Авикипедиа abwiki https://ab.wikipedia.org/wiki/%D0%98%D1%85%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D1%83_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%9F%D1%8C%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.18 first-letter Амедиа Цастәи Ахцәажәара Алахәыла Алахәыла ахцәажәара Авикипедиа Авикипедиа ахцәажәара Афаил Афаил ахцәажәара Амедиавики Амедиавики ахцәажәара Ашаблон Ашаблон ахцәажәара Ацхыраара Ацхыраара ахцәажәара Акатегориа Акатегориа ахцәажәара TimedText TimedText talk Амодуль Амодуль ахцәажәара Event Event talk Асовет Еидгыла аилабгара 0 37733 173541 173351 2026-09-08T16:26:34Z Amherst99 1825 /* */ 173541 wikitext text/x-wiki [[Афаил:Map of USSR with SSR names.svg|мини|1990-1991 шықәсқәа раан зегьы 15 еидгылатә республикақәа СССР иалҵит.]] '''Асовет Еидгыла аилабгара''' ({{lang-ru|распад СССР}}) — асоциалтә, аекономикатә, ауаажәларратә, аполитикатә хырхарҭақәа еидызкылоз, [[1989]]-[[1991]] шықәсқәа рзы [[Асовет Еидгыла]] (АЕ) ҳәынҭқарраҵас аҟазаара аанызкылаз процессын. == Асовет Еидгыла аиҿкаашьа == [[1922]] шықәсазы [[Асовет Еидгыла]] анеиҿкаахаз аамҭазы АЕ иазаанхоит [[Урыстәылатәи аимпериа]] адгьылҵакыра аиҳараки уи аструктуреи. [[Аҩбатәи адунеизегьтәи аибашьра]]ҿы аиааира згаз атәылак аҳасаб ала, жәларбжьаратәи аиқәшаҳаҭрақәа рыла Асовет Еидгыла азин аиуеит [[Европа|Еворопеи]] [[Азиа|Азиеи]] рҿы адгьыл рацәақәа рхылаԥшреи анапхгара рыҭареи. 1949 шықәсазы АЕ аҩныҵҟа еиҿкаахоит Аекономикатә еицхырааразы Асовет, анаҩс иаларгалоит еицырзеиԥшу авалиута – амааҭ.<ref>Рыжков Н. И. Главный свидетель: дело о развале СССР — {{М.}} 2015</ref> Аетностә гәыԥқәа рхылаԥшразы аԥҟара мҽыӷқәа ралагалареи, амассатә хдырраҿы ажәларқәа реиҩызара алозунг аларҵәареи рыбзоурала иалыршахеит аидгыла асистема ашьақәырӷәӷәара. Убри аан амилаҭтә зҵаара Асовет Еидгыла аҩныҵҟа иӡбоуп ҳәа иԥхьаӡан. 1977 шықәсазы ирыдыркылоит [[Асовет Еидгыла аконституциа]]. Уаҟа ишьақәырӷәӷәан Жәлар рсовет. Аха «[[аиҭашьақәыргылара]]» ҳәа изышьҭоу 1980-тәи ашықәсқәа раан иалагаз аҿагыларақәа раан еиҳа-еиҳа ирацәахо иалагоит АЕ ашьақәгылашьа згәамԥхоз рықәгыларақәа, уи алҵразы ацәажәарақәагьы рацәахоит. Асовет Еидгыла иалаз атәылақәа зегьы ихьыԥшьым ҳәынҭқарраны иԥхьаӡан, АЕ аконституциа ишаҳәоз ала, дара ианырҭаху аамҭазы аидгыла алҵразы азин рыман. Убри аан, азакәанԥҵараҿы иазгәаҭаӡамызт уи алҵра шымҩаԥгатәу. 1990 шықәсазы мшаԥымзазы ирыдыркылоит аидгыла иалахәыз ареспубликақәа ралҵра шымҩаԥгатәу азырбо азакәан, аха уи алҵра ицәгьаз процессын. Иазгәаҭан Асовет Еидгыла иалахәыз ареспубликақәа, егьырҭ атәылақәеи дареи аизыҟазаашьақәа рымазарц азы азин. Ус [[Беларус|Белоруссиеи]] [[Украина|Украинеи]] [[Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаара]] аханатә илахәын. Аха иҟаҵәҟьаз аҭагылазаашьа хазын. Асовет Еидгыла иалаз ареспубликақәа рҿы анапхгаратә ҭыԥқәа зырҭоз зегьы Москвантәи ирыхәаԥшны ишьақәдырӷәӷәон.<ref>{{Cite web |url=https://w.histrf.ru/articles/article/show/raspad_sssr_n |title=РАСПА́Д СССР |access-date=2017-06-24 |archive-date=2017-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170624090813/http://w.histrf.ru/articles/article/show/raspad_sssr_n |url-status=dead }}</ref> == АЕ аилабгара амзызқәа == [[Афаил:RIAN archive 25981 Academician Sakharov.jpg|мини|[[Андреи Сахаров]] 1989 ашықәс хәажәкырамзазы [[СССР Жәлар Рдепутатцәа Рконгресс]] ахь далхын.]] Иахьатәи аамҭазы аҵыхәтәанынӡа еилкаам Асовет Еидгыла аилабгара зыхҟьаз. Аха уи аганахь ала еиуеиԥшым амзызқәа азгәарҭоит. Уахь иаҵанакуеит иҿио асоциализм аҭыԥан АЕ аҩныҵҟа аҳәынҭқарратә [[Акапитализм|капитализм]] аргылара иахьаҿыз. Иара убас, аҭоурыхҭҵааҩцәа иазгәарҭоит, апартиатә алыхра аҽахьаԥсахыз анырра анаҭеит Асовет Еидгыла аилабгара. Амчра знапаҿы иҟаз апартиатә напхгара амал арҳара хықәкыс ирыман, убри аан, ари аус аҿы ԥырхагак рымаӡамызт, аҳәынҭқарратә ресурсқәа ишырҭахыз рхы иахьадырхәоз.<ref>А.А. Сушенцов. МЕЖДУНАРОДНЫЕ ПОСЛЕДСТВИЯ РАСПАДА СССР: КОНЦЕПТУАЛЬНЫЙ УГОЛ ЗРЕНИЯ. СРАВНИТЕЛЬНАЯ ПОЛИТИКА • 4 (10) / 2012</ref> Егьырҭ амзызқәа иреиуан: адәныҟатәи ахәаахәҭразы амонополиа мап ацәкра, 1987 шықәсазы имҩаԥгаз аекономикатә реформа, аидеологиа ҿыц аларҵәара, оппозициатә процессқәеи амилаҭтә ҵысрақәеи рцәырҵра, ЕА анапхгара рымчқәа аԥсыҽхара. Аидгыла аилабгараҿы анырра азҭаз амзызқәа иреиуоуп, иара убас, Асовет Еидгылаҿы мраҭашәаратәи иҷыдоу амаҵурақәа русура. Иҟоуп агәаанагара, иара апартиатә напхараҿгьы уи амаҵзура ахаҭарнакцәа ралагалара рылшеит ҳәа. Атехникатә аиҵахара, ауаажәларратә еиҟарамра ирызцәырнагоз агәынамӡарақәа, "аихатә ԥарда" ҳәа изышьҭоу асистема, аҳәынҭқарратә цензура – уи зегьы АЕ аилабгараҿы мзызны иԥхьаӡоуп.<ref>''Поляков Ю. А.'' Главное Столетие Истории (рус.) // Россия На Рубеже XXI Века: Сборник научных статей РАН. Институт российской истории. — {{М.}}: Наука, 2000. — С. 184—202.</ref> Академик [[Сахаров, Андреи Дмитри-иԥа|Андреи Сахаров]] иакәзар, 1989 шықәсазы иҭиҵааит, насгьы икьыԥхьит, Аконституциа ҿыц апроект. Уаҟа иара ирыдигалоит Асовет Еидгыла аконфердерациа ахь аиагара аидеа. Аха, уи апроект аконституциатә комиссиа алацәажәара аҿынӡа имнеиӡеит, апроект аҿы иарбаз азакәанԥҵаратә идеиақәа анырра рырҭоит АЕ аҵыхәтәантәи апериод аан асоциалтә-политикатә процессқәа рҿы.<ref>Нефёдов С. А., ''Алексеев В. В.'' Гибель Советского Союза в контексте истории мирового социализма // Общественные науки и современность. № 6, 2002, С. 66-77</ref> [[СССР Иреиҳаӡоу Асовет]] ахантәаҩы [[Хасбулатов, Руслан|Руслан Хасбулатов]] иазгәеиҭон: зегьы реиҳа ишәарҭаз аидгыларатә еиқәшаҳаҭра абжьаҵара аидеиа ахьцәырҵыз ауп. Уи аиқәшаҳаҭра 1922 шықәсазы ирыдыркылоит [[Урыстәыла|Урыстәылеи]], [[Украина|Украинеи]], [[Нхыҵ Кавказ]]и. Анаҩс уи шьаҭас иҟалоит 1924 шықәсазы ирыдыркылаз раԥхьатәи [[Асовет Еидгыла Аконституциа]]. 1936 шықәсазы ирыдыркылоит аҩбатәи Аконституциа, 1977 шықәсазы — ахԥатәи. Аидгыларатә еиқәшаҳаҭра уа иналаӡит, аҭоурыхҭҵааҩцәа рыдагьы уи аӡәгьы игәалашәаӡом уаҳа. Аха, ҿыц уи азҵаара анцәырыргаз, Аконституциа аҭаху-иаҭахыму ҳәа иазхәыцуа иалагеит, иара АЕ ахаҭа аҟазаара изакәантәымушәагьы иҟалоит. Убри ала адезинтеграциатә процессқәа еиҳа-еиҳа рымчқәа ирыцло иалагоит. Усҟан М. Горбачиови иара идгылози 1985 шықәсазы Асовет Еидгыла аҩныҵҟа аекономикатә кризис шыҟамыз азгәарҭон. Уи цәырҵуеит анаҩс, аҽарҭбаауеит «аиҭашьақәыргылара» ҳәа изышьҭаз апериод аан. Ԥхынҷкәынмза 1991 шықәсазы акьыԥхь аҿы ицәырҵуеит М. Горбачиов Асовет Еидгыла апрезидентк иаҳасаб ала аҵыхәтәантәи иинтервиу, уи аҿы иара иазгәеиҭон, сыԥсҭазаараҿы зегь реиҳа ихадаз аус нагӡоуп ҳәа.<ref>{{Cite web |url=https://sovtime.ru/history/raspad-sssr |title=Распад СССР |access-date=2024-01-29 |archive-date=2017-10-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171024171912/http://sovtime.ru/history/raspad-sssr |url-status=dead }}</ref> == АЕ аҩныҵҟа аетностә конфликтқәа == [[Афаил:Mitingas Vingio parke Vilniuje 1988 m. (2).jpg|мини|Вилниус, 1988 ш.]] 1985 шықәсазы [[Асовет Еидгыла акоммунисттә партиа|Акоммунисттә партиа]] амаӡаныҟәгаҩ хада [[Михаил Горбачиов]]и егьырҭ иара идгылаз апартиа алахәылацәеи, [[аидеологиа]] ҿыц ареформақәа раԥшьгаразы аусурақәа ирылагеит. Уи апроект хьӡысгьы иарҭеит «аиҭашьақәыргылара» ҳәа. Уи иабзоураны ажәлар рполитикатә активра акыр иацлоит, рҽеиҿыркаауеит амассатә қәгыларақәа. Анапхгаратә система ареформа азуразы аԥшьгарақәа атәылаҿы еиҳа акризис дырҭбаауеит. Асовет Еидгыла аилабгара аекономикатәи адәныҟатәи политика алаҟәра ацын. 1989 шықәсазы раԥхьаӡа акәны аофициалла иазгәаҭан Асовет Еидгыла аҿы [[аекономикатә кризис]] алагара. Аҭирҭатә ҭыԥқәа рҟынтәи ибжьаӡуеит ихадоу атауарқәа. Атәыла арегионқәа рҿы ауаа ирыларгалоит атауарқәа раахәаразы аталонқәа. Атәылақәа рыҩныҵҟатәи аусқәа аҽалагаларазы аполитика мап ацәкра иахҟьаны, Мрагыларатәи Европа Асовет Еидгыла иадгылоз арежимқәа рхыԥхьаӡара маҷхоит. Ԥхынҷкәынмза 9, 1990 шықәсазы [[Польша]] амчрахь днеиуеит азанааҭеидгыла «[[Солидарность]]» ԥасатәи аиҳабы [[Валенса, Лех|Лех Валенса]], [[Чехословакиа]] ԥхынҷкәынмза 29, 1989 шықәсазы — адиссидент [[Ҳавел, Вацлав|Вацлав Ҳавел]]. [[Румыниа]] акәзар, мчыла акоммунисттә напхгара наскьаган, атәыла ахада [[Чаушеску, Николае|Николае Чаушеску]] иԥҳәыси иареи ршьуеит атрибунал азыӡба ала. Асоветтә политика ахыԥша Европа зынӡа илаҟәит. Асовет Еидгыла аилабгара аамҭазы аидгыла аҩныҵҟа амилаҭтә конфликтқәагьы ирылагоит. Ус раԥхьатәи аибарххара цәырҵуеит [[Иакутиа]], хәажәкырамза 1986 шықәсазы [[Иакутск]] ақалақь аҿы аурыс ҿари, [[Иакутсктәи аҳәынҭқарратә университет]] иҭаз астудентцәеи аидысларақәа ирылагоит. Уи анаҩс, акоммунисттә партиа амаӡаныҟәгарҭа «Иакутск аҿар рыбжьара анегативтә ҟазшьа змоу ацәырҵрақәа раарԥшра» ҳәа ақәҵара рыдыркылоит. Уи ашьҭахь, [[Ҟазахсҭан]]гьы уи еиԥшыз аиҿагыларақәа ирылагоит, ус, 16 ԥхынҷкәынмза 1986 шықәсазы Ҟазахсҭан ареспублика ахада [[Кунаев, Динмухамед|Динмухамед Кунаев]] тәанчаҩра дахьырышьҭыз азы, [[Алма-Ата]] ақәшаҳаҭымхаратә акциа мҩаԥыргоит. Уи ихаҭыԥан далархуеит [[Колби, Геннади|Геннади Колби]]. Адемонстрациа арратә мчқәа рыла иааныркылоит. Урҭ ахҭысқәа аҭоурых аҿы «Желтоксан» ҳәа иаанхоит. Нас, ԥхынҷкәынмзазы иҟалаз ахҭысқәа [[атоталитартә система]] аилабгаразы иалагаз апроцессқәеи, Ҟазахсҭан ахьыԥшымра азҵаара ашьҭыхреи ирыдырҳәалон. Урҭ ахҭысқәа ирылахәыз ауаа зегьы ареабилитациа рызун, аидысларақәа раан ааха зауз зегьы асоциалтә цхыраара рыҭан. Ԥхынгәымза 1987 шықәсазы [[Ҟрымтәи аҭаҭарцәа]] ргәынамӡарақәа еиҳа-еиҳа ирыцлоит, аиҿкаарақәа аԥҵара ирылагоит. Ԥхынгәы 1987 шықәсазы [[Москва]] имҩаԥысуеит [[Ҟрымтәи автономтә республика|Ҟрым автономиа]] арханҳәразы ҟрымтәи аҭаҭарцәа рманифестациақәа. Ԥхынгәымза 15–16, 1989 шықәсазы [[Аҟәа]] аԥсуааи ақырҭцәеи рыбжьара даҽа еидысларак ҟалоит. Аха зегь реиҳа иҵарыз, 1988 шықәсазы [[Ҟарабах]] иалагаз аконфликт акәын. Фергантәи аԥшаҳәаҿы еиуеиԥшым ажәларқәа ахьынхогьы аилаҩынтра иалагоит, лаҵарамза анҵәамҭазы, 1989 шықәсазы [[Узбеқьисҭан]] Фергантәи аҳаблаҿы аузбекцәеи аҭырқәцәеи реизыҟазаашьақәа цәгьахоит, уаҟа ирылагоит анырҵәарақәеи ақәхрақәеи. Урҭ ахҭысқәа «Фергантәи ақәхрақәа" ҳәа аҭоурых аҿы иаанхоит. Аконфликт иахҟьаны уаҟа инхоз аҭырқәцәа массала рыҩнқәа ааныжьны иқәҵуеит.<ref>Ферганская долина: этничность, этнические процессы, этнические конфликты / Редакторы: Сергей Абашин, Валентин Бушков. — М.: Наука, 2004. — 224 с.</ref> [[Кырӷызсҭан|Киргизиагьы]] ус еиԥш иҟаз аиҿагыларақәа ирылагоит. Уаҟа аетностә конфликт цәырҵуеит акиргизцәеи аузбекцәеи рыбжьара.<ref>''Шарафулин М. М.'' Межнациональные конфликты: причины, типология, пути решения.</ref> 1930—1940 шықәсқәа раан адепортациа ззыруз ажәларқәа ареабилитациа рызура ианалага аибарххарақәа еиҳа рымҽхак дырҭбаауеит. Ус Крым аурысцәеи аҭаҭарцәеи рыбжьара аконфликт аҽарӷәӷәоит. Аҩадатәи Уаԥстәыла Пригородныи араион аҿы —ауаԥсцәеи аингәышцәеи еиҿагылоит. Акризис аҽарҭбаацыԥхьаӡа адемократцәа рхада Борис Ельцын еиҳа-еиҳа дырдыруа, иаҳаҭыргьы шьҭыҵуа иалагоит. Џьоукы-џьоукы аҭоурхыҭҵааҩцәа иазгәарҭоит, Асовет Еидгыла анапхгара «аиҭашьақәыргылара» аамҭазы ишацхраауаз аилабгаразы имҩаԥысуаз апроцессқәа. == 1991 шықәсазы имҩаԥысуаз ахҭысқәа == Жәабранмза 7, 1990 шықәсазы, Акоммунисттә партиа ацентртә Комитет амчразы амонополиа ԥсыҽхеит ҳәа алаҳәара ҟанаҵоит. Мчыбжьқәак аҩныҵҟа имҩаԥысуеит раԥхьатәи аиндаҭларатә алхрақәа. Асовет Еидгыла иалахәыз ареспубликақәа жәлар реизарақәа рҿы аҭыԥқәа реиҳарак алибералцәеи амилаҭеилыхыҩцәеи иргоит. Урҭ Асовет аиҳабыра адгылара рырҭон. Дара рхаҭақәа Асовет Еидгыла иалахәыз ареспубликақәа рҿы ареволиуциақәа рымҩаԥгара аидеиа аладырҵәон. Ус иҟан [[Прибалтика]]. 1989—1991-тәи ашықәсқәа рзы имҩаԥысуеит убри еиԥш ахҭысқәа «асуверенитетқәа рпарад» ҳәа аҭоурых ианылаз. Уи иаанагоз Аидгыла иалаз атәылақәа зегьы рхатә хьыԥшымра ашьақәыргыларазы Асовет Еидгыла ралҵра акәын. Азакәан аганахь ала АЕ аҟынтәи алҵразы ирыдыркылаз ақәҵарақәа рыла, ареспубликақәа рхатә закәанқәа еиҳа аԥыжәара рыман. Дара рхатә економика рнапаҿы аагарагьы иалагоит, Асовет Еидгыла ашәахтәқәа ралаҵарагьы мап ацәыркуеит. Арҭ аконфликтқәа ирыхҟьаны аекономикатә еимадара ыӡуеит, асоциалтә ҭагылазаашьагьы еиҳа еицәахоит. Раԥхьаӡа ахьыԥшымразы ақәҵара аднакылоит 1990 шықәсазы [[Нахичевантәи ареспублика]], анаҩс [[Литва]], [[Қырҭтәыла]], [[Естониа]], [[Латвиа]], [[Молдавиа]], [[Ермантәыла]]. Нанҳәамза 1991 шықәсанӡа егьырҭ иаанхаз Асовет Еидгыла иалахәыз ареспубликақәа зегьы аидгыла иалҵуеит.<ref>«Радикальное сокращение стратегических вооружений — выбор сделан», observer.materik.ru</ref> Хәажәкырамза 1991 шықәсазы имҩаԥысуеит ареферендум, уи азҵаара хада – Асовет Еидгыла еиқәырхатәу еиқәырхатәыму, ииагатәу уи афедерациа аформат ашҟа ҳәа. Уи иақәшаҳаҭхеит 77% ауааԥсыра. [[Ареферендум]] иалахәӡамызт [[Литва]], [[Естониа]], [[Латвиа]], [[Қырҭтәыла]], [[Молдавиа]], [[Ермантәыла]]. Арефенрендум ашьҭахь ргәы иҭан Ихьыԥшым аҳәынҭқаррақәа рхеидкыла аиҿкаара. 1991 шықәсазы Асовет Еидгыла анапхгара иалахәыз гәыԥҩык атәыла азеиԥшра аиқәырхара рҽазыркуеит, урҭ ахҭысқәа «[[нанҳәамзатәи апутч]]» ҳәа зегьы еицырдыруеит. Аконсервативтә ҟазшьа змаз аиҳабыраҿы иаԥшьаргоит аҷыдалкаатә ҭагылазаашьа ҷыда алагалара, иҷыдоу акомитетгьы аԥырҵоит.<ref>{{Cite web |title=Распад СССР |url=https://www.consultant.ru/law/podborki/raspad_sssr/ |url-status=live |access-date=2026-09-06 |website=Консультант Плюс}}</ref> Дара усҟан Асовет Еидгыла президентс иамаз Горбачиов изинмчра Геннади Ианаев инапы ианырҵеит, Асовет Еидгыла аилабгара ааныркылар рҭаххеит. Нанҳәамза 19, 1991 шықәсазы Москвеи агьырҭ арегионқәеи арратә техника аларгалоит, аха уи иаҿагылоит апрезиденти атәыла Еиҳаӡоу Асовети. Нанҳәамза 19–21 амассатә митингқәа мҩаԥысуеит [[Москва|Москвеи]] [[Санкт-Петербург|Ленингради]]. [[Елцин, Борис Николаи-иԥа|Ельцин]] иқәгылараҿы ааԥхьара ҟаиҵоит апутч ҟазҵаз ирыдымгыларц азы. Москва апрезидент ирезиденциаҿы ааигәара зқьҩыла ауааԥсыра еизоит, урҭ ар абџьар рхы иадмырхәарц азы ирыҳәоит. Хымш рышьҭахь апутч еиҿызкааз рҽааныркылоит, абахҭагьы иҭаркуеит, убри алагьы Ельцин даиааиуеит.<ref>{{Cite web |title=Распад СССР. «Путч» |url=https://bibliotekar.ru/boris-eltsin/3.htm |access-date=2026-09-06 |website=bibliotekar.ru}}</ref> Ари аҵахара ашьҭахь Горбачиов имчқәа ицәыӡуа далагоит. Нанҳәамза анҵәамҭа нахыс, аполитикатәи аҳәынҭқарратәи еилазаарақәа реилабгара иалагоит, Горбачиов Акоммунисттә партиа амаӡаныҟәгаҩ хада иҭыԥ аанижьуеит, Асоветтә министрцәа реилазаарагьы аушьҭын<ref>{{Cite web |title=Кто поставил Горбачева? – Глава 3: Последний год «эпохи застоя»: Две смерти |url=https://www.e-reading.club/chapter.php/1025297/12/aleksandr-ostrovskiy-kto-postavil-gorbacheva.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240326025404/https://www.e-reading.club/chapter.php/1025297/12/aleksandr-ostrovskiy-kto-postavil-gorbacheva.html |archive-date=2024-03-26 |website=e-reading.club e-reading.club}}</ref>. == Асовет Еидгыла аилыбгара алҵшәақәа == Асовет Еидгыла анеилабга ашьҭахь Ельцини иара идгылази аиҭакрақәа ирылагоит. Раԥхьатәи ашьаҿақәа иреиуан: аекономикаҿы – ахәқәа алиберализациа рызура, аполитикаҿы – администрациақәа рхадацәа ралагалара. АЕ аилабгара апроцесс ианалагоз аамҭазы, еиуеиԥшым ажәларқәа рыбжьара аконфликтқәа ирылагахьан. Асовет Еидгыла анеилабга, урҭ реиҿагыларақәа аибашьрахь ииасуеит. Ус иҟалоит [[Ҟарабах]], [[Аԥсны]], [[Аахыҵ Уаԥстәыла]], [[Таџьықьсҭан]], [[Чечентәыла]], [[Приднестровие]]. Асовет Еидгылаҿы иҟаз амааҭ азона хырбган. 1989 шықәса рнахыс АЕ аилабгаразы акризис ианалага, еиуеиԥшым ареспубликақәа рҿы амилаҭтә ԥара алагаларазы аусқәа хацдыркуеит. Иҳаракыз аԥаракаҳара иахҟьаны, 1993 шықәсазы асоветтә ԥара ацынхәрас урыстәылатәи амааҭ аларгалоит. ==Азгәаҭақәа== {{reflist}} {{Авторитет змоу адыррақәа}} {{DEFAULTSORT:совет Еидгыла аилабгара}} [[Акатегориа:Асовет Еидгыла аилабгара| ]] [[Акатегориа:1991 шықәсазы адәныҟатәи аизыҟазаашьақәа]] [[Акатегориа:1991 шықәсазы аполитика]] [[Акатегориа:1991 шықәса ԥхынҷкәынмзазы Асовет Еидгыла иҟалаз ахҭысқәа]] [[Акатегориа:1991 шықәса ԥхынҷкәынмзазы Урыстәыла иҟалаз ахҭысқәа]] [[Акатегориа:1989 шықәсазы ареволиуциақәа рыхҟьаԥҟьа]] [[Акатегориа:Арежимқәа реилаҳара]] [[Акатегориа:Асовет Еидгыла аҭоурых аамҭақәа рыла]] [[Акатегориа:Борис Елцин]] [[Акатегориа:Михаил Горбачов]] [[Акатегориа:III-тәи азқьышықәса аиҭасымҭа]] [[Акатегориа:Аимпериақәа реилабгарақеа]] mddqfvxvzf9v4spbdv9w9fschgwzkaq Ашаблон:EstcatCountryDecade/core 10 45201 173570 167241 2026-09-08T21:59:11Z Fraxinus.cs 8381 173570 wikitext text/x-wiki <!-- ;Diagnostics * decade = {{{decade|}}} :Note: allow decade param for demonstration purposes * country = {{{country|}}} * sortkey = {{{sortkey|}}} * nocat={{{nocat|}}} * min={{{min|}}} * dab = {{{dab|}}} * continent = {{{continent|}}} * continent2 = {{{continent2|}}} * continent3 = {{{continent3|}}} --><includeonly> {{Category explanation|'''[[{{Decade link|{{{decade}}}}}]]''' рзы '''[[{{#if:{{{dab|}}}|{{{dab}}}{{!}}|}}{{{country}}}]]''' иаԥҵаз аиҿкаарақәа, аҭыԥқәа, егьырҭ аусқәа рзы ауп.}} {{Category series navigation}} {{#switch: {{lc:{{{nocat|}}}}} | y | yes = <!-- nocat=Yes, so no categories --> | #default = <!-- do categories --> {{Category see also if exists|{{Resolve category redirect|Иӡыз {{{decade}}}-тәи ашықәсқәа раан {{{country}}}}}}} [[Акатегориа:{{{decade}}}-тәи ашықәсқәа раан ицәырҵыз атәылақәа рыла аобиектқәа{{!}}{{#if: {{{sortkey|}}} |{{{sortkey}}}|{{{country}}}}}]] [[Акатегориа:Ицәырҵит {{Century name from decade or year|{{{decade}}}}} {{{country}}}|{{{decade}}}]] {{#ifexist:Акатегориа:{{{country}}} ицәырҵыз ажәашықәсақәа рыла аобиектқәа | [[Акатегориа:{{resolve category redirect|{{{country}}} ицәырҵыз ажәашықәсақәа рыла аобиектқәа}}{{!}}{{padleft:{{{decade}}}|4|0}}]] | {{#ifexist:Акатегориа:{{{country}}} рҿы ицәырҵыз ажәашықәсақәа рыла аобиектқәа | [[Акатегориа:{{resolve category redirect|{{{country}}} рҿы ицәырҵыз ажәашықәсақәа рыла аобиектқәа}}{{!}}{{padleft:{{{decade}}}|4|0}}]] | [[Акатегориа:{{{country}}} ицәырҵыз аобиектқәа]] }}}} [[Акатегориа:{{Resolve category redirect|{{{decade}}}-тәи ашықәсқәа раан {{{country}}} иҟалаз ахҭысқәа}}|/]] {{If||{{{continent}}}|[[Акатегориа:{{{decade}}}-тәи ашықәсқәа раан ицәырҵыз {{lc:{{Continent2continental|{{{continent}}}}}}} атәылақәа рыла аобиектқәа{{!}}{{#if: {{{sortkey|}}} |{{{sortkey}}}|{{{country}}}}}]]|}} {{If||{{{continent2}}}|[[Акатегориа:{{{decade}}}-тәи ашықәсқәа раан ицәырҵыз {{lc:{{Continent2continental|{{{continent2}}}}}}} атәылақәа рыла аобиектқәа{{!}}{{#if: {{{sortkey|}}} |{{{sortkey}}}|{{{country}}}}}]]|}} {{If||{{{continent3}}}|[[Акатегориа:{{{decade}}}-тәи ашықәсқәа раан ицәырҵыз {{lc:{{Continent2continental|{{{continent3}}}}}}} атәылақәа рыла аобиектқәа{{!}}{{#if: {{{sortkey|}}} |{{{sortkey}}}|{{{country}}}}}]]|}} }} <!-- # end nocat switch --> __NOGALLERY__ </includeonly><noinclude> {{Documentation|content=Ари [[Ашаблон:Establishment category in country by decade]] асубшаблон ауп.}} </noinclude> 8s05zs37ok41w2kgdg33tj1wgs382kn Акатегориа:Ицәырҵит 20-тәи ашәышықәса Франциа 14 48313 173573 156037 2026-09-08T22:01:14Z Fraxinus.cs 8381 шаблон 173573 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Establishments in France in the {{Title century}}th century}} {{Establishment category in country by century|{{Title country}}||Европа}} mmzzkbphpk3mfyc35zo6070tzs60pdo Акатегориа:Африка иӡыз ашәышықәсақәа рыла аобиектқәа 14 50774 173556 160777 2026-09-08T21:33:16Z Fraxinus.cs 8381 173556 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Disestablishments in Africa by century}} {{Аконтеинер акатегориа}} [[Акатегориа:Африка иӡыз аобиектқәа| шәышықәсақәа]] [[Акатегориа:Африка аҭоурых ашәышықәсақәа рыла| иӡыз]] [[Акатегориа:Аобиектқәа рыӡра аконтинентқәа рылеи ашәышықәсақәа рылеи]] qlpbblll9nqqxkdrjfgtm68wm57pi6v Аманга 0 54742 173579 169681 2026-09-09T02:19:26Z Abslakak 24903 173579 wikitext text/x-wiki [[Афаил:Wikipe-tan_manga_page1.jpg|thumb|300px|Страница из манги о [[Википедия:Википе-тан|Википе-тан]] — неофициальном [[маскот]]е [[Википедия|Википедии]]]] [[Афаил:Manga in Jp.svg|thumb|250px|[[Кандзи|Иероглифы]] для слова «манга», написанные [[Масанобу Китао|Санто Кёдэном]] в издании «Сики но юкикай» 1798 года]] '''Аманга''' ({{lang-ja|漫画, マンガ [Manga]}}) — [[Иапониа]]тәи акомиксқәа роуп. Иапониа аманга иаԥхьоит адуцәеи ахәыҷқәеи. Аманга аҟазара хкык аҳасабалагьы ҳаҭыр ақәырҵоит. Убри аҟнытә, еиуеиԥшым ажанрқәа рыла еиуеиԥшым атемақәа рыла аусумҭақәа рацәоуп: ишәарҭоу аус, аромантика, аспорт, аҭоурых, аиумор, аҭҵарадырратә фантастика, ашәарҭара, аеротика, абизнес, уҳәа убас иҵегьы. Аманга егьырҭ атәылақәа рҿгьы еицырдыруа иҟалеит, еиҳарак [[ЕАА]] [[Франциа|Франциеи]] рҿы. ==Мангақәа== [[Афаил:MangaStoreJapan.jpg|thumb|250px|Манга адәқьан]] * [[Абензопилаҩ]] — ''チェンソーマン'' CHAINSAW MAN (Человек-бензопила) * [[Амцабзтәи қәылара]] — ''ファイアパンチ FIRE PUNCH'' (Огненный удар) * [[Аҭаҷкәымыкс]] — ワンパンマン ONE PUNCH MAN (Ванпанчмен) * [[Аҭыҭынцгәы]] — ヤニねこ YANI NEKO (Табакошка) * [[Афырԥҳәыс ҟьантаз адунеи ҿыц сҭалеит бымҳәан!]] — ''異世界で全裸勇者と呼ばないで исекаи де зенра иуша то обанаиде'' (Не называй меня голым героем в другой мир!) * [[Ацитрус (аниме)|Ацитрус]] * [[Аберсерк|Берсерк]] * [[Азенра.zip|Зенра.zip]] * [[Иагате кими ни нару]] — ''異世界で全裸勇者と呼ばないで'' (В конечном счёте я стану твоей) * [[Иҟьантазӡа аӡсара аклуб КЕНКОУ]] — ケンコー全裸系水泳部 ウミショー ''кенкоу зенракеи суиеибу умишоу'' (Клуб здорового плавания догола Умисё) * [[Исекаи дунеик аҟынтәи агурман]] — 異世界グルメ妻み食い! (Исекай-гурман: Жёны на закуску!) * [[Цугумомо]] * [[Уи аамҭазы аканҵлаӡыс санҽысԥсахуеит]] — ''転生したらスライムだった件'' (О моём перерождении в слизь) {{Авторитет змоу адыррақәа}} {{DEFAULTSORT:манга}} [[Акатегориа:Аманга| ]] [[Акатегориа:Иапониатәи алитература]] [[Акатегориа:Акомиксқәа]] [[Акатегориа:Иапониатәи акультура]] 2ulrxi34rc5gncouzmgeoy22hufabk8 Акатегориа:1950-тәи ашықәсқәа раан Виетнам иҟалаз ахҭысқәа 14 56107 173562 173399 2026-09-08T21:39:42Z Fraxinus.cs 8381 173562 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Vietnam in the {{Title year}}s}} {{Decade in country category|{{title country}}|Азиа}} [[Акатегориа:Алада-Мрагыларатәи Азиа {{Title year}}-тәи ашықәсқәа раан аҭоурых|{{Title country}}]] [[Акатегориа:{{Title year}}-тәи ашықәсқәа раан Францызтәи Индокитаи иҟалаз ахҭысқәа]] 44els5dwn007nbpguyjp1dfunjx5pyb Акатегориа:1950-тәи ашықәсқәа раан Францызтәи Индокитаи иҟалаз ахҭысқәа 14 56116 173560 173400 2026-09-08T21:38:53Z Fraxinus.cs 8381 173560 wikitext text/x-wiki {{Navseasoncats}} [[Акатегориа:{{Title year}}-тәи ашықәсқәа раан Франциатәи аколониалтә империа иҟалаз ахҭысқәа|Индокитаи]] [[Акатегориа:Францызтәи Индокитаи аҭоурых ажәашықәсақәа рыла]] [[Акатегориа:Алада-Мрагыларатәи Азиа {{Title year}}-тәи ашықәсқәа раан аҭоурых|Францизтәи Индокитаи]] [[Акатегориа:Францызтәи Индокитаи {{CENTURY|{{Title year}}}}-тәи ашәышықәсазтәи аҭоурых]] ak1caz2hcguiw4jmts3c0mp1xy4j82v 173563 173560 2026-09-08T21:40:01Z Fraxinus.cs 8381 Fraxinus.cs переименовал страницу [[Акатегориа:1950-тәи ашықәсқәа раан Францизтәи Индокитаи иҟалаз ахҭысқәа]] в [[Акатегориа:1950-тәи ашықәсқәа раан Францызтәи Индокитаи иҟалаз ахҭысқәа]] без оставления перенаправления 173560 wikitext text/x-wiki {{Navseasoncats}} [[Акатегориа:{{Title year}}-тәи ашықәсқәа раан Франциатәи аколониалтә империа иҟалаз ахҭысқәа|Индокитаи]] [[Акатегориа:Францызтәи Индокитаи аҭоурых ажәашықәсақәа рыла]] [[Акатегориа:Алада-Мрагыларатәи Азиа {{Title year}}-тәи ашықәсқәа раан аҭоурых|Францизтәи Индокитаи]] [[Акатегориа:Францызтәи Индокитаи {{CENTURY|{{Title year}}}}-тәи ашәышықәсазтәи аҭоурых]] ak1caz2hcguiw4jmts3c0mp1xy4j82v Акатегориа:Францызтәи Индокитаи аҭоурых ажәашықәсақәа рыла 14 56121 173561 173517 2026-09-08T21:39:09Z Fraxinus.cs 8381 Fraxinus.cs переименовал страницу [[Акатегориа:Францизтәи Индокитаи аҭоурых ажәашықәсақәа рыла]] в [[Акатегориа:Францызтәи Индокитаи аҭоурых ажәашықәсақәа рыла]] без оставления перенаправления 173517 wikitext text/x-wiki {{Аконтеинер акатегориа}} [[Акатегориа:Францызтәи Индокитаи|жәашықәсақәа]] [[Акатегориа:Алада-Мрагыларатәи Азиа аҭоурых ажәашықәсақәа рыла]] [[Акатегориа:Франциатәи аколониалтә империа аҭоурых ажәашықәсақәа рыла|Индокитаи]] [[Акатегориа:Атәылақәа рҭоурых ажәашықәсақәа рыла]] 7485w4ohgsf8b0yyrwzz2x4op0i3a12 Акатегориа:1954 шықәсазы иӡыз аконтинентқәа рыла аобиектқәа 14 56145 173542 2026-09-08T21:12:16Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Disestcatbycontinent}}» 173542 wikitext text/x-wiki {{Disestcatbycontinent}} 5nhbqyjvm8k0y5ry0opjg1ag0idhomp Акатегориа:1954 шықәсазы иӡыз 14 56146 173543 2026-09-08T21:14:04Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Commonscat|{{Title year}} disestablishments}} {{(Dis)establishments in year category header}}» 173543 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|{{Title year}} disestablishments}} {{(Dis)establishments in year category header}} 286slgqnfikpp5x9iwdsqqq2yf2qss5 Акатегориа:1950-тәи ашықәсқәа раан иӡыз 14 56147 173544 2026-09-08T21:14:38Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Commons category|{{Title year}}s disestablishments}} {{(Dis)establishments in decade category header}}» 173544 wikitext text/x-wiki {{Commons category|{{Title year}}s disestablishments}} {{(Dis)establishments in decade category header}} i13ptrpymkrhjb4tqsc58un0cqf0u2l Акатегориа:1950-тәи ашықәсқәа раан анҵәамҭақәа 14 56148 173545 2026-09-08T21:15:13Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{endings by decade}}» 173545 wikitext text/x-wiki {{endings by decade}} f6cgvgsy2wv18vwclcvqojl5aof0yum Акатегориа:1954 шықәсазы анҵәамҭақәа 14 56149 173546 2026-09-08T21:16:12Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{endings by year}}» 173546 wikitext text/x-wiki {{endings by year}} ly2m9gl2tweadvprwmggylctaa2wlt0 Акатегориа:1954 шықәсазы иҟалаз ахҭысқәа аконтинентқәа рыла 14 56150 173547 2026-09-08T21:18:45Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Year by continent category}}» 173547 wikitext text/x-wiki {{Year by continent category}} ml612n4y7wiuw47l1xgp4k2uebb3wnx Акатегориа:1950-тәи ашықәсқәа раан иӡыз аконтинентқәа рыла аобиектқәа 14 56151 173548 2026-09-08T21:19:41Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Disestablishments by continent in decade}}» 173548 wikitext text/x-wiki {{Disestablishments by continent in decade}} 70lv1q7z4tqun4s9b0rgpw4zuyz58be Акатегориа:1950-тәи ашықәсқәа раан иӡыз азиатәи атәылақәа рыла аобиектқәа 14 56152 173549 2026-09-08T21:22:25Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{DisestcatContinentDecade|Азиа}}» 173549 wikitext text/x-wiki {{DisestcatContinentDecade|Азиа}} nx4jjh6r5de44b9kqsaukcb9snxria7 Акатегориа:Азиа иӡыз ажәашықәсақәа рыла аобиектқәа 14 56153 173550 2026-09-08T21:24:56Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Аконтеинер акатегориа}} {{Category see also|Азиа ицәырҵыз ажәашықәсақәа рыла аобиектқәа}} {{CatAutoTOC}} [[Акатегориа:Азиа иӡыз аобиектқәа| жәашықәсақәа]] [[Акатегориа:Азиа аҭоурых ажәашықәсақәа рыла|/иӡыз]] Акатегориа:Аобиектқәа рыӡра аконтинентқәа рылеи ажәашықә...» 173550 wikitext text/x-wiki {{Аконтеинер акатегориа}} {{Category see also|Азиа ицәырҵыз ажәашықәсақәа рыла аобиектқәа}} {{CatAutoTOC}} [[Акатегориа:Азиа иӡыз аобиектқәа| жәашықәсақәа]] [[Акатегориа:Азиа аҭоурых ажәашықәсақәа рыла|/иӡыз]] [[Акатегориа:Аобиектқәа рыӡра аконтинентқәа рылеи ажәашықәсақәа рылеи]] getrvg6rzia0zfq1vkknxfs377j735c Акатегориа:Азиа иӡыз аобиектқәа 14 56154 173551 2026-09-08T21:26:19Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{commonscat|Disestablishments in Asia}} *'''[[Азиа]] иӡыз аобиектқәа'''. {{-}} :{{For|Азиатәи атәылақәа зегьы аобиектқәа рыӡра акатегориақәа рзы,|Акатегориа:Азиа иӡыз ашықәсқәа рыла аобиектқәа}} [[Акатегориа:Азиа иҟоу ахҭысқәа|иӡыз аобиектқәа]] Акатегориа:Азиа аҭоурых|иӡыз аоби...» 173551 wikitext text/x-wiki {{commonscat|Disestablishments in Asia}} *'''[[Азиа]] иӡыз аобиектқәа'''. {{-}} :{{For|Азиатәи атәылақәа зегьы аобиектқәа рыӡра акатегориақәа рзы,|Акатегориа:Азиа иӡыз ашықәсқәа рыла аобиектқәа}} [[Акатегориа:Азиа иҟоу ахҭысқәа|иӡыз аобиектқәа]] [[Акатегориа:Азиа аҭоурых|иӡыз аобиектқәа]] [[Акатегориа:Аобиектқәа рыӡра аконтинентқәа рыла]] 4tedg208yfs1cnqx3v1209f247c5hfe 173552 173551 2026-09-08T21:28:39Z Fraxinus.cs 8381 173552 wikitext text/x-wiki {{commonscat|Disestablishments in Asia}} *'''[[Азиа]] иӡыз аобиектқәа'''. {{Category see also|Азиа ицәырҵыз аобиектқәа}} [[Акатегориа:Азиа иҟоу ахҭысқәа|иӡыз аобиектқәа]] [[Акатегориа:Азиа аҭоурых|иӡыз аобиектқәа]] [[Акатегориа:Аобиектқәа рыӡра аконтинентқәа рыла]] svzkp4o8uxrxmi54c01bqsoc6fepumw Акатегориа:Иӡит 20-тәи ашәышықәса Азиа 14 56155 173553 2026-09-08T21:30:10Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{DisestcatContinentCentury|Азиа}}» 173553 wikitext text/x-wiki {{DisestcatContinentCentury|Азиа}} bihb2rj51whnnvr4z5813sg1b2pwnia Акатегориа:Иӡит II-тәи азқьышықәса Азиа 14 56156 173554 2026-09-08T21:31:02Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{DisestcatContinent2ndMillennium|Азиа}}» 173554 wikitext text/x-wiki {{DisestcatContinent2ndMillennium|Азиа}} 7tww4ipjt0jm2uyp3zzoumcivyq6zab Акатегориа:Азиа иӡыз азқьышықәсақәа рыла аобиектқәа 14 56157 173555 2026-09-08T21:32:06Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Аконтеинер акатегориа}} {{Category see also|Азиа ицәырҵыз азқьышықәсақәа рыла аобиектқәа}} [[Акатегориа:Азиа иӡыз аобиектқәа| 01]] [[Акатегориа:Азиа аҭоурых азқьышықәсақәа рыла|*иӡыз]] [[Акатегориа:Аобиектқәа рыӡра аконтинентқәа рылеи азқьышықәсақәа рылеи]]» 173555 wikitext text/x-wiki {{Аконтеинер акатегориа}} {{Category see also|Азиа ицәырҵыз азқьышықәсақәа рыла аобиектқәа}} [[Акатегориа:Азиа иӡыз аобиектқәа| 01]] [[Акатегориа:Азиа аҭоурых азқьышықәсақәа рыла|*иӡыз]] [[Акатегориа:Аобиектқәа рыӡра аконтинентқәа рылеи азқьышықәсақәа рылеи]] jsl6eq49g1myz9vx263tq6mbc7u0y97 Акатегориа:Азиа иӡыз ашәышықәсақәа рыла аобиектқәа 14 56158 173557 2026-09-08T21:33:49Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Commons category|Disestablishments in Asia by century}} {{Аконтеинер акатегориа}} [[Акатегориа:Азиа иӡыз аобиектқәа| шәышықәсақәа]] [[Акатегориа:Азиа аҭоурых ашәышықәсақәа рыла| иӡыз]] [[Акатегориа:Аобиектқәа рыӡра аконтинентқәа рылеи ашәышықәсақәа рылеи]]» 173557 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Disestablishments in Asia by century}} {{Аконтеинер акатегориа}} [[Акатегориа:Азиа иӡыз аобиектқәа| шәышықәсақәа]] [[Акатегориа:Азиа аҭоурых ашәышықәсақәа рыла| иӡыз]] [[Акатегориа:Аобиектқәа рыӡра аконтинентқәа рылеи ашәышықәсақәа рылеи]] hzkz54c1ucglxix4s5syouyg0f5rhho Акатегориа:Азиа иӡыз ашықәсқәа рыла аобиектқәа 14 56159 173558 2026-09-08T21:35:59Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Commons category|Disestablishments in Asia by year}} {{Аконтеинер акатегориа}} {{Category TOC custom|start=1000|by=25}} [[Акатегориа:Азиа аҭоурых ашықәсқәа рыла|/иӡыз]] [[Акатегориа:Азиа иӡыз аобиектқәа| шықәсқәа]] [[Акатегориа:Аобиектқәа рыӡра аконтинентқәа рылеи ашықәсқәа рылеи]]» 173558 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Disestablishments in Asia by year}} {{Аконтеинер акатегориа}} {{Category TOC custom|start=1000|by=25}} [[Акатегориа:Азиа аҭоурых ашықәсқәа рыла|/иӡыз]] [[Акатегориа:Азиа иӡыз аобиектқәа| шықәсқәа]] [[Акатегориа:Аобиектқәа рыӡра аконтинентқәа рылеи ашықәсқәа рылеи]] tc9ae3zqonospsgs941igfin6xzgdy9 Акатегориа:1954 шықәсазы Азиа иҟалаз ахҭысқәа 14 56160 173559 2026-09-08T21:37:08Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Commons category|{{Title year}} in Asia}} {{Year in continent category}}» 173559 wikitext text/x-wiki {{Commons category|{{Title year}} in Asia}} {{Year in continent category}} irxgzbxa99gqvuq6rgh1ajlwnuvfzdw Акатегориа:Ицәырҵит 1887 шықәсазы Франциатәи аколониалтә империа 14 56161 173564 2026-09-08T21:45:58Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Category series navigation}} [[Акатегориа:{{Title year}} шықәсазы ицәырҵыз атәылақәа рыла аобиектқәа|Франциатәи аколониалтә империа]] [[Акатегориа:Ицәырҵит {{DECADE|{{Title year}}}} раан Франциатәи аколониалтә империа|{{Title year}}]] Акатегориа:Франциатәи аколониалтә империа ицәырҵы...» 173564 wikitext text/x-wiki {{Category series navigation}} [[Акатегориа:{{Title year}} шықәсазы ицәырҵыз атәылақәа рыла аобиектқәа|Франциатәи аколониалтә империа]] [[Акатегориа:Ицәырҵит {{DECADE|{{Title year}}}} раан Франциатәи аколониалтә империа|{{Title year}}]] [[Акатегориа:Франциатәи аколониалтә империа ицәырҵыз ашықәсқәа рыла аобиектқәа|{{Title year}}]] [[Акатегориа:{{Title year}} шықәсазы Франциатәи аколониалтә империа иҟалаз ахҭысқәа|/]] [[Акатегориа:Ицәырҵит {{Title year}} шықәсазы Франциа|Франциатәи аколониалтә империа]] f2gfuyelzjl3e31p2d9fy0n04ci8afi Акатегориа:1887 шықәсазы ицәырҵыз атәылақәа рыла аобиектқәа 14 56162 173565 2026-09-08T21:46:35Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Estcatbycountry}}» 173565 wikitext text/x-wiki {{Estcatbycountry}} 1qc8xa7cr0hcugv54hggjm4ojxdyjz1 Акатегориа:1880-тәи ашықәсқәа раан ицәырҵыз атәылақәа рыла аобиектқәа 14 56163 173566 2026-09-08T21:47:07Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Establishments by country in decade}}» 173566 wikitext text/x-wiki {{Establishments by country in decade}} f0lx5lze2cpwk9p4xfnpku1ft0siws8 Акатегориа:1887 шықәсазы иҟалаз ахҭысқәа атәылақәа рыла 14 56164 173567 2026-09-08T21:47:48Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Year by country category}}» 173567 wikitext text/x-wiki {{Year by country category}} dbr7g9yldivw092rdzcdrzyp4x8j79g Акатегориа:Ицәырҵит 1880-тәи ашықәсқәа раан Франциатәи аколониалтә империа 14 56165 173568 2026-09-08T21:57:27Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: « [[Акатегориа:{{Title year}}-тәи ашықәсқәа раан ицәырҵыз атәылақәа рыла аобиектқәа|Франциатәи аколониалтә империа]] [[Акатегориа:Ицәырҵит {{CENTURY|{{Title year}}}}-тәи ашәышықәса Франциатәи аколониалтә империа|{{Title year}}]] Акатегориа:Франциатәи аколониалтә империа ицәы...» 173568 wikitext text/x-wiki [[Акатегориа:{{Title year}}-тәи ашықәсқәа раан ицәырҵыз атәылақәа рыла аобиектқәа|Франциатәи аколониалтә империа]] [[Акатегориа:Ицәырҵит {{CENTURY|{{Title year}}}}-тәи ашәышықәса Франциатәи аколониалтә империа|{{Title year}}]] [[Акатегориа:Франциатәи аколониалтә империа ицәырҵыз ажәашықәсақәа рыла аобиектқәа|{{Title year}}]] [[Акатегориа:{{Title year}}-тәи ашықәсқәа раан Франциатәи аколониалтә империа иҟалаз ахҭысқәа|/]] [[Акатегориа:Ицәырҵит {{Title year}}-тәи ашықәсқәа раан Франциа|Франциатәи аколониалтә империа]] 3rm65nvaat6lu4glk0fvj5k5lw1ulau 173569 173568 2026-09-08T21:57:48Z Fraxinus.cs 8381 173569 wikitext text/x-wiki {{Category series navigation}} [[Акатегориа:{{Title year}}-тәи ашықәсқәа раан ицәырҵыз атәылақәа рыла аобиектқәа|Франциатәи аколониалтә империа]] [[Акатегориа:Ицәырҵит {{CENTURY|{{Title year}}}}-тәи ашәышықәса Франциатәи аколониалтә империа|{{Title year}}]] [[Акатегориа:Франциатәи аколониалтә империа ицәырҵыз ажәашықәсақәа рыла аобиектқәа|{{Title year}}]] [[Акатегориа:{{Title year}}-тәи ашықәсқәа раан Франциатәи аколониалтә империа иҟалаз ахҭысқәа|/]] [[Акатегориа:Ицәырҵит {{Title year}}-тәи ашықәсқәа раан Франциа|Франциатәи аколониалтә империа]] nsox1htaf05d6luxbdlz9xy1oxv4z5g Акатегориа:Ицәырҵит 1880-тәи ашықәсқәа раан Франциа 14 56166 173571 2026-09-08T21:59:40Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Commons category|{{Title decade}}s establishments in France}} {{EstcatCountryDecade|{{Title country}}||Европа}}» 173571 wikitext text/x-wiki {{Commons category|{{Title decade}}s establishments in France}} {{EstcatCountryDecade|{{Title country}}||Европа}} 7j6maovn3zmaaa7oymz94vislro8w5q Акатегориа:Ицәырҵит 19-тәи ашәышықәса Франциа 14 56167 173572 2026-09-08T22:00:55Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Commons category|Establishments in France in the {{Title century}}th century}} {{Establishment category in country by century|{{Title country}}||Европа}}» 173572 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Establishments in France in the {{Title century}}th century}} {{Establishment category in country by century|{{Title country}}||Европа}} mmzzkbphpk3mfyc35zo6070tzs60pdo Акатегориа:1880-тәи ашықәсқәа раан Франциа иҟалаз ахҭысқәа 14 56168 173574 2026-09-08T22:03:51Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Commons category|France in the {{Title year}}s}} {{Decade in country category|{{title country}}|Европа}}» 173574 wikitext text/x-wiki {{Commons category|France in the {{Title year}}s}} {{Decade in country category|{{title country}}|Европа}} 0zmj2l4oq2lg1lo9fcprlrqo3dtphlb Акатегориа:Европа 1880-тәи ашықәсқәа раан аҭоурых 14 56169 173575 2026-09-08T22:04:40Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Commons category|Europe in the {{Title year}}s}} {{Аконтеинер акатегориа}} {{Category series navigation}} {{CatAutoTOC}} [[Акатегориа:{{Title year}}-тәи ашықәсқәа раан иҟалаз ахҭысқәа аконтинентқәа рыла]] [[Акатегориа:Европа аҭоурых ажәашықәсақәа рыла|{{title year}}]] Акатегориа:Европа {{CENTURY|{{Title year}}}}-тәи а...» 173575 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Europe in the {{Title year}}s}} {{Аконтеинер акатегориа}} {{Category series navigation}} {{CatAutoTOC}} [[Акатегориа:{{Title year}}-тәи ашықәсқәа раан иҟалаз ахҭысқәа аконтинентқәа рыла]] [[Акатегориа:Европа аҭоурых ажәашықәсақәа рыла|{{title year}}]] [[Акатегориа:Европа {{CENTURY|{{Title year}}}}-тәи ашәышықәсазтәи аҭоурых|{{title year}}]] cfokuti0k3uzn0xi96dft9dopzav57w Акатегориа:1880-тәи ашықәсқәа раан ицәырҵыз европатәи атәылақәа рыла аобиектқәа 14 56170 173576 2026-09-08T22:07:35Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{EstcatContinentDecade|Европа}}» 173576 wikitext text/x-wiki {{EstcatContinentDecade|Европа}} 7lrm3u8l0gmcfahjuuwm4qd5otg5upm Акатегориа:Ицәырҵит 19-тәи ашәышықәса Франциатәи аколониалтә империа 14 56171 173577 2026-09-08T22:10:00Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Establishment category in country by century|Франциатәи аколониалтә империа}} [[Акатегориа:Ицәырҵит 19-тәи ашәышықәса Франциа|Франциатәи аколониалтә империа]]» 173577 wikitext text/x-wiki {{Establishment category in country by century|Франциатәи аколониалтә империа}} [[Акатегориа:Ицәырҵит 19-тәи ашәышықәса Франциа|Франциатәи аколониалтә империа]] k1k1mwg15h8hsvdgwgjs4b2rojchz1i Аҭыҭынцгәы 0 56172 173578 2026-09-09T02:13:59Z Abslakak 24903 Новая страница: «'''Аҭыҭынцгәы''' ({{Lang-ja|ヤニねこ}} YANI NEKO'','' {{Lang-ru|Табакошка}}) — Иапониатәи [[Аманга|мангоуп]]. Автори асахьаҭыхҩи — «НианНианФактори» ауп. Аманга «[[Kodansha|Коданша]]» иҭнажьит журнал «[[Weekly Young Magazine|Иаммага]]» аҟны 2023 ашықәс февраль инаркны. «Bibury Animation Studios|Анимаци...» 173578 wikitext text/x-wiki '''Аҭыҭынцгәы''' ({{Lang-ja|ヤニねこ}} YANI NEKO'','' {{Lang-ru|Табакошка}}) — Иапониатәи [[Аманга|мангоуп]]. Автори асахьаҭыхҩи — «НианНианФактори» ауп. Аманга «[[Kodansha|Коданша]]» иҭнажьит журнал «[[Weekly Young Magazine|Иаммага]]» аҟны 2023 ашықәс февраль инаркны. «[[Bibury Animation Studios|Анимациатә Студиа Байбури]]» аниме адаптациа апремиера мҩаԥысит 2026 шықәса ииуль мзазы. Иахьазы аиҭага аԥсышәала иҟаӡам. == Асиужет == Ихадоу афрырԥҳәыс Ианико зыхьӡу ацгәыԥҳәыс лоуп. Лара дынхоит [[Иапониа]], ихыҭҳәаау ақалақь Ниагамихара ҳәа аҟны. Ианико аҭыҭын ӷәӷәа лҭиуеит, дыццуеит амгәахасрала, лхы ԥхасҭазтәуа аԥсҭазаара мҩаԥылгоит, насгьы иааикәыршаны иҟоу рзы еснагь ауадаҩрақәа лзаанагоит; лԥара зегьы ҳәа ҳҳәар ҳалшоит асигаретақәа ирықәылхуеит, насгьы лԥара анылҵәалак, аҭеҭых анлыцәцалак, лҵыхәа жәытәқәа лҵысуеит, мамзаргьы амҩан еизылгоит. == Аперсонажцәа == * '''Ианико Сато''' ({{Lang-ja|佐藤 ヤニ子}}, {{Lang-ru|Янико Сато}}) / '''Аҭыҭынцгәы''' ({{Lang-ja|ヤニねこ}}, {{Lang-ru|Табакошка}}) * '''Оиа Отани''' ({{Lang-ja|大谷おう也}}, {{Lang-ru|Оя Отани}}) — аперсонажцәа хадақәа реиҳараҩык ахьынхо аҩнеихагыла зтәу иоуп. * '''Имоко Сато —''' Лара Ианико лаҳәшьа еиҵбы лоуп. * '''Иакуко Ецусимару''' ll96mfgyi39owccdwoz03rn4clfh3aq 173580 173578 2026-09-09T10:12:25Z Fraxinus.cs 8381 Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Аманга]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала 173580 wikitext text/x-wiki '''Аҭыҭынцгәы''' ({{Lang-ja|ヤニねこ}} YANI NEKO'','' {{Lang-ru|Табакошка}}) — Иапониатәи [[Аманга|мангоуп]]. Автори асахьаҭыхҩи — «НианНианФактори» ауп. Аманга «[[Kodansha|Коданша]]» иҭнажьит журнал «[[Weekly Young Magazine|Иаммага]]» аҟны 2023 ашықәс февраль инаркны. «[[Bibury Animation Studios|Анимациатә Студиа Байбури]]» аниме адаптациа апремиера мҩаԥысит 2026 шықәса ииуль мзазы. Иахьазы аиҭага аԥсышәала иҟаӡам. == Асиужет == Ихадоу афрырԥҳәыс Ианико зыхьӡу ацгәыԥҳәыс лоуп. Лара дынхоит [[Иапониа]], ихыҭҳәаау ақалақь Ниагамихара ҳәа аҟны. Ианико аҭыҭын ӷәӷәа лҭиуеит, дыццуеит амгәахасрала, лхы ԥхасҭазтәуа аԥсҭазаара мҩаԥылгоит, насгьы иааикәыршаны иҟоу рзы еснагь ауадаҩрақәа лзаанагоит; лԥара зегьы ҳәа ҳҳәар ҳалшоит асигаретақәа ирықәылхуеит, насгьы лԥара анылҵәалак, аҭеҭых анлыцәцалак, лҵыхәа жәытәқәа лҵысуеит, мамзаргьы амҩан еизылгоит. == Аперсонажцәа == * '''Ианико Сато''' ({{Lang-ja|佐藤 ヤニ子}}, {{Lang-ru|Янико Сато}}) / '''Аҭыҭынцгәы''' ({{Lang-ja|ヤニねこ}}, {{Lang-ru|Табакошка}}) * '''Оиа Отани''' ({{Lang-ja|大谷おう也}}, {{Lang-ru|Оя Отани}}) — аперсонажцәа хадақәа реиҳараҩык ахьынхо аҩнеихагыла зтәу иоуп. * '''Имоко Сато —''' Лара Ианико лаҳәшьа еиҵбы лоуп. * '''Иакуко Ецусимару''' [[Акатегориа:Аманга]] 9l9l67jni9nvqdwwdldpj4kppsekrfb 173581 173580 2026-09-09T10:12:59Z Fraxinus.cs 8381 173581 wikitext text/x-wiki '''Аҭыҭынцгәы''' ({{Lang-ja|ヤニねこ}} YANI NEKO'','' {{Lang-ru|Табакошка}}) — Иапониатәи [[Аманга|мангоуп]]. Автори асахьаҭыхҩи — «НианНианФактори» ауп. Аманга «[[Kodansha|Коданша]]» иҭнажьит журнал «[[Weekly Young Magazine|Иаммага]]» аҟны 2023 ашықәс февраль инаркны. «[[Bibury Animation Studios|Анимациатә Студиа Байбури]]» аниме адаптациа апремиера мҩаԥысит 2026 шықәса ииуль мзазы. Иахьазы аиҭага аԥсышәала иҟаӡам. == Асиужет == Ихадоу афрырԥҳәыс Ианико зыхьӡу ацгәыԥҳәыс лоуп. Лара дынхоит [[Иапониа]], ихыҭҳәаау ақалақь Ниагамихара ҳәа аҟны. Ианико аҭыҭын ӷәӷәа лҭиуеит, дыццуеит амгәахасрала, лхы ԥхасҭазтәуа аԥсҭазаара мҩаԥылгоит, насгьы иааикәыршаны иҟоу рзы еснагь ауадаҩрақәа лзаанагоит; лԥара зегьы ҳәа ҳҳәар ҳалшоит асигаретақәа ирықәылхуеит, насгьы лԥара анылҵәалак, аҭеҭых анлыцәцалак, лҵыхәа жәытәқәа лҵысуеит, мамзаргьы амҩан еизылгоит. == Аперсонажцәа == * '''Ианико Сато''' ({{Lang-ja|佐藤 ヤニ子}}, {{Lang-ru|Янико Сато}}) / '''Аҭыҭынцгәы''' ({{Lang-ja|ヤニねこ}}, {{Lang-ru|Табакошка}}) * '''Оиа Отани''' ({{Lang-ja|大谷おう也}}, {{Lang-ru|Оя Отани}}) — аперсонажцәа хадақәа реиҳараҩык ахьынхо аҩнеихагыла зтәу иоуп. * '''Имоко Сато —''' Лара Ианико лаҳәшьа еиҵбы лоуп. * '''Иакуко Ецусимару''' {{DEFAULTSORT:ҭыҭынцгәы}} [[Акатегориа:Аманга]] grprutbdz8b5hv2iw332fi6kcj2i9va