date=November 29, 2025 |author-first1=Ken |author-link=Ken Tucker |publisher=[[NPR]] |archive-date=November 9, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251109200150/https://www.npr.org/2010/11/04/131070169/taylor-swift-country-pop-with-joyous-ambition |url-status=live }}</ref> ⴽⴰⵡⵏⵜⵔⵉ-ⵕⵓⴽ, ⵉⵍⵉⴽⵜⵕⵓⴱⵓⴱ, ⵉⵏⴷⵉ-ⵕⵓⴽ,<ref>{{Cite news |last=Power |first=Ed |date=July 19, 2023 |title=The Evolution of Tay-Tay: How Taylor Swift Became One of Pop Music's All-Time Greats |url=https://www.irishexaminer.com/lifestyle/artsandculture/arid-41186911.html |access-date=December 21, 2025 |newspaper=[[Irish Examiner]] |archive-date=December 21, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251221174241/https://www.irishexaminer.com/lifestyle/artsandculture/arid-41186911.html |url-status=live }}</ref> ⴱⵓⴱ-ⵕⵓⴽ,<ref name="Petridis-2009" /> ⵙⵓⴼⵜ-ⵕⵓⴽ,<ref>{{Cite news |last=Zoladz |first=Lindsay |date=August 13, 2024 |title=9 Great Songs Recorded at Electric Lady Studios |url=https://www.nytimes.com/2024/08/13/arts/music/amplifier-newsletter-electric-lady-studios.html |url-access=limited |access-date=February 18, 2025 |newspaper=[[The New York Times]] |archive-date=February 16, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250216090955/https://www.nytimes.com/2024/08/13/arts/music/amplifier-newsletter-electric-lady-studios.html |url-status=live}}</ref> ⴷ ⵙⵉⵏⵜ-ⴱⵓⴱ,<ref>{{Cite magazine |last=Sheffield |first=Rob |author-link=Rob Sheffield |date=October 6, 2025 |title=All 286 of Taylor Swift's Songs, Ranked |url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/taylor-swift-songs-ranked-rob-sheffield-201800/ |access-date=December 21, 2025 |magazine=[[Rolling Stone]] |archive-date=February 15, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210215023910/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/taylor-swift-songs-ranked-rob-sheffield-201800/ |url-status=live }}</ref> ⴷ ⵉⴼⵔⴷⵉⵙⵏ ⵙⴳ ⵉⵍⵉⴽⵜⵕⵓⵏⵉⴽⴰ, ⵀⵉⴱ-ⵀⵓⴱ, ⴰⵔ-ⴰⵏⴷ-ⴱⵉ, ⴷ ⵕⵓⴽ.<ref>{{cite magazine |last=Dantona |first=Savannah |date=September 21, 2023 |title=From Country to Pop: 5 Taylor Swift Songs That Define Her Genre Shift |url=https://americansongwriter.com/from-country-to-pop-5-taylor-swift-songs-that-define-her-genre-shift/ |access-date=December 6, 2025 |magazine=[[American Songwriter]] |archive-date=December 5, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231205154400/https://americansongwriter.com/from-country-to-pop-5-taylor-swift-songs-that-define-her-genre-shift/ |url-status=live }}</ref><ref name="Powers-2022">{{Cite news |last=Powers |first=Ann |author-link=Ann Powers |date=October 21, 2022 |title=In the Haze of ''Midnights'', Taylor Swift Softens Into An Expanded Sound |url=https://www.npr.org/2022/10/21/1130293117/midnights-taylor-swift-review |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221021065926/https://www.npr.org/2022/10/21/1130293117/midnights-taylor-swift-review |archive-date=October 21, 2022 |access-date=October 21, 2022 |publisher=[[NPR]]}}</ref><ref name="Powers-2024">{{Cite web |last=Powers |first=Ann |author-link=Ann Powers |date=April 19, 2024 |title=Taylor Swift's ''Tortured Poets'' Is Written in Blood |url=https://www.npr.org/2024/04/19/1245630721/taylor-swift-tortured-poets-department-review |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240420050001/https://www.npr.org/2024/04/19/1245630721/taylor-swift-tortured-poets-department-review |archive-date=April 20, 2024 |access-date=April 21, 2024 |publisher=[[NPR]]}}</ref>{{sfn|Perone|2017|pp=46–49}}
ⵜⵙⵙⵏⴽⴷ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵉⵖⴼ ⵏⵏⵙ ⴰⵎ ⵜⴰⵎⴰⵔⵉⵔⵜ ⵏ ⴽⴰⵡⵏⵜⵔⵉ ⵖ ⴽⴽⵓⵥ ⵉⵍⴱⵓⵎⵏ ⵏⵏⵙ ⵉⵎⵣⵡⵓⵔⴰ,<ref name="Rosen-2013">{{cite web |last=Rosen |first=Jody |author-link=Jody Rosen |date=November 17, 2013 |title=Why Taylor Swift Is the Reigning Queen of Pop |url=https://www.vulture.com/2013/11/taylor-swift-reigning-queen-of-pop.html |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131119003714/https://www.vulture.com/2013/11/taylor-swift-reigning-queen-of-pop.html |archive-date=November 19, 2013 |access-date=November 9, 2020 |website=[[Vulture (website)|Vulture]]}}</ref> ⵍⵍⵉⵖ ⵜⴹⴼⵕ ⵉⴹⵉⵚ ⵏ ⵜⵎⴰⵔⵉⵔⵉⵏ ⵏ ⴽⴰⵡⵏⵜⵔⵉ ⵖ ⵉⵙⴳⴳⵯⴰⵙⵏ ⵏ 1990 ⵣⵓⵏ ⴷ ⵛⴰⵏⴰⵢⴰ ⵜⵡⵉⵢⵏ, ⴼⵉⵜ ⵀⵉⵍ, ⵍⵉ-ⴰⵏ ⵔⴰⵢⵎⵣ, ⴷ ⴷⵉⴽⵙⵉ ⵜⵛⵉⴽⵙ,{{Sfn|Spencer|2010|pp=16–18}} ⵓⵍⴰ ⴰⵙⵎⵓⵏ ⵏ ⵕⵓⴽ, ⴱⵓⴱ, ⴷ ⴱⵍⵓⵣ ⵖ ⵓⵥⴰⵡⴰⵏ ⵏ ⴽⴰⵡⵏⵜⵔⵉ ⵍⵍⵉ ⵉⵙⴽⵔ ⴽⵉⵜ ⵓⵔⴱⴰⵏ.<ref>{{Cite magazine |last=Reid |first=Poppy |date=November 2, 2021 |title=The Curious Case of Keith Urban |url=https://www.rollingstone.com/music/music-country/keith-urban-australia-sobriety-interview-1250442/ |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211119093459/https://www.rollingstone.com/music/music-country/keith-urban-australia-sobriety-interview-1250442/ |archive-date=November 19, 2021 |access-date=November 3, 2021 |magazine=[[Rolling Stone]]}}</ref>
ⵎⵍⴰⵏ ⵉⵍⴱⵓⵎⵏ ⴰⴷ ⵢⴰⵏ ⵉⵎⵙⵍⵉ ⵏ ⴽⴰⵡⵏⵜⵔⵉ-ⴱⵓⴱ ⵉⵜⵜⵡⴰⵙⵙⵏⵏ ⵙ ⵉⵎⴰⵙⵙⵏ ⵏ ⵓⵥⴰⵡⴰⵏ ⵣⵓⵏ ⴷ ⴰⴱⴰⵏⵊⵓ ⵏ ⵚⴹⵉⵚ ⵉⵎⵔⴰⵔⵏ, ⵜⴰⵎⴰⵏⴹⵓⵍⵉⵏⵜ, ⴷ ⵍⴽⵎⴰⵏⵊⴰ, ⴷ ⵢⴰⵏ ⵉⵎⵙⵍⵉ ⵉⴳⴰⵏ ⵡⴰⵥ ⵖ ⵡⴰⵡⴰⵍ ⵏ ⵙⵡⵉⴼⵜ, ⴷ ⵜⴰⵍⵍⵖⴰⵜⵉⵏ ⵏ ⴱⵓⴱ-ⵕⵓⴽ;<ref>{{cite news |last1=Caramanica |first1=Jon |author-link1=Jon Caramanica |last2=Coscarelli |first2=Joe |last3=Pareles |first3=Jon |author-link3=Jon Pareles |last4=Sisario |first4=Ben |author-link4=Ben Sisario |last5=Zoladz |first5=Lindsay |date=April 9, 2021 |title=Taylor Swift Remade ''Fearless'' as ''Taylor's Version''. Let's Discuss. |url=https://www.nytimes.com/2021/04/09/arts/music/taylor-swift-fearless-taylors-version.html |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210409224903/https://www.nytimes.com/2021/04/09/arts/music/taylor-swift-fearless-taylors-version.html |archive-date=April 9, 2021 |access-date=April 21, 2021 |newspaper=[[The New York Times]]}}</ref> ⵉⵙⵙⵉⵎⵖⵓⵔ ⵓⵍⴱⵓⵎ "ⵙⴱⵉⴽ ⵏⴰⵡ" ⴰⵎⵙⵍⵉ ⴰⴷ ⵙ ⵉⴹⵉⵚⵏ ⵏ ⵕⵓⴽ ⵏ ⵉⵙⴳⴳⵯⴰⵙⵏ ⵏ 1970 ⴷ 1980, ⴳⵉⵙⵏ ⴱⵓⴱ-ⴱⴰⵏⴽ ⴷ ⴰⵔⵉⵏⴰ-ⵕⵓⴽ.<ref name="Caramanica-2010" />
ⵏⵏⴰⵏ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵉⵎⵥⵕⵉⵜⵏ ⵎⴰⵙ ⴷ ⴰⵥⴰⵡⴰⵏ ⵏ ⴽⴰⵡⵏⵜⵔⵉ ⵉⵙⵙⴽⵏ ⵜⵉⵔⵔⴰ ⵏ ⵜⴰⵍⵍⵖⴰⵜⵉⵏ ⵏ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵓⴳⴳⴰⵔ ⵏ ⵡⴰⵏⴰⵡ ⵏⵏⵙ ⴰⵥⴰⵡⴰⵏ,<ref name="Petridis-2009">{{cite news |last=Petridis |first=Alexis |author-link=Alexis Petridis |date=March 6, 2009 |title=Taylor Swift: ''Fearless'' |url=https://www.theguardian.com/music/2009/mar/06/taylor-swift-fearless-album-review |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131016160252/http://www.theguardian.com/music/2009/mar/06/taylor-swift-fearless-album-review |archive-date=October 16, 2013 |access-date=August 13, 2022 |newspaper=[[The Guardian]]}}</ref><ref name="Jones-2008">{{cite magazine |last=Frere-Jones |first=Sasha |author-link=Sasha Frere-Jones |date=November 11, 2008 |title=Prodigy |url=https://www.newyorker.com/magazine/2008/11/10/prodigy-pop-music-sasha-frere-jones |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161021165825/https://www.newyorker.com/magazine/2008/11/10/prodigy-pop-music-sasha-frere-jones |archive-date=October 21, 2016 |access-date=August 14, 2022 |magazine=[[The New Yorker]]}}</ref> ⵔⵏⵓⵏ ⴰⴷ ⴼⵍⵍⴰⵙ ⵙⵔⵙⵏ ⵜⴰⵎⵙⵜⵉⴳⵜ ⵎⴰⵙ ⵜⵙⵙⴰⴳⴳⵓⴳ ⴰⵥⴰⵡⴰⵏ ⵏ ⴽⴰⵡⵏⵜⵔⵉ ⴰⵏⴽⵯⵎⴰⴷ ⵖ ⵉⵥⵓⵕⴰⵏ ⵏⵏⵙ.<ref>{{Cite magazine |last=Malec |first=Jim |author-link=Jim Malec |date=May 2, 2011 |title=Taylor Swift: The Garden In The Machine |url=https://americansongwriter.com/taylor-swift-the-garden-in-the-machine/5/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221120154714/https://americansongwriter.com/taylor-swift-the-garden-in-the-machine/5/ |archive-date=November 20, 2022 |access-date=August 12, 2022 |magazine=[[American Songwriter]] |page=5}}</ref>
ⴷⵔⴰ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵖ 2009 ⵖ ⵜⴰⵍⵍⵖⵉⵜ "ⵀⴰⴼ ⵓⴼ ⵎⴰⵢ ⵀⴰⵔⵜ" ⵏ ⵊⵓⵏ ⵎⴰⵢⵔ, ⵍⵍⵉ ⴷⵉⵙ ⵜⴽⴽⴰ ⵖ ⵢⴰⵜ ⵜⵣⴷⴰⵢⵜ ⵏ ⵜⴰⵢⵔⵉ ⵖ ⵜⴳⵉⵔⴰ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⴰⵏⵏ.<ref>{{cite web |last=Vena |first=Jocelyn |date=November 6, 2009 |title=John Mayer Talks Taylor Swift Collaboration 'Half of My Heart' |url=http://www.mtv.com/news/1625724/john-mayer-talks-taylor-swift-collaboration-half-of-my-heart/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140908130106/http://www.mtv.com/news/1625724/john-mayer-talks-taylor-swift-collaboration-half-of-my-heart/ |archive-date=September 8, 2014 |access-date=May 15, 2012 |publisher=[[MTV News]]}}</ref><ref name="Billboard-2014">{{cite magazine |date=December 30, 2014 |title=Taylor Swift's Boyfriend Timeline: 10 Relationships & Their Songs |url=http://www.billboard.com/photos/1484087/taylor-swifts-boyfriend-timeline-10-relationships-their-songs/2 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160826193100/http://www.billboard.com/photos/1484087/taylor-swifts-boyfriend-timeline-10-relationships-their-songs/2 |archive-date=August 26, 2016 |access-date=August 26, 2016 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> ⵜⵓⵔⴰ ⵜⴰⵍⵍⵖⵉⵜ "ⴱⵉⵙⵜ ⴷⵉⵢⵣ ⵓⴼ ⵢⵓⵔ ⵍⴰⵢⴼ" ⵉ ⴽⵉⵍⵉ ⴱⵉⴽⵍⵔ,<ref>{{cite web |last=Vena |first=Jocelyn |date=April 9, 2009 |title=Kellie Pickler Has Her 'Best Days' Thanks To Taylor Swift |url=http://www.mtv.com/news/1608913/kellie-pickler-has-her-best-days-thanks-to-taylor-swift/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160101062026/http://www.mtv.com/news/1608913/kellie-pickler-has-her-best-days-thanks-to-taylor-swift/ |archive-date=January 1, 2016 |access-date=November 11, 2015 |publisher=[[MTV News]]}}</ref> ⵜⴷⵔⵓ ⵖ ⵜⵉⵔⵔⴰ ⴷ ⵜⵉⵔⵉⵔⵜ ⵖ "ⵜⵓ ⵉⵣ ⴱⵉⵜⵔ ⴷⴰⵏ ⵡⴰⵏ" ⵏ ⵜⵔⴰⴱⴱⵓⵜ "ⴱⵓⵢⵣ ⵍⴰⵢⴽ ⴳⵓⵔⵍⵣ",<ref>{{cite magazine |url=https://www.billboard.com/articles/review/1070540/boys-like-girls-featuring-taylor-swift-two-is-better-than-one |title=Boys Like Girls Featuring Taylor Swift, 'Two Is Better Than One' |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |date=December 2, 2009 |access-date=December 4, 2020 |archive-date=August 18, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210818230103/https://www.billboard.com/articles/review/1070540/boys-like-girls-featuring-taylor-swift-two-is-better-than-one |url-status=live}}</ref> ⵜⴰⵔⴰ "ⵢⵓⵍ ⵓⵍⵡⵉⵢⵣ ⴼⴰⵢⵏⴷ ⵢⵓⵔ ⵡⵉⵢ ⴱⴰⴽ ⵀⵓⵎ", ⵜⴰⵔⴰ ⵜⵣⵎⵎⴻⵎ "ⴽⵔⵉⵢⵣⵢⵔ" ⵉ ⵓⵥⴰⵡⴰⵏ ⵏ ⵓⵙⴰⵔⵓ "ⵀⴰⵏⴰ ⵎⵓⵏⵜⴰⵏⴰ: ⴷⵉ ⵎⵓⴼⵉ", ⵍⵍⵉ ⵖ ⴷⵉⵙ ⵜⵓⵎⵥ ⵢⴰⵜ ⵜⴷⵔⴰⵡⵜ ⵜⴰⵥⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵎⵥⵢⴰⵏⵜ.<ref>{{Cite magazine |last=Akers |first=Shelley |date=June 9, 2008 |title=Taylor Swift to Appear in Hannah Montana Movie |url=http://people.com/movies/taylor-swift-to-appear-in-hannah-montana-movie/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171027181559/http://people.com/movies/taylor-swift-to-appear-in-hannah-montana-movie/ |archive-date=October 27, 2017 |access-date=October 27, 2017 |magazine=[[People (magazine)|People]]}}</ref><ref>{{Cite magazine |last=Benitez-Eves |first=Tina |date=April 1, 2022 |title=8 Songs You Didn't Know Taylor Swift Wrote For Other Artists |url=https://americansongwriter.com/8-songs-you-didnt-know-taylor-swift-wrote-for-other-artists/ |access-date=February 18, 2024 |magazine=[[American Songwriter]] |archive-date=September 26, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220926065306/https://americansongwriter.com/8-songs-you-didnt-know-taylor-swift-wrote-for-other-artists/ |url-status=live}}</ref>
ⵜⵙⵙⵏⵜⵉ ⵜⴰⵡⴰⴷⴰ ⵏⵏⵙ ⵖ ⵓⵙⵏⴱⴳⵔ ⵖ ⵓⵙⴰⵔⵓ ⴰⵎⵙⵙⵟⵚⴰⵏ ⴰⵎⴰⵔⴰⵢ "ⴼⴰⵍⵏⵜⴰⵢⵏⵣ ⴷⵉⵢ" ⵖ 2010, ⵜⴰⵔⴰ ⵜⴰⵍⵍⵖⴰⵜ ⵏ "ⵜⵓⴷⵉⵢ ⵡⴰⵣ ⴰ ⴼⵉⵔⵉⵜⵉⵍ" ⵉ ⵓⵥⴰⵡⴰⵏ ⵏⵏⵙ.<ref>{{cite web |last=Vena |first=Jocelyn |date=December 28, 2009 |title=New Taylor Swift Song Included In ''Valentine's Day'' Featurette |url=http://www.mtv.com/news/1628827/new-taylor-swift-song-included-in-valentines-day-featurette/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160116064913/http://www.mtv.com/news/1628827/new-taylor-swift-song-included-in-valentines-day-featurette/ |archive-date=January 16, 2016 |access-date=November 11, 2015 |publisher=[[MTV News]]}}</ref> ⵜⵍⴽⵎ "ⵜⵓⴷⵉⵢ ⵡⴰⵣ ⴰ ⴼⵉⵔⵉⵜⵉⵍ" ⴰⵙⵡⵉⵔ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵖ ⵉⵙⴷⴷⵉ "ⴽⴰⵏⴰⴷⵢⴰⵏ ⵀⵓⵜ 100".<ref>{{Cite magazine |url=http://www.billboard.com/artist/371422/taylor-swift/chart?f=793 |title=Taylor Swift Chart History (Canadian Hot 100) |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |access-date=August 3, 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160809124603/http://www.billboard.com/artist/371422/taylor-swift/chart?f=793 |archive-date=August 9, 2016}}</ref>
ⵍⵍⵉⵖ ⴰⵔ ⵜⵙⴽⴰⵔ ⴰⵙⵉⵡⵍ ⵏ ⵓⵙⴰⵔⵓ "ⴼⴰⵍⵏⵜⴰⵢⵏⵣ ⴷⵉⵢ" ⵖ ⴽⵟⵓⴱⵕ 2009, ⵜⴽⴽⴰ ⵜⵜ ⵉⵏⵏ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵖ ⵢⴰⵜ ⵜⵣⴷⴰⵢⵜ ⴷ ⵓⵎⵙⵏⴱⴳⴰⵔ ⵜⴰⵢⵍⵓⵔ ⵍⵓⵜⵏⵔ.<ref>{{cite magazine |url=http://www.people.com/people/article/0,,20333466,00.html |title=Taylor & Taylor Romance Was Overblown, Says Source |last2=Sia |first2=Nicole |magazine=[[People (magazine)|People]] |access-date=March 6, 2012 |last1=Park |first1=Michael Y. |date=December 29, 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121113081709/http://www.people.com/people/article/0%2C%2C20333466%2C00.html |archive-date=November 13, 2012}}</ref> ⵜⵙⵙⵏⵜⵉ ⵖ ⵓⴼⵣⵢⵓⵏ ⵜⴳⴰ ⵢⴰⵜ ⵜⵄⵔⵔⵉⵎⵜ ⵜⴰⵏⴰⴽⵔⴰⵢⵜ ⵖ ⵢⴰⵜ ⵜⴰⴷⵡⵉⵍⵜ ⵏ "ⵙⵉ ⵉⵙ ⴰⵢ: ⴽⵔⴰⵢⵎ ⵙⵉⵏ ⵉⵏⴼⵉⵙⵜⵉⴳⵉⵢⵛⵏ",<ref>{{cite news |last=Caramanica |first=Jon |author-link=Jon Caramanica |date=March 6, 2009 |title=OMG! Taylor Swift Does ''CSI''! |url=http://artsbeat.blogs.nytimes.com/2009/03/06/omg-taylor-swift-does-csi/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110814164338/http://artsbeat.blogs.nytimes.com/2009/03/06/omg-taylor-swift-does-csi/ |archive-date=August 14, 2011 |access-date=May 7, 2012 |newspaper=[[The New York Times]]}}</ref> ⵜⵙⵏⵓⴱⴳⴰ ⵜⵉⵔⵉⵔ ⴰⵎ ⵜⵉⵏⴱⴳⵉⵜ ⵜⴰⵎⵙⵥⴰⵡⴰⵏⵜ ⵖ "ⵙⴰⵜⵓⵔⴷⵉⵢ ⵏⴰⵢⵜ ⵍⴰⵢⴼ"; ⵜⴳⴰ ⵜⴰⵎⵙⵙⵏⵏⵓⴱⴳⵜ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ ⵍⵍⵉ ⵢⵓⵔⴰⵏ ⴰⵡⴰⵍ ⵏ ⵓⵕⵥⵥⵓⵎ ⵏⵏⵙ ⵙ ⵉⵖⴼ ⵏⵏⵙ.<ref>{{cite magazine |last=Strecker |first=Erin |date=January 2, 2015 |title=Remember When Taylor Swift Shined as ''Saturday Night Live'' Host? |url=https://www.billboard.com/music/pop/taylor-swift-saturday-night-live-host-flashback-6429325/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150124024213/http://www.billboard.com/articles/columns/pop-shop/6429325/taylor-swift-saturday-night-live-host-flashback |archive-date=January 24, 2015 |access-date=January 15, 2015 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref><ref>{{cite magazine |last=Gibson |first=Kelsie |date=October 13, 2023 |title=Taylor Swift's Life in Photos |url=https://people.com/taylor-swift-life-in-photos-8350981 |magazine=[[People (magazine)|People]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20231013215358/https://people.com/taylor-swift-life-in-photos-8350981 |archive-date=October 13, 2023 |access-date=May 13, 2026 |url-status=live}}</ref>
=== 2010–2014: ''ⵙⴱⵉⴽ ⵏⴰⵡ'' ⴷ ''ⵔⵉⴷ (ⵙⴰⵡⵍ ⵖⵉⵍⴰⴷ ⴷ ⵓⵣⴳⴳⵯⴰⵖ)'' ===
[[File:Taylor Swift 2011crop.jpg|alt=ⵜⴰⵢⵍⵓⵔ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⴰⵔ ⵜⵜⵉⵔⵉⵔ ⵖ ⵓⵎⵉⴽⵔⵓ ⴰⵔ ⵜⴽⴽⴰⵜ ⴰⴳⵉⵜⴰⵔ, ⵜⵍⵙⴰ ⵢⴰⵜ ⵜⴽⵙⵉⵡⵜ ⵜⴰⵥⴳⵣⴰⵡⵜ|thumb|upright=.6|ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵖ ⵜⵍⵓⵍⵍⵓⵢⵜ ⵏ "ⵙⴱⵉⴽ ⵏⴰⵡ ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ" ⵖ 2011|left]]
ⵜⵓⵔⴰ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⴰⵍⴱⵓⵎ ⵏⵏⵙ ⵡⵉⵙ ⴽⵕⴰⴹ, ''[[ⵙⴱⵉⴽ ⵏⴰⵡ|Speak Now]]'', ⵙ ⵉⵖⴼ ⵏⵏⵙ ⴽⵓⵍⵍⵓⵜ.<ref name="Caramanica-2010">{{cite news |last=Caramanica |first=Jon |author-link=Jon Caramanica |date=October 20, 2010 |title=Taylor Swift, Angry on ''Speak Now'' |url=https://www.nytimes.com/2010/10/24/arts/music/24swift.html |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20101021050938/http://www.nytimes.com//2010//10//24//arts//music//24swift.html |archive-date=October 21, 2010 |access-date=October 23, 2010 |newspaper=[[The New York Times]]}}</ref> ⵉⴼⴼⵖ ⴷ ⵖ 25 ⴽⵟⵓⴱⵕ 2010,<ref>{{cite web |date=July 20, 2010 |title=Taylor Swift's New Album, ''Speak Now'', Set for Oct. 25 Release |url=http://www.cmt.com/news/1644093/taylor-swifts-new-album-speak-now-set-for-oct-25-release/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190621051255/http://www.cmt.com/news/1644093/taylor-swifts-new-album-speak-now-set-for-oct-25-release/ |archive-date=June 21, 2019 |access-date=February 14, 2020 |publisher=[[CMT (American TV channel)|CMT]]}}</ref> ⵉⴽⵛⵎ ⵜⴰⵍⴳⴰⵎⵜ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ ⵖ ⵉⵙⴷⴷⵉ ⴰⵎⵉⵔⵉⴽⴰⵏ ''ⴱⵉⵍⴱⵓⵔⴷ'' 200 ⵙ ⵜⵏⵣⴰⵡⵜ ⵏ ⵓⴳⴳⴰⵔ ⵏ ⵢⴰⵏ ⵓⵎⵍⵢⵓⵏ ⵏ ⵜⵙⵖⵍⵉⵏ ⵖ ⵉⵎⴰⵍⴰⵙⵙ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ—ⵎⴰⵢⴰⵏⵏ ⴰⴷ ⵉⴳⴰⵏ ⵓⵟⵟⵓⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵢⴰⵜⵜⵓⵢⵏ ⵖ ⵢⴰⵏ ⵉⵎⴰⵍⴰⵙⵙ ⵉ ⵢⴰⵜ ⵜⵎⴰⵔⵉⵔⵜ ⵏ ⴽⴰⵡⵏⵜⵔⵉ.<ref>{{Cite magazine |last=Caulfield |first=Keith |date=November 3, 2010 |title=Taylor Swift Sells Over 1 Million in Record ''Billboard'' 200 Debut |url=http://www.billboard.com/articles/news/951902/taylor-swift-sells-over-1-million-in-record-billboard-200-debut |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160702084139/http://www.billboard.com/articles/news/951902/taylor-swift-sells-over-1-million-in-record-billboard-200-debut |archive-date=July 2, 2016 |access-date=November 3, 2010 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref>
ⵙⵎⵎⵓⵙⵜ ⵙⴳ ⵜⴰⵍⵍⵖⴰⵜⵉⵏ ⵏⵏⵙ—"[[ⵎⴰⵢⵏ|Mine]]", "[[ⴱⴰⴽ ⵜⵓ ⴷⵉⵙⵉⵎⴱⵔ|Back to December]]", "[[ⵎⵉⵏ|Mean]]", "[[ⵙⴱⴰⵔⴽⵙ ⴼⵍⴰⵢ|Sparks Fly]]", ⴷ "[[ⴰⵡⵔⵣ|Ours]]"—ⵍⴽⵎⵏⵜ ⴽⵕⴰⴹ ⵉⵎⵣⵡⵓⵔⴰ ⵖ ⵉⵙⴷⴷⵉ ⵏ "ⵀⵓⵜ ⴽⴰⵡⵏⵜⵔⵉ ⵙⵓⵏⴳⵣ"; ⵉⵍⴽⵎ "ⵙⴱⴰⵔⴽⵙ ⴼⵍⴰⵢ" ⴷ "ⴰⵡⵔⵣ" ⵜⴰⵙⴽⴼⵍⵜ ⵜⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ.<ref name="Billboard-2" /> ⵜⵉⵡⴹ "ⵎⴰⵢⵏ" ⴰⵙⵡⵉⵔ ⵡⵉⵙ ⴽⵕⴰⴹ, ⵜⴳ ⵜⴰⵍⵍⵖⵉⵜ ⵏ ⵓⵍⴱⵓⵎ ⴰⴽⴽⵯ ⵢⵓⵎⵥⵏ ⴰⵙⵡⵉⵔ ⵢⴰⵜⵜⵓⵢⵏ ⵖ ''ⴱⵉⵍⴱⵓⵔⴷ'' ⵀⵓⵜ 100,<ref>{{cite magazine |url=http://www.billboard.com/articles/news/956910/taylor-swift-makes-sparkling-hot-100-entrance |title=Taylor Swift Makes Sparkling Hot 100 Entrance |last=Pietroluongo |first=Silvio |date=August 11, 2010 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |access-date=July 25, 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160131095813/http://www.billboard.com/articles/news/956910/taylor-swift-makes-sparkling-hot-100-entrance |archive-date=January 31, 2016}}</ref> ⴷ "ⵎⵉⵏ" ⵜⴳⴰ ⵜⴰⵍⵍⵖⴰⵜ ⵏⵏⵙ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵜⵜⵓⵣⵏⵣⴰⵏ.<ref>{{cite magazine |last=Trust |first=Gary |date=November 26, 2017 |title=Ask ''Billboard'': Taylor Swift's Career Album & Song Sales |url=https://www.billboard.com/pro/taylor-swift-career-album-song-sales-ask-billboard/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241204093558/https://www.billboard.com/pro/taylor-swift-career-album-song-sales-ask-billboard/ |archive-date=December 4, 2024 |access-date=December 12, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] }}</ref>
ⵜⵙⵏⴰⵍ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⴰⵍⴱⵓⵎ ⴰⵏⵏ ⵙ ⵜⵙⵓⵜⵍⵜ ⵏ [[ⵙⴱⵉⴽ ⵏⴰⵡ ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ|Speak Now World Tour]] (2011–2012) ⴷ ⵓⵍⴱⵓⵎ ⵏ ⵜⵡⵓⵔⵉ ⵜⵓⴷⴷⵉⵔⵜ ⵍⵍⵉ ⴷⵉⵙ ⵉⵎⵓⵏⵏ, ''[[ⵙⴱⵉⴽ ⵏⴰⵡ ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ – ⵍⴰⵢⴼ|Speak Now World Tour – Live]]'' (2011).<ref>{{cite magazine |last=Allen |first=Bob |date=March 29, 2012 |title=Hot Tours: Taylor Swift, George Strait, Cirque Du Soleil |url=http://www.billboard.com/biz/articles/news/touring/1098167/hot-tours-taylor-swift-george-strait-cirque-du-soleil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130221010109/http://www.billboard.com/biz/articles/news/touring/1098167/hot-tours-taylor-swift-george-strait-cirque-du-soleil |archive-date=February 21, 2013 |access-date=May 10, 2012 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref><ref>{{Cite magazine |last=Dauphin |first=Chuck |date=December 10, 2011 |title=Taylor's Team |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |volume=123 |issue=45 |pages=28–30 |id={{ProQuest|912383526}}}}</ref>
.
.[[File:Taylor Swift Red Tour 2, 2013.jpg|thumb|upright=.6|ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵖ [[ⵜⴰⵙⵓⵜⵍⵜ ⵏ ⵔⵉⴷ|the Red Tour]] ⵖ 2013|alt=ⵜⴰⵢⵍⵓⵔ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵜⵍⵙⴰ ⵢⴰⵜ ⵜⵇⵎⵉⵊⵜ ⵜⵓⵎⵍⵉⵍⵜ ⴷ ⵢⴰⵏ ⵓⵎⴹⵍ ⴰⴱⵔⴽⴰⵏ, ⴰⵔ ⵜⵜⵎⵓⵎⵎⵓⵢ ⵙ ⵉⵏⴼⴰⴼⵏ ⵉⵣⴳⴳⵯⴰⵖⵏ ⴷ ⵓⵣⵣⴰⵔ ⵉⵜⵜⵓⵙⴽⵙⵏ]]
ⵙⵏⴰⵜ ⵜⴰⵍⵍⵖⴰⵜⵉⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵖⵖⵯⵉⵏ ⴰⵎⵓⵔⵙ ⵙⴳ ⵓⵍⴱⵓⵎ "ⵔⵉⴷ", "[[ⵡⵉ ⴰⵔ ⵏⵉⴼⵔ ⵉⴼⵔ ⴳⵉⵜⵉⵏⴳ ⴱⴰⴽ ⵜⵓⴳⵉⴷⵔ|We Are Never Ever Getting Back Together]]" ⴷ "[[ⴰⵢ ⵏⵢⵓ ⵢⵓ ⵡⵓⵔ ⵜⵔⴰⴱⵍ|I Knew You Were Trouble]]", ⵍⴽⵎⵏⵜ ⵉⴷⴰ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⴷ ⵡⵉⵙ ⵙⵉⵏ ⵖ ⵉⵙⴷⴷⵉ ''ⴱⵉⵍⴱⵓⵔⴷ'' ⵀⵓⵜ 100.<ref>{{cite magazine |last=Light |first=Alan |author-link=Alan Light |date=December 5, 2014 |title=''Billboard'' Woman of the Year Taylor Swift on Writing Her Own Rules, Not Becoming a Cliche and the Hurdle of Going Pop |url=https://www.billboard.com/articles/events/women-in-music-2014/6363514/billboard-woman-of-the-year-taylor-swift-on-writing-her |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141226012450/https://www.billboard.com/articles/events/women-in-music-2014/6363514/billboard-woman-of-the-year-taylor-swift-on-writing-her |archive-date=December 26, 2014 |access-date=December 27, 2020 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> ⵍⴽⵎⵏⵜ ⵙⵏⴰⵜ ⵉⵜⵙⵏⵜ ⵙⵎⵎⵓⵙ ⵉⵎⵣⵡⵓⵔⴰ ⵖ [[ⵓⵎⵙⴷⴷⵉ ⴰⴱⵕⵉⵟⴰⵏⵉ ⵏ ⵜⴰⵍⵍⵖⴰⵜⵉⵏ|UK singles chart]], ⴷ ⵜⴰⵍⵍⵖⴰⵜ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ ⵜⴽⴽⴰ ⵜⵜ ⵉⵏⵏ ⵜⴳⴰ ⵜⴰⵍⵍⵖⴰⵜ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ ⵏ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵍⵍⵉ ⵉⵍⴽⵎⵏ ⵉⴷⴰ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵖ [[ⵉⵡⴰⵏⴽⵏ ⵉⵎⵓⵏⵏ|ⵉⵡⵓⵏⴰⴽ ⵉⵎⵓⵏⵏ]].<ref name="Griffiths-2021">{{cite web |author-last=Griffiths |author-first=George |date=June 21, 2021 |title=The Biggest Hits and Chart Legacy of Taylor Swift's ''Red'' Ahead of Its Rerelease |url=https://www.officialcharts.com/chart-news/the-biggest-hits-and-chart-legacy-of-taylor-swifts-red-ahead-of-its-rerelease__33407/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210621172529/https://www.officialcharts.com/chart-news/the-biggest-hits-and-chart-legacy-of-taylor-swifts-red-ahead-of-its-rerelease__33407/ |archive-date=June 21, 2021 |access-date=July 5, 2021 |publisher=[[Official Charts]]}}</ref><ref>{{cite magazine |url=http://www.billboard.com/articles/news/480315/taylor-swift-scores-first-hot-100-no-1 |title=Taylor Swift Scores First Hot 100 No. 1 |last=Trust |first=Gary |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |date=August 22, 2012 |access-date=August 22, 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130213010041/http://www.billboard.com/articles/news/480315/taylor-swift-scores-first-hot-100-no-1 |archive-date=February 13, 2013}}</ref>
ⵍⴽⵎⵏⵜ ⵜⴰⵍⵍⵖⴰⵜⵉⵏ "[[ⴱⵉⴳⵉⵏ ⴰⴳⵉⵏ|Begin Again]]" ⴷ "[[ⵔⵉⴷ|Red]]" ⵎⵔⴰⵡ ⵉⵎⵣⵡⵓⵔⴰ ⵖ ''ⴱⵉⵍⴱⵓⵔⴷ'' ⵀⵓⵜ 100,<ref name="Billboard-3" /> ⴳ ⵡⴰⴽⵓⴷ ⵍⵍⵉⵖ ⵍⴽⵎⵏⵜ "[[ⵉⴼⵔⵉⵜⵉⵏⴳ ⵀⴰⵣ ⵜⵛⵉⵏⵊⴷ|Everything Has Changed]]" ⴷ "[[22|22]]" ⵎⵔⴰⵡ ⵉⵎⵣⵡⵓⵔⴰ ⵖ ⵉⵙⴷⴷⵉ ⴰⴱⵕⵉⵟⴰⵏⵉ ⵏ ⵜⴰⵍⵍⵖⴰⵜⵉⵏ.<ref name="Griffiths-2021" />
ⵜⴽⴽⴰ ⵜⵜ ⵉⵏⵏ [[ⵜⴰⵙⵓⵜⵍⵜ ⵏ ⵔⵉⴷ|The Red Tour]] ⵙⴳ ⵎⴰⵕⵚ 2013 ⴰⵔ ⵢⵓⵏⵢⵓ 2014, ⵜⴳ ⵜⴰⵙⵓⵜⵍⵜ ⵏ ⴽⴰⵡⵏⵜⵔⵉ ⴰⴽⴽⵯ ⵢⵓⵎⵥⵏ ⴰⵇⴰⵕⵉⴹ ⵖ ⵓⵎⵣⵔⵓⵢ ⵙ ⵓⴽⵛⵓⵎ ⵏ 150.2 ⵏ ⵓⵎⵍⵢⵓⵏ ⵏ ⴷⵓⵍⴰⵕ ⵍⵍⵉⵖ ⵜⴽⵎⵎⵍ.<ref>{{cite magazine |first=Bob |last=Allen |url=http://www.billboard.com/articles/news/6150193/taylor-swift-red-all-time-country-tour |title=Taylor Swift's Red Wraps as All-Time Country Tour |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |date=July 3, 2014 |access-date=April 11, 2015 |url-status=live |archive-date=June 1, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150601003002/http://www.billboard.com/articles/news/6150193/taylor-swift-red-all-time-country-tour}}</ref>
ⵜⴻⵜⵜⵢⴰⵡⵙⵜⴰ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⴰⴷ ⵜⴳ "ⵜⴰⵏⴰⵥⵓⵕⵜ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ" ⵖ ⵜⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ⵏ ⵓⵥⴰⵡⴰⵏ ⴰⵎⵉⵔⵉⴽⴰⵏⵉ (American Music Awards) ⵖ 2013.<ref>{{cite magazine |last=Payne |first=Chris |date=November 25, 2013 |title=Taylor Swift & Justin Timberlake Win Big at American Music Awards |url=http://www.billboard.com/articles/news/5800699/taylor-swift-justin-timberlake-american-music-awards-2013-winners |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151124101355/http://www.billboard.com/articles/news/5800699/taylor-swift-justin-timberlake-american-music-awards-2013-winners |archive-date=November 24, 2015 |access-date=November 21, 2015 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref>
=== 2014–2018: ''1989'' ⴷ ''ⵔⵉⴱⵢⵓⵜⵉⵢⵛⵏ'' ===
ⵜⵎⵎⵓⵜⵜⵉ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵙⵖ ⵏⴰⵛⴼⵉⵍ ⵙ ⵜⵖⵔⵎⵜ ⵏ ⵏⵢⵓ ⵢⵓⵔⴽ ⵖ ⵎⴰⵕⵚ 2014, ⵜⵙⵏⴼⵍ ⵜⴰⵡⵍⴰⴼⵜ ⵏⵏⵙ ⵙⴳ ⴽⴰⵡⵏⵜⵔⵉ ⵖⵔ [[ⴰⵥⴰⵡⴰⵏ ⵏ ⴱⵓⴱ|ⴱⵓⴱ]] ⵙ ⵓⵍⴱⵓⵎ ⵏⵏⵙ ⵡⵉⵙ ⵙⵎⵎⵓⵙ, ''[[1989 (ⴰⵍⴱⵓⵎ)|1989]]''.<ref>{{Cite magazine |last=Graff |first=Gary |author-link=Gary Graff |date=October 24, 2014 |title=Taylor Swift to the Haters: 'If You're Upset That I'm Just Being Myself, I'm Going to Be Myself More' |url=https://www.billboard.com/music/pop/taylor-swift-on-new-album-1989-6296366/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231102211249/https://www.billboard.com/music/pop/taylor-swift-on-new-album-1989-6296366/ |archive-date=November 2, 2023 |access-date=June 22, 2023 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Lambert |first=Molly |author-link=Molly Lambert |date=December 5, 2014 |title=Eye of the Beholder |url=https://grantland.com/features/taylor-swift-image-walking-photos-1989/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250123200217/https://grantland.com/features/taylor-swift-image-walking-photos-1989/ |archive-date=January 23, 2025 |access-date=January 20, 2025 |website=[[Grantland]]}}</ref> ⵜⴼⴰⵔⵙ ''1989'' ⴷ ⵎⴰⵔⵜⵉⵏ, ⵛⵉⵍⴱⴰⴽ, ⵜⵛⴰⴱⵎⴰⵏ, ⴷ ⵉⵎⴷⵔⴰⵡⵏ ⵉⵎⴰⵢⵏⵓⵜⵏ [[ⵊⴰⴽ ⴰⵏⵜⵓⵏⵓⴼ|Jack Antonoff]], [[ⵉⵎⵓⴷⵊⵉⵏ ⵀⵉⴱ|Imogen Heap]], [[ⵔⴰⵢⴰⵏ ⵜⵉⴷⵔ|Ryan Tedder]], ⴷ [[ⵄⴰⵍⵉ ⴱⴰⵢⴰⵎⵉ|Ali Payami]].<ref>{{cite web |last=Zollo |first=Paul |author-link=Paul Zollo |date=February 17, 2016 |title=The Oral History of Taylor Swift's ''1989'' |url=https://www.grammy.com/grammys/news/oral-history-taylor-swifts-1989 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210603050923/https://www.grammy.com/grammys/news/oral-history-taylor-swifts-1989 |archive-date=June 3, 2021 |access-date=February 14, 2021 |publisher=[[The Recording Academy]] |via=[[Cuepoint]]}}</ref>
ⵉⴼⴼⵖ ⴷ ⵖ 27 ⴽⵟⵓⴱⵕ 2014, ⵢⵉⵍⵉ ⵓⵍⴱⵓⵎ 11 ⵏ ⵉⵎⴰⵍⴰⵙⵙⵏ ⵖ ⵓⵙⵡⵉⵔ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⴷ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵖ ⵎⵔⴰⵡ ⵉⵎⵣⵡⵓⵔⴰ ⵖ ⵉⵙⴷⴷⵉ ''ⴱⵉⵍⴱⵓⵔⴷ'' 200.<ref>{{cite magazine |last=Caulfield |first=Keith |date=February 11, 2015 |title=Taylor Swift's ''1989'' Spends 11th Week at No. 1 on ''Billboard'' 200 Chart |url=https://www.billboard.com/pro/taylor-swift-1989-11th-week-no-1-billboard-200/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180726062344/https://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/6465865/taylor-swift-1989-11th-week-no-1-billboard-200 |archive-date=July 26, 2018 |access-date=January 23, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref><ref>{{Cite magazine |last=Caulfield |first=Keith |date=October 27, 2015 |title=Taylor Swift's ''1989'' Only Fifth Album to Spend First Year in ''Billboard'' 200's Top 10 |url=https://www.billboard.com/pro/taylor-swift-1989-billboard-200-top-10/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241207200515/https://www.billboard.com/pro/taylor-swift-1989-billboard-200-top-10/ |archive-date=December 7, 2024 |access-date=January 23, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> ⵉⵏⵣ 14 ⵏ ⵓⵎⵍⵢⵓⵏ ⵏ ⵜⵓⵏⵖⵉⵍⵜ ⵖ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⴰⴽⴽⵯ, ⵉⴳ ⴰⵍⴱⵓⵎ ⵏ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵜⵜⵓⵣⵏⵣⴰⵏ.<ref name="Winter-2022">{{Cite news |last=Winter |first=Velvet |date=November 12, 2022 |title=Like the Beatles, Madonna and Kylie Minogue Before Her, Taylor Swift Is Masterful at Pivoting |url=https://www.abc.net.au/news/2022-11-13/taylor-swift-masterful-pivot-midnights-red-taylors-version/101638992 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221113175703/https://www.abc.net.au/news/2022-11-13/taylor-swift-masterful-pivot-midnights-red-taylors-version/101638992 |archive-date=November 13, 2022 |access-date=November 13, 2022 |publisher=[[ABC News (Australia)|ABC News]]}}</ref>
ⴽⵕⴰⴹⵜ ⵙⵖ ⵜⴰⵍⵍⵖⴰⵜⵉⵏ ⵏ ''1989''—"[[ⵛⵉⴽ ⵉⵜ ⵓⴼ|Shake It Off]]", "[[ⴱⵍⴰⵏⴽ ⵙⴱⵉⵙ|Blank Space]]", ⴷ "[[ⴱⴰⴷ ⴱⵍⴰⴷ|Bad Blood]]"—ⵍⴽⵎⵏⵜ ⵉⴷⴰ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵖ ''ⴱⵉⵍⴱⵓⵔⴷ'' ⵀⵓⵜ 100; ⵙⵏⴰⵜ ⵜⴰⵍⵍⵖⴰⵜⵉⵏ ⵜⵉⵎⵣⵡⵓⵔⴰ ⵙⴽⵔⵏⵜ ⵖ ⵙⵡⵉⴼⵜ [[ⴰⵎⵣⵔⵓⵢ ⵏ ⴱⵉⵍⴱⵓⵔⴷ ⵀⵓⵜ 100|ⵜⴰⵎⵖⴰⵔⵜ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ ⵍⵍⵉ ⵉⴱⴷⴷⵍⵏ ⵉⵖⴼ ⵏⵏⵙ ⵖ ⵉⴷⴰ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ]].<ref>{{cite magazine |last=Trust |first=Gary |date=May 28, 2015 |title=Taylor Swift's 'Bad Blood' Blasts to No. 1 on Hot 100 |url=https://www.billboard.com/pro/taylor-swift-bad-blood-tops-hot-100/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150906163743/http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/6576177/taylor-swift-bad-blood-tops-hot-100 |archive-date=September 6, 2015 |access-date=May 28, 2015 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> ⵙⵏⴰⵜ ⵜⴰⵍⵍⵖⴰⵜⵉⵏ ⵢⴰⴹⵏⵉⵏ—"[[ⵙⵜⴰⵢⵍ|Style]]" ⴷ "[[ⵡⴰⵢⵍⴷⵉⵙⵜ ⴷⵔⵉⵎⵣ|Wildest Dreams]]"—ⵍⴽⵎⵏⵜ ⵉⴷⴰⵡⵏ ⵡⵉⵙ ⵚⴹⵉⵚ ⴷ ⵡⵉⵙ ⵙⵎⵎⵓⵙ, ⵎⴰⵢⴰⵏⵏ ⴰⴷ ⵢⵓⴷⵊⴰⵏ ''1989'' ⴰⴷ ⵉⴳ ⴰⵍⴱⵓⵎ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵏ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵍⵍⵉ ⵖ ⵍⵍⴰⵏⵜ ⵙⵎⵎⵓⵙⵜ ⵜⴰⵍⵍⵖⴰⵜⵉⵏ ⵉⵎⴹⴼⴰⵕⵏ ⵖ ⵎⵔⴰⵡ ⵉⵎⵣⵡⵓⵔⴰ ⵖ "ⵀⵓⵜ 100".<ref>{{cite magazine |last=Trust |first=Gary |date=October 26, 2015 |title=The Weeknd Tops Hot 100; Adele No. 1 Next Week? |url=https://www.billboard.com/pro/weeknd-tops-hot-100-adele-no-1-next-week/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20151201070331/http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/6738614/weeknd-tops-hot-100-adele-no-1-next-week |archive-date=December 1, 2015 |access-date=December 1, 2015 |url-status=live |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref>
ⵖ 2023, ⵜⵙⵙⵓⴼⵖ ⴷ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵙⵉⵏ ⵉⵍⴱⵓⵎⵏ ⵉⵜⵜⵓⵣⵎⵎⴰⵎⵏ ⴷⴰⵖ: ''[[ⵙⴱⵉⴽ ⵏⴰⵡ (ⵜⴰⵢⵍⵓⵔⵣ ⴼⵉⵔⵛⵏ)|Speak Now (Taylor's Version)]]'' ⵖ 7 ⵢⵓⵍⵢⵓⵣ, ⴷ ''[[1989 (ⵜⴰⵢⵍⵓⵔⵣ ⴼⵉⵔⵛⵏ)|1989 (Taylor's Version)]]'' ⵖ 27 ⴽⵟⵓⴱⵕ. ⵉⵍⵉⵏ ⵙⵉⵏ ⵉⵜⵙⵏ ⵖ ⵉⴷⴰ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵖ ''ⴱⵉⵍⴱⵓⵔⴷ'' 200, ⵢⴰⵡⵙ ⵓⵍⴱⵓⵎ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵉ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⴰⴷ ⵜⴳ ⵜⴰⵏⴰⵥⵓⵕⵜ ⵍⵍⵉ ⴷⴰⵔ ⴰⴽⴽⵯ ⵍⵍⴰⵏ ⵉⵍⴱⵓⵎⵏ ⵖ ⵉⴷⴰ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵖ ⵉⵙⴷⴷⵉ ⴰⵏⵏ.<ref>{{Cite magazine |last=Caulfield |first=Keith |date=July 16, 2023 |title=Taylor Swift's Re-Recorded ''Speak Now'' Debuts at No. 1 on ''Billboard'' 200 With 2023's Biggest Week |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/taylor-swift-speak-now-taylors-version-number-one-debut-billboard-200-chart-1235372565/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250106205237/https://www.billboard.com/music/chart-beat/taylor-swift-speak-now-taylors-version-number-one-debut-billboard-200-chart-1235372565/ |archive-date=January 6, 2025 |access-date=July 16, 2023 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref><ref>{{Cite magazine |last=Caulfield |first=Keith |date=November 5, 2023 |title=Taylor Swift's ''1989 (Taylor's Version)'' Debuts at No. 1 on ''Billboard'' 200 With Biggest Week in Nearly a Decade |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/taylor-swift-1989-taylors-version-number-one-billboard-200-albums-chart-1235463917/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231105200203/https://www.billboard.com/music/chart-beat/taylor-swift-1989-taylors-version-number-one-billboard-200-albums-chart-1235463917/ |archive-date=November 5, 2023 |access-date=November 5, 2023 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref>
ⵜⵉⵡⴹ ⵜⴰⵍⵍⵖⴰⵜ "[[ⵉⵣ ⵉⵜ ⵓⴼⵔ ⵏⴰⵡ?|Is It Over Now?]]" ⵡⵉⵏ ''1989 (ⵜⴰⵢⵍⵓⵔⵣ ⴼⵉⵔⵛⵏ)'' ⵉⴷⴰ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵖ ''ⴱⵉⵍⴱⵓⵔⴷ'' ⵀⵓⵜ 100, ⵜⴳ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵜⴰⵎⵖⴰⵔⵜ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ ⵍⵍⵉ ⵢⵓⵎⵥⵏ ⴽⵕⴰⴹⵜ ⵜⴰⵍⵍⵖⴰⵜⵉⵏ ⵖ ⵓⵙⵡⵉⵔ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵙⴳ ⴽⵕⴰⴹ ⵉⵍⴱⵓⵎⵏ ⵎⵢⴰⵍⵍⴰⵏⵉⵏ ⵖ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⴰⵙⵎⵍⴰⵏ.<ref>{{cite magazine |last=Trust |first=Gary |date=November 6, 2023 |title=Taylor Swift's 'Is It Over Now? (Taylor's Version)' Debuts at No. 1 on ''Billboard'' Hot 100 |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/taylor-swift-is-it-over-now-number-1-hot-100-debut-1235464462/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231106184532/https://www.billboard.com/music/chart-beat/taylor-swift-is-it-over-now-number-1-hot-100-debut-1235464462/ |archive-date=November 6, 2023 |access-date=June 6, 2026 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref>
ⵜⴷⵔⴰ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵖ ⵜⴰⵍⵍⵖⴰⵜⵉⵏ "[[ⵔⵉⵏⵉⴳⵉⵢⴷ|Renegade]]" ⴷ "ⴱⵉⵔⵜⵛ" (2021) ⵏ ⵜⵔⴰⴱⴱⵓⵜ [[ⴱⵉⴳ ⵔⵉⴷ ⵎⴰⵛⵉⵏ|Big Red Machine]],<ref>{{Cite magazine |last=Cohen |first=Jonathan |date=June 29, 2021 |title=Aaron Dessner, Justin Vernon Rev Up Big Red Machine With Help From Taylor Swift |url=https://variety.com/2021/music/news/aaron-dessner-justin-vernon-big-red-machine-taylor-swift-album-1235007462/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220523160429/https://variety.com/2021/music/news/aaron-dessner-justin-vernon-big-red-machine-taylor-swift-album-1235007462/ |archive-date=May 23, 2022 |access-date=February 10, 2022 |magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> ⴷ "[[ⴳⴰⵙⵓⵍⵉⵏ|Gasoline]]" (2021) ⵏ [[ⵀⴰⵢⵎ|Haim]],<ref>{{cite web |last=Strauss |first=Matthew |date=February 19, 2021 |title=Haim Enlist Taylor Swift for New 'Gasoline' Remix |url=https://pitchfork.com/news/haim-enlist-taylor-swift-for-new-gasoline-remix-listen/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210219000151/https://pitchfork.com/news/haim-enlist-taylor-swift-for-new-gasoline-remix-listen/ |archive-date=February 19, 2021 |access-date=February 10, 2022 |website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]}}</ref> ⴷ "[[ⴷⵉ ⵊⵓⴽⵔ ⴰⵏⴷ ⴷⵉ ⴽⵡⵉⵏ|The Joker and the Queen]]" (2022) ⵏ [[ⵉⴷ ⵛⵉⵔⴰⵏ|Ed Sheeran]],<ref>{{Cite magazine |last=Dailey |first=Hannah |date=February 11, 2022 |title=Ed Sheeran & Taylor Swift Release 'The Joker and the Queen' Remix: Watch the Video |url=https://www.billboard.com/music/pop/ed-sheeran-taylor-swift-joker-and-the-queen-remix-video-1235029898/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220211002033/https://www.billboard.com/music/pop/ed-sheeran-taylor-swift-joker-and-the-queen-remix-video-1235029898/ |archive-date=February 11, 2022 |access-date=February 11, 2022 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> ⴷ "[[ⴷⵉ ⴰⵍⴽⵓⵜ|The Alcott]]" (2023) ⵏ [[ⴷⵉ ⵏⴰⵛⵢⵓⵏⴰⵍ|the National]].<ref>{{Cite magazine |last=Rowley |first=Glenn |date=January 18, 2023 |title=The National Unveils ''First Two Pages of Frankenstein'' Tracklist With Taylor Swift, Phoebe Bridgers & Sufjan Stevens |url=https://www.billboard.com/music/rock/the-national-first-two-pages-of-frankenstein-tracklist-taylor-swift-phoebe-bridgers-sufjan-stevens-1235200793/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230118184740/https://www.billboard.com/music/rock/the-national-first-two-pages-of-frankenstein-tracklist-taylor-swift-phoebe-bridgers-sufjan-stevens-1235200793/ |archive-date=January 18, 2023 |access-date=January 18, 2023 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref>
ⵜⵓⵔⴰ ⵜⴰⵍⵍⵖⴰⵜ "[[ⴽⴰⵔⵓⵍⴰⵢⵏⴰ|Carolina]]" ⵉ [[ⴰⵥⴰⵡⴰⵏ ⵏ ⵓⵙⴰⵔⵓ|ⵓⵥⴰⵡⴰⵏ]] ⵏ ⵓⵙⴰⵔⵓ ⵏ ⵓⴼⵔⴰⵢ ''[[ⵡⵉⵔ ⴷⵉ ⴽⵔⵓⴷⴰⴷⵣ ⵙⵉⵏⴳ|Where the Crawdads Sing]]'' ⵖ 2022,<ref>{{Cite magazine |last=Davis |first=Clayton |date=December 21, 2022 |title=Taylor Swift Doesn't Make Oscar Shortlist for ''All Too Well'' Short Film, But Advances for 'Carolina' Original Song |url=https://variety.com/2022/awards/musicians/taylor-swift-all-too-well-oscars-snub-1235467496/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221224085242/https://variety.com/2022/awards/musicians/taylor-swift-all-too-well-oscars-snub-1235467496/ |archive-date=December 24, 2022 |access-date=December 24, 2022 |magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> ⵜⵓⵎⵥ ⵢⴰⵜ ⵜⵉⵍⴰⵍⵜ ⵜⵓⵔⵙⵉⵍⵜ ⵖ ⵓⵙⴰⵔⵓ ⴰⵎⵙⵙⵟⵚⵓ ⴰⵎⵣⵔⴰⵢ ''[[ⴰⵎⵙⵜⵉⵔⴷⴰⵎ|Amsterdam]]'' (2022).<ref>{{Cite magazine |last=King |first=Jack |date=October 7, 2022 |title=Let's Talk About Taylor Swift Getting [Redacted] in ''Amsterdam'' |url=https://www.gq-magazine.co.uk/culture/article/taylor-swift-amsterdam-movie |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240219034312/https://www.gq-magazine.co.uk/culture/article/taylor-swift-amsterdam-movie |archive-date=February 19, 2024 |access-date=February 19, 2024 |magazine=[[British GQ]]}}</ref>
ⵍⵍⵉⵖ ⵜⵖⵯⵥⴰⵏ ⵜⴱⴹⵉⵜ ⵏⵏⵙ ⴷ ⴰⵍⵡⵉⵏ ⵖ ⵉⴱⵔⵉⵔ 2023, ⵜⴽⴽⴰ ⵜⵜ ⵉⵏⵏ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵖ ⵢⴰⵜ ⵜⵣⴷⴰⵢⵜ ⴷ ⵓⵎⵥⴰⵡⴰⵏ [[ⵎⴰⵜⵉ ⵀⵉⵍⵉ|Matty Healy]] ⴳⵔ ⵎⴰⵢⵢⵓ ⴷ ⵢⵓⵏⵢⵓ.<ref>{{Cite magazine |last=Travis |first=Emlyn |date=December 19, 2025 |title=Taylor Swift Makes Rare Comment About Matty Healy, Joe Alwyn Breakups in Eras Tour Docuseries |url=https://ew.com/taylor-swift-makes-rare-comment-about-matty-healy-joe-alwyn-breakups-in-eras-tour-docuseries-11873245 |access-date=January 14, 2026 |magazine=[[Entertainment Weekly]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219183008/https://ew.com/taylor-swift-makes-rare-comment-about-matty-healy-joe-alwyn-breakups-in-eras-tour-docuseries-11873245 |archive-date=December 19, 2025 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite magazine |last=Dailey |first=Hannah |date=December 19, 2025 |title=Taylor Swift Reveals the 'Only Thing' That Kept Her Going After 'Hard' Matty Healy, Joe Alwyn Breakups |url=https://www.billboard.com/culture/tv-film/taylor-swift-matty-healy-joe-alwyn-splits-eras-docuseries-1236143050/ |access-date=January 14, 2026 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219170714/https://www.billboard.com/culture/tv-film/taylor-swift-matty-healy-joe-alwyn-splits-eras-docuseries-1236143050/ |archive-date=December 19, 2025 |url-status=live}}</ref>
=== 2023–ⵖⴰⵙⵙ ⴰⴷ: The Eras Tour, ''The Tortured Poets Department'', and ''The Life of a Showgirl'' ===
[[File:Taylor Swift The Eras Tour Midnights Era Set (53109799784) (cropped).jpg|left|alt=ⵜⴰⵢⵍⵓⵔ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⴰⵔ ⵜⵜⵉⵔⵉⵔ ⵖ ⵓⵎⵉⴽⵔⵓ, ⵜⵍⵙⴰ ⵢⴰⵜ ⵜⴽⵙⵉⵡⵜ ⵉⵍⵍⴰⵏ ⵙ ⵓⵙⴼⵔⴰⵔ|thumb|upright=.7|ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵖ [[ⵜⴰⵙⵓⵜⵍⵜ ⵏ ⵉⵔⴰⵙ|the Eras Tour]] ⵖ 2023]]
ⵖ ⵎⴰⵕⵚ 2023, ⵜⵙⵙⵏⵜⵉ ⵙⵡⵉⴼⵜ [[ⵜⴰⵙⵓⵜⵍⵜ ⵏ ⵉⵔⴰⵙ|The Eras Tour]], ⵍⵍⵉ ⵉⴳⴰⵏ ⵖⵎⴽⵍⵍⵉ ⵏ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⵙⵎⵖⵔ ⵉ ⵜⴳⵔⵓⵎⵎⴰ ⵏ ⵉⵍⴱⵓⵎⵏ ⵏⵏⵙ ⴽⵓⵍⵍⵓⵜⵏ. ⵜⴽⴽⴰ ⵜⵙⵓⵜⵍⵜ ⴰⴷ ⵙⵎⵎⵓⵙⵜ ⵏ ⵉⵎⵏⵥⴰⵡⵏ ⴰⵔ ⴷⵓⵊⴰⵏⴱⵉⵔ 2024.<ref name="Sisario-2023">{{Cite news |last=Sisario |first=Ben |author-link=Ben Sisario |date=August 5, 2023 |title=How Taylor Swift's Eras Tour Conquered the World |url=https://www.nytimes.com/2023/08/05/arts/music/taylor-swift-eras-tour.html/ |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230816104527/https://www.nytimes.com/2023/08/05/arts/music/taylor-swift-eras-tour.html/ |archive-date=August 16, 2023 |access-date=August 16, 2023 |newspaper=[[The New York Times]]}}</ref> ⵜⵙⴽⵔ [[ⵉⴹⵉⵚ ⵏ ⵜⵙⵓⵜⵍⵜ ⵏ ⵉⵔⴰⵙ|ⵢⴰⵏ ⵉⴹⵉⵚ ⴰⴷⵍⵙⴰⵏ, ⴰⴷⵎⵙⴰⵏ ⴷ ⵓⵙⵔⵜⴰⵏ ⴰⵎⴰⴹⵍⴰⵏ]] ⴷ ⵓⵙⵍⴽⵎ ⵏ ⵢⴰⵜ ⵜⵥⵉⵕⵜ ⴷ ⵓⵙⵜⴰⵢ ⵉⵎⵇⵇⵓⵔⵏ ⵓⵔ ⵊⵊⵓⵏ ⵉⵍⵍⵉ ⵉ ⵙⵡⵉⴼⵜ,<ref>{{Cite magazine |last1=Adamczyk |first1=Alicia |last2=Abrams |first2=Joseph |date=July 25, 2023 |title=The Brilliant Marketing Synergy of Taylor Swift's Eras Tour and Her Rerecorded Albums |url=https://fortune.com/2023/07/25/marketing-synergy-between-taylor-swift-eras-tour-and-rerecorded-albums/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230821072208/https://fortune.com/2023/07/25/marketing-synergy-between-taylor-swift-eras-tour-and-rerecorded-albums/ |archive-date=August 21, 2023 |access-date=August 21, 2023 |magazine=[[Fortune (magazine)|Fortune]]}}</ref><ref>{{Cite news |last=Lynskey |first=Dorian |author-link=Dorian Lynskey |date=June 1, 2024 |title=It's the Age of Swiftonomics – But Will Taylor Swift's Phenomenal Success Trickle Down? |url=https://www.theguardian.com/music/article/2024/jun/01/its-the-age-of-swiftonomics-but-will-taylor-swifts-phenomenal-success-trickle-down |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240909190708/https://www.theguardian.com/music/article/2024/jun/01/its-the-age-of-swiftonomics-but-will-taylor-swifts-phenomenal-success-trickle-down |archive-date=September 9, 2024 |access-date=August 8, 2024 |newspaper=[[The Guardian]]}}</ref><ref>{{cite news |last=Ingham |first=Tim |date=June 14, 2023 |title=Reliving the Taylor Swift Catalog Sale Saga (And Following the Money...) |url=https://www.musicbusinessworldwide.com/taylor-swift-catalog-sale-following-the-money/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230614214243/https://www.musicbusinessworldwide.com/taylor-swift-catalog-sale-following-the-money/ |archive-date=June 14, 2023 |access-date=June 15, 2023 |agency=[[Music Business Worldwide]]}}</ref> ⴰⵢⴰⵏⵏ ⴰⴷ ⵉⴼⴽⴰⵏ ⵢⴰⵜ ⵜⵎⵙⴰⵔⵜ ⵍⵍⵉ ⵙⵎⵍⴰⵏ ⵉⵎⵉⴷⵢⴰⵜⵏ "ⵙⵡⵉⴼⵜⵎⴰⵏⵢⴰ" (ⴰⵏⵓⴼⵍ ⵏ ⵙⵡⵉⴼⵜ).<ref>{{cite news |last1=Wood |first1=Mikael |last2=Brown |first2=August |date=August 1, 2023 |title=It's a Love Story, L.A. Just Says Yes: How Taylormania Took Over the World |url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/music/story/2023-08-01/taylor-swift-eras-tour-sofi-stadium-michael-jackson-thriller |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230801143419/https://www.latimes.com/entertainment-arts/music/story/2023-08-01/taylor-swift-eras-tour-sofi-stadium-michael-jackson-thriller |archive-date=August 1, 2023 |access-date=August 1, 2023 |newspaper=[[Los Angeles Times]]}}</ref><ref>{{Cite magazine |last=Marsden |first=Harriet |date=June 13, 2024 |title=Taylor Swift Vs. The Beatles: Who's Bigger? |url=https://theweek.com/culture-life/music/taylor-swift-vs-the-beatles-whos-bigger |access-date=July 20, 2025 |magazine=[[The Week]] |archive-date=February 4, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250204053623/https://theweek.com/culture-life/music/taylor-swift-vs-the-beatles-whos-bigger |url-status=live}}</ref> ⵜⴳⴰ "ⴷⵉ ⵉⵔⴰⵙ ⵜⵓⵔ" ⵜⴰⵙⵓⵜⵍⵜ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ ⵍⵍⵉ ⵢⵉⵡⴹⵏ 1 ⵎⵍⵢⴰⵕ ⵏ ⴷⵓⵍⴰⵕ, ⵜⴳ [[ⵜⴰⵍⴳⴰⵎⵜ ⵏ ⵜⵙⵓⵜⴰⵍ ⵏ ⵉⴽⵓⵏⵙⵉⵔⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵢⵓⵎⵥⵏ ⵉⴷⵔⵉⵎⵏ|ⵜⴰⵙⵓⵜⵍⵜ ⴰⴽⴽⵯ ⵢⵓⵎⵥⵏ ⵉⴷⵔⵉⵎⵏ ⵖ ⵓⵎⵣⵔⵓⵢ]] ⵙ 2 ⵎⵍⵢⴰⵕ ⵏ ⴷⵓⵍⴰⵕ ⵖ ⵜⴽⵛⵛⵓⵎⵉⵏ.<ref>{{Cite news |last=Sisario |first=Ben |author-link=Ben Sisario |date=December 9, 2024 |title=Taylor Swift's Eras Tour Grand Total: A Record $2 Billion |url=https://www.nytimes.com/2024/12/09/arts/music/taylor-swift-eras-tour-ticket-sales.html |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241209130753/https://www.nytimes.com/2024/12/09/arts/music/taylor-swift-eras-tour-ticket-sales.html |archive-date=December 9, 2024 |access-date=December 9, 2024 |newspaper=[[The New York Times]]}}</ref> [[ⵜⴰⵢⵍⵓⵔ ⵙⵡⵉⴼⵜ: ⴷⵉ ⵉⵔⴰⵙ ⵜⵓⵔ|ⴰⵙⴰⵔⵓ ⵏ ⵓⴽⵓⵏⵙⵉⵔ ⵏⵏⵙ ⵏ 2023]] ⵉⴳⴰ ⵡⴰⴷ ⴰⴽⴽⵯ ⵢⵓⵎⵥⵏ ⴰⵇⴰⵕⵉⴹ ⵖ ⵡⴰⵏⴰⵡ ⵏⵏⵙ ⵙ 250 ⵏ ⵓⵎⵍⵢⵓⵏ ⵏ ⴷⵓⵍⴰⵕ,<ref>{{Cite magazine |last=Kaufman |first=Gil |date=November 28, 2023 |title=Taylor Swift's 'Eras Tour' Concert Movie Passes $250 Million in Worldwide Grosses |url=https://www.billboard.com/culture/tv-film/taylor-swift-eras-tour-concert-movie-250-million-worldwide-grosses-1235513323/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231201233614/https://www.billboard.com/culture/tv-film/taylor-swift-eras-tour-concert-movie-250-million-worldwide-grosses-1235513323/ |archive-date=December 1, 2023 |access-date=December 1, 2023 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> ⴷ [[ⴰⴷⵍⵉⵙ ⵏ ⴷⵉ ⵉⵔⴰⵙ ⵜⵓⵔ|ⴰⴷⵍⵉⵙ ⵏ ⵜⵡⵍⴰⴼⵉⵏ ⵏⵏⵙ ⵏ 2024]] ⵉⵏⵣ ⵉⴽⵜⵉ ⵏ ⵢⴰⵏ ⵓⵎⵍⵢⵓⵏ ⵏ ⵜⵙⵖⵍⵉⵏ ⵖ ⵉⵎⴰⵍⴰⵙⵙ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵖ ⵉⵡⵓⵏⴰⴽ ⵉⵎⵓⵏⵏ,<ref>{{Cite magazine |last=Perez |first=Lexy |date=December 6, 2024 |title=Taylor Swift ''Eras Tour Book'' Sells Nearly 1M Copies in First Week |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/taylor-swift-eras-tour-book-sells-one-million-copies-first-week-1236079528/ |access-date=July 20, 2025 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |archive-date=July 24, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250724125603/https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/taylor-swift-eras-tour-book-sells-one-million-copies-first-week-1236079528/ |url-status=live}}</ref> ⴹⴼⵕⵏ ⵜ [[ⵜⴰⵢⵍⵓⵔ ⵙⵡⵉⴼⵜ: ⴷⵉ ⵉⵏⴷ ⵓⴼ ⴰⵏ ⵉⵔⴰ|ⵉⵙⴷⴷⵉⵜⵏ ⵉⵏⵎⴰⵍⵍⴰⵢⵏ ⵏ 2025]] ⵖ [[ⴷⵉⵣⵏⵉ+|Disney+]].<ref>{{cite magazine |url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-reviews/the-end-of-an-era-review-taylor-swift-disney-plus-1236449325/ |title='The End of an Era' Review: Taylor Swift Takes a Well-Earned Victory Lap in Disney+'s Pleasantly Sweet Docuseries |last=Han |first=Angie |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |date=December 12, 2025 |access-date=December 14, 2025 |archive-date=December 13, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251213015054/https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-reviews/the-end-of-an-era-review-taylor-swift-disney-plus-1236449325/ |url-status=live }}</ref> ⵉⴳⵉⵜⵏ ⵍⵍⵉ ⵍⵍⴰⵏⵉⵏ ⵖ ⵜⵉⵣⵉ ⵏ ⵜⵙⵓⵜⵍⵜ ⴼⴽⴰⵏⵜ ⵜⴰⵏⵉⵍⵜ ⵉ ⵓⵙⵏⴼⵍⵓⵍ ⵏ ⵉⵍⴱⵓⵎⵏ ⵏ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵡⵉⵙ ⵢⴰⵏ ⴷ ⵎⵔⴰⵡ ⴷ ⵡⵉⵙ ⵙⵉⵏ ⴷ ⵎⵔⴰⵡ, ''[[ⴷⵉ ⵜⵓⵔⵜⵛⵔⴷ ⴱⵓⵢⵉⵜⵙ ⴷⵉⴱⴰⵔⵜⵎⵏⵜ|The Tortured Poets Department]]'' (2024) ⴷ ''[[ⴷⵉ ⵍⴰⵢⴼ ⵓⴼ ⴰ ⵛⵓⵡⴳⵓⵔⵍ|The Life of a Showgirl]]'' (2025).<ref name="Sisario-2024">{{Cite news |last=Sisario |first=Ben |author-link=Ben Sisario |date=April 19, 2024 |title=Taylor Swift's ''Tortured Poets'' Arrives With a Promotional Blitz |url=https://www.nytimes.com/2024/04/19/arts/music/taylor-swift-tortured-poets-department.html |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240422193932/https://www.nytimes.com/2024/04/19/arts/music/taylor-swift-tortured-poets-department.html |archive-date=April 22, 2024 |access-date=April 19, 2024 |newspaper=[[The New York Times]]}}</ref><ref name="Dunn-2025" />
ⵖ ⵢⵓⵍⵢⵓⵣ 2024, [[ⴰⵙⵢⴰⴳⴳⵙ ⵙ ⵜⴰⴼⵔⴰⵜ ⵖ ⵙⴰⵡⵜⴱⵓⵔⵜ 2024|ⵜⵜⵓⵏⵖⴰⵏ ⴽⵕⴰⴹ ⵉⴼⵔⵅⴰⵏ ⵖ ⵢⴰⵏ ⵡⴰⴳⴳⴰⵙ ⵙ ⵜⴰⴼⵔⴰⵜ]] ⵖ ⵢⴰⵏ ⵓⵏⵎⵓⴳⴳⴰⵔ ⵉⵥⵍⵉⵏ ⵙ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵖ [[ⵙⴰⵡⵜⴱⵓⵔⵜ|Southport]], ⵏⴳⵍⵜⵉⵔⴰ, ⵎⴰⵢⴰⵏⵏ ⴰⴷ ⵉⵙⵙⵏⴽⵔⵏ [[ⵉⵎⵓⴽⵔⵉⵙⵏ ⵏ ⵜⴳⵍⴷⵉⵜ ⵉⵎⵓⵏⵏ 2024|ⵜⵉⵔⵡⵉ ⵜⵓⵖⵔⵉⵎⵜ ⵖ ⵜⴳⵍⴷⵉⵜ ⵉⵎⵓⵏⵏ]].<ref>{{Cite news |last=Picheta |first=Rob |date=August 5, 2024 |title=Violent, Far-Right Riots Overran Some UK Cities This Weekend. What Happened, And What Comes Next? |url=https://www.cnn.com/2024/08/05/uk/uk-far-right-protests-explainer-gbr-intl/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240806000942/https://www.cnn.com/2024/08/05/uk/uk-far-right-protests-explainer-gbr-intl/index.html |archive-date=August 6, 2024 |access-date=August 6, 2024 |publisher=[[CNN]]}}</ref>
ⵖ ⵉⵢⵢⵉⵔⵏ ⴷ ⵉⴹⴼⵕⵏ, ⵜⵜⵓⵙⴱⴷⴷⵏ ⵉⵎⵙⵙⵉⵡⵉⴷⵏ ⵏ [[ⴼⵢⵉⵏⴰ|Vienna]] ⴹⴰⵕⵜ ⵏ ⵡⴰⵎⵎⴰⵥ ⵏ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵉⴷ ⴱⵓ ⵜⵓⵎⵍⴰ ⵍⵍⵉ [[ⴰⵖⴰⵡⴰⵙ ⴰⵏⴳⴳⵯⴰⴷ ⵖ ⴼⵢⵉⵏⴰ 2024|ⵉⵙⵡⵉⵏⴳⵎⵏ ⵖ ⵢⴰⵏ ⵓⵏⵜⴰⴳ ⴰⵏⴳⴳⵯⴰⴷ]].<ref>{{Cite news |last1=Katersky |first1=Aaron |last2=Franz |first2=Felix |last3=Gretsky |first3=Will |last4=Shapiro |first4=Emily |last5=Margolin |first5=Josh |last6=Barr |first6=Luke |date=August 8, 2024 |title=Taylor Swift Shows in Vienna Canceled After 2 Arrested For Planning ISIS-Inspired Terror Plot |url=https://abcnews.go.com/International/2-arrested-planning-terror-plot-taylor-swift-show/story?id=112647175 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240809102102/https://abcnews.go.com/International/2-arrested-planning-terror-plot-taylor-swift-show/story?id=112647175 |archive-date=August 9, 2024 |access-date=August 8, 2024 |publisher=[[ABC News (United States)|ABC News]]}}</ref>
ⵜⵙⵙⵏⵜⵉ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵜⴰⵣⴷⴰⵢⵜ ⵏⵏⵙ ⴷ ⵓⵎⵓⵔⴰⵔ ⵏ ⵜⵡⵊⵊⴰ ⵏ ⵓⴹⴰⵕ [[ⵜⵔⴰⴼⵉⵙ ⴽⵉⵍⵙⵉ|Travis Kelce]] ⵖ ⵖⵓⵛⵜ 2023,<ref>{{Cite magazine |date=August 26, 2025 |title=Taylor Swift and Travis Kelce Are Engaged |url=https://www.glamour.com/story/taylor-swift-and-travis-kelce-are-engaged |access-date=January 14, 2026 |magazine=[[Glamour (magazine)|Glamour]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20260107012827/https://www.glamour.com/story/taylor-swift-and-travis-kelce-are-engaged |archive-date=January 7, 2026 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Reynolds |first=Abbie |date=February 9, 2024 |title=Taylor Swift Shares Relationship Secret About Travis Kelce to ''Time'' Magazine |url=https://www.capitalfm.com/news/taylor-swift-relationship-secret-travis-kelce-dating-time-magazine/ |access-date=January 14, 2026 |publisher=[[Capital (radio network)|Capital]] |archive-date=May 6, 2026 |archive-url=https://megalodon.jp/2026-0506-0331-37/https://www.capitalfm.com:443/news/taylor-swift-relationship-secret-travis-kelce-dating-time-magazine/ |url-status=live }}</ref> ⵙⵙⵎⵍⴰⵏ ⴰⵙⵏ ⵉⵎⵉⴷⵢⴰⵜⵏ "[[ⵜⴰⵢⵛⵛⵉⵜ ⵜⴰⵏⴰⴼⵍⵍⴰⵜ|supercouple]]".<ref>{{Cite magazine |last=Đukić |first=Tara |date=December 18, 2025 |title=Celebrities Whose Weddings We're Eagerly Anticipating in 2026 |url=https://vogueadria.com/vencanja-poznati/ |magazine=[[Vogue Adria]] |access-date=January 14, 2026 |archive-date=February 22, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260222194924/https://vogueadria.com/vencanja-poznati/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |last=Little Endara |first=Maria Elena |date=September 25, 2023 |title=Taylor Swift and Travis Kelce? The Possibility Has Led to Memes Galore |url=https://www.bostonglobe.com/2023/09/24/metro/taylor-swift-travis-kelce-internet-is-freaking-out/ |url-access=subscription |access-date=July 30, 2025 |newspaper=[[The Boston Globe]] |archive-date=November 29, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231129145407/https://www.bostonglobe.com/2023/09/24/metro/taylor-swift-travis-kelce-internet-is-freaking-out/ |url-status=live}}</ref>
ⵙⴽⵔⵏ ⵜⴰⵙⵉⵙⵍⵜ (ⵉⵡⵍ/ⵍⵉⵜⵜⵉⵀⴰⵍ) ⵖ ⵖⵓⵛⵜ 2025, ⵜⴰⵀⵍⵏ ⵖ 3 ⵢⵓⵍⵢⵓⵣ 2026, ⵖ [[ⵉⵡⵍ ⵏ ⵜⴰⵢⵍⵓⵔ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⴷ ⵜⵔⴰⴼⵉⵙ ⴽⵉⵍⵙⵉ|ⵢⴰⵜ ⵜⴼⵓⴳⵍⴰ ⵜⵓⵙⵍⵉⴳⵜ ⵉⵜⵜⵡⴰⵙⵙⵏⵏ ⴽⵉⴳⴰⵏ]] ⵖ [[ⵎⴰⴷⵉⵙⵓⵏ ⵙⴽⵡⵉⵔ ⴳⴰⵔⴷⵏ|Madison Square Garden]] ⵖ ⵜⵎⴷⵉⵏⵜ ⵏ ⵏⵢⵓ ⵢⵓⵔⴽ.<ref>{{Cite magazine |last1=Moreau |first1=Jordan |last2=Ramos Bechara |first2=Diego |date=August 26, 2025 |title=Taylor Swift and Travis Kelce Are Engaged |url=https://variety.com/2025/music/news/taylor-swift-travis-kelce-engaged-1236135520/ |access-date=August 26, 2025 |magazine=[[Variety (magazine)|Variety]] |archive-date=October 6, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251006165831/https://variety.com/2025/music/news/taylor-swift-travis-kelce-engaged-1236135520/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |last1=Kruesi |first1=Kimberlee |last2=Dalton |first2=Andrew |date=July 4, 2026 |title=Taylor Swift and Travis Kelce Are Married in Elaborate Madison Square Garden Ceremony |url=https://apnews.com/article/taylor-swift-travis-kelce-wedding-09fe20408ed795a47aeb600cc4adf2e8 |agency=[[Associated Press]] |access-date=July 4, 2026 |archive-date=July 4, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260704111550/https://apnews.com/article/taylor-swift-travis-kelce-wedding-09fe20408ed795a47aeb600cc4adf2e8 |url-status=live}}</ref>
''[[ⴷⵉ ⵍⴰⵢⴼ ⵓⴼ ⴰ ⵛⵓⵡⴳⵓⵔⵍ|The Life of a Showgirl]]'' ⵉⴼⴼⵖ ⴷ ⵖ 3 ⴽⵟⵓⴱⵕ 2025,<ref name="Dunn-2025">{{cite magazine |last1=Dunn |first1=Jack |last2=Horowitz |first2=Steven J. |date=August 13, 2025 |title=Taylor Swift's ''The Life of a Showgirl'' Sets October Release Date and Debuts Album Cover, Sabrina Carpenter Feature |url=https://variety.com/2025/music/news/taylor-swift-the-life-of-a-showgirl-release-date-tracklist-1236488000/ |access-date=August 13, 2025 |magazine=[[Variety (magazine)|Variety]] |archive-date=August 14, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250814035507/https://variety.com/2025/music/news/taylor-swift-the-life-of-a-showgirl-release-date-tracklist-1236488000/ |url-status=live}}</ref> ⵉⵎⵓⵏ ⴷ ⵓⵙⴰⵔⵓ ⴰⵙⵓⵙⵙⴰⵏ ''[[ⵜⴰⵢⵍⵓⵔ ⵙⵡⵉⴼⵜ: ⴷⵉ ⵓⴼⵉⵛⵢⴰⵍ ⵔⵉⵍⵉⵙ ⴱⴰⵔⵜⵉ ⵓⴼ ⴰ ⵛⵓⵡⴳⵓⵔⵍ|Taylor Swift: The Official Release Party of a Showgirl]]'', ⵍⵍⵉ ⵢⵉⵡⴹⵏ 50ⵏ ⵓⵎⵍⵢⵓⵏ ⵏ ⴷⵓⵍⴰⵕ ⵖ ⵜⴽⵛⵓⵎⵉⵏ ⵖ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⴽⵓⵍⵍⵓⵜ.<ref>{{Cite news |last=Keegan |first=Rebecca |date=October 7, 2025 |title=Taylor Swift's ''Showgirl'' Film Dominated the Box Office. But Did It Help Cinemas? |url=https://www.nbcnews.com/pop-culture/pop-culture-news/taylor-swift-film-official-release-party-of-a-showgirl-box-office-rcna236027 |access-date=October 15, 2025 |publisher=[[NBC News]] |url-status=live |archive-date=October 11, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251011135410/https://www.nbcnews.com/pop-culture/pop-culture-news/taylor-swift-film-official-release-party-of-a-showgirl-box-office-rcna236027}}</ref> ⵉⴽⵛⵎ ⵓⵍⴱⵓⵎ ⵙ ⵉⴷⴰ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵖ ''ⴱⵉⵍⴱⵓⵔⴷ'' 200 ⵙ 4{{nbsp}}ⵏ ⵉⵎⵍⵢⵓⵏⴻ ⵏ ⵜⵓⵏⵖⵉⵍⵉⵏ ⵖ ⵉⵎⴰⵍⴰⵙⵙ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ, ⴳⵉⵙⵏⵜ 3.4ⵏ ⵓⵎⵍⵢⵓⵏ ⵏ ⵓⵣⵣⵏⵣⵉ ⵉⵣⴷⴷⵉⴳⵏ, ⵉⴳ [[ⵜⴰⵍⴳⴰⵎⵜ ⵏ ⵉⵍⴱⵓⵎⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵣⵔⵉⵏ ⵖ ⵓⵣⵏⵣⵉ#ⵉⵡⵓⵏⴰⴽ ⵉⵎⵓⵏⵏ|ⴰⵍⴱⵓⵎ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵣⵔⴱⵏ ⵖ ⵓⵣⵏⵣⵉ ⵖ ⵓⵎⵣⵔⵓⵢ ⵏ ⵉⵡⵓⵏⴰⴽ ⵉⵎⵓⵏⵏ]].<ref>{{cite news |last=Sisario |first=Ben |author-link=Ben Sisario |date=October 13, 2025 |title=Taylor Swift Smashes Another Record With ''Showgirl'' |url=https://www.nytimes.com/2025/10/13/arts/music/taylor-swift-life-of-a-showgirl-first-week-sales.html |url-access=limited |archive-url=https://web.archive.org/web/20251014035226/https://www.nytimes.com/2025/10/13/arts/music/taylor-swift-life-of-a-showgirl-first-week-sales.html |archive-date=October 14, 2025 |access-date=October 14, 2025 |newspaper=[[The New York Times]] |url-status=live }}</ref> ⵉⴽⴽⴰ ⵜⵜ ⵉⵏⵏ ⵉⴳⴰ ⴰⵍⴱⵓⵎ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵜⵜⵓⵣⵏⵣⴰⵏ ⵖ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⵖ 2025, ⵙ 6.05 ⵏ ⵓⵎⵍⵢⵓⵏ ⵏ ⵜⵙⵖⵍⵉⵏ ⵜⵉⵣⴷⴷⴰⴳⵉⵏ ⵉⵜⵜⵢⴰⵡⵣⵣⵏⵣⴰⵏ.<ref>{{Cite magazine |last=Smith |first=Thomas |date=February 20, 2026 |title=Taylor Swift's 'The Life of a Showgirl' Named IFPI's Biggest-Selling Global Album in 2025 |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/taylor-swift-showgirl-ifpi-biggest-selling-global-album-1236183564/ |access-date=February 20, 2026 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |archive-date=February 21, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260221031430/https://www.billboard.com/music/chart-beat/taylor-swift-showgirl-ifpi-biggest-selling-global-album-1236183564/ |url-status=live}}</ref> ⵓⵎⵥⵏⵜ ⵜⴰⵍⵍⵖⴰⵜⵉⵏ ⵏⵏⵙ 12 ⵏ ⵉⴷⴰⵡⵏ ⵉⵎⵣⵡⵓⵔⴰ ⵖ ''ⴱⵉⵍⴱⵓⵔⴷ'' ⵀⵓⵜ 100,<ref name="BBOphelia">{{cite magazine |last=Trust |first=Gary |date=October 13, 2025 |title=Taylor Swift Takes Top 12 Spots on ''Billboard'' Hot 100, Led by 'The Fate of Ophelia' |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |url=https://www.billboard.com/lists/taylor-swift-hot-100-fate-of-ophelia-number-one/ |access-date=October 14, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260222063529/https://www.billboard.com/lists/taylor-swift-hot-100-fate-of-ophelia-number-one/ |archive-date=February 22, 2026 |url-status=live }}</ref> ⴷ ⵉⵙⴷⴷⵉ ⴰⴽⴰⵏⴰⴷⵉ "ⵀⵓⵜ 100",<ref>{{Cite magazine |last=Taylor-Singh |first=Heather |date=October 22, 2025 |title=Taylor Swift's ''The Life of a Showgirl'' Breaks Several ''Billboard'' Chart Records in Canada |url=https://ca.billboard.com/music/chart-beat/taylor-swift-life-of-a-showgirl-chart-records |access-date=November 14, 2025 |magazine=[[Billboard Canada]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20260219100807/https://ca.billboard.com/music/chart-beat/taylor-swift-life-of-a-showgirl-chart-records |archive-date=February 19, 2026 |url-status=live}}</ref> ⴷ [[ⵓⵎⵙⴷⴷⵉ ⴰⵡⵚⵟⵕⴰⵍⵉ ⵏ ⵜⴰⵍⵍⵖⴰⵜⵉⵏ|Australian Singles Chart]].<ref>{{Cite web |date=October 10, 2025 |title=You Might Have Seen This Coming |url=https://www.aria.com.au/charts/news/you-might-have-seen-this-coming |access-date=October 17, 2025 |publisher=[[Australian Recording Industry Association]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20260128085003/https://www.aria.com.au/charts/news/you-might-have-seen-this-coming |archive-date=January 28, 2026 |url-status=live}}</ref>
ⵍⴽⵎⵏⵜ ⵜⴰⵍⵍⵖⴰⵜⵉⵏ "[[ⴷⵉ ⴼⵉⵜ ⵓⴼ ⵓⴼⵉⵍⵢⴰ|The Fate of Ophelia]]" ⴷ "[[ⵓⴱⴰⵍⴰⵢⵜ|Opalite]]" ⵙ ⵙⵏⴰⵜ ⵉⵜⵙⵏⵜ ⵉⴷⴰ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵖ ⵉⵡⵓⵏⴰⴽ ⵉⵎⵓⵏⵏ<ref>{{Cite magazine |last=Trust |first=Gary |date=January 12, 2026 |title=Taylor Swift's 'The Fate of Ophelia' Becomes Her First 10-Week Hot 100 No. 1 |url=https://www.billboard.com/lists/taylor-swift-hot-100-the-fate-of-ophelia-10th-week/ |access-date=January 12, 2026 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20260201041338/https://www.billboard.com/lists/taylor-swift-hot-100-the-fate-of-ophelia-10th-week/ |archive-date=February 1, 2026 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite magazine |last=Trust |first=Gary |date=February 23, 2026 |title=Taylor Swift's 'Opalite' Shines as Her 14th ''Billboard'' Hot 100 No.|url=https://www.billboard.com/lists/taylor-swift-opalite-hot-100-number-one/ |access-date=February 23, 2026 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |archive-date=March 2, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260302160240/https://www.billboard.com/lists/taylor-swift-opalite-hot-100-number-one/ |url-status=live }}</ref> ⴷ ⵜⴳⵍⴷⵉⵜ ⵉⵎⵓⵏⵏ,<ref>{{Cite web |title=Taylor Swift Lands the Biggest Opening Week of Her Career in the UK with ''The Life of a Showgirl'' |url=https://www.officialcharts.com/chart-news/taylor-swift-number-1-album-and-single/ |last=Kreisler |first=Lauren |date=October 10, 2025 |access-date=October 11, 2025 |publisher=[[Official Charts]] |archive-date=October 17, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251017160508/https://www.officialcharts.com/chart-news/taylor-swift-number-1-album-and-single/ |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite magazine |last=Smith |first=Thomas |date=February 13, 2026 |title=Taylor Swift's 'Opalite' Shines at No. 1 on U.K. Singles Chart |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/taylor-swift-opalite-number-1-uk-singles-chart-1236179623/ |access-date=February 23, 2026 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20260218140737/https://www.billboard.com/music/chart-beat/taylor-swift-opalite-number-1-uk-singles-chart-1236179623/ |archive-date=February 18, 2026 |url-status=live}}</ref> ⴳⵖⵡⴰⴽⵓⴷ ⵍⵍⵉⵖ ⵜⵉⵡⴹ ⵜⴰⵍⵍⵖⴰⵜ ⵜⵉⵙ ⴽⵕⴰⴹⵜ, "[[ⵉⵍⵉⵣⴰⴱⵉⵜ ⵜⴰⵢⵍⵓⵔ|Elizabeth Taylor]]", ⵉⴷⴰ ⵡⵉⵙ ⴽⵕⴰⴹ ⵖ "ⵀⵓⵜ 100".<ref>{{Cite magazine |last=Trust |first=Gary |date=March 11, 2026 |title='Elizabeth Taylor' Is the Next Radio Single From Taylor Swift's 'The Life of a Showgirl' |url=https://www.billboard.com/music/pop/taylor-swift-elizabeth-taylor-radio-single-1236197103/ |access-date=September 24, 2026 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |archive-date=March 12, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260312051039/https://www.billboard.com/music/pop/taylor-swift-elizabeth-taylor-radio-single-1236197103/ |url-status=live}}</ref>
ⵖ 2026, ⵜⴷⵔⵓ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵖ ⵜⵉⵔⵔⴰ ⴷ ⵓⵣⵎⵎⴻⵎ ⵏ "[[ⴰⵢ ⵏⵢⵓ ⵉⵜ, ⴰⵢ ⵏⵢⵓ ⵢⵓ|I Knew It, I Knew You]]" ⵉ [[ⴰⵥⴰⵡⴰⵏ ⵏ ⵓⵙⴰⵔⵓ|ⵓⵥⴰⵡⴰⵏ]] ⵏ ⵓⵙⴰⵔⵓ ⵏ ⵓⵏⵓⵖⵏ ⵉⵜⵜⵎⵓⵙⵙⵓⵏ ''[[ⵜⵓⵢ ⵙⵜⵓⵔⵉ 5|Toy Story 5]]''; ⵜⴽⵛⵎ ⵉⴷⴰ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵖ ''ⴱⵉⵍⴱⵓⵔⴷ'' ⵀⵓⵜ 100, ⵜⴳ ⵜⴰⵍⵍⵖⴰⵜ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ ⵙⵖ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⴰⵔⵓ ⵏ [[ⴷⵉⵣⵏⵉ|Disney]] ⵍⵍⵉ ⵉⵙⴽⵔⵏ ⵎⴰⵢⴰⵏⵏ.<ref>{{Cite magazine |last=Trust |first=Gary |date=June 15, 2026 |title=Taylor Swift's 'I Knew It, I Knew You' Debuts at No. 1 on ''Billboard'' Hot 100 |url=https://www.billboard.com/lists/taylor-swift-i-knew-it-i-knew-you-number-1-hot-100-debut/ |access-date=June 15, 2026 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |archive-date=October 6, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261006133155/https://www.billboard.com/lists/taylor-swift-i-knew-it-i-knew-you-number-1-hot-100-debut/ |url-status=live }}</ref>
ⵜⵙⵙⵓⴼⵖ ⴷ [[ⵜⴰⵥⵕⵉⴳⵜ ⵉⵜⵜⵓⵍⵙⵏ|ⵜⴰⵥⵕⵉⴳⵜ ⵜⴰⵎⴰⵢⵏⵓⵜ]] ⵏ ''ⴷⵉ ⵍⴰⵢⴼ ⵓⴼ ⴰ ⵛⵓⵡⴳⵓⵔⵍ'', ⵙ ⵓⵣⵡⵉⵍ ⴰⵎⵥⵢⴰⵏ ''ⴷⵉ ⵓⵏⴽⵓⵔ'', ⵖ 25 ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2026. ⵍⵍⴰⵏⵜ ⴳⵉⵙ ⴽⴽⵓⵥⵜ ⵜⴰⵍⵍⵖⴰⵜⵉⵏ ⵜⵉⵎⵔⵏⵉⵡⵉⵏ, ⴳⵉⵙⵏⵜ ⵜⴰⵍⵍⵖⴰⵜ ⵍⵍⵉ ⵉⵍⴽⵎⵏ ⵉⴷⴰ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵖ "ⵀⵓⵜ 100" "[[ⴱⵉⵢⵛⵏⵜ ⵣⵉⵔⵓ|Patient Zero]]".<ref>{{Cite news |last=Morrow |first=Brendan |date=September 23, 2026 |title=Taylor Swift Reveals New ''Life of a Showgirl The Encore'' Album |url=https://eu.usatoday.com/story/entertainment/music/2026/09/23/taylor-swift-the-life-of-a-showgirl-encore-album/91902265007/ |access-date=September 24, 2026 |newspaper=[[USA Today]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20260924115826/https://www.usatoday.com/story/entertainment/music/2026/09/23/taylor-swift-the-life-of-a-showgirl-encore-album/91902265007/ |archive-date=September 24, 2026 |url-status=live}}</ref><ref name="Trust-2026" />
== ⵜⴰⵥⵓⵕⵉ ==
=== ⵜⴰⵙⵡⵍⵜ ⵏ ⵓⵥⴰⵡⴰⵏ ===
ⵙ ⵓⵙⵎⴰⵢⵏⵓ ⴰⵥⴰⵡⴰⵏ ⵉⵎⵓⵣⵔⵏ, ⴳⵍⵎⵏ ⵜⵜ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵉⵏⵖⵎⴰⵙⵏ ⴷ ⵉⵎⵙⵙⴼⵙⴰⵢⵏ ⵏ ⵓⵎⴰⵔⴳ ⵙ ⵙⵉⵏ ⵉⵜⵙⵏ ⵎⴰⵙ ⵜⴳⴰ "ⵜⴰⵢⵢⵓ ⵜⴰⵥⴰⵡⴰⵏⵜ".<ref>{{Cite magazine |last=Bruner |first=Raisa |date=August 24, 2020 |title=Let's Break Down Taylor Swift's Tender New Album Folklore |url=https://time.com/5871159/taylor-swift-folklore-explained/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200731135229/https://time.com/5871159/taylor-swift-folklore-explained/ |archive-date=July 31, 2020 |access-date=October 20, 2022 |magazine=[[Time (magazine)|Time]]}}</ref><ref>{{cite news |last=Savage |first=Mark |date=October 19, 2022 |title=''Midnights'': What We Know About Taylor Swift's Songwriting |url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-63233361 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221019233646/https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-63233361 |archive-date=October 19, 2022 |access-date=October 20, 2022 |publisher=[[BBC News]]}}</ref> ⵜⵓⵎⵥ ⵜⴰⴳⵔⵓⵎⵎⴰ ⵏ ⵉⵍⴱⵓⵎⵏ ⵏⵏⵙ ⵖ ⵓⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⴰⵏⴰⵡⵏ ⵏ ⴽⴰⵡⵏⵜⵔⵉ, ⴱⵓⴱ, ⴷ [[ⴰⵥⴰⵡⴰⵏ ⵏ ⴼⵓⵍⴽ|ⴼⵓⵍⴽ]],<ref>{{Cite web |last=Barnes |first=Kelsey |date=October 7, 2025 |title=Songbook: An Era-By-Era Breakdown of Taylor Swift's Journey from Country Starlet to Pop Phenomenon |url=https://grammy.com/news/taylor-swift-albums-guide-eras-discography |access-date=December 21, 2025 |publisher=[[Grammy Awards]] |quote=Swift has become one of music's most notable shapeshifters by refusing to limit herself to one genre, moving between country, pop, folk, and beyond. |archive-date=December 21, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251221172632/https://www.grammy.com/news/taylor-swift-albums-guide-eras-discography |url-status=live }}</ref> ⵜⵙⵎⵓⵏ ⵏ ⴽⵉⴳⴰⵏ ⵏ ⵡⴰⵏⴰⵡⵏ ⵣⵓⵏ ⴷ [[ⴽⴰⵡⵏⵜⵔⵉ-ⴱⵓⴱ|country pop]],<ref>{{cite web |url=https://www.npr.org/2010/11/04/131070169/taylor-swift-country-pop-with-joyous-ambition |title=Taylor Swift: Country-Pop With Joyous Ambition |author-last1=Tucker |date=November 4, 2010 |access-date=November 29, 2025 |author-first1=Ken |author-link=Ken Tucker |publisher=[[NPR]] |archive-date=November 9, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251109200150/https://www.npr.org/2010/11/04/131070169/taylor-swift-country-pop-with-joyous-ambition |url-status=live }}</ref> [[ⴽⴰⵡⵏⵜⵔⵉ-ⵕⵓⴽ|country rock]], [[ⵉⵍⵉⴽⵜⵕⵓⴱⵓⴱ|electropop]], ⵉⵏⴷⵉ-ⵕⵓⴽ,<ref>{{Cite news |last=Power |first=Ed |date=July 19, 2023 |title=The Evolution of Tay-Tay: How Taylor Swift Became One of Pop Music's All-Time Greats |url=https://www.irishexaminer.com/lifestyle/artsandculture/arid-41186911.html |access-date=December 21, 2025 |newspaper=[[Irish Examiner]] |archive-date=December 21, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251221174241/https://www.irishexaminer.com/lifestyle/artsandculture/arid-41186911.html |url-status=live }}</ref> [[ⴱⵓⴱ-ⵕⵓⴽ|pop rock]],<ref name="Petridis-2009" /> [[ⵙⵓⴼⵜ-ⵕⵓⴽ|soft rock]],<ref>{{Cite news |last=Zoladz |first=Lindsay |date=August 13, 2024 |title=9 Great Songs Recorded at Electric Lady Studios |url=https://www.nytimes.com/2024/08/13/arts/music/amplifier-newsletter-electric-lady-studios.html |url-access=limited |access-date=February 18, 2025 |newspaper=[[The New York Times]] |archive-date=February 16, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250216090955/https://www.nytimes.com/2024/08/13/arts/music/amplifier-newsletter-electric-lady-studios.html |url-status=live}}</ref> ⴷ [[ⵙⵉⵏⵜ-ⴱⵓⴱ|synth-pop]],<ref>{{Cite magazine |last=Sheffield |first=Rob |author-link=Rob Sheffield |date=October 6, 2025 |title=All 286 of Taylor Swift's Songs, Ranked |url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/taylor-swift-songs-ranked-rob-sheffield-201800/ |access-date=December 21, 2025 |magazine=[[Rolling Stone]] |archive-date=February 15, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210215023910/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/taylor-swift-songs-ranked-rob-sheffield-201800/ |url-status=live }}</ref> ⴷ ⵉⴼⵔⴷⵉⵙⵏ ⵙⴳ [[ⵉⵍⵉⴽⵜⵕⵓⵏⵉⴽⴰ|electronica]], [[ⵀⵉⴱ-ⵀⵓⴱ|hip-hop]], [[ⴰⵔ-ⴰⵏⴷ-ⴱⵉ|R&B]], ⴷ [[ⴰⵥⴰⵡⴰⵏ ⵏ ⵕⵓⴽ|ⵕⵓⴽ]].<ref>{{cite magazine |last=Dantona |first=Savannah |date=September 21, 2023 |title=From Country to Pop: 5 Taylor Swift Songs That Define Her Genre Shift |url=https://americansongwriter.com/from-country-to-pop-5-taylor-swift-songs-that-define-her-genre-shift/ |access-date=December 6, 2025 |magazine=[[American Songwriter]] |archive-date=December 5, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231205154400/https://americansongwriter.com/from-country-to-pop-5-taylor-swift-songs-that-define-her-genre-shift/ |url-status=live }}</ref><ref name="Powers-2022"/><ref name="Powers-2024"/>
ⵜⵙⵙⵓⴽⵣ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵉⵖⴼ ⵏⵏⵙ ⵉⵙ ⵜⴳⴰ ⵖⵎⴽⵍⵍⵉ ⵏ ⵜⵎⴰⵔⵉⵔⵜ ⵏ ⴽⴰⵡⵏⵜⵔⵉ ⵖ ⴽⴽⵓⵥ ⵉⵍⴱⵓⵎⵏ ⵏⵏⵙ ⵉⵎⵣⵡⵓⵔⴰ,<ref name="Rosen-2013"/> ⵍⵍⵉⵖ ⵜⴹⴼⵕ ⵉⴹⵉⵚ ⵏ ⵜⵎⴰⵔⵉⵔⵉⵏ ⵏ ⴽⴰⵡⵏⵜⵔⵉ ⵖ ⵉⵙⴳⴳⵯⴰⵙⵏ ⵏ 1990 ⵣⵓⵏ ⴷ ⵛⴰⵏⴰⵢⴰ ⵜⵡⵉⵢⵏ, ⴼⵉⵜ ⵀⵉⵍ, [[ⵍⵉ-ⴰⵏ ⵔⴰⵢⵎⵣ|LeAnn Rimes]], ⴷ ⴷⵉⴽⵙⵉ ⵜⵛⵉⴽⵙ, ⵓⵍⴰ ⴰⵎⵔⴽⴰⵙ ⵏ ⵕⵓⴽ, ⴱⵓⴱ, ⴷ [[ⴰⵥⴰⵡⴰⵏ ⵏ ⴱⵍⵓⵣ|blues]] ⵖ ⵓⵥⴰⵡⴰⵏ ⵏ ⴽⴰⵡⵏⵜⵔⵉ ⵏⵏⴰ ⵉⵙⴽⵔ ⴽⵉⵜ ⵓⵔⴱⴰⵏ.<ref>{{Cite magazine |last=Reid |first=Poppy |date=November 2, 2021 |title=The Curious Case of Keith Urban |url=https://www.rollingstone.com/music/music-country/keith-urban-australia-sobriety-interview-1250442/ |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211119093459/https://www.rollingstone.com/music/music-country/keith-urban-australia-sobriety-interview-1250442/ |archive-date=November 19, 2021 |access-date=November 3, 2021 |magazine=[[Rolling Stone]]}}</ref>
ⵎⵍⴰⵏ ⵉⵍⴱⵓⵎⵏ ⴰⴷ ⵢⴰⵏ ⵉⵎⵙⵍⵉ ⵏ ⴽⴰⵡⵏⵜⵔⵉ-ⴱⵓⴱ ⵉⵜⵜⵢⴰⵡⵙⵙⴰⵏⵏ ⵙ ⵉⵎⴰⵙⵙⵏ ⵏ ⵓⵥⴰⵡⴰⵏ ⵣⵓⵏ ⴷ [[ⴰⴱⴰⵏⵊⵓ ⵏ ⵚⴹⵉⵚ ⵉⵎⵔⴰⵔⵏ|six-string banjo]], [[ⵜⴰⵎⴰⵏⴹⵓⵍⵉⵏⵜ|mandolin]], ⴷ [[ⵍⴽⵎⴰⵏⵊⴰ|fiddle]], ⴷ ⵢⴰⵏ ⵉⵎⵙⵍⵉ ⵉⴳⴰⵏ ⵡⴰⵥ ⵖ ⵡⴰⵡⴰⵍ ⵏ ⵙⵡⵉⴼⵜ, ⴷ ⵜⴰⵍⵍⵖⴰⵜⵉⵏ ⵏ ⴱⵓⴱ-ⵕⵓⴽ;<ref>{{cite news |last1=Caramanica |first1=Jon |author-link1=Jon Caramanica |last2=Coscarelli |first2=Joe |last3=Pareles |first3=Jon |author-link3=Jon Pareles |last4=Sisario |first4=Ben |author-link4=Ben Sisario |last5=Zoladz |first5=Lindsay |date=April 9, 2021 |title=Taylor Swift Remade ''Fearless'' as ''Taylor's Version''. Let's Discuss. |url=https://www.nytimes.com/2021/04/09/arts/music/taylor-swift-fearless-taylors-version.html |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210409224903/https://www.nytimes.com/2021/04/09/arts/music/taylor-swift-fearless-taylors-version.html |archive-date=April 9, 2021 |access-date=April 21, 2021 |newspaper=[[The New York Times]]}}</ref> ⵉⵙⵙⵉⵎⵖⵓⵔ ⵓⵍⴱⵓⵎ ''[[ⵙⴱⵉⴽ ⵏⴰⵡ|Speak Now]]'' ⵉⵎⵙⵍⵉ ⴰⴷ ⵙ ⵉⴹⵉⵚⵏ ⵏ ⵕⵓⴽ ⵏ ⵉⵙⴳⴳⵯⴰⵙⵏ ⵏ 1970 ⴷ 1980, ⴳⵉⵙⵏ [[ⴱⵓⴱ-ⴱⴰⵏⴽ|pop-punk]] ⴷ [[ⴰⵔⵉⵏⴰ-ⵕⵓⴽ|arena rock]].<ref name="Caramanica-2010" />
ⵏⵏⴰⵏ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵉⵎⵣⵖⴰⵏⵏ ⵎⴰⵙ ⴷ ⴰⵥⴰⵡⴰⵏ ⵏ ⴽⴰⵡⵏⵜⵔⵉ ⵉⵡⴰⵜⵙ ⵜⵉⵔⵔⴰ ⵏ ⵜⴰⵍⵍⵖⴰⵜⵉⵏ ⵏ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵓⴳⴳⴰⵔ ⵏ ⵡⴰⵏⴰⵡ ⵏⵏⵙ ⴰⵥⴰⵡⴰⵏ,<ref name="Petridis-2009"/><ref name="Jones-2008">{{cite magazine |last=Frere-Jones |first=Sasha |author-link=Sasha Frere-Jones |date=November 11, 2008 |title=Prodigy |url=https://www.newyorker.com/magazine/2008/11/10/prodigy-pop-music-sasha-frere-jones |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161021165825/https://www.newyorker.com/magazine/2008/11/10/prodigy-pop-music-sasha-frere-jones |archive-date=October 21, 2016 |access-date=August 14, 2022 |magazine=[[The New Yorker]]}}</ref> ⵔⵏⵓⵏ ⴰⴷ ⴼⵍⵍⴰⵙ ⵙⵔⵙⵏ ⵜⴰⵎⵙⵜⵉⴳⵜ ⵎⴰⵙ ⵜⵙⵙⴰⴳⵓⴳ ⴰⵥⴰⵡⴰⵏ ⵏ ⴽⴰⵡⵏⵜⵔⵉ ⴰⵎⴰⵜⴰⵢ ⵖ ⵉⵥⵓⵕⴰⵏ ⵏⵏⵙ.<ref>{{Cite magazine |last=Malec |first=Jim |author-link=Jim Malec |date=May 2, 2011 |title=Taylor Swift: The Garden In The Machine |url=https://americansongwriter.com/taylor-swift-the-garden-in-the-machine/5/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221120154714/https://americansongwriter.com/taylor-swift-the-garden-in-the-machine/5/ |archive-date=November 20, 2022 |access-date=August 12, 2022 |magazine=[[American Songwriter]] |page=5}}</ref>
ⴰⵙⵎⵓⵏ ⵍⵍⵉ ⵉⵙⴽⵔ ⵓⵍⴱⵓⵎ ''ⵔⵉⴷ'' ⵉ ⵡⴰⵏⴰⵡⵏ [[ⴰⵙⵎⵔⴽⵙ ⵖ ⵓⵥⴰⵡⴰⵏ|ⵉⵎⵙⵎⵔⴽⴰⵙⵏ]] ⵏ ⴱⵓⴱ ⴷ ⵕⵓⴽ, ⴳⵉⵙⵏ [[ⴱⵔⵉⵜⵕⵓⴽ|Britrock]], [[ⴷⴰⵏⵙ-ⴱⵓⴱ|dance-pop]], ⴷ [[ⴷⴰⴱⵙⵜⵉⴱ|dubstep]],<ref name="Mansfield-2012" /><ref>{{cite news |last=English |first=J. |date=August 28, 2017 |title=Taylor Swift's ''Red'': A Canonical Coming-Of-Age Album |url=https://www.npr.org/2017/08/28/546359653/shocking-omissions-taylor-swift-s-red-a-canonical-coming-of-age-album |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210412213355/https://www.npr.org/2017/08/28/546359653/shocking-omissions-taylor-swift-s-red-a-canonical-coming-of-age-album |archive-date=April 12, 2021 |access-date=February 14, 2021 |publisher=[[NPR]]}}</ref> ⵢⵉⵡⵉ ⴷ ⵢⴰⵏ ⵓⵏⵙⴳⵎⴰⵢ ⴰⵎⵣⵖⴰⵏ ⵖⴼ ⵜⵙⵉⵍⵍⵉⵜ ⵏ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵉⴳⴰⵏ ⵜⴰⵎⴰⵔⵉⵔⵜ ⵏ ⴽⴰⵡⵏⵜⵔⵉ. ⵉⵍⵎⵎⴰ ⴰⴷ ⵜⵙⵜⵉ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⴰⵥⴰⵡⴰⵏ ⵏ ⵙⵉⵏⵜ-ⴱⵓⴱ ⵏ ⵉⵙⴳⴳⵯⴰⵙⵏ ⵏ 1980 ⴰⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵜⵙⵏⴼⵍ ⵜⴰⵎⴰⴳⵉⵜ ⵏⵏⵙ ⵜⴰⵏⴰⵥⵓⵕⵜ, ⵙ ⵜⴹⴼⵕⴰⵡⵜ ⵏ ⵓⵥⴰⵡⴰⵏ ⵏ [[ⴼⵉⵍ ⴽⵓⵍⵉⵏⵣ|Phil Collins]], [[ⴰⵏⵉ ⵍⵉⵏⵓⴽⵙ|Annie Lennox]], [[ⴱⵉⵜⵔ ⴳⴰⴱⵔⵢⵉⵍ|Peter Gabriel]], ⴷ [[ⵎⴰⴷⵓⵏⴰ|Madonna]].<ref>{{cite web |last=Block |first=Melissa |date=October 31, 2014 |title='Anything That Connects': A Conversation With Taylor Swift |url=https://www.npr.org/2014/10/31/359827368/anything-that-connects-a-conversation-with-taylor-swift |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150206065548/http://www.npr.org/2014/10/31/359827368/anything-that-connects-a-conversation-with-taylor-swift |archive-date=February 6, 2015 |access-date=October 26, 2019 |publisher=[[NPR]]}}</ref><ref>{{cite magazine |last=Eells |first=Josh |date=September 8, 2014 |title=The Reinvention of Taylor Swift |url=https://www.rollingstone.com/music/features/taylor-swift-1989-cover-story-20140908 |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160604183110/http://www.rollingstone.com/music/features/taylor-swift-1989-cover-story-20140908 |archive-date=June 4, 2016 |access-date=June 8, 2016 |magazine=[[Rolling Stone]]}}</ref> ''1989'', ⵍⵍⵉ ⵉⴳⴰⵏ ⴰⵍⴱⵓⵎ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵖ ⵓⵙⴷⴰⴳ ⴰⴷ, ⵉⵙⵎⵓⵏ ⵉⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵢⵏ [[ⴰⵥⴰⵡⴰⵏ ⴰⵍⵉⴽⵜⵕⵓⵏⵉ|ⵉⵍⵉⴽⵜⵕⵓⵏⵉⵢⵏ]] ⵉⴱⴷⴷⵏ ⵖⴼ [[ⴰⵙⵉⵏⵜⵉⵙⴰⵢⵣⵔ|ⵉⵙⵉⵏⵜⵉⵙⴰⵢⵣⵔⵏ]] ⵉⴷⵓⵙⵏ ⴷ [[ⵜⴰⵎⴰⵛⵉⵏⵜ ⵏ ⴳⴰⵏⴳⴰ|ⵜⵉⵎⴰⵛⵉⵏⵉⵏ ⵏ ⴳⴰⵏⴳⴰ]]. ⵜⴷⵔⵓ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵖ ⵓⵙⵏⴼⵍⵓⵍ ⴰⵍⵉⴽⵜⵕⵓⵏ ⵖ ⵉⵍⴱⵓⵎⵏ ⵏⵏⵙ ⴹⴼⵕⵏⵉⵏ.<ref name="Levine-2019">{{cite web |last=Levine |first=Nick |date=August 21, 2019 |title=Taylor Swift's ''Lover'': The Struggle to Maintain Superstardom |url=https://www.bbc.com/culture/article/20190820-taylor-swift-and-the-struggle-to-maintain-pop-superstardom |access-date=October 29, 2021 |publisher=[[BBC]] |archive-date=March 1, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210301114553/https://www.bbc.com/culture/article/20190820-taylor-swift-and-the-struggle-to-maintain-pop-superstardom |url-status=live}}</ref>
ⵉⵍⵍⴰ ⵖ ''ⵔⵉⴱⵢⵓⵜⵉⵢⵛⵏ'' ⵜⵉⴼⵉⵔⴰⵙ ⵏ [[ⵟⵕⴰⴱ-ⴱⵓⴱ|trap-pop]]<ref>{{Cite web |last=Jagota |first=Vrinda |date=July 12, 2023 |title=Taylor Swift: ''Speak Now (Taylor's Version)'' |url=https://pitchfork.com/reviews/albums/taylor-swift-speak-now-taylors-version/ |access-date=May 11, 2026 |website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]] |archive-date=July 13, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230713145543/https://pitchfork.com/reviews/albums/taylor-swift-speak-now-taylors-version/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=Jenkins |first=Craig |date=April 23, 2024 |title=The Performative Poets Department |url=https://www.vulture.com/article/the-tortured-poets-department-taylor-swift-album-review.html |url-access=limited |access-date=May 11, 2026 |website=[[Vulture (website)|Vulture]] |archive-date=April 23, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240423165026/https://www.vulture.com/article/the-tortured-poets-department-taylor-swift-album-review.html |url-status=live }}</ref> ⵉⵍⵉⵏ ⴷⴰⵖ ⴳⵉⵙ ⵉⴼⵜⵜⵉⵡⵏ ⵏ ⵀⵉⴱ-ⵀⵓⴱ, ⴰⵔ-ⴰⵏⴷ-ⴱⵉ, ⴷ ⵉ-ⴷⵉ-ⵉⵎ, ⴷ ⵉⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵢⵏ [[ⴰⵙⵓⴳⵜ ⵖ ⵓⵥⴰⵡⴰⵏ|ⵉⵎⵙⵓⴳⴰⵜⵏ]] ⵏ ⵢⴰⵏ [[ⴰⴱⴱⴰⵚ (ⵉⵎⵙⵍⵉ)|ⵡⴰⴱⴱⴰⵚ]] ⵉⵥⵥⴰⵢⵏ ⴷ ⵉⵎⵙⵍⵉⵜⵏ ⵜⵜⵢⴰⵡⵙⵏⴼⴰⵍⵏⵉⵏ.<ref name="Powers-2019">{{cite web |last=Powers |first=Ann |author-link=Ann Powers |date=November 10, 2017 |title=The Old Taylor's Not Dead |url=https://www.npr.org/sections/therecord/2017/11/10/562360434/the-old-taylors-not-dead |access-date=June 29, 2020 |publisher=[[NPR]] |archive-date=June 9, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200609090728/https://www.npr.org/sections/therecord/2017/11/10/562360434/the-old-taylors-not-dead |url-status=live}}</ref><ref name="Hyden-2017">{{Cite web |last=Hyden |first=Steven |author-link=Steven Hyden |date=November 13, 2017 |title=Taylor Swift's ''Reputation'' Is Her Angriest, Most Flawed, And Human Album |url=https://uproxx.com/music/taylor-swift-reputation-review/ |access-date=January 29, 2025 |publisher=[[Uproxx]] |archive-date=January 29, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250129032803/https://uproxx.com/music/taylor-swift-reputation-review/ |url-status=live}}</ref>
ⵉⴳⴰ ''ⵍⵓⴼⵔ'' ⵢⴰⵏ ⵓⵍⴱⵓⵎ ⵏ ⴱⵓⴱ<ref>{{cite magazine |last=Levine |first=Nick |date=August 23, 2019 |url=https://www.nme.com/reviews/taylor-swift-lover-review-2541084 |title=Taylor Swift – ''Lover'' Review |magazine=[[NME]] |url-status=live |access-date=May 11, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190823151842/https://www.nme.com/reviews/album/taylor-swift-lover-review |archive-date=August 23, 2019}}</ref> ⵙ ⵢⴰⵏ ⵉⵎⵙⵍⵉ ⵉⴹⴼⵕⵏ ⵉⵙⴳⴳⵯⴰⵙⵏ ⵏ 1980 ⵍⵍⵉ ⵉⵙⵎⵓⵏⵏ [[ⴷⵔⵉⵎ-ⴱⵓⴱ|dream pop]], ⵙⵉⵏⵜ-ⴱⵓⴱ, ⴷ ⴱⵓⴱ-ⵕⵓⴽ.<ref>{{cite magazine |last=Kaplan |first=Ilana |date=November 15, 2021 |title=Taylor Swift's ''Red'' Re-Release Proves What Swifties Always Knew |url=https://slate.com/culture/2021/11/taylor-swift-red-taylors-version-review.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211115233505/https://slate.com/culture/2021/11/taylor-swift-red-taylors-version-review.html |archive-date=November 15, 2021 |access-date=May 11, 2026 |magazine=[[Slate (magazine)|Slate]] |url-access=limited}}</ref><ref>{{cite magazine |last=Schwartz |first=Dana |author-link=Dana Schwartz |date=August 23, 2019 |title=Review: On ''Lover'', Taylor Swift Lays Down Her Armor |url=https://time.com/5659097/taylor-swift-lover-review/ |magazine=[[Time (magazine)|Time]] |access-date=May 11, 2026 |archive-date=December 14, 2020| archive-url=https://web.archive.org/web/20201214022306/https://time.com/5659097/taylor-swift-lover-review/ |url-status=live}}</ref><ref name="Catucci-2019">{{cite magazine |last=Catucci |first=Nick |date=August 23, 2019 |title=Taylor Swift Reaches For New Heights of Personal and Musical Liberation on ''Lover'' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/taylor-swift-lover-875442/ |magazine=[[Rolling Stone]] |url-access=limited |access-date=May 11, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190823045112/https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/taylor-swift-lover-875442/ |archive-date=August 23, 2019 |url-status=live}}</ref>
ⵍⵍⴰⵏ ⵖ ''ⵎⵉⴷⵏⴰⵢⵜⵙ'' ⴷ ''ⴷⵉ ⵜⵓⵔⵜⵛⵔⴷ ⴱⵓⵢⵉⵜⵙ ⴷⵉⴱⴰⵔⵜⵎⵏⵜ'' ⵢⴰⵏ ⵉⵎⵙⵍⵉ ⵎⵥⵥⵉⴽⴽⵓⴽⵏ ⵏ ⵙⵉⵏⵜ-ⴱⵓⴱ ⵉⵜⵜⵢⴰⵡⵙⵙⴰⵏⵏ ⵙ [[ⴰⵙⵉⵏⵜⵉⵙⴰⵢⵣⵔ ⴰⵏⴰⵍⵓⴳ|ⵉⵙⵉⵏⵜⵉⵙⴰⵢⵣⵔⵏ ⵉⵏⴰⵍⵓⴳⵉⵢⵏ]], ⵜⵓⵣⵎⵉⵎⵉⵏ ⵖⵣⵣⵉⴼⵏⵉⵏⵏ ⵏ ⵡⴰⴱⴱⴰⵚ, ⴷ ⵡⴰⵏⵢⴰⵜⵏ ⴼⵙⵓⵙⵏⵉⵏ ⵏ ⵜⵎⴰⵛⵉⵏⵜ ⵏ ⴳⴰⵏⴳⴰ,<ref>{{Cite web |date=October 27, 2022 |title=The ''Pitchfork Review'' Podcast Tackles Taylor Swift's ''Midnights'' |url=https://pitchfork.com/features/podcast/the-pitchfork-review-podcast-tackles-taylor-swifts-midnights/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230604200753/https://pitchfork.com/features/podcast/the-pitchfork-review-podcast-tackles-taylor-swifts-midnights/ |archive-date=June 4, 2023 |access-date=August 1, 2023 |website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Rogerson |first=Ben |date=April 19, 2024 |title=Everyone's Talking About Taylor Swift's ''Tortured Poets Department'' Lyrics, But What About the Production? |url=https://www.musicradar.com/news/taylor-swift-tortured-poets-department |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240909190710/https://www.musicradar.com/news/taylor-swift-tortured-poets-department |archive-date=September 9, 2024 |access-date=June 19, 2024 |website=[[MusicRadar]]}}</ref> ⵎⵇⵇⴰⵔ ⵉⵍⵍⴰ ⵖ ''ⴷⵉ ⵜⵓⵔⵜⵛⵔⴷ ⴱⵓⵢⵉⵜⵙ ⴷⵉⴱⴰⵔⵜⵎⵏⵜ'' ⵉⴼⵙⵓⵙⵏ ⵓⴳⴳⴰⵔ.<ref>{{Cite magazine |last=Bannikov |first=Igor |date=April 23, 2024 |title=Taylor Swift Overcomes Breakup on ''The Tortured Poets Department'' |url=https://www.popmatters.com/taylor-swift-tortured-poets-department |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240423153335/https://www.popmatters.com/taylor-swift-tortured-poets-department |archive-date=April 23, 2024 |access-date=May 11, 2026 |magazine=[[PopMatters]]}}</ref>
ⵉⵙⵎⵓⵏ ''ⴷⵉ ⵍⴰⵢⴼ ⵓⴼ ⴰ ⵛⵓⵡⴳⵓⵔⵍ'' ⴱⵓⴱ ⴳⵔ [[ⵙⵓⴼⵜ-ⵕⵓⴽ|soft rock]], ⵉⵍⵉⵏ ⴳⵉⵙ ⵉⵙⵏⴼⴰⵍⵉⵢⵏ ⵉⵥⵍⵉⵏ ⵙ [[ⴰⵥⴰⵡⴰⵏ ⵏ ⵏⵢⵓ ⵡⵉⴼ|new wave]] (ⵜⴰⴹⴹⵉⵏⴳⴰ ⵉⵏⴰⵢⵏ) ⴷ ⵉⴷⵉⵏⴰⵏⵏ ⵓⵎⴰⵏⵉⵏ.<ref>{{Cite news |last=Petridis |first=Alexis |author-link=Alexis Petridis |date=October 3, 2025 |title=Taylor Swift: ''The Life of a Showgirl'' Review – Dull Razzle-Dazzle From a Star Who Seems Frazzled |url=https://www.theguardian.com/music/2025/oct/03/taylor-swift-the-life-of-a-showgirl-review |access-date=October 9, 2025 |newspaper=[[The Guardian]] |archive-date=October 17, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251017030757/https://www.theguardian.com/music/2025/oct/03/taylor-swift-the-life-of-a-showgirl-review |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last=Richards |first=Chris |date=October 3, 2025 |title=Taylor Swift Returns with an Album of Mixed Emotions – and Mixed Results |url=https://www.washingtonpost.com/entertainment/music/2025/10/03/taylor-swift-life-showgirl-review/ |access-date=May 11, 2026 |newspaper=[[The Washington Post]] |url-access=limited |archive-url=https://web.archive.org/web/20251003210614/https://www.washingtonpost.com/entertainment/music/2025/10/03/taylor-swift-life-showgirl-review/ |archive-date=October 3, 2025 |url-status=live }}</ref> ⴷⴰⵔ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵢⴰⵏ ⵓⵎⵙⵍⵉ ⵏ ⵜⵉⵔⵉⵔⵜ ⵏ [[ⵎⵉⴷⵣⵓ-ⵙⵓⴱⵔⴰⵏⵓ|mezzo-soprano]],{{sfn|Fulford|2014|p=192}} ⵎⴰⵛⴰ ⴰⵔ ⵜⴻⵜⵜⵉⵔⵉⵔ ⵙ ⵓⵎⴰⵜⴰ ⵖ ⵓⵙⵡⵉⵔ ⵏⵏⵙ ⵏ [[ⴰⵍⵜⵓ|alto]].<ref name="Powers-2014" /><ref name="Lambert-2014" /><ref>{{Cite web |last=St. James |first=Emily |author-link=Emily St. James |date=April 21, 2021 |title=Taylor Swift's Songs Haven't Changed. But She Has. |url=https://www.vox.com/culture/22386488/taylor-swift-fearless-taylors-version-review |url-access=limited |access-date=July 24, 2025 |website=[[Vox (website)|Vox]] |archive-date=February 2, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230202201310/https://www.vox.com/culture/22386488/taylor-swift-fearless-taylors-version-review |url-status=live}}</ref> [[ⴰⵙⵡⵉⵔ ⵏ ⵓⵎⵙⵍⵉ|ⴰⵙⵡⵉⵔ ⵏ ⵓⵎⵙⵍⵉ ⵏⵏⵙ]], [[ⵜⴰⵏⵜⴰⵍⴰ|ⵜⴰⵏⵜⴰⵍⴰ ⵏⵏⵙ]], ⴷ [[ⴰⵙⵓⵙⵔⵓ|ⵓⵙⵓⵙⵔⵓ ⵏⵏⵙ]] ⵣⵔⵉⵏ ⵖ ⴽⵉⴳⴰⵏ ⵏ ⵉⵙⵏⴼⴰⵍⵏ ⵖ ⵜⵖⵣⵉ ⵏ ⵜⵡⴰⴷⴰ ⵏⵏⵙ ⵜⴰⵏⴰⵥⵓⵕⵜ.<ref>{{Cite magazine |last=Basu |first=Mohana |date=September 25, 2025 |title=Speak Now, Y'all: Taylor Swift's Accent Really Has Changed |url=https://www.scientificamerican.com/article/taylor-swift-speech-pattern-changed-over-time-linguistics-study-shows/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251003123500/https://www.scientificamerican.com/article/taylor-swift-speech-pattern-changed-over-time-linguistics-study-shows/ |archive-date=October 3, 2025 |access-date=September 26, 2025 |magazine=[[Scientific American]]}}</ref>
ⵥⵕⴰⵏ ⵉⵙⵍⵍⵉⴹⵏ ⵏ ⵉⵍⴱⵓⵎⵏ ⵏⵏⵙ ⵉⵎⵣⵡⵓⵔⴰ ⵏ ⴽⴰⵡⵏⵜⵔⵉ ⴰⵎⵙⵍⵉ ⵏⵏⵙ ⴰⵎ ⵡⴰⴷ ⵉⴼⵙⵓⵙⵏ ⵢⵉⵍⵉ ⴼⵍⵍⴰⵙ ⵓⵣⵢⵢⵔ ⵎⴽⴷⴰ ⵉⵜⵜⵓⵙⵎⵣⴰⵣⴰⵍ ⴷ ⵡⵉⵏ ⵜⵎⴰⵔⵉⵔⵉⵏ ⵢⴰⴹⵏⵉⵏ ⵏ ⴽⴰⵡⵏⵜⵔⵉ.{{sfn|Provenzano|2018|p=173}} ⵙⵙⵎⵖⵔⵏ ⵉⵎⵃⴰⵎⴰⵢⵏ ⵏ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵎⴰⵙ ⵓⵔ ⵜⵙⵙⵎⵔⵉⵙ [[ⵓⵟⵓ-ⵜⵢⵓⵏ|Auto-Tune]] ⵉ ⵓⵙⵙⵖⵜⵉ ⵏ ⵓⵎⵙⵍⵉ ⵏⵏⵙ, ⴷ ⵎⴰⵙ ⵜⵙⵙⵣⵡⴰⵔ ⵜⴰⴷⴷⴰⵏⵉⵜ ⴷ ⵉⴼⵔⴰⵢⵏ ⴰⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵜⵙⵙⵉⵡⴹ ⵜⵉⴱⵔⴰⵜⵉⵏ ⵏ ⵜⴰⵍⵍⵖⴰⵜⵉⵏ ⵏⵏⵙ ⵉ ⵓⴳⴷⵓⴷ ⵏⵏⵙ,{{Sfnm|1a1=Provenzano|1y=2018|1pp=173-174|2a1=Pecknold|2y=2016|2p=81}} ⵢⴰⵏ ⵡⴰⵏⴰⵡ ⵍⵍⵉ ⴳⵍⵎⵏ ⵉⵎⵥⵕⴰⵢⵏ ⵎⴰⵙ ⵉⴳⴰ ⴰⵎⵙⴰⵡⴰⵍ.<ref name="Powers-2014">{{cite web |url=https://www.npr.org/sections/therecord/2014/10/30/360129727/the-many-new-voices-of-taylor-swift |title=The Many New Voices of Taylor Swift |last=Powers |first=Ann |author-link=Ann Powers |date=October 30, 2014 |publisher=[[NPR]] |access-date=June 19, 2024 |archive-date=December 26, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211226104654/https://www.npr.org/sections/therecord/2014/10/30/360129727/the-many-new-voices-of-taylor-swift |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-41886475 |title=Why Does Taylor Swift Write So Many One-Note Melodies? |last=Savage |first=Mark |date=November 8, 2017 |publisher=[[BBC News]] |access-date=June 19, 2024 |archive-date=February 8, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220208092800/https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-41886475 |url-status=live}}</ref>
ⵖ ⵜⵎⵓⵖⵍⵉ ⵏ ⵓⵎⵥⵕⴰⵢ [[ⴰⵏ ⴱⴰⵡⵔⵣ|Ann Powers]], ⴰⵔ ⴷ ⵉⵜⵜⴱⴰⵢⴰⵏ ⵡⴰⵏⴰⵡ ⴰⴷ ⵏ ⵜⵉⵔⵉⵔⵜ ⵙ ⵜⵉⴹⴰⴼ ⵍⵍⵉ ⵜⴻⵜⵜⴳⴳⴰ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵉ ⵉⴼⵔⴷⵉⵙⵏ ⵉⵎⵥⵢⴰⵏⵏ, ⵍⵍⵉ ⵉⵙⵙⵉⵡⴰⴹⵏ ⵢⴰⵏ ⵓⴼⵔⴰⵢ ⵉⴼⴰⵡⵏ—"ⴰⵙⵙⵎⵙⴰⵙⴰ ⵉⴼⵙⵓⵙⵏ ⵏ ⵜⴳⵓⵔⵉⵡⵉⵏ ⴷ ⵜⵡⵉⵏⴰⵙ ⴰⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⴷ ⴼⴽⵏⵜ ⵉⴼⵔⴰⵢⵏ ⵣⵓⵏ ⴷ ⵜⵓⵔⴷⴰ, ⴰⵙⵉⵔⵎ, ⴷ ⵜⴰⴷⴷⴰⵏⵉⵜ".<ref name="Powers-2014" /><ref>{{cite news |url=http://latimesblogs.latimes.com/music_blog/2010/10/album-review-taylor-swifts-speak-now.html |title=Album Review: Taylor Swift's ''Speak Now'' |last=Powers |first=Ann |author-link=Ann Powers |date=October 25, 2010 |newspaper=[[Los Angeles Times]] |access-date=October 25, 2010 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20101028003032/http://latimesblogs.latimes.com/music_blog/2010/10/album-review-taylor-swifts-speak-now.html |archive-date=October 28, 2010}}</ref>
ⵍⵍⵉⵖ ⵜⴷⴷⵎ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵜⴰⵎⴰⴳⵉⵜ ⵏ ⴱⵓⴱ, ⵥⵕⴰⵏ ⵜⵜ ⴰⵢⵜ ⵕⵕⵓⴽ ⵣⵓⵏ ⴷ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⵙⴼⵔⵖ ⵏ ⵜⵉⴷⵜ ⵏ ⵜⵉⵔⵔⴰ ⵏⵏⵙ ⵖ ⴽⴰⵡⵏⵜⵔⵉ, ⴳ ⵡⴰⴽⵓⴷ ⵍⵍⵉⵖ ⵜ ⵥⵕⴰⵏ ⵡⵉⵢⵢⴰⴹ ⵎⴰⵙ ⵉⴳⴰ ⴰⵏⴱⴷⴰⴷ ⵉ ⵓⵙⵏⴼⵍⵓⵍ ⵏⵏⵙ ⴰⵏⴰⵥⵓⵕ, ⵏⵏⴰⵔⵏ ⴼⵍⵍⴰⵙ ⵖⵎⴽⵍⵍⵉ ⵏ ⵢⴰⵜ ⵜⵎⵙⴽⵙⴰⵍⵜ ⵖ [[ⴱⵓⴱⵜⵉⵎⵉⵣⵎ|poptimism]].<ref name="Winter-2022" />
ⵜⴽⴽⴰ ⵜⵜ ⵉⵏⵏ ⵜⴰⵏⵏⴰⵢⵜ ⵏ ⵉⵎⵣⵖⴰⵏⵏ ⵖⴼ ⵜⵉⵔⵔⴰ ⵏ ⵜⴰⵍⵍⵖⴰⵜⵉⵏ ⵏ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵜⴳⴰ ⵜⵓⵎⵏⵉⴳⵜ ⵙ ⵓⵎⴰⵜⴰ,<ref name="Widdicombe-2011" /><ref>{{Cite news |last=Empire |first=Kitty |author-link=Kitty Empire |date=June 2, 2024 |title='She Dominates Our Age': How Taylor Swift Became the Greatest Show on Earth |url=https://www.theguardian.com/music/article/2024/jun/02/taylor-swift-impact-records-eras-tour |access-date=June 2, 2024 |newspaper=[[The Guardian]] |archive-date=June 13, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613231547/https://www.theguardian.com/music/article/2024/jun/02/taylor-swift-impact-records-eras-tour |url-status=live}}</ref><ref name="Lansky-2023" /> ⵜⵜⵢⴰⵡⵙⵙⵎⵖⵓⵔⵏ ⵉⵎⵓⵔⵉⴳ ⵏⵏⵙ ⵙ ⵓⵙⵎⵙⴰⵙⴰ ⵏ [[ⵜⴰⵍⵖⴰ ⵏ ⵓⵣⵔⵉⵔ ⴷ ⵓⴼⵔⵉⵙ|verse-chorus form]] ⵙ ⵜⵖⴼⴷⴰⵏⵉⵏ (bridges) ⵜⵜⵢⴰⴽⵜⵜⴰⵢⵏⵉⵏ.<ref name="Powers-2014" /><ref>{{cite magazine |last=Rosen |first=Jody |author-link=Jody Rosen |date=November 13, 2008 |title=''Fearless'' |url=https://www.rollingstone.com/music/albumreviews/fearless-20081113 |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120815082027/http://www.rollingstone.com/music/albumreviews/fearless-20081113 |archive-date=August 15, 2012 |access-date=July 1, 2012 |magazine=[[Rolling Stone]]}}</ref><ref>{{Cite magazine |last=Bruner |first=Raisa |date=May 24, 2021 |title=How Olivia Rodrigo Became America's Biggest New Pop Star |url=https://time.com/6050587/olivia-rodrigo-sour/ |url-access=limited |access-date=November 10, 2021 |magazine=[[Time (magazine)|Time]] |archive-date=May 24, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210524205743/https://time.com/6050587/olivia-rodrigo-sour/ |url-status=live}}</ref> ⴼⴽⴰⵏ ⴰⵙ ⴽⵉⴳⴰⵏ ⵏ ⵉⵎⵔⵣⵓⵜⵏ ⵡⴰⴷⴷⵓⵔ ⵏ ⵓⵙⵙⵍⴽⵎ ⵏ ⵜⵎⵢⵓⵔⵜ ⵏ ⵓⵎⴰⵔⴰ-ⴰⵎⴰⵔⵉⵔ ⴰⵏⵓⵙⴰⵏ (confessional) ⵙ ⵉⴷⴰⵡⵏ ⵉⵎⴰⵢⵏⵓⵜⵏ ⵢⴰⵜⵜⵓⵢⵏ,<ref name="Sanders-2022">{{Cite web |last=Sanders |first=Sam |author-link=Sam Sanders (journalist) |date=October 20, 2022 |title=Taylor Swift Is the Greatest Self-Portraitist Of Our Time |url=https://www.vulture.com/article/taylor-swift-midnights-into-it.html |url-access=limited |access-date=July 22, 2025 |website=[[Vulture (website)|Vulture]] |archive-date=October 31, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221031090341/https://www.vulture.com/article/taylor-swift-midnights-into-it.html |url-status=live}}</ref> ⴳⵍⵎⵏ ⵜⵜ ⵉⵏⵖⵎⴰⵙⵏ ⵙ ⴽⵉⴳⴰⵏ ⵏ ⵜⵖⴰⵔⴰⵙⵉⵏ ⵎⴰⵙ ⵜⴳⴰ "ⵜⴰⵎⴷⵢⴰⵣⵜ ⵜⴰⴽⴼⵍⴰⵏⵜ"—ⵏ ⵜⵄⵓⵔⵔⵎⴰ,<ref name="Widdicombe-2011" /><ref>{{Cite web |date=May 19, 2013 |title=Taylor Swift: A Young Singer's Meteoric Rise |url=https://www.cbsnews.com/news/taylor-swift-a-young-singers-meteoric-rise-19-05-2013/ |access-date=July 23, 2025 |publisher=[[CBS News]] |archive-date=April 14, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210414001725/https://www.cbsnews.com/news/taylor-swift-a-young-singers-meteoric-rise-19-05-2013/ |url-status=live}}</ref> ⵏ ⵜⴰⵢⵔⵉ,<ref>{{Cite web |last=Lambert |first=Molly |author-link=Molly Lambert |date=August 27, 2015 |title=Is This It? Has Taylor Swift Found True Love in Calvin Harris? |url=https://grantland.com/hollywood-prospectus/is-this-it-has-taylor-swift-found-true-love-in-calvin-harris/ |access-date=July 23, 2025 |website=[[Grantland]] |archive-date=March 13, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240313104807/https://grantland.com/hollywood-prospectus/is-this-it-has-taylor-swift-found-true-love-in-calvin-harris/ |url-status=live}}</ref> ⴷ ⵡⵉⵏ ⵜⴰⵙⵓⵜ ⵏⵏⵙ.<ref>{{Cite news |last=Garfinkle-Crowell |first=Suzanne |date=June 17, 2023 |title=Taylor Swift Has Rocked My Psychiatric Practice |url=https://www.nytimes.com/2023/06/17/opinion/taylor-swift-mental-health.html |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230619181023/https://www.nytimes.com/2023/06/17/opinion/taylor-swift-mental-health.html |archive-date=June 19, 2023 |access-date=June 17, 2023 |newspaper=[[The New York Times]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=June 21, 2023 |title=Why Taylor Swift Is the 'Poet Laureate' of Our Time |url=https://www.theguardian.com/australia-news/audio/2023/jun/21/is-australia-in-its-taylor-swift-era-full-story-podcast |access-date=July 23, 2025 |newspaper=[[The Guardian]] |archive-date=June 21, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230621221125/https://www.theguardian.com/australia-news/audio/2023/jun/21/is-australia-in-its-taylor-swift-era-full-story-podcast |url-status=live }}</ref>
ⵖ ⵜⴰⵏⵏⴰⵢⵜ ⵏ ⵓⵎⵣⵖⴰⵏ ⴰⵙⴽⵍⴰⵏ [[ⵙⵜⵉⴼⴰⵏⵉ ⴱⵓⵔⵜ|Stephanie Burt]], ⵜⴰⵔⴰ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵙ ⵢⴰⵜ ⵜⵎⵓⵣⴰⵢⵜ ⵉⵥⵉⵍⵏ ⵖ "ⵓⵙⵔⴰⵙ ⵏ ⵢⴰⵜ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵎⵙⵏⵓⵍⴼⵓⵜ ⴷ ⴰⵔ ⵜⵙⵙⴽⵜⴰⵢ ⵖ ⵜⴰⵍⵍⵖⴰⵜⵉⵏ ⵏ ⴱⵓⴱ ⵉⵜⵜⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵏ ⵉ ⵜⵉⵔⵉⵔⵜ".<ref>{{Cite magazine |last=Burt |first=Stephanie |author-link=Stephanie Burt |date=July 1, 2024 |title=Taylor Swift, Poet |url=https://www.thenation.com/article/culture/taylor-swift-tortured-poets-department/ |url-access=limited |access-date=July 22, 2025 |magazine=[[The Nation]] |archive-date=July 10, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240710020906/https://www.thenation.com/article/culture/taylor-swift-tortured-poets-department/ |url-status=live }}</ref> ⵙⵙⵎⵥⵉⵢⵏ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵉⵎⵣⵖⴰⵏⵏ ⴰⵏⴰⵡ ⵏⵏⵙ "ⵓⵏⵓⵙⵓ" ⵉⴳ ⵣⵓⵏ ⴷ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⵡⴰⵡⴰⵍ ⴷ ⵓⵖⵎⵙ ⵖ ⵉⵊⵔⵎⴰⵏ ⵉⴼⵍⵡⴰⵏⵏ.<ref>{{Cite web |last=Robson |first=David |date=April 22, 2024 |title=Sappho to Taylor Swift: The 2,600-Year-Old History of 'Tortured' Poets – And Sexism |url=https://www.bbc.com/culture/article/20240422-taylor-swift-tortured-poets-department-sappho |access-date=July 22, 2025 |publisher=[[BBC]] |archive-date=July 4, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250704175455/https://www.bbc.com/culture/article/20240422-taylor-swift-tortured-poets-department-sappho |url-status=live}}</ref>
== ⴰⵣⵎⵓⵍ ⴰⴷⵍⵙⴰⵏ==
[[File:Taylor Swift wax figure (cropped).jpg|thumb|upright=0.7|left|alt=Wax figure of Swift in a white oxford shirt, black hotpants holding a guitar|ⴰⵙⴼⵔⵉⵙ ⵏ ⵜⵉⵔⵙⵜ ⵏ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵖ [[Madame Tussauds Sydney|ⵎⴰⴷⴰⵎ ⵜⵓⵙⵓ ⵙⵉⴷⵏⵉ]]]]
ⵜⴳⴰ ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵢⴰⵜ ⵙⵖ ⵉⵏⴰⵥⵓⵕⵏ ⵉⴷⵔⵓⵙⵏ ⵍⵍⵉ ⵉⵣⵣⵏⵣⴰⵏ ⵉⵎⵍⵢⵓⵏⵏ ⵏ ⵡⴰⵍⴱⵓⵎⵏ ⵙ ⵜⵖⴰⵔⴰⵙⵜ ⵉⵎⵙⴰⵙⴰⵏ ⵖ ⵜⵉⵖⵣⵉ ⵏ ⵙⵉⵏ ⵉⵎⵔⴰⵡⵏ ⵏ ⵉⵙⴳⴳⵯⴰⵙⵏ, ⵎⵇⵇⴰⵔ ⵉⴹⵕ ⵓⵣⵣⵏⵣⵉ ⵏ ⵜⵙⴼⵉⴼⵉⵏ ⵖ ⴹⴰⵕⴰⵜ ⵏ [[album era|ⵓⵣⵎⵣ ⵏ ⵡⴰⵍⴱⵓⵎⵏ]].<ref>{{cite news |last=Jericho |first=Greg |author-link=Greg Jericho |date=October 28, 2022 |title=Taylor Swift's Incredible Success in Graphs – Who Can Blame Me for Being a Swiftie As a 50-Year-Old Man?
|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2022/oct/29/taylor-swifts-incredible-success-in-graphs-who-can-blame-me-for-being-a-swiftie-as-a-50yo-man |access-date=October 29, 2022 |newspaper=[[The Guardian]] |archive-date=February 28, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260228044131/https://www.theguardian.com/commentisfree/2022/oct/29/taylor-swifts-incredible-success-in-graphs-who-can-blame-me-for-being-a-swiftie-as-a-50yo-man |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last=Zoladz |first=Lindsay |date=December 30, 2019 |title=What Were the 2010s? |url=https://www.vulture.com/2019/12/taylor-swift-in-the-2010s.html |url-access=limited |access-date=November 22, 2020 |website=[[Vulture (website)|Vulture]] |archive-date=March 12, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260312101928/https://www.vulture.com/2019/12/taylor-swift-in-the-2010s.html |url-status=live }}</ref> ⴰⵢⴰⵏⵏ ⴰⴼ ⵜⵜ ⴳⵍⵎⵏ ⵉⵎⵔⵣⵓⵜⵏ ⴷ ⵉⵏⵖⵎⴰⵙⵏ ⵎⴰⵙ ⵜⴳⴰ "ⵜⵉⵜⵔⵉⵜ ⵜⴰⵎⴳⴳⴰⵔⵓⵜ ⵏ ⴱⵓⴱ" ⴷ "ⵉⵜⵔⵉ ⵎⵇⵇⵓⵕⵏ ⴰⵎⴳⴳⴰⵔⵓ ⵏ ⵕⵕⵓⴽ" ⵖ ⵜⴰⵙⵓⵜ ⵜⵉⵙⵙ 21<ref>{{Cite magazine |last=Cragg |first=Michael |date=October 28, 2022 |title=Is Taylor Swift Our Last Remaining Real Popstar? |url=https://i-d.co/article/how-did-taylor-swift-get-successful/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230506085436/https://i-d.vice.com/en/article/qjkakb/how-did-taylor-swift-get-successful |archive-date=May 6, 2023 |access-date=December 3, 2022 |magazine=[[i-D]]}}</ref><ref>{{Cite news |last=Nicolaou |first=Anna |date=October 27, 2022 |title=Is Taylor Swift the Last Pop Superstar? |url=https://www.ft.com/content/9cd1cd39-d4f5-45cd-8b72-24a1882b010b |url-access=subscription |access-date=July 30, 2025 |newspaper=[[Financial Times]] |archive-date=May 2, 2026 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20260502162018/https://www.ft.com/content/9cd1cd39-d4f5-45cd-8b72-24a1882b010b?syn-25a6b1a6=1 |url-status=live }}</ref> ⵜⵉⴷⴷⴰⵙ ⵏⵏⵙ ⵏ ⵜⵙⴱⴱⴰⴱⵜ ⵉ ⵡⴰⵍⴱⵓⵎⵏ ⴷ ⵜⵏⴼⵓⵜⵉⵏ ⵏ ⵉⵏⵎⵓⴳⴳⴰⵔⵏ ⵓⵊⵊⴰⵏⵜ ⵜⵜ ⴰⴷ ⵜⴻⵜⵜⵢⴰⵡⵙⵙⴰⵏ ⵖⵎⴽⵍⵍⵉ ⵏ ⵜⵎⵖⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⵡⵓⵔⵉⵡⵉⵏ ⵎⵎⵓⵙⵙⴰⵏⵉⵏ
<ref>{{Cite magazine |last=Lutz |first=Ashley |date=October 8, 2022 |title=Taylor Swift's New Album Proves She Is a Business Genius |url=https://fortune.com/2022/10/08/taylor-swift-midnights-release-business-strategy/ |url-access=subscription |access-date=October 8, 2022 |magazine=[[Fortune (magazine)|Fortune]] |archive-date=November 17, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251117232259/https://fortune.com/2022/10/08/taylor-swift-midnights-release-business-strategy/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite magazine |last=Brooks |first=Dave |date=November 3, 2022 |title=How Taylor Swift Changed the Course of the Concert Ticketing Businesses |url=https://www.billboard.com/pro/taylor-swift-tours-changed-concert-ticket-sales/ |access-date=November 4, 2022 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |archive-date=February 15, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260215034002/https://www.billboard.com/pro/taylor-swift-tours-changed-concert-ticket-sales/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last=Steele |first=Anne |date=July 1, 2023 |title=How to Succeed in Business Like Taylor Swift |url=https://www.wsj.com/articles/how-to-succeed-in-business-like-taylor-swift-8165be7c |url-access=subscription |access-date=July 2, 2023 |newspaper=[[The Wall Street Journal]] |archive-date=July 1, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230701111228/https://www.wsj.com/articles/how-to-succeed-in-business-like-taylor-swift-8165be7c |url-status=live }}</ref> ⴷ ⵓⵙⵎⵔⵙ ⵏⵏⵙ ⵉ ⵜⵏⵇⵇⵉⵍⵉⵏ ⵜⵉⴼⵉⵣⵉⴽⵉⵢⵉⵏ ⵏ ⵡⴰⵍⴱⵓⵎⵏ ⴷ [[Easter egg (media)|ⵜⴳⵍⴰⵢ ⵏ ⵉⵙⵜⵔ (ⵜⵉⵏⴼⴽⴰ ⵜⵉⴼⴼⵉⵔⵉⵏ)]] ⴰⴷ ⵉⴳⴰⵏ ⵜⴰⵎⴰⵜⴰⵔⵜ ⴼ ⵉⵎⴰⵍⵏ ⵏ ⵓⵙⵙⴰⴳⵯ ⵏ ⵓⵥⴰⵡⴰⵏ.<ref>{{cite news |last=Kheraj |first=Alim |date=November 9, 2022 |title=The Curate's Easter Egg: How Taylor Swift Turned Pop Into a Multiplayer Puzzle |url=https://www.theguardian.com/music/2022/nov/09/how-taylor-swift-turned-pop-into-a-multiplayer-puzzle |access-date=November 9, 2022 |newspaper=[[The Guardian]] |archive-date=February 18, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260218220042/https://www.theguardian.com/music/2022/nov/09/how-taylor-swift-turned-pop-into-a-multiplayer-puzzle |url-status=live }}</ref> ⵉⴳⵍⵎ ⵓⵎⴰⵙⵙⴰⵏ ⵏ ⵜⴷⴰⵎⵙⴰ [[Alan Krueger|ⴰⵍⴰⵏ ⴽⵔⵓⴳⵔ]] ⵙⵡⵉⴼⵜ ⵎⴰⵙ ⵜⴳⴰ "ⵜⴰⴳⵓⵔⴰⵙⵜ ⵏ ⵜⴷⴰⵎⵙⴰ".<ref>{{cite news |last=Savaira |first=Augusta |date=November 23, 2022 |title=Welcome to ⵉⴳ Swiftonomics': What Taylor Swift Reveals About the U.S. Economy |url=https://www.latimes.com/business/story/2022-11-23/what-taylor-swift-reveals-about-us-economy |url-access=limited |access-date=November 23, 2022 |newspaper=[[Los Angeles Times]] |archive-date=January 15, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260115154306/https://www.latimes.com/business/story/2022-11-23/what-taylor-swift-reveals-about-us-economy |url-status=live }}</ref> ⵜⵙⵙⵉⴹⵏ ⵜⵜ ⵜⵖⵎⵉⵙⵜ ⵏ ''ⴱⵉⵍⴱⵓⵕⴷ'' ⵢⴰⵜ ⵙⴳ ⵉⵏⴰⵥⵓⵕⵏ ⵉⴷⵔⵓⵙⵏ ⵍⵍⵉ ⵉⵥⴹⴰⵕⵏ, ⵖ ⵢⴰⵏ ⵡⴰⴽⵓⴷ, ⴰⴷ ⵎⵓⵔⵙⵏ ⵖ ⵜⵍⴳⴰⵎⵉⵏ ⵏ ⵓⵥⴰⵡⴰⵏ, ⴰⵎⵥⵏ ⴰⵙⵎⵖⵔ ⵏ ⵉⵎⴰⵔⴰⵢⵏ, ⴷ ⵡⴰⵏⵏⴰⵍ ⵏ ⵉⵎⴹⴼⴰⵕⵏ ⵏⵏⵙⵏ, ⴷ ⴰⴷ ⵙⵙⵉⴳⴷⵓⴷⵏ ⵎⵙⵍⵉ ⵖⵏⵏⴰ ⵉⵍⵍⴰⵏ ⵓⵥⴰⵡⴰⵏ ⴰⵎⵏⴽⵯⵎⴰⴷ<ref>{{Cite magazine |date=March 23, 2022 |title=Taylor Swift's 40 Biggest Hot 100 Hits |url=https://www.billboard.com/lists/top-taylor-swift-songs-top-100-hits/ |access-date=April 12, 2022 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |archive-date=May 25, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220525203009/https://www.billboard.com/lists/top-taylor-swift-songs-top-100-hits/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite magazine |last=Lipshutz |first=Jason |date=December 16, 2021 |title=''Billboard''{{'s}} Greatest Pop Stars of 2021: No. 1 – Taylor Swift |url=https://www.billboard.com/music/pop/taylor-swift-greatest-pop-star-2021-1235011392/ |access-date=December 16, 2021 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |archive-date=February 19, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260219160701/https://www.billboard.com/music/pop/taylor-swift-greatest-pop-star-2021-1235011392/ |url-status=live }}</ref>
== ⵉⵙⵎⴰⴷⵏ ==
{| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width: 100%;"
|+ ⵜⵉⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ⴷ ⵎⴰⴷ ⵜⵉⵡⵉ ⵜⴰⵢⵍⵓⵔ ⵙⵡⵉⴼⵜ
|-
! scope="col" | ⵜⴰⵙⵎⵖⵓⵔⵜ
! scope="col" | ⴰⵙⴳⴳⵯⴰⵙ
! scope="col" | ⴰⵎⴰⵔⵉⵔ
! scope="col" | ⵜⴰⴳⴳⴰⵢⵜ
! scope="col" width="9%" | ⵜⴰⵢⴰⴼⵓⵜ
! scope="col" class="unsortable" | {{Abbr|Ref.|References}}
|-
! rowspan="31" scope="row" |[[ⵜⵉⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ⵏ ⵜⴽⴰⴷⵉⵎⵜ ⵏ ⵓⵥⴰⵡⴰⵏ ⵏ ⴽⴰⵡⵏⵜⵔⵉ]]
|[[42nd Academy of Country Music Awards|2007]]
| rowspan="3" | Swift
| rowspan="2" | New Female Vocalist of the Year
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
| style="text-align:center;" | <ref name="USA Today">{{cite news|url=http://usatoday30.usatoday.com/life/music/news/2007-03-05-acm-nominee-list_N.htm |title=Academy of Country Music Awards nominees |date=March 5, 2007 |work=[[USA Today]] |access-date=December 5, 2008 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121104170831/http://usatoday30.usatoday.com/life/music/news/2007-03-05-acm-nominee-list_N.htm |archive-date=November 4, 2012 }}</ref>
|-
| rowspan="3" |[[43rd Academy of Country Music Awards|2008]]
| Female Vocalist of the Year
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
| rowspan="3" style="text-align:center;" | <ref>{{cite web |last=Vrazel |first=Jarrod |date=May 19, 2008 |title=2008 Academy of Country Music Awards Winners |url=http://www.acountry.com/2008-academy-of-country-music-awards-winners/ |publisher=[[Academy of Country Music]] |access-date=July 7, 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150707172111/http://www.acountry.com/2008-academy-of-country-music-awards-winners/ |archive-date=July 7, 2015 }}</ref>
|-
|''Taylor Swift''
| ⵜⴰⴳⴳⴰⵢⵜ ⵏ ⵓⵙⴼⵙⵔ
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
|-
| rowspan="4" | [[44th Academy of Country Music Awards|2009]]
| Swift
| Female Vocalist of the Year
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
| rowspan="4" style="text-align:center;" | <ref>{{cite web|title=2009 ACM Awards |url=http://www.cmt.com/acm-awards/2009/nominees.jhtml |publisher=[[Academy of Country Music Awards]] |access-date=June 14, 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150629222532/http://www.cmt.com/acm-awards/2009/nominees.jhtml |archive-date=June 29, 2015 }}</ref>
|-
| "Love Story"
| Video of the Year
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
|-
|''Fearless''
| ⵜⴰⴳⴳⴰⵢⵜ ⵏ ⵓⵙⴼⵙⵔ
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
|-
| rowspan="3" | Swift
| Crystal Milestone Award
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
|-
| rowspan="4" | [[45th Academy of Country Music Awards|2010]]
| Entertainer of the Year
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
| rowspan="4" style="text-align:center;" | <ref>{{cite web|title=2010 ACM Awards |url=http://www.cmt.com/acm-awards/2010/nominees.jhtml |publisher=Academy of Country Music Awards |access-date=June 14, 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150622160232/http://www.cmt.com/acm-awards/2010/nominees.jhtml |archive-date=June 22, 2015 }}</ref>
|-
| Female Vocalist of the Year
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
|-
| rowspan="2" | "You Belong with Me"
| Video of the Year
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
|-
| ⵜⴰⴳⴳⴰⵢⵜ ⵏ ⵜⴰⵣⵓⵏⵜ
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
|-
| rowspan="4" | [[46th Academy of Country Music Awards|2011]]
| rowspan="3" | Swift
| Jim Reeves International Award
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
| rowspan="4" style="text-align:center;" | <ref>{{cite web|title=2011 ACM Awards |url=http://www.cmt.com/acm-awards/2011/nominees.jhtml |publisher=Academy of Country Music Awards |access-date=June 14, 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150622162208/http://www.cmt.com/acm-awards/2011/nominees.jhtml |archive-date=June 22, 2015 }}</ref>
|-
| Entertainer of the Year
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
|-
| Female Vocalist of the Year
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
|-
|''Speak Now''
| ⵜⴰⴳⴳⴰⵢⵜ ⵏ ⵓⵙⴼⵙⵔ
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
|-
| rowspan="3" | [[47th Academy of Country Music Awards|2012]]
| rowspan="2" | Swift
| Entertainer of the Year
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
| rowspan="3" style="text-align:center;" | <ref>{{cite news|title=2012 ACM Awards: Nominees & Winners |url=http://www.countryweekly.com/news/2012-acm-awards-nominees-winners |access-date=June 14, 2015 |work=[[Nash Country Weekly]] |date=April 1, 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150627065505/http://www.countryweekly.com/news/2012-acm-awards-nominees-winners |archive-date=June 27, 2015 }}</ref>
|-
| Female Vocalist of the Year
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
|-
| "Mean"
| Video of the Year
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
|-
| rowspan="4" | [[48th Academy of Country Music Awards|2013]]
| rowspan="2" | Swift
| Entertainer of the Year
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
| rowspan="4" style="text-align:center;" | <ref>{{cite news|title=2013 ACM Awards: Nominees & Winners |url=http://www.countryweekly.com/news/2013-acm-awards-nominees-winners |access-date=June 14, 2015 |work=Nash Country Weekly |date=April 7, 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150606020825/http://www.countryweekly.com/news/2013-acm-awards-nominees-winners |archive-date=June 6, 2015 }}</ref>
|-
| Female Vocalist of the Year
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
|-
| "We Are Never Ever Getting Back Together"
| Video of the Year
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
|-
|''Red''
| ⵜⴰⴳⴳⴰⵢⵜ ⵏ ⵓⵙⴼⵙⵔ
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
|-
| rowspan="5" | [[49th Academy of Country Music Awards|2014]]
| rowspan="2" | Swift
| Entertainer of the Year
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
| rowspan="5" style="text-align:center;" | <ref>{{cite news|title=2014 ACM Awards: Nominees & Winners |url=http://www.countryweekly.com/news/2014-acm-awards-nominees-winners |access-date=June 14, 2015 |work=Nash Country Weekly |date=April 6, 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150622110110/http://www.countryweekly.com/news/2014-acm-awards-nominees-winners |archive-date=June 22, 2015 }}</ref>
|-
| Female Vocalist of the Year
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
|-
| rowspan="3" | "Highway Don't Care"
| Video of the Year
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
|-
| Single Record of the Year
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
|-
| Vocal Event of the Year
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
|-
| [[50th Academy of Country Music Awards|2015]]
| Swift
| 50th Anniversary Milestone Award
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
| style="text-align:center;" | <ref>{{cite news|last=Schillaci |first=Sophie |date=March 24, 2015 |title=Taylor Swift Among ACMs 50th Anniversary Milestone Award Recipients |url=http://www.etonline.com/music/161662_taylor_swift_among_acms_50th_anniversary_milestone_award_recipients/ |work=Entertainment Tonight |access-date=March 25, 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150326033443/http://www.etonline.com/music/161662_taylor_swift_among_acms_50th_anniversary_milestone_award_recipients/ |archive-date=March 26, 2015 }}</ref>
|-
|[[54th Academy of Country Music Awards|2019]]
| "Babe"
| rowspan="2" | Video of the Year
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
| style="text-align:center;" | <ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/matthewleimkuehler/2019/02/20/academy-of-country-music-awards-full-list-of-2019-nominees/|title=2019 ACM Awards nominations|work=[[Forbes]]|access-date=April 7, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190329195119/https://www.forbes.com/sites/matthewleimkuehler/2019/02/20/academy-of-country-music-awards-full-list-of-2019-nominees/|archive-date=March 29, 2019|url-status=dead}}</ref>
|-
|[[57th Academy of Country Music Awards|2022]]
|"I Bet You Think About Me"
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
| style="text-align:center;" | <ref>{{Cite magazine|last=Grein|first=Paul|date=February 10, 2022|title=Chris Young Leads Nominees for 2022 ACM Awards: Full List|url=https://www.billboard.com/music/awards/2022-acm-awards-nominees-list-1235029493/|access-date=February 11, 2022|magazine=Billboard|archive-date=February 11, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220211012649/https://www.billboard.com/music/awards/2022-acm-awards-nominees-list-1235029493/|url-status=live}}</ref>
|-
! rowspan="24" scope="row" |[[American Country Awards]]
| rowspan="3" | 2010
| rowspan="3" | Swift
| Artist of the Year
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
| rowspan="3" style="text-align:center;" | <ref>{{cite web |last=Anderson |first=Sara D. |date=December 6, 2010 |title=2011 American Country Awards Winners – Full List |url=http://tasteofcountry.com/american-country-awards-2010-winners/ |publisher=[[Townsquare Media|Taste of Country]] |access-date=June 14, 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150622161012/http://tasteofcountry.com/american-country-awards-2010-winners/ |archive-date=June 22, 2015}}</ref>
|-
| Female Artist of the Year
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
|-
| Touring Headline Package of the Year
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
|}
ⵜⵉⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ⴷ ⵉⵙⵎⴰⴷⵏ ⵏ ⵜⴰⵢⵍⵓⵔ ⵙⵡⵉⴼⵜ (2020-2026)
{| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width: 100%;"
|-
! scope="col" | ⵜⴰⵙⵎⵖⵓⵔⵜ
! scope="col" | ⴰⵙⴳⴳⵯⴰⵙ
! scope="col" | ⴰⵎⴰⵔⵉⵔ
! scope="col" | ⵜⴰⴳⴳⴰⵢⵜ
! scope="col" width=9% | ⵜⴰⵢⴰⴼⵓⵜ
! scope="col" class="unsortable" | ⴰⵙⴰⵖⵓⵍ
|-
! rowspan="62" scope="row" |[[ⵜⴰⵙⵎⵖⵓⵔⵜ ⵏ ⵓⵥⴰⵡⴰⵏ ⴰⵎⴰⵔⵉⴽⴰⵏ]]
|[[American Music Awards of 2007|2007]]
| rowspan="6" |Swift
| rowspan="2" |Favorite Country Female Artist
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
| style="text-align:center;" | <ref>{{cite web|url=https://www.latimes.com/env-ama-nom9oct09-htmlstory.html |title=2007 American Music Awards Nominees and Winners |work=[[Los Angeles Times]] |date=October 9, 2007 |access-date=January 25, 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141011071539/http://www.latimes.com/env-ama-nom9oct09-htmlstory.html |archive-date=October 11, 2014 }}</ref>
|-
|[[American Music Awards of 2008|2008]]
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
| style="text-align:center;" | <ref name="BrooksHodgin2012">{{cite book|last1=Brooks|first1=Riley |last2=Hodgin|first2=Molly |title=Taylor Swift: The Story of Me|date=September 1, 2012|publisher=Scholastic Inc.|isbn=978-0-545-53198-6|page=24}}</ref>
|-
| rowspan="6" |[[American Music Awards of 2009|2009]]
|Artist of the Year
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
| rowspan="6" style="text-align:center;" | <ref>{{cite web|title=A Complete List of 2009 AMA Winners |url=http://www.cbsnews.com/news/a-complete-list-of-2009-ama-winners/ |publisher=[[CBS News]] |access-date=June 14, 2015 |date=November 23, 2009 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150619202554/http://www.cbsnews.com/news/a-complete-list-of-2009-ama-winners/ |archive-date=June 19, 2015 }}
* {{cite news|title=The L.A. Times Music Blog |url=http://latimesblogs.latimes.com/music_blog/2009/10/taylor-swift-michael-jackson-dominate-american-music-awards-nominations.html |access-date=June 14, 2015 |work=Los Angeles Times |date=October 13, 2009 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20091015215823/http://latimesblogs.latimes.com/music_blog/2009/10/taylor-swift-michael-jackson-dominate-american-music-awards-nominations.html |archive-date=October 15, 2009 }}</ref>
|-
|Favorite Pop/Rock Female Artist
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
|-
| Favorite Country Female Artist
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
|-
|Favorite Adult Contemporary Artist
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
|-
|''Fearless''
| Favorite Country Album
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
|-
|''Fearless''
| Favorite Pop/Rock Album
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
|-
|[[American Music Awards of 2010|2010]]
| rowspan="3" |Swift
| Favorite Country Female Artist
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
| style="text-align:center;" | <ref>{{cite magazine |last=Rovenstine |first=Dalene |url=https://www.ew.com/article/2010/11/21/american-music-awards-see-list-of-winners-here |title=American Music Awards |magazine=[[Entertainment Weekly]] |date=November 21, 2010 |access-date=January 25, 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150323102105/http://www.ew.com/article/2010/11/21/american-music-awards-see-list-of-winners-here |archive-date=March 23, 2015 }}</ref>
|-
| rowspan="3" |[[American Music Awards of 2011|2011]]
| Artist of the Year
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
| rowspan="3" style="text-align:center;" | <ref>{{cite web|url=http://abc7.com/archive/8439273/ |title=American Music Awards 2011: Full list of winners |work=ABC7 Los Angeles |publisher=KABC-TV |access-date=January 25, 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150203035657/http://abc7.com/archive/8439273/ |archive-date=February 3, 2015 }}</ref>
|-
| Favorite Country Female Artist
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
|-
|''Speak Now''
| Favorite Country Album
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
|-
|[[American Music Awards of 2012|2012]]
| rowspan="4" |Swift
| Favorite Country Female Artist
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
| style="text-align:center;" | <ref>{{cite web|url=http://www.mtv.com/news/1697612/2012-amas-winners-list/ |title=American Music Awards 2012: Complete Winners List |publisher=MTV |date=November 18, 2012 |access-date=January 25, 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150103100915/http://www.mtv.com/news/1697612/2012-amas-winners-list/ |archive-date=January 3, 2015 }}</ref>
|-
| rowspan="5" |[[American Music Awards of 2013|2013]]
| Artist of the Year
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
| rowspan="5" style="text-align:center;" | <ref>{{cite web|url=https://abc.go.com/shows/american-music-awards/winners/|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222141109/http://abc.go.com/shows/american-music-awards/winners |archive-date=December 22, 2015 |title=American Music Awards 2014 Winners – AMAs The Complete List |publisher=[[American Broadcasting Company]] |access-date=January 25, 2015}}</ref>
|-
| Favorite Pop/Rock Female Artist
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
|-
| Favorite Country Female Artist
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
|-
| ''Red''
| Favorite Country Album
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
|-
| ''Red''
| Favorite Pop/Rock Album
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
|-
|[[American Music Awards of 2014|2014]]
| rowspan="4" | Swift
| Dick Clark Award for Excellence
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
| style="text-align:center;" | <ref>{{cite news|last=Payne |first=Chris |title=Taylor Swift Wins Dick Clark Award at AMAs, Hits Back at Spotify |url=https://www.billboard.com/articles/events/amas-2014/6327564/taylor-swift-win-first-dick-clark-award-of-excellence-amas-2014-diana-ross |access-date=June 14, 2015 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |date=November 23, 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150704061502/http://www.billboard.com/articles/events/amas-2014/6327564/taylor-swift-win-first-dick-clark-award-of-excellence-amas-2014-diana-ross |archive-date=July 4, 2015 }}</ref>
|-
| rowspan="6" |[[American Music Awards of 2015|2015]]
| Artist of the Year
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
| rowspan="6" style="text-align:center;" | <ref>{{cite news|title=American Music Awards 2015: Check Out All the Winners Here |url=https://www.billboard.com/articles/events/amas/6770317/american-music-awards-2015-winners-list-amas |access-date=November 23, 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151124152847/http://www.billboard.com/articles/events/amas/6770317/american-music-awards-2015-winners-list-amas |archive-date=November 24, 2015 |date=November 22, 2015|magazine=Billboard}}</ref>
|-
| Favorite Pop/Rock Female Artist
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
|-
| Favorite Adult Contemporary Artist
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
|-
|''1989''
| Favorite Pop/Rock Album
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
|-
| "Blank Space"
| Song of the Year
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
|-
| "Bad Blood"
| Collaboration of the Year
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
|-
| rowspan="4" |[[American Music Awards of 2018|2018]]
| rowspan="2" |Swift
|Artist of the Year
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
| rowspan="4" style="text-align:center;" | <ref name="AMA Record">{{cite magazine|author=Havens, Lyndsey|date=October 9, 2018|title=Taylor Swift Breaks an All-Time AMA Record -- And Urges People to Vote In Midterm Elections|url=https://www.billboard.com/articles/events/amas/8479150/taylor-swift-breaks-record-most-AMA-wins-woman-urges-voting-midterms|magazine=Billboard|archive-url=https://web.archive.org/web/20181010082243/https://www.billboard.com/articles/events/amas/8479150/taylor-swift-breaks-record-most-AMA-wins-woman-urges-voting-midterms|archive-date=October 10, 2018|access-date=October 10, 2018}}</ref>
|-
|Favorite Pop/Rock Female Artist
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
|-
|''Reputation''
|Favorite Pop/Rock Album
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
|-
|[[Reputation Stadium Tour]]
| Tour of the Year
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
|-
| rowspan="6" |[[American Music Awards of 2019|2019]]
| rowspan="4" |Swift
|Artist of the Decade
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
| style="text-align:center;" | <ref>{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/national/taylor-swift-to-receive-artist-of-the-decade-award-at-amas/2019/10/30/65bfbeaa-fb12-11e9-9e02-1d45cb3dfa8f_story.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20191031153922/https://www.washingtonpost.com/national/taylor-swift-to-receive-artist-of-the-decade-award-at-amas/2019/10/30/65bfbeaa-fb12-11e9-9e02-1d45cb3dfa8f_story.html|url-status=dead|archive-date=October 31, 2019|title=Taylor Swift to receive artist of the decade award at AMAs|newspaper=[[The Washington Post]]|agency=[[Associated Press]]|date=October 30, 2019|access-date=October 30, 2019}}</ref>
|-
|Artist of the Year
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
| rowspan="5" style="text-align:center;" | <ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/articles/news/awards/8544611/2019-amas-winners-list|title=Here Are All the Winners From the 2019 American Music Awards|last=Warner|first=Denise|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=November 24, 2019|access-date=November 25, 2019|archive-date=November 25, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191125043916/https://www.billboard.com/articles/news/awards/8544611/2019-amas-winners-list|url-status=live}}</ref>
|-
|Favorite Pop/Rock Female Artist
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
|-
|Favorite Adult Contemporary Artist
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
|-
|"You Need to Calm Down"
|Favorite Music Video
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
|-
|''Lover''
|Favorite Pop/Rock Album
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
|}
{| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width: 100%;"
|+ ⵜⵉⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ⴷ ⵜⵉⵔⵎⵉⵏ ⵏ ⵜⴰⵢⵍⵓⵔ ⵙⵡⵉⴼⵜ (2020-2026)
|-
! scope="col" | ⵜⴰⵙⵎⵖⵓⵔⵜ
! scope="col" | ⴰⵙⴳⴳⵯⴰⵙ
! scope="col" | ⴰⵎⴰⵔⵉⵔ
! scope="col" | ⵜⴰⴳⴳⴰⵢⵜ
! scope="col" width=9% | ⵜⴰⵢⴰⴼⵓⵜ
! scope="col" class="unsortable" | ⴰⵙⴰⵖⵓⵍ
|-
| rowspan="4" | [[ⵜⵉⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ⵏ ⵓⵥⴰⵡⴰⵏ ⴰⵎⴰⵔⵉⴽⴰⵏ]]
| 2020
| rowspan="2" | Swift
| Artist of the Year
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
| style="text-align:center;" | <ref>{{cite news|url=https://www.billboard.com/articles/news/awards/9472722/2020-amas-nominations|title=The Weeknd, Roddy Ricch Top 2020 AMAs Nominations|last=Warner|first=Denise|date=October 26, 2020|magazine=Billboard}}</ref>
|-
| 2021
| Favorite Pop/Rock Female Artist
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
| style="text-align:center;" | <ref>{{Cite magazine|last=Grein|first=Paul|date=October 28, 2021|title=Olivia Rodrigo Leads 2021 American Music Awards Nominations|url=https://www.billboard.com/music/awards/2021-ama-nominations-list-american-music-awards-9652065|magazine=Billboard}}</ref>
|-
| 2022
| ''Red (Taylor's Version)''
| Favorite Pop Album
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
| style="text-align:center;" | <ref>{{Cite magazine |last=Atkinson |first=Katie |date=November 21, 2022 |title=Here Are All the 2022 AMAs Winners |url=https://www.billboard.com/music/awards/2022-amas-winners-list-1235174393/ |magazine=Billboard}}</ref>
|-
| 2026
| "Elizabeth Taylor"
| Song of the Summer
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
| style="text-align:center;" | <ref>{{Cite magazine |last=Atkinson |first=Katie |date=May 25, 2026 |title=Here Are the 2026 American Music Awards Winners: Full List |url=https://www.billboard.com/lists/2026-amas-winners-list-american-music-awards/ |magazine=Billboard}}</ref>
|-
! scope="row" | [[ⵜⵉⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ⵏ ⵓⵔⴰⵙⴰⵍ]]
| 2024
| Vote.org + Swift
| Human & Civil Rights
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
| style="text-align:center;" | <ref>{{cite magazine |url=https://variety.com/2024/tv/news/taylor-swift-elton-john-aids-foundation-daily-show-anthem-awards-honorees-1235891292/ |title=Taylor Swift... Anthem Awards Honorees |magazine=Variety |date=January 30, 2024}}</ref>
|-
! scope="row" | [[ⵜⵉⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ⵏ ⵓⵥⴰⵡⴰⵏ ⵏ Apple]]
| 2023
| Swift
| Artist of the Year
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
| style="text-align:center;" | <ref>{{Cite magazine |last=Grein |first=Paul |date=November 8, 2023 |title=Taylor Swift Is Apple Music's 2023 Artist of the Year |url=https://www.billboard.com/music/awards/taylor-swift-apple-music-2023-artist-of-the-year-1235465921/ |magazine=Billboard}}</ref>
|-
! rowspan="2" scope="row" | [[ARIA Music Awards]]
| 2024
| ''The Tortured Poets Department''
| Best International Artist
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
| style="text-align:center;" | <ref>{{cite web|url=https://www.abc.net.au/news/2024-09-26/aria-awards-2024-nominations-royel-otis-kylie-minogue-dom-dolla/104398174|title=ARIA Awards 2024 nominations|website=ABC}}</ref>
|-
| 2026
| ''The Life of a Showgirl''
| Most Popular International Artist
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
| style="text-align:center;" | <ref>{{Cite magazine |last=Brandle |first=Lars |date=September 24, 2026 |title=2026 ARIA Awards Nominations |url=https://www.billboard.com/music/awards/tame-impala-genesis-owusu-2026-aria-awards-nomination-1236346060 |magazine=Billboard}}</ref>
|-
! scope="row" | [[Hollywood Music in Media Awards]]
| 2026
| "I Knew It, I Knew You"
| Best Original Song
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
| style="text-align:center;" | <ref>{{Cite magazine |last=Tangcay |first=Jazz |date=November 2, 2026 |title=HMM Awards Nominations |url=https://variety.com/2026/artisans/news/taylor-swift-la-bola-negra-nominees-hollywood-music-in-media-awards-1236936278/ |magazine=Variety}}</ref>
|-
! rowspan="3" scope="row" | [[ⵉⵙⴳⴳⵯⵉ ⵏ ⵡⵓⵔⵖ ⵏ ⵊⵊⴰⴱⴱⵓⵏ]]
| 2025
| Swift
| Artist of the Year (Western)
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
| style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web|url=https://www.golddisc.jp/award/39/index.html|title=39th Japan Gold Disc Awards|publisher=Japan Gold Disc Awards|date=March 12, 2025}}</ref>
|-
| 2025
| ''The Tortured Poets Department''
| Album of the Year (Western)
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
| style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web|url=https://www.golddisc.jp/award/39/Prize_1.html|publisher=Japan Gold Disc Awards|date=March 12, 2025}}</ref>
|-
| 2026
| ''The Life of a Showgirl''
| Best 3 Albums (Western)
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
| style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |title=40th Japan Gold Disc Awards |url=https://www.golddisc.jp/award/40/Prize_1.html |date=March 22, 2026 }}</ref>
|-
! rowspan="3" scope="row" | [[MTV Video Music Awards]]
| 2026
| "The Fate of Ophelia"
| Video of the Year
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
| style="text-align:center;" | <ref>{{cite magazine |last=Atkinson |first=Katie |date=September 27, 2026 |title=2026 MTV VMAs Winners: Full List |url=https://www.billboard.com/lists/vmas-winners-list-2026/ |magazine=Billboard}}</ref>
|-
| 2026
| "Opalite"
| Best Direction
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
| style="text-align:center;" | <ref name="iHeartRadio_2026" />
|-
| 2026
| Swift
| MTV VMA Artist Director Honors
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
| style="text-align:center;" | <ref name="West-VMAs" />
|-
! rowspan="16" scope="row" |[[ⵜⵉⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ⵏ ⴳⵔⴰⵎⵉⵢ]]
| rowspan="6" | [[67th Annual Grammy Awards|2025]]
| rowspan="3" | "Fortnight"
| Record of the Year
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
| rowspan="6" style="text-align:center;" | <ref>{{Cite magazine |last=Willman |first=Chris |date=November 8, 2024 |title=Grammy Nominations 2025: Beyonce Leads With 11 Nods |url=https://variety.com/2024/music/news/grammy-nominations-2025-beyonce-taylor-swift-chappell-roan-complete-list-1236204610/ |magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref>
|-
| Song of the Year
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
|-
| Best Music Video
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
|-
| rowspan="2" | ''The Tortured Poets Department''
| Album of the Year
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
|-
| Best Pop Vocal Album
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
|-
| "Us" (with Gracie Abrams)
| Best Pop Duo/Group Performance
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
|-
! rowspan="34" scope="row" | [[ⵜⵉⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ⵏ Billboard ⵉ ⵓⵥⴰⵡⴰⵏ]]
| rowspan="11" | 2024
| rowspan="9" | Swift
| Top Artist
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
| rowspan="11" style="text-align:center;" | <ref>{{Cite magazine |last=Grein |first=Paul |date=November 25, 2024 |title=Zach Bryan, Taylor Swift, Morgan Wallen & Sabrina Carpenter Are Top 2024 Billboard Music Awards Finalists |url=https://www.billboard.com/music/awards/2024-billboard-music-awards-finalists-full-list-1235837820/ |magazine=Billboard}}</ref>
|-
| Top Female Artist
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
|-
| Top Billboard 200 Artist
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
|-
| Top Hot 100 Artist
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
|-
| Top Radio Songs Artist
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
|-
| Top Streaming Songs Artist
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
|-
| Top Songs Sales Artist
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
|-
| Top Hot 100 Producer
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
|-
| Top Hot 100 Songwriter
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
|-
| Top Global 200 Artist
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
|-
| Top Global 200 (Excl. US) Artist
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
|-
| "Fortnight" (feat Post Malone)
| Top Collaboration
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
|-
| rowspan="3" | "Cruel Summer"
| Top Radio Song
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
|-
| Top Global 200 Song
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
|-
| Top Global 200 (Excl. US) Song
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
|-
| ''The Tortured Poets Department''
| rowspan="2" | Top Billboard 200 Album
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
|-
| ''1989 (Taylor's Version)''
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
|-
! scope="row" | [[ⵉⵎⴰⵔⴰⵜⵏ ⵏ ⵓⵎⴰⵔⴳ Hall of Fame]]
| 2026
| Swift
| Hall of Fame Award
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
| style="text-align:center;" | <ref name="Variety-songwriters">{{cite web |last1=Mason |first1=Anthony |date=January 21, 2026 |title=Taylor Swift Makes History As Songwriters Hall of Fame Inductee |url=https://www.cbsnews.com/news/taylor-swift-songwriters-hall-of-fame-inductees-full-list-2026/ |publisher=[[CBS News]]}}</ref>
|-
! rowspan="11" scope="row" | [[iHeartRadio Music Awards]]
| rowspan="11" | 2026
| rowspan="2" | ''The Life of a Showgirl''
| Album of the Year
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
| rowspan="11" style="text-align:center;" | <ref name="iHeartRadio_2026">{{cite magazine|last=Atkinson|first=Katie|title=Here Are the 2026 iHeartRadio Music Awards Winners|url=https://www.billboard.com/lists/2026-iheartradio-music-awards-winners-list/ |magazine=Billboard|date=March 26, 2026}}</ref>
|-
| Pop Album of the Year
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
|-
| rowspan="2" | Swift
| Artist of the Year
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
|-
| Pop Artist of the Year
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
|-
| rowspan="5" | "The Fate of Ophelia"
| Song of the Year
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
|-
| Pop Song of the Year
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
|-
| Favorite TikTok Dance
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
|-
| Best Lyrics
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
|-
| Best Music Video
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
|-
| ''Taylor Swift: The End of an Era''
| Favorite On Screen
| style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ
|-
| The Eras Tour
| Favorite Tour Style
| style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ
|}
|}
{| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width: 100%; direction: ltr;" lang="zgh"
|+ ⵜⵉⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ⴷ ⵜⵓⵔⵎⵉⵜⵉⵏ ⵏ ⵜⴰⵢⵍⵓⵔ ⵙⵡⵉⴼⵜ
|-
! scope="col" | ⵜⴰⵙⵎⵖⵓⵔⵜ
! scope="col" | ⴰⵙⴳⴳⵯⴰⵙ
! scope="col" | ⴰⵎⴰⵔⵉⵔ
! scope="col" | ⵜⴰⴳⴳⴰⵢⵜ
! scope="col" | ⵜⴰⵢⴰⴼⵓⵜ
! scope="col" class="unsortable" | ⵉⵙⵓⵖⴰⵍ (Ref)
|
|-
! rowspan="31" scope="row" | [[Academy of Country Music Awards]]
| 2007 || Swift || New Female Vocalist || style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ || <ref name="USA Today">{{cite news|url=http://usatoday30.usatoday.com/life/music/news/2007-03-05-acm-nominee-list_N.htm |title=ACM Nominees|date=March 5, 2007 |work=[[USA Today]]}}</ref>
|-
| 2008 || Swift || Female Vocalist of the Year || style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ || <ref>{{cite web |last=Vrazel |first=Jarrod |date=May 19, 2008 |title=ACM Winners |url=http://www.acountry.com/2008-academy-of-country-music-awards-winners/ |publisher=[[Academy of Country Music]]}}</ref>
|-
| 2009 || ''Fearless'' || ⵜⴰⴳⴳⴰⵢⵜ ⵏ ⵓⵙⴼⵙⵔ || style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ || <ref>{{cite web |title=2009 ACM Awards |url=http://www.cmt.com/acm-awards/2009/nominees.jhtml |publisher=[[Academy of Country Music Awards]] |access-date=2015-06-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150629222532/http://www.cmt.com/acm-awards/2009/nominees.jhtml |archive-date=2015-06-29}}</ref>
|-
| 2011 || Swift || Entertainer of the Year || style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ || <ref>{{cite web |title=2011 ACM Awards |url=http://www.cmt.com/acm-awards/2011/nominees.jhtml |publisher=Academy of Country Music Awards |access-date=2015-06-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150622162208/http://www.cmt.com/acm-awards/2011/nominees.jhtml |archive-date=2015-06-22}}</ref>
|-
| 2012 || Swift || Entertainer of the Year || style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ || <ref>{{cite news |title=2012 ACM Awards |url=http://www.countryweekly.com/news/2012-acm-awards-nominees-winners |work=[[Nash Country Weekly]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20150627065505/http://www.countryweekly.com/news/2012-acm-awards-nominees-winners |archive-date=2015-06-27 |access-date=2015-06-14}}</ref>
|-
! rowspan="58" scope="row" | [[Grammy Award]]s
| 2008 || Swift || Best New Artist || style="background:#ffc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⵏ || <ref name="2008Grammys">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2008/02/09/arts/music/10grammylist.html |title=2008 Grammy Award Winners |newspaper=[[The New York Times]]}}</ref>
|-
| 2010 || ''Fearless'' || ⵜⴰⴳⴳⴰⵢⵜ ⵏ ⵓⵙⴼⵙⵔ || style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ || <ref name="edition.cnn.com">{{cite web |last=Duke |first=Alan |title=Taylor Swift Takes Album of the Year |url=http://edition.cnn.com/2010/SHOWBIZ/Music/01/31/ent.grammys/ |publisher=[[CNN]]}}</ref>
|-
| 2012 || "Mean" || Best Country Solo Performance || style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ || <ref>{{cite magazine |date=February 12, 2012 |title=Grammy Awards 2012 |url=http://www.hollywoodreporter.com/news/grammy-awards-2012-winners-289778 |magazine=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref>
|-
| 2013 || "Safe & Sound" || Best Song Written for Visual Media || style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ || <ref>{{cite magazine |last=Kim |first=Wook |date=February 11, 2013 |title=Grammys 2013 |url=https://entertainment.time.com/2013/02/11/grammys-2013-the-complete-list-of-winners/ |magazine=[[Time (magazine)|Time]]}}</ref>
|-
| 2016 || ''1989'' || ⵜⴰⴳⴳⴰⵢⵜ ⵏ ⵓⵙⴼⵙⵔ || style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ || <ref>{{cite web |date=February 15, 2016 |title=Grammy Awards Winners |url=http://www.theguardian.com/music/2016/feb/15/grammy-awards-2016-the-main-nominees |work=[[The Guardian]]}}</ref>
|-
| 2021 || ''Folklore'' || ⵜⴰⴳⴳⴰⵢⵜ ⵏ ⵓⵙⴼⵙⵔ || style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ || <ref>{{Cite magazine |last=Willman |first=Chris |date=March 15, 2021 |title=Taylor Swift Becomes First Woman to Win Album of the Year |url=https://variety.com/2021/music/news/taylor-swift-grammys-album-of-year-first-woman-three-times-folklore-1234930200/ |magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref>
|-
| 2024 || ''Midnights'' || ⵜⴰⴳⴳⴰⵢⵜ ⵏ ⵓⵙⴼⵙⵔ || style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ || <ref name=":0">{{cite news |last=Sisario |first=Ben |date=February 4, 2024 |title=Taylor Swift Wins Album of the Year |url=https://www.nytimes.com/2024/02/04/arts/music/taylor-swift-grammy-album-of-the-year.html |newspaper=[[The New York Times]]}}</ref>
|-
! rowspan="20" scope="row" | ''Guinness World Records''
| 2008 || Swift || Most Entries in the US Top-20 || style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ || <ref>{{Cite web|title=Most entries in the US top 20|url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/90249-most-entries-in-the-us-top-20-in-a-year-by-a-solo-artist|website=Guinness World Records}}</ref>
|-
| 2010 || ''Fearless'' || Youngest Album of the Year winner || style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ || <ref>{{cite news|title=Youngest Album of the Year winner|url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/609214-youngest-album-of-the-year-winner-at-the-grammy-awards|work=Guinness World Records}}</ref>
|-
| 2012 || "We Are Never Ever Getting Back Together" || Fastest Selling Single || style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ || <ref>{{cite news|last=Lynch |first=Kevin |title=Calvin Harris trumps Michael Jackson...|url=http://www.guinnessworldrecords.com/news/2013/9/calvin-harris-trumps-michael-jackson-feat-to-join-taylor-swift-rihanna-and-one-direction-in-guinness-world-records%E2%84%A2-2014-book-50998 |work=Guinness World Records}}</ref>
|-
| 2016 || Swift || Highest Annual Earnings || style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ || <ref>{{cite news |title=Highest annual earnings ever for a female pop star |url=http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/76785-highest-annual-earnings-ever-for-a-female-pop-star |work=Guinness World Records}}</ref>
|-
| 2019 || "Me!" || Most Viewed Vevo video in 24 hours || style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ || <ref>{{cite news|title=Most viewed VEVO video in 24 hours|url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/112534-most-viewed-vevo-video-in-24-hours|work=Guinness World Records}}</ref>
|-
| 2023 || The Eras Tour || Highest-grossing Music Tour || style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ || <ref>{{Cite magazine |date=November 12, 2023 |title=Highest-grossing music tour |url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/69631-highest-grossing-music-tour |website=Guinness World Records}}</ref>
|-
| 2025 || Swift/Kelce || Most concurrent views for a podcast || style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ || <ref>{{cite web |url=https://www.guinnessworldrecords.com/news/2025/8/taylor-swift-earns-podcast-record-with-appearance-on-boyfriend-travis-kelces-new-heights |title=Taylor Swift earns podcast record |website=Guinness World Records |date=August 26, 2025}}</ref>
|-
! scope="row" | ''Billboard'' Power 100
| 2024 || Swift || Power 100 || style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ || <ref>{{Cite magazine |last=Lynch |first=Joe |date=January 31, 2024 |title=Taylor Swift Tops Billboard's Annual Power 100 List |url=https://www.billboard.com/music/music-news/taylor-swift-power-100-list-2024-number-one-1235593526/ |magazine=Billboard}}</ref>
|-
! scope="row" | ''Time''
| 2023 || Swift || Time Person of the Year || style="background:#cfc;" | ⵜⵉⵡⵉ ⵜ || <ref>{{Cite magazine|url=https://time.com/6342806/person-of-the-year-2023-taylor-swift/|title=TIME Person of the Year 2023: Taylor Swift|magazine=Time}}</ref>
|}
== ⵜⴰⴼⵏⵖⵥⴰⵢⵔⵜ ==
#Taylor Swift (2006)
#Fearless (2008)
#Speak Now (2010)
#Red (2012)
#1989 (2014)
#Reputation (2017)
#Lover (2019)
#Folklore (2020)
#Evermore (2020)
#Midnights (2022)
#The Tortured Poets Department (2024)
#The Life of a Showgirl (2025)
#Fearless (Taylor's Version) (2021)
#Red (Taylor's Version) (2021)
Speak Now (Taylor's Version) (2023)
#1989 (Taylor's Version) (2023)
== ⵉⵙⵓⵖⴰⵍ ==
<references />
l5k4l4tms515jt5edwyulvj6y1v7sol
ⵍⵓⴱⴰⵏⵓⴼⵙⴽⵉ
0
55056
198866
198753
2026-11-08T01:18:16Z
InternetArchiveBot
96
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
198866
wikitext
text/x-wiki
ⵉⴳⴰ '''ⴼⴰⵍⵉⵔⵉ ⴱⴰⵣⵉⵍⵓⴼⵉⵜⵛ ⵍⵓⴱⴰⵏⵓⴼⵙⴽⵉ''' (ⵜⴰⵡⴽⵕⴰⵏⵉⵜ: Валерій Васильович Лобановський, pronounced [wɐˈlɛr⁽ʲ⁾ij lobɐˈnɔu̯sʲkɪi̯];) ⵉⵍⵓⵍ ⴰⵙⵙⴼ ⵏ 6 ⵉⵏⵏⴰⵢⵔ 1939 – 13 ⵎⴰⵢⵢⵓ 2002) ⵉⴳⴰ ⵢⴰⵏ ⵓⵎⵓⵔⴰⵔ ⴷ ⵓⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ⵏ [[ⵜⴰⵛⴰⵎⵎⴰ ⵏ ⵓⴹⴰⵕ|ⵜⵡⵊⵊⴰ ⵏ ⵓⴹⴰⵕ]] ⴰⵙⵓⴼⵢⴰⵜⵉ ⴷ [[ⵓⴽⵔⴰⵏⵢⴰ|ⴰⵡⴽⵕⵉⵏ]].
{{ⴰⵍⴱⵓⴹ:ⴰⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ⵏ ⵜⵡⵊⵊⴰ ⵏ ⵓⴹⴰⵕ
| name = Valeriy Lobanovskyi
| image = Valeri Lobanovsky.jpg
| caption = Lobanovskyi in 1985
| full_name = Valeriy Vasylyovych Lobanovskyi
| birth_date = 6 January 1939
| death_date = 13 May 2002
| birth_place = Kyiv, Ukrainian SSR, Soviet Union
| death_place = Zaporizhzhia, Ukraine
| height = 1.87 m
| position = Forward
| current_club =
| youth_years1 = 1952–1955
| youth_clubs1 = Football School No. 1
| youth_years2 = 1955–1956
| youth_clubs2 = Football School of Youth (FShM)
| years1 = 1957–1964
| clubs1 = Dynamo Kyiv
| caps1 = 144
| goals1 = 42
| years2 = 1965–1966
| clubs2 = Chornomorets Odesa
| caps2 = 59
| goals2 = 15
| years3 = 1967–1968
| clubs3 = Shakhtar Donetsk
| caps3 = 50
| goals3 = 14
| total_caps = 253
| total_goals = 71
| national_years1 = 1960–1961
| national_team1 = Soviet Union
| manager_years1 = 1969–1973
| manager_clubs1 = Dnipro Dnipropetrovsk
| manager_years2 = 1973–1982
| manager_clubs2 = Dynamo Kyiv
| manager_years3 = 1975–1976
| manager_clubs3 = Soviet Union
| manager_years4 = 1979
| manager_clubs4 = Ukrainian Soviet Socialist Republic
| manager_years5 = 1982–1983
| manager_clubs5 = Soviet Union
| manager_years6 = 1984–1990
| manager_clubs6 = Dynamo Kyiv
| manager_years7 = 1986–1990
| manager_clubs7 = Soviet Union
| manager_years8 = 1990–1993
| manager_clubs8 = United Arab Emirates
| manager_years9 = 1994–1996
| manager_clubs9 = Kuwait
| manager_years10 = 1997–2002
| manager_clubs10 = Dynamo Kyiv
| manager_years11 = 2000–2001
| manager_clubs11 = Ukraine
| medal_templates = MedalSport: Men's Association football
MedalCountry: Soviet Union (as manager)
MedalCompetition: UEFA European Championship
MedalRunnerUp: 1988 West Germany
MedalCompetition: Olympic Games
MedalBronze: 1976 Montreal
MedalCountry: Kuwait (as manager)
MedalCompetition: Asian Games
MedalBronze: 1994 Hiroshima
MedalCompetition: Arabian Gulf Cup
MedalWinner: 13th Arabian Gulf Cup 1996 Oman
}}
ⵉⴳⴰ ⴱⴰⴱ ⵏ ⵜⵓⵏⵏⵓⵏⵜ ⴳ [[ⴰⵎⵓⵍⵍⵉ ⴰⵙⵓⴼⵢⴰⵏ|ⵓⵎⵓⵍⵍⵉ ⴰⵙⵓⴼⵢⴰⵏ]], ⴰⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ⵉⵥⵉⵍⵏ ⵏ ⵓⵎⵓⵍⵍⵉ ⴰⵙⵓⴼⵢⴰⵏ, ⴷ ⵡⴰⵍⵍⵉ ⵉⵡⵉⵏ ⵜⴰⵙⵎⵖⵓⵔⵜ ⵏ ⵡⴰⴷⴷⵓⵔ ⵏ ⵓⵢⴼⴰ ⵏ ⵔⵓⴱⵉ (2002) ⴷ ⵜⵙⵎⵖⵓⵔⵜ ⵏ ⵡⴰⴷⴷⵓⵔ ⵏ ⴼⵉⴼⴰ, ⴰⴷⴷⵓⵔ ⴰⴽⴽⵯ ⵢⴰⵜⵜⵓⵢⵏ ⵍⵍⵉ ⴷ ⵜⴰⴽⴽⴰ ⴼⵉⴼⴰ.<ref name="orderofmerit">[https://web.archive.org/web/20150905084502/http://resources.fifa.com/mm/document/fifafacts/r%26a-awards/01/20/85/43/170490-factsheet-fifaorderofmerit(1984-2010)_neutral.pdf FIFA Order of Merit holders]</ref><ref name="rsc">[http://www.sport-express.ru/newspaper/2003-04-12/1_2/ Lobanovskyi Tournament news: Russian Super Cup in Kyiv?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180121184556/http://www.sport-express.ru/newspaper/2003-04-12/1_2/ |date=21 January 2018 }} (rus.)</ref>
ⴳ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 2002, ⵜⴻⵜⵜⵢⴰⵡⴼⴽⴰ ⴰⵙ ⵜⵙⵎⵖⵓⵔⵜ ⵏ "ⵓⵏⴱⵔⴰⵣ ⵏ ⵓⴽⵕⴰⵏⵢⴰ" (ⴷⴼⴼⵉⵔ ⵏ ⵜⵎⵜⵜⴰⵏⵜ ⵏⵏⵙ), ⴰⴷⴷⵓⵔ ⴰⵎⴰⵜⵜⵓⵢ ⴰⴽⴽⵯ ⴳ ⵜⵎⴰⵣⵉⵔⵜ ⵏⵏⵙ, ⵅⴼ ⵜⵡⵉⵙⵉ ⵏⵏⵙ ⴳ ⵜⵡⵊⵊⴰ ⵏ ⵓⴹⴰⵕ ⵜⴰⵡⴽⵕⴰⵏⵜ.
ⴳ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 2008, ⵢⵓⵎⵥ ⵍⵓⴱⴰⵏⵓⴼⵙⴽⵉ ⴰⵏⵙⴰ ⵡⵉⵙⵙ ⵚⴹⵉⵚ ⴳ ⵜⵍⴳⴰⵎⵜ ⵏ "ⵉⵏⵜⵉⵔ" ⵏ 100 ⵏ ⵉⵡⴽⵕⴰⵏⵉⵢⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵎⵇⵇⵔⴰⵏⵏ, ⵎⴰⵢⴰⴷ ⵖ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⵜⴰⵢ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵍⵍⵉ ⵖ ⴼⴽⴰⵏ ⴰⵜⵜⴰⵢⵏ ⵏ 2.5 ⵏ ⵉⴷ ⵎⵍⵢⵓⵏ ⵏ ⵎⵉⴷⴷⵏ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵏⵏⵙⵏ.<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=wDFqF5rZtvc |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211212/wDFqF5rZtvc| archive-date=12 December 2021 |url-status=live|title=Великі Українці – сто великих українців від 19 до 1
|website=youtube.com|date=3 January 2016 |access-date=23 November 2020|language=uk}}{{cbignore}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.radiosvoboda.org/a/1118306.html|title=У проекті "Великі Українці" на телеканалі "Інтер" переміг князь Ярослав Мудрий|newspaper=Радіо Свобода|date=29 May 2008 |access-date=23 November 2020|language=uk|archive-date=7 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201207064939/https://www.radiosvoboda.org/a/1118306.html|url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://zaxid.net/yaroslav_mudriy_mikola_amosov_stepan_bandera__veliki_ukrayintsi_n1053992|title=Ярослав Мудрий, Микола Амосов, Степан Бандера – ВЕЛИКІ УКРАЇНЦІ|website=zaxid.net|date=17 May 2008 |access-date=23 November 2020|language=uk|archive-date=7 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201207082751/https://zaxid.net/yaroslav_mudriy_mikola_amosov_stepan_bandera__veliki_ukrayintsi_n1053992|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.unian.ua/society/116673-veliki-ukrajintsi-yaroslav-mudriy-obiyshov-banderu.html|title="Великі Українці": Ярослав Мудрий обійшов Бандеру|website=unian.ua|access-date=23 November 2020|language=uk|archive-date=8 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201208152644/https://www.unian.ua/society/116673-veliki-ukrajintsi-yaroslav-mudriy-obiyshov-banderu.html|url-status=live}}</ref>
ⵉⵍⴰ ⵍⵓⴱⴰⵏⵓⴼⵙⴽⵉ ⵢⴰⵏ ⵡⴰⴷⴷⵓⵔ ⵎⵇⵇⵓⵔⵏ ⵅⴼ ⵉⵎⵓⵔⴰⵙ ⵏⵏⵙ ⴽⵉⵖ ⵉⴳⴰ ⴰⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ, ⴷ ⴰⵔ ⵉⵜⵜⵖⴰⵍ ⵉⵙ ⵉⴳⴰ ⵢⴰⵏ ⵙⴳ ⵉⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵎⵇⵇⵔⴰⵏⵏ ⴳ ⵓⵎⵣⵔⵓⵢ.<ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.com/story/1515677/greatest-managers-no-8-valeri-lobanovsky|title=Greatest Managers, No. 8: Lobanovsky|website=ESPNFC.com|access-date=23 September 2017|archive-date=4 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170504212816/http://www.espnfc.com/story/1515677/greatest-managers-no-8-valeri-lobanovsky|url-status=live}}</ref><ref name="Top6FF"/><ref name=world-soccer-manager/> ⵖⵎⴽ ⵍⵍⵉ ⵜⵏⵏⴰ [[FourFourTwo|ⴼⵓⵔⴼⵓⵔⵜⵓ]], ⵉⴳⴰ ⵍⵓⴱⴰⵏⵓⴼⵙⴽⵉ ⴰⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ⵏ ⵜⵛⴰⵎⵎⴰ ⵏ ⵓⴹⴰⵕ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵎⵓⵔⵙⵏ ⴳ ⵜⴰⵙⵓⵜ ⵜⵉⵙⵙ 20, ⵍⵍⵉⵖ ⵢⵉⵡⵉ 30 ⵏ ⵜⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ⴰⵔ ⴰⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 2000.<ref name="20th-c-fft">{{cite web|url=https://www.fourfourtwo.com/features/ranked-the-100-best-football-managers-of-all-time/10|title=The 100 greatest football managers of all time|date=26 September 2023|publisher=[[FourFourTwo]]|access-date=21 June 2025|archive-date=27 May 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250527060556/https://www.fourfourtwo.com/features/ranked-the-100-best-football-managers-of-all-time/10|url-status=live}}</ref><ref name="UPL">{{cite web|url=https://upl.ua/ua/news/view/2889|title=Lobanovskyi or Lucescu: who has more trophies?|publisher=[[Ukrainian Premier League]]|date=22 March 2019|access-date=4 May 2019|archive-date=22 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190322115145/https://upl.ua/ua/news/view/2889|url-status=live}}</ref><ref name="uafootball_trophies">{{cite web|url=https://www.ua-football.com/ukrainian/high/1553261302-luchesku-protiv-lobanovskogo-upl-podschitala-vyigrannye-trofei.html|title=Lobanovskyi and 33 trophies (rus.)|publisher=UA-Футбол|date=22 March 2019|access-date=9 September 2019|archive-date=19 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211019085346/https://www.ua-football.com/ukrainian/high/1553261302-luchesku-protiv-lobanovskogo-upl-podschitala-vyigrannye-trofei.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ua-football.com/ua/ukrainian/news/1578297449-rivno-81-rik-tomu-narodivsya-legendarniy-trener-kiyivskogo-dinamo-valeriy-vasilovich-lobanovskiy.html|title=Рівно 81 рік тому народився легендарний тренер київського Динамо – Валерій Васильович Лобановський|website=ua-football.com|date=6 January 2020|access-date=29 January 2021|language=uk|archive-date=29 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211129161353/https://www.ua-football.com/ua/ukrainian/news/1578297449-rivno-81-rik-tomu-narodivsya-legendarniy-trener-kiyivskogo-dinamo-valeriy-vasilovich-lobanovskiy.html|url-status=live}}</ref> ⵙⵏⴰⵜ ⵜⵉⴽⴽⴰⵍ ⴰⴽⴷ ⵢⴰⵜ ⵜⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵙⴳ ⵓⵔⵓⴱⴱⴰ ⵏ ⵓⴳⵎⵎⵓⴹ.
ⵉⴳⴰ ⵢⴰⵏ ⵙⴳ ⴽⴽⵓⵥ ⵉⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏⵏ [[List of UEFA Cup Winners' Cup winning managers|ⵍⵍⵉ ⵉⵡⵉⵏ ⵜⴰⴽⵓⵙⵜ ⵏ ⵉⵎⵔⵏⴰⵢⵏ ⵙⵏⴰⵜ ⵜⵉⴽⴽⴰⵍ]], ⴷ ⵢⴰⵏ ⵙⴳ ⵙⵉⵏ (ⵏⵜⵜⴰ ⴷ [[Nereo Rocco|ⵏⵉⵔⵉⵢⵓ ⵔⵓⴽⴽⵓ]]) ⵍⵍⵉ ⵉⵙⴽⵔⵏ ⴰⵎⵓⵔⵙ ⴰⴷ ⴰⴽⴷ ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⴰⵏⵉⵜ. ⵢⵉⵡⵉ ⴷⴰⵖ ⵍⵓⴱⴰⵏⵓⴼⵙⴽⵉ ⵜⴰⴱⵓⵟⵓⵍⴰ ⵜⴰⵡⴽⵕⴰⵏⵉⵜ ⵙⵎⵎⵓⵙⵜ ⵜⵉⴽⴽⴰⵍ ⵅⴼ ⵙⵎⵎⵓⵙⵜ – ⵢⴰⵏ ⵓⵎⵓⵔⵙ ⵍⵍⵉ ⵓⵔ ⵉⵙⴽⵔ ⴰⵡⴷ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵓⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ⵢⴰⴹⵏ.
ⵉⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ⵍⵓⴱⴰⵏⵓⴼⵙⴽⵉ ⴽⵕⴰⴹ ⵉⵎⵓⵔⴰⵔⵏ ⵍⵍⵉ ⵉⵡⵉⵏ [[ⴱⴰⵍⵓⵏ ⴷⵓⵔ|ⵜⴰⵛⴰⵎⵎⴰ ⵏ ⵡⵓⵔⵖ]] — [[ⵓⵍⵉⴳ ⴱⵍⵓⵅⵉⵏ|ⵓⵍⵉⵀ ⴱⵍⵓⵅⵉⵏ]], [[ⵉⴳⵓⵔ ⴱⵉⵍⴰⵏⵓⴼ]] ⴷ [[ⴰⵏⴷⵔⵉ ⵛⵉⴼⵛⵉⵏⴽⵓ]].<ref name="sportsru_ballon_dor">{{cite web|url=https://www.sports.ru/tribuna/blogs/histiryfootball/947100.html|title=In memory of Valeriy Lobanovskyi|publisher=sports.ru|date=13 May 2016|access-date=19 September 2019|archive-date=5 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105154833/https://www.sports.ru/tribuna/blogs/histiryfootball/947100.html|url-status=live}}</ref><ref name="uefa_lobanovskyi_ballon_dor">{{cite web |url=https://ru.uefa.com/uefachampionsleague/news/022f-0e94a10af411-a0bf9cab9ebf-1000--%D0%B4%D0%BE%D1%81%D1%8C%D0%B5-%D1%82%D1%80/|title=In profile: Valeriy Lobanovskyi|publisher=sports.ru |date=13 May 2016 |access-date=19 September 2019}}</ref><ref name="nv_lobanovskyi_ballon_dor">{{cite web|url=https://apostrophe.ua/news/sport/2019-03-20/eks-trenera-shahtera-postavili-na-mesto-posle-skandalnyih-slov-o-lobanovskom/157748|title=Lucescu humbled after criticizing Lobanovskyi|publisher=sports.ru|date=20 March 2019|access-date=19 September 2019|archive-date=5 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105154833/https://apostrophe.ua/news/sport/2019-03-20/eks-trenera-shahtera-postavili-na-mesto-posle-skandalnyih-slov-o-lobanovskom/157748|url-status=live}}</ref>
== ⵜⵓⵟⵟⵓⵏⵉⵏ ==
=== ⵜⵓⵟⵟⵓⵏⵉⵏ ⵍⵍⵉⵖ ⵉⴳⴰ ⴰⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|-
!rowspan=2 width=140|ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ
!rowspan=2 width=140|ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵔⵜ
!rowspan=2 width=125|ⵙⴳ
!rowspan=2 width=125|ⴰⵔ
!colspan=8|ⵜⵉⵢⴰⴼⵓⵜⵉⵏ<ref>ⴱⴰⵏⵢⴰⵙ, ⴼ. ''[https://web.archive.org/web/20180508121821/https://www.upl.ua/news/view/1918 ⴼⴰⵍⵉⵔⵉ ⵍⵓⴱⴰⵏⵓⴼⵙⴽⵉ: 1317 ⵏ ⵓⵔⴰⵔ! (Валерій Лобановський: 1317 матчів!)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180508121821/https://www.upl.ua/news/view/1918 |date=8 ⵎⴰⵢⵢⵓ 2018 }}'' [[ⵜⴰⴱⴰⵔⴰⵣⵜ ⵜⴰⵏⴰⵎⵓⵔⵜ ⵜⴰⵡⴽⵕⴰⵏⵉⵜ]]. 7 ⵎⴰⵢⵢⵓ 2018</ref>
|-
!width=40|ⵓⵔ
!width=40|ⵔⵏ
!width=40|ⵎⵙ
!width=40|ⵅⵙ
!width=40|ⵙⴽ
!width=40|ⴽⵛ
!width=40|ⴰⵎ
!width=50|% ⵏ ⵓⵏⵔⴰⵡ
|-
|align="left"|[[ⴷⵏⵉⴱⵔⵓ ⴷⵏⵉⴱⵔⵓⴱⵉⵜⵔⵓⴼⵙⴽ|ⴼⵙ ⴷⵏⵉⴱⵔⵓ]]
|align="left"|{{URS}}
|align=left|31 ⴽⵟⵓⴱⵕ 1968
|align=left|19 ⴽⵟⵓⴱⵕ 1973
| 206 || 104 || 51 || 51 || 305 || 191 || +114 || {{#expr: 104 / 206 * 100 round 2}}
|-
|align="left"|[[ⴷⵉⵏⴰⵎⵓ ⴽⵢⵉⴼ|ⴼⵙ ⴷⵉⵏⴰⵎⵓ ⴽⵢⵉⴼ]]
|align="left"|{{URS}}
|align=left|20 ⴽⵟⵓⴱⵕ 1973
|align=left|12 ⴽⵟⵓⴱⵕ 1982
| 406 || 230 || 112 || 64 || 652 || 294 || +355 || {{#expr: 230 / 406 * 100 round 2}}
|-
|align="left"|[[ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵜⴰⵏⴰⵎⵓⵔⵜ ⵏ ⵜⵎⵓⵏⵜ ⵜⴰⵙⵓⴼⵢⴰⵜⵉⵜ ⵏ ⵜⵛⴰⵎⵎⴰ ⵏ ⵓⴹⴰⵕ|ⵜⴰⵎⵓⵏⵜ ⵜⴰⵙⵓⴼⵢⴰⵜⵉⵜ]]
|align="left"|{{URS}}
|align=left|1 ⵉⴱⵔⵉⵔ 1975
|align=left|31 ⵢⵓⵍⵢⵓⵣ 1976
| 19 || 11 || 4 || 4 || 33 || 18 || +15 || {{#expr: 11 / 19 * 100 round 2}}
|-
|align="left"|[[ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵜⴰⵏⴰⵎⵓⵔⵜ ⵏ ⵜⵎⵓⵏⵜ ⵜⴰⵙⵓⴼⵢⴰⵜⵉⵜ ⵏ ⵜⵛⴰⵎⵎⴰ ⵏ ⵓⴹⴰⵕ|ⵜⴰⵎⵓⵏⵜ ⵜⴰⵙⵓⴼⵢⴰⵜⵉⵜ]]
|align="left"|{{URS}}
|align=left|12 ⴽⵟⵓⴱⵕ 1982
|align=left|14 ⵏⵓⵡⴰⵏⴱⵉⵔ 1983
| 10 || 6 || 3 || 1 || 18 || 6 || +12 || {{#expr: 6 / 10 * 100 round 2}}
|-
|align="left"|[[ⴷⵉⵏⴰⵎⵓ ⴽⵢⵉⴼ|ⴼⵙ ⴷⵉⵏⴰⵎⵓ ⴽⵢⵉⴼ]]
|align="left"|{{URS}}
|align=left|1 ⵉⵏⵏⴰⵢⵔ 1984
|align=left|30 ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 1990
| 269 || 135 || 83 || 51 || 451 || 238 || +211 || {{#expr: 135 / 267 * 100 round 2}}
|-
|align="left"|[[ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵜⴰⵏⴰⵎⵓⵔⵜ ⵏ ⵜⵎⵓⵏⵜ ⵜⴰⵙⵓⴼⵢⴰⵜⵉⵜ ⵏ ⵜⵛⴰⵎⵎⴰ ⵏ ⵓⴹⴰⵕ|ⵜⴰⵎⵓⵏⵜ ⵜⴰⵙⵓⴼⵢⴰⵜⵉⵜ]]
|align="left"|{{URS}}
|align=left|1986
|align=left|1987
| 17 || 9 || 6 || 2 || 31 || 11 || +20 || {{#expr: 9 / 17 * 100 round 2}}
|-
|align="left"|[[ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵜⴰⵏⴰⵎⵓⵔⵜ ⵏ ⵜⵎⵓⵏⵜ ⵜⴰⵙⵓⴼⵢⴰⵜⵉⵜ ⵏ ⵜⵛⴰⵎⵎⴰ ⵏ ⵓⴹⴰⵕ|ⵜⴰⵎⵓⵏⵜ ⵜⴰⵙⵓⴼⵢⴰⵜⵉⵜ]]
|align="left"|{{URS}}
|align=left|1988
|align=left|1990
| 31 || 16 || 6 || 9 || 42 || 29 || +13 || {{#expr: 16 / 31 * 100 round 2}}
|-
|align="left"|[[ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵜⴰⵏⴰⵎⵓⵔⵜ ⵏ ⵍⵉⵎⴰⵕⴰⵜ ⵏ ⵜⵛⴰⵎⵎⴰ ⵏ ⵓⴹⴰⵕ|ⵍⵉⵎⴰⵕⴰⵜ]]
|align="left"|{{UAE}}
|align=left|1 ⴽⵟⵓⴱⵕ 1990
|align=left|31 ⴷⵓⵊⴰⵏⴱⵉⵔ 1992
| 19 || 7 || 8 || 5 || 20 || 19 || +11 || {{#expr: 7 / 19 * 100 round 2}}
|-
|align="left"|[[ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵜⴰⵏⴰⵎⵓⵔⵜ ⵏ ⵍⴽⵡⵉⵜ ⵏ ⵜⵛⴰⵎⵎⴰ ⵏ ⵓⴹⴰⵕ|ⵍⴽⵡⵉⵜ]]
|align="left"|{{KUW}}
|align=left|1 ⵢⵓⵍⵢⵓⵣ 1994
|align=left|31 ⴷⵓⵊⴰⵏⴱⵉⵔ 1996
| 41 || 17 || 11 || 13 || 64 || 49 || +15 || {{#expr: 17 / 41 * 100 round 2}}
|-
|align="left"|[[ⴷⵉⵏⴰⵎⵓ ⴽⵢⵉⴼ|ⴼⵙ ⴷⵉⵏⴰⵎⵓ ⴽⵢⵉⴼ]]
|align="left"|{{UKR}}
|align=left|1 ⵉⵏⵏⴰⵢⵔ 1997
|align=left|13 ⵎⴰⵢⵢⵓ 2002
| 271 || 190 || 47 || 32 || 629 || 195 || +436 || {{#expr: 190 / 271 * 100 round 2}}
|-
|align="left"|[[ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵜⴰⵏⴰⵎⵓⵔⵜ ⵏ ⵓⴽⵕⴰⵏⵢⴰ ⵏ ⵜⵛⴰⵎⵎⴰ ⵏ ⵓⴹⴰⵕ|ⵓⴽⵕⴰⵏⵢⴰ]]
|align="left"|{{UKR}}
|align=left|2 ⵎⴰⵕⵚ 2000
|align=left|15 ⵏⵓⵡⴰⵏⴱⵉⵔ 2001
|18||6||7||5||20||20||0||{{#expr: 6 / 18 * 100 round 2}}
|-
!align="center" colspan="4"|ⴰⵖⵔⵓⴷ
! 1,307 !! 741 !! 344 !! 233 !! 2,275 !! 1,060 !! +1,215 !! {{#expr: 741 / 1318 * 100 round 2}}
|}
== ⵜⵉⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ==
[[ⴰⴼⴰⵢⵍⵓ:Valeriy Lobanovskyi 2019 stamp of Ukraine.jpg|thumb|upright=1.2|ⵍⵓⴱⴰⵏⵓⴼⵙⴽⵉ ⴳ ⵢⴰⵜ ⵜⵜⴰⵏⴱⵔ ⵏ ⵓⴽⵕⴰⵏⵢⴰ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ 2019]]
=== ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ===
'''ⴷⵉⵏⴰⵎⵓ ⴽⵢⵉⴼ'''
*[[ⵜⴰⴱⴰⵔⴰⵣⵜ ⵜⴰⵙⵓⴼⵢⴰⵜⵉⵜ ⵢⴰⵜⵜⵓⵢⵏ]] (1): [[ⵜⴰⴱⴰⵔⴰⵣⵜ ⵜⴰⵙⵓⴼⵢⴰⵜⵉⵜ ⵢⴰⵜⵜⵓⵢⵏ 1961|1961]]
*[[ⴰⴽⴰⵙ ⴰⵙⵓⴼⵢⴰⵜⵉ]] (1): [[ⴰⴽⴰⵙ ⴰⵙⵓⴼⵢⴰⵜⵉ#ⵜⵉⴳⵉⵔⴰ|1964]]
=== ⴰⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ===
'''ⴷⵏⵉⴱⵔⵓ ⴷⵏⵉⴱⵔⵓⴱⵉⵜⵔⵓⴼⵙⴽ'''
*[[ⵜⴰⴱⴰⵔⴰⵣⵜ ⵜⴰⵙⵓⴼⵢⴰⵜⵉⵜ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ]] (1): 1971
'''ⴷⵉⵏⴰⵎⵓ ⴽⵢⵉⴼ'''
*ⵜⴰⴱⴰⵔⴰⵣⵜ ⵜⴰⵙⵓⴼⵢⴰⵜⵉⵜ ⵢⴰⵜⵜⵓⵢⵏ (8): [[ⵜⴰⴱⴰⵔⴰⵣⵜ ⵜⴰⵙⵓⴼⵢⴰⵜⵉⵜ ⵢⴰⵜⵜⵓⵢⵏ 1974|1974]], [[ⵜⴰⴱⴰⵔⴰⵣⵜ ⵜⴰⵙⵓⴼⵢⴰⵜⵉⵜ ⵢⴰⵜⵜⵓⵢⵏ 1975|1975]], [[ⵜⴰⴱⴰⵔⴰⵣⵜ ⵜⴰⵙⵓⴼⵢⴰⵜⵉⵜ ⵢⴰⵜⵜⵓⵢⵏ 1977|1977]], [[ⵜⴰⴱⴰⵔⴰⵣⵜ ⵜⴰⵙⵓⴼⵢⴰⵜⵉⵜ ⵢⴰⵜⵜⵓⵢⵏ 1980|1980]], [[ⵜⴰⴱⴰⵔⴰⵣⵜ ⵜⴰⵙⵓⴼⵢⴰⵜⵉⵜ ⵢⴰⵜⵜⵓⵢⵏ 1981|1981]], [[ⵜⴰⴱⴰⵔⴰⵣⵜ ⵜⴰⵙⵓⴼⵢⴰⵜⵉⵜ ⵢⴰⵜⵜⵓⵢⵏ 1985|1985]], [[ⵜⴰⴱⴰⵔⴰⵣⵜ ⵜⴰⵙⵓⴼⵢⴰⵜⵉⵜ ⵢⴰⵜⵜⵓⵢⵏ 1986|1986]], [[ⵜⴰⴱⴰⵔⴰⵣⵜ ⵜⴰⵙⵓⴼⵢⴰⵜⵉⵜ ⵢⴰⵜⵜⵓⵢⵏ 1990|1990]]
*ⴰⴽⴰⵙ ⴰⵙⵓⴼⵢⴰⵜⵉ (6): [[ⴰⴽⴰⵙ ⴰⵙⵓⴼⵢⴰⵜⵉ#ⵜⵉⴳⵉⵔⴰ|1974]], [[ⴰⴽⴰⵙ ⴰⵙⵓⴼⵢⴰⵜⵉ#ⵜⵉⴳⵉⵔⴰ|1978]], [[ⴰⴽⴰⵙ ⴰⵙⵓⴼⵢⴰⵜⵉ#ⵜⵉⴳⵉⵔⴰ|1982]], [[ⴰⴽⴰⵙ ⴰⵙⵓⴼⵢⴰⵜⵉ#ⵜⵉⴳⵉⵔⴰ|1985]], [[ⴰⴽⴰⵙ ⴰⵙⵓⴼⵢⴰⵜⵉ#ⵜⵉⴳⵉⵔⴰ|1987]], [[ⵜⵉⴳⵉⵔⴰ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⴰⵙⵓⴼⵢⴰⵜⵉ 1990|1990]]
*[[ⴰⴽⴰⵙ ⴰⵙⵓⴼⵢⴰⵜⵉ ⴰⵎⵇⵇⵔⴰⵏ]] (3): [[ⴰⴽⴰⵙ ⴰⵙⵓⴼⵢⴰⵜⵉ ⴰⵎⵇⵇⵔⴰⵏ#ⵜⵉⴳⵉⵔⴰ|1980]], [[ⴰⴽⴰⵙ ⴰⵙⵓⴼⵢⴰⵜⵉ ⴰⵎⵇⵇⵔⴰⵏ#ⵜⵉⴳⵉⵔⴰ|1985]], [[ⴰⴽⴰⵙ ⴰⵙⵓⴼⵢⴰⵜⵉ ⴰⵎⵇⵇⵔⴰⵏ#ⵜⵉⴳⵉⵔⴰ|1986]]
*[[ⵜⴰⴱⴰⵔⴰⵣⵜ ⵏ ⵡⴰⵎⵓⵏ ⴰⵙⵓⴼⵢⴰⵜⵉ "ⴷⵉⵏⴰⵎⵓ"]] (1): 1987
*[[ⵜⴰⴱⴰⵔⴰⵣⵜ ⵜⴰⵏⴰⵎⵓⵔⵜ ⵜⴰⵡⴽⵕⴰⵏⵉⵜ]] (5): [[ⵜⴰⴱⴰⵔⴰⵣⵜ ⵜⴰⵏⴰⵎⵓⵔⵜ ⵜⴰⵡⴽⵕⴰⵏⵉⵜ 1996–97|1997]], [[ⵜⴰⴱⴰⵔⴰⵣⵜ ⵜⴰⵏⴰⵎⵓⵔⵜ ⵜⴰⵡⴽⵕⴰⵏⵉⵜ 1997–98|1998]], [[ⵜⴰⴱⴰⵔⴰⵣⵜ ⵜⴰⵏⴰⵎⵓⵔⵜ ⵜⴰⵡⴽⵕⴰⵏⵉⵜ 1998–99|1999]], [[ⵜⴰⴱⴰⵔⴰⵣⵜ ⵜⴰⵏⴰⵎⵓⵔⵜ ⵜⴰⵡⴽⵕⴰⵏⵉⵜ 1999–2000|2000]], [[ⵜⴰⴱⴰⵔⴰⵣⵜ ⵜⴰⵏⴰⵎⵓⵔⵜ ⵜⴰⵡⴽⵕⴰⵏⵉⵜ 2000–01|2001]]
*[[ⴰⴽⴰⵙ ⴰⵡⴽⵕⴰⵏⵉ]] (3): [[ⵜⵉⴳⵉⵔⴰ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⴰⵡⴽⵕⴰⵏⵉ 1998|1998]], [[ⴰⴽⴰⵙ ⴰⵡⴽⵕⴰⵏⵉ 1998–99|1999]], [[ⴰⴽⴰⵙ ⴰⵡⴽⵕⴰⵏⵉ 1999–2000|2000]]
*[[ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵉⵎⵔⵏⴰⵢⵏ ⵙⴳ ⵓⵔⵓⴱⴱⴰ]] (2): [[ⵜⵉⴳⵉⵔⴰ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵉⵎⵔⵏⴰⵢⵏ ⵙⴳ ⵓⵔⵓⴱⴱⴰ 1975|1975]], [[ⵜⵉⴳⵉⵔⴰ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵉⵎⵔⵏⴰⵢⵏ ⵙⴳ ⵓⵔⵓⴱⴱⴰ 1986|1986]]
*[[ⴰⴽⴰⵙ ⴰⵡⵔⵓⴱⴱⵉ ⴰⵎⵇⵇⵔⴰⵏ]] (1): [[ⴰⴽⴰⵙ ⴰⵡⵔⵓⴱⴱⵉ ⴰⵎⵇⵇⵔⴰⵏ 1975|1975]]; ⵡⵉⵙⵙ ⵙⵉⵏ: [[ⴰⴽⴰⵙ ⴰⵡⵔⵓⴱⴱⵉ ⴰⵎⵇⵇⵔⴰⵏ 1986|1986]]
*[[ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵜⵎⵜⵜⴰ ⵉⵙⵉⵎⴰⵏⵏ]] (3): [[ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵜⵎⵜⵜⴰ ⵉⵙⵉⵎⴰⵏⵏ 1997|1997]], [[ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵜⵎⵜⵜⴰ ⵉⵙⵉⵎⴰⵏⵏ 1998|1998]], [[ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵜⵎⵜⵜⴰ ⵉⵙⵉⵎⴰⵏⵏ 2002|2002]]
'''ⵜⴰⵎⵓⵏⵜ ⵜⴰⵙⵓⴼⵢⴰⵜⵉⵜ'''
*[[ⵜⴰⴱⴰⵔⴰⵣⵜ ⵏ ⵓⵔⵓⴱⴱⴰ]] ⵡⵉⵙⵙ ⵙⵉⵏ: [[ⵜⴰⴱⴰⵔⴰⵣⵜ ⵏ ⵓⵔⵓⴱⴱⴰ 1988|1988]]
*[[ⵜⴰⵛⴰⵎⵎⴰ ⵏ ⵓⴹⴰⵕ ⴳ ⵓⵔⴰⵔⵏ ⵓⵍⵉⵎⴱⵉⵢⵏ ⵏ ⵓⵏⴱⴷⵓ|ⵓⵔⴰⵔⵏ ⵓⵍⵉⵎⴱⵉⵢⵏ ⵏ ⵓⵏⴱⴷⵓ]] ⵜⴰⵎⵉⴷⴰⵍⵉⵜ ⵏ ⵏⵏⵃⴰⵙ: [[ⵜⴰⵛⴰⵎⵎⴰ ⵏ ⵓⴹⴰⵕ ⴳ ⵓⵔⴰⵔⵏ ⵓⵍⵉⵎⴱⵉⵢⵏ ⵏ ⵓⵏⴱⴷⵓ 1976|1976]]
'''ⵜⴰⴳⴷⵓⴷⴰ ⵜⴰⵙⵓⴼⵢⴰⵜⵉⵜ ⵜⴰⵡⴽⵕⴰⵏⵉⵜ'''
*[[ⵙⴱⴰⵔⵜⴰⴽⵢⴰⴷ ⵏ ⵉⵎⴰⴷⴰⵏⵏ ⵏ ⵜⵎⵓⵏⵜ ⵜⴰⵙⵓⴼⵢⴰⵜⵉⵜ|ⵙⴱⴰⵔⵜⴰⴽⵢⴰⴷ ⵏ ⵉⵎⴰⴷⴰⵏⵏ]] ⵜⴰⵎⵉⴷⴰⵍⵉⵜ ⵏ ⵏⵏⵃⴰⵙ: 1979
'''ⵍⴽⵡⵉⵜ'''
*[[ⵜⴰⵛⴰⵎⵎⴰ ⵏ ⵓⴹⴰⵕ ⴳ ⵓⵔⴰⵔⵏ ⵏ ⴰⵙⵢⴰ|ⵓⵔⴰⵔⵏ ⵏ ⴰⵙⵢⴰ]] ⵜⴰⵎⵉⴷⴰⵍⵉⵜ ⵏ ⵏⵏⵃⴰⵙ: [[ⵜⴰⵛⴰⵎⵎⴰ ⵏ ⵓⴹⴰⵕ ⴳ ⵓⵔⴰⵔⵏ ⵏ ⴰⵙⵢⴰ 1994|1994]]
*[[ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵅⴰⵍⵉⵊ ⴰⵄⵕⴰⴱ]] (1): [[ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵅⴰⵍⵉⵊ ⴰⵄⵕⴰⴱ ⵡⵉⵙⵙ 13|1996]]
=== ⵜⵉⵏⵉⵎⴰⵏⵉⵏ ===
*[[ⴳⵡⵉⵔⵉⵏ ⵙⴱⵓⵔⵜⵉⴼⵓ|ⴰⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵙⴳ ⴳⵡⵉⵔⵉⵏ ⵙⴱⵓⵔⵜⵉⴼⵓ]]: 1986 (ⴰⵏⵙⴰ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⵉⵏ)<ref name=":02">{{Cite web |title=Guerin Sportivo World Player of the Year awards 1979–1986 |url=https://www.bigsoccer.com/threads/guerin-sportivo-world-player-of-the-year-awards-1979-1986.2019142/page-3 |access-date=7 December 2024|website=BigSoccer Forum |language=en-US}}</ref>
*ⴰⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ⴰⵡⴽⵕⴰⵏⵉ ⵏ ⵉⵎⵉⵔ (5 ⵜⵉⴽⴽⴰⵍ): 1996–97, 1997–98, 1998–99, 1999–00, 2001–02 (ⴷⴼⴼⵉⵔ ⵏ ⵜⵎⵜⵜⴰⵏⵜ ⵏⵏⵙ)
*ⴰⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ⵏ ⵓⵔⵓⴱⴱⴰ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⴳ ⵜⵛⴰⵎⵎⴰ ⵏ ⵓⴹⴰⵕ: 1986, 1988, 1999<ref>{{Cite web|url=https://iiab.me/kiwix/content/wikipedia_en_all_maxi_2023-10/A/European_Football_Coach_of_the_Year#cite_note-2|title=European Football Coach of the Year|website=iiab.me|access-date=7 December 2024|lang=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20250117035632/https://iiab.me/kiwix/content/wikipedia_en_all_maxi_2023-10/A/European_Football_Coach_of_the_Year#cite_note-2|archive-date=17 January 2025}}</ref>
*ⴰⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ⵏ ⵓⵔⵓⴱⴱⴰ ⵏ ⵉⵎⵉⵔ ⴳ ⵜⵛⴰⵎⵎⴰ ⵏ ⵓⴹⴰⵕ: 1985–86<ref>{{Cite web|url=https://iiab.me/kiwix/content/wikipedia_en_all_maxi_2023-10/A/European_Football_Coach_of_the_Season|title=European Football Coach of the Season|website=iiab.me|access-date=7 December 2024|lang=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20250117035006/https://iiab.me/kiwix/content/wikipedia_en_all_maxi_2023-10/A/European_Football_Coach_of_the_Season|archive-date=17 January 2025}}</ref>
*ⴰⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵎⵇⵇⵔⴰⵏⵏ ⴳ ⵓⵎⵣⵔⵓⵢ – ⵢⴰⵏ ⵙⴳ 5 ⵉⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏⵏ<ref>ⵎⴰⵛⴰ ⴷ [[ⴰⵍⵉⴽⵙ ⴼⵉⵔⴳⵓⵙⵓⵏ]], [[ⵔⵉⵏⵓⵙ ⵎⵉⵜⵛⵉⵍⵣ]], [[ⴰⵔⵉⴳⵓ ⵙⴰⴽⵉ]] ⴷ [[ⵀⵉⵍⵉⵏⵢⵓ ⵀⵉⵔⵉⵔⴰ]]</ref> ⵍⵍⵉ ⵉⵍⵍⴰⵏ ⴳ 10 ⵉⵎⵣⵡⵓⵔⴰ ⵖⵔ [[ⴼⵕⴰⵏⵚ ⴼⵓⵜⴱⵓⵍ]], [[ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵙⵓⴽⵔ (ⴰⵖⵎⵉⵙ)|ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵙⵓⴽⵔ]] ⴷ [[ⵉⵢⵙⴱⵉⵢⵏ]]
**ⴰⵏⵙⴰ ⵡⵉⵙⵙ 6 ([[ⴼⵕⴰⵏⵚ ⴼⵓⵜⴱⵓⵍ]]): 2019<ref name="Top6FF">{{cite web|url=https://www.francefootball.fr/magazine/?prov=W-HP-LBMU|title=Top 50 des coaches de l'histoire|publisher=France Football|date=19 March 2019|access-date=19 March 2019|archive-date=31 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331192808/https://www.francefootball.fr/magazine/?prov=W-HP-LBMU|url-status=live}}</ref><ref name="FOXSports">{{cite web|url=https://www.foxsports.com.mx/news/400382-los--mejores-entrenadores-de-la-historia|title=Los 50 mejores entrenadores de la historia|work=[[FOX Sports]]|date=19 March 2019|access-date=29 December 2019|archive-date=29 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229113735/https://www.foxsports.com.mx/news/400382-los--mejores-entrenadores-de-la-historia|url-status=dead}}</ref><ref name="ABCes">{{cite web|url=https://www.abc.es/deportes/futbol/abci-50-mejores-entrenadores-historia-futbol-201903191710_noticia.html|title=Los 50 mejores entrenadores de la historia del fútbol|publisher=[[ABC (newspaper)|ABC]]|date=19 March 2019|access-date=29 December 2019|archive-date=20 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190320120700/https://www.abc.es/deportes/futbol/abci-50-mejores-entrenadores-historia-futbol-201903191710_noticia.html|url-status=live}}</ref>
**ⴰⵏⵙⴰ ⵡⵉⵙⵙ 6 ([[ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵙⵓⴽⵔ (ⴰⵖⵎⵉⵙ)#ⵉⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵎⵇⵇⵔⴰⵏⵏ|ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵙⵓⴽⵔ]]): 2013<ref name=world-soccer-manager>{{cite web|title=The Greatest Manager of all time|url=http://www.worldsoccer.com/features/the-greatest-manager-of-all-time-341473|publisher=World Soccer|author=Jamie Rainbow|date=4 July 2013|access-date=21 December 2019|archive-date=24 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211224135927/https://www.worldsoccer.com/features/the-greatest-manager-of-all-time-341473|url-status=live}}</ref><ref name="Greatest XI">{{cite web|title=The Greatest XI: how the panel voted|url=http://www.worldsoccer.com/features/the-greatest-xi-how-the-panel-voted|publisher=World Soccer|author=Jamie Rainbow|date=2 July 2013|access-date=21 December 2019|archive-date=1 January 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150101233404/http://www.worldsoccer.com/features/the-greatest-xi-how-the-panel-voted|url-status=dead}}</ref>
**ⴰⵏⵙⴰ ⵡⵉⵙⵙ 8 ([[ⵉⵢⵙⴱⵉⵢⵏ]]): 2013<ref name="espn.co.uk"/>
**ⴰⵏⵙⴰ ⵡⵉⵙⵙ 10 ([[ⴼⵓⵔⴼⵓⵔⵜⵓ]]): 2023<ref>{{cite web |title=Ranked! The 100 best football managers of all time |url=https://www.fourfourtwo.com/features/ranked-the-100-best-football-managers-of-all-time/10 |access-date=27 May 2025|work=FourFourTwo}}</ref>
* ⴰⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵎⵓⵔⵙⵏ ⴳ ⵜⴰⵙⵓⵜ ⵜⵉⵙⵙ 20, ⵙ 30 ⵏ ⵜⵙⵎⵖⵓⵔⵜ ([[ⴼⵓⵔⴼⵓⵔⵜⵓ]])<ref name="20th-c-fft"/>
* [[ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⴰⵡⴽⵕⴰⵏⵉ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ]]: 1962, 1963, 1964
* [[ⴰⵎⵙⵙⴰⵏⵓⵏ ⵏ ⵜⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵥⵉⵍⵏ ⴳ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⵙⴳ ⵉⴼⴼⵀⵙ]]:
**ⴰⵏⵙⴰ ⵡⵉⵙⵙ 4 (1997)
**ⴰⵏⵙⴰ ⵡⵉⵙⵙ 6 (1998)
**ⴰⵏⵙⴰ ⵡⵉⵙⵙ 9 (1999)<ref>{{Cite web |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/iffhs-coach.html |title=IFFHS' World's Best Coaches of the Year 1996–2006 |publisher=[[IFFHS]] |access-date=24 July 2024 |lang=en}}</ref>
=== ⵜⵉⵏⵎⴰⵢⵉⵏ ⴷ ⵜⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ⵢⴰⴹⵏ ===
* [[ⴰⴼⴰⵢⵍⵓ:Hero of Ukraine ribbon bar.png|40px]] [[ⴰⵏⴱⵔⴰⵣ ⵏ ⵓⴽⵕⴰⵏⵢⴰ]], ⵜⴰⵏⵎⴰⵢⵜ ⵏ ⵓⵡⴰⵏⴽ: 2002<ref name="hero">{{Cite news |url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/3027457.stm |title=''Lobanovsky remembered'' («BBC Sport», 15 May 2003) |date=15 May 2003 |access-date=18 December 2019 |archive-date=29 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140129063841/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/3027457.stm |url-status=live }}</ref>
* [[ⴰⴼⴰⵢⵍⵓ:Order of Merit 2nd Class of Ukraine.png|40px]] [[ⵜⴰⵏⵎⴰⵢⵜ ⵏ ⵡⴰⴷⴷⵓⵔ (ⵓⴽⵕⴰⵏⵢⴰ)|ⵜⴰⵏⵎⴰⵢⵜ ⵏ ⵡⴰⴷⴷⵓⵔ]], ⴰⵙⴽⵯⴼⵍ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⵉⵏ: 1998<ref>{{Cite web |url=http://zakon4.rada.gov.ua/laws/show/1423/98 |title=Указ Президента України № 1423/98 від 31 грудня 1998 року «Про нагородження відзнакою Президента України — орденом "За заслуги"» |access-date=18 December 2019 |archive-date=13 May 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180513224115/http://zakon4.rada.gov.ua/laws/show/1423/98 |url-status=live }}</ref>
* [[ⴰⴼⴰⵢⵍⵓ:Order of Merit 3rd Class of Ukraine.png|40px]] [[ⵜⴰⵏⵎⴰⵢⵜ ⵏ ⵡⴰⴷⴷⵓⵔ (ⵓⴽⵕⴰⵏⵢⴰ)|ⵜⴰⵏⵎⴰⵢⵜ ⵏ ⵡⴰⴷⴷⵓⵔ]], ⴰⵙⴽⵯⴼⵍ ⵡⵉⵙⵙ ⴽⵕⴰⴹ: 1998<ref>[http://zakon1.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=59%2F98 Указ Президента України № 59/98 від 27 січня 1998 року]</ref>
* [[ⴰⴼⴰⵢⵍⵓ:SU Order of the Badge of Honour ribbon.svg|40px]] [[ⵜⴰⵏⵎⴰⵢⵜ ⵏ ⵜⵎⴰⵜⴰⵔⵜ ⵏ ⵡⴰⴷⴷⵓⵔ]]: 1971
* [[ⴰⴼⴰⵢⵍⵓ:SU Order of the Red Banner of Labour ribbon.svg|40px]] [[ⵜⴰⵏⵎⴰⵢⵜ ⵏ ⵓⵛⵏⵢⴰⵍ ⴰⵣⴳⴳⵯⴰⵖ ⵏ ⵜⵡⵓⵔⵉ]]: 1987<ref>{{Cite web |url=https://naukaprava.ru/catalog/1/127/148/45546?view=1 |title=Указ Президиума Верховного Совета СССР от 8 января 1987 года № 6345—XI «О награждении тов. Лобановского В.В. орденом Трудового Красного Знамени» |access-date=18 December 2019 |archive-date=13 May 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180513223725/https://naukaprava.ru/catalog/1/127/148/45546?view=1 |url-status=live }}</ref>
* [[ⴰⴼⴰⵢⵍⵓ:SU Medal In Commemoration of the 1500th Anniversary of Kiev ribbon.svg|40px]] [[ⵜⴰⵎⵉⴷⴰⵍⵉⵜ ⵏ ⵓⴽⵜⵜⴰⵢ ⵏ 1500 ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵅⴼ ⴽⵢⵉⴼ|ⵜⴰⵎⵉⴷⴰⵍⵉⵜ ⵏ "ⵓⴽⵜⵜⴰⵢ ⵏ 1500 ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵅⴼ ⴽⵢⵉⴼ"]]: 1982
* [[ⵜⴰⵏⵎⴰⵢⵜ ⵏ ⵡⴰⴷⴷⵓⵔ ⵏ ⴼⵉⴼⴰ]]: 2002<ref name="hero"/>
* [[ⵓⵢⴼⴰ|ⵜⴰⵏⵎⴰⵢⵜ ⵏ ⵡⴰⴷⴷⵓⵔ ⵏ ⵓⵢⴼⴰ ⵏ ⵔⵓⴱⵉ]]: 2002<ref name="hero"/>
== ⵜⵉⵙⵓⵖⴰⵍ ==
hbrn9oybn43euqth7amvslrxspk8rud
ⵏⴰⵢⵎⴰⵕ
0
55058
198867
198756
2026-11-08T01:31:05Z
InternetArchiveBot
96
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
198867
wikitext
text/x-wiki
{{ⵜⴰⴼⵍⵓⵖⵎⵉⵙⵜ ⵓⴳⴳⵉⴷ}}
'''ⵏⴰⵢⵎⴰⵕ ⴷⴰ ⵙⵉⵍⴼⴰ ⵙⴰⵏⵟⵓⵚ ⵊⵓⵏⵢⵓⵕ''' (ⵙ ⵜⴱⵔⵜⵇⵇⵉⵣⵜ ⵜⴰⴱⵕⴰⵥⵉⵍⵉⵜ: Neymar) (ⵉⵍⵓⵍ ⴷⴳ [[5 ⴱⵕⴰⵢⵕ]] 1992), ⴷ ⵢⴰⵏ ⵓⵎⵓⵔⴰⵔ [[ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ|ⴰⴱⵕⴰⵥⵉⵍⵉ]] ⴰⵣⵣⵓⵍⴰⵏ ⵏ [[ⵜⴰⵛⴰⵎⵎⴰ ⵏ ⵓⴹⴰⵕ|ⵜⴽⵓⵔⵜ ⵏ ⵓⴹⴰⵕ]] ⵏⵏⵉ ⵉⵜⵜⵓⵔⴰⵔⵏ ⴰⵎ ⵓⵎⵓⵔⴰⵔ ⵏ ⵓⵣⵔⵉⴳ ⵏ ⵡⴰⵎⵎⴰⵙ ⴰⵎⵙⵓⴳⵉ ⴷ ⵓⵎⵙⵓⴳⵉ ⴷ ⵓⵏⴱⴷⴰⴷ ⵏ ⵓⵙⴳⵔⴰⵡ ⵏ [[ⵚⴰⵏⵟⵓⵚ (ⴰⵙⴳⵔⴰⵡ)|ⵚⴰⵏⵟⵓⵚ]] ⵏⵏⵉ ⵉⵜⵜⵎⵣⵉⵣⵡⵉⵔⵏ ⴳ ⵜⴱⵔⵣⴰ ⵜⴰⴱⵕⴰⵥⵉⵍⵉⵜ. ⴷ ⵉⵜⵜⵓⵙⵉⵜⴳ ⴰⵎ ⵓⵎⵙⵙⵡⵉ/ⵢⵉⵎⵙⵙⵡⵉ ⴰⵎⵣⵔⵓⵢⴰⵏ ⵏ ⵜⵓⴼⵔⵉⵏⵜ ⵏ ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ ⵙ ⵜⵎⵓⵜⵜⵔⵜ ⵏ 80 ⵏ ⵜⵎⵙⵙⵡⵉⵜ ⴷ ⵡⴰⵏⵏⵉ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⴼⴽⴰⵏ ⵜⵓⵣⵔⵉⵢⵉⵏ ⵜⵉⵎⵖⵜⴰⵙⵉⵏ ⵙ 59 ⵏ ⵜⵓⵣⵔⵉⵢⵜ <ref>The other four players are Isidro Lángara, Romário, Cristiano Ronaldo, and Robert Lewandowski.</ref>. ⵉⵙⵙⴼⴰⵍ ⵜⴰⵡⴰⴷⴰ ⵏⵏⵙ ⴰⴽⴷ ⵚⴰⵏⵟⵓⵚ ⴷ ⵢⵓⵡⵉ ⵜ ⴰⵍⵍⵉⴳ ⵜⵓⵡⵉ ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵍⵉⴱⵉⵔⵜⴰⴷⵓⵔⵉⵙ 2011 ⴷⴰⵜ ⵎⴰⵢⴷ ⵉⵎⵎⵓⵜⵜⵉ ⵖⵔ ⴱⴰⵕⵛⴰⵍⵓⵏⴰ ⴳ ⵓⵙⴳⴳⴰⵙ ⵏ 2013 ⵃⵓⵎⴰ ⴰⴷ ⵉⵙⴽⵔ ⴰⵎⴽⵕⴰⴹ ⵏ "MSN/ⵎⵙⵏ" ⵏⵏⵉ ⵡⴰⵍⴰ ⵉⵜⵜⵢⵓⵙⵙⴰⵏⵏ, ⴷ ⴰⴷ ⵢⴰⵡⵉ ⵜⴰⵎⴽⵕⴰⴹⵜ ⵜⴰⵎⵣⵔⵓⵢⴰⵏⵜ ⴳ ⵢⵉⵎⵉⵔ ⵏ 2014-2015 ⴰⵎ ⵢⴰⵏ ⵙⴳ ⵉⵎⵓⵔⴰⵔⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵎⵓⴼⴰⵢⵏ ⴳ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⴳ ⵓⵡⵜⴰⵢ ⵏ ⵙⵉⵎⵔⴰⵡ ⴷ ⴽⵕⴰⴹ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⴰⵙ.
ⴳ ⵓⵙⴳⴳⴰⵙ ⵏ 2017, ⵉⵎⵎⵓⵜⵜⵉ ⵖⵔ [[ⴱⴰⵔⵉⵣ ⵙⴰⵏ ⵊⵉⵔⵎⴰⵏ]] ⴳ ⵢⴰⵜ ⵜⵏⵎⴰⵇⵇⴰⵙⵜ ⵜⴰⵎⵣⵔⵓⵢⴰⵏⵜ ⵏⵏⵉ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵖⵍⴰⵏ ⴷ ⵏⵏⴰ ⵢⵓⵡⴹⵏ 222 ⵏ ⵓⵎⵉⵍⵢⵓⵏ ⵏ ⵢⵓⵕⵓ, ⵉⴷⴰ ⴳ ⴷⵉⴷⵙ ⵢⵓⵡⵉ ⵎⵏⵏⴰⵡⵜ ⵜⵙⵍⴼⴰⵙ ⵜⵉⴷⵖⴰⵔⴰⵏⵉⵏ ⴷ ⵡⴰⵡⴰⴹ ⵖⵔ ⵜⵙⵎⵓⵔⴰⵏⵜ ⵏ ⵜⴱⵔⵣⴰ ⵏ ⵉⵏⴱⵔⴰⵣⵏ ⴳ 2020 ⴰⵎ ⵢⴰⵏ ⵙⴳ ⵉⵎⵙⵙⵡⵉⵜⵏ ⵏⵏⵙ ⵉⵎⵣⵔⵓⵢⴰⵏⵏ, ⵉⵍⵎⵎⴰ ⵢⵓⴷⴼ ⵖⵔ [[ⴰⵍⵀⵉⵍⴰⵍ ⴰⵙⴰⵄⵓⴷⵉ]] ⴳ 2023 ⴷ ⵢⵓⴹⴰ ⴷ ⵖⵔ ⵚⴰⵏⵟⵓⵚ ⴳ ⵢⵉⵏⵏⴰⵢⵔ 2025. ⴷ ⵖⴼ ⵓⵙⵡⵉⵔ ⴰⴳⵔⴰⵖⵍⴰⵏ, ⵢⵓⵔⴰⵔ 130 ⵏ ⵜⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⴷ ⵉⵙⵎⴷⵢⴰ ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ ⴳ ⴽⴽⵓⵥⵜ ⵜⵓⵏⵖⵉⵍⵉⵏ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ, ⵍⵍⵉⴳ ⵢⵓⵡⵉ ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵜⵎⵏⵥⴰⵡⵉⵏ 2013 ⴷ ⵜⵎⴰⴷⴰⵢⵜ ⵏ ⵡⵓⵔⵖ ⴳ ⵡⵓⵔⴰⵔⵏ ⵉⵡⵍⴰⵎⴱⵉⵢⵏ ⵏ 2016 ⴷⴰⵜ ⵎⴰⵢⴷ ⵉⴼⵍ ⵜⴰⴽⵓⵔⵜ ⵜⴰⴳⵔⴰⵖⵍⴰⵏⵜ ⴳ ⵓⵙⴳⴳⴰⵙ ⵏ 2026, ⵃⵓⵎⴰ ⴰⴷ ⵉⵜⵜⵓⵙⵉⵙⵎⵍ ⴰⵎ ⵢⴰⵏ ⵙⴳ ⵉⵎⴰⵏⵓⵏⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵜⵜⵢⵓⵙⵙⴰⵏⵏ ⴷ ⵡⵉⵏⵏⵉ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵍⴰⵏ ⵉⴹⵉⵚ ⴳ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⵖⴼ ⵎⴰⵢⴷ ⵏⵏⴰⵏⵜ ⵜⵙⵖⵓⵏⵉⵏ ⵏ "ⵜⴰⵢⵎ" ⴷ "ⴼⵓⵕⴱⵙ".
[[ⴰⴼⴰⵢⵍⵓ:Neymar.jpg|thumb|left|210x210px|ⵏⴰⵢⵎⴰⵕ ⴰⴽⴷ ⵜⵓⴼⵔⵉⵏⵜ ⵏⵏⵙ ⴷⴳ 2010.]]
== ⵜⴰⵏⴽⵔⴰ ⵏ ⵏⴰⵢⵎⴰⵕ ⴷ ⵜⵣⵡⵓⵔⵉⵡⵉⵏ ⵏⵏⵙ ⴳ ⵜⴽⵓⵔⵜ ⵏ ⵓⴹⴰⵕ ==
ⵉⵍⵓⵍ ⵏⴰⵢⵎⴰⵕ ⴷⴳ ⵎⵓⵊⵉ ⴷⴰⵙ ⴽⵕⵓⵣⵉⵣ ⴳ ⵜⵎⴷⵉⵏⵜ ⵏ ⵙⴰⵡ ⴱⴰⵡⵍⵓ, ⴷ ⴱⴰⴱⴰⵙ ⵉⴳⴰ ⵜ ⵏⴰⵢⵎⴰⵕ ⵙⴰⵏⵟⵓⵙ ⴰⵎⵇⵔⴰⵏ ⴷ ⵢⵉⵎⵎⴰⵙ ⵏⴰⴷⵉⵏ ⴷⴰ ⵙⵉⵍⴼⴰ, ⴷ ⵉⵎⵇⵇⵓⵔ ⴷ ⴳ ⵢⴰⵏ ⵡⴰⵎⵓⵏ ⴰⵎⴰⵙⵉⵃⵉ; ⵉⴷⴰ ⴳ ⵉⴽⴽⵓⵙⴰ ⵉⵙⵎ ⵏⵏⵙ ⵙⴳ ⴷⴰⵔ ⴱⴰⴱⴰⵙ ⵏⵏⵉ ⵜⵜ ⵉⵏⵏ ⵉⴽⴽⴰⵏ ⵉⴳⴰ ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⴰⵇⴱⵓⵔ ⵏ ⵜⴽⵓⵔⵜ ⵏ ⵓⴹⴰⵕ, ⴷ ⵉⴳ ⴰⵎⵛⴰⵡⴰⵕ ⵏⵏⵙ ⴷ ⵓⵎⵙⵡⵓⴷⴷⵓ ⵏ ⵜⵡⵓⵔⵉⵡⵉⵏ ⵏⵏⵙ ⵍⵍⵉⴳ ⴷ ⵉⴱⴱⵓⵇⵇⵉ ⵓⴼⵓⵍⵍⵙ ⵏⵏⵙ <ref>"neymarjr". Archived from the original on 28 July 2014</ref>, <ref>"neymarjr". Archived from the original on 28 July 2014.</ref>, <ref>"Soccer prodigy Neymar is at home in Brazil". The Age. Melbourne. Archived from the original on 9 November 2013. Retrieved 10 July 2012.</ref>, <ref>"Work and play – Brazil's samba star Neymar has it all". CNN. 1 March 2012. Archived from the original on 9 April 2012.</ref>. ⴷ ⴳ ⵜⵉⵣⵉ ⵏ ⵜⵏⴽⵔⴰ ⵏⵏⵙ, ⵉⵙⵎⵓⵏ ⵏⴰⵢⵎⴰⵕ ⴳⵔ ⵓⵏⵏⵖⵣⵍ ⵏⵏⵙ ⴰⵎⴰⵏⵓⵏ ⵙ ⵜⴽⵓⵔⵜ ⵏ ⵓⴹⴰⵕ ⵏ ⵜⵣⵇⵇⴰⵡⵉⵏ (ⴼⵓⵜⵙⴰⵍ) ⴷ ⵜⴽⵓⵔⵜ ⵏ ⵓⴹⴰⵕ ⵏ ⵉⵙⵡⴰⴽ, ⴷ ⵉⵙⴷⴷⵉⴷ ⵎⴰⵙ ⴷ ⵜⵉⵣⵇⵇⴰⵡⵉⵏ ⴰⵢⴷ ⵉⵍⴰⵏ ⵉⴹⵉⵚ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵅⴰⵜⵔⵏ ⴳ ⵓⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⵏ ⵜⴻⵜⵉⵇⵏⵉⵢⵉⵏ ⵏⵏⵙ ⴷ ⵓⵇⵉⵇⵏ ⵏⵏⵙ ⴳ ⵉⵙⴰⵢⵔⴰⵔⵏ ⵉⵇⵎⵔⵏ <ref>"Neymar da Silva Santos Júnior – The World's Hottest Property?". Back Page Football. Archived from the original on 17 November 2011.</ref>, <ref>"Top 10 Pros Playing Today Who Started Off with Street Football and Futsal". FutsalFeed. 12 May 2020. Archived from the original on 13 August 2020. Retrieved 15 January 2021.</ref>. ⴷ ⴽⴽⴰⵏ ⵜⵜ ⵉⵏⵏ ⴳⵔ ⵡⵉⵏⵏⵉ ⵜ ⵉⵙⵙⴱⵖⵙⵏ ⴷ ⵏⵏⵉ ⵉⵙⵔⵙ ⴳⵔ ⵡⴰⵍⵍⵏ ⵏⵏⵙ, [[ⵕⵓⴱⵉⵏⵢⵓ]], ⴷ [[ⵕⵓⵏⴰⵍⴷⵉⵏⵢⵓ]], ⴷ [[ⵍⵢⵓⵏⵉⵍ ⵎⵉⵙⵙⵉ]], ⴷ ⵡⴰⵢⵏ ⵕⵓⵏⵉ <ref>"Ronaldinho: The artist that inspired Messi and Neymar". 18 January 2018. Archived from the original on 27 December 2024. Retrieved 5 January 2025.</ref>, <ref>"Neymar cools Messi comparison" Archived 10 December 2013 at the Wayback Machine. Sky Sports. Retrieved 9 May 2014</ref>,<ref>"Neymar downplays claims he is the best Brazilian since Pele| All Football". AllfootballOfficial. Archived from the original on 21 August 2025. Retrieved 4 August 2025.</ref>.
ⴷ ⴳ ⵓⵙⴳⴳⴰⵙ ⵏ 2003, ⵜⵎⵎⵓⵜⵜⵉ ⵜⵡⵊⴰ ⵏⵏⵙ ⵖⵔ ⵙⴰⵡ ⴼⵉⵙⵉⵏⵜⵉ ⵉⴷⴰ ⴳ ⵉⵙⵙⴼⴰⵍ ⵜⴰⴽⵓⵔⵜ ⴰⴽⴷ ⵉⵄⵔⵔⵉⵎⵏ ⵏ ⴱⵓⵕⵟⵓⴳⵉⵣⴰ ⵙⴰⵏⵜⵉⵙⵜⴰ, ⴷⴰⵜ ⵎⴰⴷ ⵉⵎⵎⵓⵜⵜⵉ ⴳ ⵓⵙⴳⴳⴰⵙ ⴰⵏⵏ ⵏⵉⵜ ⵖⵔ ⵜⵎⴷⵉⵏⵜ ⵏ ⵚⴰⵏⵟⵓⵚ ⴷ ⵓⴽⵛⵛⵓⵎ ⵏⵏⵙ ⵖⵔ ⵓⵙⴳⵔⴰⵡ ⵏ ⵚⴰⵏⵟⵓⵚ <ref>"Performance by the under-12 Briosa almost did Neymar hit with São Paulo". 7 January 2013. Archived from the original on 28 September 2013.</ref>, <ref>"The Trajectory of a Soccer Star – Neymar". 7 January 2013. Archived from the original on 13 June 2013. Retrieved 7 January 2013.</ref>. ⴷ ⴰⴽⴷ ⵓⵎⵓⵔⵙ ⵏ ⵜⵡⴰⴷⴰ ⵏⵏⵙ ⴳ ⵜⵙⵔⴽⵎⵉⵏ ⵏ ⵉⵄⵔⵔⵉⵎⵏ ⴷ ⵡⴰⵍⴰⵢ ⵏ ⵜⵏⵓⴷⴰⴼ ⵏⵏⵙ – ⵉⴷⴰ ⴳ ⵜⵜ ⵉⵏⵏ ⵉⴽⴽⴰ ⴷⴰ ⵉⵜⵜⴰⵎⵥ 10,000 ⵔⵉⵢⴰⵍ ⴰⴱⵕⴰⵥⵉⵍⵉ ⴳ ⵡⴰⵢⵢⵓⵔ ⵍⵍⵉⴳ ⴷⴰⵔⵙ 15 ⵏ ⵓⵙⴳⴳⴰⵙ, ⴷ 125,000 ⵍⵍⵉⴳ ⴷⴰⵔⵙ 16 ⵏ ⵓⵙⴳⴳⴰⵙ – ⵜⵙⵖⴰ ⵜⵡⵊⴰ ⵜⴰⴷⴷⴰⵔⵜ ⵏⵏⵙ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ ⵜⴰⵎⴰ ⵏ ⵓⴱⴰⵔⴰⵣ ⵏ ⴼⵉⵍⴰ ⴱⵉⵍⵎⵉⵔⵓ, ⴷ ⵜⴹⵚⴰ ⴰⵙⵏ ⵜⵡⵏⵣⴰ ⴷⴷⵔⵏ ⵢⴰⵜ ⵜⵓⴷⵔⵜ ⵉⵎⵍⵍⵓⵍⵏ, ⴰⵔ ⵜⵉⵣⵉ ⵏⵏⵉ ⴳ ⵉⵙⴳⵎⴹ ⵜⴰⵎⵖⵓⵏⵜ ⵏⵏⵙ ⵜⴰⵣⵣⵓⵍⴰⵏⵜ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ ⵉⵎⴷⵏ ⴳ ⵓⵡⵜⴰⵢ ⵏ 17 ⵏ ⵓⵙⴳⴳⴰⵙ, ⴷ ⵓⵙⵙⴰⵍⵉ ⵏⵏⵙ ⵖⵔ ⵜⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ ⵏ ⵚⴰⵏⵟⵓⵚ, ⴷ ⵓⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⵓⵙⴳⵎⴹ ⵏ ⵜⵎⵖⵓⵏⵉⵏ ⵏ ⵓⵙⴷⴷⵓⵍ ⵉⵣⵡⵓⵔⵏ.<ref>"Neymar: without Pep Guardiola on the Barce bench". Merca Foot. Archived from the original on 11 June 2015.</ref>
== ⵜⵉⵣⵡⵓⵔⵉⵡⵉⵏ ⴳ ⵚⴰⵏⵟⵓⵚ, ⴷ ⵜⵙⴷⵍⴰⵍⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵎⴰⴹⵍⴰⵏⵜ, ⴷ ⵓⵎⵓⵜⵜⵉ ⵖⵔ ⴱⴰⵕⵛⴰⵍⵓⵏⴰ ==
ⵉⵙⵙⴼⴰⵍ ⵏⴰⵢⵎⴰⵕ ⵜⴰⵡⴰⴷⴰ ⵏⵏⵙ ⵏ ⵜⴽⵓⵔⵜ ⵏ ⵓⴹⴰⵕ ⵙⴳ ⵜⴽⴰⴷⵉⵎⵉⵜ ⵏ ⵓⵙⴳⵔⴰⵡ ⵏ ⵚⴰⵏⵟⵓⵚ ⴰⴱⵕⴰⵥⵉⵍⵉ ⵏⵏⵉ ⵢⵓⴳⵉⵏ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⵓⵎⵔ ⴷ ⵢⵓⵙⴰⵏ ⴳ ⵣⵉⴽ ⵃⵓⵎⴰ ⴰⴷ ⵉⵣⵣⵔⵉ ⵢⵉⵔⵉⵎ ⵏⵏⵙ ⴳ ⵔⵢⴰⵍ ⵎⴰⴷⵔⵉⴷ, ⴰⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵢⴰⵍⵉ ⵖⵔ ⵜⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ ⴳ ⵓⵙⴳⴳⴰⵙ ⵏ 2009 ⵉⴷⴰ ⴳ ⵉⵙⴽⵔ ⵉⵎⵓⵔⵙⵏ ⵉⵔⵉⵡⵏ; ⵙⵍⴰⵡⴰⵏ ⵍⵍⵉⴳ ⵢⵓⵡⵉ ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ 2010 ⴷ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵍⵉⴱⵉⵔⵜⴰⴷⵓⵔⵉⵙ 2011 ⴰⵎ ⵓⵎⵓⵔⴰⵔ ⴰⵎⵓⴼⴰⵢ ⴳ ⵜⴱⵔⵣⴰ, ⵙ ⵜⵎⵔⵏⵉⵡⵜ ⵖⴼ ⵜⵙⵎⵖⵓⵔⵜ ⵏ ⵓⵎⵓⵔⴰⵔ ⴰⵎⵓⴼⴰⵢ ⴳ ⵎⵉⵔⵉⴽⴰⵏ ⵜⴰⵏⵥⵓⵍⴰⵏⵜ ⵙⵏⴰⵜ ⵜⴽⴽⴰⵍ (2011 ⴷ 2012) <ref>"Neymar da Silva Santos Júnior – The World's Hottest Property?". Back Page Football. Archived from the original on 17 November 2011.</ref>, <ref>"Santos SP vs Guarani SP". wsn.com. 15 April 2010. Archived from the original on 12 June 2010.</ref>, <ref>"Ficha del partido". Archived from the original on 9 September 2011.</ref>, <ref>"Ficha del partido". Archived from the original on 9 September 2011.</ref>, <ref>"Neymar is Barca's latest Brazilian star" Archived 23 May 2014 at the Wayback Machine. ESPN. Retrieved 22 May 2014</ref>, <ref>Drehs, Wayne (30 May 2014). "Spotlight set to test legend of Neymar". ESPN. Archived from the original on 11 October 2025. Retrieved 20 May 2026</ref>. ⴷ ⵓⵢⴰ ⴷⴰⵜ ⵎⴰⴷ ⵉⵎⵎⵓⵜⵜⵉ ⴳ ⵓⵏⴱⴷⵓ ⵏ 2013 ⵖⵔ ⴱⴰⵕⵛⴰⵍⵓⵏⴰ ⵜⴰⵚⴱⵏⵢⵓⵍⵜ ⵙ ⵢⴰⵜ ⵜⵏⵎⴰⵇⵇⴰⵙⵜ ⵉⵅⴰⵜⵔⵏ ⵏⵏⵉ ⵉⵙⵙⵏⴽⵔⵏ ⴹⴰⵕⵜ ⵏ ⵓⵢⴰ ⵉⵔⵣⵣⵓⵜⵏ ⵉⵏⴱⴹⴰⵢⵏ ⵖⴼ ⵡⴰⵜⵉⴳ ⵏⵏⵙ ⵏ ⵜⵉⴷⵜ <ref>"Brazilian forward Neymar says he is joining Barcelona, will sign the contract on Monday". Fox News. 25 May 2013. Archived from the original on 14 January 2021. Retrieved 14 January 2021.</ref>, <ref>"Staatsanwaltschaft untersucht Transfer von Neymar". Die Welt (in German). 10 January 2014. Archived from the original on 10 January 2014. Retrieved 10 January 2014.</ref>, <ref>Barcelona: Neymar deal has damaged brand of La Liga club". BBC Sport. 10 March 2014. Archived from the original on 22 January 2016. Retrieved 21 January 2016.</ref>.<ref>Barcelona reveal details of deal to sign Brazil star Neymar". Sky Sports. 24 January 2014. Archived from the original on 11 December 2014. Retrieved 27 September 2014.</ref>,<ref>"Barcelona offers Neymar deal details". ESPN. 24 January 2014. Archived from the original on 24 October 2014. Retrieved 27 September 2014.</ref>
[[ⴰⴼⴰⵢⵍⵓ:Neymar - FC Barcelona - 2015.jpg|thumb|left|210x210px|ⵏⴰⵢⵎⴰⵕ ⴰⴽⴷ ⵓⵙⴳⵔⴰⵡ ⵏ ⴱⴰⵕⵛⴰⵍⵓⵏⴰ ⴷⴳ 2015]]
== ⴰⵙⴼⵍⵉⵍⵉ ⴰⴽⴷ ⴱⴰⵕⵛⴰⵍⵓⵏⴰ, ⵜⴰⵎⴽⵕⴰⴹⵜ ⵜⴰⵎⵣⵔⵓⵢⴰⵏⵜ, ⴷ ⵓⵙⵉⵍⵖ ⵏ ⵓⵎⴽⵕⴰⴹ "MSN" ==
ⵉⴷⴷⵔ ⵏⴰⵢⵎⴰⵕ ⵢⴰⵏ ⵢⵉⵎⵉⵔ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵉⵙⵉⵢⵢⴰⵏ ⵙ ⵉⵎⵉⴽⴽ, ⵏⵏⵉ ⴷⴳ ⵢⵓⵡⵉ ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵙⵓⴱⴱⵉⵔ ⴰⵚⴱⵏⵢⵓⵍ <ref>Atkinson, Tre'. "Complete Analysis of Neymar's First 6 Months at FC Barcelona". bleacherreport.com. Archived from the original on 7 July 2025. Retrieved 13 June 2025.</ref>, ⴰⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵢⴰⵡⴹ ⵖⵔ ⵜⴰⵜⵜⵓⵢⵜ ⵏ ⵓⵙⴼⵍⵉⵍⵉ ⵏⵏⵙ ⴳ ⵢⵉⵎⵉⵔ ⵏ 2014-2015 ⵙ ⵓⵙⵉⵍⵖ ⵏ ⵢⴰⵏ ⵓⵎⴽⵕⴰⴹ ⴰⵎⵙⵓⴳⵉ ⵏ ⵜⵏⴱⵔⴰⵣⵜ ⵢⵓⵎⵉⵏ (MSN) ⴰⴽⴷ ⵎⵉⵙⵙⵉ ⴷ ⵙⵡⴰⵔⵉⵣ. ⴷ ⵉⴷⵔⴰ ⵙ ⵢⴰⵏ ⵎⴰⵏⵎⴽ ⵉⵎⵖⵜⵙⵏ ⴳ ⵜⵔⵏⴰⵡⵜ ⵏ ⴱⴰⵕⵛⴰⵍⵓⵏⴰ ⵙ ⵜⵎⴽⵕⴰⴹⵜ ⵜⴰⵎⵣⵔⵓⵢⴰⵏⵜ ⴹⴰⵕⵜ ⵎⴰ ⵉⵙⵙⵡⴰ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵜⵎⵙⵙⵡⵉⵜⵉⵏ ⵜⵉⵎⵖⵜⴰⵙⵉⵏ ⴳ ⵜⵡⴰⵍⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵓⵙⵓⴼⵖ ⴷ ⵜⵙⵎⵓⵔⴰⵏⵜ ⵏ ⵜⴱⵔⵣⴰ ⵏ ⵉⵏⴱⵔⴰⵣⵏ ⵏ ⵜⵓⵕⵓⴱⵜ ⵎⵏⵉⴷ ⵏ ⵢⵓⴼⵉⵏⵜⵓⵙ <ref>"Barcelona 2-0 Paris St-Germain (agg 5-1)". BBC. 21 April 2015. Archived from the original on 27 October 2020. Retrieved 14 January 2021</ref>, <ref>"Barça make history with second treble!". FC Barcelona. 6 June 2015. Archived from the original on 7 June 2015. Retrieved 7 June 2015.</ref>. ⴷ ⵉⵙⵎⴷ ⵉⵎⵉⵔ ⵙ 39 ⵏ ⵜⵎⵙⵙⵡⵉⵜ <ref>"Hot-shot Neymar realises Champions League dream". Agence France-Presse. 6 June 2015. Archived from the original on 10 June 2015.</ref>, ⴷ ⵢⵓⵡⴹ ⵜⴰⵔⵏⴰⵡⵜ ⵏⵏⵙ ⵙ ⵜⵙⵉⵏⴰⵏⵜ ⵜⴰⴷⵖⴰⵔⴰⵏⵜ ⴳ ⵢⵉⵎⵉⵔ ⵏⵏⵉ ⴷ ⵉⴹⴼⵕⵏ, ⴷ ⵡⴰⴷⴷⴰⴷ ⵏⵏⵙ ⴰⵎ ⵡⵉⵙ ⴽⵕⴰⴹ ⴳ ⵜⵙⵎⵖⵓⵔⵜ ⵏ ⵜⴽⵓⵔⵜ ⵏ ⵡⵓⵔⵖ ⵉ ⵓⵙⴳⴳⴰⵙ ⵏ 2015 <ref>"Lionel Messi wins Ballon d'Or over Cristiano Ronaldo & Neymar" Archived 29 May 2023 at the Wayback Machine . BBC Sport. Retrieved 12 January 2016</ref>, <ref>"Messi sirve el doblete" [Messi hands out double]. Marca (in Spanish). Spain. 22 May 2016. Archived from the original on 22 May 2016. Retrieved 23 May 2016.</ref>.
== ⴰⵎⵓⵜⵜⵉ ⴰⵎⴽⵔⵔⴰⵡ ⵖⵔ ⴱⴰⵔⵉⵣ ⵙⴰⵏ ⵊⵉⵔⵎⴰⵏ ⴷ ⵜⵎⵣⵡⵓⵔⵜ ⵜⴰⴷⵖⴰⵔⴰⵏⵜ ==
ⴳ ⵓⵏⴱⴷⵓ ⵏ 2017, ⵉⵙⴹⵕ ⵏⴰⵢⵎⴰⵕ ⵖⴼ ⴰⵎⴰⴹⴰⵍ ⵡⵓⵙⵎ ⵍⵍⵉⴳ ⵉⵎⵓⵜⵜⵉ ⵖⵔ ⴱⴰⵔⵉⵣ ⵙⴰⵏ ⵊⵉⵔⵎⴰⵏ ⴰⴼⵕⴰⵏⵚⵉⵚ ⴳ ⵢⴰⵜ ⵜⵏⵎⴰⵇⵇⴰⵙⵜ ⵜⴰⵎⵣⵔⵓⵢⴰⵏⵜ ⵏⵏⵉ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵖⵍⴰⵏ ⴷ ⵏⵏⴰ ⵢⵓⵡⴹⵏ 222 ⵏ ⵓⵎⵉⵍⵢⵓⵏ ⵏ ⵢⵓⵕⵓ ⵃⵓⵎⴰ ⴰⴷ ⵉⵙⵙⵎⵀⵍ ⵜⴰⴼⴰⴷⴰ ⵏⵏⵙ ⵜⴰⵏⴼⴳⵓⵔⵜ <ref>"10 Most Valuable Football Transfer Contracts So Far". Sportycious. 20 March 2019. Archived from the original on 29 September 2020. Retrieved 16 October 2019.</ref>. ⵉⴷⴰ ⴳ ⵉⵙⴱⵣⵣⴻⵣ ⵉⵖⴼ ⵏⵏⵙ ⴰⵎ ⵢⴰⵏ ⵢⵉⵜⵔⵉ ⵉⵣⵡⵓⵔⵏ ⵏ ⵜⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⴷ ⵢⵓⵡⵉ ⵜⵜ ⴰⵍⵍⵉⴳ ⵜⵓⵡⵉ ⴰⵟⵟⴰⵚ ⵏ ⵜⵙⵍⴼⴰⵙ ⵜⵉⴷⵖⴰⵔⴰⵏⵉⵏ, ⵙⵍⴰⵡⴰⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵜⴰⵎⴽⵕⴰⴹⵜ ⵏⵏⵙ ⴳ ⵢⵉⵎⵉⵔ ⵏⵏⵙ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ <ref>"PSG 2017-18: Neymar's highs and lows in a title-winning season". beIN SPORTS -asia. Retrieved 10 June 2025.</ref>. ⴷ ⵎⵇⵇⴰⵔ ⵉⵜⵜⵓⵜ ⵙ ⵢⴰⵜ ⵜⵢⴼⴼⴰⵔⵜ ⵏ ⵉⵏⴳⴰⵙⵏ ⵏⵉⵜ ⵉⵎⵎⵔⴰⵏ ⴳ ⵓⴹⴰⵕ ⵏⵏⵙ ⵏⵏⵉ ⵜ ⵉⵙⵙⵉⴽⵉⵏ ⵖⴼ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵜⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵉⵏ ⵙⵓⴳⵔⵏⵉⵏ, ⵉⵙⵓⵍ ⵓⴽⴰⵏ ⵙⵓⵍ ⴰⵔ ⵉⵙⵙⵎⵏⵉⴷ ⵉⵙⵡⵉⵔⵏ ⴳⴰⵏⵉⵏ ⵡⴰⵥ ⵏⵏⵉ ⴷⵉⴳⵙ ⵉⵎⵢⴰⵔ ⵓⴳⴷⵓⴷ, ⴷ ⵉⵕⵥⴰ ⵉⵙⵏⵎⴽⵜⴰⵜⵏ ⵏⵏⵉ ⵉⵙⵙⵉⴳⵉⵜⵏ ⵜⴰⵎⵓⵜⵜⵔⵜ ⵏⵏⵙ ⵏ ⵜⵎⵙⵙⵡⵉⵜⵉⵏ, ⴷ ⵓⵢⵏⵏⵉ ⵜ ⵉⵙⵔⵙⵏ ⴳ ⵜⵣⵡⵉⵔⵉ ⵏ ⵉⵎⵙⵙⵡⵉⵜⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⵔⴰⵡ ⴰⴱⴰⵔⵉⵣⵉ <ref>"Why Neymar, Cavani and Mbappe are PSG's biggest strength -- and weakness". www.espn.co.uk. Archived from the original on 4 August 2026. Retrieved 4 August 2026.</ref>, <ref>"Neymar stretchered off for PSG during win over Marseille". Sky Sports. Archived from the original on 11 May 2020. Retrieved 4 June 2026.</ref>, <ref>"Neymar scores a hattrick as PSG beat Red Star Belgrade 6–1". 3 October 2018. Archived from the original on 26 June 2019. Retrieved 30 November 2018.</ref>.
[[ⴰⴼⴰⵢⵍⵓ:Neymar PSG.jpg|thumb|center|210x210px|ⵏⴰⵢⵎⴰⵕ ⴳ ⵜⵉⵣⵉ ⵏⵏⵉ ⵜ ⵉⵙⵙⵎⵏⵉⴷ ⵓⵙⴳⵔⴰⵡ ⵏ ⴱⴰⵔⵉ ⵙⴰⵏ ⵊⵉⵔⵎⴰⵏ ⴷⴳ 2017]]
== ⵉⵙⵏⵎⴽⵜⴰⵜⵏ ==
=== ⴰⴽⴷ ⵉⵙⴳⵔⴰⵡⵏ <ref>Neymar at Soccerway. Retrieved 12 February 2015.</ref><ref>"Neymar Stats, News, Bio". ESPN. Archived from the original on 22 October 2013. Retrieved 3 December 2013.</ref> ===
{| class="wikitable" style="font-size: 85%; text-align: center;"
|+ ⵜⵉⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵉⵏ ⴷ ⵜⵎⵙⵙⵡⵉⵜⵉⵏ ⵖⴼ ⴽⵓ ⴰⵙⴳⵔⴰⵡ ⴷ ⵢⵉⵎⵉⵔ ⴷ ⵜⴱⵔⵣⴰ (ⴰⵔ [[25 ⴽⵟⵓⴱⵕ]] 2026.)
|-
! rowspan="2" | ⴰⵙⴳⴳⵯⴰⵙ
! rowspan="2" | ⴰⵙⴳⵔⴰⵡ
! rowspan="2" | ⵜⴰⵎⵓⵔⵜ
! rowspan="2" | ⵜⴰⴱⵔⵣⴰ
! colspan="2" | ⵍⴰⵍⵉⴳⴰ / ⵙⵉⵔⵉ ⴰ
! colspan="2" | ⵜⴰⴱⵔⵣⴰ ⵏ ⵜⵎⵏⴰⴹⵜ
! colspan="2" | ⴰⴽⴰⵙ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ
! colspan="2" | ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵜⴱⵔⵣⴰ
! colspan="2" | ⵜⵓⵕⵓⴱⵜ / ⵜⴰⵎⵏⵥⴰⵡⵜ
! colspan="2" | ⵡⵉⵢⵢⴰⴹ
! colspan="2" | ⵜⴰⵎⵓⵜⵜⵔⵜ
|-
! ⵜⵉⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵉⵏ !! ⵜⵉⵎⵙⵙⵡⵉⵜⵉⵏ
! ⵜⵉⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵉⵏ !! ⵜⵉⵎⵙⵙⵡⵉⵜⵉⵏ
! ⵜⵉⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵉⵏ !! ⵜⵉⵎⵙⵙⵡⵉⵜⵉⵏ
! ⵜⵉⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵉⵏ !! ⵜⵉⵎⵙⵙⵡⵉⵜⵉⵏ
! ⵜⵉⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵉⵏ !! ⵜⵉⵎⵙⵙⵡⵉⵜⵉⵏ
! ⵜⵉⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵉⵏ !! ⵜⵉⵎⵙⵙⵡⵉⵜⵉⵏ
! ⵜⵉⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵉⵏ !! ⵜⵉⵎⵙⵙⵡⵉⵜⵉⵏ
|-
| 2009 || [[ⵚⴰⵏⵟⵓⵚ]] || ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ || ⵙⵉⵔⵉ ⴰ || 33 || 10 || 12 || 3 || 3 || 1 || — || — || — || — || — || — || 48 || 14
|-
| 2010 || [[ⵚⴰⵏⵟⵓⵚ]] || ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ || ⵙⵉⵔⵉ ⴰ || 31 || 17 || 19 || 14 || 8 || 11 || — || — || 2 || 0 || — || — || 60 || 42
|-
| 2011 || [[ⵚⴰⵏⵟⵓⵚ]] || ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ || ⵙⵉⵔⵉ ⴰ || 21 || 13 || 11 || 4 || — || — || — || — || 13 || 6 || 2 || 1 || 47 || 24
|-
| 2012 || [[ⵚⴰⵏⵟⵓⵚ]] || ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ || ⵙⵉⵔⵉ ⴰ || 17 || 14 || 16 || 20 || — || — || — || — || 12 || 8 || 2 || 1 || 47 || 43
|-
| 2013 || [[ⵚⴰⵏⵟⵓⵚ]] || ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ || ⵙⵉⵔⵉ ⴰ || 1 || 0 || 18 || 12 || 4 || 1 || — || — || — || — || — || — || 23 || 13
|-
! colspan="4" | ⵜⴰⵎⵓⵜⵜⵔⵜ ⵏ ⵚⴰⵏⵟⵓⵚ (2009-2013) !! 103 !! 54 !! 76 !! 53 !! 15 !! 13 !! — !! — !! 27 !! 14 !! 4 !! 2 !! 225 !! 136
|-
| 2013-2014 || [[ⴱⴰⵕⵛⴰⵍⵓⵏⴰ]] || ⵚⴱⴰⵏⵢⴰ || ⵍⴰ ⵍⵉⴳⴰ || 26 || 9 || — || — || 3 || 1 || — || — || 10 || 4 || 2 || 1 || 41 || 15
|-
| 2014-2015 || [[ⴱⴰⵕⵛⴰⵍⵓⵏⴰ]] || ⵚⴱⴰⵏⵢⴰ || ⵍⴰ ⵍⵉⴳⴰ || 33 || 22 || — || — || 6 || 7 || — || — || 12 || 10 || — || — || 51 || 39
|-
| 2015-2016 || [[ⴱⴰⵕⵛⴰⵍⵓⵏⴰ]] || ⵚⴱⴰⵏⵢⴰ || ⵍⴰ ⵍⵉⴳⴰ || 34 || 24 || — || — || 5 || 4 || 0 || 0 || 9 || 3 || 1 || 2 || 49 || 33
|-
| 2016-2017 || [[ⴱⴰⵕⵛⴰⵍⵓⵏⴰ]] || ⵚⴱⴰⵏⵢⴰ || ⵍⴰ ⵍⵉⴳⴰ || 30 || 13 || — || — || 6 || 3 || 0 || 0 || 9 || 4 || — || — || 45 || 20
|-
! colspan="4" | ⵜⴰⵎⵓⵜⵜⵔⵜ ⵏ ⴱⴰⵕⵛⴰⵍⵓⵏⴰ !! 123 !! 68 || — || — || 20 !! 15 || 0 || 0 || 40 || 21 || 3 || 3 || 186 || 107
|-
| 2017-2018 || [[ⴱⴰⵔⵉⵣ ⵙⴰⵏ ⵊⵉⵔⵎⴰⵏ]] || ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ || ⵍⵉⴳ 1 || 20 || 19 || — || — || 1 || 2 || 2 || 0 || 7 || 6 || — || — || 30 || 27
|-
| 2018-2019 || [[ⴱⴰⵔⵉⵣ ⵙⴰⵏ ⵊⵉⵔⵎⴰⵏ]] || ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ || ⵍⵉⴳ 1 || 17 || 15 || — || — || 3 || 2 || 1 || 0 || 6 || 5 || 1 || 0 || 28 || 22
|-
| 2019-2020 || [[ⴱⴰⵔⵉⵣ ⵙⴰⵏ ⵊⵉⵔⵎⴰⵏ]] || ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ || ⵍⵉⴳ 1 || 15 || 13 || — || — || 2 || 2 || 3 || 1 || 7 || 3 || — || — || 27 || 19
|-
| 2020-2021 || [[ⴱⴰⵔⵉⵣ ⵙⴰⵏ ⵊⵉⵔⵎⴰⵏ]] || ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ || ⵍⵉⴳ 1 || 18 || 9 || — || — || 3 || 1 || — || — || 9 || 6 || 1 || 1 || 31 || 17
|-
| 2021-2022 || [[ⴱⴰⵔⵉⵣ ⵙⴰⵏ ⵊⵉⵔⵎⴰⵏ]] || ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ || ⵍⵉⴳ 1 || 22 || 13 || — || — || — || — || — || — || 6 || 0 || — || — || 28 || 13
|-
| 2022-2023 || [[ⴱⴰⵔⵉⵣ ⵙⴰⵏ ⵊⵉⵔⵎⴰⵏ]] || ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ || ⵍⵉⴳ 1 || 20 || 13 || — || — || 2 || 1 || — || — || 6 || 2 || 1 || 2 || 29 || 18
|-
! colspan="4" | ⵜⴰⵎⵓⵜⵜⵔⵜ ⵏ ⴱⴰⵔⵉⵣ ⵙⴰⵏ ⵊⵉⵔⵎⴰⵏ !! 112 || 82 || — || — || 11 || 8 || 6 || 1 || 41 || 22 || 3 || 3 || 173 || 116
|-
| 2023-2024 || [[ⴰⵍ ⵀⵉⵍⴰⵍ]] || ⵙⵙⴰⵄⵓⴷⵉⵢⴰ || ⵜⴰⴱⵔⵣⴰ ⵜⴰⵙⴰⵄⵓⴷⵉⵜ || 3 || 0 || — || — || — || — || — || — || 2 || 1 || — || — || 5 || 1
|-
| 2024-2025 || [[ⴰⵍ ⵀⵉⵍⴰⵍ]] || ⵙⵙⴰⵄⵓⴷⵉⵢⴰ || ⵜⴰⴱⵔⵣⴰ ⵜⴰⵙⴰⵄⵓⴷⵉⵜ || — || — || — || — || — || — || — || — || 2 || 0 || — || — || 2 || 0
|-
! colspan="4" | ⵜⴰⵎⵓⵜⵜⵔⵜ ⵏ ⴰⵍ ⵀⵉⵍⴰⵍ !! 3 || 0 || — || — || — || — || — || — || 4 || 1 || — || — || 7 || 1
|-
| 2025 || [[ⵚⴰⵏⵟⵓⵚ]] || ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ || ⵙⵉⵔⵉ ⴰ || 20 || 8 || — || — || 1 || 0 || — || — || — || — || 7 || 3 || 28 || 11
|-
| 2026 || [[ⵚⴰⵏⵟⵓⵚ]] || ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ || ⵙⵉⵔⵉ ⴰ || 15 || 8 || — || — || 5 || 0 || — || — || 5 || 2 || 2 || 0 || 27 || 10
|-
! colspan="4" | ⵜⴰⵎⵓⵜⵜⵔⵜ ⵏ ⵚⴰⵏⵟⵓⵚ (ⵜⵉⴽⴽⵍⵜ ⵜⵉⵙ ⵙⵏⴰⵜ) !! 35 || 16 || — || — || 6 || 0 || — || — || 5 || 2 || 9 || 3 || 55 || 21
|-
! colspan="4" | ⵜⴰⵎⵓⵜⵜⵔⵜ ⵜⴰⵎⴰⵜⵜⴰⵜ !! 376 || 220 || 76 || 53 || 52 || 36 || 6 || 1 || 117 || 60 || 19 || 9 || 646 || 379
|}
== ⴳ ⵜⵓⴼⵔⵉⵏⵜ ⵜⴰⵏⴰⵎⵓⵔⵜ ==
{| class="wikitable alternance2" style="font-size:95%; text-align:center;"
|+ ⵉⵙⵏⵎⴽⵜⴰⵜⵏ ⵏ ⵏⵉⵢⵎⴰⵕ<ref>{{Lien web|langue=en|url=https://www.transfermarkt.fr/neymar/nationalmannschaft/spieler/68290/verein_id/3439|titre=Appearances for Brazil National Team|site=www.transfermarkt.fr}}.</ref>
|-
! rowspan="2" |ⴰⵙⴳⴳⵯⴰⵙ
! rowspan="2" |ⵜⵓⴼⵔⵉⵏⵜ
! colspan="4" |ⵜⴼⵔⴽⵉⵡⵉⵏ ⵜⵉⴳⵉⵔⴰⵏⵉⵏ
! colspan="3" |ⵜⵉⵙⵜⴰⵢⵉⵏ
! colspan="3" |ⵜⵉⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵉⵏ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ
! colspan="3" |ⵜⴰⵎⵓⵜⵜⵔⵜ
|-
! ⵜⴰⵎⵏⵣⵉⴳⵜ
!style="border-right-style:hidden;width:2em"| ⵜⵎ !!style="width:2em"| ⵜⵎⵙ !!style="width:2em; border-left-style:hidden;" | ⵜⵣⵎ
!style="border-right-style:hidden;width:2em"| ⵜⵎ !!style="width:2em"| ⵜⵎⵙ !!style="width:2em; border-left-style:hidden;" | ⵜⵣⵎ !!style="border-right-style:hidden;width:2em" | ⵜⵎ !!style="width:2em" | ⵜⵎⵙ !!style="width:2em; border-left-style:hidden;" | ⵜⵣⵎ !!style="border-right-style:hidden;width:2em" | ⵜⵎ !!style="width:2em" | ⵜⵎⵙ !!style="width:2em; border-left-style:hidden;" | ⵜⵣⵎ
|-
| 2010-2011 || ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ || ⴽⵓⴱⴰ ⴰⵎⵉⵔⵉⴽⴰ 2011 || 4 || 2 || 0 || — || — || — || 5 || 3 || 1 || 9 || 5 || 1
|-
| 2011-2012 || ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ || — || — || — || — || — || — || — || 10 || 4 || 4 || 10 || 4 || 4
|-
| 2012-2013 || ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ || ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵉⵙⴳⵔⴰⵡⵏ 2013 || 5 || 4 || 2 || — || — || — || 15 || 11 || 8 || 20 || 15 || 10
|-
| 2013-2014 || ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ || ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2014 || 5 || 4 || 1 || — || — || — || 10 || 7 || 6 || 15 || 11 || 7
|-
| 2014-2015 || ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ || ⴽⵓⴱⴰ ⴰⵎⵉⵔⵉⴽⴰ 2015 || 2 || 1 || 1 || — || — || — || 9 || 8 || 2 || 11 || 9 || 3
|-
| 2015-2016 || ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ || — || — || — || — || 3 || 0 || 0 || 2 || 2 || 0 || 5 || 2 || 0
|-
| 2016-2017 || ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ || — || — || — || — || 7 || 6 || 6 || — || — || — || 7 || 6 || 6
|-
| 2017-2018 || ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ || ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2018 || 5 || 2 || 1 || 4 || 0 || 2 || 4 || 3 || 0 || 13 || 5 || 3
|-
| 2018-2019 || ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ || — || — || — || — || — || — || — || 7 || 3 || 6 || 7 || 3 || 6
|-
| 2019-2020 || ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ || — || — || — || — || — || — || — || 4 || 1 || 1 || 4 || 1 || 1
|-
| 2020-2021 || ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ || ⴽⵓⴱⴰ ⴰⵎⵉⵔⵉⴽⴰ 2021 || 6 || 2 || 3 || 4 || 5 || 4 || — || — || — || 10 || 7 || 7
|-
| 2021-2022 || ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ || — || — || — || — || 6 || 3 || 4 || 2 || 3 || 0 || 8 || 6 || 4
|-
| 2022-2023 || ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ || ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2022 || 3 || 2 || 1 || — || — || — || 2 || 1 || 2 || 5 || 3 || 3
|-
| 2023-2024 || ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ || — || — || — || — || 4 || 2 || 3 || — || — || — || 4 || 2 || 3
|-
| 2025-2026 || ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ || ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2026 || 2 || 1 || 0 || — || — || — || — || — || — || 2 || 1 || 0
|-
! colspan="3" | ⵜⴰⵎⵓⵜⵜⵔⵜ !! 32 !! 18 !! 9 !! 28 !! 16 !! 19 !! 70 !! 46 !! 30 !! 130 !! 80 !! 58
|}
=== ⵜⵉⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⴳⵔⴰⵖⵍⴰⵏⵉⵏ ===
ⵜⴰⵍⴳⴰⵎⵜ ⴰⴷ ⴷⴰ ⵜⵎⵎⴰⵍ ⵜⵉⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵉⵏ ⵏ ⵜⵓⴼⵔⵉⵏⵜ ⵏ ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ ⵏⵏⵉ ⴳ ⵉⴷⵔⴰ ⵏⵉⵢⵎⴰⵕ ⵙⴳ [[10 ⵖⵓⵛⵜ]] [[2010]] ⴰⵔ [[5 ⴷⵓⵊⴰⵏⴱⵉⵔ]] [[2026]] :
{|class="wikitable alternance" style="font-size:85%; text-align:center; line-height:14px;" width=100%
|-
! # !! ⴰⵙⴰⴽⵓⴷ !! ⴰⵙⴰⵢⵔⴰⵔ !! ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ !! ⵜⴰⵢⴰⴼⵓⵜ !! ⵜⵓⵙⴷⵉⴷⵉⵏ !! ⵜⴰⴱⵔⵣⴰ!! ⵜⵉⵎⵙⵙⵡⵉⵜⵉⵏ !! ⵜⵓⵣⵔⵉⵢⵉⵏ !! ⴰⵏⴱⴷⴰⴷ !! ⴰⵙⴳⵔⴰⵡ
|-
|''1''||10 ⵖⵓⵛⵜ 2010||align=left|ⵜⴰⵎⵉⵔⵉⴽⵜ, ⵏⵢⵓ ⵢⵓⵕⴽ||align=left|ⵉⵡⴰⵏⴽⵏ ⵉⵎⵓⵏⵏ||style="background:#d0efcc;"|0 - 2|| 72 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||1||-||ⵓⵀⵓ||rowspan="39"|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ
|-
|''2''||17 ⵏⵓⵡⴰⵏⴱⵉⵔ 2010||align=left|ⵇⴰⵟⴰⵕ, ⴷⵓⵃⴰ||align=left|ⴰⵕⵊⵓⵏⵜⵉⵏ||style="background:#f8d7da;"|1 - 0|| 77 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||-||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''3''||27 ⵎⴰⵕⵚ 2011||align=left|ⵏⵏⴳⵍⵉⵣ, ⵍⵓⵏⴷⵓⵏ||align=left|ⵙⴽⵓⵜⵍⴰⵏⴷⴰ||style="background:#d0efcc;"|0 - 2|| 89 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||2||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''4''||4 ⵢⵓⵏⵢⵓ 2011||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⴳⵓⵢⴰⵏⵢⴰ||align=left|ⵀⵓⵍⴰⵏⴷⴰ||style="background:#fff3cd;"|0 - 0|| 90 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||-||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''5''||8 ⵢⵓⵏⵢⵓ 2011||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⵙⴰⵡ ⴱⴰⵡⵍⵓ||align=left|ⵕⵓⵎⴰⵏⵢⴰ||style="background:#d0efcc;"|1 - 0|| 76 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||-||1||ⵓⵀⵓ
|-
|''6''||3 ⵢⵓⵍⵢⵓⵣ 2011||align=left|ⴰⵕⵊⵓⵏⵜⵉⵏ, ⵍⴰ ⴱⵍⴰⵜⴰ||align=left|ⴼⵉⵏⵉⵣⵡⵉⵍⴰ||style="background:#fff3cd;"|0 - 0|| 90 ||style="background:#bfefff;"|ⴽⵓⴱⴰ ⴰⵎⵉⵔⵉⴽⴰ 2011||-||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''7''||9 ⵢⵓⵍⵢⵓⵣ 2011||align=left|ⴰⵕⵊⵓⵏⵜⵉⵏ, ⴽⵓⵕⴷⵓⴱⴰ||align=left|ⴱⴰⵕⴰⴳⵡⴰⵢ||style="background:#fff3cd;"|2 - 2|| 82 ||style="background:#bfefff;"|ⴽⵓⴱⴰ ⴰⵎⵉⵔⵉⴽⴰ 2011||-||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''8''||14 ⵢⵓⵍⵢⵓⵣ 2011||align=left|ⴰⵕⵊⵓⵏⵜⵉⵏ, ⴽⵓⵕⴷⵓⴱⴰ||align=left|ⵉⴽⵡⴰⴷⵓⵕ||style="background:#d0efcc;"|4 - 2|| 80 ||style="background:#bfefff;"|ⴽⵓⴱⴰ ⴰⵎⵉⵔⵉⴽⴰ 2011||2||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''9''||17 ⵢⵓⵍⵢⵓⵣ 2011||align=left|ⴰⵕⵊⵓⵏⵜⵉⵏ, ⵍⴰ ⴱⵍⴰⵜⴰ||align=left|ⴱⴰⵕⴰⴳⵡⴰⵢ||style="background:#fff3cd;"|0 - 0 (0-2)|| 79 ||style="background:#bfefff;"|ⴽⵓⴱⴰ ⴰⵎⵉⵔⵉⴽⴰ 2011||-||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''10''||10 ⵖⵓⵛⵜ 2011||align=left|ⴰⵍⵉⵎⴰⵏ, ⵙⵜⵓⵜⴳⴰⵕⵜ||align=left|ⴰⵍⵉⵎⴰⵏ||style="background:#f8d7da;"|3 - 2|| 90 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||1||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''11''||5 ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2011||align=left|ⵏⵏⴳⵍⵉⵣ, ⵍⵓⵏⴷⵓⵏ||align=left|ⵖⴰⵏⴰ||style="background:#d0efcc;"|1 - 0|| 90 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||-||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''12''||15 ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2011||align=left|ⴰⵕⵊⵓⵏⵜⵉⵏ, ⴽⵓⵕⴷⵓⴱⴰ||align=left|ⴰⵕⵊⵓⵏⵜⵉⵏ||style="background:#fff3cd;"|0 - 0|| 90 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||-||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''13''||29 ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2011|| align="left" |ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⴱⵉⵍⵉⵎ||align=left|ⴰⵕⵊⵓⵏⵜⵉⵏ||style="background:#d0efcc;"|2 - 0|| 90 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||1||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''14''||8 ⴽⵟⵓⴱⵕ 2011||align=left|ⴽⵓⵙⵜⴰ ⵔⵉⴽⴰ, ⵙⴰⵏ ⵊⵓⵙⵉ||align=left|ⴽⵓⵙⵜⴰ ⵔⵉⴽⴰ||style="background:#d0efcc;"|0 - 1|| 73 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||1||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''15''||12 ⴽⵟⵓⴱⵕ 2011|| align="left" |ⵎⵉⴽⵙⵉⴽ, ⵜⵓⵕⵕⵢⵓⵏ||align=left|ⵎⵉⴽⵙⵉⴽ||style="background:#d0efcc;"|1 - 2|| 88 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||-||1||ⵓⵀⵓ
|-
|''16''||28 ⴼⴱⵕⴰⵢⵕ 2012|| align="left" |ⵙⵡⵉⵙⵔⴰ, ⵙⴰⵏⵜ ⴳⴰⵍ||align=left|ⴱⵓⵙⵏⴰ ⴷ ⵀⵉⵕⵙⵉⴽ||style="background:#d0efcc;"|1 - 2|| 90 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||-||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''17''||31 ⵎⴰⵢⵢⵓ 2012||align=left|ⵉⵡⴰⵏⴽⵏ ⵉⵎⵓⵏⵏ, ⵏⵢⵓ ⵢⵓⵕⴽ||align=left|ⵉⵡⴰⵏⴽⵏ ⵉⵎⵓⵏⵏ||style="background:#d0efcc;"|1 - 4|| 83 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||1||2||ⵓⵀⵓ
|-
|''18''||3 ⵢⵓⵏⵢⵓ 2012||align=left|ⵉⵡⴰⵏⴽⵏ ⵉⵎⵓⵏⵏ, ⴷⴰⵍⴰⵙ||align=left|ⵎⵉⴽⵙⵉⴽ||style="background:#f8d7da;"|2 - 0|| 90 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||-||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''19''||9 ⵢⵓⵏⵢⵓ 2012||align=left|ⵉⵡⴰⵏⴽⵏ ⵉⵎⵓⵏⵏ, ⵏⵢⵓ ⵢⵓⵕⴽ||align=left|ⴰⵕⵊⵓⵏⵜⵉⵏ||style="background:#f8d7da;"|4 - 3|| 90 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||-||1||ⵓⵀⵓ
|-
|''20''||15 ⵖⵓⵛⵜ 2012||align=left|ⵙⵡⵉⴷⵏ, ⵙⵓⵍⵏⴰ||align=left|ⵙⵡⵉⴷⵏ||style="background:#d0efcc;"|0 - 3|| 82 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||-||1||ⵓⵀⵓ
|-
|''21''||7 ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2012||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⵙⴰⵡ ⴱⴰⵡⵍⵓ||align=left|ⵉⴼⵔⵉⵇⵢⴰ ⵏ ⵉⴼⴼⵓⵙ||style="background:#d0efcc;"|1 - 0|| 89 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||-||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''22''||11 ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2012||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⵕⵉⵙⵉⴼⵉ||align=left|ⵛⵛⵉⵏⵡⴰ||style="background:#d0efcc;"|8 - 0|| 72 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||3||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''23''||20 ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2012||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⴳⵓⵢⴰⵏⵢⴰ||align=left|ⴰⵕⵊⵓⵏⵜⵉⵏ||style="background:#d0efcc;"|2 - 1|| 90 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||1||1||ⵓⵀⵓ
|-
|''24''||11 ⴽⵟⵓⴱⵕ 2012||align=left|ⵙⵡⵉⴷⵏ, ⵎⴰⵍⵎⵓ||align=left|ⵄⵉⵕⴰⵇ||style="background:#d0efcc;"|6 - 0|| 90 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||1||2||ⵓⵀⵓ
|-
|''25''||16 ⴽⵟⵓⴱⵕ 2012||align=left|ⴱⵓⵍⵏⴷⴰ, ⵡⵕⵓⵜⵙⵡⴰⴼ||align=left|ⵏⵉⴱⵓⵏ||style="background:#d0efcc;"|0 - 4|| 85 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||2||1||ⵓⵀⵓ
|-
|''26''||15 ⵏⵓⵡⴰⵏⴱⵉⵔ 2012||align=left|ⵉⵡⴰⵏⴽⵏ ⵉⵎⵓⵏⵏ, ⵏⵢⵓ ⵢⵓⵕⴽ||align=left|ⴽⵓⵍⵓⵎⴱⵢⴰ||style="background:#fff3cd;"|1 - 1|| 90 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||1||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''27''||22 ⵏⵓⵡⴰⵏⴱⵉⵔ 2012||align=left|ⴰⵕⵊⵓⵏⵜⵉⵏ, ⴱⵡⵉⵏⵓⵙ ⴰⵢⵔⵉⵙ||align=left|ⴰⵕⵊⵓⵏⵜⵉⵏ||style="background:#f8d7da;"|2 - 1|| 90 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||-||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''28''||6 ⴼⴱⵕⴰⵢⵕ 2013||align=left|ⵏⵏⴳⵍⵉⵣ, ⵍⵓⵏⴷⵓⵏ||align=left|ⵏⵏⴳⵍⵉⵣ||style="background:#f8d7da;"|2 - 1|| 90 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||-||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''29''||21 ⵎⴰⵕⵚ 2013||align=left|ⵙⵡⵉⵙⵔⴰ, ⵊⵉⵏⵉⴼ||align=left|ⵟⴰⵍⵢⴰⵏ||style="background:#fff3cd;"|2 - 2|| 90 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||-||1||ⵓⵀⵓ
|-
|''30''||25 ⵎⴰⵕⵚ 2013||align=left|ⵏⵏⴳⵍⵉⵣ, ⵍⵓⵏⴷⵓⵏ||align=left|ⵕⵓⵙⵢⴰ||style="background:#fff3cd;"|1 - 1|| 90 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||-||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''31''||6 ⴰⴱⵔⵉⵍ 2013||align=left|ⴱⵓⵍⵉⴱⵢⴰ, ⵙⴰⵏⵜⴰ ⴽⵕⵓⵣ||align=left|ⴱⵓⵍⵉⴱⵢⴰ||style="background:#d0efcc;"|0 - 4|| 46 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||2||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''32''||25 ⴰⴱⵔⵉⵍ 2013||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⴱⵉⵍⵓ ⵓⵕⵉⵣⵓⵏⵜⵉ||align=left|ⵛⵉⵍⵉ||style="background:#fff3cd;"|2 - 2|| 90 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||1||1||ⵓⵀⵓ
|-
|''33''||2 ⵢⵓⵏⵢⵓ 2013||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⵕⵢⵓ ⴷⵉ ⵊⴰⵏⵉⵕⵓ||align=left|ⵏⵏⴳⵍⵉⵣ||style="background:#fff3cd;"|2 - 2|| 90 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||-||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''34''||9 ⵢⵓⵏⵢⵓ 2013||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⴱⵓⵕⵟⵓ ⴰⵍⵉⴳⵔⵉ||align=left|ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ||style="background:#d0efcc;"|3 - 0|| 87 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||-||1||ⵓⵀⵓ
|-
|''35''||15 ⵢⵓⵏⵢⵓ 2013||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⴱⵔⴰⵣⵉⵍⵢⴰ||align=left|ⵏⵉⴱⵓⵏ||style="background:#d0efcc;"|3 - 0|| 74 ||style="background:#ffd700;"|ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵉⵙⴳⵔⴰⵡⵏ 2013||1||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''36''||19 ⵢⵓⵏⵢⵓ 2013||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⴼⵓⵕⵜⴰⵍⵉⵣⴰ||align=left|ⵎⵉⴽⵙⵉⴽ||style="background:#d0efcc;"|2 - 0|| 90 ||style="background:#ffd700;"|ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵉⵙⴳⵔⴰⵡⵏ 2013||1||1||ⵓⵀⵓ
|-
|''37''||22 ⵢⵓⵏⵢⵓ 2013||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⵙⴰⵍⴼⴰⴷⵓⵕ||align=left|ⵟⴰⵍⵢⴰⵏ||style="background:#d0efcc;"|2 - 4|| 67 ||style="background:#ffd700;"|ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵉⵙⴳⵔⴰⵡⵏ 2013||1||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''38''||26 ⵢⵓⵏⵢⵓ 2013||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⴱⵉⵍⵓ ⵓⵕⵉⵣⵓⵏⵜⵉ||align=left|ⵓⵔⵓⴳⵡⴰⵢ||style="background:#d0efcc;"|2 - 1|| 90 ||style="background:#ffd700;"|ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵉⵙⴳⵔⴰⵡⵏ 2013||-||1||ⵓⵀⵓ
|-
|''39''||1 ⵢⵓⵍⵢⵓⵣ 2013||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⵕⵢⵓ ⴷⵉ ⵊⴰⵏⵉⵕⵓ||align=left|ⵚⴱⴰⵏⵢⴰ||style="background:#d0efcc;"|3 - 0|| 90 ||style="background:#ffd700;"|ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵉⵙⴳⵔⴰⵡⵏ 2013||1||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''40''||14 ⵖⵓⵛⵜ 2013||align=left|ⵙⵡⵉⵙⵔⴰ, ⴱⴰⵍⵙ||align=left|ⵙⵡⵉⵙⵔⴰ||style="background:#f8d7da;"|1 - 0|| 90 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||-||-||ⵓⵀⵓ||rowspan="38"|ⵚⴱⴰⵏⵢⴰ
|-
|''41''||7 ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2013||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⴱⵔⴰⵣⵉⵍⵢⴰ||align=left|ⵓⵙⵜⵕⴰⵍⵢⴰ||style="background:#d0efcc;"|6 - 0|| 90 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||1||2||ⵓⵀⵓ
|-
|''42''||11 ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2013||align=left|ⵉⵡⴰⵏⴽⵏ ⵉⵎⵓⵏⵏ, ⴱⵓⵙⵟⵓⵏ||align=left|ⴱⵕⵜⵇⵇⵉⵣ||style="background:#d0efcc;"|3 - 1|| 89 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||1||1||ⵓⵀⵓ
|-
|''43''||12 ⴽⵟⵓⴱⵕ 2013||align=left|ⴽⵓⵕⵢⴰ ⵏ ⵉⵥⵥⵍⵎⴹ, ⵙⵉⵡⵍ||align=left|ⴽⵓⵕⵢⴰ ⵏ ⵉⵥⵥⵍⵎⴹ||style="background:#d0efcc;"|0 - 2|| 90 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||1||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''44''||15 ⴽⵟⵓⴱⵕ 2013||align=left|ⵛⵛⵉⵏⵡⴰ, ⴱⵉⴽⵉⵏ||align=left|ⵣⴰⵎⴱⵢⴰ||style="background:#d0efcc;"|2 - 0|| 80 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||-||1||ⵓⵀⵓ
|-
|''45''||17 ⵏⵓⵡⴰⵏⴱⵉⵔ 2013||align=left|ⵉⵡⴰⵏⴽⵏ ⵉⵎⵓⵏⵏ, ⵎⵢⴰⵎⵉ||align=left|ⵀⵓⵏⴷⵓⵕⴰⵙ||style="background:#d0efcc;"|0 - 5|| 67 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||-||1||ⵓⵀⵓ
|-
|''46''||20 ⵏⵓⵡⴰⵏⴱⵉⵔ 2013||align=left|ⴽⴰⵏⴰⴷⴰ, ⵜⵓⵕⵓⵏⵜⵓ||align=left|ⵛⵉⵍⵉ||style="background:#d0efcc;"|2 - 1|| 90 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||-||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''47''||5 ⵎⴰⵕⵚ 2014||align=left|ⵉⴼⵔⵉⵇⵢⴰ ⵏ ⵉⴼⴼⵓⵙ, ⵢⵓⵀⴰⵏⵉⵙⴱⵓⵕⴳ||align=left|ⵉⴼⵔⵉⵇⵢⴰ ⵏ ⵉⴼⴼⵓⵙ||style="background:#d0efcc;"|0 - 5|| 90 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||3||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''48''||3 ⵢⵓⵏⵢⵓ 2014||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⴳⵓⵢⴰⵏⵢⴰ||align=left|ⴱⴰⵏⴰⵎⴰ||style="background:#d0efcc;"|4 - 0|| 90 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||1||1||ⵓⵀⵓ
|-
|''49''||6 ⵢⵓⵏⵢⵓ 2014||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⵙⴰⵡ ⴱⴰⵡⵍⵓ||align=left|ⵙⵉⵕⴱⵢⴰ||style="background:#d0efcc;"|1 - 0|| 81 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||-||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''50''||12 ⵢⵓⵏⵢⵓ 2014||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⵙⴰⵡ ⴱⴰⵡⵍⵓ||align=left|ⴽⵔⵡⴰⵜⵢⴰ||style="background:#d0efcc;"|3 - 1|| 88 ||style="background:#90ee90;"|ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2014||2||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''51''||17 ⵢⵓⵏⵢⵓ 2014||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⴼⵓⵕⵜⴰⵍⵉⵣⴰ||align=left|ⵎⵉⴽⵙⵉⴽ||style="background:#fff3cd;"|0 - 0|| 90 ||style="background:#90ee90;"|ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2014||-||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''52''||23 ⵢⵓⵏⵢⵓ 2014||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⴱⵔⴰⵣⵉⵍⵢⴰ||align=left|ⴽⴰⵎⵉⵔⵓⵏ||style="background:#d0efcc;"|1 - 4|| 71 ||style="background:#90ee90;"|ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2014||2||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''53''||28 ⵢⵓⵏⵢⵓ 2014||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⴱⵉⵍⵓ ⵓⵕⵉⵣⵓⵏⵜⵉ||align=left|ⵛⵉⵍⵉ||style="background:#fff3cd;"|1 - 1 (4-3)|| 120 ||style="background:#90ee90;"|ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2014||-||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''54''||4 ⵢⵓⵍⵢⵓⵣ 2014||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⴼⵓⵕⵜⴰⵍⵉⵣⴰ||align=left|ⴽⵓⵍⵓⵎⴱⵢⴰ||style="background:#d0efcc;"|2 - 1|| 88 ||style="background:#90ee90;"|ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2014||-||1||ⵓⵀⵓ
|-
|''55''||6 ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2014||align=left|ⵉⵡⴰⵏⴽⵏ ⵉⵎⵓⵏⵏ, ⵎⵢⴰⵎⵉ||align=left|ⴽⵓⵍⵓⵎⴱⵢⴰ||style="background:#d0efcc;"|1 - 0|| 90 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||1||-||ⴰⵏⵙⵙⵉⵅⴼ
|-
|''56''||10 ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2014||align=left|ⵉⵡⴰⵏⴽⵏ ⵉⵎⵓⵏⵏ, ⵏⵢⵓ ⵢⵓⵕⴽ||align=left|ⵉⴽⵡⴰⴷⵓⵕ||style="background:#d0efcc;"|1 - 0|| 90 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||-||1||ⴰⵏⵙⵙⵉⵅⴼ
|-
|''57''||11 ⴽⵟⵓⴱⵕ 2014||align=left|ⵛⵛⵉⵏⵡⴰ, ⴱⵉⴽⵉⵏ||align=left|ⴰⵕⵊⵓⵏⵜⵉⵏ||style="background:#d0efcc;"|2 - 0|| 90 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||-||-||ⴰⵏⵙⵙⵉⵅⴼ
|-
|''58''||14 ⴽⵟⵓⴱⵕ 2014||align=left|ⵙⵉⵏⵖⴰⴼⵓⵕ, ⵙⵉⵏⵖⴰⴼⵓⵕ||align=left|ⵏⵉⴱⵓⵏ||style="background:#d0efcc;"|4 - 0|| 90 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||4||-||ⴰⵏⵙⵙⵉⵅⴼ
|-
|''59''||12 ⵏⵓⵡⴰⵏⴱⵉⵔ 2014||align=left|ⵜⵓⵔⴽⵢⴰ, ⵉⵙⵜⴰⵏⴱⵓⵍ||align=left|ⵜⵓⵔⴽⵢⴰ||style="background:#d0efcc;"|0 - 4|| 90 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||2||1||ⴰⵏⵙⵙⵉⵅⴼ
|-
|''60''||18 ⵏⵓⵡⴰⵏⴱⵉⵔ 2014||align=left|ⵓⵙⵜⵔⵉⵢⴰ, ⴼⵢⵉⵏⵏⴰ||align=left|ⵓⵙⵜⵔⵉⵢⴰ||style="background:#d0efcc;"|1 - 2|| 90 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||-||-||ⴰⵏⵙⵙⵉⵅⴼ
|-
|''61''||26 ⵎⴰⵕⵚ 2015||align=left|ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ, ⵙⴰⵏ ⴷⵉⵏⵉⵙ||align=left|ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ||style="background:#d0efcc;"|1 - 3|| 90 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||1||-||ⴰⵏⵙⵙⵉⵅⴼ
|-
|''62''||29 ⵎⴰⵕⵚ 2015||align=left|ⵏⵏⴳⵍⵉⵣ, ⵍⵓⵏⴷⵓⵏ||align=left|ⵛⵉⵍⵉ||style="background:#d0efcc;"|1 - 0|| 90 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||-||-||ⴰⵏⵙⵙⵉⵅⴼ
|-
|''63''||11 ⵢⵓⵏⵢⵓ 2015||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⴱⵓⵕⵟⵓ ⴰⵍⵉⴳⵔⵉ||align=left|ⵀⵓⵏⴷⵓⵕⴰⵙ||style="background:#d0efcc;"|1 - 0|| 44 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||-||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''64''||14 ⵢⵓⵏⵢⵓ 2015||align=left|ⵛⵉⵍⵉ, ⵜⵉⵎⵓⴽⵓ||align=left|ⴱⵉⵕⵓ||style="background:#d0efcc;"|2 - 1|| 90 ||style="background:#bfefff;"|ⴽⵓⴱⴰ ⴰⵎⵉⵔⵉⴽⴰ 2015||1||1||ⴰⵏⵙⵙⵉⵅⴼ
|-
|''65''||18 ⵢⵓⵏⵢⵓ 2015||align=left|ⵛⵉⵍⵉ, ⵙⴰⵏⵜⵢⴰⴳⵓ||align=left|ⴽⵓⵍⵓⵎⴱⵢⴰ||style="background:#f8d7da;"|0 - 1|| 89 ||style="background:#bfefff;"|ⴽⵓⴱⴰ ⴰⵎⵉⵔⵉⴽⴰ 2015||-||-||ⴰⵏⵙⵙⵉⵅⴼ
|-
|''66''||5 ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2015||align=left|ⵉⵡⴰⵏⴽⵏ ⵉⵎⵓⵏⵏ, ⵏⵢⵓ ⵊⵉⵕⵙⵉ||align=left|ⴽⵓⵙⵜⴰ ⵔⵉⴽⴰ||style="background:#d0efcc;"|1 - 0|| 8 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||-||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''67''||9 ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2015||align=left|ⵉⵡⴰⵏⴽⵏ ⵉⵎⵓⵏⵏ, ⴱⵓⵙⵟⵓⵏ||align=left|ⵉⵡⴰⵏⴽⵏ ⵉⵎⵓⵏⵏ||style="background:#d0efcc;"|1 - 4|| 44 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||2||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''68''||14 ⵏⵓⵡⴰⵏⴱⵉⵔ 2015||align=left|ⴰⵕⵊⵓⵏⵜⵉⵏ, ⴱⵡⵉⵏⵓⵙ ⴰⵢⵔⵉⵙ||align=left|ⴰⵕⵊⵓⵏⵜⵉⵏ||style="background:#fff3cd;"|1 - 1|| 90 ||style="background:#fffacd;"|ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2018||-||-||ⴰⵏⵙⵙⵉⵅⴼ
|-
|''69''||18 ⵏⵓⵡⴰⵏⴱⵉⵔ 2015||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⵙⴰⵍⴼⴰⴷⵓⵕ||align=left|ⴱⵉⵕⵓ||style="background:#d0efcc;"|3 - 0|| 90 ||style="background:#fffacd;"|ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2018||-||-||ⴰⵏⵙⵙⵉⵅⴼ
|-
|''70''||26 ⵎⴰⵕⵚ 2016||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⵙⴰⵡ ⵍⵓⵕⵉⵏⵚⵓ ⴷⴰ ⵎⴰⵜⴰ||align=left|ⵓⵔⵓⴳⵡⴰⵢ||style="background:#fff3cd;"|2 - 2|| 90 ||style="background:#fffacd;"|ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2018||-||-||ⴰⵏⵙⵙⵉⵅⴼ
|-
|''71''||1 ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2016||align=left|ⵉⴽⵡⴰⴷⵓⵕ, ⴽⵉⵜⵓ||align=left|ⵉⴽⵡⴰⴷⵓⵕ||style="background:#d0efcc;"|0 - 3|| 90 ||style="background:#fffacd;"|ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2018||1||1||ⵓⵀⵓ
|-
|''72''||7 ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2016||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⵎⴰⵏⴰⵡⵙ||align=left|ⴽⵓⵍⵓⵎⴱⵢⴰ||style="background:#d0efcc;"|2 - 1|| 90 ||style="background:#fffacd;"|ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2018||1||1||ⵓⵀⵓ
|-
|''73''||7 ⴽⵟⵓⴱⵕ 2016||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⵏⴰⵜⴰⵍ||align=left|ⴱⵓⵍⵉⴱⵢⴰ||style="background:#d0efcc;"|5 - 0|| 68 ||style="background:#fffacd;"|ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2018||1||2||ⵓⵀⵓ
|-
|''74''||11 ⵏⵓⵡⴰⵏⴱⵉⵔ 2016||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⴱⵉⵍⵓ ⵓⵕⵉⵣⵓⵏⵜⵉ||align=left|ⴰⵕⵊⵓⵏⵜⵉⵏ||style="background:#d0efcc;"|3 - 0|| 90 ||style="background:#fffacd;"|ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2018||1||1||ⵓⵀⵓ
|-
|''75''||16 ⵏⵓⵡⴰⵏⴱⵉⵔ 2016||align=left|ⴱⵉⵕⵓ, ⵍⵉⵎⴰ||align=left|ⴱⵉⵕⵓ||style="background:#d0efcc;"|0 - 2|| 90 ||style="background:#fffacd;"|ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2018||-||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''76''||24 ⵎⴰⵕⵚ 2017||align=left|ⵓⵔⵓⴳⵡⴰⵢ, ⵎⵓⵏⵜⵉⴼⵉⴷⵢⵓ||align=left|ⵓⵔⵓⴳⵡⴰⵢ||style="background:#d0efcc;"|1 - 4|| 90 ||style="background:#fffacd;"|ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2018||1||1||ⵓⵀⵓ
|-
|''77''||29 ⵎⴰⵕⵚ 2017||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⵙⴰⵡ ⴱⴰⵡⵍⵓ||align=left|ⴱⴰⵕⴰⴳⵡⴰⵢ||style="background:#d0efcc;"|3 - 0|| 90 ||style="background:#fffacd;"|ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2018||1||-||ⴰⵏⵙⵙⵉⵅⴼ
|-
|''78''||1 ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2017||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⴱⵓⵕⵟⵓ ⴰⵍⵉⴳⵔⵉ||align=left|ⵉⴽⵡⴰⴷⵓⵕ||style="background:#d0efcc;"|2 - 0|| 90 ||style="background:#fffacd;"|ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2018||-||-||ⵓⵀⵓ||rowspan="47"|ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ
|-
|''79''||5 ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2017||align=left|ⴽⵓⵍⵓⵎⴱⵢⴰ, ⴱⴰⵕⴰⵏⴽⵉⵍⵢⴰ||align=left|ⴽⵓⵍⵓⵎⴱⵢⴰ||style="background:#fff3cd;"|1 - 1|| 90 ||style="background:#fffacd;"|ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2018||-||1||ⴰⵏⵙⵙⵉⵅⴼ
|-
|''80''||5 ⴽⵟⵓⴱⵕ 2017||align=left|ⴱⵓⵍⵉⴱⵢⴰ, ⵍⴰ ⴱⴰⵣ||align=left|ⴱⵓⵍⵉⴱⵢⴰ||style="background:#fff3cd;"|0 - 0|| 90 ||style="background:#fffacd;"|ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2018||-||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''81''||11 ⴽⵟⵓⴱⵕ 2017||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⵙⴰⵡ ⴱⴰⵡⵍⵓ||align=left|ⵛⵉⵍⵉ||style="background:#d0efcc;"|3 - 0|| 85 ||style="background:#fffacd;"|ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2018||-||1||ⵓⵀⵓ
|-
|''82''||10 ⵏⵓⵡⴰⵏⴱⵉⵔ 2017||align=left|ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ, ⵍⵉⵍ||align=left|ⵏⵉⴱⵓⵏ||style="background:#d0efcc;"|1 - 3|| 71 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||1||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''83''||14 ⵏⵓⵡⴰⵏⴱⵉⵔ 2017||align=left|ⵏⵏⴳⵍⵉⵣ, ⵍⵓⵏⴷⵓⵏ||align=left|ⵏⵏⴳⵍⵉⵣ||style="background:#fff3cd;"|0 - 0|| 90 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||-||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''84''||3 ⵢⵓⵏⵢⵓ 2018||align=left|ⵏⵏⴳⵍⵉⵣ, ⵍⵉⴼⵉⵕⴱⵓⵍ||align=left|ⴽⵔⵡⴰⵜⵢⴰ||style="background:#d0efcc;"|2 - 0|| 44 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||1||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''85''||10 ⵢⵓⵏⵢⵓ 2018||align=left|ⵓⵙⵜⵔⵉⵢⴰ, ⴼⵢⵉⵏⵏⴰ||align=left|ⵓⵙⵜⵔⵉⵢⴰ||style="background:#d0efcc;"|0 - 3|| 84 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||1||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''86''||17 ⵢⵓⵏⵢⵓ 2018||align=left|ⵕⵓⵙⵢⴰ, ⵕⵓⵙⵜⵓⴼ||align=left|ⵙⵡⵉⵙⵔⴰ||style="background:#fff3cd;"|1 - 1|| 90 ||style="background:#90ee90;"|ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2018||-||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''87''||22 ⵢⵓⵏⵢⵓ 2018||align=left|ⵕⵓⵙⵢⴰ, ⵙⴰⵏ ⴱⵉⵜⵉⵕⵚⴱⵓⵕⴳ||align=left|ⴽⵓⵙⵜⴰ ⵔⵉⴽⴰ||style="background:#d0efcc;"|2 - 0|| 90 ||style="background:#90ee90;"|ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2018||1||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''88''||27 ⵢⵓⵏⵢⵓ 2018||align=left|ⵕⵓⵙⵢⴰ, ⵎⵓⵙⴽⵓ||align=left|ⵙⵉⵕⴱⵢⴰ||style="background:#d0efcc;"|0 - 2|| 90 ||style="background:#90ee90;"|ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2018||-||1||ⵓⵀⵓ
|-
|''89''||2 ⵢⵓⵍⵢⵓⵣ 2018||align=left|ⵕⵓⵙⵢⴰ, ⵙⴰⵎⴰⵕⴰ||align=left|ⵎⵉⴽⵙⵉⴽ||style="background:#d0efcc;"|2 - 0|| 90 ||style="background:#90ee90;"|ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2018||1||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''90''||6 ⵢⵓⵍⵢⵓⵣ 2018||align=left|ⵕⵓⵙⵢⴰ, ⴽⴰⵣⴰⵏ||align=left|ⴱⵍⵊⵉⴽⴰ||style="background:#f8d7da;"|1 - 2|| 90 ||style="background:#90ee90;"|ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2018||-||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''91''||8 ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2018||align=left|ⵉⵡⴰⵏⴽⵏ ⵉⵎⵓⵏⵏ, ⵏⵢⵓ ⵢⵓⵕⴽ||align=left|ⵉⵡⴰⵏⴽⵏ ⵉⵎⵓⵏⵏ||style="background:#d0efcc;"|0 - 2|| 90 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||1||-||ⴰⵏⵙⵙⵉⵅⴼ
|-
|''92''||12 ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2018||align=left|ⵉⵡⴰⵏⴽⵏ ⵉⵎⵓⵏⵏ, ⵡⴰⵛⵉⵏⴳⵟⵓⵏ||align=left|ⵙⵍⴼⴰⴷⵓⵕ||style="background:#d0efcc;"|5 - 0|| 90 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||1||3||ⴰⵏⵙⵙⵉⵅⴼ
|-
|''93''||12 ⴽⵟⵓⴱⵕ 2018||align=left|ⵙⵙⴰⵄⵓⴷⵉⵢⴰ, ⵕⵉⵢⴰⴹ||ⴰⵍ-ⵀⵉⵍⴰⵍ||ⵄⵕⴰⴱⵜ ⵙⵙⴰⵄⵓⴷⵉⵢⵜ||style="background:#d0efcc;"|0 - 2|| 90 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||-||2||ⴰⵏⵙⵙⵉⵅⴼ
|-
|''94''||16 ⴽⵟⵓⴱⵕ 2018||align=left|ⵙⵙⴰⵄⵓⴷⵉⵢⴰ, ⵊⵉⴷⴷⴰⵜ||align=left|ⴰⵕⵊⵓⵏⵜⵉⵏ||style="background:#d0efcc;"|1 - 0|| 90 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||-||1||ⴰⵏⵙⵙⵉⵅⴼ
|-
|''95''||16 ⵏⵓⵡⴰⵏⴱⵉⵔ 2018||align=left|ⵏⵏⴳⵍⵉⵣ, ⵍⵓⵏⴷⵓⵏ||align=left|ⵓⵔⵓⴳⵡⴰⵢ||style="background:#d0efcc;"|1 - 0|| 90 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||1||-||ⴰⵏⵙⵙⵉⵅⴼ
|-
|''96''||20 ⵏⵓⵡⴰⵏⴱⵉⵔ 2018||align=left|ⵏⵏⴳⵍⵉⵣ, ⵎⵉⵍⵜⵓⵏ ⴽⵉⵏⵉⵣ||align=left|ⴽⴰⵎⵉⵔⵓⵏ||style="background:#d0efcc;"|1 - 0|| 8 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||-||-||ⴰⵏⵙⵙⵉⵅⴼ
|-
|''97''||6 ⵢⵓⵏⵢⵓ 2019||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⴱⵔⴰⵣⵉⵍⵢⴰ||align=left|ⵇⴰⵟⴰⵕ||style="background:#d0efcc;"|2 - 0|| 21 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||-||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''98''||7 ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2019||align=left|ⵉⵡⴰⵏⴽⵏ ⵉⵎⵓⵏⵏ, ⵎⵢⴰⵎⵉ||align=left|ⴽⵓⵍⵓⵎⴱⵢⴰ||style="background:#fff3cd;"|2 - 2|| 90 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||1||1||ⵓⵀⵓ
|-
|''99''||11 ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2019||align=left|ⵉⵡⴰⵏⴽⵏ ⵉⵎⵓⵏⵏ, ⵍⵓⵙ ⴰⵏⵊⵉⵍⵉⵙ||align=left|ⴱⵉⵕⵓ||style="background:#f8d7da;"|0 - 1|| 26 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||-||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''100''||10 ⴽⵟⵓⴱⵕ 2019||align=left|ⵙⵉⵏⵖⴰⴼⵓⵕ, ⵙⵉⵏⵖⴰⴼⵓⵕ||align=left|ⵙⵉⵏⵉⴳⴰⵍ||style="background:#fff3cd;"|1 - 1|| 90 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||-||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''101''||13 ⴽⵟⵓⴱⵕ 2019||align=left|ⵙⵉⵏⵖⴰⴼⵓⵕ, ⵙⵉⵏⵖⴰⴼⵓⵕ||align=left|ⵏⵉⵊⵉⵔⵢⴰ||style="background:#fff3cd;"|1 - 1|| 12 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||-||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''102''||10 ⴽⵟⵓⴱⵕ 2020||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⵙⴰⵡ ⴱⴰⵡⵍⵓ||align=left|ⴱⵓⵍⵉⴱⵢⴰ||style="background:#d0efcc;"|5 - 0|| 90 ||style="background:#fffacd;"|ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2022||-||2||ⵓⵀⵓ
|-
|''103''||14 ⴽⵟⵓⴱⵕ 2020||align=left|ⴱⵉⵕⵓ, ⵍⵉⵎⴰ||align=left|ⴱⵉⵕⵓ||style="background:#d0efcc;"|2 - 4|| 90 ||style="background:#fffacd;"|ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2022||3||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''104''||5 ⵢⵓⵏⵢⵓ 2021||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⴱⵓⵕⵟⵓ ⴰⵍⵉⴳⵔⵉ||align=left|ⵉⴽⵡⴰⴷⵓⵕ||style="background:#d0efcc;"|2 - 0|| 90 ||style="background:#fffacd;"|ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2022||1||1||ⵓⵀⵓ
|-
|''105''||9 ⵢⵓⵏⵢⵓ 2021||align=left|ⴱⴰⵕⴰⴳⵡⴰⵢ, ⴰⵙⵓⵏⵙⵢⵓⵏ||align=left|ⴱⴰⵕⴰⴳⵡⴰⵢ||style="background:#d0efcc;"|0 - 2|| 90 ||style="background:#fffacd;"|ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2022||1||1||ⵓⵀⵓ
|-
|''106''||13 ⵢⵓⵏⵢⵓ 2021||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⴱⵔⴰⵣⵉⵍⵢⴰ||align=left|ⴼⵉⵏⵉⵣⵡⵉⵍⴰ||style="background:#d0efcc;"|3 - 0|| 90 ||style="background:#bfefff;"|ⴽⵓⴱⴰ ⴰⵎⵉⵔⵉⴽⴰ 2021||1||1||ⵓⵀⵓ
|-
|''107''||18 ⵢⵓⵏⵢⵓ 2021||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⵕⵢⵓ ⴷⵉ ⵊⴰⵏⵉⵕⵓ||align=left|ⴱⵉⵕⵓ||style="background:#d0efcc;"|0 - 4|| 90 ||style="background:#bfefff;"|ⴽⵓⴱⴰ ⴰⵎⵉⵔⵉⴽⴰ 2021||1||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''108''||24 ⵢⵓⵏⵢⵓ 2021||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⵕⵢⵓ ⴷⵉ ⵊⴰⵏⵉⵕⵓ||align=left|ⴽⵓⵍⵓⵎⴱⵢⴰ||style="background:#d0efcc;"|1 - 2|| 90 ||style="background:#bfefff;"|ⴽⵓⴱⴰ ⴰⵎⵉⵔⵉⴽⴰ 2021||-||1||ⵓⵀⵓ
|-
|''109''||3 ⵢⵓⵍⵢⵓⵣ 2021||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⵕⵢⵓ ⴷⵉ ⵊⴰⵏⵉⵕⵓ||align=left|ⵛⵉⵍⵉ||style="background:#d0efcc;"|1 - 0|| 90 ||style="background:#bfefff;"|ⴽⵓⴱⴰ ⴰⵎⵉⵔⵉⴽⴰ 2021||-||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''110''||6 ⵢⵓⵍⵢⵓⵣ 2021||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⵕⵢⵓ ⴷⵉ ⵊⴰⵏⵉⵕⵓ||align=left|ⴱⵉⵕⵓ||style="background:#d0efcc;"|1 - 0|| 90 ||style="background:#bfefff;"|ⴽⵓⴱⴰ ⴰⵎⵉⵔⵉⴽⴰ 2021||-||1||ⵓⵀⵓ
|-
|''111''||11 ⵢⵓⵍⵢⵓⵣ 2021||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⵕⵢⵓ ⴷⵉ ⵊⴰⵏⵉⵕⵓ||align=left|ⴰⵕⵊⵓⵏⵜⵉⵏ||style="background:#f8d7da;"|1 - 0|| 90 ||style="background:#bfefff;"|ⴽⵓⴱⴰ ⴰⵎⵉⵔⵉⴽⴰ 2021||-||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''112''||3 ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2021||align=left|ⵛⵉⵍⵉ, ⵙⴰⵏⵜⵢⴰⴳⵓ||align=left|ⵛⵉⵍⵉ||style="background:#d0efcc;"|0 - 1|| 90 ||style="background:#fffacd;"|ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2022||-||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''113''||10 ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2021||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⵕⵉⵙⵉⴼⵉ||align=left|ⴱⵉⵕⵓ||style="background:#d0efcc;"|2 - 0|| 90 ||style="background:#fffacd;"|ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2022||1||1||ⵓⵀⵓ
|-
|''114''||10 ⴽⵟⵓⴱⵕ 2021||align=left|ⴽⵓⵍⵓⵎⴱⵢⴰ, ⴱⴰⵕⴰⵏⴽⵉⵍⵢⴰ||align=left|ⴽⵓⵍⵓⵎⴱⵢⴰ||style="background:#fff3cd;"|0 - 0|| 90 ||style="background:#fffacd;"|ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2022||-||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''115''||15 ⴽⵟⵓⴱⵕ 2021||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⵎⴰⵏⴰⵡⵙ||align=left|ⵓⵔⵓⴳⵡⴰⵢ||style="background:#d0efcc;"|4 - 1|| 90 ||style="background:#fffacd;"|ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2022||1||2||ⵓⵀⵓ
|-
|''116''||12 ⵏⵓⵡⴰⵏⴱⵉⵔ 2021||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⵙⴰⵡ ⴱⴰⵡⵍⵓ||align=left|ⴽⵓⵍⵓⵎⴱⵢⴰ||style="background:#d0efcc;"|1 - 0|| 90 ||style="background:#fffacd;"|ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2022||-||1||ⵓⵀⵓ
|-
|''117''||25 ⵎⴰⵕⵚ 2022||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⵕⵢⵓ ⴷⵉ ⵊⴰⵏⵉⵕⵓ||align=left|ⵛⵉⵍⵉ||style="background:#d0efcc;"|4 - 0|| 90 ||style="background:#fffacd;"|ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2022||1||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''118''||2 ⵢⵓⵏⵢⵓ 2022||align=left|ⴽⵓⵕⵢⴰ ⵏ ⵉⵥⵥⵍⵎⴹ, ⵙⵉⵡⵍ||align=left|ⴽⵓⵕⵢⴰ ⵏ ⵉⵥⵥⵍⵎⴹ||style="background:#d0efcc;"|1 - 5|| 78 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||2||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''119''||6 ⵢⵓⵏⵢⵓ 2022||align=left|ⵏⵉⴱⵓⵏ, ⵟⵓⴽⵢⵓ||align=left|ⵏⵉⴱⵓⵏ||style="background:#d0efcc;"|0 - 1|| 90 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||1||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''120''||23 ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2022||align=left|ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ, ⵍⵉ ⵃⴰⴼⵕ||align=left|ⵖⴰⵏⴰ||style="background:#d0efcc;"|3 - 0|| 90 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||-||2||ⵓⵀⵓ
|-
|''121''||27 ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2022||align=left|ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ, ⴱⴰⵔⵉⵣ||align=left|ⵜⵓⵏⵙ||style="background:#d0efcc;"|5 - 1|| 90 ||style="background:#e8d3f3;"|ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⴷⴷⵓⴽⴽⵍⴰ||1||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''122''||24 ⵏⵓⵡⴰⵏⴱⵉⵔ 2022||align=left|ⵇⴰⵟⴰⵕ, ⵍⵓⵙⴰⵢⵍ||align=left|ⵙⵉⵕⴱⵢⴰ||style="background:#d0efcc;"|2 - 0|| 79 ||style="background:#90ee90;"|ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2022||-||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''123''||5 ⴷⵓⵊⴰⵏⴱⵉⵔ 2022||align=left|ⵇⴰⵟⴰⵕ, ⴷⵓⵃⴰ||align=left|ⴽⵓⵕⵢⴰ ⵏ ⵉⵥⵥⵍⵎⴹ||style="background:#d0efcc;"|4 - 1|| 81 ||style="background:#90ee90;"|ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2022||1||1||ⵓⵀⵓ
|-
|''124''||9 ⴷⵓⵊⴰⵏⴱⵉⵔ 2022||align=left|ⵇⴰⵟⴰⵕ, ⴰⵕⵕⴰⵢⴰⵏ||align=left|ⴽⵔⵡⴰⵜⵢⴰ||style="background:#fff3cd;"|1 - 1 (3-5)|| 120 ||style="background:#90ee90;"|ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2022||1||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''125''||9 ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2023||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⴱⵉⵍⵉⵎ||align=left|ⴱⵓⵍⵉⴱⵢⴰ||style="background:#d0efcc;"|5 - 1|| 90 ||style="background:#fffacd;"|ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2026||2||1||ⵓⵀⵓ||rowspan="4"|ⵙⵙⴰⵄⵓⴷⵉⵢⴰ ⴰⵍ-ⵀⵉⵍⴰⵍ
|-
|''126''||13 ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2023||align=left|ⴱⵉⵕⵓ, ⵍⵉⵎⴰ||align=left|ⴱⵉⵕⵓ||style="background:#d0efcc;"|0 - 1|| 90 ||style="background:#fffacd;"|ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2026||-||1||ⵓⵀⵓ
|-
|''127''||13 ⴽⵟⵓⴱⵕ 2023||align=left|ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ, ⴽⵡⵉⵢⴰⴱⴰ||align=left|ⴼⵉⵏⵉⵣⵡⵉⵍⴰ||style="background:#fff3cd;"|1 - 1|| 90 ||style="background:#fffacd;"|ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2026||-||1||ⵓⵀⵓ
|-
|''128''||18 ⴽⵟⵓⴱⵕ 2023||align=left|ⵓⵔⵓⴳⵡⴰⵢ, ⵎⵓⵏⵜⵉⴼⵉⴷⵢⵓ||align=left|ⵓⵔⵓⴳⵡⴰⵢ||style="background:#f8d7da;"|2 - 0|| 45 ||style="background:#fffacd;"|ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2026||-||-||ⵓⵀⵓ
|-
|''129''||24 ⵢⵓⵏⵢⵓ 2026||align=left|ⵉⵡⴰⵏⴽⵏ ⵉⵎⵓⵏⵏ, ⵎⵢⴰⵎⵉ||align=left|ⵙⴽⵓⵜⵍⴰⵏⴷⴰ||style="background:#d0efcc;"|0 - 3|| 14 ||style="background:#90ee90;"|ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2026||-||-||ⵓⵀⵓ||rowspan="2"|ⵚⴰⵏⵟⵓⵚ
|-
|''130''||5 ⵢⵓⵍⵢⵓⵣ 2026||align=left|ⵉⵡⴰⵏⴽⵏ ⵉⵎⵓⵏⵏ, ⵏⵢⵓ ⵢⵓⵕⴽ||align=left|ⵏⵓⵕⵡⵉⵊ||style="background:#f8d7da;"|1 - 2|| 22 ||style="background:#90ee90;"|ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ 2026||1||-||ⵓⵀⵓ
|}
== ⵜⵉⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ==
=== ⵚⴰⵏⵟⵓⵚ ===
ⴰⵙⴰⴳⵎ:<ref name="achievements">{{cite web |title=Neymar |url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/staff/players/2016-2017/neymar-jr |publisher=FC Barcelona |access-date=11 August 2017 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170812023551/https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/staff/players/2016-2017/neymar-jr |archive-date=12 August 2017 }}</ref>
* [[ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⴱⵔⴰⵣⵉⵍ]]: [[2010 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⴱⵔⴰⵣⵉⵍ|2010]]
* [[ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵍⵉⴱⵉⵔⵜⴰⴷⵓⵔⵉⵙ]]: [[2011 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵍⵉⴱⵉⵔⵜⴰⴷⵓⵔⵉⵙ|2011]]
* [[ⵔⵉⴽⵓⴱⴰ ⵙⵓⴷⴰⵎⵉⵔⵉⴽⴰⵏⴰ]]: [[2012 ⵔⵉⴽⵓⴱⴰ ⵙⵓⴷⴰⵎⵉⵔⵉⴽⴰⵏⴰ|2012]]
* [[ⵜⴰⴱⵔⵣⴰ ⵏ ⴱⴰⵡⵍⵉⵙⵜⴰ]]: [[2010 ⵜⴰⴱⵔⵣⴰ ⵏ ⴱⴰⵡⵍⵉⵙⵜⴰ|2010]], [[2011 ⵜⴰⴱⵔⵣⴰ ⵏ ⴱⴰⵡⵍⵉⵙⵜⴰ|2011]], [[2012 ⵜⴰⴱⵔⵣⴰ ⵏ ⴱⴰⵡⵍⵉⵙⵜⴰ|2012]]; ⴰⵎⴹⴼⵕ: [[2009 ⵜⴰⴱⵔⵣⴰ ⵏ ⴱⴰⵡⵍⵉⵙⵜⴰ|2009]], [[2013 ⵜⴰⴱⵔⵣⴰ ⵏ ⴱⴰⵡⵍⵉⵙⵜⴰ|2013]]
* [[ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⵏ ⵉⵙⴳⵔⴰⵡⵏ ⵏ ⴼⵉⴼⴰ]] ⴰⵎⴹⴼⵕ: [[2011 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⵏ ⵉⵙⴳⵔⴰⵡⵏ ⵏ ⴼⵉⴼⴰ|2011]]
=== ⴱⴰⵔⵛⴰⵍⵓⵏⴰ ===
<!-- Before adding the 2016 Supercopa title to Neymar's honours list, please discuss on the Talk Page --><!-- Before adding the 2016 Supercopa title to Neymar's honours list, please discuss on the Talk Page -->
ⴰⵙⴰⴳⵎ:<ref name="achievements" />
* [[ⵍⴰ ⵍⵉⴳⴰ]]: [[2014–15 ⵍⴰ ⵍⵉⴳⴰ|2014–15]], [[2015–16 ⵍⴰ ⵍⵉⴳⴰ|2015–16]]
* [[ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ]]: [[2014–15 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ|2014–15]], [[2015–16 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ|2015–16]], [[2016–17 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ|2016–17]]; ⴰⵎⴹⴼⵕ: [[2013–14 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ|2013–14]]
* [[ⴰⴽⴰⵙ ⴰⵙⵓⴱⴱⵉⵔ ⵏ ⵚⴱⴰⵏⵢⴰ]]: [[2013 ⴰⴽⴰⵙ ⴰⵙⵓⴱⴱⵉⵔ ⵏ ⵚⴱⴰⵏⵢⴰ|2013]]
* [[ⵜⴰⵙⵢⵓⵏⵜ ⵏ ⵉⵏⴱⵔⴰⵣⵏ ⵏ ⵓⵕⵓⴱⴱⴰ]]: [[2014–15 ⵜⴰⵙⵢⵓⵏⵜ ⵏ ⵉⵏⴱⵔⴰⵣⵏ ⵏ ⵓⵕⵓⴱⴱⴰ|2014–15]]
* ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⵏ ⵉⵙⴳⵔⴰⵡⵏ ⵏ ⴼⵉⴼⴰ: [[2015 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⵏ ⵉⵙⴳⵔⴰⵡⵏ ⵏ ⴼⵉⴼⴰ|2015]]
=== ⴱⴰⵔⵉ ⵙⴰⵏ ⵊⵉⵔⵎⴰⵏ ===
* [[ⵍⵉⴳ 1]]: [[2017–18 ⵍⵉⴳ 1|2017–18]], [[2018–19 ⵍⵉⴳ 1|2018–19]], [[2019–20 ⵍⵉⴳ 1|2019–20]], [[2021–22 ⵍⵉⴳ 1|2021–22]], [[2022–23 ⵍⵉⴳ 1|2022–23]]
* [[ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ]]: [[2017–18 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ|2017–18]], [[2019–20 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ|2019–20]], [[2020–21 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ|2020–21]]; ⴰⵎⴹⴼⵕ: [[2018–19 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ|2018–19]]
* [[ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵜⵙⵢⵓⵏⵜ]]: [[2017–18 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵜⵙⵢⵓⵏⵜ|2017–18]], [[2019–20 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵜⵙⵢⵓⵏⵜ|2019–20]]
* [[ⵜⴰⵙⵍⴼⵙⵜ ⵏ ⵉⵏⴱⵔⴰⵣⵏ]]: [[2018 ⵜⴰⵙⵍⴼⵙⵜ ⵏ ⵉⵏⴱⵔⴰⵣⵏ|2018]], [[2020 ⵜⴰⵙⵍⴼⵙⵜ ⵏ ⵉⵏⴱⵔⴰⵣⵏ|2020]], [[2022 ⵜⴰⵙⵍⴼⵙⵜ ⵏ ⵉⵏⴱⵔⴰⵣⵏ|2022]]
* ⵜⴰⵙⵢⵓⵏⵜ ⵏ ⵉⵏⴱⵔⴰⵣⵏ ⵏ ⵓⵕⵓⴱⴱⴰ ⴰⵎⴹⴼⵕ: [[2019–20 ⵜⴰⵙⵢⵓⵏⵜ ⵏ ⵉⵏⴱⵔⴰⵣⵏ ⵏ ⵓⵕⵓⴱⴱⴰ|2019–20]]
=== ⴰⵍ ⵀⵉⵍⴰⵍ ===
* [[ⵜⴰⴱⵔⵣⴰ ⵜⴰⵙⴰⵄⵓⴷⵉⵜ ⵜⴰⵣⵣⵓⵍⴰⵏⵜ]]: [[2023–24 ⵜⴰⴱⵔⵣⴰ ⵜⴰⵙⴰⵄⵓⴷⵉⵜ ⵜⴰⵣⵣⵓⵍⴰⵏⵜ|2023–24]]<ref name=":56">{{cite news |date=5 May 2024 |title="I Couldn't Give Them Much" – Injured Neymar Hints About Future With Al Hilal Following Saudi Pro League Triumph |url=https://www.essentiallysports.com/soccer-football-news-i-couldnt-give-them-much-injured-neymar-hints-about-future-with-al-hilal-following-saudi-pro-league-triumph/ |access-date=14 May 2024 |website=Essentially Sports |archive-url=https://web.archive.org/web/20240514195912/https://www.essentiallysports.com/soccer-football-news-i-couldnt-give-them-much-injured-neymar-hints-about-future-with-al-hilal-following-saudi-pro-league-triumph/ |archive-date=14 May 2024}}</ref>
=== ⴱⵔⴰⵣⵉⵍ ⴷⴷⴰⵡ 20 ===
* [[ⵜⴰⴱⵔⵣⴰ ⵏ ⵉⴼⴼⵓⵙ ⵏ ⵜⵎⵉⵔⵉⴽⵜ ⴷⴷⴰⵡ 20 ⴰⵙⴳⴳⵯⴰⵙ]]: [[2011 ⵜⴰⴱⵔⵣⴰ ⵏ ⵉⴼⴼⵓⵙ ⵏ ⵜⵎⵉⵔⵉⴽⵜ ⴷⴷⴰⵡ 20 ⴰⵙⴳⴳⵯⴰⵙ|2011]]<ref name="achievements" />
=== ⴱⵔⴰⵣⵉⵍ ⴷⴷⴰⵡ 23 ===
* [[ⵜⵉⵡⴰⵔⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵏⵓⵍⴰⵎⴱⵉⵢⵉⵏ ⵏ ⵓⵏⴱⴷⵓ|ⵜⵉⵡⴰⵔⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵏⵓⵍⴰⵎⴱⵉⵢⵉⵏ ⵏ ⵓⵏⴱⴷⵓ]] [[ⵜⴰⵎⵉⴷⴰⵍⵜ ⵏ ⵡⵓⵔⵖ ⵜⴰⵏⵓⵍⴰⵎⴱⵉⵢⵜ|ⵜⴰⵎⵉⴷⴰⵍⵜ ⵏ ⵡⵓⵔⵖ]]: [[ⵜⴰⵛⴰⵎⵎⴰ ⵏ ⵓⴹⴰⵕ ⴳ ⵜⵡⴰⵔⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵏⵓⵍⴰⵎⴱⵉⵢⵉⵏ ⵏ ⵓⵏⴱⴷⵓ 2016 – ⵜⴰⴱⵔⵣⴰ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|2016]]
*[[ⵜⵉⵡⴰⵔⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵏⵓⵍⴰⵎⴱⵉⵢⵉⵏ ⵏ ⵓⵏⴱⴷⵓ|ⵜⴰⵎⵉⴷⴰⵍⵜ ⵏ ⵓⵥⵕⴼ ⴳ ⵜⵡⴰⵔⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵏⵓⵍⴰⵎⴱⵉⵢⵉⵏ ⵏ ⵓⵏⴱⴷⵓ]]: [[ⵜⴰⵛⴰⵎⵎⴰ ⵏ ⵓⴹⴰⵕ ⴳ ⵜⵡⴰⵔⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵏⵓⵍⴰⵎⴱⵉⵢⵉⵏ ⵏ ⵓⵏⴱⴷⵓ 2012 – ⵜⴰⴱⵔⵣⴰ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|2012]]<ref>{{cite news |last=Irvin |first=Duncan |date=11 August 2012 |title=Mexico Wins Soccer Gold Medal, 2-1 |url=http://london2012.blogs.nytimes.com/2012/08/11/live-coverage-of-mexico-brazil-soccer-final/ |access-date=15 April 2025 |newspaper=[[The New York Times]]}}</ref>
=== ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ ===
* [[ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵜⵎⵉⵥⵓⵏⵉⵏ ⵏ ⴼⵉⴼⴰ]]: [[2013 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵜⵎⵉⵥⵓⵏⵉⵏ ⵏ ⴼⵉⴼⴰ|2013]]<ref name="Brazil 3–0 Spain"/>
* [[ⴽⵓⴱⴰ ⴰⵎⵉⵔⵉⴽⴰ]] ⴰⵎⴹⴼⵕ: [[2021 ⴽⵓⴱⴰ ⴰⵎⵉⵔⵉⴽⴰ|2021]]
[[File:Neymargoldenball.jpg|thumb|right|upright|ⵏⵉⵢⵎⴰⵕ ⴷ ⵜⵙⵎⵖⵓⵔⵜ ⵏ ⵜⴽⵓⵔⵜ ⵏ ⵡⵓⵔⵖ ⵉ ⵓⵎⵓⵔⴰⵔ ⴰⵎⵓⴼⴰⵢ ⴳ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵜⵎⴰⵥⴰⵡⵉⵏ ⵏ 2013.]]
=== ⵜⵉⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ⵜⵓⴼⵔⵉⴷⵉⵏ ===
* ⵉⵎⵙⵙⵡⵉ ⴰⵎⵓⴼⴰⵢ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⴱⵔⴰⵣⵉⵍ: [[2010 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⴱⵔⴰⵣⵉⵍ|2010]]
* [[ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⴳ ⵜⴱⵔⵣⴰ ⵏ ⴱⵔⴰⵣⵉⵍ ⴰⵙⵎⵉⵍ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ|ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⴰⵙ ⴳ ⵜⴱⵔⵣⴰ ⵏ ⴱⵔⴰⵣⵉⵍ ⴰⵙⵎⵉⵍ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ]]: [[2010 ⵜⴰⴱⵔⵣⴰ ⵏ ⴱⵔⴰⵣⵉⵍ ⴰⵙⵎⵉⵍ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ|2010]], [[2011 ⵜⴰⴱⵔⵣⴰ ⵏ ⴱⵔⴰⵣⵉⵍ ⴰⵙⵎⵉⵍ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ|2011]], [[2012 ⵜⴰⴱⵔⵣⴰ ⵏ ⴱⵔⴰⵣⵉⵍ ⴰⵙⵎⵉⵍ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ|2012]]<ref>{{cite web|date=6 December 2010|title=Prêmio Craque do Brasileirão|url=http://globoesporte.globo.com/temporeal/cobertura/livre/06-12-2010/premio-craque-do-brasileirao/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201110073731/http://globoesporte.globo.com/temporeal/cobertura/livre/06-12-2010/premio-craque-do-brasileirao/|archive-date=10 November 2020|access-date=19 May 2009|publisher=Globo Esporte|language=pt}}</ref><ref name="prêmiocraquedobrasileirão2011" /><ref>{{cite web |title=Conheça os grandes vencedores do futebol brasileiro |trans-title=Meet the big winners of Brazilian football |url=http://www.cbf.com.br/Not%C3%ADcias/2012/11/23/Conhe%C3%A7a%20os%20grandes%20vencedores%20do%20futebol%20brasileiro |date=23 November 2012 |access-date=23 November 2012 |publisher=CBF |language=pt |archive-url=https://web.archive.org/web/20121130141048/http://www.cbf.com.br/Not%C3%ADcias/2012/11/23/Conhe%C3%A7a%20os%20grandes%20vencedores%20do%20futebol%20brasileiro |archive-date=30 November 2012 |url-status=dead}}</ref>
* [[ⵜⴰⴽⵓⵔⵜ ⵏ ⵓⵥⵕⴼ (ⴱⵕⴰⵣⵉⵍ)|ⵜⴰⴽⵓⵔⵜ ⵏ ⵓⵥⵕⴼ]]: 2010, 2011
* [[ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⴰⵎⵓⴼⴰⵢ ⴳ ⵜⴱⵔⵣⴰ ⵏ ⴱⵔⴰⵣⵉⵍ ⴰⵙⵎⵉⵍ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ]]: [[2011 ⵜⴰⴱⵔⵣⴰ ⵏ ⴱⵔⴰⵣⵉⵍ ⴰⵙⵎⵉⵍ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ|2011]]<ref name="prêmiocraquedobrasileirão2011">{{cite web |title=Os eleitos do Prêmio Craque do Brasileirão! |url=http://www.lanceactivo.com.br/www-lanceactivo-com-br-a-beira-do-campo/Blog/os-eleitos-do-premio-craque-do-brasileirao-/81551 |date=6 December 2011 |access-date=24 December 2011 |publisher=[[Lance!]] |language=pt |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120426071425/http://www.lanceactivo.com.br/www-lanceactivo-com-br-a-beira-do-campo/Blog/os-eleitos-do-premio-craque-do-brasileirao-/81551 |archive-date=26 April 2012 }}</ref>
* [[ⵜⴰⴽⵓⵔⵜ ⵏ ⵡⵓⵔⵖ]]: [[ⵜⴰⴽⵓⵔⵜ ⵏ ⵡⵓⵔⵖ#2011|2011]], [[ⵜⴰⴽⵓⵔⵜ ⵏ ⵡⵓⵔⵖ#2012|2012]]
* [[ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⴰⵎⵓⴼⴰⵢ ⴳ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵍⵉⴱⵉⵔⵜⴰⴷⵓⵔⵉⵙ]]: 2011<ref>{{Cite web |last=Paulo |first=Por Felipe Zito São |date=24 November 2011 |title=Neymar recebe troféu de melhor jogador da Taça Libertadores 2011 |url=https://globoesporte.globo.com/futebol/times/santos/noticia/2011/11/neymar-recebe-trofeu-de-melhor-jogador-da-taca-libertadores-2011.html |access-date=9 June 2025 |website=globoesporte.com}}</ref>
* ⴰⵎⵣⵣⵔⴰⵢ ⴰⵎⵓⴼⴰⵢ ⴳ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵍⵉⴱⵉⵔⵜⴰⴷⵓⵔⵉⵙ: 2011<ref>{{Cite web |title=Rankings Copa Libertadores 2010/11 {{!}} Goalscorers, assists and more |url=https://www.besoccer.com/competition/rankings/copa_libertadores/2011 |access-date=1 July 2026 |website=BeSoccer EN |language=en}}</ref>
* ⵉⵎⵙⵙⵡⵉ ⴰⵎⵓⴼⴰⵢ ⴳ ⵜⴱⵔⵣⴰ ⵏ ⵉⴼⴼⵓⵙ ⵏ ⵜⵎⵉⵔⵉⴽⵜ ⴷⴷⴰⵡ 20 ⴰⵙⴳⴳⵯⴰⵙ: [[2011 ⵜⴰⴱⵔⵣⴰ ⵏ ⵉⴼⴼⵓⵙ ⵏ ⵜⵎⵉⵔⵉⴽⵜ ⴷⴷⴰⵡ 20 ⴰⵙⴳⴳⵯⴰⵙ#Goalscorers|2011]]
* [[ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⴰⵎⵓⴼⴰⵢ ⴳ ⵉⴼⴼⵓⵙ ⵏ ⵜⵎⵉⵔⵉⴽⵜ]]: [[2011 ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⴰⵎⵓⴼⴰⵢ ⴳ ⵉⴼⴼⵓⵙ ⵏ ⵜⵎⵉⵔⵉⴽⵜ|2011]], [[2012 ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⴰⵎⵓⴼⴰⵢ ⴳ ⵉⴼⴼⵓⵙ ⵏ ⵜⵎⵉⵔⵉⴽⵜ|2012]]
* [[ⴰⴳⵔⴰⵡ ⴰⵏⵓⵍⴰⵎⴱⵉ ⵏ ⴱⵔⴰⵣⵉⵍ]] ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⴰⵎⵓⴼⴰⵢ ⴳ ⴱⵔⴰⵣⵉⵍ: 2011, 2012<ref>{{Cite web |date=22 November 2012 |title=Neymar es nombrado Mejor Jugador del año en Brasil |url=https://www.record.com.mx/historia/neymar-es-nombrado-mejor-jugador-del-ano-en-brasil-2025110212463467933 |access-date=30 June 2026 |website=RÉCORD |language=es}}</ref>
* [[ⵜⴰⵙⵍⴼⵙⵜ ⵏ ⵎⵉⵣⴰ ⵔⵉⴷⵓⵏⴷⴰ]] ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⴰⵎⵓⴼⴰⵢ: 2011,<ref>{{cite web|url=https://trofeumesaredonda.com.br/historico/2011.html#fotos-ano |title=Troféu Mesa Redonda 2011 |website=Troféu Mesa Redonda |language=pt |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241126181227/https://trofeumesaredonda.com.br/historico/2011.html#fotos-ano |archive-date=26 November 2024}}</ref> 2012<ref>{{cite web|url=https://trofeumesaredonda.com.br/historico/2012.html#fotos-ano |title=Troféu Mesa Redonda 2012 |website=Troféu Mesa Redonda |language=pt |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241122170925/https://trofeumesaredonda.com.br/historico/2012.html#fotos-ano |archive-date=22 November 2024}}</ref>
* [[ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵚⵓⴽⵕ (ⵜⴰⵙⵖⵓⵏⵜ)|''ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵚⵓⴽⵕ'' ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⴰⵎⵥⵢⴰⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ]]: [[ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵚⵓⴽⵕ (ⵜⴰⵙⵖⵓⵏⵜ)#Young Player of the Year|2011]]
* [[ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⵏ ⵉⵙⴳⵔⴰⵡⵏ ⵏ ⴼⵉⴼⴰ]] [[ⵜⵉⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⵏ ⵉⵙⴳⵔⴰⵡⵏ ⵏ ⴼⵉⴼⴰ#Golden Ball|ⵜⴰⴽⵓⵔⵜ ⵏ ⵓⴱⵕⵓⵏⵥ]]: [[2011 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⵏ ⵉⵙⴳⵔⴰⵡⵏ ⵏ ⴼⵉⴼⴰ#Awards|2011]]
* [[ⵜⴰⵙⵎⵖⵓⵔⵜ ⵏ ⴼⵉⴼⴰ ⴱⵓⵛⴽⴰⵛ]]: [[ⵜⴰⵙⵎⵖⵓⵔⵜ ⵏ ⴼⵉⴼⴰ ⴱⵓⵛⴽⴰⵛ#2011|2011]]
* [[ⵜⴰⴱⵔⵣⴰ ⵏ ⴱⴰⵡⵍⵉⵙⵜⴰ]] ⵉⵎⵙⵙⵡⵉ ⴰⵎⵓⴼⴰⵢ: [[2012 ⵜⴰⴱⵔⵣⴰ ⵏ ⴱⴰⵡⵍⵉⵙⵜⴰ#Top goalscorers|2012]]
* ⵜⴰⴱⵔⵣⴰ ⵏ ⴱⴰⵡⵍⵉⵙⵜⴰ ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⴰⵎⵓⴼⴰⵢ: 2012, 2013
* [[ⵓⵎⵓⵖ ⵏ ⵉⵎⵙⵙⵡⵉⵜⵏ ⵉⵎⵓⴼⴰⵢⵏ ⴳ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵍⵉⴱⵉⵔⵜⴰⴷⵓⵔⵉⵙ|ⵉⵎⵙⵙⵡⵉ ⴰⵎⵓⴼⴰⵢ ⴳ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵍⵉⴱⵉⵔⵜⴰⴷⵓⵔⵉⵙ]]: [[2012 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵍⵉⴱⵉⵔⵜⴰⴷⵓⵔⵉⵙ#Top goalscorers|2012]] <sup>(ⵉⵎⵙⴰⵙⴰ ⴷ [[ⵎⴰⵜⵉⵢⴰⵙ ⴰⵍⵓⵙⵜⵉⵣⴰ]])</sup>
* [[ⵉⵎⵙⵙⵡⵉ ⴰⴳⵔⴰⵖⵍⴰⵏ ⴰⵎⵓⴼⴰⵢ ⴳ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⵏ IFFHS]] ⴰⵎⴹⴼⵕ: 2012, 2014
* ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵜⵎⵉⵥⵓⵏⵉⵏ ⵏ ⴼⵉⴼⴰ ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⵏ ⵜⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵜⴰⵙⵎⵓⵔⴰⵏⵜ: [[2013 ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴰⵔⵜ ⵜⴰⵙⵎⵓⵔⴰⵏⵜ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵜⵎⵉⵥⵓⵏⵉⵏ ⵏ ⴼⵉⴼⴰ|2013]]<ref>{{Cite web |title=Neymar leaves his mark at Confederations Cup |url=https://www.sportsnet.ca/soccer/neymar-leaves-his-mark-at-confederations-cup/ |access-date=2026-09-22 |language=en}}</ref>
* [[ⵜⵉⵎⴽⵔⵔⴰ ⴷ ⵜⵙⵉⴹⴰⵏ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵜⵎⵉⵥⵓⵏⵉⵏ ⵏ ⴼⵉⴼⴰ#Awards|ⵜⴰⴽⵓⵔⵜ ⵏ ⵡⵓⵔⵖ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵜⵎⵉⵥⵓⵏⵉⵏ ⵏ ⴼⵉⴼⴰ]]: [[2013 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵜⵎⵉⵥⵓⵏⵉⵏ ⵏ ⴼⵉⴼⴰ#Awards|2013]]
* ⴰⴱⵓⵔⴽⵙ ⵏ ⵓⴱⵕⵓⵏⵥ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵜⵎⵉⵥⵓⵏⵉⵏ ⵏ ⴼⵉⴼⴰ: 2013
* ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵜⴰⴼⵉⵍⴰⵡⵜ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵜⵎⵉⵥⵓⵏⵉⵏ ⵏ ⴼⵉⴼⴰ: 2013
* [[ⴰⴱⵓⵔⴽⵙ ⵏ ⵓⴱⵕⵓⵏⵥ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⵏ ⴼⵉⴼⴰ]]: [[2014 ⵜⵉⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⵏ ⴼⵉⴼⴰ#Golden Boot|2014]]
* [[ⵜⵉⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⵏ ⴼⵉⴼⴰ#Fans' winners (2002, 2010–2018)|ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵜⴰⴼⵉⵍⴰⵡⵜ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⵏ ⴼⵉⴼⴰ]]: [[2014 ⵜⵉⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⵏ ⴼⵉⴼⴰ#Dream Team|2014]]
* ''[[ⵍⵉⴽⵉⴱ]]'' ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ: 2014,<ref>{{Cite web |title=Messi and Neymar named in L'Équipe Ideal XI |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/1115817/messi-and-neymar-named-in-lequipe-ideal-xi |access-date=30 June 2026 |website=FC Barcelona |language=en}}</ref> 2015,<ref>{{Cite web |date=1 January 2016 |title=Votre équipe type «Monde» 2015 |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/L-equipe-type-monde-2015-des-lecteurs-de-l-equipe/620612 |access-date=12 October 2026 |website=[[L'Equipe]]}}</ref> 2017,<ref>{{Cite web |date=3 January 2018 |title=L'Equipe Name Their 2017 Team Of The Year |url=https://www.soccerladuma.co.za/international/messi-ronaldo-neymar-mbappe-watch/lequipe-name-their-2017-team-of-the-year-20180103 |access-date=28 July 2026 |website=Soccer Laduma |language=en}}</ref> 2020<ref name=":68">{{Cite web |url=https://www.espn.com.br/futebol/artigo/_/id/7988886/com-neymar-sem-messi-jornal-frances-escala-selecao-melhores-temporada |access-date=30 June 2026 |website=espn.com.br|title=Com Neymar e sem Messi, jornal francês escala seleção de melhores da temporada|date=4 January 2021}}</ref>
* [[ⵙⴰⵎⴱⴰ ⵏ ⵡⵓⵔⵖ|ⵙⴰⵎⴱⴰ ⴷⵉ ⵓⵡⵔⵓ]]: 2014, 2015, 2017, 2020, 2021, 2022<ref>{{cite news |url=http://www.sambafoot.com/en/news/67568_neymar_wins_his_first_samba_gold.html |title=Neymar wins his first Samba Gold |website=Sambafoot |date=31 December 2014 |access-date=10 June 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924094358/http://www.sambafoot.com/en/news/67568_neymar_wins_his_first_samba_gold.html |archive-date=24 September 2015 }}</ref><ref>{{cite news|title=Neymar wins the Samba Gold Award for the fourth time|url=https://www.sambafoot.com/en/news/neymar-wins-the-samba-gold-award-for-the-fourth-time|date=7 May 2021|access-date=7 May 2021|website=Sambafoot}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.sambafoot.com/en/news/neymar-winner-samba-gold-2021|title=Neymar is the big winner of the Samba Gold Trophy 2021|last=Kolade|first=Daniel|date=2 February 2022|website=Sambafoot|access-date=2 February 2022}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.sambafoot.com/news/neymar-is-the-winner-of-the-2022-samba-gold-trophy-player-wins-the-award-for-the-6th-time|title=Neymar is the winner of the 2022 Samba Gold Trophy; player wins the award for the 6th time|last=Seixas|first=Josué|date=8 February 2023|website=Sambafoot|access-date=8 February 2023}}</ref>
* [[ⵓⵎⵓⵖ ⵏ ⵉⵎⵙⵙⵡⵉⵜⵏ ⵉⵎⵓⴼⴰⵢⵏ ⴳ ⵜⵙⵢⵓⵏⵜ ⵏ ⵉⵏⴱⵔⴰⵣⵏ ⵏ ⵓⵕⵓⴱⴱⴰ|ⵉⵎⵙⵙⵡⵉ ⴰⵎⵓⴼⴰⵢ ⴳ ⵜⵙⵢⵓⵏⵜ ⵏ ⵉⵏⴱⵔⴰⵣⵏ ⵏ ⵓⵕⵓⴱⴱⴰ]]: [[2014–15 ⵜⴰⵙⵢⵓⵏⵜ ⵏ ⵉⵏⴱⵔⴰⵣⵏ ⵏ ⵓⵕⵓⴱⴱⴰ#Top goalscorers|2014–15]] <sup>(ⵉⵎⵙⴰⵙⴰ ⴷ [[ⴽⵔⵉⵙⵜⵢⴰⵏⵓ ⵔⵓⵏⴰⵍⴷⵓ|ⴽⵔⵉⵙⵜⵢⴰⵏⵓ ⵕⵓⵏⴰⵍⴷⵓ]] ⴷ [[ⵍⵢⵓⵏⵉⵍ ⵎⵉⵙⵙⵉ]])</sup>
* ⵉⵎⵙⵙⵡⵉ ⴰⵎⵓⴼⴰⵢ ⴳ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ: [[2014–15 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ|2014–15]]<ref>{{cite web |title=Copa del Rey Top Scorer: 2014–15 |url=http://www.worldfootball.net/goalgetter/esp-copa-del-rey-2014-2015/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201126190602/https://www.worldfootball.net/goalgetter/esp-copa-del-rey-2014-2015/ |archive-date=26 November 2020 |access-date=24 May 2016 |publisher=World Football}}</ref>
* [[ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⴰⵎⴰⴹⵍⴰⵏ ⴰⵎⵓⴼⴰⵢ ⴳ ⵍⴰ ⵍⵉⴳⴰ|ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⴰⵎⵉⵔⵉⴽⴰⵏⵉ ⴰⵎⵓⴼⴰⵢ ⴳ ⵍⴰ ⵍⵉⴳⴰ]]: [[2014–15 ⵍⴰ ⵍⵉⴳⴰ|2014–15]]<ref>{{cite journal |date=30 November 2015 |title=Messi beats Ronaldo to top prize at La Liga awards |url=http://www.fourfourtwo.com/news/messi-beats-ronaldo-top-prize-la-liga-awards |journal=Four Four Two |archive-url=https://web.archive.org/web/20190401183940/https://www.fourfourtwo.com/news/messi-beats-ronaldo-top-prize-la-liga-awards |archive-date=1 April 2019 |access-date=8 March 2016}}</ref>
* ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⴰⵙ ⴳ ⵜⵙⵢⵓⵏⵜ ⵏ ⵉⵏⴱⵔⴰⵣⵏ ⵏ ⵓⵕⵓⴱⴱⴰ: [[2014–15 ⵜⴰⵙⵢⵓⵏⵜ ⵏ ⵉⵏⴱⵔⴰⵣⵏ ⵏ ⵓⵕⵓⴱⴱⴰ#Squad of the season|2014–15]],<ref>{{cite news |date=9 June 2015 |title=UEFA Champions League squad of the season |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0253-0d802a501f23-68765bf409b3-1000--uefa-champions-league-squad-of-the-season/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150611133541/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid%3D2255077.html#uefa+champions+league+squad+season |archive-date=11 June 2015 |access-date=9 June 2015 |publisher=UEFA}}</ref> [[2019–20 ⵜⴰⵙⵢⵓⵏⵜ ⵏ ⵉⵏⴱⵔⴰⵣⵏ ⵏ ⵓⵕⵓⴱⴱⴰ#Squad of the season|2019–20]],<ref>{{cite news |date=28 August 2020 |title=UEFA Champions League Squad of the Season |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0260-103d6b6179e6-7a1932c7a58c-1000--uefa-champions-league-squad-of-the-season |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201114125542/https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0260-103d6b6179e6-7a1932c7a58c-1000--uefa-champions-league-squad-of-the-season/ |archive-date=14 November 2020 |access-date=28 August 2020 |publisher=UEFA}}</ref> [[2020–21 ⵜⴰⵙⵢⵓⵏⵜ ⵏ ⵉⵏⴱⵔⴰⵣⵏ ⵏ ⵓⵕⵓⴱⴱⴰ#Squad of the season|2020–21]]<ref>{{cite news |date=31 May 2021 |title=UEFA Champions League Squad of the Season |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0269-12688c451cdd-b6efcb4ce948-1000--champions-league-all-star-squad/ |access-date=1 June 2021 |publisher=UEFA}}</ref>
* [[ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⵏ ⵡⴰⵢⵢⵓⵔ ⴳ ⵍⴰ ⵍⵉⴳⴰ]]: [[2015–16 ⵍⴰ ⵍⵉⴳⴰ#Monthly|ⵏⵓⵡⴰⵏⴱⵉⵔ 2015]]<ref>[http://www.laliga.es/en/news/neymar-named-liga-bbva-player-of-the-month-for-november Neymar named Liga BBVA Player of the Month for November] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170912234658/http://www.laliga.es/en/news/neymar-named-liga-bbva-player-of-the-month-for-november|date=12 September 2017}}; LFP.es 8 December 2015</ref>
* ⴰⵎⵣⵣⵔⴰⵢ ⴰⵎⵓⴼⴰⵢ ⴳ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⵏ ⵉⵙⴳⵔⴰⵡⵏ ⵏ ⴼⵉⴼⴰ: [[2015 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⵏ ⵉⵙⴳⵔⴰⵡⵏ ⵏ ⴼⵉⴼⴰ|2015]]<ref>{{cite web |title=Club World Cup 2015 » Assists |url=https://www.worldfootball.net/assists/klub-wm-2015/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210115131840/https://www.worldfootball.net/assists/klub-wm-2015/ |archive-date=15 January 2021 |access-date=15 January 2021 |website=World Football}}</ref>
* ''[[ⵍⵉⴽⵉⴱ]]'' 100 ⵉⵎⵓⵔⴰⵔⵏ ⵉⵎⵓⴼⴰⵢⵏ ⴳ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⴰⴷⵖⴰⵔ ⵡⵉⵙ ⵙⵉⵏ: 2015<ref name=":60" />
* [[ⵜⴰⴽⵓⵔⵜ ⵏ ⵡⵓⵔⵖ ⵏ ⴼⵉⴼⴰ]]/[[ⵜⴰⴽⵓⵔⵜ ⵏ ⵡⵓⵔⵖ]] ⴰⴷⵖⴰⵔ ⵡⵉⵙ ⴽⵕⴰⴹ: [[2015 ⵜⴰⴽⵓⵔⵜ ⵏ ⵡⵓⵔⵖ ⵏ ⴼⵉⴼⴰ|2015]], [[2017 ⵜⴰⴽⵓⵔⵜ ⵏ ⵡⵓⵔⵖ|2017]]
* [[ⴼⵉⴼⴱⵕⵓ#FIFA FIFPRO Men's World 11|ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵏ 11 ⵉⵎⵓⴼⴰⵢⵏ ⵏ ⴼⵉⴼⴱⵕⵓ]]: [[2015 ⵜⴰⴽⵓⵔⵜ ⵏ ⵡⵓⵔⵖ ⵏ ⴼⵉⴼⴰ|2015]],<ref>{{Cite web |date=11 January 2016 |title=2015 FIFA FIFPro World XI revealed |url=https://www.fifa.com/the-best-fifa-football-awards/news/2015-fifa-fifpro-world-xi-revealed-2754606 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190926045700/https://www.fifa.com/the-best-fifa-football-awards/news/2015-fifa-fifpro-world-xi-revealed-2754606 |archive-date=26 September 2019 |access-date=15 January 2021 |publisher=FIFA}}</ref> [[2017 ⵜⵉⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ⵏ ⴼⵉⴼⴰ ⵉ ⵓⵎⵓⵔⴰⵔ ⴰⵎⵓⴼⴰⵢ#FIFA FIFPro World11|2017]]<ref name=":67" />
* ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵏ 11 ⵉⵎⵓⴼⴰⵢⵏ ⵏ ⴼⵉⴼⴱⵕⵓ ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵜⵉⵙ ⵙⵏⴰⵜ: 2016,<ref>{{Cite web |title=History - The FIFPRO World 11 of 2016 |url=https://www.fifpro.org/en/articles/2020/12/history-the-fifpro-world-11-of-2016 |access-date=2026-08-28 |website=www.fifpro.org}}</ref> 2018,<ref>{{Cite web |title=History - The FIFPRO World 11 of 2018 |url=https://www.fifpro.org/en/articles/2020/12/history-the-fifpro-world-11-of-2018 |access-date=2026-08-28 |website=www.fifpro.org}}</ref> 2020<ref>{{Cite web |title=The FIFPRO Men's World 11 of 2019/20 |url=https://www.fifpro.org/en/articles/2020/12/the-fifpro-men-s-world-11-of-201920 |access-date=2026-08-28 |website=www.fifpro.org}}</ref> ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ: 2021,<ref>{{Cite web |date=14 December 2021 |title=The 23 most voted players for the 2021 FIFA FIFPRO Men's World 11 |url=https://inside.fifa.com/news/the-23-most-voted-players-for-the-2021-fifa-fifpro-mens-world-11 |access-date=28 August 2026 |website=FIFA}}</ref> 2022<ref>{{Cite web |date=13 February 2023 |title=Revealed: The 26 contenders for the FIFPRO Men's World 11 |url=https://www.fifa.com/en/articles/revealed-the-2022-fifa-fifpro-mens-world-11-squad |access-date=28 August 2026 |website=FIFA}}</ref>
* [[ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⴰⵙ ⵏ ⵢⵓⵉⴼⴰ]]: [[ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ ⵢⵓⵉⴼⴰ#Team of the Year 2015|2015]],<ref>{{cite news |date=8 January 2016 |title=Team of the Year 2015 |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0253-0d809ae6dd3b-3da0ae473003-1000--uefa-com-users-team-of-the-year-2015/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200616091057/https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0253-0d809ae6dd3b-3da0ae473003-1000--uefa-com-users-team-of-the-year-2015/?autoplay=true&referrer=%2fuefachampionsleague%2fnews%2fnewsid%3d2322451 |archive-date=16 June 2020 |access-date=8 January 2016 |publisher=UEFA}}</ref> [[ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ ⵢⵓⵉⴼⴰ#Team of the Year 2020|2020]]<ref>{{cite news |date=20 January 2021 |title=UEFA.com fans' Team of the Year 2020 revealed |url=https://www.uefa.com/news-media/news/0265-1160a803540f-283794ce2b95-1000--uefa-com-fans-teams-of-the-year-2020-announced/ |access-date=20 January 2021 |publisher=UEFA}}</ref>
* ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⵏ ⵉⵎⴰⵍⴰⵙⵙ ⴳ ⵜⵙⵢⵓⵏⵜ ⵏ ⵉⵏⴱⵔⴰⵣⵏ ⵏ ⵓⵕⵓⴱⴱⴰ: ⵎⴰⵕⵚ 2016,<ref>{{Cite web |last=UEFA.com |title=The official website for European football |url=https://www.uefa.com/errors/ |access-date=2026-09-19 |website=UEFA.com |language=en}}</ref> ⵖⵓⵛⵜ 2020,<ref>{{Cite web |date=2020-08-17 |title=Video: Neymar Wins Champions League Quarter-Final Player of the Week Honors |url=https://onefootball.com/en/news/video-neymar-wins-champions-league-quarter-final-player-of-the-week-honors-30743888 |access-date=2026-09-19 |website=OneFootball |language=en}}</ref> ⴷⵓⵊⴰⵏⴱⵉⵔ 2020,<ref>{{Cite news |last=Nation |first=The |date=2020-12-12 |title=Neymar wins UCL player of the week |url=https://thenationonlineng.net/neymar-wins-ucl-player-of-the-week/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2026-09-19 |newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]|language=en-US}}</ref> ⵉⴱⵔⵉⵔ 2021<ref>{{Cite web |date=2026-05-12 |title=Neymar Won Champions League Player of the Week Honors for the Second Time This Season |url=https://onefootball.com/en/news/neymar-won-champions-league-player-of-the-week-honors-for-the-second-time-this-season-32798459 |access-date=2026-09-19 |website=OneFootball |language=en}}</ref>
* ⴰⵎⵣⵣⵔⴰⵢ ⴰⵎⵓⴼⴰⵢ ⴳ ⵜⵙⵢⵓⵏⵜ ⵏ ⵉⵏⴱⵔⴰⵣⵏ ⵏ ⵓⵕⵓⴱⴱⴰ: [[2015–16 ⵜⴰⵙⵢⵓⵏⵜ ⵏ ⵉⵏⴱⵔⴰⵣⵏ ⵏ ⵓⵕⵓⴱⴱⴰ#Top assists|2015–16]], [[2016–17 ⵜⴰⵙⵢⵓⵏⵜ ⵏ ⵉⵏⴱⵔⴰⵣⵏ ⵏ ⵓⵕⵓⴱⴱⴰ#Top assists|2016–17]]<ref>{{cite web |title=Champions League 2016/2017 " Assists |url=http://www.worldfootball.net/assists/champions-league-2016-2017/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200805142321/https://www.worldfootball.net/assists/champions-league-2016-2017/ |archive-date=5 August 2020 |access-date=25 October 2017 |publisher=WorldFootball}}</ref>
* [[ⵓⴱⵜⴰ ⵙⴱⵓⵕⵜⵙ#Association football|''ⵀⵓⵙⴽⵓⵔⴷ'']] ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⴰⵙ ⴳ ⵓⵕⵓⴱⴱⴰ (ⵉⵙⴼⴽⴰ ⵏ ⵓⵎⵓⵔⵙ ⵙⴳ [[ⵓⴱⵜⴰ ⵙⴱⵓⵕⵜⵙ]]): 2016–17,<ref name=":422">{{Cite web |title=European Team of the Season: FWL - Neymar (Barcelona)|url=https://www.whoscored.com/articles/hc0lXmGum0aWPwbkjUnp7A/show/european-team-of-the-season-fwl-neymar-(barcelona)|access-date=4 August 2026|website=www.whoscored.com|language=en}}</ref> 2017–18<ref name="WhoScoredPSG2">{{Cite web |title=A waste of time? What the stats say about Neymar's spell at Paris Saint-Germain|url=https://www.whoscored.com/articles/MMkuTWrza0q_4sG8YnvzUQ/show/a-waste-of-time-what-the-stats-say-about-neymars-spell-at-paris-saint-germain|access-date=4 August 2026|website=www.whoscored.com|language=en}}</ref>{{Efn|ⵉⵜⵜⵓⵙⵏⵎⴰⵍ ⴰⵎ "ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ" ⴳ ⵜⵏⴰⴹⵜ ⴰⴷ ⴳ 2023, ⵍⵍⵉⴳ ⵉⴽⴽⴰ [[ⵍⵢⵓⵏⵉⵍ ⵎⵉⵙⵙⵉ]] ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⴰⴽⴽⵯ ⵢⴰⵜⵜⵓⵢⵏ ⴳ ⵓⵙⵉⵜⴳ ⴳ ⵓⵕⵓⴱⴱⴰ ⵉ 2022–23:<ref>
*{{Cite web |title=Arsenal star Saka joins Messi and Mbappe in European Team of the Season |url=https://www.whoscored.com/articles/F4_CXZL1HECAvuW4HhnA4A/show/arsenal-star-saka-joins-messi-and-mbappe-in-european-team-of-the-season |access-date=4 August 2026 |website=www.whoscored.com |language=en}}</ref>}} ⴰⵎⴹⴼⵕ: 2015–16,<ref>{{Cite web |title=WhoScored's European Team of the Season |url=https://www.whoscored.com/articles/H7-ZhibGVU2OQUEZxbpWsw/show/whoscoreds-european-team-of-the-season |access-date=2026-09-14 |website=www.whoscored.com |language=en}}</ref> 2018–19,<ref>{{Cite web |last=Swan |first=Rob |date=2019-06-14 |title=Live graphic shows top-rated players in Europe's top five leagues in 2018/19 |url=https://www.givemesport.com/1482697-live-graphic-shows-toprated-players-in-europes-top-five-leagues-in-201819/ |access-date=2026-09-14 |website=GiveMeSport |language=en}}</ref> 2019–20<ref>{{Cite web |title=The top 50 players in Europe - Messi, Neymar and Lewandowski battle for top spot |url=https://www.whoscored.com/articles/26YYbv7WI0urqx9f5rvQNQ/show/the-top-50-players-in-europe-messi-neymar-and-lewandowski-battle-for-top-spot |access-date=2026-09-14 |website=www.whoscored.com |language=en}}</ref>
* [[ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⴰⵎⵓⴼⴰⵢ ⵏ ⴼⵉⴼⴰ ⵉ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ]] ⴰⴷⵖⴰⵔ ⵡⵉⵙ ⴽⵕⴰⴹ: [[2017 ⵜⵉⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ⵏ ⴼⵉⴼⴰ ⵉ ⵓⵎⵓⵔⴰⵔ ⴰⵎⵓⴼⴰⵢ#The Best FIFA Men's Player|2017]]
* [[ⵜⴰⵎⵓⵏⵜ ⵜⴰⴳⵔⴰⵖⵍⴰⵏⵜ ⵏ ⵓⵎⵣⵔⵓⵢ ⴷ ⵜⵙⵉⴹⴰⵏ ⵏ ⵜⵛⴰⵎⵎⴰ ⵏ ⵓⴹⴰⵕ#IFFHS Men's World Team|ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ ⵏ IFFHS]]: 2017<ref>{{cite web |date=12 December 2017 |title=THE IFFHS MEN WORLD TEAM 2017 |url=https://iffhs.com/en/news/the-iffhs-men-world-team-2017-480 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210115130546/https://www.iffhs.com/index.php/posts/480 |archive-date=15 January 2021 |access-date=15 January 2021 |publisher=IFFHS}}</ref>
* [[ⵜⴰⵎⵓⵏⵜ ⵜⴰⵏⴰⵎⵓⵔⵜ ⵏ ⵉⵎⵓⵔⴰⵔⵏ ⵉⵣⵣⵓⵍⴰⵏⵏ|UNFP]] [[ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⵏ ⵡⴰⵢⵢⵓⵔ ⵏ UNFP|ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⵏ ⵡⴰⵢⵢⵓⵔ ⴳ ⵍⵉⴳ 1]]: [[2017–18 ⵍⵉⴳ 1|ⴷⵓⵊⴰⵏⴱⵉⵔ 2017]], [[2019–20 ⵍⵉⴳ 1|ⵉⵏⵏⴰⵢⵔ 2020]],<ref>{{Cite web |date=21 February 2020 |title=Neymar gets Player of the Month nod for January |url=https://www.ligue1.com/Articles/NEWS/2020/02/21/neymar-gets-player-of-the-month-nod-for-january |access-date=25 September 2022 |website=Ligue1}}</ref> [[2022–23 ⵍⵉⴳ 1#Monthly|ⵖⵓⵛⵜ 2022]]<ref name="unfp.org" />
* ⴰⵎⵣⵣⵔⴰⵢ ⴰⵎⵓⴼⴰⵢ ⴳ ⵍⵉⴳ 1: 2017–18<ref name=":39" />
* UNFP ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⴰⵙ ⴳ ⵍⵉⴳ 1: 2017–18<ref>{{cite news |title=Trophées UNFP : Neymar, Mbappé... Découvrez le palmarès 2018 |url=http://www.rtl.fr/sport/football/trophees-unfp-neymar-mbappe-decouvrez-le-palmares-2018-7793373391 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210106095424/https://www.rtl.fr/sport/football/trophees-unfp-neymar-mbappe-decouvrez-le-palmares-2018-7793373391 |archive-date=6 January 2021 |access-date=14 May 2018 |publisher=RTL}}</ref>
* UNFP ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⴰⵙ ⴳ ⵍⵉⴳ 1: [[ⵜⵉⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ⵏ UNFP ⵉ ⵜⵛⴰⵎⵎⴰ ⵏ ⵓⴹⴰⵕ#2018|2017–18]],<ref name=":6">{{cite news |title=Trophées UNFP : Neymar élu joueur de Ligue 1, Le PSG rafle tout ou presque |url=http://sport24.lefigaro.fr/football/ligue-1/actualites/la-ceremonie-des-trophees-unfp-en-direct-908921 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201213021701/https://sport24.lefigaro.fr/football/ligue-1/actualites/la-ceremonie-des-trophees-unfp-en-direct-908921 |archive-date=13 December 2020 |access-date=13 May 2018}}</ref> [[ⵜⵉⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ⵏ UNFP ⵉ ⵜⵛⴰⵎⵎⴰ ⵏ ⵓⴹⴰⵕ#2019|2018–19]],<ref name=":7">{{cite web |date=19 May 2019 |title=Mbappé Wins Awards Double |url=https://www.ligue1.com/ligue1/article/mbappe-wins-awards-double.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190525011547/https://www.ligue1.com/ligue1/article/mbappe-wins-awards-double.htm |archive-date=25 May 2019 |access-date=19 May 2019 |website=ligue1.com}}</ref> [[ⵜⵉⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ⵏ UNFP ⵉ ⵜⵛⴰⵎⵎⴰ ⵏ ⵓⴹⴰⵕ#2021|2020–21]]<ref name=":16">{{cite news |date=24 May 2021 |title=Trophées UNFP : cinq Parisiens, deux Lillois et deux Lyonnais dans l'équipe type |trans-title=Trophées UNFP : five Parisiens, two Lillois and two Lyonnais in the typical team |url=https://sport24.lefigaro.fr/football/ligue-1/fil-info/trophees-unfp-cinq-parisiens-deux-lillois-et-deux-lyonnais-dans-l-equipe-type-1045019 |access-date=24 May 2021 |website=Le Figaro |language=fr}}</ref>
* ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⴰⵙ ⵏ ESM: [[ⵜⵉⵙⵖⵓⵏⵉⵏ ⵜⵉⵏⵓⵏⵏⵓⵏⵉⵏ ⵜⵉⵡⵕⵓⴱⴱⵉⵢⵉⵏ#2017–18|2017–18]]<ref name=":36" />
* ''[[ⴱⵍⴰⴽⴰⵕ]]'' ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⴰⴱⵔⴰⵣⵉⵍⵉ ⴰⵎⵓⴼⴰⵢ ⴹⴰⵕⵜ ⴱⵉⵍⵉ: 2019<ref>{{Cite web |last= |first= |date=14 February 2019 |title=Revista Placar aponta Neymar como maior jogador brasileiro pós-Pelé e polemiza |url=https://esporte.ig.com.br/futebol/2019-02-14/neymar-revista-placar-melhor-pos-pele.html |access-date=20 July 2026 |website=Portal iG |language=pt-BR}}</ref><ref>{{Cite web |date=22 February 2019 |title=Neymar dismisses Pele talk after poll snub |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/37570033/brazil-neymar-says-post-pele-debate-makes-no-sense-not-making-top-10-espn-brasil-poll |access-date=3 June 2025 |publisher=ESPN}}</ref>
* ''[[ⴼⵕⴰⵏⵚ ⴼⵓⵜⴱⵓⵍ]]'' ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵏ ⵜⵎⵔⴰⵡⵜ: 2011–2020<ref name=":46">{{Cite web |last=NicolasB |date=29 December 2019 |title=Neymar seul joueur du PSG dans l'équipe-type de la décennie de France Football |url=https://www.parisfans.fr/autour-du-psg/neymar-seul-joueur-du-psg-dans-lequipe-type-de-la-decennie-de-france-football-438229.html |access-date=30 June 2026 |website=ParisFans |language=fr-FR}}</ref>
* ''ⵍⵉⴽⵉⴱ'' ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⴰⵎⵓⴼⴰⵢ ⴳ ⵍⵉⴳ 1: 2019–20
* [[2019–20 ⵜⴰⵙⵢⵓⵏⵜ ⵏ ⵉⵏⴱⵔⴰⵣⵏ ⵏ ⵓⵕⵓⴱⴱⴰ#Forward of the season|ⴰⵎⵙⵓⴳⵉ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⴳ ⵜⵙⵢⵓⵏⵜ ⵏ ⵉⵏⴱⵔⴰⵣⵏ ⵏ ⵓⵕⵓⴱⴱⴰ]] ⴰⴷⵖⴰⵔ ⵡⵉⵙ ⴽⵕⴰⴹ: 2019–20<ref>{{Cite web |last=UEFA.com |date=2020-10-01 |title=Robert Lewandowski: Champions League Forward of the Season {{!}} UEFA Champions League 2020/21 |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0262-1081d47b929e-9fc4a040616e-1000--robert-lewandowski-champions-league-forward-of-the-season/ |access-date=2026-09-05 |website=UEFA.com |language=en}}</ref>
* [[ⵓⵕⵓⵙⴱⵓⵕ]] ⵉⵎⵓⵔⴰⵔⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⴰⴷⵖⴰⵔ ⵡⵉⵙ ⵙⵉⵏ: 2020
* [[IFFHS]] [[ⴽⵓⵏⵎⵉⴱⵓⵍ]] ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⴰⵙ: 2020,<ref>{{cite web|title=CONMEBOL MEN TEAM 2020 by IFFHS|date=17 December 2020|url=https://iffhs.com/en/news/conmebol-men-team-2020-by-iffhs-841|access-date=3 November 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260801075115/https://iffhs.com/en/news/conmebol-men-team-2020-by-iffhs-841|archive-date=1 August 2026}}</ref> 2021,<ref>{{cite web|title=Lionel Messi, Emiliano Martinez, others named in IFFHS CONEMBOL Team of the Year|date=29 December 2021 |url=https://mundoalbiceleste.com/2021/12/29/lionel-messi-emiliano-martinez-others-named-in-iffhs-conembol-team-of-the-year/}}</ref> 2022<ref>{{cite web|title=IFFHS MEN'S CONTINENTAL TEAMS 2022 - CONMEBOL|date=17 January 2023|url=https://iffhs.com/en/news/iffhs-mens-continental-teams-2022-conmebol-2479|access-date=3 November 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260801013428/https://iffhs.com/en/news/iffhs-mens-continental-teams-2022-conmebol-2479|archive-date=1 August 2026}}</ref>
* [[ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⴰⵎⵓⴼⴰⵢ ⴳ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⵏ IFFHS#The Best Man Player of the Decade (2011–2020)|ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⴰⵎⵓⴼⴰⵢ ⴳ ⴽⵓⵏⵎⵉⴱⵓⵍ ⵏ ⵜⵎⵔⴰⵡⵜ ⵏ IFFHS]] ⴰⵎⴹⴼⵕ: 2011–2020
* [[ⵜⴰⵎⵓⵏⵜ ⵜⴰⴳⵔⴰⵖⵍⴰⵏⵜ ⵏ ⵓⵎⵣⵔⵓⵢ ⴷ ⵜⵙⵉⴹⴰⵏ ⵏ ⵜⵛⴰⵎⵎⴰ ⵏ ⵓⴹⴰⵕ#IFFHS CONMEBOL Man Team of the Decade 2011–2020|ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵏ ⵜⵎⵔⴰⵡⵜ ⵏ ⴽⵓⵏⵎⵉⴱⵓⵍ ⵏ IFFHS]]: 2011–2020<ref>{{cite web |date=26 January 2021 |title=IFFHS MAN TEAM - CONMEBOL - OF THE DECADE 2011-2020 |url=https://iffhs.com/en/news/iffhs-man-team-conmebol-of-the-decade-2011-2020-921 |work=IFFHS |access-date=3 November 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220531011044/https://www.iffhs.com/index.php/posts/921 |archive-date=31 May 2022}}</ref>
* [[ⴰⵙⴰⴹⴰⴼ ⵏ ⵜⵛⴰⵎⵎⴰ ⵏ ⵓⴹⴰⵕ ⵏ CIES]] 10 ⵉⵎⵓⵔⴰⵔⵏ ⵉⵎⵓⴼⴰⵢⵏ ⴳ ⵓⵕⵓⴱⴱⴰ ⴰⵎⴹⴼⵕ: 2020–21
* [[ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⵏ IFFHS#All-time Men's Dream Team (2021)|ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵜⴰⴼⵉⵍⴰⵡⵜ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ ⵏ ⵉⴼⴼⵓⵙ ⵏ ⵜⵎⵉⵔⵉⴽⵜ ⴳ ⵓⵎⵣⵔⵓⵢ ⵏ IFFHS]] (B)<ref>{{Cite web |title=IFFHS |url=https://iffhs.com/en/news/iffhs-all-time-south-america-mens-dream-team-1116 |access-date=19 June 2026 |website=iffhs.com |date=26 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221108080910/https://www.iffhs.com/posts/1116 |archive-date=8 November 2022 }}</ref>
* [[2021 ⴽⵓⴱⴰ ⴰⵎⵉⵔⵉⴽⴰ#Awards|ⵜⴰⴽⵓⵔⵜ ⵏ ⵡⵓⵔⵖ ⵏ ⴽⵓⴱⴰ ⴰⵎⵉⵔⵉⴽⴰ]]: 2021<sup>(ⵉⵎⵙⴰⵙⴰ ⴷ ⵎⵉⵙⵙⵉ)</sup>
* [[2021 ⴽⵓⴱⴰ ⴰⵎⵉⵔⵉⴽⴰ#Team of the Tournament|ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵏ ⵜⴱⵔⵣⴰ ⵏ ⴽⵓⴱⴰ ⴰⵎⵉⵔⵉⴽⴰ]]: [[2021 ⴽⵓⴱⴰ ⴰⵎⵉⵔⵉⴽⴰ#Team of the Tournament|2021]]<ref>{{cite news |date=13 July 2021 |title=Uno por uno, el equipo ideal de la CONMEBOL Copa América 2021 elegido por el GET |url=https://copaamerica.com/es/noticias/equipo-ideal-get-conmebol-copa-america-2021/ |access-date=13 July 2021 |website=Copa América |language=es}}</ref>
* ⴰⵎⵙⴽⴰⵔ ⵏ ⵡⵓⵔⴰⵔ ⴰⵎⵓⴼⴰⵢ ⴳ ⴽⵓⴱⴰ ⴰⵎⵉⵔⵉⴽⴰ ⵏ IFFHS: 2021<ref>{{Cite web |title=IFFHS |url=https://iffhs.com/en/news/iffhs-best-playmaker-of-the-conmebol-copa-america-2021-1194 |access-date=19 June 2026 |website=iffhs.com |date=11 July 2021 }}</ref>
* ''[[ⴳⵉⴼⵎⵉⵙⴱⵓⵕⵜ]]'' ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ 11 ⵜⴰⵎⵓⴼⴰⵢⵜ ⵏ ⴱⵔⴰⵣⵉⵍ ⴳ ⵜⴰⵙⵓⵜ 21: 2022<ref>{{Cite web |last=Ryan |first=Danny |date=22 September 2022 |title=Ronaldo, Neymar, Ronaldinho: Brazil's greatest XI of the 21st century |url=https://www.givemesport.com/88062427-ronaldo-neymar-ronaldinho-brazils-greatest-xi-of-the-21st-century/ |access-date=7 August 2026 |website=GiveMeSport |language=en}}</ref>
* [[ⵜⴰⵙⵎⵖⵓⵔⵜ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⵏ ⵜⵛⴰⵎⵎⴰ ⵏ ⵓⴹⴰⵕ ⵉ ⵓⵙⴰⴽⴰ ⵏ ⵓⵎⵓⵔⴰⵔ]]: 2024<ref>{{Cite web |title=Neymar Jr (Player Career Award) |url=https://www.globesoccer.com/winners/neymar-jr-player-career-award-2024/ |access-date=3 June 2025 |website=Globe Soccer Awards }}</ref>
* ⵜⵉⵎⵙⵙⵡⵉⵜ ⵜⴰⵎⵓⴼⴰⵢⵜ ⴳ ⵜⴱⵔⵣⴰ ⵏ ⴱⴰⵡⵍⵉⵙⵜⴰ: [[2025 ⵜⴰⴱⵔⵣⴰ ⵏ ⴱⴰⵡⵍⵉⵙⵜⴰ|2025]]<ref name=":71">{{Cite web |date=29 March 2025 |title=Neymar vence o prêmio de gol mais bonito do Paulistão 2025; veja o golaço |url=https://tntsports.com.br/futebolbrasileiro/Neymar-vence-o-premio-de-gol-mais-bonito-do-Paulistao-2025-veja-o-golaco-20250328-0029.html |website=TNT Sports.br}}</ref>
* ''[[ⵡⴰⵏⴼⵓⵜⴱⵓⵍ]]'' ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ 11 ⵜⴰⵎⵓⴼⴰⵢⵜ ⵏ ⴱⴰⵔⵉ ⵙⴰⵏ ⵊⵉⵔⵎⴰⵏ ⴳ ⵓⵎⵣⵔⵓⵢ: 2025<ref>{{Cite web |date=15 May 2026 |title=🎥 Mehr als nur Neymar und Mbappé? Die beste PSG-Elf aller Zeiten |url=https://onefootball.com/de/news/mehr-als-nur-neymar-und-mbappe-die-beste-psg-elf-aller-zeiten-41183932 |access-date=6 August 2026 |website=OneFootball |language=de}}</ref>
== ⵥⵕ ⵓⴳⴳⴰⵔ ==
* [[ⵍⵢⵓⵏⵉⵍ ⵎⵉⵙⵙⵉ]]
* [[ⴱⵉⵍⵉ]]
* [[ⵕⵓⵏⴰⵍⴷⵉⵏⵢⵓ]]
* [[ⴽⵔⵉⵙⵜⵢⴰⵏⵓ ⵔⵓⵏⴰⵍⴷⵓ]]
== ⵉⵙⴰⵖⵓⵍⵏ ==
{{ⵉⵙⴰⵖⵓⵍⵏ}}
{{ⴰⵙⵎⵉⵍ|ⵏⴰⵢⵎⴰⵕ|ⴱⵕⴰⵥⵉⵍ|ⵉⴼ ⵙⵉ ⴱⴰⵔⵙⵉⵍⵓⵏⴰ}}
{{ⴰⴱⴰⴹ ⵓⵏⵜⵉⵎ}}
p0p7dl4pwxr465hocvcsmxa83dw8h80
ⵏⵓⴼⴰⴽ ⴷⵢⵓⴽⵓⴼⵉⵜⵛ
0
55061
198868
198757
2026-11-08T01:34:53Z
InternetArchiveBot
96
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
198868
wikitext
text/x-wiki
{{ⵜⴰⴼⵍⵓⵙⴼⴽⵉⵜ}}
'''ⵏⵓⴼⴰⴽ ⵊⵓⴽⵓⴼⵉⵜⵛ''' (ⵉⵍⵓⵍ ⴳ 22 ⵎⴰⵢⵢⵓ 1987) ⵉⴳⴰ ⵢⴰⵏ ⵓⵎⵓⵔⴰⵔ [[ⵚⵉⵕⴱⵢⴰ|ⴰⵚⵉⵕⴱⵉ]] ⴰⴳⵓⵔⴰⵙ ⵏ [[ⵜⵉⵏⵉⵙ|ⵜⵜⵉⵏⵉⵙ]]. ⵉⵏⵎⴰⵍⴰ ⴷ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⴳ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⴳ ⵡⵓⵔⴰⵔ ⴰⵎⵢⴰⵡⴰⵏ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ ⵙⴳ ⴷⴰⵔ ⵜⵎⵙⵎⵓⵏⵜ ⵏ ⵉⴳⵓⵔⴰⵙ ⵏ ⵜⵉⵏⵉⵙ (ⴰ.ⵜ.ⴱ) ⵉ ⵢⴰⵏ ⵓⵎⵉⴹⴰⵏ ⴰⵏⴰⵡⴰⵢ ⵏ 428 ⵏ ⵉⵎⴰⵍⴰⵙⵙⵏ, ⵉⵙⵎⴷ ⴰⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵉⴳⴰ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵜⴰⵎⵜ ⵏ ⵜⵉⴽⴽⴰⵍ ⵙ ⵢⴰⵏ ⵓⵟⵟⵓⵏ ⴰⵏⴰⵡⴰⵢ, ⴷ ⵉⵏⵎⴰⵍⴰ ⴷ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵎⵇⵇⴰⵔ ⵖⴰⵙ ⵢⴰⵜ ⵜⵉⴽⴽⵍⵉⵜ ⴳ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⴳ 13 ⵏ ⵉⵙⴳⴳⵯⴰⵙⵏ ⵎⵢⴰⵏⴰⵡⵏⵉⵏ.
ⵢⵉⵡⵉ ⵊⵓⴽⵓⴼⵉⵜⵛ 102 ⵏ ⵉⵣⵡⴰⵍ ⵏ ⵓⵎⵢⴰⵡⴰⵏ ⴳ ⵓⵙⵡⵉⵔ ⵏ ⵜⴱⵔⵣⴰ ⵏ ⴰ.ⵜ.ⴱ, ⴳⵉⵙⵏ ⵢⴰⵏ ⵓⵎⵉⴹⴰⵏ ⴰⵏⴰⵡⴰⵢ ⵏ 24 ⵏ ⵉⵣⵡⴰⵍ ⵉⵎⵇⵔⴰⵏⵏ (ⴳⵉⵙⵏ ⵎⵔⴰⵡ ⵏ ⵉⵣⵡⴰⵍ ⵏ ⵜⴱⵔⵣⴰ ⵉⵕⵥⵎⵏ ⵏ ⵓⵙⵜⵔⴰⵍⵢⴰ), ⴷ 40 ⵏ ⵉⵣⵡⴰⵍ ⵏ "ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ", ⴷ ⵙⴰⵜ ⵜⴱⴰⵔⴰⵣⵉⵏ ⵏ ⵜⴳⵉⵔⴰ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ, ⴷ ⵢⴰⵜ ⵜⵎⵉⴷⴰⵢⵜ ⵏ ⵡⵓⵔⵖ ⵜⴰⵡⵓⵍⴰⵎⴱⵉⵜ. ⵊⵓⴽⵓⴼⵉⵜⵛ ⴰⴷ ⵉⴳⴰⵏ ⴰⵔⴳⴰⵣ ⵙⵍⴰⵖ ⵏⵜⵜⴰⵜ ⴳ ⵓⵎⵣⵔⵓⵢ ⵏ ⵜⵉⵏⵉⵙ ⵍⵍⵉ ⵢⵉⵡⵉⵏ ⵜⵉⴱⵔⵣⵉⵡⵉⵏ ⵎⵇⵇⵓⵔⵏⵉⵏ ⵙ ⴽⴽⵓⵥⵜ ⴳ ⵢⴰⵜ ⵜⴽⵍⵉⵜ ⵖⴼ ⴽⵕⴰⴹ ⵏ ⵡⴰⵏⴰⵡⵏ ⵉⵎⵢⴰⵏⴰⵡⵏ ⵏ ⵢⵉⴳⵔ ⴰⴷ.
ⴳ ⵓⵎⵢⴰⵡⴰⵏ, ⵏⵜⵜⴰ ⴰⴷ ⵉⴳⴰⵏ ⴰⵔⴳⴰⵣ ⵙⵍⴰⵖ ⵏⵜⵜⴰⵏ ⴰⴷ ⵉⵙⴽⵔⵏ "ⴳⵔⴰⵏⴷ ⵙⵍⴰⵎ" ⴽⵕⴰⴹⵜ ⵜⵉⴽⴽⴰⵍ ⴳ ⵓⵎⴰⵡⴰⴹ ⵏⵏⵙ ⴰⴳⵓⵔⴰⵙ, ⴷ ⵓⵎⵓⵔⴰⵔ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵍⵍⵉ ⵢⵉⵡⵉⵏ "ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ ⵏ ⵡⵓⵔⵖ", ⴷ ⵓⵎⵓⵔⴰⵔ ⵉⴳⴰⵏ ⵢⴰⵏ ⵍⵍⵉ ⵜ ⵉⵙⴽⵔⵏ ⵙⵏⴰⵜ ⵜⵉⴽⴽⴰⵍ. ⵊⵓⴽⵓⴼⵉⵜⵛ ⴰⴷ ⵉⴳⴰⵏ ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⵍⵍⵉ ⵉⴳⴰⵏ ⵢⴰⵏ ⴳ ⵓⵎⵢⴰⵡⴰⵏ ⵍⵍⵉ ⵢⵉⵡⵉⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵣⵡⴰⵍ ⵎⵇⵇⵓⵔⵏⵉⵏ ⵖ ⵜⵖⵣⵉ ⵏ ⵜⵡⴰⴷⴰ ⵏⵏⵙ ⵜⴰⴳⵓⵔⴰⵙⵜ.
== ⵣⵉⴽⴽ ⵜⵓⴷⵔⵜ ==
ⵉⵍⵓⵍ ⵏⵓⴼⴰⴽ ⴷⵊⵓⴽⵓⴼⵉⵜⵛ ⵖ 22 ⵎⴰⵢⵢⵓ 1987 ⵖ ⴱⵉⵍⴳⵔⴰⴷ, ⵜⴰⴳⴷⵓⴷⴰⵏⵜ ⵜⴰⵏⵎⵍⴰⵢⵜ ⵏ ⵙⵉⵔⴱⵢⴰ, ⵜⴰⴳⴷⵓⴷⴰⵏⵜ ⵜⴰⴼⵉⴷⵉⵔⴰⵍⵉⵜ ⵜⴰⵏⵎⵍⴰⵢⵜ ⵏ ⵢⵓⵖⵓⵙⵍⴰⴼⵢⴰ, ⵉ ⴷⵉⵢⴰⵏⴰ (ⵍⵍⵉ ⵎⵉ ⵉⴳⴰ ⵢⵉⵙⵎ ⵏ ⵜⵔⴱⴰⵜ ⵊⴰⴳⴰⵔ) ⴷ ⵙⵉⵔⴷⵊⴰⵏ ⴷⵊⵓⴽⵓⴼⵉⵜⵛ. ⵉⴳⴰ ⵙⴳ ⵓⵥⵓⵕ ⴰⵙⵉⵔⴱⵉ ⵖ ⴷⴰⵔ ⴱⴰⴱⴰⵙ ⴷ ⵓⵥⵓⵕ ⴰⴽⵔⵡⴰⵜⵉ ⵖ ⴷⴰⵔ ⵉⵏⵏⴰⵙ.<ref name=Chap1>{{cite book |last1=Bowers |first1=Chris |title=Novak Djokovic – The Biography |date=2017 |publisher=Kings Road Publishing |isbn=978-1-78606-550-6 |url=https://books.google.com/books?id=NSCtDwAAQBAJ&pg=PT13 |at=Chapter 1 |access-date=30 October 2023 |archive-date=31 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231031085541/https://books.google.com/books?id=NSCtDwAAQBAJ&pg=PT13 |url-status=live}}</ref> ⵉⵍⴰ ⵙⵉⵏ ⴰⵢⵜⵎⴰⵜⵏ ⵎⵥⵥⵉⵢⵏⵉⵏ, ⵎⴰⵔⴽⵓ ⴷ ⴷⵊⵓⵔⴷⵊ, ⵓⵔⴰⵔⵏ ⵓⵍⴰ ⵏⵜⵜⵏⵉ ⵜⵉⵏⵉⵙ ⴰⴳⵓⵔⴰⵙ.<ref name=biography>{{cite web |url=https://www.biography.com/athletes/novak-djokovic |title=Novak Djokovic: Biography, Tennis Player, Grand Slam Champion |website=www.biography.com |date=11 September 2023 |access-date=10 October 2023 |archive-date=16 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231016055538/https://www.biography.com/athletes/novak-djokovic |url-status=live}}</ref>
ⵉⵙⵙⵏⵜⵉ ⴷⵊⵓⴽⵓⴼⵉⵜⵛ ⴰⵔ ⵉⵜⵜⵓⵔⴰⵔ ⵜⵉⵏⵉⵙ ⵍⵍⵉⵖ ⴷⴰⵔⵙ ⵍⵍⴰⵏ ⴽⴽⵓⵥ ⵉⵙⴳⴳⵯⴰⵙⵏ,<ref name=biography /> ⵖⵎⴽⵍⵍⵉ ⴰⵙ ⴼⴽⴰⵏ ⵉⵎⴰⵔⴰⵡⵏ ⵏⵏⵙ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⴰⴽⴽⴰⵜⵓ ⵉⵎⵥⵥⵉⵢⵏ ⴷ ⵢⴰⵜ ⵜⵛⴰⵎⵎⴰ ⵉⵍⴳⴳⵯⴰⵖⵏ ⵏ ⵍⴱⵓⵏⵊ, ⵍⵍⵉ ⴼ ⵉⵏⵏⴰ ⴱⴰⴱⴰⵙ ⵎⴰⵙ ⵜⴳⴰ "ⵜⵓⵔⴰⵔⵜ ⵍⵍⵉ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵄⵣⵣⴰⵏ ⵖ ⵜⵓⴷⵔⵜ ⵏⵏⵙ".<ref name="cutler-2016">{{cite web |last=Cutler |first=Teddy |date=13 March 2016 |title=Exclusive: Novak Djokovic's Father on How He Made His Son a Multiple Grand Slam Champion |url=https://www.newsweek.com/novak-djokovic-father-exclusive-interview-436106 |access-date=21 February 2021 |website=Newsweek |archive-date=16 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210116161333/https://www.newsweek.com/novak-djokovic-father-exclusive-interview-436106 |url-status=live}}</ref> ⴰⵣⵏⵏ ⵜ ⵉⵍⵎⵎⴰ ⵉⵎⴰⵔⴰⵡⵏ ⵏⵏⵙ ⵙ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⵉⵏⴰⴳ ⵏ ⵜⵉⵏⵉⵙ ⵖ ⵏⵓⴼⵉ ⵙⴰⴷ.<ref name="cutler-2016" /> ⵖ ⵓⵏⴱⴷⵓ ⵏ 1993, ⵍⵍⵉⵖ ⵉⵙⵎⴷ ⵚⴹⵉⵚ ⵉⵙⴳⴳⵯⴰⵙⵏ, ⵉⵎⵏⴰⴳⴳⴰⵔ ⴷ ⵊⵉⵍⵉⵏⴰ ⴳⵉⵏⵜⵛⵉⵜⵛ ⵖ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⵉⵏⴰⴳ ⵏ ⵜⵉⵏⵉⵙ ⵍⵍⵉ ⵉⵜⵜⵏⴱⴰⴹ ⵖ ⵉⴷⵔⴰⵔⵏ ⵏ ⴽⵓⴱⴰⵡⵏⵉⴽ,<ref name=":1">{{Cite book |last=Bowers |first=Chris |title=Novak Djokovic and the rise of Serbia: the sporting statesman |publisher=John Blake |year=2014 |isbn=978-1784183738 |location=London}}</ref> ⵖ ⵍⵍⴰⵏ ⵉⵎⴰⵔⴰⵡⵏ ⵏ ⴷⵊⵓⴽⵓⴼⵉⵜⵛ ⴰⵔ ⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵏ ⵢⴰⵜ ⵜⵃⴰⵏⵓⵜ ⵏ ⵊⴰⵏⴽⴼⵓⴷ (ⵜⵉⵔⴰⵎ ⵏ ⴱⵕⵕⴰ).<ref name="cutler-2016" /><ref name=spiegel>{{cite magazine |first=Maik |last=Grossekathöfer |url=https://www.spiegel.de/international/europe/street-fighter-artist-and-patriot-tennis-star-djokovic-is-the-pride-of-new-serbia-a-790484.html |title=Street Fighter, Artist and Patriot: Tennis Star Djokovic Is the Pride of New Serbia |date=7 October 2011 |magazine=Der Spiegel |access-date=11 October 2023 |archive-date=16 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231016054038/https://www.spiegel.de/international/europe/street-fighter-artist-and-patriot-tennis-star-djokovic-is-the-pride-of-new-serbia-a-790484.html |url-status=live}}</ref><ref name="NYTimesintro">{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2010/12/02/sports/tennis/02iht-SRDCDJOKOVIC.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20101202074746/http://www.nytimes.com/2010/12/02/sports/tennis/02iht-SRDCDJOKOVIC.html |archive-date=2 December 2010 |url-status=live |title=Behind Serbia's Rise in Tennis, a Star and His Family |last=Clarey |first=Cristopher |work=The New York Times |date=1 December 2010 |access-date=9 July 2011}}</ref> ⵜⵙⵡⵓⵔⵉ ⴳⵉⵏⵜⵛⵉⵜⵛ ⴷ ⴷⵊⵓⴽⵓⴼⵉⵜⵛ ⵖ ⵚⴹⵉⵚ ⵉⵙⴳⴳⵯⴰⵙⵏ ⵍⵍⵉ ⴷ ⵢⵓⵛⴽⴰⵏ, ⵜⵙⵙⵏⵥⴰ ⵜ ⵉⵏⵏ ⴰⴷ ⵉⴽⴽⴰⵜ ⵜⵉⵢⵜⵉ ⵏ ⴹⴰⵕⴰⵜ ⵏ ⵓⴼⵓⵙ ⵙ ⵙⵉⵏ ⵉⴼⴰⵙⵙⵏ ⴳ ⵉⴷⴰ ⵏ ⵢⴰⵏ ⵓⴼⵓⵙ ⵍⵍⵉ ⵙ ⵉⵜⵜⴽⴽⴰⵜ ⵓⵎⴷⵢⴰ ⵏⵏⵙ, ⴱⵉⵜ ⵙⴰⵎⴱⵔⴰⵙ.<ref name=making1>{{cite web |url=https://bleacherreport.com/articles/1234777-wimbledon-2012-novak-djokovic-the-making-of-a-champion-part-one |title=Novak Djokovic: The Making of a Champion: Part 1 |website=bleacherreport.com |date=25 June 2012 |access-date=30 November 2023}}</ref><ref name=nytimes>{{cite web |url=https://www.nytimes.com/2010/12/04/sports/tennis/04djokovic.html |title=From a Ski Resort, Djokovic Emerges as a Serbian Tennis Groundbreaker |website=www.nytimes.com |date=3 December 2010 |access-date=10 October 2023 |archive-date=16 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231016054042/https://www.nytimes.com/2010/12/04/sports/tennis/04djokovic.html |url-status=live}}</ref> ⵉⵙⵙⵎⵖⵔ ⴷⵊⵓⴽⵓⴼⵉⵜⵛ ⵙ ⴳⵉⵏⵜⵛⵉⵜⵛ ⵎⴰⵙ ⵜⵙⴽⵔ "ⴰⵙⴽⴽⵓ ⵏ ⵓⵏⵍⵍⵉ ⵉⵏⵓ ⵣⵓⵏ ⴷ ⴳⵉⵖ ⴰⴼⴳⴰⵏ, ⴳⵖ ⴰⴳⵓⵔⴰⵙ".<ref name=ausopen>{{cite web |url=https://ausopen.com/articles/news/novak-djokovic-writing-his-own-history |title=Novak Djokovic: Writing his own history |website=ausopen.com |date=18 August 2023 |access-date=10 October 2023 |archive-date=16 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231016054040/https://ausopen.com/articles/news/novak-djokovic-writing-his-own-history |url-status=live}}</ref><ref name=reuters>{{cite web |url=https://www.reuters.com/sports/tennis/shaped-by-hardship-djokovic-grateful-tennis-mother-tennis-father-2023-06-11/ |title=Shaped by hardship, Djokovic grateful for 'tennis mother' and 'tennis father' |website=www.reuters.com |date=12 June 2023 |access-date=10 October 2023 |archive-date=16 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231016054039/https://www.reuters.com/sports/tennis/shaped-by-hardship-djokovic-grateful-tennis-mother-tennis-father-2023-06-11/ |url-status=live}}</ref>
ⵢⵓⴼⴰ ⵜⴰⵍⴷⵏⵉ ⵏⵏⵙ ⵏ ⵉⵎⴰⵍ, ⵢⵉⵍⵉⵏⴰ ⵔⵉⵙⵜⵉⵜⵛ, ⵖ ⵓⵙⵉⵏⴰⵏ, ⵉⵙⵙⵏⵜⵉ ⴰⴷ ⴷⵉⴷⵙ ⵉⵜⵜⵎⵓⵏ ⵖ 2005. ⵎⵢⴰⵡⴰⴹⵏ ⵖ ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2013, ⴷ ⵖ 10 ⵢⵓⵍⵢⵓⵣ 2014 ⵜⴰⵀⵍⵏ ⵖ ⵜⴳⵣⵉⵔⵜ ⵏ [[ⵙⴼⵉⵜⵉ ⵙⵜⵉⴼⴰⵏ]] ⵖ ⵎⵓⵏⵜⵉⵏⵉⴳⵔⵓ, ⵖ ⵜⴰⵖⵍⵉⵙⵢⴰ ⵜⵓⵔⵜⵓⴷⵓⴽⵙⵉⵜ ⵜⴰⵚⵉⵕⴱⵉⵜ ⵏ [[ⴰⴳⵯⵔⵔⴰⵎ ⵙⵜⵉⴼⴰⵏ]] ({{langx|sr|Црква Светог Архиђакона Стефана}}).<ref>{{cite web |first1=Jessica |last1=Booth |first2=Samantha |last2=Stutsman |title=All About Novak Djokovic's Wife, His High School Sweetheart Jelena Djokovic |url=https://people.com/all-about-jelena-djokovic-novak-djokovic-wife-11800597 |access-date=2025-12-26 |website=People |archive-date=7 September 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250907011846/https://people.com/all-about-jelena-djokovic-novak-djokovic-wife-11800597 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.usatoday.com/story/sports/tennis/2014/07/10/novak-djokovic-wedding-jelena-ristic-wimbledon/12470003/ |title=Novak Djokovic wedding Jelena Ristic |work=USA Today |date=10 July 2014 |access-date=10 July 2014}}</ref><ref>{{cite news |title=Završeno crkveno vjenčanje Novaka i Jelene Đoković |url=http://www.nezavisne.com/umjetnost-zabava/jet-set/Zavrseno-crkveno-vjencanje-Novaka-i-Jelene-Djokovic-253237.html |access-date=12 July 2014 |publisher=nezavisne}}</ref> ⵢⵓⵔⵓ-ⴷ ⵏⵜⵜⴰ ⴷ ⵔⵉⵙⵜⵉⵜⵛ ⵜⴰⵔⵡⴰ ⵏⵏⵙⵏ ⴰⵎⵏⵣⵓ ⴳⵉⵙⵏ, ⵉⴳⴰ ⴰⵔⴱⴰ, ⵖ ⴽⵟⵓⴱⵕ 2014.<ref>{{cite news |url=https://edition.cnn.com/2014/04/24/sport/tennis/tennis-djokovic-girlfriend-pregnant |title=Novak Djokovic to become a father for the first time |publisher=CNN |date=24 April 2014 |access-date=29 June 2016}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.washingtonpost.com/blogs/early-lead/wp/2014/10/21/novak-djokovics-wife-gives-birth-to-baby-boy-according-to-serbian-reports/ |title=Novak Djokovic's wife gives birth to baby boy |access-date=21 October 2014 |newspaper=The Washington Post}}</ref> ⵜⵍⵓⵍ-ⴷ ⵜⴰⵔⴱⴰⵜ ⵏⵏⵙⵏ ⵖ 2017.<ref>{{cite news |url=http://www.b92.net/zivot/vesti.php?yyyy=2017&mm=09&dd=02&nav_id=1299672 |title=Novak i Jelena Đoković dobili ćerku |publisher=b92 |date=2 September 2017 |access-date=3 September 2017}}</ref>ⴷⵢⵓⴽⵓⴼⵉⵜⵛ ⵉⵙⴽⵏ ⵉⵅⴼ ⵏⵏⵙ ⵎⴰⵙ ⵉⴳⴰ [[ⵜⴰⴳⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ|ⴰⵎⵉⵔⵉ ⵏ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵉⵏ]], ⴰⵔ ⵉⵙⴰⵡⴰⵍ [[ⵜⴰⵚⵉⵕⴱⵉⵜ]], [[ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵏⴳⵍⵉⵣⵜ|ⵜⴰⵏⴳⵍⵉⵣⵜ]], [[ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⴼⵕⴰⵏⵚⵉⵚⵜ|ⵜⴰⴼⵕⴰⵏⵚⵉⵚⵜ]], [[ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵍⵉⵎⴰⵏⵜ|ⵜⴰⵍⵉⵎⴰⵏⵜ]], [[ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵟⴰⵍⵢⴰⵏⵉⵜ|ⵜⴰⵟⴰⵍⵢⴰⵏⵉⵜ]] ⴷ [[ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵚⴱⵍⵢⵓⵏⵜ|ⵜⵚⴱⵍⵢⵓⵏⵉⵜ]] ⵙ ⵉⵙⵡⵉⵔⵏ ⵎⵢⴰⵍⵍⴰⵏⵉⵏ.<ref>{{cite web |last=Bevis |first=Marianne |title=Bleacherreport: Has the Djoker in the Pack Come of Age? |url=https://novakdjokovic.com/en/news/media/bleacherreport-has-the-djoker-in-the-pack-come-of-age/ |website=novakdjokovic.com |date=22 December 2010 |access-date=17 September 2023}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.tennis-x.com/story/2008-05-07/l.php |title=Novak Djokovic Interview |access-date=6 June 2011}}</ref><ref>{{cite web |last=Meyer |first=Luke |date=11 September 2023 |title=SPEAKING FLUENT SPANISH. Novak Djokovic confirms he will the Davis Cup in Spain, While Carlos Alcaraz... |url=https://tennistonic.com/tennis-news/616280/speaking-fluent-spanish-novak-djokovic-confirms-he-will-the-davis-cup-in-spain-while-carlos-alcaraz/ |access-date=12 September 2023 |website=Tennis Tonic}}</ref>
== ⵉⵎⵛⴰⵍⴰⵜⵏ ==
ⵖ 2001, ⵢⵉⵡⵉ ⴷⵢⵓⴽⵓⴼⵉⵜⵛ ⴰⵣⵡⵍ ⵏⵏⵙ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵖ ⵢⴰⵜ ⵜⴱⴰⵔⴰⵣⵜ ⵏ ⵜⴰⴳⴳⴰⵢⵜ ⵜⵉⵙ ⵙⵏⴰⵜ ⵖ [[ⵎⵉⵙⵉⵏⴰ]] ⵖ ⵓⵙⵓⵔⵙ ⵏ ⴷⴷⵓ 14 ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵖ [[ⵜⴰⵙⵓⵜⵍⵜ ⵏ ⵜⵓⵕⵓⴱⵜ ⵏ ⵜⵉⵏⵉⵙ ⵉ ⵉⵄⵔⵔⵉⵎⵏ]], ⵍⵍⵉⵖ ⵉⵏⵔⴰ ⴰⵡⵜⵎⴰⵣⵉⵔⵜ ⵏⵏⵙ [[ⴱⵓⵢⴰⵏ ⴱⵓⵥⵓⴼⵉⵜⵛ (ⵜⵉⵏⵉⵙ)|ⴱⵓⵢⴰⵏ ⴱⵓⵥⵓⴼⵉⵜⵛ]] ⵖ ⵜⴳⵉⵔⴰ,<ref>{{cite web |url=https://issuu.com/tenniseurope/docs/25_years_of_the_tennis_europe_junio |title=25 years of the Tennis Europe Junior Tour - 2001 |access-date=2026-06-06 |website=issuu.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20231027015956/https://issuu.com/tenniseurope/docs/25_years_of_the_tennis_europe_junio |archive-date=2023-10-27}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.ctvmessina.it/public/pdf/file_17.pdf |title=Vincitori del Trofeo Carlo Stagno d'Alcontres |website=ctvmessina.it |access-date=2026-06-06}}</ref> ⴷ ⵡⵉⵙ ⵙⵉⵏ ⵖ [[ⵍⵉⴼⵓⵕⵏⵓ]], ⵖ ⵍⵍⵉⵖ ⵉⵏⵔⴰ ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ [[ⴰⵏⴷⵉ ⵎⵓⵔⴰⵢ]] ⵖ ⵓⵣⴳⵏ ⵏ ⵜⴳⵉⵔⴰ ⴷ ⵓⵎⵓⵔⴰⵔ ⵡⵉⵙ ⵙⵉⵏ [[ⴰⵍⵢⵓⵛⴰ ⵜⵕⵓⵏ]] ⵖ ⵜⴳⵉⵔⴰ.<ref>{{cite news |url=https://www.iltirreno.it/livorno/sport/2012/07/19/news/nole-murray-quando-livorno-era-wimbledon-1.5426691 |title=Nole-Murray, quando Livorno era Wimbledon |work=Il Tirreno |date=19 July 2012 |access-date=2026-06-06}}</ref> ⵖ ⵢⵓⵍⵢⵓⵣ, ⵢⵉⵡⵉ [[ⵜⴰⴱⵔⵣⴰ ⵏ ⵜⵓⵕⵓⴱⵜ ⵏ ⵜⵉⵏⵉⵙ ⵉ ⵉⵄⵔⵔⵉⵎⵏ|ⵜⴰⴱⵔⵣⴰ ⵏ ⵜⵓⵕⵓⴱⵜ ⴷⴷⵓ 14 ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ]] ⵖ [[ⵙⴰⵏⵔⵉⵎⵓ]], ⵍⵍⵉⵖ ⵉⵏⵔⴰ [[ⵍⵓⴽⴰⵛ ⵍⴰⴽⵓ]] ⵖ ⵓⵎⵢⴰⵡⴰⵏ<ref>{{cite web |url=https://sportnet.sme.sk/spravy/tenis-lacko-prehral-na-me14-az-vo-finale-gajdosova-s-juricovou-vitazkami-debla/?page=10 |title=Tenis: Lacko prehral na ME14 až vo finále - Sportnet |website=Sportnet |access-date=2026-06-06}}</ref> ⴷ ⵓⵙⵉⵏ ⴷ ⴱⵓⵥⵓⴼⵉⵜⵛ ⵎⴳⴰⵍ ⵉⵔⵓⵙⵉⵢⵏ [[ⴰⵍⵉⴽⵙⴰⵏⴷⵔ ⴽⵔⴰⵙⵏⵓⵔⵓⵜⵙⴽⵉ]] ⴷ ⵎⵉⵅⴰⵢⵉⵍ ⴱⵉⴽⴽⵉⵔ.<ref>{{cite web |url=https://www.tenniseurope.org/page/16401/European-Junior-Championships-14-Under |title=European Junior Championships 14 & Under |website=Tennis Europe |access-date=2026-06-06}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.tennis.com/news/articles/djokovic-practices-returns-with-bozovic-pays-off-against-raonic |title=Djokovic practices returns with Bozovic - tennis.com |website=Tennis.com |access-date=2026-06-06}}</ref> ⵢⴰⵡⵉ [[ⵢⵓⴳⵓⵙⵍⴰⴼⵢⴰ]] ⵙ ⵜⵉⵔⵏⵉ, ⵖ ⵓⴽⵔⵡⴰⵙ ⵏ ⵓⵏⴱⴷⵓ ⵏ ⵜⵓⵕⵓⴱⵜ, ⵉⵙⵎⴷ ⴰⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⴷ ⴰⵏⴱⵔⴰⵣ ⵏ ⵜⵓⵕⵓⴱⵜ ⵖ ⵓⴼⵜⵜⵉⵡ, ⵜⴰⵢⵢⵓⴳⴰ, ⴷ ⵉⴳⵉⵜⵏ ⵏ ⵜⵔⵓⴱⴱⴰ. ⵢⵓⵎⵥ ⴷⴰⵖ ⵢⴰⵜ ⵜⵎⴰⴷⴰⵢⵜ ⵏ ⵓⵥⵕⴼ ⵖ ⵉⴳⵉ ⵏ ⵜⵔⵓⴱⴱⴰ ⴷⴷⵓ 14 ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵖ [[ⵜⴰⴱⵔⵣⴰ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⵏ ⵜⵉⵏⵉⵙ ⵉ ⵉⵄⵔⵔⵉⵎⵏ|ⵜⴰⴱⵔⵣⴰ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ITF ⵉ ⵉⵄⵔⵔⵉⵎⵏ]] ⵉ [[ⵢⵓⴳⵓⵙⵍⴰⴼⵢⴰ]].<ref>{{cite web |url=https://www.itftennis.com/media/5203/junior-team-competitions-rolls-of-honour.pdf |title=Junior team competitions rolls of honour |website=ITF Tennis |access-date=2026-06-06}}</ref> ⵉⵙⵎⴷ ⴷⵢⵓⴽⵓⴼⵉⵜⵛ ⴰⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 2001 ⵖ ⵓⵙⴽⵯⴼⵍ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵖ ⵜⵍⴳⴰⵎⵜ ⵏ ETA ⴷⴷⵓ 14 ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ, ⴷ [[ⴰⵏⴷⵉ ⵎⵓⵔⴰⵢ]] ⵖ ⵓⴷⵖⴰⵔ ⵡⵉⵙ ⵙⵉⵏ.
ⵖ 2002, ⵍⵍⵉⵖ ⵉⵙⵙⵏⵜⵉ ⴰⵔ ⵉⵜⵜⵓⵔⴰⵔ ⵖ ⵜⴰⴳⴳⴰⵢⵜ ⵏ ⴷⴷⵓ 16 ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ, ⵢⵉⵡⵉ ⴷ ⴷⵢⵓⴽⵓⴼⵉⵜⵛ ⵙⵏⴰⵜ ⵜⴱⴰⵔⴰⵣⵉⵏ ⵜⵉⵎⵇⵕⴰⵏⵉⵏ ⵖ ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ: ⴷⵉⵔⴱⵉ ⴽⴰⴷⵉ ⵖ ''ⵍⴰ ⴱⵓⵍ'', ⵍⵍⵉⵖ ⵉⵏⵔⴰ [[ⴳⴰⵢⵉⵍ ⵎⵓⵏⴼⵉⵙ]] ⵖ ⵜⴳⵉⵔⴰ,<ref name="ouest-france">{{cite news |url=https://www.ouest-france.fr/pays-de-la-loire/la-baule-44500/la-premiere-fois-que-djokovic-et-monfils-se-sont-rencontres-81081624-3f30-11ee-82fe-3f735fd93bc9 |title=La première fois que Novak Djokovic a battu Gaël Monfils |work=Ouest-France |access-date=2026-06-06}}</ref> ⴷ ''ⵍⵓ ⴱⵓⵏⵜⵉ'' ⵖ [[ⴰⴼⵉⵏⵢⵓⵏ]].<ref name="dauphine">{{cite news |url=https://www.ledauphine.com/vaucluse/2012/07/02/l-empreinte-djokovic |title=L'empreinte Djokovic |work=Le Dauphiné Libéré |date=2 July 2012 |access-date=2026-06-06}}</ref> ⵖ ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ, ⵢⵉⵡⵉ ⴷ ⴰⵣⵡⵍ ⵏⵏⵙ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵖ ITF ⵖ [[ⴱⴰⵏⵜⵛⵉⴼⵓ]],<ref name="dare" /> ⵍⵍⵉⵖ ⵉⵏⵔⴰ ⵖ ⴽⵓ ⵜⵎⵏⵓⴳⴳⵓⵔⵉⵏ ⴱⵍⴰ ⵉⵣⴳⵍ ⴰⵙ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵓⴳⵣⵣⵓⵎ, ⵓⵍⴰ ⵎⴳⴰⵍ ⵓⵎⵓⵔⴰⵔ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ [[ⴷⴰⴼⵉⴷ ⵙⴰⴼⵉⵜⵛ]] ⵖ ⵜⴳⵉⵔⴰ..<ref name="itf-player">{{cite web |url=https://www.itftennis.com/en/players/novak-djokovic/800225217/srb/jt/s/activity/ |title=Novak Djokovic player details |website=ITF Tennis |access-date=2026-06-06}}</ref>
==== ⵕⴰⴼⴰⵢⵉⵍ ⵏⴰⴷⴰⵍ ====
ⵛⴰⵍⴰ ⴳⵔ ⴷⵢⵓⴽⵓⴼⵉⵜⵛ ⴷ ⵕⴰⴼⴰⵢⵉⵍ ⵏⴰⴷⴰⵍ ⵜⴳⴰ ⵜⴰⵏⵏⴰ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⴳⴳⵓⵜⵏ ⵖ ⵓⵎⵣⵔⵓⵢ ⵏ ⵜⵉⵏⵉⵙ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ ⵖ [[ⵜⴰⵡⴰⵍⴰ ⵉⵕⵥⵎⵏ]]. ⵎⵏⴰⴳⴳⴰⵔⵏ ⵙⵉⵏ ⵉⵜⵙⵏ 60 ⵏ ⵜⴽⴽⵍⵉⵜ, ⵉⵣⵡⴰⵔ ⴷⵢⵓⴽⵓⴼⵉⵜⵛ ⵙ 31–29.<ref>{{cite web |url=http://www.atpworldtour.com/News/Tennis/2015/04/15/Monte-Carlo-Saturday-Nadal-Djokovic.aspx |title=ATP World Tour: Novak Claims Blockbuster |website=atpworldtour.com |access-date=2026-06-06}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.atptour.com/en/players/atp-head-2-head/novak-djokovic-vs-rafael-nadal/d643/n409 |title=Novak Djokovic VS Rafael Nadal Head 2 Head |website=ATP Tour |access-date=2026-06-06}}</ref> ⵉⵣⵡⴰⵔ ⴷⵢⵓⴽⵓⴼⵉⵜⵛ ⵖ ⵓⵙⵔⵉⵔ ⵉⵇⵇⵓⵔⵏ ⵙ 20–7, ⵖ ⵍⵍⵉⵖ ⵉⵣⵡⴰⵔ ⵏⴰⴷⴰⵍ ⵖ ⵡⴰⴽⴰⵍ ⵙ 20–9, ⵎⴳⴰⴷⴷⴰⵏ ⵖ ⵜⵓⴳⴰ ⵙ 2–2.<ref>{{cite web |url=http://www.atpworldtour.com/Players/Head-To-Head.aspx?pId=N409&oId=D643 |title=FEDEX ATP Head 2 Heads |website=atpworldtour.com |access-date=2026-06-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110819042249/http://www.atpworldtour.com/Players/Head-To-Head.aspx?pId=N409&oId=D643 |archive-date=2011-08-19}}</ref>
ⴷⵢⵓⴽⵓⴼⵉⵜⵛ ⴰⴷ ⵉⴳⴰⵏ ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⵙⵍⴰⵖ ⵏⵜⵜⴰⵏ ⵍⵍⵉ ⵉⵏⵔⴰⵏ ⵏⴰⴷⴰⵍ ⵖ ⴽⴽⵓⵥⵜ ⵜⴱⵔⵣⵉⵡⵉⵏ ⵜⵉⵎⵇⵕⴰⵏⵉⵏ (ⴳⵔⴰⵏⴷ ⵙⵍⴰⵎ). ⵉⴳⴰ ⴷⴰⵖ ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⵍⵍⵉ ⴷⴰⵔ ⴰⴽⴽⵯ ⴳⴳⵓⵜⵏ ⴰⵏⵔⴰⵡⵏ ⵎⴳⴰⵍ ⵏⴰⴷⴰⵍ ⵖ ⵜⴰⵍⵍⴰⵖⵜ, ⵍⵍⵉⵖ ⵜ ⵉⵏⵔⴰ ⵙⵏⴰⵜ ⵜⴽⴽⴰⵍ ⵖ ⵕⵓⵍⴰⵏ ⴳⴰⵕⵓⵙ (ⵜⴰⴱⵔⵣⴰ ⵏ ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ) ⴷ ⵖ ⴽⵕⴰⴹⵜ ⵜⴱⵔⵣⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ ⵏ ⵡⴰⵍⵓⴹ, ⵙ ⵎⴰⴷ ⵉⵥⵍⵉⵏ ⵖ [[ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ ⵏ ⵎⵓⵏⵜⵉ ⴽⴰⵕⵍⵓ 2013]], ⵖ ⵍⵍⵉⵖ ⵉⵙⴱⴷⴷ ⴰⵙⵙⵓⴷⴼ ⵏ ⵏⴰⴷⴰⵍ ⵏ ⵜⴰⵎ ⵉⵣⵡⵉⵍⵏ ⵉⵎⵙⴹⴼⴰⵕⵏ. ⵓⵔⴰⵔⵏ ⵙⵉⵏ ⵉⵜⵙⵏ ⵜⴰⴳⵉⵔⴰ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵖⵣⵣⵉⴼⵏ ⵖ ⵓⵎⵣⵔⵓⵢ ⵏ ⵜⴱⵔⵣⵉⵡⵉⵏ ⵜⵉⵎⵇⵕⴰⵏⵉⵏ ⵖ [[ⵜⴰⴱⵔⵣⴰ ⵏ ⵓⵙⵜⵔⴰⵍⵢⴰ ⵉⵕⵥⵎⵏ 2012]], ⵖ ⵍⵍⵉⵖ ⵢⵉⵡⵉ ⴷⵢⵓⴽⵓⴼⵉⵜⵛ ⵙ 5 ⵏ ⵜⵙⵔⴰⴳⵉⵏ ⴷⴼⴼⵉⵔ 5 ⵏ ⵜⵙⵔⴰⴳⵉⵏ ⴷ 53 ⵏ ⵜⵓⵙⴷⴰⴷⵜ.<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/sport/2012/jan/29/australian-open-novak-djokovic-greatest |title=Australian Open: Novak Djokovic says final was his greatest match |work=The Guardian |date=29 January 2012 |access-date=2026-06-06}}</ref><ref>{{cite web |url=https://bleacherreport.com/articles/1069718-novak-djokovic-vs-rafael-nadal-why-aussie-open-final-is-greatest-match-ever |title=Novak Djokovic vs. Rafael Nadal: Why Aussie Open Final Is Greatest Match Ever |website=Bleacher Report |date=2012 |access-date=2026-06-06}}</ref> ⵖ ⵜⵎⵏⵓⴳⴳⵓⵔⵉⵏ ⵢⴰⴹⵏⵉⵏ ⵜⵉⵎⵣⵔⵓⵢⵉⵏ ⵍⵍⵉ ⵓⵔⴰⵔⵏ: ⴰⵣⴳⵏ ⵏ ⵜⴳⵉⵔⴰ ⵖ [[ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ ⵏ ⵎⴰⴷⵔⵉⴷ 2009]],<ref>{{cite web |url=https://www.madrid-open.com/en/mutua-news/the-2009-semi-final-between-nadal-and-djokovic-voted-the-best-match-in-mutua-madrid-open-history/ |title=The 2009 semi-final between Nadal and Djokovic - Mutua Madrid Open |website=madrid-open.com |access-date=2026-06-06}}</ref> ⵜⴰⴳⵉⵔⴰ ⵏ [[ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ ⵏ ⵎⵢⴰⵎⵉ 2011]],<ref>{{cite news |url=https://www.reuters.com/article/us-tennis-men-miami-idUSTRE7322ZF20110403 |title=Djokovic sinks Nadal in thrilling Miami final |work=Reuters |date=3 April 2011 |access-date=2026-06-06}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.atptour.com/en/news/djokovic-nadal-miami-2011-sunday |title=Djokovic denies Nadal again to take pulsating final |website=ATP Tour |date=3 April 2011 |access-date=2026-06-06}}</ref> ⴰⵣⴳⵏ ⵏ ⵜⴳⵉⵔⴰ ⵖ [[ⵜⴰⴱⵔⵣⴰ ⵏ ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ ⵉⵕⵥⵎⵏ 2013]],<ref>{{cite web |url=https://www.atptour.com/en/news/nadal-djokovic-2013-roland-garros-flashback |title=Flashback: Nadal Outlasts Djokovic In 2013 Semi-Final Thriller |website=ATP Tour |date=7 June 2013 |access-date=2026-06-06}}</ref> ⴰⵣⴳⵏ ⵏ ⵜⴳⵉⵔⴰ ⵖ [[ⵡⵉⵎⴱⵍⴷⵓⵏ 2018]],<ref>{{cite web |url=https://www.atptour.com/en/news/nadal-djokovic-wimbledon-2018-saturday |title=Djokovic Outlasts Nadal In Wimbledon SF Epic |website=ATP Tour |date=14 July 2018 |access-date=2026-06-06}}</ref> ⴷ ⵓⵣⴳⵏ ⵏ ⵜⴳⵉⵔⴰ ⵖ [[ⵜⴰⴱⵔⵣⴰ ⵏ ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ ⵉⵕⵥⵎⵏ 2021]].<ref>{{cite web |url=https://www.atptour.com/en/news/djokovic-nadal-roland-garros-2021-sf |title=Novak Djokovic Dethrones Rafael Nadal After Roland Garros Epic |website=ATP Tour |date=11 June 2021 |access-date=2026-06-06}}</ref>
====ⴽⴰⵕⵍⵓⵙ ⴰⵍⴽⴰⵕⴰⵥ====
ⵎⵏⴰⴳⴳⴰⵔⵏ ⴷⵢⵓⴽⵓⴼⵉⵜⵛ ⴷ ⴽⴰⵕⵍⵓⵙ ⴰⵍⴽⴰⵕⴰⵥ ⵎⵔⴰⵡⵜ ⵏ ⵜⴽⴽⴰⵍ, ⵉⵏⵔⴰ ⴽⵓ ⵢⴰⵏ ⴳⵉⵙⵏ ⵖ 5 ⵏ ⵜⵉⵎⵏⵓⴳⴳⴰⵔ.<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.atptour.com/en/players/atp-head-2-head/novak-djokovic-vs-carlos-alcaraz/d643/a0e2 |title=Novak Djokovic VS Carlos Alcaraz {{!}} Head 2 Head {{!}} ATP Tour {{!}} Tennis |website=ATP Tour |access-date=11 February 2025 }}</ref> ⵎⵇⵇⴰⵔ ⵉⵍⵍⴰ ⵓⵎⵢⴰⵍⵍⴰ ⵏ 16 ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵖ ⵓⵡⵜⵜⴰⵢ ⴳⵔⴰⵜⵙⵏ, ⵉⵖⴰⵎⴰ ⵓⵎⵛⴰⵍⴰ ⵏⵏⵙⵏ ⵉⴷⵓⵙ ⴽⵉⴳⴰⵏ.
ⵎⵏⴰⴳⴳⴰⵔⵏ ⵜⵉⴽⵍⵉⵜ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ ⵖ ⵓⵣⴳⵏ ⵏ ⵜⴳⵉⵔⴰ ⵏ [[ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ ⵏ ⵎⴰⴷⵔⵉⴷ 2022]], ⵖ ⵍⵍⵉⵖ ⵉⵏⵔⴰ ⴰⵍⴽⴰⵕⴰⵥ ⵖ ⵜⴰⵢⴱⵔⵉⴽⴽ ⵏ ⵓⴳⵣⵓⵎ ⴰⵎⴳⴳⴰⵔⵓ. ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴳⵓⵔⵜ ⵏⵏⵙⵏ ⵜⵉⵙ ⵙⵏⴰⵜ ⵜⵣⵔⵉ ⵖ ⵓⵣⴳⵏ ⵏ ⵜⴳⵉⵔⴰ ⵏ [[ⵜⴱⴰⵔⴰⵣⵜ ⵏ ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ ⵉⵕⵥⵎⵏ 2023]], ⵢⴰⵜ ⵜⴰⵎⵏⵢⵓⴳⴳⵓⵔⵜ ⵍⵍⵉ ⴱⴰⵀⵔⴰ ⵙⴰⴳⴳⵎⵏ ⵎⵉⴷⴷⵏ, ⵙⵙⵓⵙⵏⵏ ⵜⵜ ⵉⵎⴰⵙⵙⵏ ⵏ ⵓⵙⵏⵖⵎⵙ ⴷ ATP ⵙ ⵉⵅⴼ ⵏⵏⵙ.<ref>{{Cite magazine |last=Wertheim |first=Jon |author-link=Jon Wertheim |date=7 June 2023 |title=Novak Djokovic, Carlos Alcaraz Face Off in Generation-Defining French Open Semifinal |url=https://www.si.com/tennis/2023/06/07/novak-djokovic-carlos-alcaraz-face-off-generation-defining-french-open-semifinal |access-date=1 June 2024 |magazine=Sports Illustrated |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719023057/https://www.si.com/tennis/2023/06/07/novak-djokovic-carlos-alcaraz-face-off-generation-defining-french-open-semifinal |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Carayol |first=Tumaini |date=8 June 2023 |title=Djokovic and Alcaraz ready to serve up French Open feast for the ages |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/jun/08/tennis-french-open-carlos-alcaraz-novak-djokovic-preview |access-date=1 June 2024 |website=amp.theguardian.com |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719023057/https://amp.theguardian.com/sport/2023/jun/08/tennis-french-open-carlos-alcaraz-novak-djokovic-preview |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kapetanakis |first=Arthur |date=8 June 2023 |title=SF Preview: Carlos Alcaraz vs. Novak Djokovic In Clash For The Ages |url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-djokovic-roland-garros-2023-sf-preview |access-date=1 June 2024 |website=ATP Tour |archive-date=25 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230925094747/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-djokovic-roland-garros-2023-sf-preview |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Cambers |first=Simon |date=8 June 2023 |title=Alcaraz v Djokovic: Where the match can be won |url=https://www.rolandgarros.com/en-us/article/rg2023-semi-final-preview-alcaraz-djokovic-tactical-breakdown |access-date=2 June 2024 |website=www.rolandgarros.com |archive-date=2 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240602182743/https://www.rolandgarros.com/en-us/article/rg2023-semi-final-preview-alcaraz-djokovic-tactical-breakdown |url-status=live}}</ref>
== ⵜⵉⵡⵉⵙⵉ ⴷ ⵜⵙⴽⵔⴰⵡⵜ ⵏ ⵡⴰⴼⵓⵍⴽⵉ ==
[[File:Jalovik,28.05.2016. 005.jpg|thumb|upright=.7|ⵜⵉⵏⵎⵍ ⵏ ⵡⴰⵣⵣⴰⵏⵏ ⵖ ⵓⵙⵓⵏ ⵏ [[ⵢⴰⵍⵓⴼⵉⴽ]], ⴷⴰ ⵜⵙⴽⴰ ⵜⵎⵔⵙⵍⵜ ⵏ ⵏⵓⴼⴰⴽ ⴷⵢⵓⴽⵓⴼⵉⵜⵛ<ref>{{cite news |url=https://www.rts.rs/page/stories/sr/story/57/srbija-danas/2737952/skolica-zivota-otvorena-u-jaloviku.htm |title="Školica života" otvorena u Jaloviku |date=17 May 2017 |publisher=Radio Television of Serbia |access-date=2026-06-06}}</ref>]]
ⵖ 2007, ⵉⵙⵔⵙ ⴷⵢⵓⴽⵓⴼⵉⵜⵛ ⵜⴰⵎⵔⵙⵍⵜ ⵏ ⵏⵓⴼⴰⴽ ⴷⵢⵓⴽⵓⴼⵉⵜⵛ.<ref>{{cite web |url=https://novakdjokovicfoundation.org/ |title=Novak Djokovic Foundation | Believe in their dreams |website=Novak Djokovic Foundation |access-date=2026-06-06}}</ref> ⵜⴰⵡⵓⵔⵉ ⵏ ⵜⵎⵔⵙⵍⵜ ⴰⴷ ⵜⴳⴰ ⴰⴷ ⵜⴰⵡⵙ ⵉ ⵡⴰⵣⵣⴰⵏⵏ ⵏ ⵜⴳⵔⴰⵔⵉⵏ ⵍⵍⴰⵏⵉⵏ ⵖ ⵜⴳⵏⵥⵉⵜ ⴰⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⴳⵎⵓⵏ ⴷ ⴰⴷ ⴱⵓⵖⵍⵓⵏ ⵖ ⵢⴰⵜ ⵜⵡⵏⵏⴰⴹⵜ ⵉⵙⵙⴱⵖⴰⵙⵏ ⴷ ⵜⴰⵎⵏⴼⵔⵓⵜ.<ref>{{cite web |title=Novak Djokovic Doubling Donations In His Foundation's Season Of Giving |url=http://www.atptour.com/en/news/djokovic-foundation-season-of-giving-december-2020 |access-date=2026-06-06 |website=ATP Tour |archive-date=6 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210206182957/https://www.atptour.com/en/news/djokovic-foundation-season-of-giving-december-2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |url=http://novakdjokovic.com/en/news/events/novak-djokovic-foundation-raises-1-400000-for-children-at-inaugural-benefit-dinner/ |title=Novak Djokovic Foundation raises $1,400,000 for children at inaugural dinner |date=13 September 2012 |access-date=2026-06-06}}</ref> ⵜⴷⵔⵓ ⵜⵎⵔⵙⵍⵜ ⴷ [[ⵍⴱⴰⵏⴽ ⴰⵏⵎⴰⴹⴰⵍ]] ⵖ ⵖⵓⵛⵜ 2015 ⵙ ⵓⵡⵜⵜⴰⵙ ⴰⴷ ⵙⵙⵉⵡⵙⵏ ⴰⵙⵙⵍⵎⴷ ⵏ ⵜⴰⵣⵣⴰⵏⵉⵏ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ ⵖ [[ⵚⵉⵕⴱⵢⴰ]].<ref>{{cite news |url=http://www.worldbank.org/en/news/press-release/2015/08/26/world-bank-novak-djokovic-foundation-partner-to-promote-early-childhood-development-in-serbia-and-globally |title=World Bank, Novak Djokovic Foundation Partner to Promote Early Childhood Development in Serbia and Globally |date=25 August 2015 |access-date=2026-06-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260411075050/https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2015/08/26/world-bank-novak-djokovic-foundation-partner-to-promote-early-childhood-development-in-serbia-and-globally |archive-date=2026-04-11}}</ref><ref>{{cite news |url=http://blog.novakdjokovicfoundation.org/education/register-for-iahp-lectures-in-belgrade |title=World Bank, Novak Djokovic Foundation – Education |date=25 August 2015 |access-date=2026-06-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222093830/http://blog.novakdjokovicfoundation.org/education/register-for-iahp-lectures-in-belgrade/ |archive-date=22 December 2015}}</ref><ref>{{cite news |url=http://novakdjokovicfoundation.org/press-center/video-gallery/douglas-doman-about-child-development-methods |title=Douglas Doman about Child Development Methods |date=12 March 2015 |access-date=2026-06-06 |archive-date=20 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220220224625/https://novakdjokovicfoundation.org/press-center/video-gallery/douglas-doman-about-child-development-methods/ |url-status=dead}}</ref> ⵜⵙⴽⴰ ⵜⵎⵔⵙⵍⵜ ⵏⵏⵙ 50 ⵏ ⵜⵉⵏⵎⴰⵍ ⴰⵔ ⵉⴱⵔⵉⵔ 2022 ⴷ ⴰⵔ ⵙⴽⴽⵓⵏ ⵜⵉⵙ 51, ⵜⴰⵡⵙ ⵉ ⵓⴳⴳⴰⵔ ⵏ 20,800 ⵏ ⵡⴰⵣⵣⴰⵏ ⴷ ⵓⴳⴳⴰⵔ ⵏ ⵢⴰⵡ ⵡⴰⴼ ⵏ ⵜⵡⵊⵉⵡⵉⵏ.<ref>{{cite news |url=https://novakdjokovicfoundation.org/about/ |title=Novak Djokovic Foundation: About Us |access-date=2026-06-06}}</ref><ref name="halfagoal">{{cite news |url=https://halfagoal.com/3-tennis-legends-and-their-charitable-endeavours/ |title=3 Tennis Legends and Their Charitable Endeavours |date=17 January 2020 |access-date=2026-06-06}}</ref> ⵉⴷⵔⴰ ⴷⵢⵓⴽⵓⴼⵉⵜⵛ ⵖ ⵜⵎⵢⵓⴳⴳⵓⵔⵉⵏ ⵏ ⵜⵡⵉⵙⵉ ⴰⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵙⵎⵓⵏⵏ ⴰⵇⴰⵕⵉⴹ ⵉ ⵓⵙⵎⴰⵢⵏⵓ ⵏ ⵓⵙⴽⵓ ⵏ [[ⴰⴳⴰⴷⵉⵔ ⵏ ⴰⴼⴰⵍⴰ]], ⴷ ⵓⵍⴰ ⴰⴷ ⴰⵡⵙⵏ ⵉ ⵓⵏⴳⵉⵙⵏ ⵏ [[ⴰⵏⴷⵓⴷⵉ ⵏ ⵀⴰⵢⵜⵉ 2010]] ⴷ [[ⵉⵏⴳⵉⵜⵏ ⵏ ⴽⵡⵉⵏⵣⵍⴰⵏⴷ 2010–11]].<ref>{{cite news |url=https://www.b92.net/sport/tenis/vesti.php?yyyy=2005&mm=11&dd=14&nav_id=180323 |title=Nole i Ana za toranj na Avali |date=14 November 2005 |publisher=atpworldtour.com |access-date=2026-06-06}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.atpworldtour.com/News/Tennis/2010/01/2nd-Week/Australian-Open-Hit-For-Haiti.aspx |title=Top Players to Raise Funds for Haiti Earthquake Victims |date=16 January 2010 |publisher=atpworldtour.com |access-date=2026-06-06}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.atpworldtour.com/News/Tennis/2011/01/Other/Rally-For-Relief.aspx |title=Players To Rally For Relief at Australian Open |date=13 January 2011 |publisher=atpworldtour.com |access-date=2026-06-06}}</ref>
== ⵉⵙⵎⴰⴷⵏ ==
{|class="wikitable"
|-
! width="100" | ⴰⵣⵎⵣ
! width="530" | ⴰⵙⵎⴰⴷ ⵍⵍⵉ ⴷ ⵉⵖⵖⵯⵉ
! ⵉⵎⵓⵔⴰⵔⵏ ⵎⵙⴰⵙⴰⵏⵉⵏ
|-
|2006–24||ⵢⴰⵏ ⵖ ⵙⵏⴰⵜ ⴰⴼⵏⴰⵜⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵎⵇⵇⵓⵔⵏ ⵖ ⵜⵡⴰⵍⴰ ⵉⵕⵥⵎⵏ (ⵎⴳⴰⵍ [[ⵕⴰⴼⴰⵢⵉⵍ ⵏⴰⴷⴰⵍ|ⵏⴰⴷⴰⵍ]] ⴷ [[ⵕⵓⴷⵊⵔ ⴼⵉⴷⵉⵔⵉⵔ|ⴼⵉⴷⵉⵔⵉⵔ]])||ⵙⵍⴰⵖ ⴷ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
|2006–24||25+ ⵏ ⵓⵏⵔⴰⵡ ⵎⴳⴰⵍ ⴽⵓ ⴰⴳⵎⴰⵎ ⵢⴰⴹⵏⵉⵏ ⵖ ⴽⴽⵓⵥ ⵉⵜⵔⴰⵏ (ⴼⵉⴷⵉⵔⵉⵔ, ⵏⴰⴷⴰⵍ ⴷ [[ⴰⵏⴷⵉ ⵎⵓⵔⴰⵢ|ⵎⵓⵔⴰⵢ]])||ⵙⵍⴰⵖ ⴷ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
|2006–24||ⴰⵙⵎⴰⴷ ⵏ ⵓⵏⵔⴰⵡ ⵖ ⵓⴷⵎ-ⵙ-ⵓⴷⵎ ⵎⴳⴰⵍ ⴽⵓ ⴰⴳⵎⴰⵎ ⵖ ⴽⴽⵓⵥ ⵉⵜⵔⴰⵏ||ⵙⵍⴰⵖ ⴷ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
|2006–23||21+ ⵏ ⴰⵏⵔⴰⵡ ⵎⴳⴰⵍ ⵙⵎⵎⵓⵙ ⴰⴼⵏⴰⵜⵏ (ⵏⴰⴷⴰⵍ, ⴼⵉⴷⵉⵔⵉⵔ, ⵎⵓⵔⴰⵢ, [[ⵙⵜⴰⵏ ⴼⴰⴼⵔⵉⵏⴽⴰ|ⴼⴰⴼⵔⵉⵏⴽⴰ]] ⴷ [[ⵜⵓⵎⴰⵛ ⴱⵉⵔⴷⵉⵛ|ⴱⵉⵔⴷⵉⵛ]])||ⵙⵍⴰⵖ ⴷ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
|2005–26||ⴰⵎⴹⴰⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵢⴰⵜⵜⵓⵢⵏ ⵏ ⵉⵏⵔⴰⵡⵏ ⵎⴳⴰⵍ ⵉⵎⵓⵔⴰⵔⵏ ⵏ ⵎⵔⴰⵡ ⵉⵎⵣⵡⵓⵔⴰ (Top-10) (269)<ref>[https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/player-classic.cgi?p=NovakDjokovic&f=ACareerqqITop_10qq Djokovic's wins vs. Top-10 players]</ref>||ⵙⵍⴰⵖ ⴷ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
|2007–26||ⴰⵎⴹⴰⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵢⴰⵜⵜⵓⵢⵏ ⵏ ⵉⵏⵔⴰⵡⵏ ⵎⴳⴰⵍ ⵉⵎⵓⵔⴰⵔⵏ ⵏ ⵙⵎⵎⵓⵙ ⵉⵎⵣⵡⵓⵔⴰ (Top-5) (130)<ref>[https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/player-classic.cgi?p=NovakDjokovic&f=ACareerqqITop_5qq Djokovic's wins vs. Top-5 players]</ref>||ⵙⵍⴰⵖ ⴷ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
|2007–24||ⴰⵎⴹⴰⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵢⴰⵜⵜⵓⵢⵏ ⵏ ⵉⵏⵔⴰⵡⵏ ⵎⴳⴰⵍ ⵢⴰⵏ ⵓⵏⵎⴳⴰⵍ (31 ⵎⴳⴰⵍ ⵕⴰⴼⴰⵢⵉⵍ ⵏⴰⴷⴰⵍ)||ⵙⵍⴰⵖ ⴷ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
|2008–17||ⴰⵙⵎⴰⴷ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⴹⴱⵕⵏ ⵎⴳⴰⵍ ⵢⴰⵏ ⵓⵏⵎⴳⴰⵍ (ⵓⵣⵡⵉⵔ ⵙ 22 ⵏ ⵜⵎⵍⵉⵍⵉⵖⵜ ⵎⴳⴰⵍ [[ⵜⵓⵎⴰⵛ ⴱⵉⵔⴷⵉⵛ]])||ⵙⵍⴰⵖ ⴷ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
|2005–25||ⴰⵙⵎⴰⴷ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⴽⴽⴰⵏ ⴼ ⵡⵉⵢⵢⴰⴹ ||ⵙⵍⴰⵖ ⴷ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
|2009–21||ⴰⵙⵎⴰⴷ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⴹⴱⵕⵏ ⵖ ⵉⴳⵣⵎⴰⵏ ⵎⴳⴰⵍ ⵢⴰⵏ ⵓⵏⵎⴳⴰⵍ (33–0 ⵎⴳⴰⵍ [[ⵥⵉⵕⵉⵎⵉ ⵛⴰⵕⴷⵉ]])||ⵙⵍⴰⵖ ⴷ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
|2011||ⴰⵙⵎⴰⴷ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⴹⴱⵕⵏ ⵎⴳⴰⵍ ⵓⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⵖ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ (5–0 ⵎⴳⴰⵍ ⵕⴰⴼⴰⵢⵉⵍ ⵏⴰⴷⴰⵍ)<ref>[https://www.ultimatetennisstatistics.com/record?recordId=SeasonWinningPctVsNo1 Highest Winning Pct. Vs No. 1 in Single Season]</ref>||ⵙⵍⴰⵖ ⴷ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
|2008–20||ⴰⵎⴹⴰⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵢⴰⵜⵜⵓⵢⵏ ⵏ ⵉⵏⵔⴰⵡⵏ ⵖ ⴳⵔⴰⵏⴷ ⵙⵍⴰⵎ ⵎⴳⴰⵍ ⵢⴰⵏ ⵓⵏⵎⴳⴰⵍ (11 ⵎⴳⴰⵍ ⵕⵓⴷⵊⵔ ⴼⵉⴷⵉⵔⵉⵔ)||[[ⵕⴰⴼⴰⵢⵉⵍ ⵏⴰⴷⴰⵍ]]
|-
|2015||31 ⵏ ⴰⵏⵔⴰⵡ ⵎⴳⴰⵍ ⵉⵎⵓⵔⴰⵔⵏ ⵏ ⵎⵔⴰⵡ ⵉⵎⵣⵡⵓⵔⴰ (Top-10) ⵖ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ||ⵙⵍⴰⵖ ⴷ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
|2015||37.8% ⵏ ⵓⵙⵖⵍ ⵏ ⵉⵏⵔⴰⵡⵏ ⵎⴳⴰⵍ Top-10 ⵖ ⵓⵎⵢⴰⵏ ⵏ ⵉⵏⵔⴰⵡⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ||ⵙⵍⴰⵖ ⴷ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
|2015||ⵉⵏⵔⴰ ⴽⵓ ⵉⵎⵓⵔⴰⵔⵏ ⵏ ⵎⵔⴰⵡ ⵉⵎⵣⵡⵓⵔⴰ (Top-10) ⵖ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ||ⵙⵍⴰⵖ ⴷ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
|2015||ⵉⵏⵔⴰ ⴽⵓ ⵉⵎⵓⵔⴰⵔⵏ ⵏ 19 ⵉⵎⵣⵡⵓⵔⴰ ⵖ ⵜⴳⵉⵔⴰ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ||ⵙⵍⴰⵖ ⴷ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
|2011–16||5 ⵏ ⵉⵙⴳⴳⵯⴰⵙⵏ ⵢⵉⵡⵉ ⴳⵉⵙⵏ 20+ ⵏ ⵜⵎⵍⵉⵍⵉⵖⵉⵏ ⵎⴳⴰⵍ ⵉⵎⵓⵔⴰⵔⵏ ⵏ Top-10||ⵙⵍⴰⵖ ⴷ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
|2011||5 ⵏ ⵉⵏⵔⴰⵡⵏ ⵎⵓⵣⵔⵏⵉⵏ ⵖ ⵜⴳⵉⵔⴰⵡⵉⵏ ⵎⴳⴰⵍ [[ⵓⵟⵟⵓⵏ 1 ⵖ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ|ⵓⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ]] (ⵕⴰⴼⴰⵢⵉⵍ ⵏⴰⴷⴰⵍ)<ref>[https://www.forbes.com/sites/kurtbadenhausen/2012/06/08/federer-nadal-and-djokovic-represent-golden-age-of-mens-tennis/ Federer, Nadal And Djokovic Represent Golden Age For Men's Tennis - Forbes]</ref>||ⵙⵍⴰⵖ ⴷ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
|2008–26||9 ⵏ ⵉⵏⵔⴰⵡⵏ ⵎⴳⴰⵍ ⵉⵏⴱⵔⴰⵣⵏ ⵉⴹⴼⴰⵕⵏ ⵏ ⴳⵔⴰⵏⴷ ⵙⵍⴰⵎ<ref>[https://www.espn.co.uk/tennis/story/_/id/31614000/french-open-2021-stats-novak-djokovic-hands-rafael-nadal-third-career-loss-roland-garros Stats: Djokovic hands Nadal his third career loss at French Open - ESPN]</ref>||ⵙⵍⴰⵖ ⴷ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
|[[ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ ⵏ ⴽⴰⵏⴰⴷⴰ 2007|2007]]||ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵎⵥⵥⵉⵢⵏ ⵖ ⵓⵡⵜⵜⴰⵢ ⵍⵍⵉ ⵉⵏⵔⴰⵏ ⴽⵕⴰⴹ ⵉⵎⵣⵡⵓⵔⴰ ⵙ ⵓⵏⵎⵉⵍⴰ (ⵕⵓⴷⵉⴽ, ⵏⴰⴷⴰⵍ ⴷ ⴼⵉⴷⵉⵔⵉⵔ) (20 ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⴷ 2 ⵏ ⵡⴰⵢⵢⵓⵔⵏ)||ⵙⵍⴰⵖ ⴷ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
|}
== ⵉⵙⵎⴰⴷⵏ ⵏⵏⵙ ⴰⴽⴽⵯ ==
{|class="wikitable"
|-
! ⵜⴰⵣⵎⵣⵜ
! ⵉⵣⵡⵍⵏ ⵏ ⵜⵎⵏⴰⴹⵉⵏ ⵜⵉⵏⴰⵔⴰⴳⵉⵏ (Elite tournaments)
! ⵉⵎⵓⵔⴰⵔⵏ ⵉⵎⵙⴰⵙⴰⵏ (Tied)
|-
| 2007–21 || ⴰⵙⵓⵖⵍ ⵏ ⵉⵣⵡⵍⵏ ⵉⵎⵇⵇⵔⴰⵏⵏ (Big Titles sweep) – ⵙⵏⴰⵜ ⵏ ⵜⴽⴽⴰⵍ || ⵙⵍⴰⵖ ⴷ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
| 2007–24 || 72 ⴰⵣⵡⵍ ⴰⵎⵇⵇⵔⴰⵏ ⵉⵜⵜⵓⵔⵏⴰⵏ || ⵙⵍⴰⵖ ⴷ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
| 2008–24 || ⵙⵓⴱⵉⵔ ⵙⵍⴰⵎ (Career Super Slam) || [[ⴰⵏⴷⵔⵉ ⴰⴳⴰⵙⵉ]]
|-
| 2007–23 || 50 ⴰⵣⵡⵍ ⴰⵎⵇⵇⵔⴰⵏ ⴳ ⵓⴳⴰⵔⴰ ⵏ ⵓⴽⵔⵡⴰⵙ (Hardcourts) || ⵙⵍⴰⵖ ⴷ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
| 2015 || 10 ⵉⵣⵡⵍⵏ ⵉⵎⵇⵇⵔⴰⵏⵏ ⴳ ⵢⴰⵜ ⵜⵙⵓⵜⵜ || ⵙⵍⴰⵖ ⴷ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
| 2007–23 || ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⵉⵜⵜⵓⵔⵏⴰⵏ ⴳ 14 ⵏ ⵜⵎⵏⴰⴹⵉⵏ ⵜⵉⵏⴰⵔⴰⴳⵉⵏ ⴽⵓⵍⵍⵓ || ⵙⵍⴰⵖ ⴷ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
| 2008–22 || 6+ ⵏ ⵉⵣⵡⵍⵏ ⵉⵎⵇⵇⵔⴰⵏⵏ ⴳ ⵢⴰⵜ ⵜⵎⵏⴰⴹⵜ ⴳ ⵓⴽⵔⵡⴰⵙ, ⵜⴰⵎⵇⵇⵔⴰⵏⵜ, ⴰⵍⵓⴹ ⴷ ⵜⵓⴳⴰ || ⵙⵍⴰⵖ ⴷ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
| 2011–21 || ⴰⵜⵜⵓⵢ ⵏ ⴽⵕⴰⴹ ⵏ ⵜⴽⴽⴰⵍ ⴳ 6 ⵏ ⵜⵎⵏⴰⴹⵉⵏ ⵜⵉⵏⴰⵔⴰⴳⵉⵏ ⵎⵢⴰⵍⴰⴹⵏⵉⵏ || ⵙⵍⴰⵖ ⴷ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
| 2014–16 || 7 ⵉⵣⵡⵍⵏ ⵉⵎⵇⵇⵔⴰⵏⵏ ⵙ ⵓⵣⵔⴰⵢ (ⵙⵏⴰⵜ ⵜⴽⴽⴰⵍ) || ⵙⵍⴰⵖ ⴷ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
| 2015 || ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⵏⵖ ⵡⴰⵏⵏⴰ ⵢⵓⵔⴰⵔⵏ ⵜⴰⴳⴳⴰⵔⵜ ⴳ ⴽⵓⵍⵍⵓ ⵜⵉⵎⵏⴰⴹⵉⵏ ⵉⵜⵜⵓⵔⴰⵔⵏ ⴳ ⵜⵙⵓⵜⵜ || ⵙⵍⴰⵖ ⴷ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
| 2008–23 || 11 ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ ⵓⵔⵏⵓ ⵏ 4+ ⵏ ⵉⵣⵡⵍⵏ ⵉⵎⵇⵇⵔⴰⵏⵏ || ⵙⵍⴰⵖ ⴷ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
| 2007–26 || 20 ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵙ ⵓⵣⵔⴰⵢ ⵏ ⵓⵡⴹ ⵙ 1+ ⵏ ⵜⴳⴳⴰⵔⵜ ⵜⴰⵎⵇⵇⵔⴰⵏⵜ || ⵙⵍⴰⵖ ⴷ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
| 2011–16 || 6 ⵉⵙⴳⴳⵯⴰⵙⵏ ⵙ ⵓⵣⵔⴰⵢ ⵏ ⵓⵔⵏⵓ ⵏ 5+ ⵏ ⵉⵣⵡⵍⵏ ⵉⵎⵇⵇⵔⴰⵏⵏ || ⵙⵍⴰⵖ ⴷ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
| 2007–26 || 108 ⵜⴰⴳⴳⴰⵔⵜ ⵜⴰⵎⵇⵇⵔⴰⵏⵜ || ⵙⵍⴰⵖ ⴷ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
| 2014–16 || 18 ⵜⴰⴳⴳⴰⵔⵜ ⵜⴰⵎⵇⵇⵔⴰⵏⵜ ⵙ ⵓⵣⵔⴰⵢ || ⵙⵍⴰⵖ ⴷ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
| colspan="3" style="text-align: center;"|'''ⵉⵣⵡⵍⵏ ⵏ ⴽⵓⵍⵍⵓ ⵜⵉⵎⵏⴰⴹⵉⵏ'''
|-
| 2007–23 || 62 ⴰⵣⵡⵍ ⵉⵜⵜⵓⵔⵏⴰⵏ ⵙ ⵓⵙⵜⴰⵢ ⵏ ⵉⵎⵓⵔⴰⵔⵏ ⵏ 10 ⵉⵎⵣⵡⵓⵔⴰ || ⵙⵍⴰⵖ ⴷ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
| 2006–26 || 73 ⴰⵣⵡⵍ ⴳ ⵓⴳⴰⵔⴰ ⵏ ⵓⴽⵔⵡⴰⵙ || ⵙⵍⴰⵖ ⴷ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
| 2005–26 || 42 ⵏ ⵓⵎⵓⵔⴰⵔ ⵏ 5 ⵏ ⵉⴳⵔⴰⵏ || [[ⵉⵍⵉ ⵏⴰⵙⵜⴰⵙ]]
|}
{| class="wikitable"
|-
! ⵜⴰⵎⵏⴰⴹⵜ
! ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ
! ⴰⵣⵡⵍ ⵉⵜⵜⵓⵔⵏⴰⵏ
! ⵉⵎⵓⵔⴰⵔⵏ ⵉⵎⵙⴰⵙⴰⵏ
|-
| rowspan="6" | '''[[ⴰⵡⵙⵜⵔⴰⵍⵢⴰⵏ ⵓⴱⵏ|ⴰⵡⵙⵜⵔⴰⵍⵢⴰⵏ ⵓⴱⵏ]]'''
| 2008–23 || 10 ⵏ ⵉⵣⵡⵍⵏ ⴳ ⵓⵎⵓⵔⴰⵔ ⵉⵙⵙⵉⵏ || ⵙⵍⴰⵖ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
| 2008–26 || 11 ⵜⵉⴳⵉⵔⵉⵜ ⵏ ⵓⵎⵓⵔⴰⵔ ⵉⵙⵙⵉⵏ || ⵙⵍⴰⵖ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
| 2008–26 || 16 ⵏ ⵜⵉⴳⵉⵔⵉⵜ ⵏ ⵓⵙⵎⴳⵔⴰⴹ ⵏ ⵓⵎⵓⵔⴰⵔ ⵉⵙⵙⵉⵏ || ⵙⵍⴰⵖ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
| 2011–24 || ⴰⵣⵔⴰⵢ ⵏ ⵓⵏⵔⴰⵡ ⵏ 33 ⵏ ⵜⵉⴳⵉⵔⵉⵜ ⵙ ⵓⵙⴰⵜⵉ || ⵙⵍⴰⵖ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
| 2012 || ⵜⵉⴳⵉⵔⵉⵜ ⵜⴰⵎⵇⵇⵔⴰⵏⵜ ⵜⴰⵎⴰⵙⵙⴰⵢⵜ (5 ⵜⵙⵔⴰⴳⵜ ⴷ 53 ⵜⵓⵙⴷⴰⴷⵜ) || [[ⵕⴰⴼⴰⵢⵢⵍ ⵏⴰⴷⴰⵍ]]
|-
| 2005–26 || 21 ⵏ ⵜⵎⵏⴰⴹⵜ ⵏ ⵓⵎⵓⵔⴰⵔ ⵉⵙⵙⵉⵏ ⵉⵜⵜⵓⵔⴰⵔⵏ || [[ⵔⵓⵊⵔ ⴼⵉⴷⵉⵔⵔ]]
|-
| rowspan="4" | '''[[ⴼⵔⵓⵏⵛ ⵓⴱⵏ|ⴼⵔⵓⵏⵛ ⵓⴱⵏ]]'''
| 2010–25 || 16 ⵏ ⵜⵉⴳⵉⵔⵉⵜ ⵏ ⵓⵙⵎⴳⵔⴰⴹ ⵙ ⵓⵣⵔⴰⵢ || ⵙⵍⴰⵖ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
| 2006–25 || 19 ⵜⵉⴳⵉⵔⵉⵜ ⵏ ⵓⵙⵎⴳⵔⴰⴹ ⵙ ⵓⵎⴰⵜⴰ || ⵙⵍⴰⵖ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
| 2023 || ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⴰⵎⵇⵇⵔⴰⵏ ⴱⴰⵀⵔⴰ ⵉⵎⵇⵇⵓⵔⵏ (36 ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ) || ⵙⵍⴰⵖ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
| 2005–26 || 22 ⵏ ⵜⵎⵏⴰⴹⵜ ⵏ ⵓⵎⵓⵔⴰⵔ ⴰⴼⵜⵜⵉⵡ ⵉⵜⵜⵓⵔⴰⵔⵏ || [[ⵔⵉⵛⴰⵔⴷ ⴳⴰⵙⴽⵉ]]
|-
| rowspan="4" | '''[[ⵡⵉⵎⴱⵍⴷⵓⵏ|ⵡⵉⵎⴱⵍⴷⵓⵏ]]'''
| 2007–26 || 15 ⵏ ⵜⵉⴳⵉⵔⵉⵜ ⵏ ⵓⵙⵎⴳⵔⴰⴹ || ⵙⵍⴰⵖ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
| 2005–26 || 107 ⵏ ⵜⵉⵔⵏⵉ ⴳ ⵓⵎⵓⵔⴰⵔ ⵉⵙⵙⵉⵏ || ⵙⵍⴰⵖ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
| 2014–23 || ⴰⵣⵔⴰⵢ ⵏ ⵓⵏⵔⴰⵡ ⵏ 45 ⵏ ⵜⵉⴳⵉⵔⵉⵜ ⴳ ⵓⴳⵔⴰⵡ ⴰⵏⴰⵎⵎⴰⵙ (Centre Court) || ⵙⵍⴰⵖ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
| 2019 || ⴰⵣⵔⴰⵢ ⵏ ⵜⵉⴳⵉⵔⵉⵜ ⵜⴰⵎⵇⵇⵔⴰⵏⵜ (4 ⵜⵙⵔⴰⴳⵜ ⴷ 57 ⵜⵓⵙⴷⴰⴷⵜ) || [[ⵔⵓⵊⵔ ⴼⵉⴷⵉⵔⵔ]]
|-
| rowspan="2" | '''[[ⵢⵓ.ⵉⵙ. ⵓⴱⵏ|ⵢⵓ.ⵉⵙ. ⵓⴱⵏ]]'''
| 2007–23 || 10 ⵜⵉⴳⵉⵔⵉⵜ ⵏ ⵓⵎⵓⵔⴰⵔ ⵉⵙⵙⵉⵏ || ⵙⵍⴰⵖ ⵏⵜⵜⴰⵏ
|-
| 2012 || ⵜⵉⴳⵉⵔⵉⵜ ⵜⴰⵎⵇⵇⵔⴰⵏⵜ ⵜⴰⵎⴰⵙⵙⴰⵢⵜ (4 ⵜⵙⵔⴰⴳⵜ ⴷ 54 ⵜⵓⵙⴷⴰⴷⵜ) || [[ⴰⵏⴷⵉ ⵎⵓⵔⴰⵢ]]
|}
== ⵜⵓⵟⵟⵓⵏⵉⵏ ==
=== ⴰⴼⵜⵜⵉⵡ ===
''ⵉⵎⵉⵔⵏ ⴰⵔ [[2026 ⵙⵡⵉⵙ ⵉⵏⴷⵓⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|2026 ⵙⵡⵉⵙ ⵉⵏⴷⵓⵔⵣ]].''
{|class="wikitable nowrap" style=text-align:center;font-size:83%
|-
! ⴰⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⵛⴰⵍⴰ
![[2004 ATP ⵜⵓⵔ|2004]]
![[2005 ATP ⵜⵓⵔ|2005]]
![[2006 ATP ⵜⵓⵔ|2006]]
![[2007 ATP ⵜⵓⵔ|2007]]
![[2008 ATP ⵜⵓⵔ|2008]]
![[2009 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ|2009]]
![[2010 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ|2010]]
![[2011 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ|2011]]
![[2012 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ|2012]]
![[2013 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ|2013]]
![[2014 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ|2014]]
![[2015 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ|2015]]
![[2016 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ|2016]]
![[2017 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ|2017]]
![[2018 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ|2018]]
![[2019 ATP ⵜⵓⵔ|2019]]
![[2020 ATP ⵜⵓⵔ|2020]]
![[2021 ATP ⵜⵓⵔ|2021]]
![[2022 ATP ⵜⵓⵔ|2022]]
![[2023 ATP ⵜⵓⵔ|2023]]
![[2024 ATP ⵜⵓⵔ|2024]]
![[2025 ATP ⵜⵓⵔ|2025]]
![[2026 ATP ⵜⵓⵔ|2026]]
! SR
! W–L
! Win %
<section end=singles-perf-YearEnd/>
|-
| colspan="27" align="left" |[[ⴳⵔⴰⵏⴷ ⵙⵍⴰⵎ (ⵜⵉⵏⵉⵙ)|'''ⵉⵎⵛⴰⵍⴰⵜⵏ ⵏ ⴳⵔⴰⵏⴷ ⵙⵍⴰⵎ''']]
|-
|bgcolor=eaecf0 align=left|[[ⵓⵙⵜⵔⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ]]
|A
|bgcolor=afeeee|[[2005 ⵓⵙⵜⵔⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|1R]]
|bgcolor=afeeee|[[2006 ⵓⵙⵜⵔⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|1R]]
|bgcolor=afeeee|[[2007 ⵓⵙⵜⵔⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|4R]]
|bgcolor=lime|[[2008 ⵓⵙⵜⵔⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|bgcolor=ffebcd|[[2009 ⵓⵙⵜⵔⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|QF]]{{efn|name=withdraw-retired|Djokovic withdrew from [[2024 French Open – Men's singles#Finals|2024 French Open]] (QF) and retired from [[2005 French Open – Men's singles#Finals|2005 French Open]] (2R), [[2006 French Open – Men's singles#Finals|2006 French Open]] (QF), [[2007 Wimbledon Championships – Men's singles#Finals|2007 Wimbledon]] (SF),
[[2009 Australian Open – Men's singles#Finals|2009 Australian Open]] (QF), [[2017 Wimbledon Championships – Men's singles#Finals|2017 Wimbledon]] (QF), [[2019 US Open – Men's singles#Finals|2019 US Open]] (4R), [[2025 Australian Open – Men's singles#Finals|2025 Australian Open]] (SF).}}
|bgcolor=ffebcd|[[2010 ⵓⵙⵜⵔⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|QF]]
|bgcolor=lime|[[2011 ⵓⵙⵜⵔⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|bgcolor=lime|[[2012 ⵓⵙⵜⵔⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|bgcolor=lime|[[2013 ⵓⵙⵜⵔⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|bgcolor=ffebcd|[[2014 ⵓⵙⵜⵔⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|QF]]
|bgcolor=lime|[[2015 ⵓⵙⵜⵔⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|bgcolor=lime|[[2016 ⵓⵙⵜⵔⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|bgcolor=afeeee|[[2017 ⵓⵙⵜⵔⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|2R]]
|bgcolor=afeeee|[[2018 ⵓⵙⵜⵔⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|4R]]
|bgcolor=lime|[[2019 ⵓⵙⵜⵔⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|bgcolor=lime|[[2020 ⵓⵙⵜⵔⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|bgcolor=lime|[[2021 ⵓⵙⵜⵔⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|A{{efn|name=AOpen2022|
Prior [[2022 Australian Open – Men's singles|2022 Australian Open]] Djokovic lost his ability to compete when his [[Visa policy of Australia|visa to enter Australia]] was cancelled and he was deported from the country due to intervention of Australian government. Australian Minister for Immigration used his personal power to cancel Djokovic's visa because that would be in public interest and his presence in Australia is or may be, or would or might be, a risk to the health, safety or good order of the Australian community or a segment of the Australian community. There was no requirement upon the Minister in exercising those powers of his to afford Djokovic natural justice (that is procedural fairness). He had been seeded 1st.<ref>{{cite news | url=https://www.bbc.com/news/world-australia-60066404 | title=Djokovic could have inspired anti-vax Australians, court says | date=20 January 2022 | publisher=BBC | accessdate=21 May 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.judgments.fedcourt.gov.au/judgments/Judgments/fca/full/2022/2022fcafc0003 | title=Djokovic v Minister for Immigration | publisher=Federal Court of Australia | accessdate=21 May 2024}}</ref>}}
|bgcolor=lime|[[2023 ⵓⵙⵜⵔⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|bgcolor=yellow|[[2024 ⵓⵙⵜⵔⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|SF]]
|bgcolor=yellow|[[2025 ⵓⵙⵜⵔⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|SF]]{{efn|name=withdraw-retired|Djokovic withdrew from [[2024 French Open – Men's singles#Finals|2024 French Open]] (QF) and retired from [[2005 French Open – Men's singles#Finals|2005 French Open]] (2R), [[2006 French Open – Men's singles#Finals|2006 French Open]] (QF), [[2007 Wimbledon Championships – Men's singles#Finals|2007 Wimbledon]] (SF),
[[2009 Australian Open – Men's singles#Finals|2009 Australian Open]] (QF), [[2017 Wimbledon Championships – Men's singles#Finals|2017 Wimbledon]] (QF), [[2019 US Open – Men's singles#Finals|2019 US Open]] (4R), [[2025 Australian Open – Men's singles#Finals|2025 Australian Open]] (SF).}}
|bgcolor=thistle|[[2026 ⵓⵙⵜⵔⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|F]]{{efn|name=walkover-win|Djokovic's opponents withdrew before their matches at the [[2011 French Open – Men's singles|2011 French Open]] (QF), [[2016 US Open – Men's singles|2016 US Open]] (2R), [[2024 Wimbledon Championships – Men's singles|2024 Wimbledon]] (QF), [[2026 Australian Open – Men's singles|2026 Australian Open]] (4R), which does not officially count as a win.}}
|bgcolor=eaecf0|10 / 21
|bgcolor=eaecf0|104–11
|bgcolor=eaecf0|90%
|-
|bgcolor=eaecf0 align=left|[[ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ]]
|A
|bgcolor=afeeee|[[2005 ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|2R]]{{efn|name=withdraw-retired|Djokovic withdrew from [[2024 French Open – Men's singles#Finals|2024 French Open]] (QF) and retired from [[2005 French Open – Men's singles#Finals|2005 French Open]] (2R), [[2006 French Open – Men's singles#Finals|2006 French Open]] (QF), [[2007 Wimbledon Championships – Men's singles#Finals|2007 Wimbledon]] (SF),
[[2009 Australian Open – Men's singles#Finals|2009 Australian Open]] (QF), [[2017 Wimbledon Championships – Men's singles#Finals|2017 Wimbledon]] (QF), [[2019 US Open – Men's singles#Finals|2019 US Open]] (4R), [[2025 Australian Open – Men's singles#Finals|2025 Australian Open]] (SF).}}
|bgcolor=ffebcd|[[2006 ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|QF]]{{efn|name=withdraw-retired|Djokovic withdrew from [[2024 French Open – Men's singles#Finals|2024 French Open]] (QF) and retired from [[2005 French Open – Men's singles#Finals|2005 French Open]] (2R), [[2006 French Open – Men's singles#Finals|2006 French Open]] (QF), [[2007 Wimbledon Championships – Men's singles#Finals|2007 Wimbledon]] (SF),
[[2009 Australian Open – Men's singles#Finals|2009 Australian Open]] (QF), [[2017 Wimbledon Championships – Men's singles#Finals|2017 Wimbledon]] (QF), [[2019 US Open – Men's singles#Finals|2019 US Open]] (4R), [[2025 Australian Open – Men's singles#Finals|2025 Australian Open]] (SF).}}
|bgcolor=yellow|[[2007 ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|SF]]
|bgcolor=yellow|[[2008 ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|SF]]
|bgcolor=afeeee|[[2009 ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|3R]]
|bgcolor=ffebcd|[[2010 ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|QF]]
|bgcolor=yellow|[[2011 ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|SF]]{{efn|name=walkover-win|Djokovic's opponents withdrew before their matches at the [[2011 French Open – Men's singles|2011 French Open]] (QF), [[2016 US Open – Men's singles|2016 US Open]] (2R), [[2024 Wimbledon Championships – Men's singles|2024 Wimbledon]] (QF), [[2026 Australian Open – Men's singles|2026 Australian Open]] (4R), which does not officially count as a win.}}
|bgcolor=thistle|[[2012 ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|F]]
|bgcolor=yellow|[[2013 ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|SF]]
|bgcolor=thistle|[[2014 ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|F]]
|bgcolor=thistle|[[2015 ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|F]]
|bgcolor=lime|[[2016 ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|bgcolor=ffebcd|[[2017 ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|QF]]
|bgcolor=ffebcd|[[2018 ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|QF]]
|bgcolor=yellow|[[2019 ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|SF]]
|bgcolor=thistle|[[2020 ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|F]]
|bgcolor=lime|[[2021 ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|bgcolor=ffebcd|[[2022 ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|QF]]
|bgcolor=lime|[[2023 ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|bgcolor=ffebcd|[[2024 ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|QF]]{{efn|name=withdraw-retired|Djokovic withdrew from [[2024 French Open – Men's singles#Finals|2024 French Open]] (QF) and retired from [[2005 French Open – Men's singles#Finals|2005 French Open]] (2R), [[2006 French Open – Men's singles#Finals|2006 French Open]] (QF), [[2007 Wimbledon Championships – Men's singles#Finals|2007 Wimbledon]] (SF),
[[2009 Australian Open – Men's singles#Finals|2009 Australian Open]] (QF), [[2017 Wimbledon Championships – Men's singles#Finals|2017 Wimbledon]] (QF), [[2019 US Open – Men's singles#Finals|2019 US Open]] (4R), [[2025 Australian Open – Men's singles#Finals|2025 Australian Open]] (SF).}}
|bgcolor=yellow|[[2025 ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|SF]]
|bgcolor=afeeee|[[2026 ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|3R]]
|bgcolor=eaecf0|3 / 22
|bgcolor=eaecf0|103–18
|bgcolor=eaecf0|85%
|-
|bgcolor=eaecf0 align=left|[[ⵜⵉⴱⵔⵣⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵡⵉⵎⴱⵍⴷⵓⵏ|ⵡⵉⵎⴱⵍⴷⵓⵏ]]
|A
|bgcolor=afeeee|[[2005 ⵜⵉⴱⵔⵣⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵡⵉⵎⴱⵍⴷⵓⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|3R]]
|bgcolor=afeeee|[[2006 ⵜⵉⴱⵔⵣⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵡⵉⵎⴱⵍⴷⵓⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|4R]]
|bgcolor=yellow|[[2007 ⵜⵉⴱⵔⵣⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵡⵉⵎⴱⵍⴷⵓⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|SF]]{{efn|name=withdraw-retired|Djokovic withdrew from [[2024 French Open – Men's singles#Finals|2024 French Open]] (QF) and retired from [[2005 French Open – Men's singles#Finals|2005 French Open]] (2R), [[2006 French Open – Men's singles#Finals|2006 French Open]] (QF), [[2007 Wimbledon Championships – Men's singles#Finals|2007 Wimbledon]] (SF),
[[2009 Australian Open – Men's singles#Finals|2009 Australian Open]] (QF), [[2017 Wimbledon Championships – Men's singles#Finals|2017 Wimbledon]] (QF), [[2019 US Open – Men's singles#Finals|2019 US Open]] (4R), [[2025 Australian Open – Men's singles#Finals|2025 Australian Open]] (SF).}}
|bgcolor=afeeee|[[2008 ⵜⵉⴱⵔⵣⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵡⵉⵎⴱⵍⴷⵓⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|2R]]
|bgcolor=ffebcd|[[2009 ⵜⵉⴱⵔⵣⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵡⵉⵎⴱⵍⴷⵓⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|QF]]
|bgcolor=yellow|[[2010 ⵜⵉⴱⵔⵣⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵡⵉⵎⴱⵍⴷⵓⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|SF]]
|bgcolor=lime|[[2011 ⵜⵉⴱⵔⵣⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵡⵉⵎⴱⵍⴷⵓⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|bgcolor=yellow|[[2012 ⵜⵉⴱⵔⵣⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵡⵉⵎⴱⵍⴷⵓⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|SF]]
|bgcolor=thistle|[[2013 ⵜⵉⴱⵔⵣⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵡⵉⵎⴱⵍⴷⵓⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|F]]
|bgcolor=lime|[[2014 ⵜⵉⴱⵔⵣⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵡⵉⵎⴱⵍⴷⵓⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|bgcolor=lime|[[2015 ⵜⵉⴱⵔⵣⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵡⵉⵎⴱⵍⴷⵓⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|bgcolor=afeeee|[[2016 ⵜⵉⴱⵔⵣⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵡⵉⵎⴱⵍⴷⵓⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|3R]]
|bgcolor=ffebcd|[[2017 ⵜⵉⴱⵔⵣⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵡⵉⵎⴱⵍⴷⵓⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|QF]]{{efn|name=withdraw-retired|Djokovic withdrew from [[2024 French Open – Men's singles#Finals|2024 French Open]] (QF) and retired from [[2005 French Open – Men's singles#Finals|2005 French Open]] (2R), [[2006 French Open – Men's singles#Finals|2006 French Open]] (QF), [[2007 Wimbledon Championships – Men's singles#Finals|2007 Wimbledon]] (SF),
[[2009 Australian Open – Men's singles#Finals|2009 Australian Open]] (QF), [[2017 Wimbledon Championships – Men's singles#Finals|2017 Wimbledon]] (QF), [[2019 US Open – Men's singles#Finals|2019 US Open]] (4R), [[2025 Australian Open – Men's singles#Finals|2025 Australian Open]] (SF).}}
|bgcolor=lime|[[2018 ⵜⵉⴱⵔⵣⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵡⵉⵎⴱⵍⴷⵓⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|bgcolor=lime|[[2019 ⵜⵉⴱⵔⵣⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵡⵉⵎⴱⵍⴷⵓⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|style=color:#767676|NH<sup>*</sup>
|bgcolor=lime|[[2021 ⵜⵉⴱⵔⵣⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵡⵉⵎⴱⵍⴷⵓⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|bgcolor=lime|[[2022 ⵜⵉⴱⵔⵣⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵡⵉⵎⴱⵍⴷⵓⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|bgcolor=thistle|[[2023 ⵜⵉⴱⵔⵣⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵡⵉⵎⴱⵍⴷⵓⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|F]]
|bgcolor=thistle|[[2024 ⵜⵉⴱⵔⵣⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵡⵉⵎⴱⵍⴷⵓⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|F]] {{efn|name=walkover-win|Djokovic's opponents withdrew before their matches at the [[2011 French Open – Men's singles|2011 French Open]] (QF), [[2016 US Open – Men's singles|2016 US Open]] (2R), [[2024 Wimbledon Championships – Men's singles|2024 Wimbledon]] (QF), [[2026 Australian Open – Men's singles|2026 Australian Open]] (4R), which does not officially count as a win.}}
|bgcolor=yellow|[[2025 ⵜⵉⴱⵔⵣⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵡⵉⵎⴱⵍⴷⵓⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|SF]]
|bgcolor=yellow|[[2026 ⵜⵉⴱⵔⵣⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵡⵉⵎⴱⵍⴷⵓⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|SF]]
|bgcolor=eaecf0|7 / 21
|bgcolor=eaecf0|107–14
|bgcolor=eaecf0|88%
|-
|bgcolor=eaecf0 align=left|[[ⵎⴰⵔⵉⴽⴰⵏ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ (ⵜⵉⵏⵉⵙ)|ⵎⴰⵔⵉⴽⴰⵏ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ]]
|A
|bgcolor=afeeee|[[2005 ⵎⴰⵔⵉⴽⴰⵏ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|3R]]
|bgcolor=afeeee|[[2006 ⵎⴰⵔⵉⴽⴰⵏ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|3R]]
|bgcolor=thistle|[[2007 ⵎⴰⵔⵉⴽⴰⵏ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|F]]
|bgcolor=yellow|[[2008 ⵎⴰⵔⵉⴽⴰⵏ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|SF]]
|bgcolor=yellow|[[2009 ⵎⴰⵔⵉⴽⴰⵏ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|SF]]
|bgcolor=thistle|[[2010 ⵎⴰⵔⵉⴽⴰⵏ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|F]]
|bgcolor=lime|[[2011 ⵎⴰⵔⵉⴽⴰⵏ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|bgcolor=thistle|[[2012 ⵎⴰⵔⵉⴽⴰⵏ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|F]]
|bgcolor=thistle|[[2013 ⵎⴰⵔⵉⴽⴰⵏ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|F]]
|bgcolor=yellow|[[2014 ⵎⴰⵔⵉⴽⴰⵏ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|SF]]
|bgcolor=lime|[[2015 ⵎⴰⵔⵉⴽⴰⵏ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|bgcolor=thistle|[[2016 ⵎⴰⵔⵉⴽⴰⵏ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|F]]{{efn|name=walkover-win|Djokovic's opponents withdrew before their matches at the [[2011 French Open – Men's singles|2011 French Open]] (QF), [[2016 US Open – Men's singles|2016 US Open]] (2R), [[2024 Wimbledon Championships – Men's singles|2024 Wimbledon]] (QF), [[2026 Australian Open – Men's singles|2026 Australian Open]] (4R), which does not officially count as a win.}}
|A
|bgcolor=lime|[[2018 ⵎⴰⵔⵉⴽⴰⵏ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|bgcolor=afeeee|[[2019 ⵎⴰⵔⵉⴽⴰⵏ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|4R]]{{efn|name=withdraw-retired|Djokovic withdrew from [[2024 French Open – Men's singles#Finals|2024 French Open]] (QF) and retired from [[2005 French Open – Men's singles#Finals|2005 French Open]] (2R), [[2006 French Open – Men's singles#Finals|2006 French Open]] (QF), [[2007 Wimbledon Championships – Men's singles#Finals|2007 Wimbledon]] (SF),
[[2009 Australian Open – Men's singles#Finals|2009 Australian Open]] (QF), [[2017 Wimbledon Championships – Men's singles#Finals|2017 Wimbledon]] (QF), [[2019 US Open – Men's singles#Finals|2019 US Open]] (4R), [[2025 Australian Open – Men's singles#Finals|2025 Australian Open]] (SF).}}
|bgcolor=afeeee|[[2020 ⵎⴰⵔⵉⴽⴰⵏ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|4R]]{{efn|name=USOpen2020| Djokovic was disqualified and fined, with his ranking points and prize money rescinded, after accidentally striking a linesperson in the neck with a tennis ball.}}
|bgcolor=thistle|[[2021 ⵎⴰⵔⵉⴽⴰⵏ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|F]]
|A{{efn|name=US22|Djokovic withdrew from the [[2022 US Open – Men's singles|2022 US Open]] due to the federal government's [[Visa policy of the United States#Restricted entry or visa issuance|COVID-19 vaccination policy for non-US citizens]].}}
|bgcolor=lime|[[2023 ⵎⴰⵔⵉⴽⴰⵏ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|bgcolor=afeeee|[[2024 ⵎⴰⵔⵉⴽⴰⵏ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|3R]]
|bgcolor=yellow|[[2025 ⵎⴰⵔⵉⴽⴰⵏ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|SF]]
|bgcolor=afeeee|[[2026 ⵎⴰⵔⵉⴽⴰⵏ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|1R]]
|bgcolor=eaecf0|4 / 20
|bgcolor=eaecf0|95–16
|bgcolor=eaecf0|86%
|-style=font-weight:bold;background:#eaecf0
|align=left|Win–loss
|0–0
|5–4
|9–4
|19–4
|18–3
|15–4
|19–4
|25–1
|24–3
|24–3
|22–3
|27–1
|21–2
|9–3
|21–2
|22–2
|16–2
|27–1
|11–1
|27–1
|16–3
|20–4
|12–4
|24 / 84
|409–59
|87%
|-
| colspan="27" align="left" |'''[[ATP ⴼⴰⵢⵏⵍⵣ|ⵜⵉⴱⵔⵣⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵜⴳⵉⵔⴰ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ]]'''
|-
|bgcolor=eaecf0 align=left|[[ATP ⴼⴰⵢⵏⵍⵣ]]
|style=color:#767676 colspan="3" |ⵓⵔ ⵉⵎⵙⵜⴰⵢ
|bgcolor=afeeee|[[2007 ⵜⵉⵏⵉⵙ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ ⴽⴰⴱ – ⴰⵙⵓⴼ|RR]]
|bgcolor=lime|[[2008 ⵜⵉⵏⵉⵙ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ ⴽⴰⴱ – ⴰⵙⵓⴼ|'''W''']]
|bgcolor=afeeee|[[2009 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ ⴼⴰⵢⵏⵍⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|RR]]
|bgcolor=yellow|[[2010 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ ⴼⴰⵢⵏⵍⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|SF]]
|bgcolor=afeeee|[[2011 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ ⴼⴰⵢⵏⵍⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|RR]]
|bgcolor=lime|[[2012 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ ⴼⴰⵢⵏⵍⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|'''W''']]
|bgcolor=lime|[[2013 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ ⴼⴰⵢⵏⵍⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|'''W''']]
|bgcolor=lime|[[2014 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ ⴼⴰⵢⵏⵍⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|'''W''']]
|bgcolor=lime|[[2015 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ ⴼⴰⵢⵏⵍⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|'''W''']]
|bgcolor=thistle|[[2016 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ ⴼⴰⵢⵏⵍⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|F]]
|style=color:#767676|DNQ
|bgcolor=thistle|[[2018 ATP ⴼⴰⵢⵏⵍⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|F]]
|bgcolor=afeeee|[[2019 ATP ⴼⴰⵢⵏⵍⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|RR]]
|bgcolor=yellow|[[2020 ATP ⴼⴰⵢⵏⵍⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|SF]]
|bgcolor=yellow|[[2021 ATP ⴼⴰⵢⵏⵍⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|SF]]
|bgcolor=lime|[[2022 ATP ⴼⴰⵢⵏⵍⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|'''W''']]
|bgcolor=lime|[[2023 ATP ⴼⴰⵢⵏⵍⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|'''W''']]
|colspan=2|A{{Efn|Qualified but did not compete due to injury}}
|
|bgcolor=eaecf0|7 / 16
|bgcolor=eaecf0|50–18
|bgcolor=eaecf0|74%
|-
| colspan="27" align="left" |'''ⴰⵎⵙⵜⴰⵢ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ'''
|-
|bgcolor=eaecf0 align=left|[[ⵜⵉⵏⵉⵙ ⵖ ⵓⵍⴰⵎⴱⵉⵢⴰⴷⵏ ⵏ ⵓⵏⴱⴷⵓ|ⵓⵍⴰⵎⴱⵉⵢⴰⴷⵏ ⵏ ⵓⵏⴱⴷⵓ]]{{efn|name=SummerOlympics|2020 Summer Olympics is postponed to 2021 due to COVID-19 pandemic.}}
|A
|colspan=3 style=color:#767676|Not held
|bgcolor=E5B47D|[[ⵜⵉⵏⵉⵙ ⵖ ⵓⵍⴰⵎⴱⵉⵢⴰⴷⵏ ⵏ ⵓⵏⴱⴷⵓ 2008 – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|B]]
|colspan=3 style=color:#767676|Not held
|bgcolor=yellow|[[ⵜⵉⵏⵉⵙ ⵖ ⵓⵍⴰⵎⴱⵉⵢⴰⴷⵏ ⵏ ⵓⵏⴱⴷⵓ 2012 – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|4]]
|colspan=3 style=color:#767676|Not held
|bgcolor=afeeee|[[ⵜⵉⵏⵉⵙ ⵖ ⵓⵍⴰⵎⴱⵉⵢⴰⴷⵏ ⵏ ⵓⵏⴱⴷⵓ 2016 – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|1R]]
|colspan=4 style=color:#767676|Not held
|bgcolor=yellow|[[ⵜⵉⵏⵉⵙ ⵖ ⵓⵍⴰⵎⴱⵉⵢⴰⴷⵏ ⵏ ⵓⵏⴱⴷⵓ 2020 – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|4]]
|colspan=2 style=color:#767676|Not held
|bgcolor="Gold"|[[ⵜⵉⵏⵉⵙ ⵖ ⵓⵍⴰⵎⴱⵉⵢⴰⴷⵏ ⵏ ⵓⵏⴱⴷⵓ 2024 – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''G''']]
|colspan=2 style=color:#767676|Not held
|bgcolor=eaecf0|1 / 5
|bgcolor=eaecf0|19–6
|bgcolor=eaecf0|76%
|-bronze
|bgcolor=eaecf0 align=left|[[ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⴷⵉⴼⵉⵙ]]
|bgcolor=ecf2ff|[[2004 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⴷⵉⴼⵉⵙ|Z2]]
|bgcolor=ecf2ff|[[2005 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⴷⵉⴼⵉⵙ|Z1]]
|bgcolor=ecf2ff|[[2006 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⴷⵉⴼⵉⵙ|PO]]
|bgcolor=ecf2ff|[[2007 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⴷⵉⴼⵉⵙ|PO]]
|bgcolor=afeeee|[[2008 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⴷⵉⴼⵉⵙ|1R]]
|bgcolor=afeeee|[[2009 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⴷⵉⴼⵉⵙ|1R]]
|bgcolor=lime|[[2010 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⴷⵉⴼⵉⵙ|'''W''']]
|bgcolor=yellow|[[2011 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⴷⵉⴼⵉⵙ|SF]]
|A
|bgcolor=thistle|[[2013 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⴷⵉⴼⵉⵙ|F]]
|A
|bgcolor=ffebcd|[[2015 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⴷⵉⴼⵉⵙ|QF]]
|bgcolor=ffebcd|[[2016 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⴷⵉⴼⵉⵙ|QF]]
|bgcolor=yellow|[[2017 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⴷⵉⴼⵉⵙ|SF]]
|A
|bgcolor=ffebcd|[[2019 ⵜⵉⴳⵉⵔⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⴷⵉⴼⵉⵙ|QF]]
|style=color:#767676| NH
|bgcolor=yellow|[[2021 ⵜⵉⴳⵉⵔⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⴷⵉⴼⵉⵙ|SF]]
|A
|bgcolor=yellow|[[2023 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⴷⵉⴼⵉⵙ|SF]]
|bgcolor=ecf2ff|[[2024 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⴷⵉⴼⵉⵙ|WG1]]
|A
|A
|bgcolor=eaecf0|1 / 11
|bgcolor=eaecf0|41–8
|bgcolor=eaecf0|84%
|-
| colspan="27" align="left" |'''[[ⵉⵎⵃⵉⵣⵡⴰⵔⵏ ⵏ ATP ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ 1000|ⵉⵎⵃⵉⵣⵡⴰⵔⵏ ⵏ ATP 1000]]'''
|-
|bgcolor=eaecf0 align=left|[[ⴰⵏⵏⵓⵕⵥⵎ ⵏ ⵉⵏⴷⵢⴰⵏ ⵡⵉⵍⵣ]]
|A
|A
|bgcolor=afeeee|[[2006 ⴱⴰⵙⵉⴼⵉⴽ ⵍⴰⵢⴼ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|1R]]
|bgcolor=thistle|[[2007 ⴱⴰⵙⵉⴼⵉⴽ ⵍⴰⵢⴼ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|F]]
|bgcolor=lime|'''[[2008 ⴱⴰⵙⵉⴼⵉⴽ ⵍⴰⵢⴼ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|W]]'''
|bgcolor=ffebcd|[[2009 ⴱⵉ ⵉⵏ ⴱⵉ ⴱⴰⵔⵉⴱⴰⵙ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|QF]]
|bgcolor=afeeee|[[2010 ⴱⵉ ⵉⵏ ⴱⵉ ⴱⴰⵔⵉⴱⴰⵙ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|4R]]
|bgcolor=lime|[[2011 ⴱⵉ ⵉⵏ ⴱⵉ ⴱⴰⵔⵉⴱⴰⵙ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|bgcolor=yellow|[[2012 ⴱⵉ ⵉⵏ ⴱⵉ ⴱⴰⵔⵉⴱⴰⵙ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|SF]]
|bgcolor=yellow|[[2013 ⴱⵉ ⵉⵏ ⴱⵉ ⴱⴰⵔⵉⴱⴰⵙ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|SF]]
|bgcolor=lime|'''[[2014 ⴱⵉ ⵉⵏ ⴱⵉ ⴱⴰⵔⵉⴱⴰⵙ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|W]]'''
|bgcolor=lime|'''[[2015 ⴱⵉ ⵉⵏ ⴱⵉ ⴱⴰⵔⵉⴱⴰⵙ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|W]]'''
|bgcolor=lime|'''[[2016 ⴱⵉ ⵉⵏ ⴱⵉ ⴱⴰⵔⵉⴱⴰⵙ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|W]]'''
|bgcolor=afeeee|[[2017 ⴱⵉ ⵉⵏ ⴱⵉ ⴱⴰⵔⵉⴱⴰⵙ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|4R]]
|bgcolor=afeeee|[[2018 ⴱⵉ ⵉⵏ ⴱⵉ ⴱⴰⵔⵉⴱⴰⵙ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|2R]]
|bgcolor=afeeee|[[2019 ⴱⵉ ⵉⵏ ⴱⵉ ⴱⴰⵔⵉⴱⴰⵙ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|3R]]
|style="color:#767676" |NH<sup>*</sup>
|A
|A
|A
|bgcolor=afeeee|[[2024 ⴱⵉ ⵉⵏ ⴱⵉ ⴱⴰⵔⵉⴱⴰⵙ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|3R]]
|bgcolor=afeeee|[[2025 ⴱⵉ ⵉⵏ ⴱⵉ ⴱⴰⵔⵉⴱⴰⵙ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|2R]]
|bgcolor=afeeee|[[2026 ⴱⵉ ⵉⵏ ⴱⵉ ⴱⴰⵔⵉⴱⴰⵙ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|4R]]
|bgcolor=eaecf0|5 / 17
|bgcolor=eaecf0|53–12
|bgcolor=eaecf0|82%
|-
|bgcolor=eaecf0 align=left|[[ⴰⵏⵏⵓⵕⵥⵎ ⵏ ⵎⴰⵢⴰⵎⵉ (ⵜⵉⵏⵉⵙ)|ⴰⵏⵏⵓⵕⵥⵎ ⵏ ⵎⴰⵢⴰⵎⵉ]]
|A
|A
|bgcolor=afeeee|[[2006 ⵏⴰⵙⴷⴰⴽ-100 ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|2R]]
|bgcolor=lime|[[2007 ⵙⵓⵏⵉ ⵉⵔⵉⴽⵙⵓⵏ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|bgcolor=afeeee|[[2008 ⵙⵓⵏⵉ ⵉⵔⵉⴽⵙⵓⵏ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|2R]]
|bgcolor=thistle|[[2009 ⵙⵓⵏⵉ ⵉⵔⵉⴽⵙⵓⵏ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|F]]
|bgcolor=afeeee|[[2010 ⵙⵓⵏⵉ ⵉⵔⵉⴽⵙⵓⵏ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|2R]]
|bgcolor=lime|[[2011 ⵙⵓⵏⵉ ⵉⵔⵉⴽⵙⵓⵏ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|bgcolor=lime|[[2012 ⵙⵓⵏⵉ ⵉⵔⵉⴽⵙⵓⵏ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|bgcolor=afeeee|[[2013 ⵙⵓⵏⵉ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ ⵜⵉⵏⵉⵙ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|4R]]
|bgcolor=lime|[[2014 ⵙⵓⵏⵉ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ ⵜⵉⵏⵉⵙ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|bgcolor=lime|[[2015 ⵎⴰⵢⴰⵎⵉ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|bgcolor=lime|[[2016 ⵎⴰⵢⴰⵎⵉ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|A
|bgcolor=afeeee|[[2018 ⵎⴰⵢⴰⵎⵉ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|2R]]
|bgcolor=afeeee|[[2019 ⵎⴰⵢⴰⵎⵉ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|4R]]
|style="color:#767676" |NH<sup>*</sup>
|A
|A
|A
|A
|bgcolor=thistle|[[2025 ⵎⴰⵢⴰⵎⵉ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|F]]
|A
|bgcolor=eaecf0|6 / 14
|bgcolor=eaecf0|49–8
|bgcolor=eaecf0|86%
|-
|bgcolor=eaecf0 align=left|[[ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ ⵏ ⵎⵓⵏⵜⵉ-ⴽⴰⵕⵍⵓ]]
|A
|A
|bgcolor=afeeee|[[2006 ⵎⵓⵏⵜⵉ ⴽⴰⵕⵍⵓ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|1R]]
|bgcolor=afeeee|[[2007 ⵎⵓⵏⵜⵉ ⴽⴰⵕⵍⵓ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|3R]]
|bgcolor=yellow|[[2008 ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ ⵙⵉⵔⵉⵣ ⵎⵓⵏⵜⵉ-ⴽⴰⵕⵍⵓ – ⴰⵙⵓⴼ|SF]]
|bgcolor=thistle|[[2009 ⵎⵓⵏⵜⵉ-ⴽⴰⵕⵍⵓ ⵕⵓⵍⵉⴽⵙ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|F]]
|bgcolor=yellow|[[2010 ⵎⵓⵏⵜⵉ-ⴽⴰⵕⵍⵓ ⵕⵓⵍⵉⴽⵙ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|SF]]
|A
|bgcolor=thistle|[[2012 ⵎⵓⵏⵜⵉ-ⴽⴰⵕⵍⵓ ⵕⵓⵍⵉⴽⵙ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|F]]
|bgcolor=lime|[[2013 ⵎⵓⵏⵜⵉ-ⴽⴰⵕⵍⵓ ⵕⵓⵍⵉⴽⵙ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|'''W''']]
|bgcolor=yellow|[[2014 ⵎⵓⵏⵜⵉ-ⴽⴰⵕⵍⵓ ⵕⵓⵍⵉⴽⵙ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|SF]]
|bgcolor=lime|[[2015 ⵎⵓⵏⵜⵉ-ⴽⴰⵕⵍⵓ ⵕⵓⵍⵉⴽⵙ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|'''W''']]
|bgcolor=afeeee|[[2016 ⵎⵓⵏⵜⵉ-ⴽⴰⵕⵍⵓ ⵕⵓⵍⵉⴽⵙ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|2R]]
|bgcolor=ffebcd|[[2017 ⵎⵓⵏⵜⵉ-ⴽⴰⵕⵍⵓ ⵕⵓⵍⵉⴽⵙ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|QF]]
|bgcolor=afeeee|[[2018 ⵎⵓⵏⵜⵉ-ⴽⴰⵕⵍⵓ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|3R]]
|bgcolor=ffebcd|[[2019 ⵎⵓⵏⵜⵉ-ⴽⴰⵕⵍⵓ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|QF]]
|style="color:#767676" |NH<sup>*</sup>
|bgcolor=afeeee|[[2021 ⵎⵓⵏⵜⵉ-ⴽⴰⵕⵍⵓ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|3R]]
|bgcolor=afeeee|[[2022 ⵎⵓⵏⵜⵉ-ⴽⴰⵕⵍⵓ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|2R]]
|bgcolor=afeeee|[[2023 ⵎⵓⵏⵜⵉ-ⴽⴰⵕⵍⵓ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|3R]]
|bgcolor=yellow|[[2024 ⵎⵓⵏⵜⵉ-ⴽⴰⵕⵍⵓ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|SF]]
|bgcolor=afeeee|[[2025 ⵎⵓⵏⵜⵉ-ⴽⴰⵕⵍⵓ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|2R]]
|A
|bgcolor=eaecf0|2 / 18
|bgcolor=eaecf0|39–16
|bgcolor=eaecf0|71%
|-
|bgcolor=eaecf0 align=left|[[ⴰⵏⵏⵓⵕⵥⵎ ⵏ ⵎⴰⴷⵔⵉⴷ (ⵜⵉⵏⵉⵙ)|ⴰⵏⵏⵓⵕⵥⵎ ⵏ ⵎⴰⴷⵔⵉⴷ]]{{efn|name=MadridOpen|Held as Hamburg Masters (outdoor clay) until 2008, Madrid Masters (outdoor clay) 2009 – present.}}
|A
|A
|bgcolor=afeeee|[[2006 ⵀⴰⵎⴱⵓⵔⴳ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|2R]]
|bgcolor=ffebcd|[[2007 ⵀⴰⵎⴱⵓⵔⴳ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|QF]]
|bgcolor=yellow|[[2008 ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ ⵙⵉⵔⵉⵣ ⵀⴰⵎⴱⵓⵔⴳ – ⴰⵙⵓⴼ|SF]]
|bgcolor=yellow|[[2009 ⵎⵓⵜⵡⴰ ⵎⴰⴷⵔⵉⵍⵉⵏⵢⴰ ⵎⴰⴷⵔⵉⴷ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|SF]]
|A
|bgcolor=lime|[[2011 ⵎⵓⵜⵡⴰ ⵎⴰⴷⵔⵉⴷ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|bgcolor=ffebcd|[[2012 ⵎⵓⵜⵡⴰ ⵎⴰⴷⵔⵉⴷ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|QF]]
|bgcolor=afeeee|[[2013 ⵎⵓⵜⵡⴰ ⵎⴰⴷⵔⵉⴷ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|2R]]
|A
|A
|bgcolor=lime|[[2016 ⵎⵓⵜⵡⴰ ⵎⴰⴷⵔⵉⴷ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|bgcolor=yellow|[[2017 ⵎⵓⵜⵡⴰ ⵎⴰⴷⵔⵉⴷ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|SF]]
|bgcolor=afeeee|[[2018 ⵎⵓⵜⵡⴰ ⵎⴰⴷⵔⵉⴷ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|2R]]
|bgcolor=lime|[[2019 ⵎⵓⵜⵡⴰ ⵎⴰⴷⵔⵉⴷ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|style="color:#767676" |NH<sup>*</sup>
|A
|bgcolor=yellow|[[2022 ⵎⵓⵜⵡⴰ ⵎⴰⴷⵔⵉⴷ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|SF]]
|A
|A
|bgcolor=afeeee|[[2025 ⵎⵓⵜⵡⴰ ⵎⴰⴷⵔⵉⴷ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|2R]]
|A
|bgcolor=eaecf0|3 / 13
|bgcolor=eaecf0|30–10
|bgcolor=eaecf0|75%
|-
|bgcolor=eaecf0 align=left|[[ⴰⵏⵏⵓⵕⵥⵎ ⵏ ⵉⵟⴰⵍⵢⴰ (ⵜⵉⵏⵉⵙ)|ⴰⵏⵏⵓⵕⵥⵎ ⵏ ⵉⵟⴰⵍⵢⴰ]]
|A
|A
|[[2006 ⵉⵟⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|Q2]]
|bgcolor=ffebcd|[[2007 ⵉⵟⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|QF]]
|bgcolor=lime|[[2008 ⵉⵟⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|bgcolor=thistle|[[2009 ⵉⵟⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|F]]
|bgcolor=ffebcd|[[2010 ⵉⵟⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|QF]]
|bgcolor=lime|[[2011 ⵉⵟⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|bgcolor=thistle|[[2012 ⵉⵟⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|F]]
|bgcolor=ffebcd|[[2013 ⵉⵟⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|QF]]
|bgcolor=lime|[[2014 ⵉⵟⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|bgcolor=lime|[[2015 ⵉⵟⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|bgcolor=thistle|[[2016 ⵉⵟⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|F]]
|bgcolor=thistle|[[2017 ⵉⵟⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|F]]
|bgcolor=yellow|[[2018 ⵉⵟⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|SF]]
|bgcolor=thistle|[[2019 ⵉⵟⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|F]]
|bgcolor=lime|[[2020 ⵉⵟⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|bgcolor=thistle|[[2021 ⵉⵟⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|F]]
|bgcolor=lime|[[2022 ⵉⵟⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|bgcolor=ffebcd|[[2023 ⵉⵟⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|QF]]
|bgcolor=afeeee|[[2024 ⵉⵟⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|3R]]
|A
|bgcolor=afeeee|[[2026 ⵉⵟⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|2R]]
|bgcolor=eaecf0|6 / 19
|bgcolor=eaecf0|68–13
|bgcolor=eaecf0|84%
|-
|bgcolor=eaecf0 align=left|[[ⴰⵏⵏⵓⵕⵥⵎ ⵏ ⴽⴰⵏⴰⴷⴰ (ⵜⵉⵏⵉⵙ)|ⴰⵏⵏⵓⵕⵥⵎ ⵏ ⴽⴰⵏⴰⴷⴰ]]
|A
|[[2005 ⵕⵓⵊⵔⵣ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|Q2]]
|A
|bgcolor=lime|[[2007 ⵕⵓⵊⵔⵣ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|'''W''']]
|bgcolor=ffebcd|[[2008 ⵕⵓⵊⵔⵣ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|QF]]
|bgcolor=ffebcd|[[2009 ⵕⵓⵊⵔⵣ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|QF]]
|bgcolor=yellow|[[2010 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵕⵓⵊⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|SF]]
|bgcolor=lime|[[2011 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵕⵓⵊⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|bgcolor=lime|[[2012 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵕⵓⵊⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|bgcolor=yellow|[[2013 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵕⵓⵊⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|SF]]
|bgcolor=afeeee|[[2014 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵕⵓⵊⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|3R]]
|bgcolor=thistle|[[2015 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵕⵓⵊⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|F]]
|bgcolor=lime|[[2016 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵕⵓⵊⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|A
|bgcolor=afeeee|[[2018 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵕⵓⵊⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|3R]]
|A
|style=color:#767676|NH<sup>*</sup>
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|bgcolor=eaecf0|4 / 11
|bgcolor=eaecf0|37–7
|bgcolor=eaecf0|84%
|-
|bgcolor=eaecf0 align=left|[[ⴰⵏⵏⵓⵕⵥⵎ ⵏ ⵙⵉⵏⵙⵉⵏⴰⵜⵉ]]
|A
|bgcolor=afeeee|[[2005 ⵡⵉⵙⵜⵔⵏ & ⵙⴰⵡⴷⵔⵏ ⴼⴰⵢⵏⴰⵏⵛⵍ ⴳⵔⵓⴱ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|1R]]
|bgcolor=afeeee|[[2006 ⵡⵉⵙⵜⵔⵏ & ⵙⴰⵡⴷⵔⵏ ⴼⴰⵢⵏⴰⵏⵛⵍ ⴳⵔⵓⴱ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|2R]]
|bgcolor=afeeee|[[2007 ⵡⵉⵙⵜⵔⵏ & ⵙⴰⵡⴷⵔⵏ ⴼⴰⵢⵏⴰⵏⵛⵍ ⴳⵔⵓⴱ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|2R]]
|bgcolor=thistle|[[2008 ⵡⵉⵙⵜⵔⵏ & ⵙⴰⵡⴷⵔⵏ ⴼⴰⵢⵏⴰⵏⵛⵍ ⴳⵔⵓⴱ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|F]]
|bgcolor=thistle|[[2009 ⵡⵉⵙⵜⵔⵏ & ⵙⴰⵡⴷⵔⵏ ⴼⴰⵢⵏⴰⵏⵛⵍ ⴳⵔⵓⴱ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|F]]
|bgcolor=ffebcd|[[2010 ⵡⵉⵙⵜⵔⵏ & ⵙⴰⵡⴷⵔⵏ ⴼⴰⵢⵏⴰⵏⵛⵍ ⴳⵔⵓⴱ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|QF]]
|bgcolor=thistle|[[2011 ⵡⵉⵙⵜⵔⵏ & ⵙⴰⵡⴷⵔⵏ ⴼⴰⵢⵏⴰⵏⵛⵍ ⴳⵔⵓⴱ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|F]]
|bgcolor=thistle|[[2012 ⵡⵉⵙⵜⵔⵏ & ⵙⴰⵡⴷⵔⵏ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|F]]
|bgcolor=ffebcd|[[2013 ⵡⵉⵙⵜⵔⵏ & ⵙⴰⵡⴷⵔⵏ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|QF]]
|bgcolor=afeeee|[[2014 ⵡⵉⵙⵜⵔⵏ & ⵙⴰⵡⴷⵔⵏ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|3R]]
|bgcolor=thistle|[[2015 ⵡⵉⵙⵜⵔⵏ & ⵙⴰⵡⴷⵔⵏ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|F]]
|A
|A
|bgcolor=lime|[[2018 ⵡⵉⵙⵜⵔⵏ & ⵙⴰⵡⴷⵔⵏ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|bgcolor=yellow|[[2019 ⵡⵉⵙⵜⵔⵏ & ⵙⴰⵡⴷⵔⵏ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|SF]]
|bgcolor=lime|[[2020 ⵡⵉⵙⵜⵔⵏ & ⵙⴰⵡⴷⵔⵏ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|A
|A
|bgcolor=lime|[[2023 ⵡⵉⵙⵜⵔⵏ & ⵙⴰⵡⴷⵔⵏ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|'''W''']]
|A
|A
|bgcolor=afeeee|[[2026 ⵙⵉⵏⵙⵉⵏⴰⵜⵉ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵓⴼ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|2R]]
|bgcolor=eaecf0|3 / 16
|bgcolor=eaecf0|45–13
|bgcolor=eaecf0|78%
|-
|bgcolor=eaecf0 align=left|[[ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ ⵏ ⵛⴰⵏⴳⵀⴰⵢ (ⵜⵉⵏⵉⵙ)|ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ ⵏ ⵛⴰⵏⴳⵀⴰⵢ]]{{efn|name=ShanghaiMasters|Held as Madrid Masters (indoor hard) from 2002 to 2008, and Shanghai Masters (outdoor hard) 2009 – present.}}
|A
|[[2005 ⵎⵓⵜⵡⴰ ⵎⴰⴷⵔⵉⵍⵉⵏⵢⴰ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ ⵎⴰⴷⵔⵉⴷ – ⴰⵙⵓⴼ|Q1]]
|bgcolor=ffebcd|[[2006 ⵎⵓⵜⵡⴰ ⵎⴰⴷⵔⵉⵍⵉⵏⵢⴰ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ ⵎⴰⴷⵔⵉⴷ – ⴰⵙⵓⴼ|QF]]
|bgcolor=yellow|[[2007 ⵎⵓⵜⵡⴰ ⵎⴰⴷⵔⵉⵍⵉⵏⵢⴰ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ ⵎⴰⴷⵔⵉⴷ – ⴰⵙⵓⴼ|SF]]
|bgcolor=afeeee|[[2008 ⵎⵓⵜⵡⴰ ⵎⴰⴷⵔⵉⵍⵉⵏⵢⴰ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ ⵎⴰⴷⵔⵉⴷ – ⴰⵙⵓⴼ|3R]]
|bgcolor=yellow|[[2009 ⵛⴰⵏⴳⵀⴰⵢ ATP ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ 1000 – ⴰⵙⵓⴼ|SF]]
|bgcolor=yellow|[[2010 ⵛⴰⵏⴳⵀⴰⵢ ⵕⵓⵍⵉⴽⵙ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|SF]]
|A
|bgcolor=lime|[[2012 ⵛⴰⵏⴳⵀⴰⵢ ⵕⵓⵍⵉⴽⵙ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|'''W''']]
|bgcolor=lime|[[2013 ⵛⴰⵏⴳⵀⴰⵢ ⵕⵓⵍⵉⴽⵙ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|'''W''']]
|bgcolor=yellow|[[2014 ⵛⴰⵏⴳⵀⴰⵢ ⵕⵓⵍⵉⴽⵙ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|SF]]
|bgcolor=lime|[[2015 ⵛⴰⵏⴳⵀⴰⵢ ⵕⵓⵍⵉⴽⵙ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|'''W''']]
|bgcolor=yellow|[[2016 ⵛⴰⵏⴳⵀⴰⵢ ⵕⵓⵍⵉⴽⵙ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|SF]]
|A
|bgcolor=lime|[[2018 ⵛⴰⵏⴳⵀⴰⵢ ⵕⵓⵍⵉⴽⵙ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|'''W''']]
|bgcolor=ffebcd|[[2019 ⵕⵓⵍⵉⴽⵙ ⵛⴰⵏⴳⵀⴰⵢ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|QF]]
|colspan=3 style=color:#767676|Not held<sup>*</sup>
|A
|bgcolor=thistle|[[2024 ⵕⵓⵍⵉⴽⵙ ⵛⴰⵏⴳⵀⴰⵢ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|F]]
|bgcolor=yellow|[[2025 ⵕⵓⵍⵉⴽⵙ ⵛⴰⵏⴳⵀⴰⵢ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|SF]]
|bgcolor=afeeee|[[2026 ⵕⵓⵍⵉⴽⵙ ⵛⴰⵏⴳⵀⴰⵢ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|2R]]
|bgcolor=eaecf0|4 / 15
|bgcolor=eaecf0|49–11
|bgcolor=eaecf0|82%
|-
|bgcolor=eaecf0 align=left|[[ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ ⵏ ⴱⴰⵔⵉⵣ]]
|A
|bgcolor=afeeee|[[2005 ⴱⵉ ⵉⵏ ⴱⵉ ⴱⴰⵔⵉⴱⴰⵙ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|3R]]
|bgcolor=afeeee|[[2006 ⴱⵉ ⵉⵏ ⴱⵉ ⴱⴰⵔⵉⴱⴰⵙ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|2R]]
|bgcolor=afeeee|[[2007 ⴱⵉ ⵉⵏ ⴱⵉ ⴱⴰⵔⵉⴱⴰⵙ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|2R]]
|bgcolor=afeeee|[[2008 ⴱⵉ ⵉⵏ ⴱⵉ ⴱⴰⵔⵉⴱⴰⵙ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|3R]]
|bgcolor=lime|'''[[2009 ⴱⵉ ⵉⵏ ⴱⵉ ⴱⴰⵔⵉⴱⴰⵙ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|W]]'''
|bgcolor=afeeee|[[2010 ⴱⵉ ⵉⵏ ⴱⵉ ⴱⴰⵔⵉⴱⴰⵙ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|3R]]
|bgcolor=ffebcd|[[2011 ⴱⵉ ⵉⵏ ⴱⵉ ⴱⴰⵔⵉⴱⴰⵙ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|QF]]
|bgcolor=afeeee|[[2012 ⴱⵉ ⵉⵏ ⴱⵉ ⴱⴰⵔⵉⴱⴰⵙ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|2R]]
|bgcolor=lime|'''[[2013 ⴱⵉ ⵉⵏ ⴱⵉ ⴱⴰⵔⵉⴱⴰⵙ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|W]]'''
|bgcolor=lime|'''[[2014 ⴱⵉ ⵉⵏ ⴱⵉ ⴱⴰⵔⵉⴱⴰⵙ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|W]]'''
|bgcolor=lime|'''[[2015 ⴱⵉ ⵉⵏ ⴱⵉ ⴱⴰⵔⵉⴱⴰⵙ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|W]]'''
|bgcolor=ffebcd|[[2016 ⴱⵉ ⵉⵏ ⴱⵉ ⴱⴰⵔⵉⴱⴰⵙ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|QF]]
|A
|bgcolor=thistle|[[2018 ⵕⵓⵍⵉⴽⵙ ⴱⴰⵔⵉⵣ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|F]]
|bgcolor=lime|'''[[2019 ⵕⵓⵍⵉⴽⵙ ⴱⴰⵔⵉⵣ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|W]]'''
|A
|bgcolor=lime|'''[[2021 ⵕⵓⵍⵉⴽⵙ ⴱⴰⵔⵉⵣ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|W]]'''
|bgcolor=thistle|[[2022 ⵕⵓⵍⵉⴽⵙ ⴱⴰⵔⵉⵣ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|F]]
|bgcolor=lime|'''[[2023 ⵕⵓⵍⵉⴽⵙ ⴱⴰⵔⵉⵣ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵓⴼ|W]]'''
|A
|A
|
|bgcolor=eaecf0|7 / 17
|bgcolor=eaecf0|50–9
|bgcolor=eaecf0|85%
|-style=font-weight:bold;background:#eaecf0
|align=left|Win–loss
|0–0
|2–2
|5–7
|24–7
|25–7
|33–8
|16–8
|33–1
|34–6
|28–6
|28–4
|39–2
|31–4
|10–4
|24–7
|23–6
|10–0
|9–2
|11–3
|14–2
|10–4
|9–5
|2–4
|40 / 140
|420–99
|81%
|-
| colspan="27" align="left" |'''ⵜⵓⵟⵟⵓⵏⵉⵏ ⵏ ⵜⴰⵡⴰⴷⴰ'''
|-style=font-weight:bold;background:#eaecf0
|ⵜⵓⵟⵟⵓⵏⵉⵏ ||[[2004 ATP ⵜⵓⵔ|2004]]||[[2005 ATP ⵜⵓⵔ|2005]]||[[2006 ATP ⵜⵓⵔ|2006]]||[[2007 ATP ⵜⵓⵔ|2007]]||[[2008 ATP ⵜⵓⵔ|2008]]||[[2009 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ|2009]]||[[2010 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ|2010]]||[[2011 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ|2011]]||[[2012 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ|2012]]||[[2013 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ|2013]]||[[2014 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ|2014]]||[[2015 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ|2015]]||[[2016 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ|2016]]||[[2017 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ|2017]]||[[2018 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ|2018]]||[[2019 ATP ⵜⵓⵔ|2019]]||[[2020 ATP ⵜⵓⵔ|2020]]||[[2021 ATP ⵜⵓⵔ|2021]]||[[2022 ATP ⵜⵓⵔ|2022]]||[[2023 ATP ⵜⵓⵔ|2023]]||[[2024 ATP ⵜⵓⵔ|2024]]||[[2025 ATP ⵜⵓⵔ|2025]]||[[2026 ATP ⵜⵓⵔ|2026]]|| SR || W–L || width="40" |Win %
|-bgcolor=eaecf0
|style=text-align:left|'''ⵉⵎⵛⴰⵍⴰⵜⵏ''' {{efn|name=Tournaments|Including appearances in Grand Slam and ATP World Tour main draw matches, in Summer Olympics, and not included in Davis Cup, Laver Cup, ATP Cup and the United Cup.}}
|3
|9
|19
|22
|19
|22
|19
|15
|17
|16
|15
|16
|16
|10
|16
|15
|8
|11
|11
|12
|10
|13
|10
|colspan=3|'''ⵜⴰⵖⴰⵎⵜ ⵏ ⵜⴰⵡⴰⴷⴰ: 324'''
|-style=background:#eaecf0
|align=left|'''ⵉⵣⵡⴰⵍ'''
|0
|0
|2
|5
|4
|5
|2
|10
|6
|7
|7
|11
|7
|2
|4
|5
|4
|5
|5
|7
|1
|2
|1
|colspan=3|'''ⵜⴰⵖⴰⵎⵜ ⵏ ⵜⴰⵡⴰⴷⴰ: 102'''
|-style=background:#eaecf0
|align=left|'''ⵜⵉⴳⵉⵔⵉⵡⵉⵏ'''
|0
|0
|3
|7
|7
|10
|4
|11
|11
|9
|8
|15
|10
|3
|7
|6
|5
|7
|7
|8
|3
|3
|2
|colspan=3|'''ⵜⴰⵖⴰⵎⵜ ⵏ ⵜⴰⵡⴰⴷⴰ: 146'''
|-bgcolor=eaecf0
|align=left|W–L
|0–1
|2–3
|17–9
|43–12
|43–12
|53–11
|43–12
|46–5
|50–5
|53–5
|40–6
|59–5
|47–6
|12–3
|31–7
|35–8
|30–4
|30–4
|21–3
|38–3
|16–5
|25–7
|13–6
|style=background:#eaecf0|73 / 199
|style=background:#eaecf0|747–142
|style=background:#eaecf0|84%
|-bgcolor=eaecf0
|align=left|W–L
|1–2
|4–5
|14–5
|19–5
|16–3
|17–6
|12–4
|17–1
|16–4
|15–3
|14–2
|16–1
|16–2
|12–4
|11–5
|15–3
|11–1
|18–3
|14–4
|12–3
|16–3
|9–3
|2–2
|style=background:#eaecf0|21 / 92
|style=background:#eaecf0|297–74
|style=background:#eaecf0|80%
|-bgcolor=eaecf0
|align=left|ⵜⵓⴳⴰ W–L
|0–0
|2–1
|4–2
|6–2
|5–2
|8–2
|6–2
|7–0
|9–3
|6–1
|7–0
|7–0
|2–1
|8–1
|11–1
|7–0
|0–0
|7–0
|7–0
|6–1
|5–1
|5–1
|5–1
|style=background:#eaecf0|8 / 29
|style=background:#eaecf0|130–22
|style=background:#eaecf0|86%
|-bgcolor=eaecf0
|align=left|W–L
|1–0
|3–2
|5–2
|0–0
|0–0
|colspan=18 style=color:#767676|Discontinued
|0 / 4
|9–4
|69%
|-style=font-weight:bold;background:#eaecf0
|align=left|ⴰⴽⵯⵎⴰⴷ ⵏ win–loss{{efn|name=Overall|Including matches in Grand Slam, in ATP World Tour, in Summer Olympics, in Davis Cup, Laver Cup, ATP Cup and the United Cup.}}
|2–3
|11–11
|40–18
|68–19
|64–17
|78–19
|61–18
|70–6
|75–12
|74–9
|61–8
|82–6
|65–9
|32–8
|53–13
|57–11
|41–5
|55–7
|42–7
|56–7
|37–9
|39–11
|20–9
|102 / 324
|1183–242
|83%
|-style=background:#eaecf0
|align=left|'''ⴰⵏⵔⴰⵡ %'''
|40%
|50%
|69%
|78%
|79%
|80%
|77%
|92%
|86%
|89%
|88%
|93%
|88%
|80%
|80%
|84%
|89%
|89%
|86%
|89%
|80%
|78%
|69%
|colspan=3|'''ⵜⴰⵖⴰⵎⵜ ⵏ ⵜⴰⵡⴰⴷⴰ: 83.02%'''
|-bgcolor=eaecf0
|align=left|'''ⴰⵙⵎⵉⵍ ⵏ ⵜⴳⵉⵔⴰ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ'''
|186
|78
|16
|bgcolor=99ccff|3
|bgcolor=99ccff|3
|bgcolor=99ccff|3
|bgcolor=99ccff|3
|style=background:lime|'''1'''
|style=background:lime|'''1'''
|style=background:thistle|2
|style=background:lime|'''1'''
|style=background:lime|'''1'''
|style=background:thistle|2
|12
|style=background:lime|'''1'''
|style=background:thistle|2
|style=background:lime|'''1'''
|style=background:lime|'''1'''
|bgcolor=eee8aa|5
|style=background:lime|'''1'''
|bgcolor=eee8aa|7
|bgcolor=eee8aa|4
|
|colspan=3|{{Tooltip|''' $195,605,543 '''|Career Prize Money – Singles & Doubles combined}}
|}
=== ⵜⴰⵢⵢⵓⴳⴰ ===
{|class="wikitable nowrap" style=text-align:center;font-size:86%
! ⴰⵎⵛⴰⵍⴰ !![[2004 ATP ⵜⵓⵔ|2004]]!![[2005 ATP ⵜⵓⵔ|2005]]!![[2006 ATP ⵜⵓⵔ|2006]]!![[2007 ATP ⵜⵓⵔ|2007]]!![[2008 ATP ⵜⵓⵔ|2008]]!![[2009 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ|2009]]!![[2010 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ|2010]]!![[2011 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ|2011]]!![[2012 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ|2012]]!![[2013 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ|2013]]!![[2014 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ|2014]]!![[2015 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ|2015]]!![[2016 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ|2016]]!![[2017 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ|2017]]!![[2018 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ|2018]]!![[2019 ATP ⵜⵓⵔ|2019]]!![[2020 ATP ⵜⵓⵔ|2020]]!![[2021 ATP ⵜⵓⵔ|2021]]!![[2022 ATP ⵜⵓⵔ|2022]]!![[2023 ATP ⵜⵓⵔ|2023]]!![[2024 ATP ⵜⵓⵔ|2024]]!![[2025 ATP ⵜⵓⵔ|2025]]!![[2026 ATP ⵜⵓⵔ|2026]]!!SR!!W–L!!Win%
|-
|colspan=27 align=left|'''[[ⴳⵔⴰⵏⴷ ⵙⵍⴰⵎ (ⵜⵉⵏⵉⵙ)|ⵉⵎⵛⴰⵍⴰⵜⵏ ⵏ ⴳⵔⴰⵏⴷ ⵙⵍⴰⵎ]]'''
|-
|bgcolor=eaecf0 align=left|[[ⵓⵙⵜⵔⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ]]
|A
|A
|bgcolor=afeeee|[[2006 ⵓⵙⵜⵔⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|1R]]
|bgcolor=afeeee|[[2007 ⵓⵙⵜⵔⴰⵍⵢⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|1R]]
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|bgcolor=eaecf0|0 / 2
|bgcolor=eaecf0|0–2
|bgcolor=eaecf0|0%
|-
|bgcolor=eaecf0 align=left|[[ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ]]
|A
|A
|bgcolor=afeeee|[[2006 ⴼⵕⴰⵏⵚⴰ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|1R]]
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|bgcolor=eaecf0|0 / 1
|bgcolor=eaecf0|0–1
|bgcolor=eaecf0|0%
|-
|bgcolor=eaecf0 align=left|[[ⵜⵉⴱⵔⵣⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵡⵉⵎⴱⵍⴷⵓⵏ|ⵡⵉⵎⴱⵍⴷⵓⵏ]]
|A
|A
|bgcolor=afeeee|[[2006 ⵜⵉⴱⵔⵣⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵡⵉⵎⴱⵍⴷⵓⵏ – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|2R]]
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|style=color:#767676|NH<sup>*</sup>
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|bgcolor=eaecf0|0 / 1
|bgcolor=eaecf0|1–1
|bgcolor=eaecf0|50%
|-
|bgcolor=eaecf0 align=left|[[ⵎⴰⵔⵉⴽⴰⵏ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ (ⵜⵉⵏⵉⵙ)|ⵎⴰⵔⵉⴽⴰⵏ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ]]
|A
|A
|bgcolor=afeeee|[[2006 ⵎⴰⵔⵉⴽⴰⵏ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|1R]]
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|bgcolor=eaecf0|0 / 1
|bgcolor=eaecf0|0–1
|bgcolor=eaecf0|0%
|-style=font-weight:bold;background:#eaecf0
|align=left|W–L
|0–0
|0–0
|1–4
|0–1
|0–0
|0–0
|0–0
|0–0
|0–0
|0–0
|0–0
|0–0
|0–0
|0–0
|0–0
|0–0
|0–0
|0–0
|0–0
|0–0
|0–0
|0–0
|0–0
|0 / 5
|1–5
|17%
|-
|colspan=27 align=left|'''ⴰⵎⵙⵜⴰⵢ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ'''
|-
|bgcolor=eaecf0 align=left|[[ⵜⵉⵏⵉⵙ ⵖ ⵓⵍⴰⵎⴱⵉⵢⴰⴷⵏ ⵏ ⵓⵏⴱⴷⵓ|ⵓⵍⴰⵎⴱⵉⵢⴰⴷⵏ ⵏ ⵓⵏⴱⴷⵓ]]{{efn|name=SummerOlympics}}
|A
|colspan=3 style=color:#767676|ⵓⵔ ⵉⵜⵜⵓⵙⴽⴰⵔ
|bgcolor=afeeee|[[ⵜⵉⵏⵉⵙ ⵖ ⵓⵍⴰⵎⴱⵉⵢⴰⴷⵏ ⵏ ⵓⵏⴱⴷⵓ 2008 – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|1R]]
|colspan=3 style=color:#767676|ⵓⵔ ⵉⵜⵜⵓⵙⴽⴰⵔ
|bgcolor=afeeee|[[ⵜⵉⵏⵉⵙ ⵖ ⵓⵍⴰⵎⴱⵉⵢⴰⴷⵏ ⵏ ⵓⵏⴱⴷⵓ 2012 – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|1R]]
|colspan=3 style=color:#767676|ⵓⵔ ⵉⵜⵜⵓⵙⴽⴰⵔ
|bgcolor=afeeee|[[ⵜⵉⵏⵉⵙ ⵖ ⵓⵍⴰⵎⴱⵉⵢⴰⴷⵏ ⵏ ⵓⵏⴱⴷⵓ 2016 – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|2R]]
|colspan=4 style=color:#767676|ⵓⵔ ⵉⵜⵜⵓⵙⴽⴰⵔ
|A
|colspan=2 style=color:#767676|ⵓⵔ ⵉⵜⵜⵓⵙⴽⴰⵔ
|A
|colspan=2 style=color:#767676|NH
|bgcolor=eaecf0|0 / 3
|bgcolor=eaecf0|1–3
|bgcolor=eaecf0|25%
|-
|bgcolor=eaecf0 align=left|[[ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⴷⵉⴼⵉⵙ]]
|bgcolor=ecf2ff|[[2004 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⴷⵉⴼⵉⵙ|Z2]]
|bgcolor=ecf2ff|[[2005 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⴷⵉⴼⵉⵙ|Z1]]
|bgcolor=ecf2ff|[[2006 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⴷⵉⴼⵉⵙ|PO]]
|bgcolor=ecf2ff|[[2007 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⴷⵉⴼⵉⵙ|PO]]
|bgcolor=afeeee|[[2008 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⴷⵉⴼⵉⵙ|1R]]
|bgcolor=afeeee|[[2009 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⴷⵉⴼⵉⵙ|1R]]
|bgcolor=lime|[[2010 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⴷⵉⴼⵉⵙ|'''W''']]
|bgcolor=yellow|[[2011 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⴷⵉⴼⵉⵙ|SF]]
|A
|bgcolor=thistle|[[2013 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⴷⵉⴼⵉⵙ|F]]
|A
|bgcolor=ffebcd|[[2015 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⴷⵉⴼⵉⵙ|QF]]
|bgcolor=ffebcd|[[2016 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⴷⵉⴼⵉⵙ|QF]]
|bgcolor=yellow|[[2017 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⴷⵉⴼⵉⵙ|SF]]
|A
|bgcolor=ffebcd|[[2019 ⵜⵉⴳⵉⵔⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⴷⵉⴼⵉⵙ|QF]]
|style=color:#767676|NH
|bgcolor=yellow|[[2021 ⵜⵉⴳⵉⵔⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⴷⵉⴼⵉⵙ|SF]]
|A
|bgcolor=yellow|[[2023 ⵜⵉⴳⵉⵔⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵓⴽⴰⵙ ⵏ ⴷⵉⴼⵉⵙ|SF]]
|bgcolor=ecf2ff|[[2024 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⴷⵉⴼⵉⵙ|WG1]]
|A
|A
|bgcolor=eaecf0|1 / 12
|bgcolor=eaecf0|5–8
|bgcolor=eaecf0|38%
|-
|colspan=27 align=left|'''[[ⵉⵎⵛⴰⵍⴰⵜⵏ ⵏ ATP ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ 1000|ⵉⵎⵛⴰⵍⴰⵜⵏ ⵏ ATP 1000]]'''
|-
|bgcolor=eaecf0 align=left|[[ⴰⵏⵏⵓⵕⵥⵎ ⵏ ⵉⵏⴷⵢⴰⵏ ⵡⵉⵍⵣ]]
|A
|A
|A
|bgcolor=afeeee|[[2007 ⴱⴰⵙⵉⴼⵉⴽ ⵍⴰⵢⴼ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|1R]]
|A
|A
|A
|bgcolor=ffebcd|[[2011 ⴱⵉ ⵉⵏ ⴱⵉ ⴱⴰⵔⵉⴱⴰⵙ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|QF]]
|bgcolor=afeeee|[[2012 ⴱⵉ ⵉⵏ ⴱⵉ ⴱⴰⵔⵉⴱⴰⵙ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|1R]]
|A
|bgcolor=afeeee|[[2014 ⴱⵉ ⵉⵏ ⴱⵉ ⴱⴰⵔⵉⴱⴰⵙ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|1R]]
|A
|A
|bgcolor=ffebcd|[[2017 ⴱⵉ ⵉⵏ ⴱⵉ ⴱⴰⵔⵉⴱⴰⵙ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|QF]]
|A
|bgcolor=yellow|[[2019 ⴱⵉ ⵉⵏ ⴱⵉ ⴱⴰⵔⵉⴱⴰⵙ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|SF]]
|style="color:#767676" |NH<sup>*</sup>
|A
|A
|A
|A
|A
|bgcolor=afeeee|[[2026 ⴱⵉ ⵉⵏ ⴱⵉ ⴱⴰⵔⵉⴱⴰⵙ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|2R]]
|bgcolor=eaecf0|0 / 7
|bgcolor=eaecf0|8–7
|bgcolor=eaecf0|53%
|-
|bgcolor=eaecf0 align=left|[[ⴰⵏⵏⵓⵕⵥⵎ ⵏ ⵎⴰⵢⴰⵎⵉ (ⵜⵉⵏⵉⵙ)|ⴰⵏⵏⵓⵕⵥⵎ ⵏ ⵎⴰⵢⴰⵎⵉ]]
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|bgcolor=afeeee|[[2011 ⵙⵓⵏⵉ ⵉⵔⵉⴽⵙⵓⵏ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|1R]]
|A
|A
|A
|bgcolor=afeeee|[[2015 ⵎⴰⵢⴰⵎⵉ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|1R]]
|A
|A
|bgcolor=afeeee|[[2018 ⵎⴰⵢⴰⵎⵉ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|1R]]
|A
|style="color:#767676" |NH<sup>*</sup>
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|bgcolor=eaecf0|0 / 3
|bgcolor=eaecf0|0–3
|bgcolor=eaecf0|0%
|-
|bgcolor=eaecf0 align=left|[[ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ ⵏ ⵎⵓⵏⵜⵉ-ⴽⴰⵕⵍⵓ]]
|A
|A
|A
|bgcolor=afeeee|[[2007 ⵎⵓⵏⵜⵉ ⴽⴰⵕⵍⵓ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ|1R]]
|bgcolor=afeeee|[[2008 ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ ⵙⵉⵔⵉⵣ ⵎⵓⵏⵜⵉ-ⴽⴰⵕⵍⵓ – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ|2R]]
|bgcolor=yellow|[[2009 ⵎⵓⵏⵜⵉ-ⴽⴰⵕⵍⵓ ⵕⵓⵍⵉⴽⵙ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ|SF]]
|bgcolor=afeeee|[[2010 ⵎⵓⵏⵜⵉ-ⴽⴰⵕⵍⵓ ⵕⵓⵍⵉⴽⵙ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ|2R]]
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|bgcolor=afeeee|[[2017 ⵎⵓⵏⵜⵉ-ⴽⴰⵕⵍⵓ ⵕⵓⵍⵉⴽⵙ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ|2R]]
|A
|bgcolor=afeeee|[[2019 ⵎⵓⵏⵜⵉ-ⴽⴰⵕⵍⵓ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ|1R]]
|style="color:#767676" |NH<sup>*</sup>
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|bgcolor=eaecf0|0 / 6
|bgcolor=eaecf0|6–6
|bgcolor=eaecf0|50%
|-
|bgcolor=eaecf0 align=left|[[ⴰⵏⵏⵓⵕⵥⵎ ⵏ ⵎⴰⴷⵔⵉⴷ (ⵜⵉⵏⵉⵙ)|ⴰⵏⵏⵓⵕⵥⵎ ⵏ ⵎⴰⴷⵔⵉⴷ]]{{efn|name=MadridOpen}}
|A
|A
|A
|A
|A
|bgcolor=ffebcd|[[2009 ⵎⵓⵜⵡⴰ ⵎⴰⴷⵔⵉⵍⵉⵏⵢⴰ ⵎⴰⴷⵔⵉⴷ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|QF]]
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|style="color:#767676" |NH<sup>*</sup>
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|bgcolor=eaecf0|0 / 1
|bgcolor=eaecf0|2–1
|bgcolor=eaecf0|67%
|-
|bgcolor=eaecf0 align=left|[[ⴰⵏⵏⵓⵕⵥⵎ ⵏ ⵉⵟⴰⵍⵢⴰ (ⵜⵉⵏⵉⵙ)|ⴰⵏⵏⵓⵕⵥⵎ ⵏ ⵉⵟⴰⵍⵢⴰ]]
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|bgcolor=eaecf0|0 / 0
|bgcolor=eaecf0|0–0
|bgcolor=eaecf0|–
|-
|bgcolor=eaecf0 align=left|[[ⴰⵏⵏⵓⵕⵥⵎ ⵏ ⴽⴰⵏⴰⴷⴰ (ⵜⵉⵏⵉⵙ)|ⴰⵏⵏⵓⵕⵥⵎ ⵏ ⴽⴰⵏⴰⴷⴰ]]
|A
|A
|A
|bgcolor=afeeee|[[2007 ⵕⵓⵊⵔⵣ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ|2R]]
|A
|bgcolor=afeeee|[[2009 ⵕⵓⵊⵔⵣ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ|1R]]
|bgcolor=afeeee|[[2010 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵕⵓⵊⵔⵣ – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|1R]]
|bgcolor=afeeee|[[2011 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵕⵓⵊⵔⵣ – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|2R]]
|A
|A
|bgcolor=afeeee|[[2014 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵕⵓⵊⵔⵣ – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|2R]]
|bgcolor=yellow|[[2015 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵕⵓⵊⵔⵣ – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|SF]]
|bgcolor=afeeee|[[2016 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵕⵓⵊⵔⵣ – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|1R]]
|A
|bgcolor=ffebcd|[[2018 ⴰⴽⴰⵙ ⵏ ⵕⵓⵊⵔⵣ – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|QF]]
|A
|style=color:#767676|NH<sup>*</sup>
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|bgcolor=eaecf0|0 / 8
|bgcolor=eaecf0|8–8
|bgcolor=eaecf0|50%
|-
|bgcolor=eaecf0 align=left|[[ⴰⵏⵏⵓⵕⵥⵎ ⵏ ⵙⵉⵏⵙⵉⵏⴰⵜⵉ]]
|A
|A
|bgcolor=afeeee|[[2006 ⵡⵉⵙⵜⵔⵏ & ⵙⴰⵡⴷⵔⵏ ⴼⴰⵢⵏⴰⵏⵛⵍ ⴳⵔⵓⴱ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ|1R]]
|bgcolor=ffebcd|[[2007 ⵡⵉⵙⵜⵔⵏ & ⵙⴰⵡⴷⵔⵏ ⴼⴰⵢⵏⴰⵏⵛⵍ ⴳⵔⵓⴱ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ|QF]]
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|bgcolor=afeeee|[[2019 ⵡⵉⵙⵜⵔⵏ & ⵙⴰⵡⴷⵔⵏ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|1R]]
|A
|A
|A
|bgcolor=afeeee|[[2023 ⵡⵉⵙⵜⵔⵏ & ⵙⴰⵡⴷⵔⵏ ⵉⵏⵏⵓⵕⵥⵎⵏ – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ ⵏ ⵉⵔⴳⴰⵣⵏ|1R]]
|A
|A
|A
|bgcolor=eaecf0|0 / 4
|bgcolor=eaecf0|2–4
|bgcolor=eaecf0|33%
|-
|bgcolor=eaecf0 align=left|[[ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ ⵏ ⵛⴰⵏⴳⵀⴰⵢ (ⵜⵉⵏⵉⵙ)|ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ ⵏ ⵛⴰⵏⴳⵀⴰⵢ]]{{efn|name=ShanghaiMasters}}
|A
|A
|bgcolor=afeeee|[[2006 ⵎⵓⵜⵡⴰ ⵎⴰⴷⵔⵉⵍⵉⵏⵢⴰ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ ⵎⴰⴷⵔⵉⴷ – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ|1R]]
|A
|A
|A
|bgcolor=afeeee|[[2010 ⵛⴰⵏⴳⵀⴰⵢ ⵕⵓⵍⵉⴽⵙ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ|2R]]
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|bgcolor=afeeee|[[2019 ⵕⵓⵍⵉⴽⵙ ⵛⴰⵏⴳⵀⴰⵢ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ|2R]]
|colspan=3 style=color:#767676|ⵓⵔ ⵉⵜⵜⵓⵙⴽⴰⵔ<sup>*</sup>
|A
|A
|A
|A
|bgcolor=eaecf0|0 / 3
|bgcolor=eaecf0|2–3
|bgcolor=eaecf0|40%
|-
|bgcolor=eaecf0 align=left|[[ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ ⵏ ⴱⴰⵔⵉⵣ]]
|A
|A
|A
|A
|bgcolor=afeeee|[[2008 ⴱⵉ ⵉⵏ ⴱⵉ ⴱⴰⵔⵉⴱⴰⵙ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ|1R]]
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|A
|bgcolor=afeeee|[[2016 ⴱⵉ ⵉⵏ ⴱⵉ ⴱⴰⵔⵉⴱⴰⵙ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ|1R]]
|A
|A
|A
|A
|bgcolor=afeeee|[[2021 ⵕⵓⵍⵉⴽⵙ ⴱⴰⵔⵉⵣ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ|2R]]
|A
|bgcolor=afeeee|[[2023 ⵕⵓⵍⵉⴽⵙ ⴱⴰⵔⵉⵣ ⵎⴰⵙⵜⵔⵣ – ⴰⵙⵉⵏⴰⵏ|2R]]
|A
|A
|A
|bgcolor=eaecf0|0 / 4
|bgcolor=eaecf0|2–3
|bgcolor=eaecf0|40%
|-style=font-weight:bold;background:#eaecf0
|align=left|W–L
|0–0
|0–0
|0–2
|3–4
|1–2
|5–3
|2–3
|3–3
|0–1
|0–0
|1–2
|3–2
|0–2
|3–2
|2–2
|4–4
|0–0
|1–1
|0–0
|1–1
|0–0
|0–0
|1–1
|0 / 36
|30–35
|bgcolor=eaecf0|46%
|-
|colspan=27 align=left|'''ⵜⵓⵟⵟⵓⵏⵉⵏ ⵏ ⵜⵡⴰⴷⴰ'''
|-style=font-weight:bold;background:#eaecf0
|ⵜⴰⵙⵏⴰⴷⴷⴰⵏⵜ||[[2004 ATP ⵜⵓⵔ|2004]]||[[2005 ATP ⵜⵓⵔ|2005]]||[[2006 ATP ⵜⵓⵔ|2006]]||[[2007 ATP ⵜⵓⵔ|2007]]||[[2008 ATP ⵜⵓⵔ|2008]]||[[2009 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ|2009]]||[[2010 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ|2010]]||[[2011 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ|2011]]||[[2012 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ|2012]]||[[2013 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ|2013]]||[[2014 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ|2014]]||[[2015 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ|2015]]||[[2016 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ|2016]]||[[2017 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ|2017]]||[[2018 ATP ⵡⵓⵔⵍⴷ ⵜⵓⵔ|2018]]||[[2019 ATP ⵜⵓⵔ|2019]]||[[2020 ATP ⵜⵓⵔ|2020]]||[[2021 ATP ⵜⵓⵔ|2021]]||[[2022 ATP ⵜⵓⵔ|2022]]||[[2023 ATP ⵜⵓⵔ|2023]]||[[2024 ATP ⵜⵓⵔ|2024]]||[[2025 ATP ⵜⵓⵔ|2025]]||[[2026 ATP ⵜⵓⵔ|2026]]||SR||W–L||Win%
|-bgcolor=eaecf0
|align=left|'''ⵉⵎⵃⵉⵣⵡⴰⵔⵏ'''{{efn|name=Tournaments}}
|2
|1
|12
|9
|5
|5
|5
|4
|2
|2
|4
|5
|3
|2
|3
|6
|1
|2
|0
|3
|0
|2
|1
| colspan="3" |'''ⵜⴰⵖⴰⵎⵜ ⵏ ⵜⴰⵡⴰⴷⴰ: 79'''
|-style=background:#eaecf0
|align=left|'''ⵉⵣⵡⴰⵍ'''
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|1
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|colspan=3|'''ⵜⴰⵖⴰⵎⵜ ⵏ ⵜⴰⵡⴰⴷⴰ: 1'''
|-style=background:#eaecf0
|align=left|'''ⵜⵉⴳⵉⵔⵉⵡⵉⵏ'''
|0
|0
|0
|1
|0
|0
|1
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|1
|0
|0
|0
|0
|0
|colspan=3|'''ⵜⴰⵖⴰⵎⵜ ⵏ ⵜⴰⵡⴰⴷⴰ: 3'''
|-style=font-weight:bold;background:#eaecf0
|align=left|ⴰⵎⴰⵜⴰⵢ W–L{{efn|name=Overall}}
|1–2
|1–1
|3–11
|8–9
|2–5
|6–5
|7–5
|3–5
|0–2
|2–1
|1–3
|7–5
|1–4
|3–2
|2–4
|6–7
|2–1
|6–4
|1–0
|1–4
|1–0
|2–2
|1–1
|1 / 79
|67–83
|45%
|-style=background:#eaecf0
|align=left|'''ⴰⵏⵔⴰⵡ %'''
|33%
|50%
|21%
|47%
|29%
|55%
|58%
|38%
|0%
|67%
|25%
|58%
|20%
|60%
|33%
|46%
|67%
|60%
|100%
|20%
|100%
|50%
|50%
|colspan=3|'''ⵜⴰⵖⴰⵎⵜ ⵏ ⵜⴰⵡⴰⴷⴰ: 45%'''
|-bgcolor=eaecf0
|align=left|{{Tooltip|'''ⴰⵙⵎⵉⵍ ⵏ ⵜⴳⵉⵔⴰ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ'''|Doubles Team ranking}}
|381
|688
|300
|143
|579
|114
|163
|240
|542
|572
|573
|125
|–
|234
|268
|139
|158
|255
|–
|–
|–
|501
|
|colspan=3|
|}
<small><sup>*</sup> ⵓⵔ ⵉⵜⵜⵓⵙⴽⴰⵔ ⴼ ⵜⵎⴰⴹⵓⵏⵜ ⵏ [[COVID-19 pandemic|ⴽⵓⴼⵉⴷ-19]].</small>
== ⵜⵉⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ⵏ ⵡⴰⴷⴷⵓⵔ==
=== ⵜⵉⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ⵜⵉⴳⵓⵔⴰⵙⵉⵏ ===
* [[ⴰⵏⴱⵔⴰⵣ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ITF|ⴰⵏⴱⵔⴰⵣ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ITF]] (8): 2011,<ref>{{ⴱⴷⵔ ⴰⵡⵉⴱ |url=http://beta.itftennis.com/about/news/articles/djokovic-and-kvitova-named-2011-itf-world-champions.aspx |title=Djokovic and Kvitova named 2011 ITF World Champions - ITF |access-date=2026-11-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120607124116/http://beta.itftennis.com/about/news/articles/djokovic-and-kvitova-named-2011-itf-world-champions.aspx |archive-date=2012-06-07}}</ref> 2012, 2013,<ref>[https://www.itftennis.com/news/163361.aspx Williams and Djokovic named 2013 ITF World Champions - ITF]</ref> 2014, 2015, 2018, 2021, 2023
* [[ⵜⵉⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ⵏ ATP|ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵖ ATP]] (8): 2011,<ref>[http://www.atpworldtour.com/Fans/ATP-Awards/ATP-World-Tour-Awards-Announced-2011.aspx 2011 ATP World Tour Awards - ATP]</ref> 2012,<ref>[http://www.atpworldtour.com/News/Tennis/2012/11/Features/ATP-Awards-2012.aspx Djokovic, Federer, Bryan Brothers Scoop Pair of ATP World Tour Awards - ATP]</ref> 2014, 2015, 2018, 2020, 2021, 2023
* [[ⵜⵉⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ⵏ ATP|ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⵍⵍⵉ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵙⴱⵓⵖⵍⴰⵏ ⵜⵉⵔⵔⴰ ⵏⵏⵙ ⵖ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ (ATP)]] (2): 2006, 2007<ref>[http://www.atpworldtour.com/News/Tennis/2008/03/atpawards.aspx 2007 ATP Awards - ATP]</ref>
* [[ⵜⵉⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ⵏ ATP|ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⵏ ⵓⴷⵡⴰⵍ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ (ATP)]]: 2018
* [[ⵜⵉⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ⵏ ATP|ⵜⴰⵙⵎⵖⵓⵔⵜ ⵏ ⴰⵔⵜⵓⵔ ⴰⵛ ⵏ ⵜⵡⵓⵔⵉ ⵜⴰⵏⴰⴼⴳⴰⵏⵜ]]: 2012
* ⵜⴰⵙⵎⵖⵓⵔⵜ ⵏ ⵓⴼⵔⴰⴳ ⵖ [[ⴽⴰⵙ ⵏ ⴷⵉⴼⵉⵙ]]<ref>{{ⴱⴷⵔ ⴰⵡⵉⴱ |url=http://www.daviscup.com/en/history/commitment-award.aspx |title=Commitment Award - Davis Cup |access-date=2026-11-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130315005126/http://www.daviscup.com/en/history/commitment-award.aspx |archive-date=2013-03-15}}</ref>
=== ⵜⵉⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ⵏ ⵉⵎⴰⵙⵙⵏ ⵏ ⵓⵙⵏⵖⵎⵙ ===
[[File:25th Laureus World Sports Awards - 240422 220926.jpg|thumb|ⴷⵢⵓⴽⵓⴼⵉⵜⵛ ⵢⵓⵎⵥ ⵜⴰⵙⵎⵖⵓⵔⵜ ⵏ [[ⵜⴰⵙⵎⵖⵓⵔⵜ ⵏ ⵍⵓⵕⵢⵓⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⵉ ⵓⵎⴰⴷⴷⴰⵍ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ|ⵍⵓⵕⵢⵓⵙ ⵜⴰⵎⴰⴹⵍⴰⵏⵜ]] ⵖ 2024.]]
* ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⵏ ⵎⵔⴰⵡ ⵏ ⵉⵙⴳⴳⵯⴰⵙⵏ ⵖ ⵜⵙⵖⵓⵏⵜ ⵏ ''[[ⵜⵉⵏⵉⵙ (ⵜⴰⵙⵖⵓⵏⵜ)|ⵜⵉⵏⵉⵙ]]'': 2010ⵏ<ref>[https://www.tennis.com/pro-game/2019/12/mens-player-decade/86094/ The Men's Player of the Decade: Novak Djokovic - Tennis]</ref>
* [[ⵜⴰⵙⵎⵖⵓⵔⵜ ⵏ ⵍⵓⵕⵢⵓⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⵉ ⵓⵎⴰⴷⴷⴰⵍ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ]] (5): 2012,<ref>{{ⴱⴷⵔ ⴰⵡⵉⴱ |url=http://www.laureus.com/awards/2012 |title=Awards 2012 - Laureus |access-date=2026-11-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140801132735/http://www.laureus.com/awards/2012 |archive-date=2014-08-01}}</ref> 2015, 2016,<ref>[https://edition.cnn.com/2016/04/19/sport/laureus-awards-djokovic-and-williams-win-sportsman-and-sportswoman-of-the-year/ Laureus Awards: Novak Djokovic & Serena Williams - CNN]</ref> 2019, 2024
* ⴰⵎⴰⵣⵣⴰⵍ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵖ [[ⵜⴰⵙⵇⵇⵉⵎⵜ ⵜⵓⵍⴰⵎⴱⵢⴰⴷⵉⵜ ⵜⴰⵚⵉⵕⴱⵉⵜ]] (10): 2007, 2010, 2011,<ref>[http://www.oks.org.rs/olimpijski-komitet-srbije/priznanja-i-trofeji/trofej-oks-najuspesniji-sportisti/najsupesniji-sportisti-u-izboru-oks/ Najsupešniji u izboru OKS - Serbian Olympic Committee]</ref> 2013–2015, 2018–2020, 2023
* ⴰⵎⴰⵣⵣⴰⵍ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵥⵉⵍⵏ ⵖ ⵓⴱⵍⵇⴰⵏ ⵖ [[ⵜⴰⵙⵏⵓⵔⴰⵢⵜ ⵏ ⵉⵙⴰⵍⵏ ⵜⴰⴱⵓⵍⵖⴰⵔⵉⵜ|BTA]] (8): 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2019, 2021, 2023
* [[ⵜⴰⵙⵎⵖⵓⵔⵜ ⵏ ESPY ⵉ ⵓⵎⵓⵔⴰⵔ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵥⵉⵍⵏ ⵏ ⵜⵉⵏⵉⵙ]] (6): 2012, 2013,<ref>[http://www.b92.net/sport/tenis/vesti.php?yyyy=2013&mm=07&dd=18&nav_id=733593 ESPY: Đoković najbolji teniser - B92]</ref> 2015, 2016, 2021, 2023
* ⴰⵎⴰⵣⵣⴰⵍ ⵏ ⵜⵓⵕⵓⴱⵜ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵖ [[ⵜⴰⵙⵏⵓⵔⴰⵢⵜ ⵏ ⵉⵙⴰⵍⵏ ⵜⴰⴱⵓⵍⵓⵏⵉⵜ|PAP]] (5): 2011, 2015, 2018, 2021,<ref>[https://www.pap.pl/aktualnosci/news,1037018,novak-djokovic-najlepszym-sportowcem-roku-w-ankiecie-pap-kto-zajal-kolejne Novak Djokovic najlepszym sportowcem roku w ankiecie PAP]</ref> 2023
* ⵜⴰⵏⴼⵓⵍⵜ ⵏ ⵡⵓⵔⵖ ⵖ ''[[ⵙⴱⵓⵕ (ⵜⴰⵖⵎⵉⵙⵜ)|ⵙⴱⵓⵕ]]'' (4): 2007, 2010, 2011, 2015<ref>[http://www.novosti.rs/vesti/sport.296.html:359386-Djokovicu-treca-zlatna-znacka-DSL-Sport Djokovic won third Golden Badge - DSL Sport]</ref>
* ⴰⵎⴰⵣⵣⴰⵍ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵖ [[ⵜⴰⵎⵙⵎⵓⵏⵜ ⵜⴰⴳⵔⴰⵖⵍⴰⵏⵜ ⵏ ⵜⵖⵎⵙⴰ ⵜⴰⵎⴰⴷⴷⴰⵍⵜ|AIPS]] (2): 2011,<ref>{{ⴱⴷⵔ ⴰⵡⵉⴱ |url=http://www.aipsmedia.com/index.php?page=news&cod=7013&tp=n |title=AIPS Web Site – Djokovic and Bjoergen are the 2011 AIPS Athletes of the year |access-date=2026-11-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120702162148/http://www.aipsmedia.com/index.php?page=news&cod=7013&tp=n |archive-date=2012-07-02}}</ref> 2023
* ⴰⵎⴰⵣⵣⴰⵍ ⵏ ⵜⵓⵕⵓⴱⵜ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵖ AIPS – ''ⵜⴰⵙⵎⵖⵓⵔⵜ ⵏ ⴼⵕⴰⵏⴽ ⵜⵉⵢⵍⵓⵔ'' (4): 2011, 2012,<ref>{{ⴱⴷⵔ ⴰⵡⵉⴱ |url=http://www.aipsmedia.com/index.php?page=news&cod=9634&tp=n |title=AIPS Web Site – Djokovic and Ennis top AIPS Europe Athletes of the Year 2012 poll |access-date=2026-11-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105215200/http://www.aipsmedia.com/index.php?page=news&cod=9634&tp=n |archive-date=2013-11-05}}</ref> 2015,<ref>{{ⴱⴷⵔ ⴰⵡⵉⴱ |url=http://www.aipsmedia.com/index.php?page=news&cod=17960&tp=n#.VolRjbYrIps |title=AIPS Web Site – Novak Djokovic and Dafne Schippers AIPS Europe's best athletes of 2015 |access-date=2026-11-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160605012936/http://www.aipsmedia.com/index.php?page=news&cod=17960&tp=n#.VolRjbYrIps |archive-date=2016-06-05}}</ref> 2023
* ⴰⵎⴰⵣⵣⴰⵍ ⴰⴳⵔⴰⵖⵍⴰⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵖ [[ⵢⵓⵕⵓⵙⴱⵓⵕ]] (3): 2011, 2015,<ref>[http://www.eurosport.co.uk/tennis/australian-open/2016/novak-djokovic-collects-eurosport-award-as-international-athlete-of-the-year_sto5064467/story.shtml Novak Djokovic collects Eurosport award as International Athlete of the Year]</ref> 2021
* ⴰⵎⴰⵣⵣⴰⵍ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵖ [[ⵜⴰⴽⴰⴷⵉⵎⵉⵜ ⵜⴰⵎⴰⴷⴷⴰⵍⵜ ⵏ ⵉⵡⵓⵏⴰⴽ ⵉⵎⵓⵏⵏ]] (2): 2011,<ref>[http://ussa.edu/publications/news/2011/12/20/academys-2011-male-and-female-athletes-of-the-year/ USSA Athletes of the Year]</ref> 2014<ref>[http://www.b92.net/sport/tenis/vesti.php?yyyy=2014&mm=12&dd=24&nav_id=940228 Akademija SAD: Novak ispred Mesija - B92]</ref>
* ⴰⵎⴰⵣⵣⴰⵍ ⴰⴳⵔⴰⵖⵍⴰⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵖ ''[[ⵎⴰⵕⴽⴰ (ⵜⴰⵖⵎⵉⵙⵜ)|ⵎⴰⵕⴽⴰ]]'' (2): 2011, 2023
* ⴰⵏⴱⵔⴰⵣ ⵏ ⵉⵏⴱⵔⴰⵣⵏ ⵖ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⵖ ''[[ⵍⵉⴽⵉⴱ]]'' (2): 2021, 2023
* ⵜⴰⵎⴰⴷⴷⴰⵍⵜ ⵜⴰⴳⵔⴰⵖⵍⴰⵏⵜ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵖ [[ⴱⵉ ⴱⵉ ⵙⵉ|BBC]]: 2011<ref>[https://www.bbc.co.uk/sport/sports-personality/16031387 Sports Personality of the Year 2011: Novak Djokovic wins overseas award - BBC News]</ref>
* ⵜⴰⵙⵎⵖⵓⵔⵜ ⵏ ⵓⵏⴱⵔⴰⵣ ⵏ ⵉⵏⴱⵔⴰⵣⵏ ⵖ EFE: 2015
* ACE ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵖ ''GQ'': 2011<ref>{{ⴱⴷⵔ ⴰⵡⵉⴱ |url=http://www.novakdjokovic.rs/news.php?akcija=vise&id=1397&jezik=2 |title=GQ: Nole named ACE of the Year |access-date=2026-11-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111202085718/http://www.novakdjokovic.rs/news.php?akcija=vise&id=1397&jezik=2 |archive-date=2011-12-02}}</ref>
* ⴰⵎⵙⴽⴰⵔ ⵏ ⵓⵎⵣⵔⵓⵢ ⵖ ''ⵎⴰⵕⴽⴰ'' (Marca Leyenda) – 2016
=== ⵉⵡⵙⴰⵎⵏ ===
*[[File:Order of Saint Sava - Ribbon bar.svg|70px]] ⵜⴰⵙⴰⵎⴰⵏⵜ ⵏ ⵓⴳⵯⵔⵔⴰⵎ ⵙⴰⴼⴰ, ⵜⴰⵙⴽⵯⴼⵍⵜ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ, ⵙⵖ ⴷⴰⵔ ⵉⵔⵉⵏⵉⵢ, ⴱⴰⴱⴰ ⵏ [[ⵜⴰⴽⵏⵉⵙⵜ ⵜⵓⵔⵜⵓⴷⵓⴽⵙⵉⵜ ⵜⴰⵚⵉⵕⴱⵉⵜ]]<ref>{{ⴱⴷⵔ ⴰⵡⵉⴱ |url=http://www.spc.rs/eng/novak_djokovic_awarded_highest_distinction_serbian_church |title=Novak Djokovic awarded with the highest distinction of the Serbian Church |access-date=2026-11-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110504071647/http://www.spc.rs/eng/novak_djokovic_awarded_highest_distinction_serbian_church |archive-date=2011-05-04}}</ref> (2011)
*[[File:Order of the Karađorđe's Star rib.png|70px]] ⵜⴰⵙⴰⵎⴰⵏⵜ ⵏ ⵉⵜⵔⵉ ⵏ ⴽⴰⵕⴰⴷⵢⵓⵔⴷⵢⵉ, ⵜⴰⵙⴽⵯⴼⵍⵜ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ, ⵙⵖⵓⵔ [[ⴱⵓⵔⵉⵙ ⵜⴰⴷⵉⵜⵛ]], ⴰⵙⵍⵡⴰⵢ ⵏ [[ⵚⵉⵕⴱⵢⴰ]]<ref>[https://edition.cnn.com/2012/02/15/sport/tennis/tennis-novak-djokovic-serbia/index.html 'National hero' Djokovic given Serbia's highest honor - CNN]</ref><ref>[http://www.balkaninsight.com/en/article/serbia-to-bestow-honour-on-tennis-star-djokovic Serbia to Bestow Honour on Tennis Star Djokovic - Balkan Insight]</ref> (2012)
*[[File:BIH Order of the Republic of Srpska ribbon.svg|70px]] [[ⵜⴰⵙⴰⵎⴰⵏⵜ ⵏ ⵜⴳⴷⵓⴷⴰ ⵏ ⵚⵉⵕⴱⵢⴰ]] ⵙⵖⵓⵔ [[ⵎⵉⵍⵓⵔⴰⴷ ⴷⵓⴷⵉⴽ]], ⴰⵏⵙⵙⵉⵅⴼ ⵏ [[ⵜⴰⴳⴷⵓⴷⴰ ⵏ ⵚⵉⵕⴱⵢⴰ]]<ref>{{ⴱⴷⵔ ⴰⵡⵉⴱ |url=http://www.predsjednikrs.net/dodjela-odlikovanja-povodom-dana-i-krsne-slave-republike-srpske/?lang=sr |title=Dodjela odlikovanja povodom dana i krsne slave Republike Srpske |access-date=2026-11-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170707124013/http://www.predsjednikrs.net/dodjela-odlikovanja-povodom-dana-i-krsne-slave-republike-srpske/?lang=sr |archive-date=2017-07-07}}</ref><ref>[http://www.nezavisne.com/novosti/bih/Orden-Republike-Srpske-za-VMA-i-Djokovica/174751 Orden Republike Srpske za VMA i Đokovića - Nezavisne novine]</ref> (2013)
=== ⵜⵉⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ⴳⴰⵏⵉⵏ ⵡⴰⵥ ===
* ⵜⴰⵎⴰⴷⴰⵢⵜ ⵏ ⴼⵉⵔⵎⵉⵢ ⵏ ⵓⵙⵍⵎⴷ ⴰⵎⴰⴷⴷⴰⵍ ⴷ ⵜⵓⵏⵏⵓⵏⵜ ⵙⵖⵓⵔ [[ⴰⵍⴱⵉⵔ ⵡⵉⵙ ⵙⵉⵏ, ⴰⴳⵍⴷⵓⵏ ⵏ ⵎⵓⵏⴰⴽⵓ]]<ref>[http://www.palais.mc/en/news/h-s-h-prince-albert-ii/event/2012/april/hsh-prince-albert-ii-will-give-the-vermeil-medal-for-physical-education-and-sport-to-novak-djokovic-2762.html Vermeil Medal for Physical Education and Sport to Novak Djokovic]</ref><ref>[http://www.b92.net/eng/news/society.php?yyyy=2012&mm=04&dd=16&nav_id=79804 Novak Đoković receives Monaco accolade - B92]</ref> (2012)
* ⵜⴰⵙⵎⵖⵓⵔⵜ ⵏ ⵜⵡⵙⵉⵜ ⵏ ⵉⵄⵔⵔⵉⵎⵏ ⵖ ⴱⵕⵉⵟⴰⵏⵢⴰ ⵜⴰⵎⵇⵕⴰⵏⵜ [[ⵙⴰⵏⵜⵔⴱⵡⴰⵏⵜ]] ⵙⵖ ⴷⴰⵔ ⵓⴳⵍⴷⵓⵏ ⵡⵉⵍⵢⴰⵎ, ⴷⴷⵓⵇ ⵏ ⴽⵉⵎⴱⵔⵉⴷⵊ<ref>[http://www.princehenryofwales.org/news-and-diary/the-duke-of-cambridge-attends-the-winter-whites-gala The Duke of Cambridge attends the Winter Whites Gala]</ref><ref>{{ⴱⴷⵔ ⴰⵡⵉⴱ |url=http://centrepoint.org.uk/news-events/news/2012/dec/winter-whites |title=Prince William, Jude Law And Tennis Legends Attend Winter Whites - Centrepoint |access-date=2026-11-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160302200501/http://centrepoint.org.uk/news-events/news/2012/dec/winter-whites |archive-date=2016-03-02}}</ref> (2012)
* ⵜⴰⵙⴰⵔⵓⵜ ⵏ ⵜⵎⴷⵉⵏⵜ / ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵡⴰⴷⴷⵓⵔ ⵖ [[ⵣⴼⵉⵜⵛⴰⵏ]]<ref>[http://www.opstinazvecan.rs/index.php/opstina-zvecan/pocasni-gradjani Opština Zvečan, počasni građani]</ref> (2011), [[ⴱⴰⵏⵢⴰ ⵍⵓⴽⴰ]]<ref>[http://www.glassrpske.com/banjaluka/gradske_vijesti/Novaku-Djokovicu-Kljuc-grada-i-Povelja-Pocasni-gradjanin/lat/180774.html Novaku Đokoviću Ključ grada i Povelja Počasni građanin Banjaluke]</ref> (2013), [[ⴰⵏⴷⵔⵉⵜⵛⴳⵕⴰⴷ]]<ref>[http://www.novosti.rs/vesti/naslovna/aktuelno.293.html%3A418183-Djokovicu-kljucevi-Andricgrada Đokoviću ključevi Andrićgrada - Večernje Novosti]</ref> (2015), [[ⵏⵉⴽⵛⵉⵜⵛ]]<ref>[https://www.rtcg.me/vijesti/drustvo/334153/djokovic-pocasni-gradjanin-niksica.html Đoković počasni građanin Nikšića - rtcg.me]</ref> (2021), [[ⴱⵓⴷⴼⴰ]] (2022), [[ⴼⵉⵙⵓⴽⵓ]] (2022), [[ⴼⵔⵏⵢⴰⵜⵛⴽⴰ ⴱⴰⵏⵢⴰ]] (2022) ⴷ [[ⵀⵉⵔⵙⵉⴳ ⵏⵓⴼⵉ]] (2023)
* ⴰⵎⵖⴰⵔ ⵏ ⵡⴰⴷⴷⵓⵔ ⵏ ⵜⵎⴷⵉⵏⵜ ⵏ [[ⵙⵡⴰⵏ ⵀⵉⵍ]]<ref>[http://www.abc.net.au/news/2016-01-18/swan-hill-names-novak-djokovic-honorary-mayor/7096378 Swan Hill names Novak Djokovic honorary mayor - ABC]</ref><ref>[http://www.foxsports.com.au/tennis/novak-djokovic-and-serena-williams-ready-to-continue-world-domination-at-australian-open/news-story/7e3be3de0e8b86e470f3a11dc642b6ec Novak Djokovic and Serena Williams ready to continue world domination - FOX SPORTS]</ref><ref>{{ⴱⴷⵔ ⴰⵡⵉⴱ |url=https://www.theguardian.com.au/story/3667841/mayor-novak/ |title=Mayor Novak - The Guardian |access-date=2026-11-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170630143406/http://www.theguardian.com.au/story/3667841/mayor-novak/ |archive-date=2017-06-30}}</ref> (2016)
* ⴰⵏⴱⴰⵔⴰⵣ ⵏ ⵡⵓⵔⵖ – ⴰⵙⴽⴽⵉⵏ ⵏ ⵓⴳⵯⵔⵔⴰⵎ ⴰⵚⵉⵕⴱⵉ [[ⵙⵜⵉⴼⴰⵏ ⵍⴰⵣⴰⵔⵉⴼⵉⵜⵛ]] ⵙⵖⵓⵔ ⴰⴳⵍⴷⵓⵏ ⵎⵉⵅⴰⵢⵉⵍ ⴽⴰⵕⴰⴷⵢⵓⵔⴷⵢⵉⴼⵉⵜⵛ<ref>[http://www.tanjug.rs/full-view1.aspx?izb=250205 Đokoviću replika mača Despota Stefana Lazarevića - TANJUG]</ref><ref>[http://www.b92.net/sport/rolandgarros2016/vesti.php?yyyy=2016&mm=06&dd=06&nav_id=1140217 Novaku mač "Zlatni Vitez – Sveti Stefan Despot Srpski" - B92]</ref><ref>[http://www.informer.rs/vesti/srbija/74699/NOVAK-PRVI-NOSILAC-MACA-ZLATNI-VITEZ-Spasovdanskoj-svecanosti-Starom-dvoru-bice-dodeljena-priznanja-Vitez-festa NOVAK PRVI NOSILAC MAČA ZLATNI VITEZ - Informer]</ref> (2016)
* ⵜⴰⵙⴰⵎⴰⵏⵜ ⵏ ⵏⵉⴽⵓⵍⴰ ⵜⵉⵙⵍⴰ ⵙⵖ ⴷⴰⵔ ⵜⴰⵎⵔⵙⵍⵜ ⵏ ⵜⵓⵙⵙⵏⴰ ⵏ ⵜⵉⵙⵍⴰ ⵖ ⴼⵉⵍⴰⴷⵉⵍⴼⵢⴰ (2022)<ref>[https://teslasciencefoundation.org/orden-nikole-tesla-za-novaka-dokovica/ THE ORDER OF NIKOLA TESLA FOR NOVAK DJOKOVIC - Tesla Science Foundation]</ref>
== ⵉⵙⵓⵖⴰⵍ ==
<references />
snoxx95953hdqoeqbkbugbyqz8bx4yh
ⵟⵓⵎ ⴱⵔⴰⴷⵉⵢ
0
55063
198873
198793
2026-11-08T02:23:41Z
InternetArchiveBot
96
Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
198873
wikitext
text/x-wiki
{{ⵜⴰⴼⵍⵓⵙⴼⴽⵉⵜ}}
'''ⵟⵓⵎ ⵉⴷⵡⴰⵔⴷ ⴱⴰⵜⵔⵉⴽ''' ⴱⵔⴰⴷⵉ ⵓⵏⵉⵎⵎ (ⵉⵍⵍⵓⵍ ⴳ 3 ⵖⵓⵛⵜ 1977) ⵉⴳⴰ ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ [[ⵉⵡⴰⵏⴽⵏ ⵉⵎⵓⵏⵏ|ⴰⵎⴰⵔⵉⴽⴰⵏ]] ⵏ ⵜⵡⵊⵊⴰ ⵏ ⵓⴹⴰⵔ ⵜⴰⵎⵉⵔⵉⴽⴰⵏⵜ ⵏⵉⵖ ⴷ ⴰⵔⵉⴳⴱⵉ (ⴽⵡⴰⵔⵜⵔⴱⴰⴽ), ⵉⵍⵍⴰ ⴳ ⵓⵙⴰⵔⵓ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵜⵡⵊⵊⴰ ⵏ ⵓⵔⵉⴳⴱⵉ (NFL) ⵙ 23 ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ. ⵉⵣⵣⵔⵉ 20 ⵏ ⵉⵎⵉⵔⵏ ⵏⵏⵙ ⵉⵣⵡⴰⵔⵏ ⴷ ⵜⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵏ ⵏⵢⵓ ⵉⵏⴳⵍⴰⵏⴷ ⴱⴰⵜⵔⵢⵓⵜⵙ, ⵉⴳ ⴰⵎⴷⵔⴰⵡ ⵓⵔⵙⵉⵍ ⴳ ⵓⵙⵙⵎⵖⵔ ⵏ ⵜⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⴰⴷ ⴳⵔ 2001 ⴷ 2019. ⴳ ⴽⵕⴰⴹ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙⵏ ⵏⵏⵙ ⵉⴳⴳⵓⵔⴰⵏ, ⵢⵓⵔⴰⵔ ⵉ ⵜⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵏ ⵜⴰⵎⴱⴰ ⴱⴰⵢ ⴱⵓⴽⴰⵏⵉⵔⵣ. ⵉⵜⵜⵢⴰⵡⵙⵙⴰⵏ ⴱⵔⴰⴷⵉ ⵉⵙ ⵉⴳⴰ ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⴰⵎⵏⵔⵓ ⴰⴽⴽⵯ ⵏ ⵜⵡⵊⵊⴰ ⵏ ⵓⵔⵉⴳⴱⵉ ⴳ ⵓⵎⵣⵔⵓⵢ.<ref>{{Cite web |last=Paine |first=Neil |date=February 9, 2021 |title=All The Ways That Tom Brady Is Football's GOAT |url=https://fivethirtyeight.com/features/all-the-ways-that-tom-brady-is-footballs-goat/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20211105233814/https://fivethirtyeight.com/features/all-the-ways-that-tom-brady-is-footballs-goat/ |archive-date=November 5, 2021 |access-date=April 6, 2021 |website=[[FiveThirtyEight]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Shpigel |first=Ben |date=February 1, 2021 |title=Brady set the GOAT bar. |url=https://www.nytimes.com/2022/02/01/sports/football/tom-brady-goat.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220511103621/https://www.nytimes.com/2022/02/01/sports/football/tom-brady-goat.html |archive-date=May 11, 2022 |access-date=February 17, 2022 |website=[[The New York Times]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Hochman |first=Benjamin |date=February 2, 2015 |title=Tom Brady greatest QB of all time? It's now safe to make that argument |url=http://www.denverpost.com/2015/02/02/tom-brady-greatest-qb-of-all-time-its-now-safe-to-make-that-argument/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160808235459/http://www.denverpost.com/2015/02/02/tom-brady-greatest-qb-of-all-time-its-now-safe-to-make-that-argument/ |archive-date=August 8, 2016 |access-date=June 20, 2016 |work=[[The Denver Post]] |ref=none}}</ref><ref>{{cite web |last=Freeman |first=Mike |date=February 2, 2015 |title=Brady Takes Throne as QB GOAT |url=https://bleacherreport.com/articles/2350283-tom-brady-cements-his-legacy-as-greatest-quarterback-of-all-time#articles/2350283-tom-brady-cements-his-legacy-as-greatest-quarterback-of-all-time |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160707073756/http://bleacherreport.com/articles/2350283-tom-brady-cements-his-legacy-as-greatest-quarterback-of-all-time#articles/2350283-tom-brady-cements-his-legacy-as-greatest-quarterback-of-all-time |archive-date=July 7, 2016 |access-date=June 20, 2016 |website=[[Bleacher Report]] |ref=none}}</ref><ref>{{cite web |last=Paine |first=Neil |date=February 6, 2015 |title=Tom Brady's (Statistical) Place In The Pantheon Of NFL QBs |url=https://fivethirtyeight.com/features/tom-bradys-statistical-place-in-the-pantheon-of-nfl-qbs/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20160608045414/http://fivethirtyeight.com/datalab/tom-bradys-statistical-place-in-the-pantheon-of-nfl-qbs/ |archive-date=June 8, 2016 |access-date=June 20, 2016 |website=[[FiveThirtyEight]] |ref=none}}</ref><ref>{{Cite web |last=Harrison |first=Elliot |date=October 20, 2016 |title=Tom Brady, Joe Montana head top 10 quarterbacks in NFL history |url=https://www.nfl.com/news/tom-brady-joe-montana-head-top-10-quarterbacks-in-nfl-history-0ap3000000724524 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161021132959/http://www.nfl.com/news/story/0ap3000000724524/article/tom-brady-joe-montana-head-top-10-quarterbacks-in-nfl-history |archive-date=October 21, 2016 |access-date=January 29, 2022 |publisher=National Football League |ref=none}}</ref><ref>{{Cite web |last=Plaschke |first=Bill |author-link=Bill Plaschke |date=February 3, 2019 |title=Super Bowl 2019: Dazed and confused, Goff shows his age in Atlanta |url=https://www.latimes.com/sports/super-bowl/la-sp-super-bowl-rams-patriots-plaschke-20190203-story.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210410125924/https://www.latimes.com/sports/super-bowl/la-sp-super-bowl-rams-patriots-plaschke-20190203-story.html |archive-date=April 10, 2021 |access-date=February 4, 2019 |work=[[Los Angeles Times]] |ref=none}}</ref><ref>{{Cite web |last=Rank |first=Adam |date=February 17, 2021 |title=New G.O.A.T. of G.O.A.T.s? Tom Brady climbs list with Super Bowl LV win |url=https://www.nfl.com/_amp/new-g-o-a-t-of-g-o-a-t-s-tom-brady-climbs-list-with-super-bowl-lv-win |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220219152826/https://www.nfl.com/_amp/new-g-o-a-t-of-g-o-a-t-s-tom-brady-climbs-list-with-super-bowl-lv-win |archive-date=February 19, 2022 |access-date=February 17, 2022 |publisher=National Football League}}</ref> ⵍⵍⵉⵖ ⵢⵓⵔⴰⵔ ⵜⵡⵊⵊⴰ ⵏ ⵓⵔⵉⴳⴱⵉ ⴳ ⵜⵙⴷⴰⵡⵉⵜ ⵏ ⵎⵉⵛⵉⴳⴰⵏ ⵡⵓⵍⴼⵔⵉⵏⵣ, ⵉⵜⵜⵢⴰⵡⴼⵔⴰⵏ ⴱⵔⴰⴷⵉ ⴳ ⵓⵙⵜⴰⵢ ⵡⵉⵙ 199 ⵙⵖ ⴷⴰⵔ ⴱⴰⵜⵔⵢⵓⵜⵙ ⴳ ⵓⵙⴰⵔⵓ ⵡⵉⵙ ⵚⴹⵉⵚ ⵏ ⵓⵙⵜⴰⵢ ⵏ ⵏⵢⵓ ⵉⵏⴳⵍⴰⵏⴷ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ 2000, ⴰⵢⴰⵏⵏ ⵜ ⵢⵓⵊⵊⴰⵏ ⴰⴷ ⵉⵜⵜⵢⴰⵡⵙⵙⴰⵏ ⵙ ⵡⴰⵍⵍⵉ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⴳⴰⵏ Draft Steal ⵉⵣⵉⵍⵍⵣⵏ ⴳ ⵓⵎⵣⵔⵓⵢ ⵏ ⵓⵙⵜⴰⵢ ⵏ NFL.»<ref>{{Cite web |last = Cartelli |first = Lance |date = April 29, 2015 |title = 25 of the greatest NFL Draft picks ever |url = http://www.cbssports.com/nfl/photos/25-of-the-best-nfl-draft-picks-of-all-time/25 |url-status = live |archive-url = https://web.archive.org/web/20170222110448/http://www.cbssports.com/nfl/photos/25-of-the-best-nfl-draft-picks-of-all-time/25 |archive-date = February 22, 2017 |access-date = February 21, 2017 |publisher = CBS Interactive }}</ref><ref>{{Cite web |last = Gaines |first = Cork |date = September 10, 2015 |title = How the Patriots pulled off the biggest steal in NFL history |url = http://www.businessinsider.com/patriots-tom-brady-draft-steal-2015-1 |url-status = live |archive-url = https://web.archive.org/web/20170222110733/http://www.businessinsider.com/patriots-tom-brady-draft-steal-2015-1 |archive-date = February 22, 2017 |access-date = February 21, 2017 |website = Business Insider }}</ref><ref>{{cite web |title=Top all-time NFL draft steals |url=http://www.nfl.com/photoessays/0ap2000000344957 |publisher=[[National Football League]] |date=April 28, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170222112443/http://www.nfl.com/photoessays/0ap2000000344957 |archive-date=February 22, 2017 |url-status=live |last1=Reineking |first1=Jim |access-date=February 21, 2017}}</ref>
== ⵣⵉⴽⴽ ⵜⵓⴷⵔⵜ ==
'''ⵟⵓⵎ ⵉⴷⵡⴰⵔⴷ ⴱⴰⵜⵔⵉⴽ ⴱⵔⴰⴷⵉ ⵓⵏⵉⵎⵎ''' (Tom Brady Jr.) ⵉⵍⵓⵍ ⵖ ⵡⴰⵙⵙ ⵏ 3 ⵖⵓⵛⵜ 1977, ⴳ ⵙⴰⵏ ⵎⴰⵜⵉⵢⵓ, ⴽⴰⵍⵉⴼⵓⵔⵏⵢⴰ, ⵉⴳⴰ ⴰⵔⵔⴰⵡ ⴰⵎⴰⵥⵓⵥ ⴷ ⵡⵉⵙ ⴽⴽⵓⵥ ⴳ ⵜⴰⵔⵡⴰ ⵏ ⴳⴰⵍⵉⵏ ⴱⴰⵜⵔⵉⵙⵢⴰ (ⵙ ⵢⵉⵙⵎ ⵏ ⵡⴰⵔⵔⴰⵡ: ⵊⵓⵏⵙⵓⵏ) ⴷ ⵟⵓⵎ ⴱⵔⴰⴷⵉ ⴱⴰⴱⴰⵙ.<ref>{{Cite web |title = Tom Brady Biography |url = https://www.tvguide.com/celebrities/tom-brady/bio/186685 |access-date = August 4, 2012 |website = TV Guide }}</ref> ⵉⵏⴽⵔ ⴱⵔⴰⴷⵉ ⵖ ⵓⵙⴳⴷ ⴰⴽⴰⵟⵓⵍⵉⴽ. ⴰⵢⵜ ⴷⴰⵔⵙ ⵏ ⵉⵎⵎⴰⵙ ⴳⴰⵏ [[ⵙⵡⵉⴷ|ⵉⵙⵡⵉⴷⵏ]], [[ⵏⵓⵔⵡⵉⵊ]], [[ⴰⵍⵉⵎⴰⵏ|ⴰⵍⵎⴰⵏ]], ⴷ [[ⴱⵓⵍⴰⵏⴷⴰ|ⴱⵓⵍⵓⵏⵢⴰ]], ⵎⴰⵛⴰ ⴱⴰⴱⴰⵙ ⵉⴳⴰ ⵙⴳ [[ⵉⵔⵍⴰⵏⴷⴰ]]; ⵉⵏⵏⴰ ⴱⵔⴰⴷⵉ ⵎⴰⵙ ⵉⴳⴰ ⴱⴰⴱⴰⵙ 100% ⵙⴳ [[ⵉⵔⵍⴰⵏⴷⴰ]].<ref name="Boston Globe-2017">{{Cite news |date = March 4, 2017 |title = Tom Brady's roots run deep into 19th-century Boston |work = The Boston Globe |url = https://www.bostonglobe.com/sports/2017/03/04/tom-brady-roots-run-deep-into-century-boston/fnXhdw7Sxj1JKTMknQgVfK/story.html }}</ref><ref>{{Cite web |date = February 6, 2017 |title = Gronkowski and Gostomski – Polish accents in the Super Bowl |url = https://eurosport.tvn24.pl/inne,132/gronkowski-i-gostomski-polskie-akcenty-w-super-bowl,713050.html |website = Eurosport }}</ref><ref>{{Cite web |last=Sriya |first=Bhwya |date=July 17, 2023 |title="My Father Is 100 Percent Irish": Tom Brady's Iconic Words From the Past Resurfaces |url=https://www.essentiallysports.com/nfl-news-my-father-is-hundred-percent-irish-tom-bradys-iconic-words-from-the-past-resurfaces-tracing-the-path-of-his-parents-ancestry/ |website=EssentiallySports }}</ref>
ⴳ ⵉⵙⴳⴳⵯⴰⵙⵏ ⵏ 1980, ⴰⵔ ⴱⴰⵀⵔⴰ ⵉⵜⵜⴽⴽⴰ ⴱⵔⴰⴷⵉ ⵉⵎⵓⴷⴷⵓⵜⵏ ⵏ ⵜⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵏ ⵙⴰⵏ ⴼⵔⴰⵏⵙⵉⵙⴽⵓ ⵏ ⵉⴷ 49 (San Francisco 49ers) ⴳ ⴽⴰⵏⴷⵍⵙⵜⵉⴽ ⴱⴰⵔⴽ, ⵉⴳⴰ ⵖⵉⵏⵏ ⵉⵎⵔⵙⴰⵍ ⵏ ⵓⵎⵓⵔⴰⵔ ⵊⵓ ⵎⵓⵏⵜⴰⵏⴰ; ⵉⵙⵎⵎⴰ ⴱⵔⴰⴷⵉ ⵉ ⵎⵓⵏⵜⴰⵏⴰ ⴰⵎⴷⵔⴰⵡ ⵏⵏⵙ ⴷ ⵢⴰⵏ ⵙⴳ ⵡⵉⵏⵏⴰ ⴰⵙ ⵉⵜⵜⴰⵡⵙⵏ ⴳ ⵓⵎⵓⵙⵙⵓ ⵏⵏⵙ.<ref>{{Cite web |last = Judge |first = Clark |date = February 7, 2005 |title = Only 27, Brady seals his Hall of Fame credentials |url = http://cbs.sportsline.com/nfl/story/8170976 |website = CBS Sports }}</ref> ⴳ ⵓⵡⵜⵜⴰⵢ ⵏ ⴽⴽⵓⵥ ⵉⵙⴳⴳⵯⴰⵙⵏ, ⵉⴷⴷⴰ ⴱⵔⴰⴷⵉ ⵙ ⵜⴱⴰⵔⴰⵣⵜ ⵏ 1981-82 ⵏ NFL, ⴳ ⵎⴳⴰⵍⴰⵏ ⴷ ⵜⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵏ ⴷⴰⵍⴰⵙ ⴽⴰⵡⴱⵓⵢⵣ, ⴰⵢⴰⵏⵏ ⵉⵙⵙⵉⵡⴹⵏ ⵎⵓⵏⵜⴰⵏⴰ ⵜⴰⵡⵊⵊⴰ ⵉ ⴷⵡⴰⵢⵜ ⴽⵍⴰⵔⴽ ⴳ ⵡⴰⴳⵓⵕ ⵍⵍⵉ ⵉⵜⵜⵢⴰⵡⵙⵙⴰⵏⵏ ⵙ "The Catch".<ref>{{Cite web |date = October 2, 2011 |title = Tom Brady rebounds as Pats punish Raiders for many mistakes |url = https://www.espn.com/nfl/recap?gameId=311002013 |publisher = ESPN }}</ref> ⵉⵍⵎⴷ ⴱⵔⴰⴷⵉ ⴰⴷⴰⵔⴰⵔ ⵏ ⵜⵡⵊⵊⴰ ⴳ ⵜⵙⴷⴰⵡⵉⵜ ⵏ ⵙⴰⵏ ⵎⴰⵜⵉⵢⵓ, ⵖⵉⵍⵍⵉ ⵖ ⵜ ⵉⵙⵙⵍⵎⴷ ⴰⵏⵎⵙⵓⵎⵔ ⵏ ⵜⵡⵊⵊⴰ ⴷ ⵓⵎⵓⵔⴰⵔ ⵏ NFL ⴰⵎⴰⵍⵍⴰⵢ ⵜⵓⵏⵉ ⴳⵔⴰⵣⵢⴰⵏⵉ.<ref>{{Cite web |last = Ducibella |first = Jim |date = June 28, 2005 |title = W&M's football facilities growing |url = http://www.highbeam.com/doc/1G1-133738653.html |website = Virginia Pilot and Ledger-Star |access-date = January 12, 2014 |archive-url = https://web.archive.org/web/20140610222439/http://www.highbeam.com/doc/1G1-133738653.html |archive-date = June 10, 2014 }}</ref> ⵉⴳ ⴰⵎⴰⵔⴰⵢ ⵏ ⵜⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵏ ⴱⵓⵙⵟⵓⵏ ⵙⵉⵍⵜⵉⴽⵙ ⴷ ⵍⵓⵙ ⴰⵏⵊⵉⵍⵓⵙ ⵍⵉⴽⵔⵣ ⵎⵇⵇⴰⵔ ⴳⴰⵏ ⴰⴼⵏⴰⵜⵏ.<ref>{{Cite web |last = Young |first = Shalise Manze |date = October 24, 2010 |title = Getting to Know...Tom Brady |url = https://archive.boston.com/sports/football/patriots/extra_points/2010/10/getting_to_know_7.html |website = The Boston Globe }}</ref>
== ⵜⵓⴷⵔⵜ ⵏ ⵜⵙⴷⴰⵡⵉⵜ ==
[[File:Tom Brady, UM Football, 1999 captain.jpg|left|thumb|ⵟⵓⵎ ⴱⵔⴰⴷⵉ ⴳ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏⵏⵙ ⴰⵎⴳⴳⴰⵔⵓ ⴷ ⵜⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵏ ⵎⵉⵛⵉⴳⴰⵏ ⵡⵓⵍⴼⵔⵉⵏⵣ]]
ⵢⵓⵔⴰⵔ ⴱⵔⴰⴷⵉ ⵜⴰⵡⵊⵊⴰ ⵏ ⵓⵔⵉⴳⴱⵉ ⴳ ⵜⵙⴷⴰⵡⵉⵜ ⵏ ⵎⵉⵛⵉⴳⴰⵏ ⴷ ⵜⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵏ "ⵡⵓⵍⴼⵔⵉⵏⵣ" (Wolverines) ⴳⵔ 1995 ⴷ 1999.<ref>{{Cite web |last = Bradford |first = Rob |date = January 19, 2009 |title = The Tom Brady Interview (in Toronto) |url = http://leeinks.weei.com/the-tom-brady-interview-in-toronto/ |access-date = May 18, 2010 |publisher = WEEI Sportsradio Network }}</ref><ref name="TomBradyAsYouForgotHim">{{Cite magazine |last = Rosenberg |first = Michael |date = January 9, 2012 |title = Tom Brady As You Forgot Him |magazine = Sports Illustrated |url = https://www.si.com/vault/2012/01/09/106148035/tom-brady-as-you-forgot-him }}</ref> ⵎⴽⴰⵏⵏ ⵉⵣⵣⵔⵉ ⵉⵎⵉⵔ ⵏ 1995 ⴱⵍⴰ ⵢⵓⵔⴰⵔ (redshirting),<ref>{{Cite web |last = Gaines |first = Cork |date = February 3, 2019 |title = Tom Brady considered transferring in college but instead accepted the challenge of getting better and becoming the starter |url = https://www.businessinsider.com/tom-brady-michigan-transfer-cal-depth-chart-starter-2019-2 |website = Business Insider }}</ref> ⵉⴽⴽⴰ ⴱⵔⴰⴷⵉ ⵙⵉⵏ ⵉⵙⴳⴳⵯⴰⵙⵏ ⵢⴰⴹⵏ ⵉⴳⴰ ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⵉⵜⵜⵎⵓⵜⵏ (backup quarterback), ⴷⴰⵜ ⵎⴰ ⵉⵙⵙⵍⴽⵎ ⵓⵎⵓⵔⴰⵔ ⵏ NFL ⴰⵎⴰⵍⵍⴰⵢ ⴱⵔⴰⵢⴰⵏ ⴳⵔⵉⵙⵉ ⵜⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵏ "ⵡⵓⵍⴼⵔⵉⵏⵣ" ⵏ 1997 ⵙ ⵢⴰⵜ ⵜⵙⵓⵜⵍⵜ ⵜⴰⵔ ⵜⵉⵕⵥⵉ, ⴰⵢⵏⵏⴰ ⵜⵏ ⵢⵓⵊⵊⴰⵏ ⴰⴷ ⵜⵜ ⵙⵙⴳⵔⵓⵏ ⵙ ⵓⵏⵔⴰⵡ ⴳ 1998 ⵏ "ⵔⵓⵣ ⴱⵓⵍ" (Rose Bowl) ⵙⵙⴰⵔⵏ ⵜⴰⴱⴰⵔⴰⵣⵜ ⵜⴰⵏⴰⵎⵓⵔⵜ.<ref>{{Cite web |title=1997 Michigan Wolverines Schedule and Results |url=https://www.sports-reference.com/cfb/schools/michigan/1997-schedule.html |website=Sports Reference }}</ref> ⴳ ⵡⴰⵙⵙ ⵉⵣⵡⴰⵔⵏ, ⵉⴳⴰ ⴱⵔⴰⴷⵉ ⵡⵉⵙ ⵙⴰ ⴳ ⵓⵙⴷⴰⵡ ⵏ ⵉⵎⵓⵔⴰⵔ, ⵉⵎⵎⴰⵖ ⴱⴰⵀⵔⴰ ⴰⴷ ⵢⴰⴼ ⴰⵣⵎⵣ ⵏ ⵡⵓⵔⴰⵔ.<ref>{{Cite web |last = Myers |first = Gabriel |date = January 30, 2018 |title = Opinion: Brady's resilience and sacrifice is an example for young athletes |url = https://www.lasvegasoptic.com/sports/opinion-brady-s-resilience-and-sacrifice-is-an-example-for-young-athletes/article_5dda4db2-a308-11ed-a954-53f6918f38f3.html |website = Las Vegas Optic }}</ref> ⵉⵙⵉⴳⴳⵍ ⴱⵔⴰⴷⵉ ⵢⴰⵏ ⵓⵎⴰⵙⵙⴰⵏ ⵏ ⵜⵓⵏⵏⵓⵏⵜ ⵜⴰⵙⵏⵉⵎⴰⵏⵜ (sports psychologist) ⴰⴷ ⴰⵙ ⵢⴰⵡⵙ ⴳ ⵜⵎⵓⴽⵔⵉⵙⵉⵏ ⵏ ⵎⴽⵕⴹⵓⵍ ⴷ ⵓⵏⵏⵓⵖⵛⴼ, ⵉⵙⵙⴳⵔⴼ ⴰⵙ ⴰⴷ ⵉⵎⵎⵓⵜⵜⵉ ⵙ ⵜⵙⴷⴰⵡⵉⵜ ⵏ ⴽⴰⵍⵉⴼⵓⵔⵏⵢⴰ, ⴱⵉⵔⴽⵍⵉ.<ref>{{Cite magazine |last = Jenkins |first = Lee |date = January 31, 2008 |title = Self-made man |magazine = Sports Illustrated |url = http://sportsillustrated.cnn.com/2008/writers/lee_jenkins/01/30/tombrady/index.html }}</ref><ref>{{Cite news |last = Pedulla |first = Tom |date = October 31, 2006 |title = Decorated Patriots QB feels he still has something to prove |work = USA Today |url = https://www.usatoday.com/sports/soac/2006-10-31-brady_x.htm }}</ref> ⵉⵙⵡⵓⵔⵉ ⴱⴰⵀⵔⴰ ⴷ ⵓⵎⴰⵡⵙⴰⵙ ⵏ ⵜⵓⵏⵏⵓⵏⵜ ⴳⵔⵉⴳ ⵀⴰⵔⴷⵏ, ⵍⵍⵉ ⵉⵜⵜⵎⵏⴰⴳⴳⴰⵔⵏ ⴷ ⴱⵔⴰⴷⵉ ⴽⵓ ⴰⵙⵙ ⵏ ⵓⵙⵉⵎⵡⴰⵙ ⴰⴷ ⴰⵙ ⵉⵙⵎⴹⴰⵕⴰ ⵜⴰⴼⵙⵍⵜ ⵏⵏⵙ ⵖ ⵉⵅⴼ ⵏⵏⵙ.<ref name="TomBradyGuru">{{Cite web |last = Adelson |first = Eric |date = January 11, 2011 |title = Tom Brady's Guru |url = http://www.thepostgame.com/features/201101/tom-bradys-guru |website = ThePostGame.com |access-date = May 22, 2020 |archive-url = https://web.archive.org/web/20180909185451/http://www.thepostgame.com/features/201101/tom-bradys-guru |archive-date = September 9, 2018 }}</ref> ⵉⵏⵏⴰ ⴱⵔⴰⴷⵉ ⵉ ⵜⵖⵎⵉⵙⵜ ⵏ "60 Minutes" ⴳ 2014: "ⵉⴳⴰ ⴽⵔⴰ ⵎⴰ ⵙ ⴰⴷ ⵙⴷⴷⵓⵖ ⵖ ⵓⵙⵎⵓⵜⵔ ⴷ ⵓⵙⵍⵎⴷ. ⵢⴰⵡⵙ ⵉⵢⵉ ⴳ ⵜⵎⵓⴽⵔⵉⵙⵉⵏ ⵉⵏⵓ ⴳ ⵜⵓⵏⵏⵓⵏⵜ ⵓⵍⴰ ⵖ ⵜⵓⴷⵔⵜ. ⴳⵔⵉⴳ ⵉⵙⵙⵏⵜⵉ ⵉⵢⵉ ⵙ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⴷⴰⴳ (ⵢⴰⵏ ⵓⵎⵏⵉⴷ) ⵍⵍⵉ ⵜⵜ ⵉⵏⵏ ⴽⴽⵉⵖ ⵓⵔ ⵙⵙⵉⵏⵖ ⵉⵙ ⵔⴰⴷ ⴳⵉⵙ ⵣⵣⵉⴳⵉⵣⵖ ."<ref>{{cite web | last=Woodhouse | first=Kellie | title=Tom Brady and Desmond Howard credit football success to Michigan's 'secret weapon' | website=mlive | date=March 6, 2014 | url=https://www.mlive.com/news/ann-arbor/2014/03/tom_brady_and_desmond_howard_c.html }}</ref>
== ⵜⴰⵡⴰⴷⴰ ⵖ ⵓⴱⵕⵓⴹⴽⴰⵚⵜ ==
ⴳ 10 ⵎⴰⵢⵢⵓ 2022, ⵜⵙⴽⵏ ⵜⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵏ "ⴼⵓⴽⵙ ⵙⴱⵓⵔⵜⵙ" (Fox Sports) ⵎⴰⵙ ⵔⴰⴷ ⴷ ⵢⴰⵙ ⴱⵔⴰⴷⵉ ⵙ ⵜⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⴰⴷ ⵉⴳ ⴰⵎⵙⵙⵅⴼⴰⵡⵍ ⵏ ⵓⵎⵙⵓⵎⵔ.<ref>{{Cite web |last=Florio |first=Mike |date=May 10, 2022 |title=Tom Brady will become No. 1 analyst at Fox when his NFL career ends |url=https://www.nbcsports.com/nfl/profootballtalk/rumor-mill/news/tom-brady-will-become-no-1-analyst-at-fox-when-his-nfl-career-ends |website=NBC Sports }}</ref> ⵉⵏⵏⴰ ⵢⴰⵏ ⵉⵎⵙⵍⵉ ⵎⴰⵙ ⵔⴰⴷ ⵢⴰⴽⴽ ⴼⵓⴽⵙ ⵉ ⴱⵔⴰⴷⵉ 375 ⵏ ⵓⵎⵍⵢⵓⵏ ⵏ ⴷⵓⵍⴰⵔ ⵉ 10 ⵏ ⵉⵙⴳⴳⵯⴰⵙⵏ, ⴰⵢⵏⵏⴰ ⵉⵙⴽⴰⵔⵏ ⵖ ⴱⵔⴰⴷⵉ ⴰⵎⵙⵙⵅⴼⴰⵡⵍ ⵏ ⵜⵓⵏⵏⵓⵏⵜ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵜⵜⵏⴼⴰⵔⴰⵏ ⴳ ⵓⵎⵣⵔⵓⵢ.<ref name="FoxBroadcast">{{Cite web |last=Florio |first=Mike |date=May 10, 2022 |title=Report: 10 years, $375 million for Tom Brady |url=https://www.nbcsports.com/nfl/profootballtalk/rumor-mill/news/report-10-years-375-million-for-tom-brady |website=NBC Sports }}</ref> ⵉⵙⵙⵏⵜⵉ ⴱⵔⴰⴷⵉ ⵜⴰⵡⵓⵔⵉ ⵏ ⵓⴱⵕⵓⴹⴽⴰⵚⵜ ⴳ ⵓⴼⴽⴽⵓⵥ ⵡⵉⵙ ⵙⵉⵏ ⵏ ⵓⵎⵏⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⴱⴰⵔⴰⵣⵜ ⵏ UFL ⵏ 2024,<ref>{{cite web |title=Tom Brady's best moments from his broadcast debut with FOX Sports at the UFL Championship |url=https://www.foxsports.com/watch/fmc-d0j16t7lc4xhqsyo |work=Fox Sports |access-date=January 30, 2025 |date=June 16, 2024}}</ref> ⵉⵙⴽⵔ ⴰⵙⵎⵎⴰⴳⵍ ⵏⵏⵙ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⴳ NFL ⵙ ⴼⵓⴽⵙ ⴰⴽⴷ ⵓⵎⵙⵙⵉⵡⵍ ⴽⵉⴼⵉⵏ ⴱⵓⵔⴽⵀⴰⵔⴷⵜ ⴳ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 2024.<ref>{{cite web | last=Deitsch | first=Richard | title=Fox's Kevin Burkhardt and Greg Olsen on strong broadcasts and the Tom Brady elephant in the room | website=The Athletic | date=January 27, 2023 | url=https://www.nytimes.com/athletic/4129207/2023/01/27/fox-kevin-burkhardt-greg-olsen-tom-brady/ }}</ref> ⵉⴹⴼⴰⵕ ⴱⵔⴰⴷⵉ ⴰⵡⴷ ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵏ ⴼⵓⴽⵙ ⴳ ⵓⴱⵕⵓⴹⴽⴰⵚⵜ ⵏ "ⵙⵓⴱⵔ ⴱⵓⵍ LIX".<ref>{{cite magazine|url=https://www.si.com/media/tom-brady-is-officially-back-to-work|title=Tom Brady Is Officially Back to Work|first=Kyle|last=Koster|magazine=Sports Illustrated|date=September 8, 2024}}</ref>
== ⵉⵙⵎⴰⴷⵏ ⵏⵏⵙ==
{|class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%;"
|-
! rowspan="2"| ⴰⵙⴳⴳⵯⴰⵙ
! rowspan="2"| ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ
! colspan="3"| ⵓⵔⴰⵔ
! colspan="11"| ⴰⵣⵣⵔⴰⵢ ⵏ ⵜⵡⵊⵊⴰ (Passing)
! colspan="5"| ⵜⴰⵣⵣⵍⴰ ⵙ ⵜⵡⵊⵊⴰ (Rushing)
! colspan="2"| ⵉⵎⵎⵊⴷⴰⵡⵍ (Sacked)
! colspan="2"| ⴰⵏⴳⴰⵔⴰ ⴷ ⵜⵡⵊⵊⴰ (Fumbles)
|-
! GP !! GS !! Record !! Cmp !! Att !! Pct !! Yds !! Y/A !! Lng !! TD !! TD% !! Int !! Int% !! Rtg !! Att !! Yds !! Y/A !! Lng !! TD !! Sck !! Yds !! Fum !! Lost
|-
| 2000 || NE || 1 || 0 || — || 1 || 3 || 33.3 || 6 || 2.0 || 6 || 0 || 0.0 || 0 || 0.0 || 42.4 || 0 || 0 || 0.0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0
|-
| 2001 || NE || 15 || 14 || 11–3 || 264 || 413 || 63.9 || 2843 || 6.9 || 91 || 18 || 4.4 || 12 || 2.9 || 86.5 || 36 || 43 || 1.2 || 12 || 0 || 41 || 216 || 12 || 1
|-
| 2002 || NE || 16 || 16 || 9–7 || 373 || 601 || 62.1 || 3764 || 6.3 || 49 || 28 || 4.7 || 14 || 2.3 || 85.7 || 42 || 110 || 2.6 || 15 || 1 || 31 || 190 || 11 || 5
|-
| 2003 || NE || 16 || 16 || 14–2 || 317 || 527 || 60.2 || 3620 || 6.9 || 82 || 23 || 4.4 || 12 || 2.3 || 85.9 || 42 || 63 || 1.5 || 11 || 1 || 32 || 219 || 13 || 5
|-
| 2004 || NE || 16 || 16 || 14–2 || 288 || 474 || 60.8 || 3692 || 7.8 || 50 || 28 || 5.9 || 14 || 3.0 || 92.6 || 43 || 28 || 0.7 || 10 || 0 || 26 || 162 || 7 || 5
|-
| 2005 || NE || 16 || 16 || 10–6 || 334 || 530 || 63.0 || 4110 || 7.8 || 71 || 26 || 4.9 || 14 || 2.6 || 92.3 || 27 || 89 || 3.3 || 15 || 1 || 26 || 188 || 4 || 3
|-
| 2006 || NE || 16 || 16 || 12–4 || 319 || 516 || 61.8 || 3529 || 6.8 || 62 || 24 || 4.7 || 12 || 2.3 || 87.9 || 49 || 102 || 2.1 || 22 || 0 || 26 || 175 || 12 || 4
|-
| 2007 || NE || 16 || 16 || 16–0 || 398 || 578 || 68.9 || 4806 || 8.3 || 69 || 50 || 8.7 || 8 || 1.4 || 117.2 || 37 || 98 || 2.6 || 19 || 2 || 21 || 128 || 6 || 4
|-
| 2008 || NE || 1 || 1 || 1–0 || 7 || 11 || 63.6 || 76 || 6.9 || 26 || 0 || 0.0 || 0 || 0.0 || 83.9 || 0 || 0 || 0.0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0
|-
| 2009 || NE || 16 || 16 || 10–6 || 371 || 565 || 65.7 || 4398 || 7.8 || 81 || 28 || 5.0 || 13 || 2.3 || 96.2 || 29 || 44 || 1.5 || 9 || 1 || 16 || 86 || 4 || 2
|-
| 2010 || NE || 16 || 16 || 14–2 || 324 || 492 || 65.9 || 3900 || 7.9 || 79 || 36 || 7.3 || 4 || 0.8 || 111.0 || 31 || 30 || 1.0 || 9 || 1 || 25 || 175 || 3 || 1
|-
| 2011 || NE || 16 || 16 || 13–3 || 401 || 611 || 65.6 || 5235 || 8.6 || 99 || 39 || 6.4 || 12 || 2.0 || 105.6 || 43 || 109 || 2.5 || 13 || 3 || 32 || 173 || 6 || 2
|-
| 2012 || NE || 16 || 16 || 12–4 || 401 || 637 || 63.0 || 4827 || 7.6 || 83 || 34 || 5.3 || 8 || 1.3 || 98.7 || 23 || 32 || 1.4 || 7 || 4 || 27 || 182 || 2 || 0
|-
| 2013 || NE || 16 || 16 || 12–4 || 380 || 628 || 60.5 || 4343 || 6.9 || 81 || 25 || 4.0 || 11 || 1.8 || 87.3 || 32 || 18 || 0.6 || 11 || 0 || 40 || 256 || 9 || 3
|-
| 2014 || NE || 16 || 16 || 12–4 || 373 || 582 || 64.1 || 4109 || 7.1 || 69 || 33 || 5.7 || 9 || 1.5 || 97.4 || 36 || 57 || 1.6 || 17 || 0 || 21 || 134 || 6 || 3
|-
| 2015 || NE || 16 || 16 || 12–4 || 402 || 624 || 64.4 || 4770 || 7.6 || 76 || 36 || 5.8 || 7 || 1.1 || 102.2 || 34 || 53 || 1.6 || 13 || 3 || 38 || 225 || 6 || 2
|-
| 2016 || NE || 12 || 12 || 11–1 || 291 || 432 || 67.4 || 3554 || 8.2 || 79 || 28 || 6.5 || 2 || 0.5 || 112.2 || 28 || 64 || 2.3 || 15 || 0 || 15 || 87 || 5 || 0
|-
| 2017 || NE || 16 || 16 || 13–3 || 385 || 581 || 66.3 || 4577 || 7.9 || 64 || 32 || 5.5 || 8 || 1.4 || 102.8 || 25 || 28 || 1.1 || 7 || 0 || 35 || 201 || 7 || 3
|-
| 2018 || NE || 16 || 16 || 11–5 || 375 || 570 || 65.8 || 4355 || 7.6 || 63 || 29 || 5.1 || 11 || 1.9 || 97.7 || 23 || 35 || 1.5 || 10 || 2 || 21 || 147 || 4 || 2
|-
| 2019 || NE || 16 || 16 || 12–4 || 373 || 613 || 60.8 || 4057 || 6.6 || 59 || 24 || 3.9 || 8 || 1.3 || 88.0 || 26 || 34 || 1.3 || 17 || 3 || 27 || 185 || 4 || 1
|-
| 2020 || TB || 16 || 16 || 11–5 || 401 || 610 || 65.7 || 4633 || 7.6 || 50 || 40 || 6.6 || 12 || 2.0 || 102.2 || 30 || 6 || 0.2 || 4 || 3 || 21 || 143 || 4 || 1
|-
| 2021 || TB || 17 || 17 || 13–4 || 485 || 719 || 67.5 || 5316 || 7.4 || 62 || 43 || 6.0 || 12 || 1.7 || 102.1 || 28 || 81 || 2.9 || 13 || 2 || 22 || 144 || 4 || 3
|-
| 2022 || TB || 17 || 17 || 8–9 || 490 || 733 || 66.8 || 4694 || 6.4 || 63 || 25 || 3.4 || 9 || 1.2 || 90.7 || 29 || -1 || 0.0 || 2 || 1 || 22 || 160 || 5 || 4
|-
! ⴰⵎⵓⵔ || — || 335 || 333 || 251–82 || 7753 || 12050 || 64.3 || 89214 || 7.4 || 99 || 649 || 5.4 || 212 || 1.8 || 97.2 || 693 || 1123 || 1.6 || 22 || 28 || 565 || 3576 || 134 || 54
|}
=== ⵉⵎⵉⵔ ⵏ ⵓⴼⵔⴰⵏ (Postseason) ===
{|class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%;"
|-
! rowspan="2"| ⴰⵙⴳⴳⵯⴰⵙ
! rowspan="2"| ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ
! colspan="3"| ⵜⵉⵎⵏⵢⵓⴳⴳⵓⵔⵉⵏ
! colspan="11"| ⴰⵣⵣⵔⴰⵢ ⵏ ⵜⵡⵊⵊⴰ (Passing)
! colspan="5"| ⵜⴰⵣⵣⵍⴰ ⵙ ⵜⵡⵊⵊⴰ (Rushing)
! colspan="2"| ⵉⵎⵎⵊⴷⴰⵡⵍ (Sacked)
! colspan="2"| ⴰⵏⴳⴰⵔⴰ ⴷ ⵜⵡⵊⵊⴰ (Fumbles)
|-
! GP !! GS !! Record !! Cmp !! Att !! Pct !! Yds !! Y/A !! Lng !! TD !! TD% !! Int !! Int% !! Rtg !! Att !! Yds !! Y/A !! Lng !! TD !! Sck !! Yds !! Fum !! Lost
|-
| 2001 || NE || 3 || 3 || 3–0 || 60 || 97 || 61.9 || 572 || 5.9 || 29 || 1 || 1.0 || 1 || 1.0 || 77.3 || 8 || 22 || 2.8 || 6 || 1 || 5 || 36 || 1 || 0
|-
| 2003 || NE || 3 || 3 || 3–0 || 75 || 126 || 59.5 || 792 || 6.3 || 52 || 5 || 4.0 || 2 || 1.6 || 84.5 || 12 || 18 || 1.5 || 12 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0
|-
| 2004 || NE || 3 || 3 || 3–0 || 55 || 81 || 67.9 || 587 || 7.2 || 60 || 5 || 6.2 || 0 || 0.0 || 109.4 || 7 || 3 || 0.4 || 3 || 1 || 7 || 57 || 1 || 1
|-
| 2005 || NE || 2 || 2 || 1–1 || 35 || 63 || 55.6 || 542 || 8.6 || 73 || 4 || 6.3 || 2 || 3.2 || 92.2 || 3 || 8 || 2.7 || 7 || 0 || 4 || 12 || 2 || 0
|-
| 2006 || NE || 3 || 3 || 2–1 || 70 || 119 || 58.8 || 724 || 6.1 || 49 || 5 || 4.2 || 4 || 3.4 || 76.5 || 8 || 18 || 2.3 || 12 || 0 || 4 || 22 || 2 || 0
|-
| 2007 || NE || 3 || 3 || 2–1 || 77 || 109 || 70.6 || 737 || 6.8 || 53 || 6 || 5.5 || 3 || 2.3 || 96.0 || 4 || -1 || -0.3 || 2 || 0 || 8 || 52 || 1 || 1
|-
| 2009 || NE || 1 || 1 || 0–1 || 23 || 42 || 54.8 || 154 || 3.7 || 24 || 2 || 4.8 || 3 || 7.1 || 49.1 || 0 || 0 || 0.0 || 0 || 0 || 3 || 22 || 1 || 1
|-
| 2010 || NE || 1 || 1 || 0–1 || 29 || 45 || 64.4 || 299 || 6.6 || 37 || 2 || 4.4 || 1 || 2.2 || 89.0 || 2 || 2 || 1.0 || 3 || 0 || 5 || 40 || 1 || 0
|-
| 2011 || NE || 3 || 3 || 2–1 || 75 || 111 || 67.6 || 878 || 7.9 || 61 || 8 || 7.2 || 4 || 3.6 || 100.4 || 9 || 10 || 1.1 || 4 || 1 || 3 || 15 || 0 || 0
|-
| 2012 || NE || 2 || 2 || 1–1 || 54 || 94 || 57.4 || 664 || 7.1 || 47 || 4 || 4.3 || 2 || 2.1 || 84.7 || 3 || 4 || 1.3 || 3 || 0 || 1 || 9 || 0 || 0
|-
| 2013 || NE || 2 || 2 || 1–1 || 37 || 63 || 58.7 || 475 || 7.5 || 53 || 1 || 1.6 || 0 || 0.0 || 87.7 || 3 || 6 || 2.0 || 8 || 1 || 4 || 34 || 1 || 0
|-
| 2014 || NE || 3 || 3 || 3–0 || 93 || 135 || 68.9 || 921 || 6.8 || 46 || 10 || 7.4 || 4 || 3.0 || 100.3 || 11 || 10 || 0.9 || 9 || 1 || 4 || 24 || 0 || 0
|-
| 2015 || NE || 2 || 2 || 1–1 || 55 || 98 || 56.1 || 612 || 6.2 || 42 || 3 || 3.1 || 2 || 2.0 || 76.6 || 9 || 19 || 2.1 || 11 || 1 || 4 || 18 || 0 || 0
|-
| 2016 || NE || 3 || 3 || 3–0 || 93 || 142 || 65.5 || 1137 || 8.0 || 48 || 7 || 4.9 || 3 || 2.1 || 97.7 || 9 || 13 || 1.4 || 15 || 0 || 9 || 42 || 0 || 0
|-
| 2017 || NE || 3 || 3 || 2–1 || 89 || 139 || 64.0 || 1132 || 8.1 || 50 || 8 || 5.8 || 0 || 0.0 || 108.6 || 7 || 8 || 1.1 || 6 || 0 || 4 || 17 || 1 || 1
|-
| 2018 || NE || 3 || 3 || 3–0 || 85 || 125 || 68.0 || 953 || 7.6 || 35 || 2 || 1.6 || 3 || 2.4 || 85.9 || 5 || -4 || -0.8 || 0 || 0 || 1 || 9 || 1 || 0
|-
| 2019 || NE || 1 || 1 || 0–1 || 20 || 37 || 54.1 || 209 || 5.6 || 29 || 0 || 0.0 || 1 || 2.7 || 59.4 || 0 || 0 || 0.0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0
|-
| 2020 || TB || 4 || 4 || 4–0 || 81 || 138 || 58.7 || 1061 || 7.7 || 52 || 10 || 7.2 || 3 || 2.2 || 98.1 || 13 || -3 || -0.2 || 2 || 1 || 6 || 37 || 2 || 0
|-
| 2021 || TB || 2 || 2 || 1–1 || 59 || 91 || 64.8 || 600 || 6.6 || 55 || 3 || 3.3 || 1 || 1.1 || 90.0 || 1 || 0 || 0.0 || 0 || 0 || 7 || 49 || 1 || 1
|-
| 2022 || TB || 1 || 1 || 0–1 || 35 || 66 || 53.0 || 351 || 5.3 || 30 || 2 || 3.0 || 1 || 1.5 || 72.2 || 0 || 0 || 0.0 || 0 || 0 || 2 || 17 || 1 || 0
|-
! ⴰⵎⵓⵔ || — || 48 || 48 || 35–13 || 1200 || 1921 || 62.5 || 13400 || 7.0 || 73 || 88 || 4.6 || 40 || 2.1 || 89.8 || 114 || 133 || 1.2 || 15 || 7 || 81 || 512 || 16 || 5
|}
=== ⵙⵓⴱⵔ ⴱⴰⵡⵍ ===
{|class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%;"
|-
! rowspan="2"| ⴰⵙⴳⴳⵯⴰⵙ
! rowspan="2"| ⵙⵓⴱⵔ ⴱⴰⵡⵍ
! rowspan="2"| ⵜⴰⵔⴰⴱⴱⵓⵜ
! rowspan="2"| ⴰⴼⵏⴰ
! colspan="8"| ⴰⵣⵣⵔⴰⵢ ⵏ ⵜⵡⵊⵊⴰ (Passing)
! colspan="4"| ⵜⴰⵣⵣⵍⴰ ⵙ ⵜⵡⵊⵊⴰ (Rushing)
! rowspan="2"| ⵜⴰⵢⴰⴼⵓⵜ
|-
! Cmp !! Att !! Pct !! Yds !! Y/A !! TD !! Int !! Rtg !! Att !! Yds !! Y/A !! TD
|-
| 2001 || XXXVI || NE || STL || 16 || 27 || 59.3 || 145 || 5.4 || 1 || 0 || 86.2 || 1 || 3 || 3.0 || 0 || W 20–17
|-
| 2003 || XXXVIII || NE || CAR || 32 || 48 || 66.7 || 354 || 7.4 || 3 || 1 || 100.5 || 2 || 12 || 6.0 || 0 || W 32–29
|-
| 2004 || XXXIX || NE || PHI || 23 || 33 || 69.7 || 236 || 7.2 || 2 || 0 || 110.2 || 1 || -1 || -1.0 || 0 || W 24–21
|-
| 2007 || XLII || NE || NYG || 29 || 48 || 60.4 || 266 || 5.5 || 1 || 0 || 82.5 || 0 || 0 || 0.0 || 0 || L 17–14
|-
| 2011 || XLVI || NE || NYG || 27 || 41 || 65.9 || 276 || 6.7 || 2 || 1 || 91.1 || 0 || 0 || 0.0 || 0 || L 21–17
|-
| 2014 || XLIX || NE || SEA || 37 || 50 || 74.0 || 328 || 6.6 || 4 || 2 || 101.1 || 2 || -3 || -1.5 || 0 || W 28–24
|-
| 2016 || LI || NE || ATL || 43 || 62 || 69.4 || 466 || 7.5 || 2 || 1 || 95.2 || 1 || 15 || 15.0 || 0 || W 34–28
|-
| 2017 || LII || NE || PHI || 28 || 48 || 58.3 || 505 || 10.5 || 3 || 0 || 115.4 || 1 || 6 || 6.0 || 0 || L 41–33
|-
| 2018 || LIII || NE || LAR || 21 || 35 || 60.0 || 262 || 7.5 || 0 || 1 || 71.4 || 2 || -2 || -1.0 || 0 || W 13–3
|-
| 2020 || LV || TB || KC || 21 || 29 || 72.4 || 201 || 6.9 || 3 || 0 || 125.8 || 4 || -2 || -0.5 || 0 || W 31–9
|-
! colspan="4"| ⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵓⵎⵣⵔⵓⵢ (Career Totals) || 277 || 421 || 65.8 || 3039 || 7.2 || 21 || 6 || 97.7 || 14 || 28 || 2.0 || 0 || W-L 7–3
|}
== ⵜⵉⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ⵏ ⵡⴰⴷⴷⵓⵔ ==
[[File:Tom Brady statue.jpg|thumb|ⵜⴰⵡⵍⴰⴼⵜ ⵏ ⵟⵓⵎ ⴱⵔⴰⴷ ⴳ ⴱⵕⵕⴰ ⵏ Gillette Stadium]]
'''NFL (ⴰⵙⴰⵔⵓ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵜⵡⵊⵊⴰ ⵏ ⵓⵔⵉⴳⴱⵉ)'''
* 7× ⴰⵎⴰⵔⴰⵢ ⵏ [[Super Bowl]]: XXXVI, XXXVIII, XXXIX, XLIX, LI, LIII, LV <ref>{{cite web |last1=Janower |first1=Jacob |date=February 10, 2023 |title=Super Bowl winners by player: Who has the most rings in NFL history? |url=https://www.sportingnews.com/us/nfl/news/super-bowl-wins-by-player-most-rings-nfl-history/1iouj3efoz32o1moq05touj0vz |access-date=January 30, 2024 |website=Sporting News}}</ref><ref>{{cite web |title=Super Bowl Winners and Results |url=https://www.espn.com/nfl/superbowl/history/winners |access-date=January 30, 2024 |publisher=ESPN}}</ref>
* 5× ⴰⵎⵙⵙⵅⴼⴰⵡⵍ ⴰⵅⴰⵜⴰⵔ (MVP) ⵏ Super Bowl: XXXVI, XXXVIII, XLIX, LI, LV <ref>{{cite web |title=Super Bowl MVPs |url=https://www.foxsports.com/nfl-super-bowl-mvps |work=Fox Sports |access-date=January 30, 2024}}</ref>
* 3× ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⴰⵅⴰⵜⴰⵔ ⴰⴽⴽⵯ ⴳ NFL (MVP): 2007, 2010, 2017 <ref>{{Cite web |title=AP NFL Most Valuable Player Winners |url=https://www.pro-football-reference.com/awards/ap-nfl-mvp-award.htm |access-date=May 29, 2025 |website=Pro Football Reference}}</ref>
* 2× ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⵏ ⵓⵎⵣⵉⵣⵣⵍ ⴰⵎⵇⵇⵔⴰⵏ ⴳ NFL: 2007, 2010 <ref>{{cite web |title=AP Offensive Player of the Year Winners |url=https://www.pro-football-reference.com/awards/ap-offensive-player-of-the-year.htm |website=Pro Football Reference |access-date=January 30, 2024}}</ref>
* 5× ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⵏ ⵓⵎⵣⵉⵣⵣⵍ ⴰⵎⵇⵇⵔⴰⵏ ⴳ AFC: 2007, 2010, 2011, 2015, 2016 <ref>{{Cite web |last=Dolloff |first=Matt |date=January 12, 2017 |title=Tom Brady Wins AFC Offensive Player Of The Year |url=https://www.cbsnews.com/boston/news/tom-brady-wins-afc-offensive-player-of-the-year-for-nfl-101-awards/ |access-date=April 7, 2025 |website=CBS News}}</ref>
* ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⵏ ⵓⵙⴷⵓⵙ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⴳ NFL: 2009 <ref>{{cite web |title=AP Comeback Player of the Year Winners |url=https://www.pro-football-reference.com/awards/ap-comeback-player-award.htm |website=Pro Football Reference |access-date=January 30, 2024}}</ref>
* 15× ⵉⵜⵜⵓⵙⵜⴰⵢ ⵙ Pro Bowl.
* ⵜⴰⵎⴰⵡⵜ ⵏ ⵓⵎⴰⴹ 12 ⵏ New England Patriots ⵜⵜⵓⵙⵙⵓⵜ (Retired) <ref>{{Cite news |last=Graff |first=Chad |date=June 17, 2024 |title=Tom Brady inducted into Patriots Hall of Fame, No. 12 jersey retired |url=https://www.nytimes.com/athletic/5560045/2024/06/12/tom-brady-patriots-jersey-retired/ |access-date=May 29, 2025 |work=The New York Times}}</ref>
'''NCAA (ⵜⴰⵙⴷⴰⵡⵉⵜ)'''
* 1997 ⴰⵎⴰⵔⴰⵢ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ.
* 2× ⴰⵎⴰⵔⴰⵢ ⵏ ⵜⴳⵔⴰⵡⵜ ⵏ Big Ten: 1997, 1998 <ref>{{Cite web |date=August 4, 2025 |title=Big Ten Football Champions |url=https://www.foxsports.com/stories/college-football/big-ten-football-champions-complete-list-of-winners-by-year |access-date=May 29, 2025 |work=Fox Sports}}</ref>
* ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⴰⵎⵇⵇⵔⴰⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ ⵜⵙⴷⴰⵡⵉⵜ ⵏ ⵎⵉⵛⵉⴳⴰⵏ: 1999 <ref>{{Cite web |date=November 29, 1999 |title=Brady Named MVP to Highlight 1999 U-M Football Awards |url=https://mgoblue.com/news/1999/11/29/Brady_Named_MVP_to_Highlight_1999_U_M_Football_Awards |access-date=May 29, 2025 |website=University of Michigan Athletics}}</ref>
'''ⵜⵉⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ⵢⴰⴹⵏ'''
* 2× ⴰⵎⴰⵔⴰⵢ ⵏ WNBA: 2023, 2025 (ⵉⴳⴰ ⵢⴰⵏ ⵙⴳ ⵉⵎⴰⵍⴰⵢⵏ ⵏ Las Vegas Aces) <ref>{{cite magazine |last1=Casselberry |first1=Ian |title=Fans Loved Tom Brady's Getting Another Ring from Aces' WNBA Championship |url=https://www.si.com/wnba/2023/10/19/fans-loved-tom-brady-getting-another-ring-aces-championship |magazine=Sports Illustrated |date=October 19, 2023}}</ref>
* ⵜⴰⵙⵎⵖⵓⵔⵜ ⵏ Laureus Lifetime Achievement: 2022 <ref>{{Cite news |date=April 24, 2022 |title=TOM BRADY TAKES HOME BIG WIN AT THE 2022 LAUREUS WORLD SPORTS AWARDS |url=https://www.prnewswire.com/news-releases/tom-brady-takes-home-big-win-at-the-2022-laureus-world-sports-awards-301531500.html |access-date=December 17, 2025 |agency=PR Newswire}}</ref>
==== '''ⵜⵉⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ⵏ ⵓⵙⵏⵖⵎⵙ'''===
* 2007 ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ ⵓⵙⵉⵔⵎ Associated Press <ref>{{cite web |last1=Flannery |first1=Paul |title=Tom Brady's Charmed Year Continues |url=https://www.bostonmagazine.com/news/2007/12/21/tom-bradys-charmed-year-continues/ |website=Boston Magazine |access-date=January 30, 2024}}</ref>
* 2× ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ ⵓⵙⵉⵔⵎ ⵏ Sporting News: 2004, 2007 <ref>{{cite web |last=Hille |first=Bob |date=December 19, 2023 |title=History of The Sporting News' Athlete of the Year awards |url=https://www.sportingnews.com/us/archives/news/sporting-news-athlete-year-awards-full-list-past-winners/b5057b347246de26b7015930 |access-date=December 17, 2025 |website=Sporting News}}</ref>
* 2× ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ Sports Illustrated: 2005, 2021 <ref>{{cite magazine |title=Every Sportsperson of the Year, from 1954 to 2018 |url=https://www.si.com/sports-illustrated/2018/12/10/sportsman-year-covers |magazine=Sports Illustrated |access-date=January 30, 2024}}</ref>
* 4× ⵉⵜⵜⵓⵙⵜⴰⵢ ⴳ ⵜⵍⴳⴰⵎⵜ ⵏ Time 100 (ⵉⵎⴰⴷⴰⵏ ⵉⵎⴰⵍⵍⴰⵢⵏ): 2017, 2021 <ref>{{cite web |last1=Fortier |first1=Marc |title=Tom Brady Named One of TIME's 100 'Most Influential People' |url=https://www.nbcboston.com/news/local/tom-brady-named-one-of-times-100-most-influential-people/16115/ |publisher=WBTS-CD |access-date=April 17, 2024}}</ref>
'''ⵜⵉⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ⵏ ESPY ⴷ ⵓⵙⵎⵖⵔ ⵏ ⵜⴰⵣⵣⵍⴰ'''
* 2002 ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⴰⵎⴰⵢⵏⵓ ⴰⵎⵇⵇⵔⴰⵏ (Best Breakthrough Athlete) <ref>{{Cite web |title=The ESPY Awards 2002 winners |url=https://www.espn.com/espy2002/s/02nomineesindex.html |access-date=February 21, 2023 |publisher=ESPN}}</ref>
* 2021 ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⴰⵎⴰⵢⵏⵓ ⴰⵎⵇⵇⵔⴰⵏ (Best Male Athlete) <ref name="2021 ESPYs">{{cite web |title=2021 ESPYS award winners |url=https://www.espn.com/espys/story/_/page/voting-winners/2021-espys-award-winners |publisher=ESPN |access-date=January 30, 2024}}</ref>
* 3× ⴰⵎⵓⵔⴰⵔ ⵏ NFL ⴰⵎⵇⵇⵔⴰⵏ ⴳ ESPY: 2008, 2018, 2021 <ref>{{cite web |title=ESPY Award winners |url=https://www.espn.com/espn/news/story?id=3493330 |publisher=ESPN |access-date=January 30, 2024}}</ref>
* 2× ⴰⵎⴰⵔⴰⵢ ⵏ E1 World Championship (ⴰⵙⴰⵔⵓ ⵏ ⵜⵡⵊⵊⴰ ⵏ ⵓⵍⵉⴽⵜⵔⵉⴽ): 2024, 2025 (ⵙ ⵉⵙⵎ ⵏ Team Brady) <ref>{{Cite web |last=Elibert |first=Mark |date=November 8, 2025 |title=Tom Brady's Team Wins E1 World Championship for Second Ti... |url=https://www.complex.com/sports/a/markelibert/tom-bradys-team-wins-all-e1-world-championship-2025 |access-date=November 16, 2025 |website=Complex}}</ref>
'''ⵜⵉⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ⵏ ⵜⵎⵉⵣⴰⵔ (High School Awards)'''
* ⵉⵜⵜⵓⵙⵜⴰⵢ ⵙⵖ ⴷⴰⵔ Montreal Expos ⴳ ⵓⵙⴰⵔⵓ ⵏ 1995 (MLB draft) <ref>{{Cite web |last=Henderson |first=Cydney |date=February 1, 2023 |title=Tom Brady, drafted by Montreal Expos |url=https://www.usatoday.com/story/sports/nfl/2023/02/01/tom-brady-couldve-been-one-greatest-catchers-ever-mlb/11164671002/ |access-date=April 5, 2025 |website=USA Today}}</ref>
* ⵉⵜⵜⵓⵙⵜⴰⵢ ⴳ ⵜⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵏ ⵜⵎⴰⵡⵜ ⵏ California High School Football Hall of Fame (2023) <ref>{{Cite web |title=Tom Brady Class of 2023 Inductee |url=https://www.cahighschoolfootballhof.com/members/2023/tom-brady-54/ |access-date=January 17, 2026 |website=cahighschoolfootballhof.com}}</ref>
* ⵜⴰⵙⵎⵖⵓⵔⵜ ⵏ James P. Shea (1995) <ref>{{Cite web |title=Shea Award Winner |url=https://padreathletics.com/sports/2024/6/5/shea-award-winner.aspx |access-date=April 5, 2025 |website=Junípero Serra High School}}</ref>
'''ⵜⵉⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ⵏ ⵜⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵏ 2000 ⴷ 2010 (All-Decade Teams)'''
* NFL 2000s All-Decade Team <ref>{{cite web |title=NFL's All-Decade Team of the 2000s |url=https://www.profootballhof.com/news/2010/02/news-nfl-s-all-decade-team-of-the-2000s-offense/ |website=Pro Football Hall of Fame |access-date=January 30, 2024}}</ref>
* NFL 2010s All-Decade Team <ref>{{cite web |last=Battista |first=Judy |date=April 6, 2020 |title=NFL 2010s All-Decade Team |url=https://www.nfl.com/news/nfl-2010s-all-decade-team-tom-brady-aaron-donald-headliners-0ap3000001108338 |access-date=January 30, 2024 |publisher=National Football League}}</ref>
* NFL 100th Anniversary All-Time Team (ⵙ ⵓⵎⴰⵜⴰ ⵏ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ) <ref>{{cite web |date=December 27, 2019 |title=NFL 100 All-Time Team quarterbacks announced |url=https://www.nfl.com/news/nfl-100-all-time-team-quarterbacks-announced-0ap3000001091949 |access-date=January 30, 2024 |publisher=National Football League}}</ref>
'''ⵜⵉⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ⵏ Pro Football Focus (PFF)'''
* 2021 NFL MVP ⵙⵖ ⴷⴰⵔ PFF <ref>{{Cite web |last=Monson |first=Sam |date=January 14, 2022 |title=The 2021 PFF Awards: Tom Brady takes MVP |url=https://www.pff.com/news/nfl-2021-nfl-season-awards-mvp-tom-brady-tampa-bay-buccaneers-rookie-of-the-year-micah-parsons-dallas-cowboys |access-date=April 4, 2025 |website=PFF}}</ref>
* 3× ⵉⵜⵜⵓⵙⵜⴰⵢ ⵙ First Team All-Pro ⵙⵖ ⴷⴰⵔ PFF: 2016, 2017, 2021 <ref>{{Cite web |last=Monson |first=Sam |date=January 10, 2022 |title=PFF's 2021 NFL All-Pro Team |url=https://www.pff.com/news/nfl-2021-all-pro-team-tom-brady-jonathan-taylor-aaron-donald |access-date=April 4, 2025 |website=PFF}}</ref>
* NFL All-Quarter Century Team (PFF) <ref>{{Cite news |last=Macri |first=Jonathon |date=May 16, 2025 |title=The All-PFF Team: NFL's best players of the past 25 years |url=https://www.pff.com/news/nfl-all-pff-team-best-players-25-years |access-date=January 28, 2026 |work=PFF}}</ref>
'''ⵜⵉⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ⵏ ⵜⵔⵓⴱⴱⴰ ⵜⵉⵏⴰⵎⵓⵔⵉⵏ (Patriots Team Honors)'''
* ⵜⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵏ 50 ⵉⵙⴳⴳⵯⴰⵙⵏ ⵏ New England Patriots <ref>{{cite web |date=September 4, 2009 |title=Patriots to honor 50th Anniversary Team |url=https://www.patriots.com/news/patriots-to-honor-50th-anniversary-team-156471 |access-date=January 30, 2024 |website=New England Patriots}}</ref>
* ⵜⵔⴰⴱⴱⵓⵜ ⵏ All-2010s (New England Patriots) <ref>{{cite web |date=May 1, 2020 |title=Patriots announce 2010s All-Decade Team |url=https://www.patriots.com/news/patriots-announce-2010s-all-decade-team |access-date=January 30, 2024 |website=New England Patriots}}</ref>
* ⴰⵙⵎⵖⵔ ⵏ New England Patriots Hall of Fame <ref>{{cite web |title=2024 Hall of Fame Induction Ceremony |url=https://www.gillettestadium.com/event/2024-hall-fame-induction-ceremony/ |website=Gillette Stadium |access-date=January 30, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240130172009/https://www.gillettestadium.com/event/2024-hall-fame-induction-ceremony/ |archive-date=January 30, 2024}}</ref>
* ⵓⵟⵟⵓⵏ ⵏ N12 ⵏ New England Patriots ⵉⵜⵜⵢⴰⵡⴽⴽⴰⵙ (Retired) <ref>{{Cite news |last=Graff |first=Chad |date=June 17, 2024 |title=Tom Brady inducted into Patriots Hall of Fame |url=https://www.nytimes.com/athletic/5560045/2024/06/12/tom-brady-patriots-jersey-retired/ |access-date=May 29, 2025 |work=The New York Times}}</ref>
'''ⵜⵉⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ ⵏ Nickelodeon (Kids' Choice)'''
* 3× ⵜⴰⵙⵎⵖⵓⵔⵜ ⵏ Favorite Football Player / Best Cannon: 2019, 2022 <ref>{{Cite web |last=Contreras |first=Cydney |date=July 12, 2019 |title=2019 Nickelodeon Kids' Choice Sports Awards |url=https://www.eonline.com/news/1056250/2019-nickelodeon-kids-choice-sports-awards-winners-the-complete-list |access-date=April 4, 2025 |publisher=E!}}</ref>
== ⵖⵔ ⴼⵍⵍⴰⵙ ⵙⵓⵍ ==
* {{Cite book |last=Allen |first=Kathy |date=January 1, 2013 |title=Tom Brady |url=https://books.google.com/books?id=tgdJLIB_WJ8C |publisher=Bearport Publishing |isbn=978-1-61772-717-7 |language=en}}
* {{Cite book |last=Barrington |first=Richard |date=July 15, 2015 |title=Tom Brady: Super Bowl Champion |url=https://books.google.com/books?id=5o5hDwAAQBAJ |publisher=The Rosen Publishing Group |isbn=978-1-68048-119-8 |language=en}}
* {{Cite book |author={{Text|Belmont & Belcourt Biographies}} |author-mask=[Belmont & Belcourt Biographies] |date=March 1, 2012 |title=Tom Brady: An Unauthorized Biography |url=https://books.google.com/books?id=oDy3JjcVmHwC |location=Chicago |publisher=Price World Publishing |isbn=978-1-6198-4067-6 |oclc=828936221 |language=en}}
* {{Cite book |author={{Text|The Boston Globe}} |author-mask=[{{Italics correction|''The Boston Globe''}}] |title=Never Gets Old: Tom Brady's Patriots Are Six-Time Super Bowl Champs |url=https://books.google.com/books?id=muGGDwAAQBAJ |date=February 7, 2019 |publisher=Triumph Books/The Boston Globe |isbn=978-1-6412-5274-4 |language=en}}
* {{Cite book |last=Brady |first=Tom |year=2017 |title=The TB12 Method: How to Achieve a Lifetime of Sustained Peak Performance |url=https://books.google.com/books?id=tkk1DwAAQBAJ |publisher=Simon and Schuster |isbn=978-1-5011-8073-6}}
* {{Cite book |last=Braun |first=Eric |date=January 1, 2017 |title=Tom Brady |url=https://books.google.com/books?id=oksmDQAAQBAJ |publisher=Lerner Publishing Group |isbn=978-1-5124-3124-7 |language=en}}
* {{Cite book |last=Buckley |first=James Jr. |date=August 24, 2021 |title=Who Is Tom Brady? |url=https://books.google.com/books?id=tCQlEAAAQBAJ |publisher=Penguin |isbn=978-0-593-38743-6 |language=en}}
* {{Cite book |last=Christopher |first=Matt |date=September 4, 2018 |title=On the Field With... Tom Brady |url=https://books.google.com/books?id=qGJPDwAAQBAJ |publisher=Little, Brown Books for Young Readers |isbn=978-0-3164-8607-1 |language=en}}
* {{Cite book |last=Edwards |first=Ethan |date=August 1, 2008 |title=Meet Tom Brady |url=https://books.google.com/books?id=UMRgEAAAQBAJ |publisher=The Rosen Publishing Group |isbn=978-1-4358-4927-3 |language=en}}
* {{Cite book |last=Fischer |first=David |date=September 1, 2021 |title=Tom Brady: A Celebration of Greatness on the Gridiron |url=https://books.google.com/books?id=3mUuEAAAQBAJ |publisher=Rowman & Littlefield |isbn=978-1-4930-5913-3 |language=en}}
* {{Cite book |last=Gitlin |first=Marty |date=January 1, 2012 |title=Tom Brady: Super Bowl Quarterback: Super Bowl Quarterback |url=https://books.google.com/books?id=HPPUXwrTNZAC |publisher=ABDO |isbn=978-1-61478-568-2 |language=en}}
* {{Cite book |last=Glaser |first=Jason |date=December 15, 2007 |title=Tom Brady |url=https://books.google.com/books?id=sn5gEAAAQBAJ |publisher=The Rosen Publishing Group, Inc |isbn=978-1-4042-4184-8 |language=en}}
* {{Cite book |last=Glennon |first=Sean |date=September 15, 2016 |title=Tom Brady vs. the NFL: The Case for Football's Greatest Quarterback |url=https://books.google.com/books?id=hpjgDAAAQBAJ |publisher=Triumph Books |isbn=978-1-63319-614-8 |language=en}}
* {{Cite book |last=Gurnett |first=Bob |date=August 17, 2021 |title=G.O.A.T. - Tom Brady: Making the Case for Greatest of All Time |url=https://books.google.com/books?id=nl21EAAAQBAJ |publisher=Union Square & Co. |isbn=978-1-4549-3324-3 |language=en}}
* {{Cite book |last=Holleran |first=Leslie |date=January 1, 2024 |title=Tom Brady: Gridiron G.O.A.T. |url=https://books.google.com/books?id=qRzjEAAAQBAJ |publisher=Lerner Publishing Group |isbn=979-8-7656-1463-1 |language=en}}
* {{Cite book |last=Johnson |first=Anthony |date=June 28, 2019 |title=Tom Brady: The Amazing Story of Tom Brady - One of Football's Most Incredible Quarterbacks! |url=https://books.google.com/books?id=YVrexgEACAAJ |publisher=Ingram Publishing |isbn=978-1-9259-8901-4 |language=en}}
* {{Cite book |last=King |first=Richard J. |date=August 22, 2015 |title=Meeting Tom Brady: One Man's Quest for Truth, Enlightenment, and a Simple Game of Catch with the Patriots Quarterback |url=https://books.google.com/books?id=tIF7CgAAQBAJ |publisher=University Press of New England |isbn=978-1-61168-844-3 |language=en}}
* {{Cite book |last=Koestler-Grack |first=Rachel A. |date=May 27, 2015 |title=Tom Brady |url=https://books.google.com/books?id=hrBbAgAAQBAJ |publisher=Infobase Learning |isbn=978-1-4381-4244-9 |language=en}}
* {{Cite book |last=Levit |first=Joseph |date=August 1, 2022 |title=Meet Tom Brady |url=https://books.google.com/books?id=9FRkEQAAQBAJ |location=Minneapolis, Minn. |publisher=Lerner Publications |isbn=978-1-7284-6233-2 |language=en}}
* {{Cite book |last=Myers |first=Gary |year=2025 |title=Brady vs. Belichick: The Dynasty Debate |edition=First hardcover |location=New York |publisher= St. Martin's Press |isbn=9781250381194 |oclc=1478323773}}
* {{Cite book |last=Nagelhout |first=Ryan |date=2014 |title=Tom Brady |url=https://books.google.com/books?id=O4dfEAAAQBAJ |publisher=Gareth Stevens Publishing LLLP |isbn=978-1-4824-0150-9 |language=en}}
* {{Cite book |last=Pierce |first=Charles P. |date=October 16, 2007 |title=Moving the Chains: Tom Brady and the Pursuit of Everything |url=https://books.google.com/books?id=Fc48Sr6ti-4C |publisher=Macmillan + ORM |isbn=978-0-374-70711-8 |language=en}}
* {{Cite book |last=Sandler |first=Michael |date=July 1, 2007 |title=Tom Brady and the New England Patriots: Super Bowl XXXVIII |url=https://books.google.com/books?id=ZvNsYFSyM4AC |publisher=Bearport Pub. |isbn=978-1-5971-6535-8 |language=en}}
* {{Cite book |last=Savage |first=Jeff |date=September 1, 2005 |title=Tom Brady |url=https://books.google.com/books?id=xX_9FlTr5iUC |publisher=Lerner Publications |isbn=978-0-8225-2948-4 |language=en}}
* {{Cite book |last=Scheff |first=Matt |date=2012 |title=Tom Brady: Football Superstar |url=https://books.google.com/books?id=nQUgdCRxrc0C |publisher=Capstone Classroom |isbn=978-1-4296-8006-6 |language=en}}
* {{Cite book |last1=Sherman |first1=Casey |last2=Wedge |title=12: Tom Brady and His Battle for Redemption |url=https://books.google.com/books?id=6o0twAEACAAJ |first2=Dave |date=2020 |publisher=Little, Brown}}
* {{Cite book |author={{Text|Sports Publishing LLC/Boston Herald}} |author-mask=[Sports Publishing LLC/Boston Herald] |date=2002 |title=Tom Brady: MVP: Most Valuable Patriot |url=https://books.google.com/books?id=DptTnzZ0agkC |publisher=Sports Publishing LLC/Boston Herald |isbn=978-1-58261-571-4 |language=en}} A collection of ''Sports Publishing LLC/Boston Herald'' stories.
* {{Cite book |last=Stewart |first=Mark |date=January 1, 2003 |title=Tom Brady: Heart of the Huddle |url=https://books.google.com/books?id=gPmyEMzshxsC |publisher=Lerner Publications |isbn=978-0-7613-2907-7 |language=en}}
* {{Cite book |author={{Text|Triumph Books}} |author-mask=[Triumph Books] |date=September 12, 2023 |title=Tom Brady: Celebrating the Greatest Quarterback of All Time |url=https://books.google.com/books?id=C9_PEAAAQBAJ |publisher=Triumph Books |isbn=978-1-63727-516-0 |language=en}}
* {{Cite book |last=Wetzel |first=Dan |author-link=Dan Wetzel |url=https://books.google.com/books?id=lshnDwAAQBAJ |title=Epic Athletes: Tom Brady |date=August 6, 2019 |publisher=Henry Holt and Company |isbn=978-1-250-29587-3 |language=en}}
* {{Cite book |last=Wheeler |first=Jill C. |date=September 1, 2010 |title=Tom Brady |url=https://books.google.com/books?id=FYt4AgAAQBAJ |publisher=ABDO Publishing Company |isbn=978-1-61784-491-1 |language=en}}
* {{Cite book |last=Wilner |first=Barry |date=January 1, 2011 |title=Tom Brady: A Football Star Who Cares |url=https://books.google.com/books?id=nG2GKKNg5HUC |publisher=Enslow Publishing |isbn=978-0-7660-3773-1 |language=en}}
* {{Cite book |last=Wilner |first=Barry |date=August 1, 2018 |title=Tom Brady and the New England Patriots |url=https://books.google.com/books?id=yfpsswEACAAJ |publisher=SportsZone, a division of ABDO Publishing Company |isbn=978-1-5321-1437-3 |language=en}}
== ⵉⵙⴰⵖⵓⵍⵏ ==
{{reflist}}
<references />
0tru4vl6mgewhddcoytril5rhssb8xe
ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵄⴱⴷ ⵕⵕⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ
0
55071
198848
2026-11-07T13:49:03Z
Ahmed hajjy
814
Created page with "== ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ: == ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ, ⵜⵜⵡⴰⵙⵙⵏ ⵙ ⵢⵉⵙⵎ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵓⵙⵏⴼⵍⵓ ⴰⵎⵙⴰⵙ, ⵜⴳⴰ ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⵉⵙⵙ ⴽⴽⵓⵥ ⴷ ⵎⵔⴰⵡⵜ ⴳ ⵓⵎⵣⵔⵓⵢ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵉⵏ ⵜⵉⵎⵖⵔⴰⴱⵉⵢⵏ ⴹⴰⵕⵜ ⵏ ⵓⵏⴳⵎⴹ. ⵉⵙⴱⴷⴷⴰⵜ..."
198848
wikitext
text/x-wiki
== ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ: ==
ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ, ⵜⵜⵡⴰⵙⵙⵏ ⵙ ⵢⵉⵙⵎ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵓⵙⵏⴼⵍⵓ ⴰⵎⵙⴰⵙ, ⵜⴳⴰ ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⵉⵙⵙ ⴽⴽⵓⵥ ⴷ ⵎⵔⴰⵡⵜ ⴳ ⵓⵎⵣⵔⵓⵢ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵉⵏ ⵜⵉⵎⵖⵔⴰⴱⵉⵢⵏ ⴹⴰⵕⵜ ⵏ ⵓⵏⴳⵎⴹ. ⵉⵙⴱⴷⴷⴰⵜ ⵜⵜ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ, ⴰⵎⴰⵔⴰ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵏ ⵓⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵉⵎⴰⵡⴰⵙⵏ ⵉⵎⴰⴷⴰⵏⵏ, ⴳ ⵓⵣⵎⵣ ⵏⵏⴰ ⵉⴱⴷⴰⵏ ⵙⴳ 14 ⵎⴰⵕⵚ 1998 ⴰⵔ 9 ⴽⵜⵓⴱⵕ 2002, ⴳ ⵓⵣⵎⵣ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵍⵃⴰⵙⴰⵏ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⵉⵏ ⵉⴹⴼⵕ ⵜ ⵉⴷ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴰⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵚⴹⵉⵚ.
ⵉⴷⵔⵓ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴷⵜ ⴳ ⵓⵙⴰⵜⵉ ⵏ ⵓⵏⴼⴰⵍ ⴰⵙⵔⵜⴰⵏ ⴷ ⵉⵎⵙⴰⵙⵏ ⵏⴳⵔ ⵜⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵜ ⵜⴰⴳⵍⴷⴰⵏⵜ ⴷ ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵏ ⵜⵓⵣⵍⵜ ⵏⵏⴰ ⵉⵍⵍⴰⵏ ⴳ ⵜⴽⵎⵎⵓⵙⵜ ⵜⴰⴷⵉⵎⵓⵇⵕⴰⵟⵉⵜ, ⵜⵙⵙⵏ ⴷⴰⵖ ⵢⴰⵜ ⵜⵙⵓⵜⵍⵜ ⵜⴰⵅⴰⵜⴰⵔⵜ ⴳ ⵓⵎⵣⵔⵓⵢ ⵏ ⵜⵓⴷⵔⵜ ⵜⴰⵙⵔⵜⴰⵏⵜ ⵜⴰⵎⵖⵔⴰⴱⵉⵜ, ⴰⵛⴽⵓ ⵜⴳⴰ ⵜⴰⵏⴱⴰⴷⵜ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ ⵏⵏⴰ ⵉⵙⵙⵓⴳⵓⵔ ⵓⵏⵙⵉⵅⴼ ⵏ ⵜⵣⵓⵍⵜ ⴰⵥⵍⵎⴰⴹ ⵙⴳ ⵜⵙⵓⵜⵉⵏ.
== ⴰⵙⴰⵜⵉ ⴰⵙⵔⵜⴰⵏ ==
ⵉⵙⵙⵏ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ ⴳ ⵜⵙⵓⵜⵉⵏ ⵏ ⵜⵎⵔⴰⵡⵉⵏ ⵏ ⵜⵙⵓⵜⵉⵏ ⵜⵉⵙⵙ ⵙⵎⵎⵓⵙ ⵜⵉⵎⵔⴰⵡⵉⵏ ⵜⵉⵙⵏⴼⵍⵉⵏ ⵜⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵉⵏ ⴷ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵏⵏ, ⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏⵏ ⵙ ⵓⵙⵎⵙⴰⵙ ⵏ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵉⵏ ⴷ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵉⵙⵏⴼⴰⵍⵏ ⵉⴷⵓⵙⵜⵓⵔⵏ ⴷ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏⵏ, ⵎⴰ ⵙ ⵉⵣⴷⵉⵏ ⴷ ⵓⵙⵎⵙⴰⵙ ⵏ ⵜⵙⵓⵜⵉⵏ ⵏ ⵓⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵏ ⵜⵣⵓⵍⵜ ⴳ ⵓⵙⵙⵓⴳⵓⵔ ⵏ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ.
ⴷⴼⴼⵉⵔ ⵏ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 1997, ⵏⵏⴰ ⵉⵙⵙⵏⵜⵉ ⵓⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵉⵎⴰⵡⴰⵙⵏ ⵉⵎⴰⴷⴰⵏⵏ, ⵉⴼⴼⵖ ⴷ ⵓⵙⵏⵓⴱⴳ ⵏ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵢⴰⵜ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⵙⵎⵓⵏ ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵏ ⵜⵣⵓⵍⵜ ⴰⵣⵔⵉⵏ.
ⴳ 4 ⴱⵕⴰⵢⵕ 1998, ⵉⵙⵙⵓⴳⵓⵔ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵍⵃⴰⵙⴰⵏ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⵉⵏ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ ⵙ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ, ⴷⴼⴼⵉⵔ ⵏ ⵉⵎⵙⴰⵙⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵏ ⴷ ⵉ ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵎⴰⵕⵕⴰ.
== ⴰⵙⴱⴱⴷ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ==
ⵉⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏ ⴷⴳ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵟ ⴳ 14 ⵎⴰⵕⵚ 1998, ⵜⵙⵎⵓⵏ ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵏ ⴳ ⴳⵉⵙⵏ:
* ⴰⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵉⵎⴰⵡⴰⵙⵏ ⵉⵎⴰⴷⴰⵏⵏ.
* ⴰⴽⴰⴱⴰⵔ ⵏ ⵓⵙⵜⴰⵢ.
* ⴰⴽⴰⴱⴰⵔ ⵏ ⵓⴼⴰⵔⴰ ⴷ ⴷ ⵜⵏⵎⴰⵍⴰ.
* ⴰⴳⵔⴰⵡ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵢ ⵉⵏⵙⵉⵎⴰⵏ .
* ⵓⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵎⴷⵏⴰⵏ.
ⴷ ⵜⴽⵛⵎ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵙ ⵓⵙⴰⵜⵉ ⵏ ⵓⵎⵙⴰⵙ ⵏ ⵜⵙⵔⵜⵉⵜ ⵏⴳⵔ ⵜⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵜ ⵜⴰⴳⵍⴷⴰⵏⵜ ⴷ ⵎⵏⵏⴰⵡ ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ, ⴰⵢⵏⵏⴰ ⵉⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏ ⴳ ⵓⵎⵙⴰⵙ ⴰⵙⵔⵜⴰⵏ ⴰⵎⵖⵔⴰⴱⵉ ⵙ ⵢⵉⵙⵎ ⵏ «ⴰⵙⵏⴼⵍⵓ ⴰⵎⵙⴰⵙ».
ⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵙ ⵓⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵉⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵏ ⴳ ⵉⴳⵔⴰⵏ ⵉⵎⴰⵡⵙⴰⵏ ⵙ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵙⵉⵡⴷⴰⵏⵉⵏ, ⴳ ⴳⵉⵙⵏ ⵜⴰⵎⴰⵡⴰⵙⵜ ⵏ ⵜⴳⵏⵙⴰ, ⵜⴰⴱⵕⵕⴰⵏⵉⵜ, ⵜⴰⵣⵔⴼⵜ ⴷ ⵡⵓⵇⵇⴰⵏ ⴷ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵙⵍⵎⴰⵏⵉⵏ.
== ⴰⵖⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⴰⵜ ==
ⵉⵙⵙⵏ ⵓⵖⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵖⴼ ⵎⵏⵏⴰⵡ ⵏ ⵢⵉⴳⵔⴰⵏ, ⵙⴳ ⵉⴳⵔⴰⵏ ⵉⵅⴰⵜⴰⵔⵏ:
* ⴰⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⵏ ⵜⵎⴰⵣⵉⵔⵜ ⵏ ⵜⵙⵔⵜⵉⵜ ⴷ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵏⵉⵏ.
* ⴰⵙⵏⴼⵍⵓ ⵏ ⵜⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵜ ⵜⴰⴳⴷⵓⴷⴰⵏⵜ ⴷ ⵓⵙⵎⴰⵢⵏⵓ ⵏⵏⵙ.
* ⴰⵙⵎⵙⴰⵙ ⵏ ⵉⵙⵏⴼⵍⵏ ⵉⴷⴰⵎⵙⴰⵏⵏ ⴷ ⵉⵏⴰⵎⵓⵏⵏ.
* ⴰⵙⵏⵜⴰⵢ ⵏ ⵓⵎⵍⵓⵢ ⴷ ⵜⵡⵓⵔⵉ.
* ⴰⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⵏ ⵓⵙⴳⵎⵉ ⴷ ⵓⵙⵎⵙⵙⵓ.
* ⴰⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⵏ ⵜⵉⵍⴻⵍⵍⵉⵢⵉⵏ ⵜⵉⵎⴰⵜⵓⵜⵉⵏ ⴷ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏ ⵏ ⵓⴼⴳⴰⵏ.
* ⴰⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⵓⵙⵙⵉⵙⵏ ⴷ ⵓⵙⵎⵖⵔ ⵏ ⵓⵏⴰⵡ ⵏ ⵜⵡⵓⵔⵉⵡⵉⵏ.
* ⴰⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⵏ ⵓⵙⵏⴼⵍⵓ ⵏ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵏⵉⵏ ⵜⵉⴷⵎⵙⴰⵏⵉⵏ ⵜⵉⴳⴷⵓⴷⴰⵏⵉⵏ.
ⴳ 17 ⵎⴰⵕⵚ 1998, ⵉⴼⴽⴰ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ ⵜⴰⵙⵜⴰⵢⵜ ⵜⴰⵏⴱⴹⴰⵏⵜ ⴷⴰⵜ ⵏ ⵓⴱⴰⵕⵍⴰⵎⴰⵏ, ⴷ ⵢⵓⵎⵥ ⵓⵖⴰⵡⴰⵙ ⴰⴷ ⵡⵉ ⵖⵉⴼⵙ ⵉⵎⵙⴰⵙⴰⵏ 174 ⵏ ⵓⵎⴰⵔⵉ, ⵎⴳⴰⵍ 23 ⵏ ⵓⵎⴰⵔⵉ ⵏⵏⴰ ⵓⵔ ⵉⴷⵔⵓⵏ ⴳ ⵜⵙⵜⴰⵢⵜ, ⵡⴰⵔ ⵓⵣⵎⵎⴻⵎ ⵏ ⵉⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵏ ⵏ ⵓⵎⴰⵔⵉ ⵙ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵏ ⵓⵙⵏⵜⴰⵢ ⵏⵏⴰ ⵉⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏ ⴳ ⵜⵙⵖⵓⵏⵜ ⵏ «ⵜⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵉⵏ ⵜⵉⵄⵕⴰⴱⵉⵏ».
41phlb3aa2yp575937vbtqjawnwoglc
198849
198848
2026-11-07T13:49:45Z
Ahmed hajjy
814
/* ⴰⵙⴱⴱⴷ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ */
198849
wikitext
text/x-wiki
== ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ: ==
ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ, ⵜⵜⵡⴰⵙⵙⵏ ⵙ ⵢⵉⵙⵎ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵓⵙⵏⴼⵍⵓ ⴰⵎⵙⴰⵙ, ⵜⴳⴰ ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⵉⵙⵙ ⴽⴽⵓⵥ ⴷ ⵎⵔⴰⵡⵜ ⴳ ⵓⵎⵣⵔⵓⵢ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵉⵏ ⵜⵉⵎⵖⵔⴰⴱⵉⵢⵏ ⴹⴰⵕⵜ ⵏ ⵓⵏⴳⵎⴹ. ⵉⵙⴱⴷⴷⴰⵜ ⵜⵜ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ, ⴰⵎⴰⵔⴰ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵏ ⵓⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵉⵎⴰⵡⴰⵙⵏ ⵉⵎⴰⴷⴰⵏⵏ, ⴳ ⵓⵣⵎⵣ ⵏⵏⴰ ⵉⴱⴷⴰⵏ ⵙⴳ 14 ⵎⴰⵕⵚ 1998 ⴰⵔ 9 ⴽⵜⵓⴱⵕ 2002, ⴳ ⵓⵣⵎⵣ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵍⵃⴰⵙⴰⵏ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⵉⵏ ⵉⴹⴼⵕ ⵜ ⵉⴷ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴰⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵚⴹⵉⵚ.
ⵉⴷⵔⵓ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴷⵜ ⴳ ⵓⵙⴰⵜⵉ ⵏ ⵓⵏⴼⴰⵍ ⴰⵙⵔⵜⴰⵏ ⴷ ⵉⵎⵙⴰⵙⵏ ⵏⴳⵔ ⵜⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵜ ⵜⴰⴳⵍⴷⴰⵏⵜ ⴷ ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵏ ⵜⵓⵣⵍⵜ ⵏⵏⴰ ⵉⵍⵍⴰⵏ ⴳ ⵜⴽⵎⵎⵓⵙⵜ ⵜⴰⴷⵉⵎⵓⵇⵕⴰⵟⵉⵜ, ⵜⵙⵙⵏ ⴷⴰⵖ ⵢⴰⵜ ⵜⵙⵓⵜⵍⵜ ⵜⴰⵅⴰⵜⴰⵔⵜ ⴳ ⵓⵎⵣⵔⵓⵢ ⵏ ⵜⵓⴷⵔⵜ ⵜⴰⵙⵔⵜⴰⵏⵜ ⵜⴰⵎⵖⵔⴰⴱⵉⵜ, ⴰⵛⴽⵓ ⵜⴳⴰ ⵜⴰⵏⴱⴰⴷⵜ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ ⵏⵏⴰ ⵉⵙⵙⵓⴳⵓⵔ ⵓⵏⵙⵉⵅⴼ ⵏ ⵜⵣⵓⵍⵜ ⴰⵥⵍⵎⴰⴹ ⵙⴳ ⵜⵙⵓⵜⵉⵏ.
== ⴰⵙⴰⵜⵉ ⴰⵙⵔⵜⴰⵏ ==
ⵉⵙⵙⵏ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ ⴳ ⵜⵙⵓⵜⵉⵏ ⵏ ⵜⵎⵔⴰⵡⵉⵏ ⵏ ⵜⵙⵓⵜⵉⵏ ⵜⵉⵙⵙ ⵙⵎⵎⵓⵙ ⵜⵉⵎⵔⴰⵡⵉⵏ ⵜⵉⵙⵏⴼⵍⵉⵏ ⵜⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵉⵏ ⴷ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵏⵏ, ⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏⵏ ⵙ ⵓⵙⵎⵙⴰⵙ ⵏ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵉⵏ ⴷ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵉⵙⵏⴼⴰⵍⵏ ⵉⴷⵓⵙⵜⵓⵔⵏ ⴷ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏⵏ, ⵎⴰ ⵙ ⵉⵣⴷⵉⵏ ⴷ ⵓⵙⵎⵙⴰⵙ ⵏ ⵜⵙⵓⵜⵉⵏ ⵏ ⵓⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵏ ⵜⵣⵓⵍⵜ ⴳ ⵓⵙⵙⵓⴳⵓⵔ ⵏ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ.
ⴷⴼⴼⵉⵔ ⵏ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 1997, ⵏⵏⴰ ⵉⵙⵙⵏⵜⵉ ⵓⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵉⵎⴰⵡⴰⵙⵏ ⵉⵎⴰⴷⴰⵏⵏ, ⵉⴼⴼⵖ ⴷ ⵓⵙⵏⵓⴱⴳ ⵏ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵢⴰⵜ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⵙⵎⵓⵏ ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵏ ⵜⵣⵓⵍⵜ ⴰⵣⵔⵉⵏ.
ⴳ 4 ⴱⵕⴰⵢⵕ 1998, ⵉⵙⵙⵓⴳⵓⵔ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵍⵃⴰⵙⴰⵏ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⵉⵏ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ ⵙ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ, ⴷⴼⴼⵉⵔ ⵏ ⵉⵎⵙⴰⵙⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵏ ⴷ ⵉ ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵎⴰⵕⵕⴰ.
== ⴰⵙⴱⴱⴷ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ==
ⵉⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏ ⴷⴳ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵟ ⴳ 14 ⵎⴰⵕⵚ 1998, ⵜⵙⵎⵓⵏ ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵏ ⴳ ⴳⵉⵙⵏ:
* ⴰⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵉⵎⴰⵡⴰⵙⵏ ⵉⵎⴰⴷⴰⵏⵏ.
* ⴰⴽⴰⴱⴰⵔ ⵏ ⵓⵙⵜⴰⵢ.
* ⴰⴽⴰⴱⴰⵔ ⵏ ⵓⴼⴰⵔⴰ ⴷ ⴷ ⵜⵏⵎⴰⵍⴰ.
* ⴰⴳⵔⴰⵡ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵢ ⵉⵏⵙⵉⵎⴰⵏ .
* ⴰⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵎⴷⵏⴰⵏ.
ⴷ ⵜⴽⵛⵎ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵙ ⵓⵙⴰⵜⵉ ⵏ ⵓⵎⵙⴰⵙ ⵏ ⵜⵙⵔⵜⵉⵜ ⵏⴳⵔ ⵜⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵜ ⵜⴰⴳⵍⴷⴰⵏⵜ ⴷ ⵎⵏⵏⴰⵡ ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ, ⴰⵢⵏⵏⴰ ⵉⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏ ⴳ ⵓⵎⵙⴰⵙ ⴰⵙⵔⵜⴰⵏ ⴰⵎⵖⵔⴰⴱⵉ ⵙ ⵢⵉⵙⵎ ⵏ «ⴰⵙⵏⴼⵍⵓ ⴰⵎⵙⴰⵙ».
ⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵙ ⵓⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵉⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵏ ⴳ ⵉⴳⵔⴰⵏ ⵉⵎⴰⵡⵙⴰⵏ ⵙ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵙⵉⵡⴷⴰⵏⵉⵏ, ⴳ ⴳⵉⵙⵏ ⵜⴰⵎⴰⵡⴰⵙⵜ ⵏ ⵜⴳⵏⵙⴰ, ⵜⴰⴱⵕⵕⴰⵏⵉⵜ, ⵜⴰⵣⵔⴼⵜ ⴷ ⵡⵓⵇⵇⴰⵏ ⴷ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵙⵍⵎⴰⵏⵉⵏ.
== ⴰⵖⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⴰⵜ ==
ⵉⵙⵙⵏ ⵓⵖⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵖⴼ ⵎⵏⵏⴰⵡ ⵏ ⵢⵉⴳⵔⴰⵏ, ⵙⴳ ⵉⴳⵔⴰⵏ ⵉⵅⴰⵜⴰⵔⵏ:
* ⴰⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⵏ ⵜⵎⴰⵣⵉⵔⵜ ⵏ ⵜⵙⵔⵜⵉⵜ ⴷ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵏⵉⵏ.
* ⴰⵙⵏⴼⵍⵓ ⵏ ⵜⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵜ ⵜⴰⴳⴷⵓⴷⴰⵏⵜ ⴷ ⵓⵙⵎⴰⵢⵏⵓ ⵏⵏⵙ.
* ⴰⵙⵎⵙⴰⵙ ⵏ ⵉⵙⵏⴼⵍⵏ ⵉⴷⴰⵎⵙⴰⵏⵏ ⴷ ⵉⵏⴰⵎⵓⵏⵏ.
* ⴰⵙⵏⵜⴰⵢ ⵏ ⵓⵎⵍⵓⵢ ⴷ ⵜⵡⵓⵔⵉ.
* ⴰⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⵏ ⵓⵙⴳⵎⵉ ⴷ ⵓⵙⵎⵙⵙⵓ.
* ⴰⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⵏ ⵜⵉⵍⴻⵍⵍⵉⵢⵉⵏ ⵜⵉⵎⴰⵜⵓⵜⵉⵏ ⴷ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏ ⵏ ⵓⴼⴳⴰⵏ.
* ⴰⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⵓⵙⵙⵉⵙⵏ ⴷ ⵓⵙⵎⵖⵔ ⵏ ⵓⵏⴰⵡ ⵏ ⵜⵡⵓⵔⵉⵡⵉⵏ.
* ⴰⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⵏ ⵓⵙⵏⴼⵍⵓ ⵏ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵏⵉⵏ ⵜⵉⴷⵎⵙⴰⵏⵉⵏ ⵜⵉⴳⴷⵓⴷⴰⵏⵉⵏ.
ⴳ 17 ⵎⴰⵕⵚ 1998, ⵉⴼⴽⴰ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ ⵜⴰⵙⵜⴰⵢⵜ ⵜⴰⵏⴱⴹⴰⵏⵜ ⴷⴰⵜ ⵏ ⵓⴱⴰⵕⵍⴰⵎⴰⵏ, ⴷ ⵢⵓⵎⵥ ⵓⵖⴰⵡⴰⵙ ⴰⴷ ⵡⵉ ⵖⵉⴼⵙ ⵉⵎⵙⴰⵙⴰⵏ 174 ⵏ ⵓⵎⴰⵔⵉ, ⵎⴳⴰⵍ 23 ⵏ ⵓⵎⴰⵔⵉ ⵏⵏⴰ ⵓⵔ ⵉⴷⵔⵓⵏ ⴳ ⵜⵙⵜⴰⵢⵜ, ⵡⴰⵔ ⵓⵣⵎⵎⴻⵎ ⵏ ⵉⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵏ ⵏ ⵓⵎⴰⵔⵉ ⵙ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵏ ⵓⵙⵏⵜⴰⵢ ⵏⵏⴰ ⵉⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏ ⴳ ⵜⵙⵖⵓⵏⵜ ⵏ «ⵜⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵉⵏ ⵜⵉⵄⵕⴰⴱⵉⵏ».
aj2bojdlirhm7slbc1y8yd5a9zz4q34
198850
198849
2026-11-07T14:15:58Z
Ahmed hajjy
814
198850
wikitext
text/x-wiki
== ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ: ==
ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ, ⵜⵜⵡⴰⵙⵙⵏ ⵙ ⵢⵉⵙⵎ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵓⵙⵏⴼⵍⵓ ⴰⵎⵙⴰⵙ, ⵜⴳⴰ ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⵉⵙⵙ ⴽⴽⵓⵥ ⴷ ⵎⵔⴰⵡⵜ ⴳ ⵓⵎⵣⵔⵓⵢ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵉⵏ ⵜⵉⵎⵖⵔⴰⴱⵉⵢⵏ ⴹⴰⵕⵜ ⵏ ⵓⵏⴳⵎⴹ. ⵉⵙⴱⴷⴷⴰⵜ ⵜⵜ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ, ⴰⵎⴰⵔⴰ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵏ ⵓⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵉⵎⴰⵡⴰⵙⵏ ⵉⵎⴰⴷⴰⵏⵏ, ⴳ ⵓⵣⵎⵣ ⵏⵏⴰ ⵉⴱⴷⴰⵏ ⵙⴳ 14 ⵎⴰⵕⵚ 1998 ⴰⵔ 9 ⴽⵜⵓⴱⵕ 2002, ⴳ ⵓⵣⵎⵣ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵍⵃⴰⵙⴰⵏ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⵉⵏ ⵉⴹⴼⵕ ⵜ ⵉⴷ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴰⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵚⴹⵉⵚ.
ⵉⴷⵔⵓ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴷⵜ ⴳ ⵓⵙⴰⵜⵉ ⵏ ⵓⵏⴼⴰⵍ ⴰⵙⵔⵜⴰⵏ ⴷ ⵉⵎⵙⴰⵙⵏ ⵏⴳⵔ ⵜⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵜ ⵜⴰⴳⵍⴷⴰⵏⵜ ⴷ ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵏ ⵜⵓⵣⵍⵜ ⵏⵏⴰ ⵉⵍⵍⴰⵏ ⴳ ⵜⴽⵎⵎⵓⵙⵜ ⵜⴰⴷⵉⵎⵓⵇⵕⴰⵟⵉⵜ, ⵜⵙⵙⵏ ⴷⴰⵖ ⵢⴰⵜ ⵜⵙⵓⵜⵍⵜ ⵜⴰⵅⴰⵜⴰⵔⵜ ⴳ ⵓⵎⵣⵔⵓⵢ ⵏ ⵜⵓⴷⵔⵜ ⵜⴰⵙⵔⵜⴰⵏⵜ ⵜⴰⵎⵖⵔⴰⴱⵉⵜ, ⴰⵛⴽⵓ ⵜⴳⴰ ⵜⴰⵏⴱⴰⴷⵜ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ ⵏⵏⴰ ⵉⵙⵙⵓⴳⵓⵔ ⵓⵏⵙⵉⵅⴼ ⵏ ⵜⵣⵓⵍⵜ ⴰⵥⵍⵎⴰⴹ ⵙⴳ ⵜⵙⵓⵜⵉⵏ.
== ⴰⵙⴰⵜⵉ ⴰⵙⵔⵜⴰⵏ ==
ⵉⵙⵙⵏ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ ⴳ ⵜⵙⵓⵜⵉⵏ ⵏ ⵜⵎⵔⴰⵡⵉⵏ ⵏ ⵜⵙⵓⵜⵉⵏ ⵜⵉⵙⵙ ⵙⵎⵎⵓⵙ ⵜⵉⵎⵔⴰⵡⵉⵏ ⵜⵉⵙⵏⴼⵍⵉⵏ ⵜⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵉⵏ ⴷ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵏⵏ, ⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏⵏ ⵙ ⵓⵙⵎⵙⴰⵙ ⵏ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵉⵏ ⴷ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵉⵙⵏⴼⴰⵍⵏ ⵉⴷⵓⵙⵜⵓⵔⵏ ⴷ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏⵏ, ⵎⴰ ⵙ ⵉⵣⴷⵉⵏ ⴷ ⵓⵙⵎⵙⴰⵙ ⵏ ⵜⵙⵓⵜⵉⵏ ⵏ ⵓⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵏ ⵜⵣⵓⵍⵜ ⴳ ⵓⵙⵙⵓⴳⵓⵔ ⵏ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ.
ⴷⴼⴼⵉⵔ ⵏ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 1997, ⵏⵏⴰ ⵉⵙⵙⵏⵜⵉ ⵓⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵉⵎⴰⵡⴰⵙⵏ ⵉⵎⴰⴷⴰⵏⵏ, ⵉⴼⴼⵖ ⴷ ⵓⵙⵏⵓⴱⴳ ⵏ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵢⴰⵜ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⵙⵎⵓⵏ ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵏ ⵜⵣⵓⵍⵜ ⴰⵣⵔⵉⵏ.
ⴳ 4 ⴱⵕⴰⵢⵕ 1998, ⵉⵙⵙⵓⴳⵓⵔ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵍⵃⴰⵙⴰⵏ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⵉⵏ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ ⵙ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ, ⴷⴼⴼⵉⵔ ⵏ ⵉⵎⵙⴰⵙⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵏ ⴷ ⵉ ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵎⴰⵕⵕⴰ.
== ⴰⵙⴱⴱⴷ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ==
ⵉⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏ ⴷⴳ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵟ ⴳ 14 ⵎⴰⵕⵚ 1998, ⵜⵙⵎⵓⵏ ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵏ ⴳ ⴳⵉⵙⵏ:
* ⴰⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵉⵎⴰⵡⴰⵙⵏ ⵉⵎⴰⴷⴰⵏⵏ.
* ⴰⴽⴰⴱⴰⵔ ⵏ ⵓⵙⵜⴰⵢ.
* ⴰⴽⴰⴱⴰⵔ ⵏ ⵓⴼⴰⵔⴰ ⴷ ⴷ ⵜⵏⵎⴰⵍⴰ.
* ⴰⴳⵔⴰⵡ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵢ ⵉⵏⵙⵉⵎⴰⵏ .
* ⴰⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵎⴷⵏⴰⵏ.
ⴷ ⵜⴽⵛⵎ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵙ ⵓⵙⴰⵜⵉ ⵏ ⵓⵎⵙⴰⵙ ⵏ ⵜⵙⵔⵜⵉⵜ ⵏⴳⵔ ⵜⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵜ ⵜⴰⴳⵍⴷⴰⵏⵜ ⴷ ⵎⵏⵏⴰⵡ ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ, ⴰⵢⵏⵏⴰ ⵉⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏ ⴳ ⵓⵎⵙⴰⵙ ⴰⵙⵔⵜⴰⵏ ⴰⵎⵖⵔⴰⴱⵉ ⵙ ⵢⵉⵙⵎ ⵏ «ⴰⵙⵏⴼⵍⵓ ⴰⵎⵙⴰⵙ».
ⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵙ ⵓⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵉⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵏ ⴳ ⵉⴳⵔⴰⵏ ⵉⵎⴰⵡⵙⴰⵏ ⵙ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵙⵉⵡⴷⴰⵏⵉⵏ, ⴳ ⴳⵉⵙⵏ ⵜⴰⵎⴰⵡⴰⵙⵜ ⵏ ⵜⴳⵏⵙⴰ, ⵜⴰⴱⵕⵕⴰⵏⵉⵜ, ⵜⴰⵣⵔⴼⵜ ⴷ ⵡⵓⵇⵇⴰⵏ ⴷ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵙⵍⵎⴰⵏⵉⵏ.
== ⴰⵖⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⴰⵜ ==
ⵉⵙⵙⵏ ⵓⵖⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵖⴼ ⵎⵏⵏⴰⵡ ⵏ ⵢⵉⴳⵔⴰⵏ, ⵙⴳ ⵉⴳⵔⴰⵏ ⵉⵅⴰⵜⴰⵔⵏ:
* ⴰⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⵏ ⵜⵎⴰⵣⵉⵔⵜ ⵏ ⵜⵙⵔⵜⵉⵜ ⴷ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵏⵉⵏ.
* ⴰⵙⵏⴼⵍⵓ ⵏ ⵜⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵜ ⵜⴰⴳⴷⵓⴷⴰⵏⵜ ⴷ ⵓⵙⵎⴰⵢⵏⵓ ⵏⵏⵙ.
* ⴰⵙⵎⵙⴰⵙ ⵏ ⵉⵙⵏⴼⵍⵏ ⵉⴷⴰⵎⵙⴰⵏⵏ ⴷ ⵉⵏⴰⵎⵓⵏⵏ.
* ⴰⵙⵏⵜⴰⵢ ⵏ ⵓⵎⵍⵓⵢ ⴷ ⵜⵡⵓⵔⵉ.
* ⴰⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⵏ ⵓⵙⴳⵎⵉ ⴷ ⵓⵙⵎⵙⵙⵓ.
* ⴰⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⵏ ⵜⵉⵍⴻⵍⵍⵉⵢⵉⵏ ⵜⵉⵎⴰⵜⵓⵜⵉⵏ ⴷ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏ ⵏ ⵓⴼⴳⴰⵏ.
* ⴰⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⵓⵙⵙⵉⵙⵏ ⴷ ⵓⵙⵎⵖⵔ ⵏ ⵓⵏⴰⵡ ⵏ ⵜⵡⵓⵔⵉⵡⵉⵏ.
* ⴰⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⵏ ⵓⵙⵏⴼⵍⵓ ⵏ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵏⵉⵏ ⵜⵉⴷⵎⵙⴰⵏⵉⵏ ⵜⵉⴳⴷⵓⴷⴰⵏⵉⵏ.
ⴳ 17 ⵎⴰⵕⵚ 1998, ⵉⴼⴽⴰ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ ⵜⴰⵙⵜⴰⵢⵜ ⵜⴰⵏⴱⴹⴰⵏⵜ ⴷⴰⵜ ⵏ ⵓⴱⴰⵕⵍⴰⵎⴰⵏ, ⴷ ⵢⵓⵎⵥ ⵓⵖⴰⵡⴰⵙ ⴰⴷ ⵡⵉ ⵖⵉⴼⵙ ⵉⵎⵙⴰⵙⴰⵏ 174 ⵏ ⵓⵎⴰⵔⵉ, ⵎⴳⴰⵍ 23 ⵏ ⵓⵎⴰⵔⵉ ⵏⵏⴰ ⵓⵔ ⵉⴷⵔⵓⵏ ⴳ ⵜⵙⵜⴰⵢⵜ, ⵡⴰⵔ ⵓⵣⵎⵎⴻⵎ ⵏ ⵉⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵏ ⵏ ⵓⵎⴰⵔⵉ ⵙ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵏ ⵓⵙⵏⵜⴰⵢ ⵏⵏⴰ ⵉⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏ ⴳ ⵜⵙⵖⵓⵏⵜ ⵏ «ⵜⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵉⵏ ⵜⵉⵄⵕⴰⴱⵉⵏ».
== ⵜⵉⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵅⴰⵜⴰⵔⵉⵏ ⴳ ⵓⵣⵎⵣ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ==
* '''ⵜⴰⵎⵜⵜⴰⵏⵜ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵍⵃⴰⵙⴰⵏ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⵉⵏ ⴷ ⵓⵙⵎⵜⵜⵉ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴰⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵚⴹⵉⵚ ⴰⵙⴰⴳⵎ'''
ⴳ 23 ⵢⵓⵍⵢⵓⵣ 1999, ⵉⵎⵎⵓⵜ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵍⵃⴰⵙⴰⵏ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⵉⵏ, ⴷ ⵉⵜⵜⵓⵙⵎⵜⵜⵉ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴰⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵚⴹⵉⵚ ⴰⵙⴰⴳⵎⵓ.
ⴷ ⵜⵙⵙⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ ⵜⴰⵡⵓⵔⵉ ⵏⵏⵙ ⴳ ⵜⵙⵓⵜⵍⵜ ⵏ ⵓⵙⵏⴼⵍⵓ, ⴳ ⵓⵙⴰⵜⵉ ⵏ ⵓⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⵜⴳⵔⵓⵎⵎⴰ ⵏ ⵉⴳⵔⴰⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵏ, ⵉⴷⵎⵙⴰⵏⵏ ⴷ ⵉⵏⴰⵎⵓⵏⵏ.
ⴳ 9 ⵏⵓⵡⴰⵏⴱⵉⵔ 1999, ⵉⵜⵜⵓⴽⴽⵙ ⵉⴷⵔⵉⵙ ⵍⴱⵚⵕⵉ ⵙⴳ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵏⵏⵙ ⴰⵎ ⵓⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⴳⵏⵙⴰ, ⴷ ⵉⵜⵜⵓⵙⵜⴰⵢ ⴰⵃⵎⴰⴷ ⵍⵎⵉⴷⴰⵡⵉ ⴰⴷ ⵢⴰⵎⵥ ⴰⴷⵖⴰⵔ ⵏⵏⵙ.
* '''* ⵉⵙⵏⴼⵍⵏ ⴳ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ'''
ⵜⵙⵙⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵉⵙⵏⴼⵍⵏ ⴳ ⵓⵣⵎⵣ ⵏ ⵜⵡⵓⵔⵉ ⵏⵏⵙ, ⵜⵙⵎⵓⵏ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵎⴰⵡⵙⴰⵏⵉⵏ ⴷ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵏⴱⴰⴹⵉⵏ, ⴳ ⵓⵙⴰⵜⵉ ⵏ ⵓⵙⵏⴼⵍⵓ ⵙⴳ ⵓⵣⵎⵣ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵍⵃⴰⵙⴰⵏ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⵉⵏ ⴰⵔ ⴰⵣⵎⵣ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴰⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵚⴹⵉⵚ.
ⴳ 26 ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2000, ⵉⵙⵙⵏⵜⵉ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴰⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵚⴹⵉⵚ ⵜⴰⵙⵜⴰⵢⵜ ⵏⵏⵙ ⵉ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ ⴰⴷ ⵉⵙⵎⴷ ⵜⴰⵏⵙⵙⵉⵅⴼⵜ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ.
== ⵜⴰⵏⴰⵟⵟⵓⴼⵜ ⵜⴰⴷⵎⵙⴰⵏⵜ ⴷ ⵜⵏⴰⵎⵓⵏⵜ:==
ⵉⵙⵙⵏ ⵓⵣⵎⵣ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵓⵙⵏⴼⵍⵓ ⵎⵏⵏⴰⵡ ⵉⵙⵏⴼⴰⵍⵏ ⵉⴷⴰⵎⵙⴰⵏⵏ ⴷ ⵉⵏⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵏ, ⴳ ⴳⵉⵙⵏ ⴰⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⵉⵖⴰⵡⴰⵙⵏ ⵏ ⵓⵙⵙⴼⵙⵓ ⴷ ⵓⵙⵏⴼⵍⵓ ⵏ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵏⵉⵏ ⵜⵉⴳⴷⵓⴷⴰⵏⵉⵏ, ⴷ ⵓⵙⵙⵓⴳⵓⵔ ⵏ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⴱⵕⵕⴰⵏⵉⵏ ⴷ ⵜⴳⵏⵙⴰⵏⵉⵏ.
ⴷ ⵜⵙⵙⵏ ⴷⴰⵖ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⵉⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵉⵣⴷⵉⵏ ⴷ ⵜⵡⵓⵔⵉ, ⴰⴼⵍⵓⵢ ⴷ ⵜⵙⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵏⴰⵎⵓⵏⵏ, ⴰⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵢⵉⵍⵉ ⵓⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⵜⵙⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵏⴱⴰⴹⵉⵏ ⴳ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵉⴳⵔⴰⵏ ⵉⵣⴷⵉⵏ ⴷ ⵜⵙⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⴳⴷⵓⴷⴰⵏⵉⵏ ⴷ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵏⵉⵏ ⵜⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵉⵏ.
ⴷ ⵎⵙⴰⵙⵏ ⵉⵙⵏⴼⵍⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵏ ⴷ ⵉⵎⴰⵙⵙⴰⵏⵏ ⵅⴼ ⵜⵙⵓⵜⵍⵜ ⴰⴷ ⵅⴼ ⵉⵡⵜⵜⴰ ⵏ ⵉⵙⵏⴼⵍⵏ ⵏⵏⴰ ⵜⵙⵙⵉⵡⴹ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⴰⴷ ⵜⵙⵙⵏⵜⵉ ⴷ ⵓⵙⵙⴰⵖ ⵏⵏⵙ ⴳ ⵓⵙⴰⵜⵉ ⵏ ⵓⴱⵔⵉⴷ ⴰⴷⵉⵎⵓⵇⵕⴰⵟⵉ ⴳ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ.
== ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 2002 ⴷ ⵜⴳⵉⵔⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ==
ⵉⵙⵙⵏ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏⵏ ⴳ 27 ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2002, ⵏⵏⴰ ⵉⵙⵙⵉⵡⴹⵏ ⵖⵔ ⵓⵙⵏⵜⴰⵢ ⵏ ⵓⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵉⵎⴰⵡⴰⵙⵏ ⵉⵎⴰⴷⴰⵏⵏ ⴳ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵙ ⵓⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⵓⵎⵉⵔⴰⵔⵏ.
ⵎⴰⵛⴰ, ⴰⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⴰⵎⴰⵢⵏⵓⵜ ⵉⵙⵙⵏ ⴰⴱⵔⵉⴷ ⵏⵏⵉⴹⵏ, ⴰⵛⴽⵓ ⵉⵙⵜⵢ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴰⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵚⴹⵉⵚ ⵉⴷⵔⵉⵙ ⵊⵟⵟⵓ ⴰⴷ ⵉⴳ ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⴳ 9 ⴽⵜⵓⴱⵕ 2002, ⴳ ⵓⴷⵖⴰⵔ ⵏ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ.
ⴷ ⵙ ⵓⵢⴰ ⵜⵙⵎⴷ ⵜⵙⵓⵜⵍⵜ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜⵏ ⵏ ⵜⵡⴰⵍⴰ ⵉⵎⵙⴰⵙⴰⵏ ⵏⵏⴰ ⵉⵣⴷⵉⵏ ⵓⴳⴳⴰⵔ ⵏ ⴽⴽⵓⵥ ⵏ ⵉⵙⴳⴳⵯⴰⵙⵏ.
== ⵉⵙⴰⵖⵓⵍⵏ ==
* https://ojs.acrps.ai/index.php/siyasatarabiya/ar/article/view/issue011-art07/html?utm_
* https://ojs.acrps.ai/index.php/siyasatarabiya/ar/article/view/issue011-art07/html?utm_
* https://studies.aljazeera.net/sites/default/files/articles/documents/2025-09/%D9%85%D8%A4%D8%B3%D8%B3%D8%A9%20%D8%B1%D8%A6%D9%8A%D8%B3%20%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%83%D9%88%D9%85%D8%A9%20%D9%81%D9%8A%20%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%20%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%B3%D9%8A%20%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%BA%D8%B1%D8%A8%D9%8A.pdf?utm_
* https://archive.assafir.com/ssr/923940.html?utm_
i66fwx6lear50w0301zi46ud1gre49k
198851
198850
2026-11-07T15:16:57Z
Ahmed hajjy
814
198851
wikitext
text/x-wiki
== ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ: ==
ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ, ⵜⵜⵡⴰⵙⵙⵏ ⵙ ⵢⵉⵙⵎ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵓⵙⵏⴼⵍⵓ ⴰⵎⵙⴰⵙ, ⵜⴳⴰ ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⵉⵙⵙ ⴽⴽⵓⵥ ⴷ ⵎⵔⴰⵡⵜ ⴳ ⵓⵎⵣⵔⵓⵢ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵉⵏ ⵜⵉⵎⵖⵔⴰⴱⵉⵢⵏ ⴹⴰⵕⵜ ⵏ ⵓⵏⴳⵎⴹ. ⵉⵙⴱⴷⴷⴰⵜ ⵜⵜ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ, ⴰⵎⴰⵔⴰ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵏ ⵓⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵉⵎⴰⵡⴰⵙⵏ ⵉⵎⴰⴷⴰⵏⵏ, ⴳ ⵓⵣⵎⵣ ⵏⵏⴰ ⵉⴱⴷⴰⵏ ⵙⴳ 14 ⵎⴰⵕⵚ 1998 ⴰⵔ 9 ⴽⵜⵓⴱⵕ 2002, ⴳ ⵓⵣⵎⵣ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵍⵃⴰⵙⴰⵏ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⵉⵏ ⵉⴹⴼⵕ ⵜ ⵉⴷ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴰⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵚⴹⵉⵚ.
ⵉⴷⵔⵓ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴷⵜ ⴳ ⵓⵙⴰⵜⵉ ⵏ ⵓⵏⴼⴰⵍ ⴰⵙⵔⵜⴰⵏ ⴷ ⵉⵎⵙⴰⵙⵏ ⵏⴳⵔ ⵜⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵜ ⵜⴰⴳⵍⴷⴰⵏⵜ ⴷ ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵏ ⵜⵓⵣⵍⵜ ⵏⵏⴰ ⵉⵍⵍⴰⵏ ⴳ ⵜⴽⵎⵎⵓⵙⵜ ⵜⴰⴷⵉⵎⵓⵇⵕⴰⵟⵉⵜ, ⵜⵙⵙⵏ ⴷⴰⵖ ⵢⴰⵜ ⵜⵙⵓⵜⵍⵜ ⵜⴰⵅⴰⵜⴰⵔⵜ ⴳ ⵓⵎⵣⵔⵓⵢ ⵏ ⵜⵓⴷⵔⵜ ⵜⴰⵙⵔⵜⴰⵏⵜ ⵜⴰⵎⵖⵔⴰⴱⵉⵜ, ⴰⵛⴽⵓ ⵜⴳⴰ ⵜⴰⵏⴱⴰⴷⵜ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ ⵏⵏⴰ ⵉⵙⵙⵓⴳⵓⵔ ⵓⵏⵙⵉⵅⴼ ⵏ ⵜⵣⵓⵍⵜ ⴰⵥⵍⵎⴰⴹ ⵙⴳ ⵜⵙⵓⵜⵉⵏ.
{| class="wikitable"
|+ Caption text
|-
! ⵜⴰⵏⵎⵎⴰⵍⵜ !! ⵉⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵢⵏ
|-
| ⴰⵏⵙⵙⵉⵅⴼ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ || ⵄⴱⴷ ⵕⵕⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ
|-
| ⵜⴰⵎⵓⵔⵜ|| ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ
|-
| ⴰⴳⵍⵍⵉⴷ || ⵍⵃⴰⵙⴰⵏ ⵡⵉⵙ ⵙⵉⵏ ⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴷ ⵡⵉⵙ ⵚⵎⵎⵓⵚ
|-
| ⴰⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⵜⵡⵉⵍⵜ ||4 ⴱⵕⴰⵢⵕ 1998
|-
| ⵜⴰⵉⴳⵉⵔⴰ ⵏ ⵜⵡⵉⵍⴰⵜ || 9 ⴽⵜⵓⴱⵕ 2002
|-
| ⵜⴰⵖⴰⵔⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ || ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵜⵡⴰⵍⴰ ⵏ ⵓⵎⵙⴰⵙⴰ
|-
| ⴰⴳⵔⴰⵡ ⴰⵏⵙⵙⵉⵅⴼ || ⴰⵎⵓⵏ ⴰⵏⵎⵍⴰⵢ ⵏ ⵉⴷⵓⵙⵉⵜⵏ ⵉⵎⴷⵏⴰⵏ
|-
| ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⴰⴹⴼⴰⵕⵜ || ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵉⴷⵔⵉⵙ ⵊⵟⵟⵓ.
== ⴰⵙⴰⵜⵉ ⴰⵙⵔⵜⴰⵏ ==
ⵉⵙⵙⵏ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ ⴳ ⵜⵙⵓⵜⵉⵏ ⵏ ⵜⵎⵔⴰⵡⵉⵏ ⵏ ⵜⵙⵓⵜⵉⵏ ⵜⵉⵙⵙ ⵙⵎⵎⵓⵙ ⵜⵉⵎⵔⴰⵡⵉⵏ ⵜⵉⵙⵏⴼⵍⵉⵏ ⵜⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵉⵏ ⴷ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵏⵏ, ⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏⵏ ⵙ ⵓⵙⵎⵙⴰⵙ ⵏ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵉⵏ ⴷ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵉⵙⵏⴼⴰⵍⵏ ⵉⴷⵓⵙⵜⵓⵔⵏ ⴷ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏⵏ, ⵎⴰ ⵙ ⵉⵣⴷⵉⵏ ⴷ ⵓⵙⵎⵙⴰⵙ ⵏ ⵜⵙⵓⵜⵉⵏ ⵏ ⵓⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵏ ⵜⵣⵓⵍⵜ ⴳ ⵓⵙⵙⵓⴳⵓⵔ ⵏ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ.
ⴷⴼⴼⵉⵔ ⵏ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 1997, ⵏⵏⴰ ⵉⵙⵙⵏⵜⵉ ⵓⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵉⵎⴰⵡⴰⵙⵏ ⵉⵎⴰⴷⴰⵏⵏ, ⵉⴼⴼⵖ ⴷ ⵓⵙⵏⵓⴱⴳ ⵏ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵢⴰⵜ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⵙⵎⵓⵏ ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵏ ⵜⵣⵓⵍⵜ ⴰⵣⵔⵉⵏ.
ⴳ 4 ⴱⵕⴰⵢⵕ 1998, ⵉⵙⵙⵓⴳⵓⵔ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵍⵃⴰⵙⴰⵏ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⵉⵏ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ ⵙ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ, ⴷⴼⴼⵉⵔ ⵏ ⵉⵎⵙⴰⵙⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵏ ⴷ ⵉ ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵎⴰⵕⵕⴰ.
== ⴰⵙⴱⴱⴷ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ==
ⵉⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏ ⴷⴳ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵟ ⴳ 14 ⵎⴰⵕⵚ 1998, ⵜⵙⵎⵓⵏ ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵏ ⴳ ⴳⵉⵙⵏ:
* ⴰⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵉⵎⴰⵡⴰⵙⵏ ⵉⵎⴰⴷⴰⵏⵏ.
* ⴰⴽⴰⴱⴰⵔ ⵏ ⵓⵙⵜⴰⵢ.
* ⴰⴽⴰⴱⴰⵔ ⵏ ⵓⴼⴰⵔⴰ ⴷ ⴷ ⵜⵏⵎⴰⵍⴰ.
* ⴰⴳⵔⴰⵡ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵢ ⵉⵏⵙⵉⵎⴰⵏ .
* ⴰⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵎⴷⵏⴰⵏ.
ⴷ ⵜⴽⵛⵎ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵙ ⵓⵙⴰⵜⵉ ⵏ ⵓⵎⵙⴰⵙ ⵏ ⵜⵙⵔⵜⵉⵜ ⵏⴳⵔ ⵜⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵜ ⵜⴰⴳⵍⴷⴰⵏⵜ ⴷ ⵎⵏⵏⴰⵡ ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ, ⴰⵢⵏⵏⴰ ⵉⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏ ⴳ ⵓⵎⵙⴰⵙ ⴰⵙⵔⵜⴰⵏ ⴰⵎⵖⵔⴰⴱⵉ ⵙ ⵢⵉⵙⵎ ⵏ «ⴰⵙⵏⴼⵍⵓ ⴰⵎⵙⴰⵙ».
ⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵙ ⵓⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵉⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵏ ⴳ ⵉⴳⵔⴰⵏ ⵉⵎⴰⵡⵙⴰⵏ ⵙ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵙⵉⵡⴷⴰⵏⵉⵏ, ⴳ ⴳⵉⵙⵏ ⵜⴰⵎⴰⵡⴰⵙⵜ ⵏ ⵜⴳⵏⵙⴰ, ⵜⴰⴱⵕⵕⴰⵏⵉⵜ, ⵜⴰⵣⵔⴼⵜ ⴷ ⵡⵓⵇⵇⴰⵏ ⴷ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵙⵍⵎⴰⵏⵉⵏ.
== ⴰⵖⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⴰⵜ ==
ⵉⵙⵙⵏ ⵓⵖⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵖⴼ ⵎⵏⵏⴰⵡ ⵏ ⵢⵉⴳⵔⴰⵏ, ⵙⴳ ⵉⴳⵔⴰⵏ ⵉⵅⴰⵜⴰⵔⵏ:
* ⴰⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⵏ ⵜⵎⴰⵣⵉⵔⵜ ⵏ ⵜⵙⵔⵜⵉⵜ ⴷ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵏⵉⵏ.
* ⴰⵙⵏⴼⵍⵓ ⵏ ⵜⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵜ ⵜⴰⴳⴷⵓⴷⴰⵏⵜ ⴷ ⵓⵙⵎⴰⵢⵏⵓ ⵏⵏⵙ.
* ⴰⵙⵎⵙⴰⵙ ⵏ ⵉⵙⵏⴼⵍⵏ ⵉⴷⴰⵎⵙⴰⵏⵏ ⴷ ⵉⵏⴰⵎⵓⵏⵏ.
* ⴰⵙⵏⵜⴰⵢ ⵏ ⵓⵎⵍⵓⵢ ⴷ ⵜⵡⵓⵔⵉ.
* ⴰⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⵏ ⵓⵙⴳⵎⵉ ⴷ ⵓⵙⵎⵙⵙⵓ.
* ⴰⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⵏ ⵜⵉⵍⴻⵍⵍⵉⵢⵉⵏ ⵜⵉⵎⴰⵜⵓⵜⵉⵏ ⴷ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏ ⵏ ⵓⴼⴳⴰⵏ.
* ⴰⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⵓⵙⵙⵉⵙⵏ ⴷ ⵓⵙⵎⵖⵔ ⵏ ⵓⵏⴰⵡ ⵏ ⵜⵡⵓⵔⵉⵡⵉⵏ.
* ⴰⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⵏ ⵓⵙⵏⴼⵍⵓ ⵏ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵏⵉⵏ ⵜⵉⴷⵎⵙⴰⵏⵉⵏ ⵜⵉⴳⴷⵓⴷⴰⵏⵉⵏ.
ⴳ 17 ⵎⴰⵕⵚ 1998, ⵉⴼⴽⴰ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ ⵜⴰⵙⵜⴰⵢⵜ ⵜⴰⵏⴱⴹⴰⵏⵜ ⴷⴰⵜ ⵏ ⵓⴱⴰⵕⵍⴰⵎⴰⵏ, ⴷ ⵢⵓⵎⵥ ⵓⵖⴰⵡⴰⵙ ⴰⴷ ⵡⵉ ⵖⵉⴼⵙ ⵉⵎⵙⴰⵙⴰⵏ 174 ⵏ ⵓⵎⴰⵔⵉ, ⵎⴳⴰⵍ 23 ⵏ ⵓⵎⴰⵔⵉ ⵏⵏⴰ ⵓⵔ ⵉⴷⵔⵓⵏ ⴳ ⵜⵙⵜⴰⵢⵜ, ⵡⴰⵔ ⵓⵣⵎⵎⴻⵎ ⵏ ⵉⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵏ ⵏ ⵓⵎⴰⵔⵉ ⵙ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵏ ⵓⵙⵏⵜⴰⵢ ⵏⵏⴰ ⵉⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏ ⴳ ⵜⵙⵖⵓⵏⵜ ⵏ «ⵜⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵉⵏ ⵜⵉⵄⵕⴰⴱⵉⵏ».
== ⵜⵉⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵅⴰⵜⴰⵔⵉⵏ ⴳ ⵓⵣⵎⵣ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ==
* '''ⵜⴰⵎⵜⵜⴰⵏⵜ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵍⵃⴰⵙⴰⵏ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⵉⵏ ⴷ ⵓⵙⵎⵜⵜⵉ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴰⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵚⴹⵉⵚ ⴰⵙⴰⴳⵎ'''
ⴳ 23 ⵢⵓⵍⵢⵓⵣ 1999, ⵉⵎⵎⵓⵜ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵍⵃⴰⵙⴰⵏ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⵉⵏ, ⴷ ⵉⵜⵜⵓⵙⵎⵜⵜⵉ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴰⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵚⴹⵉⵚ ⴰⵙⴰⴳⵎⵓ.
ⴷ ⵜⵙⵙⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ ⵜⴰⵡⵓⵔⵉ ⵏⵏⵙ ⴳ ⵜⵙⵓⵜⵍⵜ ⵏ ⵓⵙⵏⴼⵍⵓ, ⴳ ⵓⵙⴰⵜⵉ ⵏ ⵓⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⵜⴳⵔⵓⵎⵎⴰ ⵏ ⵉⴳⵔⴰⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵏ, ⵉⴷⵎⵙⴰⵏⵏ ⴷ ⵉⵏⴰⵎⵓⵏⵏ.
ⴳ 9 ⵏⵓⵡⴰⵏⴱⵉⵔ 1999, ⵉⵜⵜⵓⴽⴽⵙ ⵉⴷⵔⵉⵙ ⵍⴱⵚⵕⵉ ⵙⴳ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵏⵏⵙ ⴰⵎ ⵓⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⴳⵏⵙⴰ, ⴷ ⵉⵜⵜⵓⵙⵜⴰⵢ ⴰⵃⵎⴰⴷ ⵍⵎⵉⴷⴰⵡⵉ ⴰⴷ ⵢⴰⵎⵥ ⴰⴷⵖⴰⵔ ⵏⵏⵙ.
* '''* ⵉⵙⵏⴼⵍⵏ ⴳ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ'''
ⵜⵙⵙⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵉⵙⵏⴼⵍⵏ ⴳ ⵓⵣⵎⵣ ⵏ ⵜⵡⵓⵔⵉ ⵏⵏⵙ, ⵜⵙⵎⵓⵏ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵎⴰⵡⵙⴰⵏⵉⵏ ⴷ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵏⴱⴰⴹⵉⵏ, ⴳ ⵓⵙⴰⵜⵉ ⵏ ⵓⵙⵏⴼⵍⵓ ⵙⴳ ⵓⵣⵎⵣ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵍⵃⴰⵙⴰⵏ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⵉⵏ ⴰⵔ ⴰⵣⵎⵣ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴰⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵚⴹⵉⵚ.
ⴳ 26 ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2000, ⵉⵙⵙⵏⵜⵉ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴰⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵚⴹⵉⵚ ⵜⴰⵙⵜⴰⵢⵜ ⵏⵏⵙ ⵉ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ ⴰⴷ ⵉⵙⵎⴷ ⵜⴰⵏⵙⵙⵉⵅⴼⵜ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ.
== ⵜⴰⵏⴰⵟⵟⵓⴼⵜ ⵜⴰⴷⵎⵙⴰⵏⵜ ⴷ ⵜⵏⴰⵎⵓⵏⵜ:==
ⵉⵙⵙⵏ ⵓⵣⵎⵣ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵓⵙⵏⴼⵍⵓ ⵎⵏⵏⴰⵡ ⵉⵙⵏⴼⴰⵍⵏ ⵉⴷⴰⵎⵙⴰⵏⵏ ⴷ ⵉⵏⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵏ, ⴳ ⴳⵉⵙⵏ ⴰⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⵉⵖⴰⵡⴰⵙⵏ ⵏ ⵓⵙⵙⴼⵙⵓ ⴷ ⵓⵙⵏⴼⵍⵓ ⵏ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵏⵉⵏ ⵜⵉⴳⴷⵓⴷⴰⵏⵉⵏ, ⴷ ⵓⵙⵙⵓⴳⵓⵔ ⵏ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⴱⵕⵕⴰⵏⵉⵏ ⴷ ⵜⴳⵏⵙⴰⵏⵉⵏ.
ⴷ ⵜⵙⵙⵏ ⴷⴰⵖ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⵉⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵉⵣⴷⵉⵏ ⴷ ⵜⵡⵓⵔⵉ, ⴰⴼⵍⵓⵢ ⴷ ⵜⵙⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵏⴰⵎⵓⵏⵏ, ⴰⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵢⵉⵍⵉ ⵓⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⵜⵙⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵏⴱⴰⴹⵉⵏ ⴳ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵉⴳⵔⴰⵏ ⵉⵣⴷⵉⵏ ⴷ ⵜⵙⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⴳⴷⵓⴷⴰⵏⵉⵏ ⴷ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵏⵉⵏ ⵜⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵉⵏ.
ⴷ ⵎⵙⴰⵙⵏ ⵉⵙⵏⴼⵍⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵏ ⴷ ⵉⵎⴰⵙⵙⴰⵏⵏ ⵅⴼ ⵜⵙⵓⵜⵍⵜ ⴰⴷ ⵅⴼ ⵉⵡⵜⵜⴰ ⵏ ⵉⵙⵏⴼⵍⵏ ⵏⵏⴰ ⵜⵙⵙⵉⵡⴹ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⴰⴷ ⵜⵙⵙⵏⵜⵉ ⴷ ⵓⵙⵙⴰⵖ ⵏⵏⵙ ⴳ ⵓⵙⴰⵜⵉ ⵏ ⵓⴱⵔⵉⴷ ⴰⴷⵉⵎⵓⵇⵕⴰⵟⵉ ⴳ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ.
== ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 2002 ⴷ ⵜⴳⵉⵔⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ==
ⵉⵙⵙⵏ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏⵏ ⴳ 27 ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2002, ⵏⵏⴰ ⵉⵙⵙⵉⵡⴹⵏ ⵖⵔ ⵓⵙⵏⵜⴰⵢ ⵏ ⵓⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵉⵎⴰⵡⴰⵙⵏ ⵉⵎⴰⴷⴰⵏⵏ ⴳ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵙ ⵓⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⵓⵎⵉⵔⴰⵔⵏ.
ⵎⴰⵛⴰ, ⴰⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⴰⵎⴰⵢⵏⵓⵜ ⵉⵙⵙⵏ ⴰⴱⵔⵉⴷ ⵏⵏⵉⴹⵏ, ⴰⵛⴽⵓ ⵉⵙⵜⵢ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴰⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵚⴹⵉⵚ ⵉⴷⵔⵉⵙ ⵊⵟⵟⵓ ⴰⴷ ⵉⴳ ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⴳ 9 ⴽⵜⵓⴱⵕ 2002, ⴳ ⵓⴷⵖⴰⵔ ⵏ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ.
ⴷ ⵙ ⵓⵢⴰ ⵜⵙⵎⴷ ⵜⵙⵓⵜⵍⵜ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜⵏ ⵏ ⵜⵡⴰⵍⴰ ⵉⵎⵙⴰⵙⴰⵏ ⵏⵏⴰ ⵉⵣⴷⵉⵏ ⵓⴳⴳⴰⵔ ⵏ ⴽⴽⵓⵥ ⵏ ⵉⵙⴳⴳⵯⴰⵙⵏ.
== ⵉⵙⴰⵖⵓⵍⵏ ==
* https://ojs.acrps.ai/index.php/siyasatarabiya/ar/article/view/issue011-art07/html?utm_
* https://ojs.acrps.ai/index.php/siyasatarabiya/ar/article/view/issue011-art07/html?utm_
* https://studies.aljazeera.net/sites/default/files/articles/documents/2025-09/%D9%85%D8%A4%D8%B3%D8%B3%D8%A9%20%D8%B1%D8%A6%D9%8A%D8%B3%20%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%83%D9%88%D9%85%D8%A9%20%D9%81%D9%8A%20%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%20%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%B3%D9%8A%20%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%BA%D8%B1%D8%A8%D9%8A.pdf?utm_
* https://archive.assafir.com/ssr/923940.html?utm_
qcwdt4j8jtby5jg9cqcn9lrd1t7lksf
198852
198851
2026-11-07T15:18:01Z
Ahmed hajjy
814
/* ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ: */
198852
wikitext
text/x-wiki
== ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ: ==
ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ, ⵜⵜⵡⴰⵙⵙⵏ ⵙ ⵢⵉⵙⵎ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵓⵙⵏⴼⵍⵓ ⴰⵎⵙⴰⵙ, ⵜⴳⴰ ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⵉⵙⵙ ⴽⴽⵓⵥ ⴷ ⵎⵔⴰⵡⵜ ⴳ ⵓⵎⵣⵔⵓⵢ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵉⵏ ⵜⵉⵎⵖⵔⴰⴱⵉⵢⵏ ⴹⴰⵕⵜ ⵏ ⵓⵏⴳⵎⴹ. ⵉⵙⴱⴷⴷⴰⵜ ⵜⵜ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ, ⴰⵎⴰⵔⴰ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵏ ⵓⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵉⵎⴰⵡⴰⵙⵏ ⵉⵎⴰⴷⴰⵏⵏ, ⴳ ⵓⵣⵎⵣ ⵏⵏⴰ ⵉⴱⴷⴰⵏ ⵙⴳ 14 ⵎⴰⵕⵚ 1998 ⴰⵔ 9 ⴽⵜⵓⴱⵕ 2002, ⴳ ⵓⵣⵎⵣ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵍⵃⴰⵙⴰⵏ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⵉⵏ ⵉⴹⴼⵕ ⵜ ⵉⴷ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴰⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵚⴹⵉⵚ.
ⵉⴷⵔⵓ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴷⵜ ⴳ ⵓⵙⴰⵜⵉ ⵏ ⵓⵏⴼⴰⵍ ⴰⵙⵔⵜⴰⵏ ⴷ ⵉⵎⵙⴰⵙⵏ ⵏⴳⵔ ⵜⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵜ ⵜⴰⴳⵍⴷⴰⵏⵜ ⴷ ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵏ ⵜⵓⵣⵍⵜ ⵏⵏⴰ ⵉⵍⵍⴰⵏ ⴳ ⵜⴽⵎⵎⵓⵙⵜ ⵜⴰⴷⵉⵎⵓⵇⵕⴰⵟⵉⵜ, ⵜⵙⵙⵏ ⴷⴰⵖ ⵢⴰⵜ ⵜⵙⵓⵜⵍⵜ ⵜⴰⵅⴰⵜⴰⵔⵜ ⴳ ⵓⵎⵣⵔⵓⵢ ⵏ ⵜⵓⴷⵔⵜ ⵜⴰⵙⵔⵜⴰⵏⵜ ⵜⴰⵎⵖⵔⴰⴱⵉⵜ, ⴰⵛⴽⵓ ⵜⴳⴰ ⵜⴰⵏⴱⴰⴷⵜ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ ⵏⵏⴰ ⵉⵙⵙⵓⴳⵓⵔ ⵓⵏⵙⵉⵅⴼ ⵏ ⵜⵣⵓⵍⵜ ⴰⵥⵍⵎⴰⴹ ⵙⴳ ⵜⵙⵓⵜⵉⵏ.
{| class="wikitable"
|+ Caption text
|-
! ⵜⴰⵏⵎⵎⴰⵍⵜ !! ⵉⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵢⵏ
|-
| ⴰⵏⵙⵙⵉⵅⴼ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ || ⵄⴱⴷ ⵕⵕⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ
|-
| ⵜⴰⵎⵓⵔⵜ|| ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ
|-
| ⴰⴳⵍⵍⵉⴷ || ⵍⵃⴰⵙⴰⵏ ⵡⵉⵙ ⵙⵉⵏ ⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴷ ⵡⵉⵙ ⵚⵎⵎⵓⵚ
|-
| ⴰⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⵜⵡⵉⵍⵜ ||4 ⴱⵕⴰⵢⵕ 1998
|-
| ⵜⴰⵉⴳⵉⵔⴰ ⵏ ⵜⵡⵉⵍⴰⵜ || 9 ⴽⵜⵓⴱⵕ 2002
|-
| ⵜⴰⵖⴰⵔⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ || ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵜⵡⴰⵍⴰ ⵏ ⵓⵎⵙⴰⵙⴰ
|-
| ⴰⴳⵔⴰⵡ ⴰⵏⵙⵙⵉⵅⴼ || ⴰⵎⵓⵏ ⴰⵏⵎⵍⴰⵢ ⵏ ⵉⴷⵓⵙⵉⵜⵏ ⵉⵎⴷⵏⴰⵏ
|-
|
== ⴰⵙⴰⵜⵉ ⴰⵙⵔⵜⴰⵏ ==
ⵉⵙⵙⵏ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ ⴳ ⵜⵙⵓⵜⵉⵏ ⵏ ⵜⵎⵔⴰⵡⵉⵏ ⵏ ⵜⵙⵓⵜⵉⵏ ⵜⵉⵙⵙ ⵙⵎⵎⵓⵙ ⵜⵉⵎⵔⴰⵡⵉⵏ ⵜⵉⵙⵏⴼⵍⵉⵏ ⵜⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵉⵏ ⴷ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵏⵏ, ⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏⵏ ⵙ ⵓⵙⵎⵙⴰⵙ ⵏ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵉⵏ ⴷ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵉⵙⵏⴼⴰⵍⵏ ⵉⴷⵓⵙⵜⵓⵔⵏ ⴷ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏⵏ, ⵎⴰ ⵙ ⵉⵣⴷⵉⵏ ⴷ ⵓⵙⵎⵙⴰⵙ ⵏ ⵜⵙⵓⵜⵉⵏ ⵏ ⵓⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵏ ⵜⵣⵓⵍⵜ ⴳ ⵓⵙⵙⵓⴳⵓⵔ ⵏ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ.
ⴷⴼⴼⵉⵔ ⵏ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 1997, ⵏⵏⴰ ⵉⵙⵙⵏⵜⵉ ⵓⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵉⵎⴰⵡⴰⵙⵏ ⵉⵎⴰⴷⴰⵏⵏ, ⵉⴼⴼⵖ ⴷ ⵓⵙⵏⵓⴱⴳ ⵏ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵢⴰⵜ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⵙⵎⵓⵏ ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵏ ⵜⵣⵓⵍⵜ ⴰⵣⵔⵉⵏ.
ⴳ 4 ⴱⵕⴰⵢⵕ 1998, ⵉⵙⵙⵓⴳⵓⵔ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵍⵃⴰⵙⴰⵏ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⵉⵏ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ ⵙ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ, ⴷⴼⴼⵉⵔ ⵏ ⵉⵎⵙⴰⵙⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵏ ⴷ ⵉ ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵎⴰⵕⵕⴰ.
== ⴰⵙⴱⴱⴷ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ==
ⵉⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏ ⴷⴳ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵟ ⴳ 14 ⵎⴰⵕⵚ 1998, ⵜⵙⵎⵓⵏ ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵏ ⴳ ⴳⵉⵙⵏ:
* ⴰⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵉⵎⴰⵡⴰⵙⵏ ⵉⵎⴰⴷⴰⵏⵏ.
* ⴰⴽⴰⴱⴰⵔ ⵏ ⵓⵙⵜⴰⵢ.
* ⴰⴽⴰⴱⴰⵔ ⵏ ⵓⴼⴰⵔⴰ ⴷ ⴷ ⵜⵏⵎⴰⵍⴰ.
* ⴰⴳⵔⴰⵡ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵢ ⵉⵏⵙⵉⵎⴰⵏ .
* ⴰⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵎⴷⵏⴰⵏ.
ⴷ ⵜⴽⵛⵎ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵙ ⵓⵙⴰⵜⵉ ⵏ ⵓⵎⵙⴰⵙ ⵏ ⵜⵙⵔⵜⵉⵜ ⵏⴳⵔ ⵜⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵜ ⵜⴰⴳⵍⴷⴰⵏⵜ ⴷ ⵎⵏⵏⴰⵡ ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ, ⴰⵢⵏⵏⴰ ⵉⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏ ⴳ ⵓⵎⵙⴰⵙ ⴰⵙⵔⵜⴰⵏ ⴰⵎⵖⵔⴰⴱⵉ ⵙ ⵢⵉⵙⵎ ⵏ «ⴰⵙⵏⴼⵍⵓ ⴰⵎⵙⴰⵙ».
ⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵙ ⵓⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵉⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵏ ⴳ ⵉⴳⵔⴰⵏ ⵉⵎⴰⵡⵙⴰⵏ ⵙ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵙⵉⵡⴷⴰⵏⵉⵏ, ⴳ ⴳⵉⵙⵏ ⵜⴰⵎⴰⵡⴰⵙⵜ ⵏ ⵜⴳⵏⵙⴰ, ⵜⴰⴱⵕⵕⴰⵏⵉⵜ, ⵜⴰⵣⵔⴼⵜ ⴷ ⵡⵓⵇⵇⴰⵏ ⴷ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵙⵍⵎⴰⵏⵉⵏ.
== ⴰⵖⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⴰⵜ ==
ⵉⵙⵙⵏ ⵓⵖⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵖⴼ ⵎⵏⵏⴰⵡ ⵏ ⵢⵉⴳⵔⴰⵏ, ⵙⴳ ⵉⴳⵔⴰⵏ ⵉⵅⴰⵜⴰⵔⵏ:
* ⴰⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⵏ ⵜⵎⴰⵣⵉⵔⵜ ⵏ ⵜⵙⵔⵜⵉⵜ ⴷ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵏⵉⵏ.
* ⴰⵙⵏⴼⵍⵓ ⵏ ⵜⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵜ ⵜⴰⴳⴷⵓⴷⴰⵏⵜ ⴷ ⵓⵙⵎⴰⵢⵏⵓ ⵏⵏⵙ.
* ⴰⵙⵎⵙⴰⵙ ⵏ ⵉⵙⵏⴼⵍⵏ ⵉⴷⴰⵎⵙⴰⵏⵏ ⴷ ⵉⵏⴰⵎⵓⵏⵏ.
* ⴰⵙⵏⵜⴰⵢ ⵏ ⵓⵎⵍⵓⵢ ⴷ ⵜⵡⵓⵔⵉ.
* ⴰⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⵏ ⵓⵙⴳⵎⵉ ⴷ ⵓⵙⵎⵙⵙⵓ.
* ⴰⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⵏ ⵜⵉⵍⴻⵍⵍⵉⵢⵉⵏ ⵜⵉⵎⴰⵜⵓⵜⵉⵏ ⴷ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏ ⵏ ⵓⴼⴳⴰⵏ.
* ⴰⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⵓⵙⵙⵉⵙⵏ ⴷ ⵓⵙⵎⵖⵔ ⵏ ⵓⵏⴰⵡ ⵏ ⵜⵡⵓⵔⵉⵡⵉⵏ.
* ⴰⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⵏ ⵓⵙⵏⴼⵍⵓ ⵏ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵏⵉⵏ ⵜⵉⴷⵎⵙⴰⵏⵉⵏ ⵜⵉⴳⴷⵓⴷⴰⵏⵉⵏ.
ⴳ 17 ⵎⴰⵕⵚ 1998, ⵉⴼⴽⴰ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ ⵜⴰⵙⵜⴰⵢⵜ ⵜⴰⵏⴱⴹⴰⵏⵜ ⴷⴰⵜ ⵏ ⵓⴱⴰⵕⵍⴰⵎⴰⵏ, ⴷ ⵢⵓⵎⵥ ⵓⵖⴰⵡⴰⵙ ⴰⴷ ⵡⵉ ⵖⵉⴼⵙ ⵉⵎⵙⴰⵙⴰⵏ 174 ⵏ ⵓⵎⴰⵔⵉ, ⵎⴳⴰⵍ 23 ⵏ ⵓⵎⴰⵔⵉ ⵏⵏⴰ ⵓⵔ ⵉⴷⵔⵓⵏ ⴳ ⵜⵙⵜⴰⵢⵜ, ⵡⴰⵔ ⵓⵣⵎⵎⴻⵎ ⵏ ⵉⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵏ ⵏ ⵓⵎⴰⵔⵉ ⵙ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵏ ⵓⵙⵏⵜⴰⵢ ⵏⵏⴰ ⵉⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏ ⴳ ⵜⵙⵖⵓⵏⵜ ⵏ «ⵜⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵉⵏ ⵜⵉⵄⵕⴰⴱⵉⵏ».
== ⵜⵉⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵅⴰⵜⴰⵔⵉⵏ ⴳ ⵓⵣⵎⵣ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ==
* '''ⵜⴰⵎⵜⵜⴰⵏⵜ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵍⵃⴰⵙⴰⵏ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⵉⵏ ⴷ ⵓⵙⵎⵜⵜⵉ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴰⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵚⴹⵉⵚ ⴰⵙⴰⴳⵎ'''
ⴳ 23 ⵢⵓⵍⵢⵓⵣ 1999, ⵉⵎⵎⵓⵜ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵍⵃⴰⵙⴰⵏ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⵉⵏ, ⴷ ⵉⵜⵜⵓⵙⵎⵜⵜⵉ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴰⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵚⴹⵉⵚ ⴰⵙⴰⴳⵎⵓ.
ⴷ ⵜⵙⵙⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ ⵜⴰⵡⵓⵔⵉ ⵏⵏⵙ ⴳ ⵜⵙⵓⵜⵍⵜ ⵏ ⵓⵙⵏⴼⵍⵓ, ⴳ ⵓⵙⴰⵜⵉ ⵏ ⵓⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⵜⴳⵔⵓⵎⵎⴰ ⵏ ⵉⴳⵔⴰⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵏ, ⵉⴷⵎⵙⴰⵏⵏ ⴷ ⵉⵏⴰⵎⵓⵏⵏ.
ⴳ 9 ⵏⵓⵡⴰⵏⴱⵉⵔ 1999, ⵉⵜⵜⵓⴽⴽⵙ ⵉⴷⵔⵉⵙ ⵍⴱⵚⵕⵉ ⵙⴳ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵏⵏⵙ ⴰⵎ ⵓⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⴳⵏⵙⴰ, ⴷ ⵉⵜⵜⵓⵙⵜⴰⵢ ⴰⵃⵎⴰⴷ ⵍⵎⵉⴷⴰⵡⵉ ⴰⴷ ⵢⴰⵎⵥ ⴰⴷⵖⴰⵔ ⵏⵏⵙ.
* '''* ⵉⵙⵏⴼⵍⵏ ⴳ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ'''
ⵜⵙⵙⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵉⵙⵏⴼⵍⵏ ⴳ ⵓⵣⵎⵣ ⵏ ⵜⵡⵓⵔⵉ ⵏⵏⵙ, ⵜⵙⵎⵓⵏ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵎⴰⵡⵙⴰⵏⵉⵏ ⴷ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵏⴱⴰⴹⵉⵏ, ⴳ ⵓⵙⴰⵜⵉ ⵏ ⵓⵙⵏⴼⵍⵓ ⵙⴳ ⵓⵣⵎⵣ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵍⵃⴰⵙⴰⵏ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⵉⵏ ⴰⵔ ⴰⵣⵎⵣ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴰⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵚⴹⵉⵚ.
ⴳ 26 ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2000, ⵉⵙⵙⵏⵜⵉ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴰⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵚⴹⵉⵚ ⵜⴰⵙⵜⴰⵢⵜ ⵏⵏⵙ ⵉ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ ⴰⴷ ⵉⵙⵎⴷ ⵜⴰⵏⵙⵙⵉⵅⴼⵜ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ.
== ⵜⴰⵏⴰⵟⵟⵓⴼⵜ ⵜⴰⴷⵎⵙⴰⵏⵜ ⴷ ⵜⵏⴰⵎⵓⵏⵜ:==
ⵉⵙⵙⵏ ⵓⵣⵎⵣ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵓⵙⵏⴼⵍⵓ ⵎⵏⵏⴰⵡ ⵉⵙⵏⴼⴰⵍⵏ ⵉⴷⴰⵎⵙⴰⵏⵏ ⴷ ⵉⵏⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵏ, ⴳ ⴳⵉⵙⵏ ⴰⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⵉⵖⴰⵡⴰⵙⵏ ⵏ ⵓⵙⵙⴼⵙⵓ ⴷ ⵓⵙⵏⴼⵍⵓ ⵏ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵏⵉⵏ ⵜⵉⴳⴷⵓⴷⴰⵏⵉⵏ, ⴷ ⵓⵙⵙⵓⴳⵓⵔ ⵏ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⴱⵕⵕⴰⵏⵉⵏ ⴷ ⵜⴳⵏⵙⴰⵏⵉⵏ.
ⴷ ⵜⵙⵙⵏ ⴷⴰⵖ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⵉⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵉⵣⴷⵉⵏ ⴷ ⵜⵡⵓⵔⵉ, ⴰⴼⵍⵓⵢ ⴷ ⵜⵙⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵏⴰⵎⵓⵏⵏ, ⴰⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵢⵉⵍⵉ ⵓⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⵜⵙⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵏⴱⴰⴹⵉⵏ ⴳ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵉⴳⵔⴰⵏ ⵉⵣⴷⵉⵏ ⴷ ⵜⵙⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⴳⴷⵓⴷⴰⵏⵉⵏ ⴷ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵏⵉⵏ ⵜⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵉⵏ.
ⴷ ⵎⵙⴰⵙⵏ ⵉⵙⵏⴼⵍⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵏ ⴷ ⵉⵎⴰⵙⵙⴰⵏⵏ ⵅⴼ ⵜⵙⵓⵜⵍⵜ ⴰⴷ ⵅⴼ ⵉⵡⵜⵜⴰ ⵏ ⵉⵙⵏⴼⵍⵏ ⵏⵏⴰ ⵜⵙⵙⵉⵡⴹ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⴰⴷ ⵜⵙⵙⵏⵜⵉ ⴷ ⵓⵙⵙⴰⵖ ⵏⵏⵙ ⴳ ⵓⵙⴰⵜⵉ ⵏ ⵓⴱⵔⵉⴷ ⴰⴷⵉⵎⵓⵇⵕⴰⵟⵉ ⴳ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ.
== ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 2002 ⴷ ⵜⴳⵉⵔⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ==
ⵉⵙⵙⵏ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏⵏ ⴳ 27 ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2002, ⵏⵏⴰ ⵉⵙⵙⵉⵡⴹⵏ ⵖⵔ ⵓⵙⵏⵜⴰⵢ ⵏ ⵓⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵉⵎⴰⵡⴰⵙⵏ ⵉⵎⴰⴷⴰⵏⵏ ⴳ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵙ ⵓⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⵓⵎⵉⵔⴰⵔⵏ.
ⵎⴰⵛⴰ, ⴰⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⴰⵎⴰⵢⵏⵓⵜ ⵉⵙⵙⵏ ⴰⴱⵔⵉⴷ ⵏⵏⵉⴹⵏ, ⴰⵛⴽⵓ ⵉⵙⵜⵢ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴰⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵚⴹⵉⵚ ⵉⴷⵔⵉⵙ ⵊⵟⵟⵓ ⴰⴷ ⵉⴳ ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⴳ 9 ⴽⵜⵓⴱⵕ 2002, ⴳ ⵓⴷⵖⴰⵔ ⵏ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ.
ⴷ ⵙ ⵓⵢⴰ ⵜⵙⵎⴷ ⵜⵙⵓⵜⵍⵜ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜⵏ ⵏ ⵜⵡⴰⵍⴰ ⵉⵎⵙⴰⵙⴰⵏ ⵏⵏⴰ ⵉⵣⴷⵉⵏ ⵓⴳⴳⴰⵔ ⵏ ⴽⴽⵓⵥ ⵏ ⵉⵙⴳⴳⵯⴰⵙⵏ.
== ⵉⵙⴰⵖⵓⵍⵏ ==
* https://ojs.acrps.ai/index.php/siyasatarabiya/ar/article/view/issue011-art07/html?utm_
* https://ojs.acrps.ai/index.php/siyasatarabiya/ar/article/view/issue011-art07/html?utm_
* https://studies.aljazeera.net/sites/default/files/articles/documents/2025-09/%D9%85%D8%A4%D8%B3%D8%B3%D8%A9%20%D8%B1%D8%A6%D9%8A%D8%B3%20%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%83%D9%88%D9%85%D8%A9%20%D9%81%D9%8A%20%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%20%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%B3%D9%8A%20%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%BA%D8%B1%D8%A8%D9%8A.pdf?utm_
* https://archive.assafir.com/ssr/923940.html?utm_
mhgcy97wm8050gfmeo598fyy24f01dl
198853
198852
2026-11-07T15:18:55Z
Ahmed hajjy
814
/* ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ: */
198853
wikitext
text/x-wiki
== ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ: ==
ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ, ⵜⵜⵡⴰⵙⵙⵏ ⵙ ⵢⵉⵙⵎ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵓⵙⵏⴼⵍⵓ ⴰⵎⵙⴰⵙ, ⵜⴳⴰ ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⵉⵙⵙ ⴽⴽⵓⵥ ⴷ ⵎⵔⴰⵡⵜ ⴳ ⵓⵎⵣⵔⵓⵢ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵉⵏ ⵜⵉⵎⵖⵔⴰⴱⵉⵢⵏ ⴹⴰⵕⵜ ⵏ ⵓⵏⴳⵎⴹ. ⵉⵙⴱⴷⴷⴰⵜ ⵜⵜ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ, ⴰⵎⴰⵔⴰ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵏ ⵓⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵉⵎⴰⵡⴰⵙⵏ ⵉⵎⴰⴷⴰⵏⵏ, ⴳ ⵓⵣⵎⵣ ⵏⵏⴰ ⵉⴱⴷⴰⵏ ⵙⴳ 14 ⵎⴰⵕⵚ 1998 ⴰⵔ 9 ⴽⵜⵓⴱⵕ 2002, ⴳ ⵓⵣⵎⵣ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵍⵃⴰⵙⴰⵏ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⵉⵏ ⵉⴹⴼⵕ ⵜ ⵉⴷ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴰⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵚⴹⵉⵚ.
ⵉⴷⵔⵓ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴷⵜ ⴳ ⵓⵙⴰⵜⵉ ⵏ ⵓⵏⴼⴰⵍ ⴰⵙⵔⵜⴰⵏ ⴷ ⵉⵎⵙⴰⵙⵏ ⵏⴳⵔ ⵜⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵜ ⵜⴰⴳⵍⴷⴰⵏⵜ ⴷ ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵏ ⵜⵓⵣⵍⵜ ⵏⵏⴰ ⵉⵍⵍⴰⵏ ⴳ ⵜⴽⵎⵎⵓⵙⵜ ⵜⴰⴷⵉⵎⵓⵇⵕⴰⵟⵉⵜ, ⵜⵙⵙⵏ ⴷⴰⵖ ⵢⴰⵜ ⵜⵙⵓⵜⵍⵜ ⵜⴰⵅⴰⵜⴰⵔⵜ ⴳ ⵓⵎⵣⵔⵓⵢ ⵏ ⵜⵓⴷⵔⵜ ⵜⴰⵙⵔⵜⴰⵏⵜ ⵜⴰⵎⵖⵔⴰⴱⵉⵜ, ⴰⵛⴽⵓ ⵜⴳⴰ ⵜⴰⵏⴱⴰⴷⵜ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ ⵏⵏⴰ ⵉⵙⵙⵓⴳⵓⵔ ⵓⵏⵙⵉⵅⴼ ⵏ ⵜⵣⵓⵍⵜ ⴰⵥⵍⵎⴰⴹ ⵙⴳ ⵜⵙⵓⵜⵉⵏ.
{| class="wikitable"
|+ Caption text
|-
! ⵜⴰⵏⵎⵎⴰⵍⵜ !! ⵉⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵢⵏ
|-
| ⴰⵏⵙⵙⵉⵅⴼ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ || ⵄⴱⴷ ⵕⵕⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ
|-
| ⵜⴰⵎⵓⵔⵜ|| ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ
|-
| ⴰⴳⵍⵍⵉⴷ || ⵍⵃⴰⵙⴰⵏ ⵡⵉⵙ ⵙⵉⵏ ⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴷ ⵡⵉⵙ ⵚⵎⵎⵓⵚ
|-
| ⴰⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⵜⵡⵉⵍⵜ ||4 ⴱⵕⴰⵢⵕ 1998
|-
| ⵜⴰⵉⴳⵉⵔⴰ ⵏ ⵜⵡⵉⵍⴰⵜ || 9 ⴽⵜⵓⴱⵕ 2002
|-
| ⵜⴰⵖⴰⵔⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ || ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵜⵡⴰⵍⴰ ⵏ ⵓⵎⵙⴰⵙⴰ
|-
| ⴰⴳⵔⴰⵡ ⴰⵏⵙⵙⵉⵅⴼ || ⴰⵎⵓⵏ ⴰⵏⵎⵍⴰⵢ ⵏ ⵉⴷⵓⵙⵉⵜⵏ ⵉⵎⴷⵏⴰⵏ
|-|
== ⴰⵙⴰⵜⵉ ⴰⵙⵔⵜⴰⵏ ==
ⵉⵙⵙⵏ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ ⴳ ⵜⵙⵓⵜⵉⵏ ⵏ ⵜⵎⵔⴰⵡⵉⵏ ⵏ ⵜⵙⵓⵜⵉⵏ ⵜⵉⵙⵙ ⵙⵎⵎⵓⵙ ⵜⵉⵎⵔⴰⵡⵉⵏ ⵜⵉⵙⵏⴼⵍⵉⵏ ⵜⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵉⵏ ⴷ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵏⵏ, ⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏⵏ ⵙ ⵓⵙⵎⵙⴰⵙ ⵏ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵉⵏ ⴷ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵉⵙⵏⴼⴰⵍⵏ ⵉⴷⵓⵙⵜⵓⵔⵏ ⴷ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏⵏ, ⵎⴰ ⵙ ⵉⵣⴷⵉⵏ ⴷ ⵓⵙⵎⵙⴰⵙ ⵏ ⵜⵙⵓⵜⵉⵏ ⵏ ⵓⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵏ ⵜⵣⵓⵍⵜ ⴳ ⵓⵙⵙⵓⴳⵓⵔ ⵏ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ.
ⴷⴼⴼⵉⵔ ⵏ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 1997, ⵏⵏⴰ ⵉⵙⵙⵏⵜⵉ ⵓⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵉⵎⴰⵡⴰⵙⵏ ⵉⵎⴰⴷⴰⵏⵏ, ⵉⴼⴼⵖ ⴷ ⵓⵙⵏⵓⴱⴳ ⵏ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵢⴰⵜ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⵙⵎⵓⵏ ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵏ ⵜⵣⵓⵍⵜ ⴰⵣⵔⵉⵏ.
ⴳ 4 ⴱⵕⴰⵢⵕ 1998, ⵉⵙⵙⵓⴳⵓⵔ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵍⵃⴰⵙⴰⵏ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⵉⵏ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ ⵙ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ, ⴷⴼⴼⵉⵔ ⵏ ⵉⵎⵙⴰⵙⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵏ ⴷ ⵉ ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵎⴰⵕⵕⴰ.
== ⴰⵙⴱⴱⴷ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ==
ⵉⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏ ⴷⴳ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵟ ⴳ 14 ⵎⴰⵕⵚ 1998, ⵜⵙⵎⵓⵏ ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵏ ⴳ ⴳⵉⵙⵏ:
* ⴰⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵉⵎⴰⵡⴰⵙⵏ ⵉⵎⴰⴷⴰⵏⵏ.
* ⴰⴽⴰⴱⴰⵔ ⵏ ⵓⵙⵜⴰⵢ.
* ⴰⴽⴰⴱⴰⵔ ⵏ ⵓⴼⴰⵔⴰ ⴷ ⴷ ⵜⵏⵎⴰⵍⴰ.
* ⴰⴳⵔⴰⵡ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵢ ⵉⵏⵙⵉⵎⴰⵏ .
* ⴰⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵎⴷⵏⴰⵏ.
ⴷ ⵜⴽⵛⵎ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵙ ⵓⵙⴰⵜⵉ ⵏ ⵓⵎⵙⴰⵙ ⵏ ⵜⵙⵔⵜⵉⵜ ⵏⴳⵔ ⵜⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵜ ⵜⴰⴳⵍⴷⴰⵏⵜ ⴷ ⵎⵏⵏⴰⵡ ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ, ⴰⵢⵏⵏⴰ ⵉⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏ ⴳ ⵓⵎⵙⴰⵙ ⴰⵙⵔⵜⴰⵏ ⴰⵎⵖⵔⴰⴱⵉ ⵙ ⵢⵉⵙⵎ ⵏ «ⴰⵙⵏⴼⵍⵓ ⴰⵎⵙⴰⵙ».
ⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵙ ⵓⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵉⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵏ ⴳ ⵉⴳⵔⴰⵏ ⵉⵎⴰⵡⵙⴰⵏ ⵙ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵙⵉⵡⴷⴰⵏⵉⵏ, ⴳ ⴳⵉⵙⵏ ⵜⴰⵎⴰⵡⴰⵙⵜ ⵏ ⵜⴳⵏⵙⴰ, ⵜⴰⴱⵕⵕⴰⵏⵉⵜ, ⵜⴰⵣⵔⴼⵜ ⴷ ⵡⵓⵇⵇⴰⵏ ⴷ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵙⵍⵎⴰⵏⵉⵏ.
== ⴰⵖⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⴰⵜ ==
ⵉⵙⵙⵏ ⵓⵖⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵖⴼ ⵎⵏⵏⴰⵡ ⵏ ⵢⵉⴳⵔⴰⵏ, ⵙⴳ ⵉⴳⵔⴰⵏ ⵉⵅⴰⵜⴰⵔⵏ:
* ⴰⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⵏ ⵜⵎⴰⵣⵉⵔⵜ ⵏ ⵜⵙⵔⵜⵉⵜ ⴷ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵏⵉⵏ.
* ⴰⵙⵏⴼⵍⵓ ⵏ ⵜⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵜ ⵜⴰⴳⴷⵓⴷⴰⵏⵜ ⴷ ⵓⵙⵎⴰⵢⵏⵓ ⵏⵏⵙ.
* ⴰⵙⵎⵙⴰⵙ ⵏ ⵉⵙⵏⴼⵍⵏ ⵉⴷⴰⵎⵙⴰⵏⵏ ⴷ ⵉⵏⴰⵎⵓⵏⵏ.
* ⴰⵙⵏⵜⴰⵢ ⵏ ⵓⵎⵍⵓⵢ ⴷ ⵜⵡⵓⵔⵉ.
* ⴰⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⵏ ⵓⵙⴳⵎⵉ ⴷ ⵓⵙⵎⵙⵙⵓ.
* ⴰⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⵏ ⵜⵉⵍⴻⵍⵍⵉⵢⵉⵏ ⵜⵉⵎⴰⵜⵓⵜⵉⵏ ⴷ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏ ⵏ ⵓⴼⴳⴰⵏ.
* ⴰⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⵓⵙⵙⵉⵙⵏ ⴷ ⵓⵙⵎⵖⵔ ⵏ ⵓⵏⴰⵡ ⵏ ⵜⵡⵓⵔⵉⵡⵉⵏ.
* ⴰⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⵏ ⵓⵙⵏⴼⵍⵓ ⵏ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵏⵉⵏ ⵜⵉⴷⵎⵙⴰⵏⵉⵏ ⵜⵉⴳⴷⵓⴷⴰⵏⵉⵏ.
ⴳ 17 ⵎⴰⵕⵚ 1998, ⵉⴼⴽⴰ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ ⵜⴰⵙⵜⴰⵢⵜ ⵜⴰⵏⴱⴹⴰⵏⵜ ⴷⴰⵜ ⵏ ⵓⴱⴰⵕⵍⴰⵎⴰⵏ, ⴷ ⵢⵓⵎⵥ ⵓⵖⴰⵡⴰⵙ ⴰⴷ ⵡⵉ ⵖⵉⴼⵙ ⵉⵎⵙⴰⵙⴰⵏ 174 ⵏ ⵓⵎⴰⵔⵉ, ⵎⴳⴰⵍ 23 ⵏ ⵓⵎⴰⵔⵉ ⵏⵏⴰ ⵓⵔ ⵉⴷⵔⵓⵏ ⴳ ⵜⵙⵜⴰⵢⵜ, ⵡⴰⵔ ⵓⵣⵎⵎⴻⵎ ⵏ ⵉⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵏ ⵏ ⵓⵎⴰⵔⵉ ⵙ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵏ ⵓⵙⵏⵜⴰⵢ ⵏⵏⴰ ⵉⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏ ⴳ ⵜⵙⵖⵓⵏⵜ ⵏ «ⵜⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵉⵏ ⵜⵉⵄⵕⴰⴱⵉⵏ».
== ⵜⵉⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵅⴰⵜⴰⵔⵉⵏ ⴳ ⵓⵣⵎⵣ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ==
* '''ⵜⴰⵎⵜⵜⴰⵏⵜ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵍⵃⴰⵙⴰⵏ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⵉⵏ ⴷ ⵓⵙⵎⵜⵜⵉ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴰⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵚⴹⵉⵚ ⴰⵙⴰⴳⵎ'''
ⴳ 23 ⵢⵓⵍⵢⵓⵣ 1999, ⵉⵎⵎⵓⵜ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵍⵃⴰⵙⴰⵏ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⵉⵏ, ⴷ ⵉⵜⵜⵓⵙⵎⵜⵜⵉ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴰⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵚⴹⵉⵚ ⴰⵙⴰⴳⵎⵓ.
ⴷ ⵜⵙⵙⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ ⵜⴰⵡⵓⵔⵉ ⵏⵏⵙ ⴳ ⵜⵙⵓⵜⵍⵜ ⵏ ⵓⵙⵏⴼⵍⵓ, ⴳ ⵓⵙⴰⵜⵉ ⵏ ⵓⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⵜⴳⵔⵓⵎⵎⴰ ⵏ ⵉⴳⵔⴰⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵏ, ⵉⴷⵎⵙⴰⵏⵏ ⴷ ⵉⵏⴰⵎⵓⵏⵏ.
ⴳ 9 ⵏⵓⵡⴰⵏⴱⵉⵔ 1999, ⵉⵜⵜⵓⴽⴽⵙ ⵉⴷⵔⵉⵙ ⵍⴱⵚⵕⵉ ⵙⴳ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵏⵏⵙ ⴰⵎ ⵓⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⴳⵏⵙⴰ, ⴷ ⵉⵜⵜⵓⵙⵜⴰⵢ ⴰⵃⵎⴰⴷ ⵍⵎⵉⴷⴰⵡⵉ ⴰⴷ ⵢⴰⵎⵥ ⴰⴷⵖⴰⵔ ⵏⵏⵙ.
* '''* ⵉⵙⵏⴼⵍⵏ ⴳ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ'''
ⵜⵙⵙⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵉⵙⵏⴼⵍⵏ ⴳ ⵓⵣⵎⵣ ⵏ ⵜⵡⵓⵔⵉ ⵏⵏⵙ, ⵜⵙⵎⵓⵏ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵎⴰⵡⵙⴰⵏⵉⵏ ⴷ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵏⴱⴰⴹⵉⵏ, ⴳ ⵓⵙⴰⵜⵉ ⵏ ⵓⵙⵏⴼⵍⵓ ⵙⴳ ⵓⵣⵎⵣ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵍⵃⴰⵙⴰⵏ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⵉⵏ ⴰⵔ ⴰⵣⵎⵣ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴰⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵚⴹⵉⵚ.
ⴳ 26 ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2000, ⵉⵙⵙⵏⵜⵉ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴰⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵚⴹⵉⵚ ⵜⴰⵙⵜⴰⵢⵜ ⵏⵏⵙ ⵉ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ ⴰⴷ ⵉⵙⵎⴷ ⵜⴰⵏⵙⵙⵉⵅⴼⵜ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ.
== ⵜⴰⵏⴰⵟⵟⵓⴼⵜ ⵜⴰⴷⵎⵙⴰⵏⵜ ⴷ ⵜⵏⴰⵎⵓⵏⵜ:==
ⵉⵙⵙⵏ ⵓⵣⵎⵣ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵓⵙⵏⴼⵍⵓ ⵎⵏⵏⴰⵡ ⵉⵙⵏⴼⴰⵍⵏ ⵉⴷⴰⵎⵙⴰⵏⵏ ⴷ ⵉⵏⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵏ, ⴳ ⴳⵉⵙⵏ ⴰⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⵉⵖⴰⵡⴰⵙⵏ ⵏ ⵓⵙⵙⴼⵙⵓ ⴷ ⵓⵙⵏⴼⵍⵓ ⵏ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵏⵉⵏ ⵜⵉⴳⴷⵓⴷⴰⵏⵉⵏ, ⴷ ⵓⵙⵙⵓⴳⵓⵔ ⵏ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⴱⵕⵕⴰⵏⵉⵏ ⴷ ⵜⴳⵏⵙⴰⵏⵉⵏ.
ⴷ ⵜⵙⵙⵏ ⴷⴰⵖ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⵉⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵉⵣⴷⵉⵏ ⴷ ⵜⵡⵓⵔⵉ, ⴰⴼⵍⵓⵢ ⴷ ⵜⵙⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵏⴰⵎⵓⵏⵏ, ⴰⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵢⵉⵍⵉ ⵓⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⵜⵙⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵏⴱⴰⴹⵉⵏ ⴳ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵉⴳⵔⴰⵏ ⵉⵣⴷⵉⵏ ⴷ ⵜⵙⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⴳⴷⵓⴷⴰⵏⵉⵏ ⴷ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵏⵉⵏ ⵜⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵉⵏ.
ⴷ ⵎⵙⴰⵙⵏ ⵉⵙⵏⴼⵍⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵏ ⴷ ⵉⵎⴰⵙⵙⴰⵏⵏ ⵅⴼ ⵜⵙⵓⵜⵍⵜ ⴰⴷ ⵅⴼ ⵉⵡⵜⵜⴰ ⵏ ⵉⵙⵏⴼⵍⵏ ⵏⵏⴰ ⵜⵙⵙⵉⵡⴹ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⴰⴷ ⵜⵙⵙⵏⵜⵉ ⴷ ⵓⵙⵙⴰⵖ ⵏⵏⵙ ⴳ ⵓⵙⴰⵜⵉ ⵏ ⵓⴱⵔⵉⴷ ⴰⴷⵉⵎⵓⵇⵕⴰⵟⵉ ⴳ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ.
== ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 2002 ⴷ ⵜⴳⵉⵔⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ==
ⵉⵙⵙⵏ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏⵏ ⴳ 27 ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2002, ⵏⵏⴰ ⵉⵙⵙⵉⵡⴹⵏ ⵖⵔ ⵓⵙⵏⵜⴰⵢ ⵏ ⵓⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵉⵎⴰⵡⴰⵙⵏ ⵉⵎⴰⴷⴰⵏⵏ ⴳ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵙ ⵓⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⵓⵎⵉⵔⴰⵔⵏ.
ⵎⴰⵛⴰ, ⴰⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⴰⵎⴰⵢⵏⵓⵜ ⵉⵙⵙⵏ ⴰⴱⵔⵉⴷ ⵏⵏⵉⴹⵏ, ⴰⵛⴽⵓ ⵉⵙⵜⵢ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴰⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵚⴹⵉⵚ ⵉⴷⵔⵉⵙ ⵊⵟⵟⵓ ⴰⴷ ⵉⴳ ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⴳ 9 ⴽⵜⵓⴱⵕ 2002, ⴳ ⵓⴷⵖⴰⵔ ⵏ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ.
ⴷ ⵙ ⵓⵢⴰ ⵜⵙⵎⴷ ⵜⵙⵓⵜⵍⵜ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜⵏ ⵏ ⵜⵡⴰⵍⴰ ⵉⵎⵙⴰⵙⴰⵏ ⵏⵏⴰ ⵉⵣⴷⵉⵏ ⵓⴳⴳⴰⵔ ⵏ ⴽⴽⵓⵥ ⵏ ⵉⵙⴳⴳⵯⴰⵙⵏ.
== ⵉⵙⴰⵖⵓⵍⵏ ==
* https://ojs.acrps.ai/index.php/siyasatarabiya/ar/article/view/issue011-art07/html?utm_
* https://ojs.acrps.ai/index.php/siyasatarabiya/ar/article/view/issue011-art07/html?utm_
* https://studies.aljazeera.net/sites/default/files/articles/documents/2025-09/%D9%85%D8%A4%D8%B3%D8%B3%D8%A9%20%D8%B1%D8%A6%D9%8A%D8%B3%20%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%83%D9%88%D9%85%D8%A9%20%D9%81%D9%8A%20%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%20%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%B3%D9%8A%20%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%BA%D8%B1%D8%A8%D9%8A.pdf?utm_
* https://archive.assafir.com/ssr/923940.html?utm_
1zugi96j8cz876v8194ytt6tebbmlbq
198864
198853
2026-11-08T00:56:00Z
Ahmed hajjy
814
198864
wikitext
text/x-wiki
== ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ: ==
ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ [[ⵄⴱⴷⵔⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ]], ⵜⵜⵡⴰⵙⵙⵏ ⵙ ⵢⵉⵙⵎ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵓⵙⵏⴼⵍⵓ ⴰⵎⵙⴰⵙ, ⵜⴳⴰ ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⵉⵙⵙ ⴽⴽⵓⵥ ⴷ ⵎⵔⴰⵡⵜ ⴳ ⵓⵎⵣⵔⵓⵢ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵉⵏ ⵜⵉⵎⵖⵔⴰⴱⵉⵢⵏ ⴹⴰⵕⵜ ⵏ ⵓⵏⴳⵎⴹ. ⵉⵙⴱⴷⴷⴰⵜ ⵜⵜ [[ⵄⴱⴷⵔⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ]], ⴰⵎⴰⵔⴰ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵏ ⵓⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵉⵎⴰⵡⴰⵙⵏ ⵉⵎⴰⴷⴰⵏⵏ, ⴳ ⵓⵣⵎⵣ ⵏⵏⴰ ⵉⴱⴷⴰⵏ ⵙⴳ 14 ⵎⴰⵕⵚ 1998 ⴰⵔ 9 ⴽⵜⵓⴱⵕ 2002, ⴳ ⵓⵣⵎⵣ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵍⵃⴰⵙⴰⵏ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⵉⵏ ⵉⴹⴼⵕ ⵜ ⵉⴷ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ [[ⵎⵓⵃⵎⵎⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⴹⵉⵙ]]
ⵉⴷⵔⵓ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴷⵜ ⴳ ⵓⵙⴰⵜⵉ ⵏ ⵓⵏⴼⴰⵍ ⴰⵙⵔⵜⴰⵏ ⴷ ⵉⵎⵙⴰⵙⵏ ⵏⴳⵔ ⵜⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵜ ⵜⴰⴳⵍⴷⴰⵏⵜ ⴷ ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵏ ⵜⵓⵣⵍⵜ ⵏⵏⴰ ⵉⵍⵍⴰⵏ ⴳ ⵜⴽⵎⵎⵓⵙⵜ ⵜⴰⴷⵉⵎⵓⵇⵕⴰⵟⵉⵜ, ⵜⵙⵙⵏ ⴷⴰⵖ ⵢⴰⵜ ⵜⵙⵓⵜⵍⵜ ⵜⴰⵅⴰⵜⴰⵔⵜ ⴳ ⵓⵎⵣⵔⵓⵢ ⵏ ⵜⵓⴷⵔⵜ ⵜⴰⵙⵔⵜⴰⵏⵜ ⵜⴰⵎⵖⵔⴰⴱⵉⵜ, ⴰⵛⴽⵓ ⵜⴳⴰ ⵜⴰⵏⴱⴰⴷⵜ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ ⵏⵏⴰ ⵉⵙⵙⵓⴳⵓⵔ ⵓⵏⵙⵉⵅⴼ ⵏ ⵜⵣⵓⵍⵜ ⴰⵥⵍⵎⴰⴹ ⵙⴳ ⵜⵙⵓⵜⵉⵏ.
{| class="wikitable"
|+ Caption text
|-
! ⵜⴰⵏⵎⵎⴰⵍⵜ !! ⵉⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵢⵏ
|-
| ⴰⵏⵙⵙⵉⵅⴼ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ || ⵄⴱⴷ ⵕⵕⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ
|-
| ⵜⴰⵎⵓⵔⵜ|| ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ
|-
| ⴰⴳⵍⵍⵉⴷ || ⵍⵃⴰⵙⴰⵏ ⵡⵉⵙ ⵙⵉⵏ ⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴷ ⵡⵉⵙ ⵚⵎⵎⵓⵚ
|-
| ⴰⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⵜⵡⵉⵍⵜ ||4 ⴱⵕⴰⵢⵕ 1998
|-
| ⵜⴰⵉⴳⵉⵔⴰ ⵏ ⵜⵡⵉⵍⴰⵜ || 9 ⴽⵜⵓⴱⵕ 2002
|-
| ⵜⴰⵖⴰⵔⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ || ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵜⵡⴰⵍⴰ ⵏ ⵓⵎⵙⴰⵙⴰ
|-
| ⴰⴳⵔⴰⵡ ⴰⵏⵙⵙⵉⵅⴼ || ⴰⵎⵓⵏ ⴰⵏⵎⵍⴰⵢ ⵏ ⵉⴷⵓⵙⵉⵜⵏ ⵉⵎⴷⵏⴰⵏ
|-|
== ⴰⵙⴰⵜⵉ ⴰⵙⵔⵜⴰⵏ ==
ⵉⵙⵙⵏ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ ⴳ ⵜⵙⵓⵜⵉⵏ ⵏ ⵜⵎⵔⴰⵡⵉⵏ ⵏ ⵜⵙⵓⵜⵉⵏ ⵜⵉⵙⵙ ⵙⵎⵎⵓⵙ ⵜⵉⵎⵔⴰⵡⵉⵏ ⵜⵉⵙⵏⴼⵍⵉⵏ ⵜⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵉⵏ ⴷ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵏⵏ, ⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏⵏ ⵙ ⵓⵙⵎⵙⴰⵙ ⵏ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵉⵏ ⴷ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵉⵙⵏⴼⴰⵍⵏ ⵉⴷⵓⵙⵜⵓⵔⵏ ⴷ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏⵏ, ⵎⴰ ⵙ ⵉⵣⴷⵉⵏ ⴷ ⵓⵙⵎⵙⴰⵙ ⵏ ⵜⵙⵓⵜⵉⵏ ⵏ ⵓⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵏ ⵜⵣⵓⵍⵜ ⴳ ⵓⵙⵙⵓⴳⵓⵔ ⵏ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ.
ⴷⴼⴼⵉⵔ ⵏ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 1997, ⵏⵏⴰ ⵉⵙⵙⵏⵜⵉ ⵓⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵉⵎⴰⵡⴰⵙⵏ ⵉⵎⴰⴷⴰⵏⵏ, ⵉⴼⴼⵖ ⴷ ⵓⵙⵏⵓⴱⴳ ⵏ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵢⴰⵜ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⵙⵎⵓⵏ ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵏ ⵜⵣⵓⵍⵜ ⴰⵣⵔⵉⵏ.
ⴳ 4 ⴱⵕⴰⵢⵕ 1998, ⵉⵙⵙⵓⴳⵓⵔ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵍⵃⴰⵙⴰⵏ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⵉⵏ[[ⵄⴱⴷⵔⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ]] ⵙ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ, ⴷⴼⴼⵉⵔ ⵏ ⵉⵎⵙⴰⵙⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵏ ⴷ ⵉ ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵎⴰⵕⵕⴰ.
== ⴰⵙⴱⴱⴷ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ==
ⵉⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏ ⴷⴳ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵟ ⴳ 14 ⵎⴰⵕⵚ 1998, ⵜⵙⵎⵓⵏ ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵏ ⴳ ⴳⵉⵙⵏ:
* ⴰⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵉⵎⴰⵡⴰⵙⵏ ⵉⵎⴰⴷⴰⵏⵏ.
* ⴰⴽⴰⴱⴰⵔ ⵏ ⵓⵙⵜⴰⵢ.
* ⴰⴽⴰⴱⴰⵔ ⵏ ⵓⴼⴰⵔⴰ ⴷ ⴷ ⵜⵏⵎⴰⵍⴰ.
* ⴰⴳⵔⴰⵡ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵢ ⵉⵏⵙⵉⵎⴰⵏ .
* ⴰⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵎⴷⵏⴰⵏ.
ⴷ ⵜⴽⵛⵎ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵙ ⵓⵙⴰⵜⵉ ⵏ ⵓⵎⵙⴰⵙ ⵏ ⵜⵙⵔⵜⵉⵜ ⵏⴳⵔ ⵜⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵜ ⵜⴰⴳⵍⴷⴰⵏⵜ ⴷ ⵎⵏⵏⴰⵡ ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ, ⴰⵢⵏⵏⴰ ⵉⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏ ⴳ ⵓⵎⵙⴰⵙ ⴰⵙⵔⵜⴰⵏ ⴰⵎⵖⵔⴰⴱⵉ ⵙ ⵢⵉⵙⵎ ⵏ «ⴰⵙⵏⴼⵍⵓ ⴰⵎⵙⴰⵙ».
ⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵙ ⵓⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵉⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵏ ⴳ ⵉⴳⵔⴰⵏ ⵉⵎⴰⵡⵙⴰⵏ ⵙ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵙⵉⵡⴷⴰⵏⵉⵏ, ⴳ ⴳⵉⵙⵏ ⵜⴰⵎⴰⵡⴰⵙⵜ ⵏ ⵜⴳⵏⵙⴰ, ⵜⴰⴱⵕⵕⴰⵏⵉⵜ, ⵜⴰⵣⵔⴼⵜ ⴷ ⵡⵓⵇⵇⴰⵏ ⴷ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵙⵍⵎⴰⵏⵉⵏ.
== ⴰⵖⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⴰⵜ ==
ⵉⵙⵙⵏ ⵓⵖⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵖⴼ ⵎⵏⵏⴰⵡ ⵏ ⵢⵉⴳⵔⴰⵏ, ⵙⴳ ⵉⴳⵔⴰⵏ ⵉⵅⴰⵜⴰⵔⵏ:
* ⴰⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⵏ ⵜⵎⴰⵣⵉⵔⵜ ⵏ ⵜⵙⵔⵜⵉⵜ ⴷ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵏⵉⵏ.
* ⴰⵙⵏⴼⵍⵓ ⵏ ⵜⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵜ ⵜⴰⴳⴷⵓⴷⴰⵏⵜ ⴷ ⵓⵙⵎⴰⵢⵏⵓ ⵏⵏⵙ.
* ⴰⵙⵎⵙⴰⵙ ⵏ ⵉⵙⵏⴼⵍⵏ ⵉⴷⴰⵎⵙⴰⵏⵏ ⴷ ⵉⵏⴰⵎⵓⵏⵏ.
* ⴰⵙⵏⵜⴰⵢ ⵏ ⵓⵎⵍⵓⵢ ⴷ ⵜⵡⵓⵔⵉ.
* ⴰⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⵏ ⵓⵙⴳⵎⵉ ⴷ ⵓⵙⵎⵙⵙⵓ.
* ⴰⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⵏ ⵜⵉⵍⴻⵍⵍⵉⵢⵉⵏ ⵜⵉⵎⴰⵜⵓⵜⵉⵏ ⴷ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏ ⵏ ⵓⴼⴳⴰⵏ.
* ⴰⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⵓⵙⵙⵉⵙⵏ ⴷ ⵓⵙⵎⵖⵔ ⵏ ⵓⵏⴰⵡ ⵏ ⵜⵡⵓⵔⵉⵡⵉⵏ.
* ⴰⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⵏ ⵓⵙⵏⴼⵍⵓ ⵏ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵏⵉⵏ ⵜⵉⴷⵎⵙⴰⵏⵉⵏ ⵜⵉⴳⴷⵓⴷⴰⵏⵉⵏ.
ⴳ 17 ⵎⴰⵕⵚ 1998, ⵉⴼⴽⴰ [[ⵄⴱⴷⵔⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ]]ⵜⴰⵙⵜⴰⵢⵜ ⵜⴰⵏⴱⴹⴰⵏⵜ ⴷⴰⵜ ⵏ ⵓⴱⴰⵔⵍⴰⵎⴰⵏ, ⴷ ⵢⵓⵎⵥ ⵓⵖⴰⵡⴰⵙ ⴰⴷ ⵡⵉ ⵖⵉⴼⵙ ⵉⵎⵙⴰⵙⴰⵏ 174 ⵏ ⵓⵎⴰⵔⵉ, ⵎⴳⴰⵍ 23 ⵏ ⵓⵎⴰⵔⵉ ⵏⵏⴰ ⵓⵔ ⵉⴷⵔⵓⵏ ⴳ ⵜⵙⵜⴰⵢⵜ, ⵡⴰⵔ ⵓⵣⵎⵎⴻⵎ ⵏ ⵉⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵏ ⵏ ⵓⵎⴰⵔⵉ ⵙ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵏ ⵓⵙⵏⵜⴰⵢ ⵏⵏⴰ ⵉⵜⵜⵓⵙⵙⴰⵏ ⴳ ⵜⵙⵖⵓⵏⵜ ⵏ «ⵜⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵉⵏ ⵜⵉⵄⵕⴰⴱⵉⵏ».
== ⵜⵉⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵅⴰⵜⴰⵔⵉⵏ ⴳ ⵓⵣⵎⵣ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ==
* '''ⵜⴰⵎⵜⵜⴰⵏⵜ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵍⵃⴰⵙⴰⵏ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⵉⵏ ⴷ ⵓⵙⵎⵜⵜⵉ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴰⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵚⴹⵉⵚ ⴰⵙⴰⴳⵎ'''
ⴳ 23 ⵢⵓⵍⵢⵓⵣ 1999, ⵉⵎⵎⵓⵜ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵍⵃⴰⵙⴰⵏ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⵉⵏ, ⴷ ⵉⵜⵜⵓⵙⵎⵜⵜⵉ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ[[ⵎⵓⵃⵎⵎⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⴹⵉⵙ]]ⴰⵙⴰⴳⵎⵓ.
ⴷ ⵜⵙⵙⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ [[ⵄⴱⴷⵔⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ]] ⵜⴰⵡⵓⵔⵉ ⵏⵏⵙ ⴳ ⵜⵙⵓⵜⵍⵜ ⵏ ⵓⵙⵏⴼⵍⵓ, ⴳ ⵓⵙⴰⵜⵉ ⵏ ⵓⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⵜⴳⵔⵓⵎⵎⴰ ⵏ ⵉⴳⵔⴰⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵏ, ⵉⴷⵎⵙⴰⵏⵏ ⴷ ⵉⵏⴰⵎⵓⵏⵏ.
ⴳ 9 ⵏⵓⵡⴰⵏⴱⵉⵔ 1999, ⵉⵜⵜⵓⴽⴽⵙ ⵉⴷⵔⵉⵙ ⵍⴱⵚⵕⵉ ⵙⴳ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵏⵏⵙ ⴰⵎ ⵓⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⴳⵏⵙⴰ, ⴷ ⵉⵜⵜⵓⵙⵜⴰⵢ ⴰⵃⵎⴰⴷ ⵍⵎⵉⴷⴰⵡⵉ ⴰⴷ ⵢⴰⵎⵥ ⴰⴷⵖⴰⵔ ⵏⵏⵙ.
* '''* ⵉⵙⵏⴼⵍⵏ ⴳ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ'''
ⵜⵙⵙⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵉⵙⵏⴼⵍⵏ ⴳ ⵓⵣⵎⵣ ⵏ ⵜⵡⵓⵔⵉ ⵏⵏⵙ, ⵜⵙⵎⵓⵏ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵎⴰⵡⵙⴰⵏⵉⵏ ⴷ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵏⴱⴰⴹⵉⵏ, ⴳ ⵓⵙⴰⵜⵉ ⵏ ⵓⵙⵏⴼⵍⵓ ⵙⴳ ⵓⵣⵎⵣ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵍⵃⴰⵙⴰⵏ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⵉⵏ ⴰⵔ ⴰⵣⵎⵣ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ[[ⵎⵓⵃⵎⵎⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⴹⵉⵙ]].
ⴳ 26 ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2000, ⵉⵙⵙⵏⵜⵉ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴰⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵚⴹⵉⵚ ⵜⴰⵙⵜⴰⵢⵜ ⵏⵏⵙ ⵉ ⵄⴱⴷⵕⵕⴰⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ ⴰⴷ ⵉⵙⵎⴷ ⵜⴰⵏⵙⵙⵉⵅⴼⵜ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ.
== ⵜⴰⵏⴰⵟⵟⵓⴼⵜ ⵜⴰⴷⵎⵙⴰⵏⵜ ⴷ ⵜⵏⴰⵎⵓⵏⵜ:==
ⵉⵙⵙⵏ ⵓⵣⵎⵣ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵓⵙⵏⴼⵍⵓ ⵎⵏⵏⴰⵡ ⵉⵙⵏⴼⴰⵍⵏ ⵉⴷⴰⵎⵙⴰⵏⵏ ⴷ ⵉⵏⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵏ, ⴳ ⴳⵉⵙⵏ ⴰⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⵉⵖⴰⵡⴰⵙⵏ ⵏ ⵓⵙⵙⴼⵙⵓ ⴷ ⵓⵙⵏⴼⵍⵓ ⵏ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵏⵉⵏ ⵜⵉⴳⴷⵓⴷⴰⵏⵉⵏ, ⴷ ⵓⵙⵙⵓⴳⵓⵔ ⵏ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⴱⵕⵕⴰⵏⵉⵏ ⴷ ⵜⴳⵏⵙⴰⵏⵉⵏ.
ⴷ ⵜⵙⵙⵏ ⴷⴰⵖ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⵉⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵉⵣⴷⵉⵏ ⴷ ⵜⵡⵓⵔⵉ, ⴰⴼⵍⵓⵢ ⴷ ⵜⵙⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵏⴰⵎⵓⵏⵏ, ⴰⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵢⵉⵍⵉ ⵓⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⵜⵙⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⵏⴱⴰⴹⵉⵏ ⴳ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵉⴳⵔⴰⵏ ⵉⵣⴷⵉⵏ ⴷ ⵜⵙⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵜⵉⴳⴷⵓⴷⴰⵏⵉⵏ ⴷ ⵜⵙⵏⵎⴰⵍⴰⵏⵉⵏ ⵜⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵉⵏ.
ⴷ ⵎⵙⴰⵙⵏ ⵉⵙⵏⴼⵍⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵏ ⴷ ⵉⵎⴰⵙⵙⴰⵏⵏ ⵅⴼ ⵜⵙⵓⵜⵍⵜ ⴰⴷ ⵅⴼ ⵉⵡⵜⵜⴰ ⵏ ⵉⵙⵏⴼⵍⵏ ⵏⵏⴰ ⵜⵙⵙⵉⵡⴹ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⴰⴷ ⵜⵙⵙⵏⵜⵉ ⴷ ⵓⵙⵙⴰⵖ ⵏⵏⵙ ⴳ ⵓⵙⴰⵜⵉ ⵏ ⵓⴱⵔⵉⴷ ⴰⴷⵉⵎⵓⵇⵕⴰⵟⵉ ⴳ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ.
== ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 2002 ⴷ ⵜⴳⵉⵔⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ==
ⵉⵙⵙⵏ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏⵏ ⴳ 27 ⵛⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2002, ⵏⵏⴰ ⵉⵙⵙⵉⵡⴹⵏ ⵖⵔ ⵓⵙⵏⵜⴰⵢ ⵏ ⵓⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵉⵎⴰⵡⴰⵙⵏ ⵉⵎⴰⴷⴰⵏⵏ ⴳ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵙ ⵓⵙⵙⵏⵜⵉ ⵏ ⵓⵎⵉⵔⴰⵔⵏ.
ⵎⴰⵛⴰ, ⴰⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⴰⵎⴰⵢⵏⵓⵜ ⵉⵙⵙⵏ ⴰⴱⵔⵉⴷ ⵏⵏⵉⴹⵏ, ⴰⵛⴽⵓ ⵉⵙⵜⵢ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ [[ⵎⵓⵃⵎⵎⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⴹⵉⵙ]] ⵉⴷⵔⵉⵙ ⵊⵟⵟⵓ ⴰⴷ ⵉⴳ ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⴳ 9 ⴽⵜⵓⴱⵕ 2002, ⴳ ⵓⴷⵖⴰⵔ ⵏ [[ⵄⴱⴷⵔⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ]].
ⴷ ⵙ ⵓⵢⴰ ⵜⵙⵎⴷ ⵜⵙⵓⵜⵍⵜ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜⵏ ⵏ ⵜⵡⴰⵍⴰ ⵉⵎⵙⴰⵙⴰⵏ ⵏⵏⴰ ⵉⵣⴷⵉⵏ ⵓⴳⴳⴰⵔ ⵏ ⴽⴽⵓⵥ ⵏ ⵉⵙⴳⴳⵯⴰⵙⵏ.
== ⵉⵙⴰⵖⵓⵍⵏ ==
* https://ojs.acrps.ai/index.php/siyasatarabiya/ar/article/view/issue011-art07/html?utm_
* https://ojs.acrps.ai/index.php/siyasatarabiya/ar/article/view/issue011-art07/html?utm_
* https://studies.aljazeera.net/sites/default/files/articles/documents/2025-09/%D9%85%D8%A4%D8%B3%D8%B3%D8%A9%20%D8%B1%D8%A6%D9%8A%D8%B3%20%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%83%D9%88%D9%85%D8%A9%20%D9%81%D9%8A%20%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%20%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%B3%D9%8A%20%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%BA%D8%B1%D8%A8%D9%8A.pdf?utm_
* https://archive.assafir.com/ssr/923940.html?utm_
ts2nbbgkj2m1cvfytf8wznxr97kvsd5
ⴰⵙⵎⵉⵍ:ⵜⵓⵔⴽⵢⴰ
14
55072
198855
2026-11-07T19:48:57Z
~2026-59408-07
58388
Created page with "{{commons|Category:Turkey}} [[ⴰⵙⵎⵉⵍ:ⵜⴰⵣⵉⵜ|ⵜ]] [[ⴰⵙⵎⵉⵍ:ⵜⵓⵕⵓⴱⵜ|ⵜ]]"
198855
wikitext
text/x-wiki
{{commons|Category:Turkey}}
[[ⴰⵙⵎⵉⵍ:ⵜⴰⵣⵉⵜ|ⵜ]]
[[ⴰⵙⵎⵉⵍ:ⵜⵓⵕⵓⴱⵜ|ⵜ]]
6osgn58ex66s1gj5kufl4ro3vxnhypb
ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⴷⵔⵉⵙ ⵊⵟⵟⵓ
0
55073
198856
2026-11-08T00:00:30Z
Ahmed hajjy
814
Created page with "== ⵜⴰⵣⵡⴰⵔⵜ == ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⴷⵔⵉⵙ ⵊⵟⵟⵓ ⵜⴳⴰ ⵜⵉⵣⵉ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⴰⵎⵖⵔⵉⴱⵉⵜ ⵉⵙⵙⵎⴰⴳⴰⵍⵏ ⵙ ⵓⵙⵙⵉⴷⴼ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⴹⵉⵙ ⴰⵙⵙ ⵏ 9 ⴽⵜⵓⴱⵕ 2002, ⴹⴰⵕⵜ ⵏ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏ ⵏ 27 ⵙⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2002, ⴷⴼⴼⵉⵔ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵄⴱⴷⵕⵕⵃⵎⴰⵏ..."
198856
wikitext
text/x-wiki
== ⵜⴰⵣⵡⴰⵔⵜ ==
ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⴷⵔⵉⵙ ⵊⵟⵟⵓ ⵜⴳⴰ ⵜⵉⵣⵉ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⴰⵎⵖⵔⵉⴱⵉⵜ ⵉⵙⵙⵎⴰⴳⴰⵍⵏ ⵙ ⵓⵙⵙⵉⴷⴼ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⴹⵉⵙ ⴰⵙⵙ ⵏ 9 ⴽⵜⵓⴱⵕ 2002, ⴹⴰⵕⵜ ⵏ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏ ⵏ 27 ⵙⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2002, ⴷⴼⴼⵉⵔ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵄⴱⴷⵕⵕⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ.
ⵜⴻⵜⵜⵓⵙⴽⴰⵔ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⴰⴷ ⴰⵙⵙ ⵏ 7 ⵏⵓⵡⴰⵏⴱⵉⵔ 2002, ⵜⵙⵎⵓⵏ ⵢⴰⵏ ⵓⵎⵙⴰⵙⴰ ⴳⵔ ⵜⵓⴳⵜⵜ ⵏ ⵉⴽⴰⴱⴰⵕⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵏ, ⵎⴰⵢⴰⴷ ⵢⴰⴽⴽⴰⵏ ⴷ ⵉⵎⴰⵡⵙⴰⵏ ⵉⵙⵉⵎⴰⵏⵏ ⴷ ⵉⵜⵉⴽⵏⵓⵇⵕⴰⵟⵏ. ⵜⵓⵎⵥ ⵜⵡⵓⵔⵉⵡⵉⵏ ⵏⵏⵙ ⴰⵔ ⴽⵜⵓⴱⵕ 2007, ⵎⵉ ⵜⵜ ⵉⵙⵏⴼⵍ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵄⴱⴱⴰⵙ ⵍⴼⴰⵙⵉ.
== ⴰⵙⴰⵜⵉ ⴰⵙⵔⵜⴰⵏ ⴷ ⵓⵙⴱⴷⴷ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ==
ⴰⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⴷⵔⵉⵙ ⵊⵟⵓ ⵉⴷⴷⴰ ⴷ ⴹⴰⵕⵜ ⵏ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 2002, ⵍⵍⵉⵖ ⵎⵙⴰⵡⴰⵍⵏⵜ ⵜⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵉⵏ ⵜⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵉⵏ ⵜⵉⵎⵇⵇⵔⴰⵏⵉⵏ, ⵎⴰ ⴳⵉⵙⵏⵜ ⴰⵎⵓⵏ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵉⵎⵙⵡⵓⵔⵉⵏ ⴷ ⵓⴽⴰⴱⴰⵔ ⵏ ⵍⵉⵙⵜⵉⵇⵍⴰⵍ.
ⴷ ⴳ 9 ⴽⵟⵓⴱⵕ 2002, ⵉⵎⵎⴰⴳⴳⵔ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵚⴹⵉⵚ ⵎⴰⵙⵙ ⴷⵔⵉⵙ ⵊⵟⵟⵓ ⵉⵙⵜⵢ ⵜ ⴷ ⴰⵏⵙⵙⵉⵅⴼ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ, ⵉⴼⴽ ⴰⵙ ⵜⵓⵜⵜⵔⴰ ⴰⴷ ⵉⵙⵙⵉⵅⴼ ⵉⵎⵙⴰⵡⴰⵍⵏ ⴰⴽⴷ ⵜⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵉⵏ ⵜⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵉⵏ ⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵉⵙⵙⵏⵜⵎ ⵜⴰⴳⵔⵓⵎⵎⴰ ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⴰⵎⴰⵢⵏⵓⵜ ⵉⵙⵙⵏⵜⴰⵏ ⵅⴼ ⵓⵖⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⵡⵓⵔⵉ ⵉⵔⴰⵔⵏ ⵜⵉⴼⵙⵙⵉⵏ ⵏ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ.
== ⴰⵙⵏⴰⵢ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ==
ⵜⵙⵎⵓⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⴰⴷ ⵜⵓⴳⵜⵜ ⵏ ⵉⴽⴰⴱⴰⵕⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏ, ⴳⵉⵙⵏ:
* ⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵉⵎⴰⵡⴰⵙⵏ ⵉⵎⴰⴷⴰⵏⵏ.
* ⴰⴽⴰⴱⴰⵔ ⵏ ⵓⵙⵜⴰⵢ.
* ⴰⴽⴰⴱⴰⵔ ⵏ ⵓⴼⴰⵔⴰ ⴷ ⴷ ⵜⵏⵎⴰⵍⴰ.
* ⴰⴳⵔⴰⵡ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵢ ⵉⵏⵙⵉⵎⴰⵏ .
* ⴰⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵎⴷⵏⴰⵏ.
* ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏ ⵏⵏⵉⴹⵏ .
ⵎⴰⵢⴰⴷ ⵓⴽⴰⵏ, ⵜⵙⵎⵓⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵓⵍⴰ ⵉⵎⴷⴰⵏⵏ ⵉⵙⵉⵎⴰⵏⵏ ⴷ ⵉⵜⵉⴽⵏⵓⵇⵕⴰⵟⵏ.
ⴷ ⵙⴳ ⵉⴳⵎⴰⵎⵏ ⵉⵏⵙⵙⵉⵅⴼⵏ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⴰⴷ:
{| class="wikitable"
|+ Caption text
|-
! ⵜⴰⵎⴰⵙⴰⵢⵜ !! ⴰⵙⵙⴰⵖ
|-
| ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ || ⵉⴷⵔⵉⵙ ⵊⵟⵟⵓ
|-
|ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⵎⵓⵔⵜ ||ⵄⴱⴱⴰⵙ ⵍⴼⴰⵙⵉ
|-
| ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⵖⴰⵡⵙⵉⵡⵉⵏ ⵜⵉⴱⵕⵕⴰⵏⵉⵏ ⴷ ⵓⵎⵢⴰⵡⴰⵙ || ⵎⵓⵃⵎⵎⴰⴷ ⴱⵏⵄⵉⵙⴰ
|-
| ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⴳⵏⵙⴰ || ⵍⵎⵚⵟⴰⴼⴰ ⵙⵙⴰⵀⵍ
|-
| ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⵣⵔⴼⵜ || ⵎⵓⵃⵎⵎⴷ ⴱⵓⵣⵓⴱⵄ
|-
| ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⴷⴰⵎⵙⴰ ⴷ ⵜⵥⵔⴰⴼⵜ ⴷ ⵓⵙⵙⵓⴼⵖ || ⴼⵜⵃⵍⵍⴰⵀ ⵡⴰⵍⵄⵍⵓ
|-
|ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵡⴰⵟⵚⴰⵕ ⴷ ⵜⵖⴰⵡⵙⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴷ || ⴰⵃⵎⴰⴷ ⵜⵓⵡⴼⵉⵇ
|-
| ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵡⴰⴽⴰⵍ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⴷ ⵡⴰⵎⴰⵏ ⴷ ⵜⵙⵏⴱⴹⴰⵢⵜ || ⵎⵓⵃⵎⵎⴷ ⵍⵢⴰⵣⵖⵉ
|-
| ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵓⵙⴳⵎⵉ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ || ⵍⵃⴱⵉⴱ ⵍⵎⴰⵍⵉⴽⵉ
|-
| Example || Example
|}
n4ce5b84l4xpxhv9vcbwyc43fittqqr
198857
198856
2026-11-08T00:01:12Z
Ahmed hajjy
814
/* ⴰⵙⵏⴰⵢ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ */
198857
wikitext
text/x-wiki
== ⵜⴰⵣⵡⴰⵔⵜ ==
ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⴷⵔⵉⵙ ⵊⵟⵟⵓ ⵜⴳⴰ ⵜⵉⵣⵉ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⴰⵎⵖⵔⵉⴱⵉⵜ ⵉⵙⵙⵎⴰⴳⴰⵍⵏ ⵙ ⵓⵙⵙⵉⴷⴼ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⴹⵉⵙ ⴰⵙⵙ ⵏ 9 ⴽⵜⵓⴱⵕ 2002, ⴹⴰⵕⵜ ⵏ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏ ⵏ 27 ⵙⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2002, ⴷⴼⴼⵉⵔ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵄⴱⴷⵕⵕⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ.
ⵜⴻⵜⵜⵓⵙⴽⴰⵔ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⴰⴷ ⴰⵙⵙ ⵏ 7 ⵏⵓⵡⴰⵏⴱⵉⵔ 2002, ⵜⵙⵎⵓⵏ ⵢⴰⵏ ⵓⵎⵙⴰⵙⴰ ⴳⵔ ⵜⵓⴳⵜⵜ ⵏ ⵉⴽⴰⴱⴰⵕⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵏ, ⵎⴰⵢⴰⴷ ⵢⴰⴽⴽⴰⵏ ⴷ ⵉⵎⴰⵡⵙⴰⵏ ⵉⵙⵉⵎⴰⵏⵏ ⴷ ⵉⵜⵉⴽⵏⵓⵇⵕⴰⵟⵏ. ⵜⵓⵎⵥ ⵜⵡⵓⵔⵉⵡⵉⵏ ⵏⵏⵙ ⴰⵔ ⴽⵜⵓⴱⵕ 2007, ⵎⵉ ⵜⵜ ⵉⵙⵏⴼⵍ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵄⴱⴱⴰⵙ ⵍⴼⴰⵙⵉ.
== ⴰⵙⴰⵜⵉ ⴰⵙⵔⵜⴰⵏ ⴷ ⵓⵙⴱⴷⴷ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ==
ⴰⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⴷⵔⵉⵙ ⵊⵟⵓ ⵉⴷⴷⴰ ⴷ ⴹⴰⵕⵜ ⵏ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 2002, ⵍⵍⵉⵖ ⵎⵙⴰⵡⴰⵍⵏⵜ ⵜⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵉⵏ ⵜⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵉⵏ ⵜⵉⵎⵇⵇⵔⴰⵏⵉⵏ, ⵎⴰ ⴳⵉⵙⵏⵜ ⴰⵎⵓⵏ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵉⵎⵙⵡⵓⵔⵉⵏ ⴷ ⵓⴽⴰⴱⴰⵔ ⵏ ⵍⵉⵙⵜⵉⵇⵍⴰⵍ.
ⴷ ⴳ 9 ⴽⵟⵓⴱⵕ 2002, ⵉⵎⵎⴰⴳⴳⵔ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵚⴹⵉⵚ ⵎⴰⵙⵙ ⴷⵔⵉⵙ ⵊⵟⵟⵓ ⵉⵙⵜⵢ ⵜ ⴷ ⴰⵏⵙⵙⵉⵅⴼ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ, ⵉⴼⴽ ⴰⵙ ⵜⵓⵜⵜⵔⴰ ⴰⴷ ⵉⵙⵙⵉⵅⴼ ⵉⵎⵙⴰⵡⴰⵍⵏ ⴰⴽⴷ ⵜⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵉⵏ ⵜⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵉⵏ ⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵉⵙⵙⵏⵜⵎ ⵜⴰⴳⵔⵓⵎⵎⴰ ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⴰⵎⴰⵢⵏⵓⵜ ⵉⵙⵙⵏⵜⴰⵏ ⵅⴼ ⵓⵖⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⵡⵓⵔⵉ ⵉⵔⴰⵔⵏ ⵜⵉⴼⵙⵙⵉⵏ ⵏ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ.
== ⴰⵙⵏⴰⵢ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ==
ⵜⵙⵎⵓⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⴰⴷ ⵜⵓⴳⵜⵜ ⵏ ⵉⴽⴰⴱⴰⵕⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏ, ⴳⵉⵙⵏ:
* ⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵉⵎⴰⵡⴰⵙⵏ ⵉⵎⴰⴷⴰⵏⵏ.
* ⴰⴽⴰⴱⴰⵔ ⵏ ⵓⵙⵜⴰⵢ.
* ⴰⴽⴰⴱⴰⵔ ⵏ ⵓⴼⴰⵔⴰ ⴷ ⴷ ⵜⵏⵎⴰⵍⴰ.
* ⴰⴳⵔⴰⵡ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵢ ⵉⵏⵙⵉⵎⴰⵏ .
* ⴰⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵎⴷⵏⴰⵏ.
* ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏ ⵏⵏⵉⴹⵏ .
ⵎⴰⵢⴰⴷ ⵓⴽⴰⵏ, ⵜⵙⵎⵓⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵓⵍⴰ ⵉⵎⴷⴰⵏⵏ ⵉⵙⵉⵎⴰⵏⵏ ⴷ ⵉⵜⵉⴽⵏⵓⵇⵕⴰⵟⵏ.
ⴷ ⵙⴳ ⵉⴳⵎⴰⵎⵏ ⵉⵏⵙⵙⵉⵅⴼⵏ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⴰⴷ:
{| class="wikitable"
|+
|-
! ⵜⴰⵎⴰⵙⴰⵢⵜ !! ⴰⵙⵙⴰⵖ
|-
| ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ || ⵉⴷⵔⵉⵙ ⵊⵟⵟⵓ
|-
|ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⵎⵓⵔⵜ ||ⵄⴱⴱⴰⵙ ⵍⴼⴰⵙⵉ
|-
| ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⵖⴰⵡⵙⵉⵡⵉⵏ ⵜⵉⴱⵕⵕⴰⵏⵉⵏ ⴷ ⵓⵎⵢⴰⵡⴰⵙ || ⵎⵓⵃⵎⵎⴰⴷ ⴱⵏⵄⵉⵙⴰ
|-
| ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⴳⵏⵙⴰ || ⵍⵎⵚⵟⴰⴼⴰ ⵙⵙⴰⵀⵍ
|-
| ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⵣⵔⴼⵜ || ⵎⵓⵃⵎⵎⴷ ⴱⵓⵣⵓⴱⵄ
|-
| ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⴷⴰⵎⵙⴰ ⴷ ⵜⵥⵔⴰⴼⵜ ⴷ ⵓⵙⵙⵓⴼⵖ || ⴼⵜⵃⵍⵍⴰⵀ ⵡⴰⵍⵄⵍⵓ
|-
|ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵡⴰⵟⵚⴰⵕ ⴷ ⵜⵖⴰⵡⵙⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴷ || ⴰⵃⵎⴰⴷ ⵜⵓⵡⴼⵉⵇ
|-
| ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵡⴰⴽⴰⵍ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⴷ ⵡⴰⵎⴰⵏ ⴷ ⵜⵙⵏⴱⴹⴰⵢⵜ || ⵎⵓⵃⵎⵎⴷ ⵍⵢⴰⵣⵖⵉ
|-
| ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵓⵙⴳⵎⵉ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ || ⵍⵃⴱⵉⴱ ⵍⵎⴰⵍⵉⴽⵉ
|-
| Example || Example
|}
aajis82b75341l9tjxjdes71vu6cqoq
198858
198857
2026-11-08T00:04:04Z
Ahmed hajjy
814
/* ⴰⵙⵏⴰⵢ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ */
198858
wikitext
text/x-wiki
== ⵜⴰⵣⵡⴰⵔⵜ ==
ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⴷⵔⵉⵙ ⵊⵟⵟⵓ ⵜⴳⴰ ⵜⵉⵣⵉ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⴰⵎⵖⵔⵉⴱⵉⵜ ⵉⵙⵙⵎⴰⴳⴰⵍⵏ ⵙ ⵓⵙⵙⵉⴷⴼ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⴹⵉⵙ ⴰⵙⵙ ⵏ 9 ⴽⵜⵓⴱⵕ 2002, ⴹⴰⵕⵜ ⵏ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏ ⵏ 27 ⵙⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2002, ⴷⴼⴼⵉⵔ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵄⴱⴷⵕⵕⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ.
ⵜⴻⵜⵜⵓⵙⴽⴰⵔ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⴰⴷ ⴰⵙⵙ ⵏ 7 ⵏⵓⵡⴰⵏⴱⵉⵔ 2002, ⵜⵙⵎⵓⵏ ⵢⴰⵏ ⵓⵎⵙⴰⵙⴰ ⴳⵔ ⵜⵓⴳⵜⵜ ⵏ ⵉⴽⴰⴱⴰⵕⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵏ, ⵎⴰⵢⴰⴷ ⵢⴰⴽⴽⴰⵏ ⴷ ⵉⵎⴰⵡⵙⴰⵏ ⵉⵙⵉⵎⴰⵏⵏ ⴷ ⵉⵜⵉⴽⵏⵓⵇⵕⴰⵟⵏ. ⵜⵓⵎⵥ ⵜⵡⵓⵔⵉⵡⵉⵏ ⵏⵏⵙ ⴰⵔ ⴽⵜⵓⴱⵕ 2007, ⵎⵉ ⵜⵜ ⵉⵙⵏⴼⵍ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵄⴱⴱⴰⵙ ⵍⴼⴰⵙⵉ.
== ⴰⵙⴰⵜⵉ ⴰⵙⵔⵜⴰⵏ ⴷ ⵓⵙⴱⴷⴷ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ==
ⴰⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⴷⵔⵉⵙ ⵊⵟⵓ ⵉⴷⴷⴰ ⴷ ⴹⴰⵕⵜ ⵏ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 2002, ⵍⵍⵉⵖ ⵎⵙⴰⵡⴰⵍⵏⵜ ⵜⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵉⵏ ⵜⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵉⵏ ⵜⵉⵎⵇⵇⵔⴰⵏⵉⵏ, ⵎⴰ ⴳⵉⵙⵏⵜ ⴰⵎⵓⵏ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵉⵎⵙⵡⵓⵔⵉⵏ ⴷ ⵓⴽⴰⴱⴰⵔ ⵏ ⵍⵉⵙⵜⵉⵇⵍⴰⵍ.
ⴷ ⴳ 9 ⴽⵟⵓⴱⵕ 2002, ⵉⵎⵎⴰⴳⴳⵔ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵚⴹⵉⵚ ⵎⴰⵙⵙ ⴷⵔⵉⵙ ⵊⵟⵟⵓ ⵉⵙⵜⵢ ⵜ ⴷ ⴰⵏⵙⵙⵉⵅⴼ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ, ⵉⴼⴽ ⴰⵙ ⵜⵓⵜⵜⵔⴰ ⴰⴷ ⵉⵙⵙⵉⵅⴼ ⵉⵎⵙⴰⵡⴰⵍⵏ ⴰⴽⴷ ⵜⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵉⵏ ⵜⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵉⵏ ⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵉⵙⵙⵏⵜⵎ ⵜⴰⴳⵔⵓⵎⵎⴰ ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⴰⵎⴰⵢⵏⵓⵜ ⵉⵙⵙⵏⵜⴰⵏ ⵅⴼ ⵓⵖⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⵡⵓⵔⵉ ⵉⵔⴰⵔⵏ ⵜⵉⴼⵙⵙⵉⵏ ⵏ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ.
== ⴰⵙⵏⴰⵢ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ==
ⵜⵙⵎⵓⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⴰⴷ ⵜⵓⴳⵜⵜ ⵏ ⵉⴽⴰⴱⴰⵕⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏ, ⴳⵉⵙⵏ:
* ⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵉⵎⴰⵡⴰⵙⵏ ⵉⵎⴰⴷⴰⵏⵏ.
* ⴰⴽⴰⴱⴰⵔ ⵏ ⵓⵙⵜⴰⵢ.
* ⴰⴽⴰⴱⴰⵔ ⵏ ⵓⴼⴰⵔⴰ ⴷ ⴷ ⵜⵏⵎⴰⵍⴰ.
* ⴰⴳⵔⴰⵡ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵢ ⵉⵏⵙⵉⵎⴰⵏ .
* ⴰⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵎⴷⵏⴰⵏ.
* ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏ ⵏⵏⵉⴹⵏ .
ⵎⴰⵢⴰⴷ ⵓⴽⴰⵏ, ⵜⵙⵎⵓⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵓⵍⴰ ⵉⵎⴷⴰⵏⵏ ⵉⵙⵉⵎⴰⵏⵏ ⴷ ⵉⵜⵉⴽⵏⵓⵇⵕⴰⵟⵏ.
ⴷ ⵙⴳ ⵉⴳⵎⴰⵎⵏ ⵉⵏⵙⵙⵉⵅⴼⵏ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⴰⴷ:
{| class="wikitable"
|+
|-
! ⵜⴰⵎⴰⵙⴰⵢⵜ !! ⴰⵙⵙⴰⵖ
|-
| '''ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ''' || ⵉⴷⵔⵉⵙ ⵊⵟⵟⵓ
|-
|'''ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⵎⵓⵔⵜ''' ||ⵄⴱⴱⴰⵙ ⵍⴼⴰⵙⵉ
|-
| '''ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⵖⴰⵡⵙⵉⵡⵉⵏ ⵜⵉⴱⵕⵕⴰⵏⵉⵏ ⴷ ⵓⵎⵢⴰⵡⴰⵙ''' || ⵎⵓⵃⵎⵎⴰⴷ ⴱⵏⵄⵉⵙⴰ
|-
| '''ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⴳⵏⵙⴰ''' || ⵍⵎⵚⵟⴰⴼⴰ ⵙⵙⴰⵀⵍ
|-
| '''ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⵣⵔⴼⵜ''' || ⵎⵓⵃⵎⵎⴷ ⴱⵓⵣⵓⴱⵄ
|-
| '''ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⴷⴰⵎⵙⴰ ⴷ ⵜⵥⵔⴰⴼⵜ ⴷ ⵓⵙⵙⵓⴼⵖ''' || ⴼⵜⵃⵍⵍⴰⵀ ⵡⴰⵍⵄⵍⵓ
|-
|'''ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵡⴰⵟⵚⴰⵕ ⴷ ⵜⵖⴰⵡⵙⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴷ''' || ⴰⵃⵎⴰⴷ ⵜⵓⵡⴼⵉⵇ
|-
| '''ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵡⴰⴽⴰⵍ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⴷ ⵡⴰⵎⴰⵏ ⴷ ⵜⵙⵏⴱⴹⴰⵢⵜ''' || ⵎⵓⵃⵎⵎⴷ ⵍⵢⴰⵣⵖⵉ
|-
| '''ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵓⵙⴳⵎⵉ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ''' || ⵍⵃⴱⵉⴱ ⵍⵎⴰⵍⵉⴽⵉ
|-
| Example || Example
|}
f33w85b9e2134qig203pfl3peob4azx
198859
198858
2026-11-08T00:24:55Z
Ahmed hajjy
814
198859
wikitext
text/x-wiki
== ⵜⴰⵣⵡⴰⵔⵜ ==
ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⴷⵔⵉⵙ ⵊⵟⵟⵓ ⵜⴳⴰ ⵜⵉⵣⵉ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⴰⵎⵖⵔⵉⴱⵉⵜ ⵉⵙⵙⵎⴰⴳⴰⵍⵏ ⵙ ⵓⵙⵙⵉⴷⴼ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⴹⵉⵙ ⴰⵙⵙ ⵏ 9 ⴽⵜⵓⴱⵕ 2002, ⴹⴰⵕⵜ ⵏ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏ ⵏ 27 ⵙⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2002, ⴷⴼⴼⵉⵔ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵄⴱⴷⵕⵕⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ.
ⵜⴻⵜⵜⵓⵙⴽⴰⵔ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⴰⴷ ⴰⵙⵙ ⵏ 7 ⵏⵓⵡⴰⵏⴱⵉⵔ 2002, ⵜⵙⵎⵓⵏ ⵢⴰⵏ ⵓⵎⵙⴰⵙⴰ ⴳⵔ ⵜⵓⴳⵜⵜ ⵏ ⵉⴽⴰⴱⴰⵕⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵏ, ⵎⴰⵢⴰⴷ ⵢⴰⴽⴽⴰⵏ ⴷ ⵉⵎⴰⵡⵙⴰⵏ ⵉⵙⵉⵎⴰⵏⵏ ⴷ ⵉⵜⵉⴽⵏⵓⵇⵕⴰⵟⵏ. ⵜⵓⵎⵥ ⵜⵡⵓⵔⵉⵡⵉⵏ ⵏⵏⵙ ⴰⵔ ⴽⵜⵓⴱⵕ 2007, ⵎⵉ ⵜⵜ ⵉⵙⵏⴼⵍ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵄⴱⴱⴰⵙ ⵍⴼⴰⵙⵉ.
== ⴰⵙⴰⵜⵉ ⴰⵙⵔⵜⴰⵏ ⴷ ⵓⵙⴱⴷⴷ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ==
ⴰⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⴷⵔⵉⵙ ⵊⵟⵓ ⵉⴷⴷⴰ ⴷ ⴹⴰⵕⵜ ⵏ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 2002, ⵍⵍⵉⵖ ⵎⵙⴰⵡⴰⵍⵏⵜ ⵜⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵉⵏ ⵜⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵉⵏ ⵜⵉⵎⵇⵇⵔⴰⵏⵉⵏ, ⵎⴰ ⴳⵉⵙⵏⵜ ⴰⵎⵓⵏ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵉⵎⵙⵡⵓⵔⵉⵏ ⴷ ⵓⴽⴰⴱⴰⵔ ⵏ ⵍⵉⵙⵜⵉⵇⵍⴰⵍ.
ⴷ ⴳ 9 ⴽⵟⵓⴱⵕ 2002, ⵉⵎⵎⴰⴳⴳⵔ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵚⴹⵉⵚ ⵎⴰⵙⵙ ⴷⵔⵉⵙ ⵊⵟⵟⵓ ⵉⵙⵜⵢ ⵜ ⴷ ⴰⵏⵙⵙⵉⵅⴼ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ, ⵉⴼⴽ ⴰⵙ ⵜⵓⵜⵜⵔⴰ ⴰⴷ ⵉⵙⵙⵉⵅⴼ ⵉⵎⵙⴰⵡⴰⵍⵏ ⴰⴽⴷ ⵜⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵉⵏ ⵜⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵉⵏ ⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵉⵙⵙⵏⵜⵎ ⵜⴰⴳⵔⵓⵎⵎⴰ ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⴰⵎⴰⵢⵏⵓⵜ ⵉⵙⵙⵏⵜⴰⵏ ⵅⴼ ⵓⵖⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⵡⵓⵔⵉ ⵉⵔⴰⵔⵏ ⵜⵉⴼⵙⵙⵉⵏ ⵏ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ.
== ⴰⵙⵏⴰⵢ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ==
ⵜⵙⵎⵓⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⴰⴷ ⵜⵓⴳⵜⵜ ⵏ ⵉⴽⴰⴱⴰⵕⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏ, ⴳⵉⵙⵏ:
* ⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵉⵎⴰⵡⴰⵙⵏ ⵉⵎⴰⴷⴰⵏⵏ.
* ⴰⴽⴰⴱⴰⵔ ⵏ ⵓⵙⵜⴰⵢ.
* ⴰⴽⴰⴱⴰⵔ ⵏ ⵓⴼⴰⵔⴰ ⴷ ⴷ ⵜⵏⵎⴰⵍⴰ.
* ⴰⴳⵔⴰⵡ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵢ ⵉⵏⵙⵉⵎⴰⵏ .
* ⴰⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵎⴷⵏⴰⵏ.
* ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏ ⵏⵏⵉⴹⵏ .
ⵎⴰⵢⴰⴷ ⵓⴽⴰⵏ, ⵜⵙⵎⵓⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵓⵍⴰ ⵉⵎⴷⴰⵏⵏ ⵉⵙⵉⵎⴰⵏⵏ ⴷ ⵉⵜⵉⴽⵏⵓⵇⵕⴰⵟⵏ.
ⴷ ⵙⴳ ⵉⴳⵎⴰⵎⵏ ⵉⵏⵙⵙⵉⵅⴼⵏ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⴰⴷ:
{| class="wikitable"
|+
|-
! ⵜⴰⵎⴰⵙⴰⵢⵜ !! ⴰⵙⵙⴰⵖ
|-
| '''ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ''' || ⵉⴷⵔⵉⵙ ⵊⵟⵟⵓ
|-
|'''ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⵎⵓⵔⵜ''' ||ⵄⴱⴱⴰⵙ ⵍⴼⴰⵙⵉ
|-
| '''ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⵖⴰⵡⵙⵉⵡⵉⵏ ⵜⵉⴱⵕⵕⴰⵏⵉⵏ ⴷ ⵓⵎⵢⴰⵡⴰⵙ''' || ⵎⵓⵃⵎⵎⴰⴷ ⴱⵏⵄⵉⵙⴰ
|-
| '''ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⴳⵏⵙⴰ''' || ⵍⵎⵚⵟⴰⴼⴰ ⵙⵙⴰⵀⵍ
|-
| '''ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⵣⵔⴼⵜ''' || ⵎⵓⵃⵎⵎⴷ ⴱⵓⵣⵓⴱⵄ
|-
| '''ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⴷⴰⵎⵙⴰ ⴷ ⵜⵥⵔⴰⴼⵜ ⴷ ⵓⵙⵙⵓⴼⵖ''' || ⴼⵜⵃⵍⵍⴰⵀ ⵡⴰⵍⵄⵍⵓ
|-
|'''ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵡⴰⵟⵚⴰⵕ ⴷ ⵜⵖⴰⵡⵙⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴷ''' || ⴰⵃⵎⴰⴷ ⵜⵓⵡⴼⵉⵇ
|-
| '''ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵡⴰⴽⴰⵍ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⴷ ⵡⴰⵎⴰⵏ ⴷ ⵜⵙⵏⴱⴹⴰⵢⵜ''' || ⵎⵓⵃⵎⵎⴷ ⵍⵢⴰⵣⵖⵉ
|-
| '''ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵓⵙⴳⵎⵉ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ''' || ⵍⵃⴱⵉⴱ ⵍⵎⴰⵍⵉⴽⵉ
|-
| Example || Example
|}
== ⵉⵙⵏⴼⴰⵍⵏ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⴳ 2004 ==
ⴰⵙⵏⴼⵍⵓ ⴰⵏⴱⴹⴰⵏ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵉⴷⵔⵉⵙ ⵊⵟⵟⵓ ⵍⵍⵉ ⵉⵍⵍⴰⵏ ⴳ 8 ⵢⵓⵏⵢⵓ 2004, ⵢⵓⵙ ⴷ ⵙ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⴷ ⵓⵙⵎⵓⵜⵜⵉ ⵏ ⵓⵙⵏⴼⴰⵔ ⵏⵏⵙ ⴷ ⵓⵙⵎⵖⵔ ⵏ ⵜⵡⵓⵔⵉ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ.
== ⵉⵙⴷⴰⵡⵏ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ==
ⴰⴷ ⵏⵙⵜⵉ ⴰⴳⵣⵣⵓⵎ ⴰⴷ ⵉ ⵓⵙⵙⵏⵜⵍ ⵏ ⵉⵙⵏⴼⴰⵔⵏ ⴷ ⵉⴳⵔⴰⵏ ⵉⵅⴰⵜⴰⵔⵏ ⵍⵍⵉ ⵉⵙⵙⵏⵜⵉⵏ ⵜⴰⵙⵓⵜⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⴳⵔ 2002 ⴷ 2007:
* ⵉⵙⵏⴼⵍⵏ ⵉⴷⴰⵎⵙⴰⵏⵏ ⴷ ⵉⵥⵕⴼⴰⵏ.
* ⵜⴰⵡⵓⵔⵉ ⴷ ⵓⵙⴱⴷⴷⵉ ⵏ ⵜⴰⵔⵡⵓⵔⵉ.
* ⵓⵙⵖⵓⴷⵓ ⵏ ⵓⵏⴳⵔⴰⵡ ⵏ ⵓⵙⵙⵍⵎⴷ.
* ⴰⵣⴷⴷⵓⵖ ⴷ ⵜⵏⴼⵍⵉⵜ ⵜⴰⵎⴷⵉⵏⵜ .
* ⴰⵙⵙⴰⵙⴼ ⴷ ⵓⵙⵔⵇⴱ ⵏ ⵜⵔⵎⵉⵙⵉⵏ .
* ⵉⵙⵓⴳⴰⵎ ⵉⵎⴰⵜⴰⵢⵏ ⴷ ⵉⵙⴰⴼⵔⵏ ⵉⵙⵉⵍⴰⵏ.
* ⵉⵙⵏⴼⵍⵏ ⵉⵏⴰⵎⵓⵏⵏ .
== ⴰⵡⵜⵜⵓ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ==
ⵜⵖⵔⵔⴷ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵉⴷⵔⵉⵙ ⵊⵟⵟⵓ ⴰⵔ 15 ⴽⵜⵓⴱⵕ 2007, ⴷⴼⴼⵉⵔ ⴳ ⵙⵙⵎⴷⵏⵜ ⵜⵙⵜⴰⵢⵉⵏ ⵏ ⵓⵙⵇⵇⵉⵎ ⵏ ⵉⵎⴰⵣⴰⵏⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 2007, ⴷ ⵓⵙⵜⴰⵢ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵚⴹⵉⵚ ⵉ ⵄⴱⴱⴰⵙ ⵍⴼⴰⵙⵉ ⴰⴷ ⵉⴳ ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⴰⵙⵙ ⵏ 19 ⵙⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2007, ⴰⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵜⵜⵓⵙⵙⵏⵜⵍ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⴰⵎⴰⵢⵏⵓⵜ ⵜⵉⵡⵓⵔⵉⵡⵉⵏ ⵏⵏⵙ ⴷⴼⴼⵉⵔ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵊⵟⵟⵓ.
== ⵉⵙⴰⵖⵓⵍⵏ ==
* https://lematin.ma/journal/2002/S-M--le-Roi-nomme-Driss-Jettou-Premier-ministre/21452.html?utm_
* https://www.aljazeera.net/news/2002/11/8/%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%83%D9%88%D9%85%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%BA%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%AF%D9%8A%D8%AF%D8%A9-%D8%AA%D8%A4%D8%AF%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%8A%D9%85%D9%8A%D9%86?utm_
* https://lematin.ma/journal/2002/Configuration-de-la-nouvelle-formation-gouvernementale/22358.html?utm_
* https://www.lemonde.fr/archives/article/2002/11/09/le-nouveau-gouvernement-marocain-reste-sous-le-controle-du-palais-royal_4250459_1819218.html?utm_
* https://www.swissinfo.ch/ara/%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%AD%D8%AF%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%83%D8%A8%D8%B1-%D9%84%D8%A5%D8%AF%D8%B1%D9%8A%D9%80%D9%80%D8%B3-%D8%AC%D8%B7%D9%80%D9%80%D9%88/3032470?utm_
r6it8aod25o1f5hoy0eja4ocg5l45ay
198862
198859
2026-11-08T00:47:51Z
Ahmed hajjy
814
198862
wikitext
text/x-wiki
== ⵜⴰⵣⵡⴰⵔⵜ ==
ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ [[ⴷⵔⵉⵙ ⵊⵟⵟⵓ]] ⵜⴳⴰ ⵜⵉⵣⵉ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⴰⵎⵖⵔⵉⴱⵉⵜ ⵉⵙⵙⵎⴰⴳⴰⵍⵏ ⵙ ⵓⵙⵙⵉⴷⴼ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ [[ⵎⵓⵃⵎⵎⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⴹⵉⵙ]] ⴰⵙⵙ ⵏ 9 ⴽⵜⵓⴱⵕ 2002, ⴹⴰⵕⵜ ⵏ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏ ⵏ 27 ⵙⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2002, ⴷⴼⴼⵉⵔ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ [[ⵄⴱⴷⵔⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ]].
ⵜⴻⵜⵜⵓⵙⴽⴰⵔ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⴰⴷ ⴰⵙⵙ ⵏ 7 ⵏⵓⵡⴰⵏⴱⵉⵔ 2002, ⵜⵙⵎⵓⵏ ⵢⴰⵏ ⵓⵎⵙⴰⵙⴰ ⴳⵔ ⵜⵓⴳⵜⵜ ⵏ [[ⵉⴽⴰⴱⴰⵕⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵏ]], ⵎⴰⵢⴰⴷ ⵢⴰⴽⴽⴰⵏ ⴷ ⵉⵎⴰⵡⵙⴰⵏ ⵉⵙⵉⵎⴰⵏⵏ ⴷ ⵉⵜⵉⴽⵏⵓⵇⵕⴰⵟⵏ. ⵜⵓⵎⵥ ⵜⵡⵓⵔⵉⵡⵉⵏ ⵏⵏⵙ ⴰⵔ ⴽⵜⵓⴱⵕ 2007, ⵎⵉ ⵜⵜ ⵉⵙⵏⴼⵍ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵄⴱⴱⴰⵙ ⵍⴼⴰⵙⵉ.
== ⴰⵙⴰⵜⵉ ⴰⵙⵔⵜⴰⵏ ⴷ ⵓⵙⴱⴷⴷ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ==
ⴰⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ[[ⴷⵔⵉⵙ ⵊⵟⵟⵓ]] ⵉⴷⴷⴰ ⴷ ⴹⴰⵕⵜ ⵏ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 2002, ⵍⵍⵉⵖ ⵎⵙⴰⵡⴰⵍⵏⵜ ⵜⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵉⵏ ⵜⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵉⵏ ⵜⵉⵎⵇⵇⵔⴰⵏⵉⵏ, ⵎⴰ ⴳⵉⵙⵏⵜ ⴰⵎⵓⵏ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵉⵎⵙⵡⵓⵔⵉⵏ ⴷ ⵓⴽⴰⴱⴰⵔ ⵏ ⵍⵉⵙⵜⵉⵇⵍⴰⵍ.
ⴷ ⴳ 9 ⴽⵟⵓⴱⵕ 2002, ⵉⵎⵎⴰⴳⴳⵔ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵚⴹⵉⵚ ⵎⴰⵙⵙ [[ⴷⵔⵉⵙ ⵊⵟⵟⵓ]] ⵉⵙⵜⵢ ⵜ ⴷ ⴰⵏⵙⵙⵉⵅⴼ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ, ⵉⴼⴽ ⴰⵙ ⵜⵓⵜⵜⵔⴰ ⴰⴷ ⵉⵙⵙⵉⵅⴼ ⵉⵎⵙⴰⵡⴰⵍⵏ ⴰⴽⴷ ⵜⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵉⵏ ⵜⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵉⵏ ⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵉⵙⵙⵏⵜⵎ ⵜⴰⴳⵔⵓⵎⵎⴰ ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⴰⵎⴰⵢⵏⵓⵜ ⵉⵙⵙⵏⵜⴰⵏ ⵅⴼ ⵓⵖⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⵡⵓⵔⵉ ⵉⵔⴰⵔⵏ ⵜⵉⴼⵙⵙⵉⵏ ⵏ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ.
== ⴰⵙⵏⴰⵢ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ==
ⵜⵙⵎⵓⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⴰⴷ ⵜⵓⴳⵜⵜ ⵏ ⵉⴽⴰⴱⴰⵕⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏ, ⴳⵉⵙⵏ:
* ⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵉⵎⴰⵡⴰⵙⵏ ⵉⵎⴰⴷⴰⵏⵏ.
* ⴰⴽⴰⴱⴰⵔ ⵏ ⵓⵙⵜⴰⵢ.
* ⴰⴽⴰⴱⴰⵔ ⵏ ⵓⴼⴰⵔⴰ ⴷ ⴷ ⵜⵏⵎⴰⵍⴰ.
* ⴰⴳⵔⴰⵡ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵢ ⵉⵏⵙⵉⵎⴰⵏ .
* ⴰⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵎⴷⵏⴰⵏ.
* ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏ ⵏⵏⵉⴹⵏ .
ⵎⴰⵢⴰⴷ ⵓⴽⴰⵏ, ⵜⵙⵎⵓⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵓⵍⴰ ⵉⵎⴷⴰⵏⵏ ⵉⵙⵉⵎⴰⵏⵏ ⴷ ⵉⵜⵉⴽⵏⵓⵇⵕⴰⵟⵏ.
ⴷ ⵙⴳ ⵉⴳⵎⴰⵎⵏ ⵉⵏⵙⵙⵉⵅⴼⵏ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⴰⴷ:
{| class="wikitable"
|+
|-
! ⵜⴰⵎⴰⵙⴰⵢⵜ !! ⴰⵙⵙⴰⵖ
|-
| '''ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ''' || ⵉⴷⵔⵉⵙ ⵊⵟⵟⵓ
|-
|'''ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⵎⵓⵔⵜ''' ||ⵄⴱⴱⴰⵙ ⵍⴼⴰⵙⵉ
|-
| '''ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⵖⴰⵡⵙⵉⵡⵉⵏ ⵜⵉⴱⵕⵕⴰⵏⵉⵏ ⴷ ⵓⵎⵢⴰⵡⴰⵙ''' || ⵎⵓⵃⵎⵎⴰⴷ ⴱⵏⵄⵉⵙⴰ
|-
| '''ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⴳⵏⵙⴰ''' || ⵍⵎⵚⵟⴰⴼⴰ ⵙⵙⴰⵀⵍ
|-
| '''ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⵣⵔⴼⵜ''' || ⵎⵓⵃⵎⵎⴷ ⴱⵓⵣⵓⴱⵄ
|-
| '''ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⴷⴰⵎⵙⴰ ⴷ ⵜⵥⵔⴰⴼⵜ ⴷ ⵓⵙⵙⵓⴼⵖ''' || ⴼⵜⵃⵍⵍⴰⵀ ⵡⴰⵍⵄⵍⵓ
|-
|'''ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵡⴰⵟⵚⴰⵕ ⴷ ⵜⵖⴰⵡⵙⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴷ''' || ⴰⵃⵎⴰⴷ ⵜⵓⵡⴼⵉⵇ
|-
| '''ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵡⴰⴽⴰⵍ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⴷ ⵡⴰⵎⴰⵏ ⴷ ⵜⵙⵏⴱⴹⴰⵢⵜ''' || ⵎⵓⵃⵎⵎⴷ ⵍⵢⴰⵣⵖⵉ
|-
| '''ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵓⵙⴳⵎⵉ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ''' || ⵍⵃⴱⵉⴱ ⵍⵎⴰⵍⵉⴽⵉ
|-
| Example || Example
|}
== ⵉⵙⵏⴼⴰⵍⵏ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⴳ 2004 ==
ⴰⵙⵏⴼⵍⵓ ⴰⵏⴱⴹⴰⵏ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ [[ⴷⵔⵉⵙ ⵊⵟⵟⵓ]] ⵍⵍⵉ ⵉⵍⵍⴰⵏ ⴳ 8 ⵢⵓⵏⵢⵓ 2004, ⵢⵓⵙ ⴷ ⵙ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⴷ ⵓⵙⵎⵓⵜⵜⵉ ⵏ ⵓⵙⵏⴼⴰⵔ ⵏⵏⵙ ⴷ ⵓⵙⵎⵖⵔ ⵏ ⵜⵡⵓⵔⵉ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ.
== ⵉⵙⴷⴰⵡⵏ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ==
ⴰⴷ ⵏⵙⵜⵉ ⴰⴳⵣⵣⵓⵎ ⴰⴷ ⵉ ⵓⵙⵙⵏⵜⵍ ⵏ ⵉⵙⵏⴼⴰⵔⵏ ⴷ ⵉⴳⵔⴰⵏ ⵉⵅⴰⵜⴰⵔⵏ ⵍⵍⵉ ⵉⵙⵙⵏⵜⵉⵏ ⵜⴰⵙⵓⵜⴰ ⵏ <nowiki>ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ</nowiki> ⴳⵔ 2002 ⴷ 2007:
* ⵉⵙⵏⴼⵍⵏ ⵉⴷⴰⵎⵙⴰⵏⵏ ⴷ ⵉⵥⵕⴼⴰⵏ.
* ⵜⴰⵡⵓⵔⵉ ⴷ ⵓⵙⴱⴷⴷⵉ ⵏ ⵜⴰⵔⵡⵓⵔⵉ.
* ⵓⵙⵖⵓⴷⵓ ⵏ ⵓⵏⴳⵔⴰⵡ ⵏ ⵓⵙⵙⵍⵎⴷ.
* ⴰⵣⴷⴷⵓⵖ ⴷ ⵜⵏⴼⵍⵉⵜ ⵜⴰⵎⴷⵉⵏⵜ .
* ⴰⵙⵙⴰⵙⴼ ⴷ ⵓⵙⵔⵇⴱ ⵏ ⵜⵔⵎⵉⵙⵉⵏ .
* ⵉⵙⵓⴳⴰⵎ ⵉⵎⴰⵜⴰⵢⵏ ⴷ ⵉⵙⴰⴼⵔⵏ ⵉⵙⵉⵍⴰⵏ.
* ⵉⵙⵏⴼⵍⵏ ⵉⵏⴰⵎⵓⵏⵏ .
== ⴰⵡⵜⵜⵓ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ==
ⵜⵖⵔⵔⴷ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ [[ⴷⵔⵉⵙ ⵊⵟⵟⵓ]] ⴰⵔ 15 ⴽⵜⵓⴱⵕ 2007, ⴷⴼⴼⵉⵔ ⴳ ⵙⵙⵎⴷⵏⵜ ⵜⵙⵜⴰⵢⵉⵏ ⵏ ⵓⵙⵇⵇⵉⵎ ⵏ ⵉⵎⴰⵣⴰⵏⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 2007, ⴷ ⵓⵙⵜⴰⵢ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ [[ ]] ⵉ ⵄⴱⴱⴰⵙ ⵍⴼⴰⵙⵉ ⴰⴷ ⵉⴳ ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⴰⵙⵙ ⵏ 19 ⵙⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2007, ⴰⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵜⵜⵓⵙⵙⵏⵜⵍ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⴰⵎⴰⵢⵏⵓⵜ ⵜⵉⵡⵓⵔⵉⵡⵉⵏ ⵏⵏⵙ ⴷⴼⴼⵉⵔ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵊⵟⵟⵓ.
== ⵉⵙⴰⵖⵓⵍⵏ ==
* https://lematin.ma/journal/2002/S-M--le-Roi-nomme-Driss-Jettou-Premier-ministre/21452.html?utm_
* https://www.aljazeera.net/news/2002/11/8/%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%83%D9%88%D9%85%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%BA%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%AF%D9%8A%D8%AF%D8%A9-%D8%AA%D8%A4%D8%AF%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%8A%D9%85%D9%8A%D9%86?utm_
* https://lematin.ma/journal/2002/Configuration-de-la-nouvelle-formation-gouvernementale/22358.html?utm_
* https://www.lemonde.fr/archives/article/2002/11/09/le-nouveau-gouvernement-marocain-reste-sous-le-controle-du-palais-royal_4250459_1819218.html?utm_
* https://www.swissinfo.ch/ara/%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%AD%D8%AF%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%83%D8%A8%D8%B1-%D9%84%D8%A5%D8%AF%D8%B1%D9%8A%D9%80%D9%80%D8%B3-%D8%AC%D8%B7%D9%80%D9%80%D9%88/3032470?utm_
r8v9zcbgohu7jrdaal5hz51w9kbk5ul
198863
198862
2026-11-08T00:48:41Z
Ahmed hajjy
814
/* ⴰⵡⵜⵜⵓ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ */
198863
wikitext
text/x-wiki
== ⵜⴰⵣⵡⴰⵔⵜ ==
ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ [[ⴷⵔⵉⵙ ⵊⵟⵟⵓ]] ⵜⴳⴰ ⵜⵉⵣⵉ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⴰⵎⵖⵔⵉⴱⵉⵜ ⵉⵙⵙⵎⴰⴳⴰⵍⵏ ⵙ ⵓⵙⵙⵉⴷⴼ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ [[ⵎⵓⵃⵎⵎⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⴹⵉⵙ]] ⴰⵙⵙ ⵏ 9 ⴽⵜⵓⴱⵕ 2002, ⴹⴰⵕⵜ ⵏ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏ ⵏ 27 ⵙⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2002, ⴷⴼⴼⵉⵔ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ [[ⵄⴱⴷⵔⵃⵎⴰⵏ ⵍⵢⵓⵙⴼⵉ]].
ⵜⴻⵜⵜⵓⵙⴽⴰⵔ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⴰⴷ ⴰⵙⵙ ⵏ 7 ⵏⵓⵡⴰⵏⴱⵉⵔ 2002, ⵜⵙⵎⵓⵏ ⵢⴰⵏ ⵓⵎⵙⴰⵙⴰ ⴳⵔ ⵜⵓⴳⵜⵜ ⵏ [[ⵉⴽⴰⴱⴰⵕⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵏ]], ⵎⴰⵢⴰⴷ ⵢⴰⴽⴽⴰⵏ ⴷ ⵉⵎⴰⵡⵙⴰⵏ ⵉⵙⵉⵎⴰⵏⵏ ⴷ ⵉⵜⵉⴽⵏⵓⵇⵕⴰⵟⵏ. ⵜⵓⵎⵥ ⵜⵡⵓⵔⵉⵡⵉⵏ ⵏⵏⵙ ⴰⵔ ⴽⵜⵓⴱⵕ 2007, ⵎⵉ ⵜⵜ ⵉⵙⵏⴼⵍ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵄⴱⴱⴰⵙ ⵍⴼⴰⵙⵉ.
== ⴰⵙⴰⵜⵉ ⴰⵙⵔⵜⴰⵏ ⴷ ⵓⵙⴱⴷⴷ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ==
ⴰⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ[[ⴷⵔⵉⵙ ⵊⵟⵟⵓ]] ⵉⴷⴷⴰ ⴷ ⴹⴰⵕⵜ ⵏ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵉⵣⵔⴼⴰⵏⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 2002, ⵍⵍⵉⵖ ⵎⵙⴰⵡⴰⵍⵏⵜ ⵜⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵉⵏ ⵜⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵉⵏ ⵜⵉⵎⵇⵇⵔⴰⵏⵉⵏ, ⵎⴰ ⴳⵉⵙⵏⵜ ⴰⵎⵓⵏ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵉⵎⵙⵡⵓⵔⵉⵏ ⴷ ⵓⴽⴰⴱⴰⵔ ⵏ ⵍⵉⵙⵜⵉⵇⵍⴰⵍ.
ⴷ ⴳ 9 ⴽⵟⵓⴱⵕ 2002, ⵉⵎⵎⴰⴳⴳⵔ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵚⴹⵉⵚ ⵎⴰⵙⵙ [[ⴷⵔⵉⵙ ⵊⵟⵟⵓ]] ⵉⵙⵜⵢ ⵜ ⴷ ⴰⵏⵙⵙⵉⵅⴼ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ, ⵉⴼⴽ ⴰⵙ ⵜⵓⵜⵜⵔⴰ ⴰⴷ ⵉⵙⵙⵉⵅⴼ ⵉⵎⵙⴰⵡⴰⵍⵏ ⴰⴽⴷ ⵜⵎⵙⵙⵓⴳⵓⵔⵉⵏ ⵜⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵉⵏ ⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵉⵙⵙⵏⵜⵎ ⵜⴰⴳⵔⵓⵎⵎⴰ ⵜⴰⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⴰⵎⴰⵢⵏⵓⵜ ⵉⵙⵙⵏⵜⴰⵏ ⵅⴼ ⵓⵖⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⵡⵓⵔⵉ ⵉⵔⴰⵔⵏ ⵜⵉⴼⵙⵙⵉⵏ ⵏ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ.
== ⴰⵙⵏⴰⵢ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ==
ⵜⵙⵎⵓⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⴰⴷ ⵜⵓⴳⵜⵜ ⵏ ⵉⴽⴰⴱⴰⵕⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏ, ⴳⵉⵙⵏ:
* ⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵉⵎⴰⵡⴰⵙⵏ ⵉⵎⴰⴷⴰⵏⵏ.
* ⴰⴽⴰⴱⴰⵔ ⵏ ⵓⵙⵜⴰⵢ.
* ⴰⴽⴰⴱⴰⵔ ⵏ ⵓⴼⴰⵔⴰ ⴷ ⴷ ⵜⵏⵎⴰⵍⴰ.
* ⴰⴳⵔⴰⵡ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵢ ⵉⵏⵙⵉⵎⴰⵏ .
* ⴰⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵎⴷⵏⴰⵏ.
* ⵉⴽⴰⴱⴰⵔⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏ ⵏⵏⵉⴹⵏ .
ⵎⴰⵢⴰⴷ ⵓⴽⴰⵏ, ⵜⵙⵎⵓⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵓⵍⴰ ⵉⵎⴷⴰⵏⵏ ⵉⵙⵉⵎⴰⵏⵏ ⴷ ⵉⵜⵉⴽⵏⵓⵇⵕⴰⵟⵏ.
ⴷ ⵙⴳ ⵉⴳⵎⴰⵎⵏ ⵉⵏⵙⵙⵉⵅⴼⵏ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⴰⴷ:
{| class="wikitable"
|+
|-
! ⵜⴰⵎⴰⵙⴰⵢⵜ !! ⴰⵙⵙⴰⵖ
|-
| '''ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ''' || ⵉⴷⵔⵉⵙ ⵊⵟⵟⵓ
|-
|'''ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⵎⵓⵔⵜ''' ||ⵄⴱⴱⴰⵙ ⵍⴼⴰⵙⵉ
|-
| '''ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⵖⴰⵡⵙⵉⵡⵉⵏ ⵜⵉⴱⵕⵕⴰⵏⵉⵏ ⴷ ⵓⵎⵢⴰⵡⴰⵙ''' || ⵎⵓⵃⵎⵎⴰⴷ ⴱⵏⵄⵉⵙⴰ
|-
| '''ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⴳⵏⵙⴰ''' || ⵍⵎⵚⵟⴰⴼⴰ ⵙⵙⴰⵀⵍ
|-
| '''ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⵣⵔⴼⵜ''' || ⵎⵓⵃⵎⵎⴷ ⴱⵓⵣⵓⴱⵄ
|-
| '''ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵜⴷⴰⵎⵙⴰ ⴷ ⵜⵥⵔⴰⴼⵜ ⴷ ⵓⵙⵙⵓⴼⵖ''' || ⴼⵜⵃⵍⵍⴰⵀ ⵡⴰⵍⵄⵍⵓ
|-
|'''ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵡⴰⵟⵚⴰⵕ ⴷ ⵜⵖⴰⵡⵙⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴷ''' || ⴰⵃⵎⴰⴷ ⵜⵓⵡⴼⵉⵇ
|-
| '''ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵡⴰⴽⴰⵍ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⴷ ⵡⴰⵎⴰⵏ ⴷ ⵜⵙⵏⴱⴹⴰⵢⵜ''' || ⵎⵓⵃⵎⵎⴷ ⵍⵢⴰⵣⵖⵉ
|-
| '''ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⵏ ⵓⵙⴳⵎⵉ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ''' || ⵍⵃⴱⵉⴱ ⵍⵎⴰⵍⵉⴽⵉ
|-
| Example || Example
|}
== ⵉⵙⵏⴼⴰⵍⵏ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⴳ 2004 ==
ⴰⵙⵏⴼⵍⵓ ⴰⵏⴱⴹⴰⵏ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ [[ⴷⵔⵉⵙ ⵊⵟⵟⵓ]] ⵍⵍⵉ ⵉⵍⵍⴰⵏ ⴳ 8 ⵢⵓⵏⵢⵓ 2004, ⵢⵓⵙ ⴷ ⵙ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⴷ ⵓⵙⵎⵓⵜⵜⵉ ⵏ ⵓⵙⵏⴼⴰⵔ ⵏⵏⵙ ⴷ ⵓⵙⵎⵖⵔ ⵏ ⵜⵡⵓⵔⵉ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ.
== ⵉⵙⴷⴰⵡⵏ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ==
ⴰⴷ ⵏⵙⵜⵉ ⴰⴳⵣⵣⵓⵎ ⴰⴷ ⵉ ⵓⵙⵙⵏⵜⵍ ⵏ ⵉⵙⵏⴼⴰⵔⵏ ⴷ ⵉⴳⵔⴰⵏ ⵉⵅⴰⵜⴰⵔⵏ ⵍⵍⵉ ⵉⵙⵙⵏⵜⵉⵏ ⵜⴰⵙⵓⵜⴰ ⵏ <nowiki>ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ</nowiki> ⴳⵔ 2002 ⴷ 2007:
* ⵉⵙⵏⴼⵍⵏ ⵉⴷⴰⵎⵙⴰⵏⵏ ⴷ ⵉⵥⵕⴼⴰⵏ.
* ⵜⴰⵡⵓⵔⵉ ⴷ ⵓⵙⴱⴷⴷⵉ ⵏ ⵜⴰⵔⵡⵓⵔⵉ.
* ⵓⵙⵖⵓⴷⵓ ⵏ ⵓⵏⴳⵔⴰⵡ ⵏ ⵓⵙⵙⵍⵎⴷ.
* ⴰⵣⴷⴷⵓⵖ ⴷ ⵜⵏⴼⵍⵉⵜ ⵜⴰⵎⴷⵉⵏⵜ .
* ⴰⵙⵙⴰⵙⴼ ⴷ ⵓⵙⵔⵇⴱ ⵏ ⵜⵔⵎⵉⵙⵉⵏ .
* ⵉⵙⵓⴳⴰⵎ ⵉⵎⴰⵜⴰⵢⵏ ⴷ ⵉⵙⴰⴼⵔⵏ ⵉⵙⵉⵍⴰⵏ.
* ⵉⵙⵏⴼⵍⵏ ⵉⵏⴰⵎⵓⵏⵏ .
== ⴰⵡⵜⵜⵓ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ==
ⵜⵖⵔⵔⴷ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ [[ⴷⵔⵉⵙ ⵊⵟⵟⵓ]] ⴰⵔ 15 ⴽⵜⵓⴱⵕ 2007, ⴷⴼⴼⵉⵔ ⴳ ⵙⵙⵎⴷⵏⵜ ⵜⵙⵜⴰⵢⵉⵏ ⵏ ⵓⵙⵇⵇⵉⵎ ⵏ ⵉⵎⴰⵣⴰⵏⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 2007, ⴷ ⵓⵙⵜⴰⵢ ⵏ ⵓⴳⵍⵍⵉⴷ ⵎⵓⵃⵎⵎⴰⴷ ⵡⴰⵙⵙ ⵚⴹⵉⵚ ⵉ ⵄⴱⴱⴰⵙ ⵍⴼⴰⵙⵉ ⴰⴷ ⵉⴳ ⴰⵎⴰⵡⴰⵙ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⴰⵙⵙ ⵏ 19 ⵙⵓⵜⴰⵏⴱⵉⵔ 2007, ⴰⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵜⵜⵓⵙⵙⵏⵜⵍ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵜⴰⵎⴰⵢⵏⵓⵜ ⵜⵉⵡⵓⵔⵉⵡⵉⵏ ⵏⵏⵙ ⴷⴼⴼⵉⵔ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏ ⵊⵟⵟⵓ.
== ⵉⵙⴰⵖⵓⵍⵏ ==
* https://lematin.ma/journal/2002/S-M--le-Roi-nomme-Driss-Jettou-Premier-ministre/21452.html?utm_
* https://www.aljazeera.net/news/2002/11/8/%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%83%D9%88%D9%85%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%BA%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%AF%D9%8A%D8%AF%D8%A9-%D8%AA%D8%A4%D8%AF%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%8A%D9%85%D9%8A%D9%86?utm_
* https://lematin.ma/journal/2002/Configuration-de-la-nouvelle-formation-gouvernementale/22358.html?utm_
* https://www.lemonde.fr/archives/article/2002/11/09/le-nouveau-gouvernement-marocain-reste-sous-le-controle-du-palais-royal_4250459_1819218.html?utm_
* https://www.swissinfo.ch/ara/%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%AD%D8%AF%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%83%D8%A8%D8%B1-%D9%84%D8%A5%D8%AF%D8%B1%D9%8A%D9%80%D9%80%D8%B3-%D8%AC%D8%B7%D9%80%D9%80%D9%88/3032470?utm_
rfr20vyl3i2n7zi31aobg4dciw95zrw