Авикипедиа abwiki https://ab.wikipedia.org/wiki/%D0%98%D1%85%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D1%83_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%9F%D1%8C%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Амедиа Цастәи Ахцәажәара Алахәыла Алахәыла ахцәажәара Авикипедиа Авикипедиа ахцәажәара Афаил Афаил ахцәажәара Амедиавики Амедиавики ахцәажәара Ашаблон Ашаблон ахцәажәара Ацхыраара Ацхыраара ахцәажәара Акатегориа Акатегориа ахцәажәара TimedText TimedText talk Амодуль Амодуль ахцәажәара Event Event talk 0 27015 175629 140875 2026-10-16T17:00:24Z Fraxinus.cs 8381 175629 wikitext text/x-wiki [[Афаил:World Health Organization Logo.svg|справа|мини|Алого]] '''Агәабзиарахьчара адунеизегьтәи аиҿкаара''' ({{lang-en|World Health Organization, WHO}}) – Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаара иатәу ҷыдалатәи усбарҭоуп, иара шьақәгылоуп 194 ҳәынҭқарра-лахәылацәа рыла, урҭ рнапы иануп адунеи ауаапсыра ргәабзиарахьчара жәларбжьаратәи апроблемақәа рыӡбара. [[1945]] шықәсазы Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаара апҵаразы имҩапгаз аипылараҿы, егьырҭ инарываргыланы иалацәажәан, убасгьы, зымҽхак ҭбаау агәабзиарахьчара аиҿкаара апҵара. 1948 шықәса апрель 7 рзы, агәабзиаразы азин, ауаҩы изин иузаҟәымҭхо акы акәны ишыҟоу ҳасаб азуны, насгьы ауаа зегьы ргәабзиара аҩаӡара ашьҭыхра хымпадатәуп ҳәа ипхьаӡаны, иапҵан агәабзиарахьчара адунеизегьтәи аиҿкаара. Убриаахыс аиҿкаара напхгагас иамоуп адунеи зегьы аҟны ауаапсыра ргәабзиара ахылапшра арҭбаара. Агәабзиарахьчара адунеизегьтәи аиҿкаара – ари, Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаара аҳәаақәа ирҭагӡаны агәабзиарахьчара аусхк аҿы жәларбжьаратәи аусура ҳәаақәызҵо усбарҭоуп. ==Агәабзиарахьчара адунеизегьтәи аиҿкаара апкаанҵа== Агәабзиарахьчара адунеизегьтәи аиҿкаара апкаанҵа амчра аиуит [[1948]] шықәса [[Мшаԥымза 7|апрель 7]] рзы – убринахыс есышықәса ари амш - агәабзиара адунеизегьтәи амш акәны иазгәарҭоит. Агәабзиарахьчара адунеизегьтәи аиҿкаара ирықәныҟәоит апкаанҵаҿы иарбоу апунктқәа: Агәабзиара – ари ауаҩы ачымазареи агреи имамзаара мацара акәӡам, уи идоуҳатә, исоциалтә ҭагылазаашьагьы ауп. Агәабзиара ӷәӷәа амазаара ауаҩы изин хадақәа ируакуп, иарбан расоу, дину, политикатә зхаҵароу, социалтә ҭагылазаашьоу имоу иахьмырпшыкәа. Ажәларқәа зегьы ргәабзиара фактор хаданы иҟоуп аҭынчреи ашәарҭадареи рынагӡараан, уи ахьыпшуп хазы игоу ауааи аҳәынҭқаррақәеи русеицура. Иарбан ҳәынҭқарразаалак аҟны агәабзиара ахьчареи аиӷьтәреи русхк аҿы аихьӡарақәа зегьы рзы хәы змоу акоуп. Еиуеипшым аҳәынҭқаррақәа рҿы агәабзиарахьчара еиҟарамкәа аҿиареи, ачымазара ҿкы иаҿагыланы ақәпареи зегьы еицырзеипшу шәарҭоуп. Ахәыҷы игәы бзианы иааӡара зегь рапхьа игылоуп, уҳәа убас егьырҭ ахәҭаҷқәагьы. ==Адоктор Тедрос Адханом Гебреиесус== Агәабзиарахьчара адунеизегьтәи аиҿкаара адиректор хадас адоктор Тедрос Адханом Гебреиесус дыҟоуп 2017 шықәса раахыс. Адоктор Тедрос имаҵура данахагыла инаркны, аиҿкааразы иаликааит хра злоу ахырхарҭақәа хәба: агәабзиарахьчара амаҵзура азеипш мҽхакы; агәабзиарахьчара аусхк аҿы аҭагылазаашьа ҷыдақәа; аҳәсеи, ахәыҷқәеи, ақәыпшцәеи ргәабзиара; аҳауеи иааҳакәыршаны иҟоу апсабареи рҽеиҭакрақәа ауаҩы игәабзиара ишаныпшуа; агәабзиара адунеизегьтәи аиҿкаара апсахрақәа ралагалара. «Сара сшазхәыцуа ала, адунеи иарбан тәылазаалак аҟны, дарбанзаалакгьы ауаҩы игәы бзианы аҟазааразы аҭагылазаашьа имазароуп. Агәабзиарахьчара адунеизегьтәи аиҿкаара амчқәа зегьы аднаҵароуп ҳаамҭазы еиҳа хадара злоу азҵаарақәа рыӡбара, аиҿкаара ахадацәа ари апроцесс напхгара азыруроуп, агәабзиарахьчара аусхк аҿы, адипломатиа, аполитикаҿы ирымоу апышәа рхы иархәаны, агәабзиарахьчара апроблемақәа рыӡбара иҿыцу азнеишьа арҭароуп. Ҩажәиактәи ашәышықәса аҭагылазаашьа ҳасаб азуны, ҳара иҳарҿыцроуп зегьы ирзеипшу, агәабзиарахьчара адунеизегьтәи аиҿкаара», – абас иҳәоит Агәабзиарахьчара адунеизегьтәи аиҿкаара адиректор хада, адоктор Тедрос Адханом Гебреиесус. ==Агәабзиарахьчара адунеизегьтәи ассамблеиа== Агәабзиарахьчара адунеизегьтәи ассамблеиа – аӡбамҭақәа здызкыло, агәабзиарахьчара адунеизегьтәи аиҿкаара иреиҳау аусбарҭа акәны иҟоуп. Аиҿкаара иалоу 193 ҳәынҭқарра рҟынтәи аделегациақәа злахәу есышықәсатәи асессиақәа мҩапысуеит Женева, маи мзазы. Анагӡаратә комитет шьақәгылоуп агәабзиарахьчара аусхк аҿы атехникатә квалификациа змоу ҩажәи жәипшьҩык алахәылацәа рыла. Акомитет алахәылацәа алырхуеит хышықәса ҿҳәарас ирыҭаны. Агәабзиарахьчара ассамблеиа афункциа хадақәа ируакуп аиҿкаара аусураҿ азеипш политикатә хырхарҭақәа ралкаара. Агәабзиарахьчара ассамблеиа далнахуеит адиректор хада, аиҿкаара афинанстә политика иахылапшуеит, иара убас ишьақәнарӷәӷәоит апрограмматә биуџьет проект. ==Агәабзиарахьчара адунеизегьтәи аиҿкаара аусура== Егьырҭ атәылақәа рҟны аусеицура иабзоураны Агәабзиарахьчара адунеизегьтәи аиҿкаара иалшеит агәабзиара арӷәӷәара аусхк ахырхарҭақәа жәпакы рҿы пхьаҟацара. Еиуеипшым атәылақәа рҿы аус зуа 149 биуро, арегионалтә биуроқәа 6, Женеватәи аштаб-квартиреи рҟны аус руеит 149 тәыла рҟынтә 7000-ҩык инареиҳаны ауаа. Аҳақьымцәеи, азеипш гәабзиарахьчара аспециалистцәеи, анаукатә усзуҩцәеи, аепидемиологцәеи рыдагьы, агәабзиарахьчара адунеизегьтәи аиҿкаараҿы аус руеит административтә, афинанстә, аинформациатә системақәа рнапхгараҭара аусхк аҿы азыҟаҵара иахысыз ауаа, иара убас агәабзиарахьчара астатистика, аекономика, аҭагылазаашьа ҷыдақәа раан ацхыраара аусхк аҿы аекспертцәа. Бызшәарацәала иапҵоу асаитқәеи, иара убас агәабзиарахьчара адунеизегьтәи аиҿкаара акьыпхьымҭақәеи аресурсқәеи ирыбзоураны амедико-санитартә информациа роуртә алшара рымоуп изҭаху зегьы, дара рбызшәала. Уи, амедико-санитартә информациа еиҳа ииашаны, хаҳарала аиура иацхраауеит. Бызшәарацәала аинформациа рызнагара цхыраагӡа дууп адыррақәа рхарҭәаареи, ауаа рыбжьара аилибакаара аиӷьтәреи рҟны. Уи иабзоураны агәабзиарахьчара адунеизегьтәи аиҿкаара иалшоит азеипш гәабзиарахьчара аусхк аҿы апрактикатә методика еиҳа хаҭабзиарала ахархәара, жәларбжьаратәи аудиториа арҭбаара, адунеи зегь аҟны агәабзиара аганахьала алҵшәа бзиақәа раарпшра. Абасала, бызшәарацәала аинформациатә усеицура, агәабзиарахьчара мҽхакы ҭбаала аиӷьтәраҟны инструмент хаданы иҟоуп. ==Агәабзиарахьчара адунеизегьтәи аиҿкаара анапы злаку аусхк Агәабзиарахьчара асистемақәа== Агәабзиарахьчара асистема ацхыраара ҟанаҵоит еиуеипшым атәылақәа рҿы агәабзиарахьчара аиӷьтәразы, агәабзиарахьчара апрограммақәа рхаҭабзиара ашьҭыхраҿы, уи иалкаау ароль нанагӡоит. Агәабзиарахьчара адунеизегьтәи аиҿкаара хылаԥшра анаҭоит арегионалтә, аглобалтә ҭагылазаашьақәа, агәабзиарахьчара аусхк аҿы атенденциақәа, ачымазарақәеи агәабзиара аҭагылазаашьеи рзы аинформациатә системақәа џьарак еиднакылоит. Иҿыцу арбагақәеи амедико-санитартә информациеи хадара злоу акоуп азеипш гәабзиарахьчара аусхк аҿы, иахәҭоу аресурсқәа рзоужьреи, ахылапшреи, ахәшьара аҭареи рзы аӡбамҭа адкылараҟны. Агәабзиарахьчара адунеизегьтәи аиҿкаара аус рыцнауеит атәылақәа, зхаҭабзиара ҳараку аинформациатә ресурсқәа рхархәара, рапҵара, реимдара амеханизмқәа рырӷәӷәаразы. ==Иҿкым ачымазарақәа== Иҿкым ачымазарақәа – агәыхь, аинсульт, акьыба чымазарақәа, ашьақар чымазареи арыпҳа чымазареи, аԥсихика аилагара, иара убас ақәымчреи атравмақәеи ирыхҟьаны адунеи аҿы зыпсҭазаара иалҵуа рхыпхьаӡара 70% иреиҳауп. Жәаба рахьтә аа-хҭыск ҟалоит злагала лаҟәу, мамзаргьы ибжьаратәу атәылақәа рҿы. Арҭ ачымазарақәа рыхҟьапҟьақәа агәабзиарахьчара аҳәаақәа ирҭыҵуеит, ицәырҵуа апроблемақәа рыӡбаразы иаҭахуп ачымазарақәа рыхәышәтәреи рыпрофилактикеи рсистема ирыднагало аасҭа еиҳау даҽакы. ==Апсҭазаара аҵыхәтәанынӡа агәабзиара арӷәӷәара== Агәабзиарахьчара адунеизегьтәи аиҿкаара аусура зегьы адҳәалоуп апсҭазаара аҵыхәтәанынӡа агәабзиара арӷәӷәаразы ацхраара аҟаҵара, ҳасаб рызнауеит аекологиатә факторқәа, агендертә аспектқәа, аиаша адгылара, ауаҩы изинқәа рықәныҟәара разхьарпшра. Аҵыхәтәантәи ашықәсқәа рзы урҭ русура хықәкыс иамоуп атәылақәа рыбжьареи, хазы игоу тәылақәак рҟны ананамгацәеи амалуааи рыбжьареи аиҟарамра армаҷра. ==Ачымазара ҿкқәа== Агәабзиарахьчара адунеизегьтәи аиҿкаара аус рыцнауеит атәылақәа, ВИЧ, арыпҳа чымазара, ашыӡ, ирхашҭхьоу атропикатә чымазарақәа рцәырҵраан ахәышәтәреи амедицинатә цхырааралеи реиқәыршәаразы, иара убас вакцинала аанкылара зылшо ачымазарақәа реиҵатәразы. Арҭ ачымазара ҿкқәа рыхәышәтәраҿы иаагәоуҭаратәы апрогресс ыҟоуп, аха ари ахырхарҭаҿы макьана иҟаҵатәу рацәоуп. ==Аепидемиатә хылапшреи аҭактә уснагӡатәқәеи== Аҭагылазаашьа ҷыдақәа раан агәабзиарахьчара адунеизегьтәи аиҿкаара ароль ахь иаҵанакуеит атәылақәа ацхыраара рыҭара хықәкыс измоу агәабзиарахьчара анапхгара аҳәаақәҵара, апыжәара зҭатәу алкаара, астратегиа аус адулара, аҭаҵәахқәеи афинанстә ресурсқәеи рыла реиқәыршәара, иара убас агәабзиарахьчара аусхк аҿы аҭагылазаашьа ахылапшра. Убри инаҷыданы, агәабзиарахьчара адунеизегьтәи аиҿкаара атәылақәа ацхыраара рнаҭоит рмилаҭтә потенциал арӷәӷәараҟны, аҭагылазаашьа ҷыдақәа раан анырра аҟаҵаразы, урҭ рышьҭахь аиҭашьақәыргылараҟны. ==Акорпоративтә маҵзурақәа== Акорпоративтә маҵзурақәа рахь иаҵанакуеит ацхыраагӡатә функциақәа, аинструментқәа, аресурсқәа, урҭ рыбзоурала аусурақәа зегьы рынагӡара алыршахоит. Иаагозар, акатегориа «акорпоративтә маҵзурақәа» еиднакылоит анапхгаратә усбарҭақәа, аполитика аус адуларазы аҳәынҭқарра-алахәылацәа реипыларақәа еиҿызкаауа; жәларбжьаратәи аиҿцәажәарақәа аус рыдулараан аиуристтә ҟәша ирыднагало аконсультациақәа; агәабзиарахьчара иадҳәалоу аинформациа аларҵәаразы ауаажәларра реимадаразы аусзуҩцәа рҟынтәи ацхыраара; ауаажәларратә гәабзиарахьчара аусхк аҿы адунеи аҿы иреиӷьу аекспертцәа адзыпхьало аперсонал аус рыдуларазы аҟәша аусура, иара убас иарӷәӷәоит агәабзиарахьчара адунеизегьтәи аиҿкаара аофисқәа 150 инареиҳаны рҿы аус зуа 7-нызқьҩык аусзуҩцәа ауадақәеи ахархәагақәеи рыла еиқәзыршәо амаҵзурақәа. Иазгәаҭатәуп агәабзиарахьчара адунеизегьтәи аиҿкаара абзоурала ишҭыжьу ашәҟәы, аиҿкаара аҭоурых зегьы зныпшуа, аплакатқәеи асахьақәеи рыла еиқәыршәоу. Асахьақәа иаадырпшуеит жәашықәсала агәабзиарахьчара аганахьала ахырхарҭақәа рыҽшырыпсахуаз, арекламатә тенденциақәа, аҳәынҭқарратә нормативтә актқәа, апхьаҩцәа ирыднагалоит рыхшыҩ азырышьҭырц ауаажәларратә гәабзиарахьчара шыҿиоз, насгьы урҭ реиӷьтәра шалшо. Ашәҟәы иагәылоуп адунеи еиуеипшым атәылақәа рҟынтәи ауаажәларратә гәабзиарахьчара аусхк аҿы аплакатқәа реизга ду, англыз, арабтә, аиспан, акитаи, аурыс, афранцыз бызшәақәа рыла. Ашәҟәы рызкуп агәабзиарахьчара аспециалистцәа, аполитикатә усзуҩцәа, апрограммақәа рнапхгаҩцәа, амедицинатә институтқәа рыстудентцәа, уи рхы иадырхәар рылшоит аграфикеи, асоциалтә усуреи, мамзаргьы агәабзиарахьчара иадҳәалоу азҵаарақәа ирызҿлымҳау. Аа-хык иргәылоуп агәабзиарахьчара адунеизегьтәи аиҿкаара арегионқәа зегьы рҟынтәи аплакатқәа реизга. ==Ачымазара ҿкы COVID-19== Агәабзиарахьчара адунеизегьтәи аиҿкаара асаит аҟәшақәа руак аҿы иупылоит аинформациеи ҳаамҭазтәи акоронавирустә ҿкы COVID-19 иадҳәаланы аиҿкаара иҟанаҵо абжьгарақәеи, ари ачымазара рапхьаӡа акәны ашәҟәы иҭагалан Китаи, Ухань ақалақь аҿы 2019 шықәса, декабр 31 рзы. Ари адаҟьаҿы есыҽны ианырҵоит ачымазара ацәырҵра иазку актуалра злоу аинформациа. Агәабзиарахьчара адунеизегьтәи аиҿкаара аус рыцнауеит жәларбжьаратәи аекспертцәа, аиҳабырақәа, апартниорцәа, ҿыц ицәырҵыз ачымазара ҿкы иазкны анаукатә рбагақәа иаарласны риуразы, уи аларҵәара ахылапшразы, атәылақәеи, урҭ руаапсыреи ргәабзиара ахьчаразы абжьгарақәа рыҟаҵаразы, ачымазара аламырҵәараз ргәырҽанырҵарц. - Агәабзиарахьчара адунеизегьтәи аиҿкаара абжьгарақәа Шәацклапшла COVID-19 иазкны аиҿкаара авеб-саит аҿы ишәоурц зылшо иҿыцӡоу аинформациа. Еиҳарак ачымазара имарианы имҩасуеит, аха иҟоуп аҽанарцәгьогьы. Акоронавирустә чымазара аҽацәыхьчаразы, уааигәасигәа иҟоу ргәабзиара ахьчаразы абасеипш апҟарақәа ирықәныҟәалатәуп: Лассы-лассы шәнапқәа шәыӡәӡәала, мамзаргьы аспирт злоу ахархәагақәа рыла ишәрыцқьала. Избанзар, унапы авирус ақәтәазар, сапынла иуӡәӡәар, мамзаргьы аспирт злоу ахархәагақәа рыла иурыцқьар, урҭ ашьуеит. – Ауаарацәа ахьыҟоу аҭыпқәа рҿы шәеизааигәаны шәымгылалан Ауаарацәа ахьыҟоу аҭыпқәа рҿы метрак шәыбжьаны шәгылазароуп, еиҳаракгьы урҭ еимҳәозар, рпынҵа еихачызар, ашоура рымазар. Избанзар, акоронавирус чымазара змоу ауаҩы данеимҳәо, ма данеимсо икәшамыкәша авирус злоу ацәыкәбарқәа ипсаҟьоит. Уи иааигәара шәгылазар шәыпсып анылажәгаҩажәго ачымазара ҿкы шәара шәахь ииасыр ауеит. – Излауала, напыла шәырхьымкьыслан шәылақәа, шәпынҵа, шәҿы Избанзар, ауаҩы инапала дрыхькьысыр алшоит авирус зықәтәоу амаҭәарқәа. Шәнапы аинфекциа шамоу шәылақәа, шәпынҵа, шәҿы шәрыхькьысыр, шәцәеижь аҟынтәи авирус шәыҩныҵҟа ицар ҟалоит. – Ареспиратортә гигиена апҟарақәа ирықәныҟәалатәуп Шәанеимҳәо, шәанеимсо шәҿы асалфетка адкылаз, ма шәмашьхәылҵ, уи ашьҭахь иаразнак асалфетка ахҩа змоу агәамсам зҭарыпсо аконтеинер иҭашәыршә, шәнапы аспирт злоу ахархәагақәа рыла ишәрыцқьа, ма сапынла ишәыӡәӡәа. Избанзар, шәанеимҳәо, шәанеимсо шәпынҵеи шәҿи ашәыркыр авирус алаҵәара ааннакылар ҟалоит. Шәанеимҳәо, шәанеимсо шәнапы шәпынҵа, шәҿы иадышәкылар амикробқәа шәнапаҿы иаанхар алшоит, анаҩс амаҭәарқәа, мамзаргьы ауаа шәрылакьысыр урҭ рахь ииасуеит. – Шәшоура халар, шәеимҳәозар, шәыпсып лагаҩагара шәцәыцәгьазар, иаразнак амедицинатә цхыраарахь шәадҵаал. Шәара акоронавирус чымазара ахьалаҵәоу атәылақәа рҟынтәи шәаазар, мамзаргьы уантәи иааз, авирус чымазара змоу ауаа шәрыдтәалазар, уи азы амедицинатә усзуҩы адырра иҭатәуп. Ашоура ахалара, аимҳәа, апсып лагаҩагара аныцәгьоу, иаразнак аҳақьымцәа ирыдҵаалатәуп, избанзар уи ачымазара ҿкы ицәырнагазар ауеит. Ари аҩыза аҭагылазаашьа амзызқәа рацәаны иамазар ауеит, урҭ рыбжьара иҟазар алшоит 2019-nCoV. Шәацклапшла иҿыцу аинформациа, шәрықәныҟәала амедицинатә специалистцәа рабжьгарақәа. ==Азхьарԥшқәа== * [https://www.refworld.org.ru/publisher/WHO.html] {{Асаит архивтәра|url=https://web.archive.org/web/20210125130635/https://www.refworld.org.ru/publisher/WHO.html |date=2021-01-25 }} * [https://www.who.int/about/brochure_ru.pdf] * [https://www.who.int/ru/about/who-we-are/constitution] * [https://www.unsystem.org/content/dr-tedros-adhanom-ghebreyesus] {{Асаит архивтәра|url=https://web.archive.org/web/20200831105206/https://www.unsystem.org/content/dr-tedros-adhanom-ghebreyesus |date=2020-08-31 }} * [https://www.who.int/dg/election/cv-tedros-en.pdf] * [https://www.who.int/mediacentre/events/governance/wha/how_wha_works/ru/] * [https://www.unaids.org/ru/aboutunaids/unaidscosponsors/who] * [https://www.who.int/about/brochure_ru.pdf] * [https://hromadske.ua/ru/posts/chto-takoe-voz-kto-ee-finansiruet-i-pochemu-my-prislushivaemsya-k-ee-sovetam-po-koronavirusu] * [https://www.who.int/about/brochure_ru.pdf] * [http://158.232.12.119/healthsystems/strategy/everybodys_business.pdf] * [https://www.who.int/fctc/guidelines/article_5_3_ru.pdf] * [https://www.who.int/ru/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public] * [https://www.who.int/ru/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019] * [https://www.who.int/ru/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public] [[Акатегориа:Адунеижәларбжьаратәи аиҿкаарақәа]] [[Акатегориа:1948 шықәсазы ицәырҵит]] 87p68btuc6xncx3qvon4s3jfrkpkq8r 14 33463 175670 127486 2026-10-16T22:07:19Z Fraxinus.cs 8381 Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Урыстәыла иҟоу аҭаацәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала 175670 wikitext text/x-wiki [[Акатегориа:Аурысцәа]] [[Акатегориа:Урыстәыла иҟоу аҭаацәа]] 8f026ju9pk31ekcjosvhzrd1sy0p3q8 175671 175670 2026-10-16T22:07:39Z Fraxinus.cs 8381 175671 wikitext text/x-wiki {{DEFAULTSORT:урыс жәлақәа}} [[Акатегориа:Аурысцәа|жәлақәа]] [[Акатегориа:Урыстәыла иҟоу аҭаацәа]] qnv37usz17nk38i5c3znaaxyyv8tauh 0 37722 175580 175304 2026-10-16T13:36:01Z Fraxinus.cs 8381 ± 3 категориақәа [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала 175580 wikitext text/x-wiki {{Акарточка ашәҟәыҩҩы}} '''Лев Николаи-иԥа Толстои''' ({{date|9|9|1828|28|8}}, Иасная Поляна — {{date|20|11|1910|7||}}, Астапово) – еицырдыруа аурыс шәҟәыҩҩы, апублицист, ахәыцыҩ ду, адунеитә литература аҟны иреиӷьӡоу ароманистцәа ируаӡәку. Лев Толстои инысмҩа ҭәуп даара аинтерес змоу афактқәеи ахҭысқәеи рыла.<ref>{{Cite web |url=https://bigenc.ru/literature/text/4195948 |title=Archive copy |access-date=2024-01-26 |archive-date=2020-11-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201125022103/https://bigenc.ru/literature/text/4195948 |url-status=dead }}</ref> == Толстои иаазыркьаҿу инысмҩа == Лев Толстои диит нанҳәамза 28, 1828 шықәсазы Урыстәылатәи аимпериа, Крапивенсктәи ауезд Тулатәи агуберниа, иан лимшьҭратә нхара аҟны – Иаснаиа Полиана. Иара аҭаацәара аҟны аԥшьбатәи хәыҷын. Иан лыԥсҭазаара далҵит 1830 шықәсазы, ахшараиура дахыԥсааит. Ари ҟалеит аԥҳа данлоу ашьҭахь, усҟан Лев ҩышықәсагьы ихымҵыцызт. Абарҭқәа ирыхҟьаны Лев хәыҷы иашьцәеи, иаҳәшьцәеи, иареи рааӡара инапы ианылеит иабду иашьа иԥа. Быжьшықәса ааҵхьан, иаалырҟьаны иԥсҭазаара далҵит Лев Толстои иаб – аграф Николаи Толстои. Арҭ атрагедиатә хҭысқәа ирылҵшәаны ахәыҷқәа ааӡаҩыс дроуит Казан инхоз рҭынха ԥҳәыс. Лев Толстои ихәыҷрашықәсқәа даара аԥхарра аҵаны игәалаиршәон, ари аамҭа иара инысымҩа аҟны акыр адраматә хҭысқәа шацызгьы.<ref>{{Cite web |url=https://www.uznat.net/biografii/kratkaya_biografiya_tolstogo.html |title=Archive copy |access-date=2024-01-26 |archive-date=2023-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230604003351/https://www.uznat.net/biografii/kratkaya_biografiya_tolstogo.html |url-status=dead }}</ref> == Аҵарадырра == Толстои алагарҭатә классқәа рзы аҵарадырра аҩны ауп иахьиоуз. Уи аҵара идырҵон анемеци афранцызи рҵаҩцәа. 1843 шықәсазы Толстои Аимператортә Казантәи ауниверситет мрагыларатәи абызшәақәа рзы афакультет дҭалоит. Аха, ари ахырхарҭаҟны аҵарадырра ус имарианы ицааиуамызт. Ихәшьарақәа ахьҽеимыз иахҟьаны еиҳа имариаз азиндырратә факультет ахь диасыр акәхеит. Аха, ус шакәызгьы, Толстои инысмҩа аҟны иарбоу аофициалтә дыррақәа рыла, аҵарадырра иадҳәалаз ауадаҩрақәа ари ала инымҵәеит, иара 1847 шықәсазы аинститут аанижьуеит, азанааҭ ҳәа акагьы имоуӡакәан. Абри ашьҭахь Толстои иӡбоит иҭаацәа рыҩнахьы дгьежьырц, афермертә ус инапалакразы. Аха, иара абрагьы изамуит, избанзар, иара еснагь Урыстәыла ақалақьқәа лассы-лассы дырҭаауан. Аха, абас шакәызгьы, Толстои аихьӡарақәа иман – иара еснагь амшынҵа иҩуан. Ари аҟазшьа ауп иара ашәҟәыҩҩра дадзыԥхьалаз, ароманқәеи аповестқәеи раԥҵара ҵаҵӷәыс иаиуз, иара убасгьы иаԥхьаҟатәи иԥсҭазааратә мҩа ҳәаақәызҵаз.<ref>https://24smi.org/celebrity/4022-lev-tolstoi.html</ref> == Арратә маҵзура == Ҳәарада, Лев Толстои ахобби иман. Иара даара бзиа ибон амузыка. Иреиӷьишьоз композиторцәан Бах, Гендель, Шопен. Инысмҩа аҟны ишазгәаҭоу ала, Лев Толстои сааҭла Моцарт, Шопен, Мендельсон, Шуман уҳәа реиԥш иҟаз раԥҵамҭақәа ароиаль аҟны иаирҳәалар илшон. Анысмҩа аҟны иара убасгьы иазгәаҭоуп Лев Толстои анырра ӷәӷәа шииҭоз иашьа еиҳабы Николаи. Уи иара диҩызан, насгьы аԥхьаҟа ишәҟәыҩҩхоз изы дымҩақәҵаҩын. Николаи иоуп зашьеиҵбы арратә маҵзурахьы Кавказҟа дназыԥхьаз. Уи иабзоураны Лев Толстои иункерхоит, 1854 шықәсазы Севастопольҟа диаган, уа иара далахәын Ҟрымтәи аибашьра, нанҳәамза 1855 шықәсанӡа.<ref>https://histrf.ru/lichnosti/biografii/p/tolstoi-liev-nikolaievich</ref> == Толстои иҟазара == Аррамаҵзура ахысра аан Лев Николаи-иԥа иҭацәыз аамҭа рацәаны иман. Ари аамҭазы иаԥиҵоит автобиографиатә повест «Детство», уа даара ҟазарыла иааирԥшит иԥсҭазаара раԥхьатәи ашықәсқәа. Ари аҩымҭа инысмҩа аҩра азын ихҭыс духеит. «Детство» ажурнал «Современник» аҟны акьыԥхь анаба инаркны, Толстои иаразнак деицырдыруа дҟалеит шәҟәыҩҩык иаҳасаб ала. Аповест убас еиԥш еицырдыруа иҟалеит, Толстои – И. Тургенев, Н. Островски, И. Гончаров реиԥш иҟаз усҟантәи аамҭазтәи ашәҟәыҩҩцәа дрываргыланы ихьӡ рҳәо аҟынӡа. Абри ашьҭахь Лев Толстои анаҩстәи иповест «Казаки» аԥиҵоит. Уаҟа иара Кавказ иҟазаара аантәи ирратә ԥсҭазаара далацәажәоит. Арҭ аҩымҭақәа рыҩра 1862 шықәсанӡа дадхалеит, аррамаҵзура анихига анаҩс ауп ианхиркәшаз. Аинтерес зҵоу фактуп, Толстои Ҟрымтәи аибашьра даналахәызгьы икалам ахьышьҭеимҵаз, усҟангьы иара дыҩуан. Ари аамҭа иалагӡаны иаԥҵан аповест «Отрочество», «Детство» иацызҵоз, насгьы «Севостопольтәи ажәабжьқәа». Ҟрымтәи аибашьра ашьҭахь Толстои аррамаҵзура ааныжьны иҩныҟа дгьежьуеит. Усҟан иара еицырдыруаз шәҟәыҩҩхахьан.<ref>http://russkay-literatura.ru/analiz-tvorchestva/62-tolstoj-ln-russkaya-literatura/326-nachalo-literaturnoj-deyatelnosti.html</ref> Толстои иқәыԥшра ашықәсқәа рзы даара иԥагьаз аӡә иакәын, уи имшынҵаҟны иҩыз анҵамҭақәа даара ирныԥшуеит. Иара мап ацәикуан изакәызаалак философиатә школк ихы адҳәалара, зынгьы санархиступ ҳәа рылеиҳәахьан, уи ашьҭахь 1857 шықәса рзы иӡбоит Франциаҟа ацара. Азныказ Толстои азарттә хәмаррақәа дырчычоит. Аха уи иаарласны иаанижьуеит, имазара зегьы данаҵаха, уи ашьҭахь Европантәи иҩныҟа дгьежьыр акәхоит. Акыр ауадаҩрақәа шихигазгьы, илшоит аҵыхәтәантәи, инысмҩа ахԥатәи ахәҭа «Юность» аҩра. Ари ахҭыс ҟалеит 1857 шықәсазы. 1862 шықәса инаркны Толстои далагоит апедагогигатә журнал «Ясная Поляна» аҭыжьра, усзуҩы хадас иара ихаҭа дызмаз. Аха 12 номер заҵәык рҭыжьра ауп илшаз, ари аус игәы ахьахшәаз азы.<ref>http://www.l-tolstoy.ru/page_12.php</ref> == Лев Толстои иҭаацәа == Цәыббрамза 23, 1862 шықәсазы Толстои инысмҩа аҟны акыр аиҭакрақәа ҟалеит: иара ԥҳәысс дигоит Софиа Андреи-иԥҳа Берс, аҳақьым иԥҳа. Ари аҭаацәараҟны ииуеит жәҩык аԥацәеи ԥшьҩык аԥҳацәеи. Жәахаҩык ахәыҷқәа рахьтә хәҩык ишхәыҷӡаз рыԥсҭазаара иалҵуеит. Софиа Андреи-иԥҳа хаҵа данцоз 18 шықәса лхыҵуан, Лев Толстои – 34 шықәса. Абри аамҭазы Толстои насыԥ змоу иакәны ихы иԥхьаӡон. Иара иԥҳәыс илыбзоураны иматериалтә ҭагылазаашьагьы бзиахоит. Адунеитә азхаҵарагьы иоууеит иаԥиҵаз иҩымҭақәа ирыбзоураны.<ref>http://tolstoy-lit.ru/tolstoy/bio/semya-tolstogo.htm{{Анеишьа_амам_азхьарԥш|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Иԥҳәыс илыбзоураны диоуит иусқәа зегьы рҟны ицхраауаз, иҩымҭақәа раԥҵара аҟни идгылоз ауаҩы. Амаӡаныҟәгаҩ иҟамзаара иахҟьаны Лев иԥҳәыс Софиа лакәын иҩымҭақәа хызҩылаауаз. Аха нас дара аҳәоуеиқәымшәара рыбжьалоит, урҭ аилибамкаарақәа ашықәсқәа цацыԥхьаӡа еиҳа-еиҳа иуадаҩхон, рышьаҭақәа рҳауан. Аилибамкаара зыхҟьаз, Лев Толстои иҭаацәа рзын ишьақәиргылаз аплан инақәыршәаны, идырҳауаз ахәҭак рзыршалар акәын арыцҳацәеи ашколқәеи. Насгьы, иҭаацәа рыԥсҭазаара даара армариара дашьҭан, иара иҭахын еиҳа зыхә мариоу амаҭәақәа, афатә аархәаларц, имыцхәуп ҳәа ииԥхьаӡоз – афортепиано, аҩнымаҭәа, аекипаж зегьы ҭины ауаа ирзишарц. Ҳәарада, ас еиԥш аплан иԥшәмаԥҳәыс Софиа Андреи-иԥа дақәшаҳаҭмызт. Абри иахҟьеит дара раԥхьатәи нышәашьа змамыз рҭыӡшәагьы, Софиа лыхшара аԥхьаҟатәи рԥеиԥш даҽакала илбон. 1892 шықәсазы Толстои имаз зегьы иԥҳәыси ихәыҷқәеи ириҭоит, иԥҳәыси иареи 48 шықәса ишеицынхозгьы.<ref>https://uznayvse.ru/znamenitosti/biografiya-lev-tolstoy.html</ref> == Толстои иаԥҵамҭақәа == Толстои даара лҵшәа бзиала аус зуаз шәҟәыҩҩуп. Иара иаԥҵамҭақәа рымҽхак дууп, ҵакылагьы, шәагаалагьы. Зегь реиҳа аларҵәара зауз аԥҵамҭақәоуп «Воина и Мир», «Анна Каренина», «Воскресение». '''«Война и Мир»''' 1860-тәи ашықәсқәа рзы Лев Николаи-иԥа Толстои иҭаацәеи иареи Иаснаиа Полиана инхон. Иара аброуп адунеи ахьабаз еицырдыруа ароман «Воина и Мир». Раԥхьа ароман ахәҭак кьыԥхьын «Русский вестник» аҟны, «1805 шықәса» ҳәа ахьӡ аҭаны. Хышықәса ааҵуаны икьыԥхьын ароман ахқәа даҽа хԥа, уи алагьы ихыркәшан, ари ароман Толстои ирҿиараҟны иаарылукаауа иҟалаз хҭысуп. Акритикцәа, ауаажәларра даара иахцәажәон ароман «Воина и Мир». Урҭ ароман аҟны иаарԥшыз Наполеон иеибашьрақәа еимактәыс ирыман. Иара убасгьы, ирылацәажәон ихыҭҳәааз ароман афырхацәа. Ароман аҟны даара аинтерес цәырыргеит иалагалаз асатиратә ессеқәа, аҭоурых, азакәанқәа ртәы еиҭазҳәоз. Егьырҭ аидеиақәа инарҷыданы Лев Толстои иҭахын аилазаара аҟны ауаҩы иҭагылазаашьа, насгьы аԥсҭазаара ҵакыс иамоу атәы аԥхьаҩ иҟынӡа анагара.<ref>{{Cite web |url=http://tolstoy-lit.ru/tolstoy/kritika-o-tolstom/rabota-tolstogo-nad-rukopisyami-vojny-i-mira.htm |title=Archive copy |access-date=2024-01-26 |archive-date=2023-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231107230327/http://tolstoy-lit.ru/tolstoy/kritika-o-tolstom/rabota-tolstogo-nad-rukopisyami-vojny-i-mira.htm |url-status=dead }}</ref> == «Анна Каренина» == Лев Толстои «Воина и Мир» анаԥиҵа ашьҭахь, аҩбатәи ироман аҩра далагеит, уигьы даара ауаа ирылаҵәаз романуп, уи «Анна Каренина» акәын. Ари ароман иагәылагылоуп акыр автобиографиатә очеркқәа. Уи гәаумҭарц залшом «Анна Каренина» аперсонаж хадацәа Киттии Левини реизыҟазаашьақәа уанрыхәаԥшуа. Ари аромангьы хәҭа-хәҭала ауп акьыԥхь шабаз, 1873 шықәса инаркны 1877 шықәсанӡа иркьыԥхьуан, акритикцәа ракәзар, даара ахәшьара ҳаракы арҭеит, ауаажәларрагьы иргәаԥхеит. Аӡәырҩы игәарҭон «Анна Каренина» – ари Толстои иавтобиографиа шакәыз, ахԥатәи ахаҿала иҩыз. Ари иусумҭазы Лев Толстои даара иҳаракыз, усҟантәи аамҭазы, агонорарқәа иоуит.<ref>{{Cite web |url=http://tolstoy-lit.ru/tolstoy/kritika-o-tolstom/istoriya-anny-kareninoj/istoriya-anny-kareninoj.htm |title=Archive copy |access-date=2024-01-26 |archive-date=2022-06-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220623004556/http://tolstoy-lit.ru/tolstoy/kritika-o-tolstom/istoriya-anny-kareninoj/istoriya-anny-kareninoj.htm |url-status=dead }}</ref> == «Воскресение» == 1880-тәи ашықәсқәа рынҵәамҭазы Толстои ароман «Воскресение» иҩуеит. Уи асиужет шьаҭас иаман иҟаҵәҟьаз аӡбаратә ус. Ари ароман аҟны даара иубарҭоуп автор ауахәама аҵасқәа дшырзыҟаз. Абра иуҳәар ҟалоит ари аҩымҭа аграф Толстоии Аиашахаҵаратә уахәамеи еиԥырнагеит ҳәа.<ref>{{Cite web |url=http://tolstoy.lipetsk.ru/gosudarstvenny-museum-l-n-tolstogo/lev-tolstoj-v-1880-1900-x-gg-o-romane-voskresene/ |title=Archive copy |access-date=2024-01-26 |archive-date=2021-11-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211129232249/http://tolstoy.lipetsk.ru/gosudarstvenny-museum-l-n-tolstogo/lev-tolstoj-v-1880-1900-x-gg-o-romane-voskresene/ |url-status=dead }}</ref> == Толстоии адинхаҵареи == Хыхь зыӡбахә ҳәоу аԥҵамҭақәа акыр алаҵәара бзиа шроузгьы, ашәҟәыҩҩы уи гәырӷьара изаанамгеит. Иара адепрессиа ӷәӷәа иман, ҩныҵҟала дҭацәушәа ихы ибон. Абри инамаданы, иара аԥсҭазаара аҵакы аԥшаара дашьҭалоит. Раԥхьа Лев Толстои изҵаарақәа рҭакқәа Аиашахаҵаратә уахәама аҟны дашьҭалоит, аха уи лҵшәа ҳәа акагьы аанамышьҭит. Аамҭа цацыԥхьаӡа иара еиҳа- еиҳа Аиашахаҵаратә уахәама акритика азиуа далагоит, акритика азиуан иара ақьырсиантә динхаҵара зегьы. Арҭ иҵарыз азҵаарақәа рзы иара ихшыҩҵакқәа аҭыжьымҭа «Посредник» аҟны икьыԥхьуа далагеит.<ref>http://tolstoy.ru/creativity/publicism/991/</ref> Иара ихадараз ипозициа зызкыз уи акәын, ақьырсиантә ҵара бзиоуп, аха Иисус Христос абра даҭахымшәа ибон. Убри аҟынтә, Лев Толстои Аԥшьаҩыра ихала аиҭагара иҽазишәоит. Толстои идинхаҵаратә дунеихәаԥшра даара иуадаҩын, еилаԥаҭан. Ара ақьырсианреи абуддизми еилаӡҩон, урҭ зегьы ирныԥшуан мрагыларатәи адинхаҵарақәагьы. 1901 шықәсазы аграф Лев Толстои изы Иԥшьоу Анапхгараҭаратә Синод аилыркаара ҭнажьит. Ари аилыркаара аҟны иҳәан Лев Толстои уаҳа Аиашахаҵаратә уахәама дшалахәылам, избанзар уи иқәгыларақәеи игәаанагарақәеи ауахәама адыррақәеи еинаалашьа рымам ҳәа азгәаҭаны.<ref>{{Cite web |url=http://pereprava.org/culture/3250-religiya-tolstogo-otluchenie.html |title=Archive copy |access-date=2024-01-26 |archive-date=2024-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240126115131/http://pereprava.org/culture/3250-religiya-tolstogo-otluchenie.html |url-status=dead }}</ref> == Толстои ихьшәаз ирҿиара == Ихьшәаз Толстои иҩымҭақәа иаадырԥшуан ареалисттә беллетристика, иара убасгьы ацәаҩашәа ҵакы змаз ажәабжьқәа. 1886 шықәсазы еицырдыруа иҟалаз повестхеит «Смерть Ивана Ильича». Уи афырхаҵа хада еиликаауеит иԥсҭазаара аиҳарак зегьы баша ишихысыз, аха уи аилкаара аниоу аамҭа цахьан. 1898 шықәсазы Лев Николаи-иԥа иҩуеит убасгьы еицырдыруа иҟалаз аԥҵамҭа «Отец Сергии». Уа акритика рзиуеит акыр адунеихәаԥшышьақәа, идоуҳатә еиҭеира ашьҭахь изцәырҵыз. Егьырҭ иусумҭақәа зызку аҟазара атема ауп. Урҭ рахь иаҵанакуеит апиеса «Живои труп» (1890), аповест «Хаджи- Мурат» (1904). 1903 шықәсазы Лев Толстои ажәабжь хәыҷы иҩит, уи иахьӡын «После бала». Акьыԥхь абеит 1911 шықәсазы, ашәҟәыҩҩы даныԥсы аамышьҭахь.<ref>{{Cite web |url=https://www.culture.ru/persons/8211/lev-tolstoi |title=Archive copy |access-date=2024-01-26 |archive-date=2021-10-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211027072809/https://www.culture.ru/persons/8211/lev-tolstoi |url-status=dead }}</ref> == Лев Толстои иԥсҭазаара аҵыхәтәантәи ашықәсқәа == Иԥсҭазаара аҵыхәтәантәи ашықәсқәа рзы Лев Толстои еиҳа деицырдыруан, адинхаҵаратә ԥхьагылаҩк иаҳасаб ала. Иара ихәыцрақәа ззырхаз амч ахархәара амҭакәа ацәгьара аҿагылара акәын. Иԥсы анҭаз иара ҿырԥшыгас дроуеит аӡәырҩы аурыс жәлар рхаҭарнакцәа. Аха, ус шакәызгьы, иара иҭаацәаратә ԥсҭазаараҟны акыр аилибамкаарақәа аҭыԥ рыман, урҭ аамҭа цацыԥхьаӡа еиҳагьы иҵархоит. Алитератор иԥшәмаԥҳәыс Софиа Андреи-иԥҳа лхаҵа идунеихәаԥшышьа ицеиҩылшомызт, уи ишьҭра иқәыз аӡәырҩы лбар ҟалаӡомызт, лассы – лассы Иаснаиа Полианаҟа иаауаз. Лара илҳәон: «Ауааԥсыра бзиа башьас ирымоузеи, уааигәа иҟоу бзиа ианумбо аамҭазы!». Ари аҭагылазаашьа нҵәара ақәымкәа, ас акраамҭа цашьа ауамызт аҟынтә, 1910 шықәсазы Лев Толстои ихатәҳақьым Д. П. Моковицки диманы зынӡа ҳәа Иаснаиа Полиана аанижьуеит, даҽакала иуҳәозар, ари ишьақәгылаз аҭагылазаашьаҟны бналаран, уаҳа ԥсыхәа ыҟамызт, уи аҭыԥ аман жьҭаарамза 28 ауха.<ref>http://www.l-tolstoy.ru/poslednie_gody.php</ref> == Толстои иԥсра == Лев Толстои «ибналара» аан амҩа дшықәыз игәы рахәымкәаны ибо далагеит. Раԥхьа иара ахьҭа илалеит, анаҩс агәаҵәыхь ичаԥеит, уи иахҟьаны Лев Толстои адәыӷба дҭыган раԥхьатәи станциа дук аҟны. Ари астанциа Астапово ахьӡын (иахьа Липецктәи аобласт). Ашәҟәыҩҩы ичымазара атәы иаразнак зегьы ирылаҵәеит. Фҩык аҳақьымцәа уи иеиқәырхаразы ирылшоз зегьы ҟарҵон, аха ачымазара рзаанымкылеит. Абҵарамза 7, 1910 шықәсазы Лев Николаи-иԥа Толстои, 83 шықәса дшырҭагылаз, иԥсҭазаара далҵит. Анышә дамардеит Иаснаиа Полиана. Агазеҭқәа рҟны акәзар, ирнылеит аимператор Николаи II ирезолиуциа, Лев Николаи-иԥа Толстои иԥсҭазаара алҵразы Аҩныҵҟатәи аусқәа рминистр иажәахә шьаҭас иҟаҵаны.<ref>http://russkay-literatura.ru/analiz-tvorchestva/62-tolstoj-ln-russkaya-literatura/333-smert-tolstogo.html</ref> == Аинтерес зҵоу афактқәа == * Лев Толстои деицырдыруеит даара аҵакы змоу аԥҵамҭақәа рыла мацара акәымкәа. Уи иҩит, иара убасгьы, «Азбука», насгьы «Аԥхьаразы ашәҟәы» ахәыҷқәа рзын; * Зегьреиҳа аҵакы змаз аԥҵамҭа «Воина и Мир» Толстои рацәак бзиа ибомызт, «многословная дребедень» ҳәа азиҳәон; * Лев Николаи-иԥа аамсҭатә титул аграф ҳәа ихҵан; * Лев Толстои амаца ахәмарра бзиа ибон. Еснагь даара иҽазҵәылхны дыхәмаруан, аха даҵахон, уи ифинансттә ҭагылазаашьа акыр ианыԥшуан; * Толстои Шекспир иҟазара, драматургк иаҳасаб ала, даара акритика азиуан, «Шекспири адрамеи» захьӡыз аочеркгьы икьыԥхьит, уа иара Шекспир иҩымҭақәа еилырганы дрыхцәажәеит; * Толстои иԥсҭазаара даналҵ ашьҭахь иара иҭынхеит иԥҳәыси жәаҩык ахшареи.<ref>{{Cite web |url=https://100-faktov.ru/xx-interesnyx-faktov-iz-zhizni-lva-tolstogo/ |title=Archive copy |access-date=2024-01-26 |archive-date=2024-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240126115131/https://100-faktov.ru/xx-interesnyx-faktov-iz-zhizni-lva-tolstogo/ |url-status=dead }}</ref> ==Азгәаҭақәа== {{reflist}} {{Авторитет змоу адыррақәа}} [[Акатегориа:Цәыббрамза 9 рзы ииз]] [[Акатегориа:1828 шықәсазы ииз]] [[Акатегориа:Абҵарамза 20 рзы иԥсыз]] [[Акатегориа:1910 шықәсазы иԥсыз]] [[Акатегориа:19-тәи ашәышықәсазтәи Урыстәылатәи аимпериа аҟынтәи адраматургцәа]] [[Акатегориа:19-тәи ашәышықәсазтәи аиашахаҵаратә қьырсианцәа]] [[Акатегориа:19-тәи ашәышықәсазтәи Урыстәылатәи аимпериа аҟынтәи арҵаҩцәа]] [[Акатегориа:19-тәи ашәышықәсазтәи аессеистцәа]] [[Акатегориа:19-тәи ашәышықәсазтәи Урыстәылатәи аимпериа аҟынтәи ажурналистцәа]] [[Акатегориа:19-тәи ашәышықәсазтәи Урыстәылатәи аимпериа аҟынтәи ашәҟәыҩҩцәа]] [[Акатегориа:19-тәи ашәышықәсазтәи Урыстәылатәи аимпериа аҟынтәи исахьаркыратәым алитература ашәҟәыҩҩцәа]] [[Акатегориа:19-тәи ашәышықәсазтәи Урыстәылатәи аимпериа аҟынтәи ароманистцәа]] [[Акатегориа:19-тәи ашәышықәсазтәи Урыстәылатәи аимпериа аҟынтәи афилософцәа]] [[Акатегориа:19-тәи ашәышықәсазтәи Урыстәылатәи аимпериа аҟынтәи ажәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа]] [[Акатегориа:Анархистцәа]] [[Акатегориа:20-тәи ашәышықәсазтәи аиашахаҵаратә қьырсианцәа]] [[Акатегориа:20-тәи ашәышықәсазтәи Урыстәылатәи аессеистцәа]] [[Акатегориа:20-тәи ашәышықәсазтәи Урыстәылатәи адраматургцәа]] [[Акатегориа:20-тәи ашәышықәсазтәи Урыстәылатәи арҵаҩцәа]] [[Акатегориа:20-тәи ашәышықәсазтәи Урыстәылатәи ажурналистцәа]] [[Акатегориа:20-тәи ашәышықәсазтәи Урыстәылатәи ароманистцәа]] [[Акатегориа:20-тәи ашәышықәсазтәи Урыстәылатәи афилософцәа]] [[Акатегориа:20-тәи ашәышықәсазтәи Урыстәылатәи ажәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа]] [[Акатегориа:Анархисттә шәҟәыҩҩцәа]] [[Акатегориа:Анархо-пацифистцәа]] [[Акатегориа:Урыстәылатәи аимпериа аҟынтәи аҟазара акритикцәа]] [[Акатегориа:Урыстәылатәи аимпериа аҟынтәи ахәыҷтәы шәҟәыҩҩцәа]] [[Акатегориа:Ақьырсиантә анархистцәа]] [[Акатегориа:Ақьырсиантә романистцәа]] [[Акатегориа:Ақьырсиантә вегетарианцәа]] [[Акатегориа:Петербургтәи аҭҵаарадыррақәа ракадемиа алахәылацәа-корреспондентцәа]] [[Акатегориа:Урыстәылатәи аимпериа аграфцәа]] [[Акатегориа:Аиашахаҵаратә шәҟәыҩҩцәа]] [[Акатегориа:Аепистемологцәа]] [[Акатегориа:Урыстәылатәи аимпериа аҟынтәи аессеистцәа]] [[Акатегориа:Сербиатәи аҭҵаарадыррақәеи аҟазареи ракадемиа аҳәаанырцәтәи алахәылацәа]] [[Акатегориа:Џьорџьистцәа]] [[Акатегориа:Петербургтәи аҭҵаарадыррақәа ракадемиа аҳаҭыр зқәу алахәылацәа]] [[Акатегориа:Урыстәылатәи аимпериа аҟынтәи алитературатә критикцәа]] [[Акатегориа:Сербиатәи аҭҵаарадыррақәеи аҟазареи ракадемиа алахәылацәа]] [[Акатегориа:Аметафизикцәа]] [[Акатегориа:Амч ахархәара злам адгылаҩцәа]] [[Акатегориа:Аонтологцәа]] [[Акатегориа:Урыстәылатәи аиашахаҵаратә уахәама иалцоу ауаа]] [[Акатегориа:Урыстәылатәи аимпериа аҟынтәи афилантропцәа]] [[Акатегориа:Урыстәылатәи аимпериа аҟынтәи афилософцәа]] [[Акатегориа:Акультура афилософцәа]] [[Акатегориа:Аҵара афилософцәа]] [[Акатегориа:Аҭоурых афилософцәа]] [[Акатегориа:Алитература афилософцәа]] [[Акатегориа:Ахшыҩ афилософцәа]] [[Акатегориа:Урыстәылатәи адинхаҵаратә философцәа]] [[Акатегориа:Урыстәылатәи политикатә философцәа]] [[Акатегориа:Аурыс бызшәала иҩуа ашәҟәыҩҩцәа]] [[Акатегориа:Урыстәылатәи анархистцәа]] [[Акатегориа:Урыстәылатәи ақьырсиантә пацифистцәа]] [[Акатегориа:Урыстәылатәи аесперантистцәа]] [[Акатегориа:Урыстәылатәи аҭоурыхтә романистцәа]] [[Акатегориа:Кавказтәи аибашьраан Урыстәылатәи аруаа]] [[Акатегориа:Ҟрымтәи аибашьраан Урыстәылатәи аруаа]] [[Акатегориа:Урыстәылатәи апублицистцәа]] [[Акатегориа:Урыстәылатәи авегетарианизм активистцәа]] [[Акатегориа:Армариара адгылаҩцәа]] [[Акатегориа:Асоциалтә философцәа]] [[Акатегориа:Толстоиаа]] [[Акатегориа:Атолстоианцәа]] [[Акатегориа:Урыстәылатәи аимпериа аҟынтәи аиҭагаҩцәа]] [[Акатегориа:Активизми ауаажәларратә ԥсахрақәеи ирызку ашәҟәыҩҩцәа]] 0f5w6xlkgf4hi7k6bx8y2we854m1fq2 0 37735 175679 174354 2026-10-16T22:23:49Z Fraxinus.cs 8381 Удaлeнa [[Акатегориа:Урыстәылатәи ашәҟәыҩҩцәа]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:20-тәи ашәышықәсазтәи Урыстәылатәи ашәҟәыҩҩцәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала 175679 wikitext text/x-wiki {{Акарточка ауаҩы |ахьӡ=Андреи Дмитри-иԥа Сахаров |аби ани=Дмитри Сахаров<br />Екатерина Сахарова }} [[Афаил:RIAN_archive_25981_Academician_Sakharov.jpg|мини|Андреи Дмитри-иԥа Сахаров]] '''Андреи Дмитри-иԥа Сахаров''' ({{lang-ru|Андре́й Дми́триевич Са́харов}}; {{date|21|5|1921}}, [[Москва]] – {{date|14|12|1989}}, Москва) – [[Асоветтә Социалисттә Республикақәа Реидгыла|асовет]] еицырдыруа [[афизик]], [[аҵарауаҩ]], [[академик]], [[аӡритә бомба]] аԥҵаҩы. А. Сахаров уаажәларратә усзуҩын, зинхьчаҩын, [[Асоветтә Социалисттә Республикақәа Реидгыла|СССР]] жәлар рдепутатс дыҟан. Сахаров – 1975 шықәсазы Адунеизегьтәи Нобельтәи апремиа ианашьан.<ref>{{Cite web |url=https://bigenc.ru/domestic_history/text/3538396 |title=СА́ХАРОВ |access-date=2024-01-29 |archive-date=2023-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230103211846/https://bigenc.ru/domestic_history/text/3538396 |url-status=dead }}</ref> == Абиографиа == === Ихәыҷреи иқәыԥшреи === Андреи Дмитри-иԥа Сахаров диит лаҵарамза 21, 1921 шықәсазы Москва. Иара иаб, Дмитри Сахаров, [[афизика]] амаҭәар арҵаҩыс дыҟан, иара дравторуп акыр арҵага шәҟәқәеи аҭҵаарадырратә усумҭақәеи. Иан, Екатерина Сахарова, аҩныԥҳәысын, аха лышьҭра даара еицырдыруаз шьҭран. Сахаров аҩнытә ҵара ауп иоуз, ашкол ахь данца акәзар, иаразнак абыжьбатәи акласс ахь дрыдыркылеит. 1938 шықәсазы иара [[Москватәи аҳәынҭқарратә университет]] (МГУ) афизика афакультет дҭалоит. Аибашьра ианалага, Арратә академиахь дцараны дыҟан, аха игәамбзиара иԥырхагахеит, убри аҟынтә иара ибзиаӡаны ҳәа [[1942]] шықәсазы ауниверситет далгоит.<ref name="dupc8bb87">https://diaryrh.ru/istoricheskij-portret/saharov-andrej-dmitrievich</ref> 1942 шықәсазы Сахаров аус иуан [[Улиановсктәи арратә зауад]] аҟны, 1944-тәи ашықәс анҵәамҭазы дҭалоит П.И. Лебедев ихьӡ зху [[СССР Аҭҵаарадыррақәа Ракадемиа]] афизикатә институт латәарадатәи аспирантура аҟәша (ФИАН), 1945 шықәса алагамҭазы латәаралатәи аҟәшахьы диасуеит. 1948 шықәсазы Сахаров аҭҵаарадырратә гәыԥ далаҵан, Игор Тамм напхгаҩыс дызмаз. Ари агәыԥ анапы злакыз [[атермоатомгәыцәтә бџьар]] апроблемақәа роуп. Сахаров иакәын [[абомба]] аԥҵаҩыс иҟаз (иара иоуп аӡритә бомба аԥҵаҩысгьы иԥхьаӡоу), 1953, 1955, 1961-тәи ашықәсқәа рзы иԥыржәаз. Иара убри аамҭазы аҵарауаҩ аус адиулоит [[атермоатомгәыцәтә синтез]] апроблема. 1950-тәи ашықәсқәа ралагамҭаз Андреи Сахаров еиликауеит атермоатомгәыцәтә бџьар иаҵоу ашәарҭара зегьы, 1950-тәи ашықәсқәа рынҵәамҭа инаркны активла ауаажәларратә усура далахәуп. Уи иахҟьеит 1986 шықәсазы аҵарадырра аҟынтәи инаскьагара, аҟәыҭхара.<ref>{{Cite web |url=https://ggn64.ru/biografii/biografiya-i-fakty-andrey-saharov.html |title=Биография и факты: Андрей Сахаров |access-date=2024-01-29 |archive-date=2024-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240129190735/https://ggn64.ru/biografii/biografiya-i-fakty-andrey-saharov.html |url-status=dead }}</ref> === Аҭҵаарадырратә усура === Иаазыркьаҿу Андреи Дмитри-иԥа Сахаров ибиографиа аҟны ишазгәаҭоу ала, 1944 шықәсазы аспирантура дҭалоит, 1947 шықәсазы Сахаров акандидаттә диссертациа ихьчоит, МЕИ аҟынгьы аусура далагоит, 1948 шықәсазы – маӡалатәи агәыԥ аҟны, ари агәыԥ напы алакын атермоатомгәыцәтә бџьар аус адулара. 1953 шықәсазы адоктортә диссертациа ихьчоит, иаразнакгьы акорреспондет – алахәылас аҟалара аҭахымкәан, дакадемикхоит (иара изын абжьгара ҟаиҵеит академик И. В. Курчатов). Уи аамҭазы иара 32 шықәса ракәын ихыҵуаз.<ref>{{Cite web |url=http://yakov.works/libr_min/04_g/or/elik_05.htm |title=Геннадий Горелик – АНДРЕЙ САХАРОВ |access-date=2025-02-22 |archive-date=2025-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222015454/http://yakov.works/libr_min/04_g/or/elik_05.htm |url-status=dead }}</ref> === Сахаров – азинхьчаҩ === 50-тәи ашықәсқәа рынҵәамҭазы, 60-тәи ашықәсқәа ралагамҭазы Сахаров иаарласны атомгәыцәтә бџьар азы имаз агәаанагара аҽаԥсахит. Уи дықәгыло далагеит уи аҭыжьра аанкыларазы. 1961 шықәсазы аҵарауаҩ Н. С. Хрушьов диеисуеит, атомгәыцәтә бџьар Адгьыл ҿыц (Новая земля) аҟны аԥышәара, «Атомгәыцәтә бџьар х-ҭагылазаашьак рҟны аԥышәара азин аҟамҵаразы аиқәышаҳаҭра» аус адулара ихы алаирхәит, Андреи Сахаров азинхьчаҩцәа рҵысра даԥхьагылеит, дагьықәгылоит И. В. Сталин ириашара даҿагылаҩны, уи азын Л. И. Брежнев иахь иаарту ашәҟәы инапы аҵаиҩит. Уи аамҭазы иара [[КГБ]] ишьклаԥшуа иалагахьан, акьыԥхь аҿы акәзар, иара изкыз анҵамҭақәа рыла иҭәын, иҩны, идача акырынтә азинхьчаратә усбарҭақәа еимырдахьан, уи зегьы зыхҟьоз [[Еиду Америкатәи Аштатқәа]] рзы ашпионаж идырҳәаларц иахьашьҭаз ауп.<ref>{{Cite web |url=https://ggn64.ru/biografii/biografiya-i-fakty-andrey-saharov.html#i-6 |title=Сахаров-правозащитник |access-date=2024-01-29 |archive-date=2024-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240129190735/https://ggn64.ru/biografii/biografiya-i-fakty-andrey-saharov.html#i-6 |url-status=dead }}</ref> 60-тәи ашықәсқәа рынҵәамҭеи, 70-тәи ашықәсқәа ралагамҭеи рзы Андреи Сархаров аҳәаанырцәтәи акьыԥхь аҟны дцәырҵуеит, иара активла «сталинтәи арежим» даҿагыланы дыҩуан, даара дақәыӡбон СССР [[Чехословакиа]] иахьақәлаз, аполитикатә репрессиақәа, акультура аусзуҩцәа ркыдцалареи ацензуреи дырҿагыланы дықәгылон. Абри аамҭазы иара иаартны адиссидентцәа рахь аинтерес ааирԥшуан, дрылахәын аӡбаратә процессқәа. Урҭ руак аҟны иара длабадыруеит [[Боннер, Елена Георг-иԥҳа|Елена Боннер]], аԥхьаҟа иԥҳәысхараны иҟаз. 1975 шықәсазы Сахаров ианашьан [[Аҭынчра ахырхарҭаҿ Нобель ипремиа]].<ref>{{Cite web |url=http://www.seaofhistory.ru/shists-122-1.html |title=Правозащитная деятельность ученого |access-date=2026-06-09 |archive-date=2026-06-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260609153428/http://www.seaofhistory.ru/shists-122-1.html |url-status=live}}</ref> === Горкиҟа иахгара === 1980-тәи ашықәсазы Андреи Сахаров дахганы [[Горки]] ақалақь ахь дрышьҭуеит. Уа иара иусура иациҵон, ихьӡқәеи иҳамҭақәеи зегьы шихырхызгьы, ишимырхызгьы. Сахаров иҩымҭақәа аҳәаанырцә иркьыԥхьуан, урҭқәа иара иԥсадгьыл аҟны иақәыӡбон. Дахганы даныҟаз аамҭазы изныкымкәа акрыфара даҟәыҵуан, ачгара рылеиҳәахьан, иԥҳәыси иҭацеи рыдгылара ала. Аха убри аан Мраҭашәара Сахаров идгыланы акомпаниақәа мҩаԥнагон.<ref>https://putdor.ru/famous/gorkovskaya-ssylka-andreya-dmitrievicha-sakharova.html</ref> === Москваҟа игьежьра, аполитикатә усура алагара === 1986 шықәсазы Андреи Сахаров иԥҳәыси иареи Москваҟа игьежьуеит. Иара ириашара зыбзоурахаз М.С. Горбачиов иоуп, уи иахгара аҟынтәи иргьежьра Иу.Андроповгьы дшазхәыцуазгьы. Москва уи иус дазыгьежьит, азинхьчаратә усура хациркит, 1988 шықәсазы раԥхьаӡа акәны аҳәаанырцәҟа дцоит, дырҭаауеит Англиа, Франциа, Еиду Америкатәи Аштатқәа. Сахаров аҳәаанырцә иҟазаара аан М. Тетчер, Ф. Миттеран, Д. Буш, Р. Реиган реиԥш иҟаз аполитикатә ԥхьагылаҩцәа дырԥылеит. 1989 шықәсазы иара далхын жәлар реизара адепутатс, насгьы далахәын жәлар рдепутатцәа актәи реизара ду, аус адулара далагоит аконституциа ҿыц апроект. Аҵыхәтәантәи иқәгыларақәа раан Андреи Сахаров иаахтны иҳәон Афганистанынтәи асовет архәҭақәа ралгара ахәҭаны ишиԥхьаӡо, иагьшалгатәу.<ref name="sachar1">{{Cite web |url=http://www.sakharov-archive.ru/index.htm |title=Сахаров говорит... |access-date=2024-01-29 |archive-date=2020-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216105447/http://www.sakharov-archive.ru/index.htm |url-status=dead }}</ref> == Асоветтә ӡритә бомба аб == Андреи Дмитри-иԥа Сахаров – даара дуаҩ дуун, иара ганкахьала даара дуникалтәын, аха убри аан имариамыз аҭагылазаашьа дақәшәоит: ҵабыргны иара асоветтә ӡритә бомба аб ҳәа изырҳәоит, аха убри аан иара иаҟарагьы атомгәыцәтә бџьар иаҿагыланы иқәгылоз дмаҷуп. Иԥсҭазаара зегьы аус иуан атермоатомгәыцәтә синтез апроблемақәа рыӡбара иадҳәаланы, аха уи иара иԥырхагамхеит ауаажәларратәи аполитикатәи ус амҩаԥгаразы. Андреи Сахаров имҩа афизик-иадершьикк иаҳасаб ала иалагеит 1945 шықәсазы, иара ФИАН аспирантура данҭала инаркны. Аҵарауаҩ қәыԥш еицырдыруа афизик-атеоретик Игор Тамм инапхгарала аусура далагоит. Сахаров раԥхьатәи иусура алҵшәақәа аанашьҭит ҩышықәса ааҵхьаны – иара зызкыз иуадаҩыз атомгәыцәтә процессқәеи ацәырҵрақәеи ракәын, атомтә гәыцәқәа рҟны имҩаԥысуаз.<ref>https://vikent.ru/enc/4170/</ref> === Анаҩстәи Сахаров илагалақәа ртәахьы ҳаиасаанӡа маҷк аҭоурых атәы === 1945 шықәсазы, [[америкауаа]] имҩаԥыргоит [[атомгәыцәтә бомба]] раԥхьатәи аԥышәара, Асовет Еидгыла акәзар, ас еиԥш аԥышәара мҩаԥнагеит 1949 шықәсазы. Аха ари аамҭазы иаԥырҵахьан атермоатомгәыцәтә синтез атеориа, уи иабзоураны иаԥҵазарц алшон жәантә, шәынтә еиҳа иӷәӷәаз абџьар, атомгәыцәтә аасҭа. Теориала атермоатомгәыцәтә реакциа даара имарианы иаарԥшуп: ҩба, мамзаргьы цырақәак иласу атомгәыцәтә елементқәа (иаҳҳәозар, [[аӡри]], уи ихьанҭоу аизотопқәеи) иаку гәыцәны еидылоит, иагьаԥырҵоит ихьанҭоу амаҭәашьар (иаҳҳәозар гели) уи иоунашьҭуеит аенергиа ӷәӷәа. Атермоатомгәыцәтә реакциа амаҵ ауеит, аиаҵәақәа ренергиа азы ихыҵхырҭоуп, иара убас амрагьы.<ref name="dupc8bb87"/> == Атермоатомгәыцәтә синтез асхема == Ари атеориа аҟны ишьақәыргылам рацәоуп, агәыцәқәа реилалара алыршахоит иҳаракӡоу ашоурақәеи ақәыӷәӷәара дуқәеи раан. Убри аҟынтә атермоатомгәыцәтә синтез Адгьыл аҟны аԥҵара уадаҩын, иҷыдоу аҭагылазаашьақәа аҭахны иахьыҟаз азы. Абри аҳасабтә аӡбара акәын аҩажәатәи ашәышықәсазы афизикцәа-аиадершьикцәа, Сахаров дназлаз, зҵаара хаданы рҿаԥхьа иқәгылаз. 1948 шықәсазы даара аҵакы змаз ахҭыс ҟалоит Андреи Сахаров иԥсҭазаараҿы – иара (еиҳаракгьы хыхь зыӡбахә ҳәоу аусумҭа иабзоураны) – Тамм напхгара зиҭоз ҷыдалатәи агәыԥ даларҵоит, урҭ аӡритә бомба аус адырулон. Аханатә дара рнапы злакыз абомба аԥҵара акәмызт, игәарҭон атермоатомгәыцәтә бџьар аԥҵара ахьынӡауа атеориа ала, урҭ аԥҵан аҵарауаҩ Иаков Зельдович инапхгарала.<ref>https://calcsbox.com/post/andrej-dmitrievic-saharov.html</ref> Иара убасгьы, Сахаров аус адиулеит атермоатомгәыцәтә еиҵаҵа азы ихатәы шьақәгылашьа, уи хьӡыс иаиуит «слоика». Уи абомба аиҿартәышьа бзианы иаанарԥшуан – агьежь, атермоатомгәыцәтә еиқәҵақәа рыла ишьақәгылоу (деитерии) насгьы, атомгәыцәтә (аԥсабаратә урани, еиҵаҵо урани) еиҵаҵақәеи рыла. Ари атеориа аус адулара «раԥхьатәи аидеиа» ҳәа ахьӡ ахьаиуз, анаҩсгьы иара мҩаԥызгоз Андреи Сахаров иоуп. Аха раԥхьатәи аӡритә бомба ҩ-идеиак рсинтез акәын шьаҭас иамаз: актәи зтәыз Сахаров иакәын, аҩбати – адгалара ҟаиҵеит 1948 шықәсазы [[Гинзбург, Витали|Витали Гинзбург]]. Аиҵаҵага иаанарԥшуан «аслоика», аха уа адеитери ахаҭыԥан ҷыдалатәи аизакра ахархәара аман – деитерид литии захьӡыз. Ари амаҭәашьар атомтә еиҵаҵа атҟәацра аан ихьанҭаз аӡритә изотоп ахылҵуан (тритии) уи зегь реиҳа аеффективра злаз, иманшәалаз атермоатомгәыцәтә былтәын. Асоветтә ҵарауаа ахыццакуан ари абомба аԥҵара, аха америкатәи аҵарауаа урҭ ираԥыргеит, аҵыхәтәантәиқәа раԥхьатәи абомба аҿырԥшы аԥышәара мҩаԥыргеит абҵарамза1, 1952 шықәсазы. Андреи Сахарови иара игәыԥи ракәзар (раԥхьа иргыланы Сталин), ргәы зларҟажоз акәны иҟан америкатәи аҵарауаа иаԥырҵаз хымцабџьарны иахьыҟамыз, уи ԥышәагак аҳасаб ала иаԥҵаз акакәын. Аиашазы, адунеи зегьы аҟны раԥхьатәи аӡритә бомба х-еихагылак змаз аҩны еиԥшын.<ref>http://gubernia.media/number_469/03.php</ref> Асоветтә бомба раԥхьатәи аԥышәарақәа мҩаԥысит нанҳәамза 12, 1953 шықәсазы, аха аамҭак анаҩс, Андреи Сахаров академикс далхын, Сталин ипремиагьы алауреатс дҟалоит, иагьиоуеит [[Асоциалисттә Џьа Афырхаҵа амедал]]. Анаҩстәи [[асоветтә ӡритә бомба]] ԥжәан ноиабр мза, 1955 шықәсазы, аха 1961 шықәсазы аԥышәара иахыжьын зегь реиҳа иӷәӷәаз 50 - мегатонна иҟаз абомба. Арҭ аҩ-проектк рҟынгьы Андреи Сахаров иакәын ихадаз ароль аанызкылоз, иара иакәын атермоатомгәыцәтә синтез аԥҵаразы атеориагьы апрактикагьы аамҭак азы аус адызулоз. Сахаров инапы злакыз атермоатомгәыцәтә бџьар аԥҵара мацара акәмызт – уи изын даара аинтерес аҵан [[атермоатомгәыцәтә реакциа]]қәа зегьы. Абарҭқәа зегь раан иара дақәыӡбон аҵарауаа аӡритә бомбақәа раԥҵара рнапы ахьалакыз, насгьы даара дақәгәыӷуан атермоатомгәыцәтә ҭынчразы ахархәара аиуп ҳәа. Ари ахырхарҭалагьы Сахаров иҟаиҵаз маҷым. Иҳәатәуп Андреи Сахаров ихаҭа аӡритә бомба аԥҵаҩыс ихы шимыԥхьаӡоз. Иара ишьақәирӷәӷәон, асоветтә атермоатомгәыцәтә бџьар коллективла иаԥҵаз акы акәын ҳәа. Абра иазгәаҭатәуп Гинзбург, Тамм, Зельдович русумҭақәа, иара убасгьы аӡәырҩы егьырҭ афизикцәеи ыҟамызтгьы, СССР иаԥҵахомызт ари аҟара иӷәӷәаз абџьар хкы. Аха зегь акоуп, атермоатомгәыцәтә синтез аԥҵара аус аҟны Андреи Сахаров илагала даараӡа идууп, иара акыр иидеиақәа шьаҭас ирымоуп акыр ареакторқәа, ауаа рзын ҵыхәаԥҵәара змам аенергиа иахыҵхырҭаны иҟаларц зылшо раԥҵарагьы. Андреи Сахаров иидеиақәа ируакуп – аплазма иӷәӷәоу мхылдызтә дәык аҭакра.<ref name="sachar1" /> == Иԥсра == Андреи Дмитри-иԥа Сахаров иԥсҭазаара далҵит, иаалырҟьаны игәы аанкылара иахҟьаны, ԥхынҷкәын 14, 1989 шықәса рзы.<ref>https://echo.msk.ru/blog/baltshuler/2553659-echo/</ref> == Аинтерес зҵоу афактқәа == * Андреи Сахаров ихьӡқәа рыхҵоуп адунеи 33 тәыла рҟны еиуеиԥшым аобиектқәа: [[Еиду Америкатәи Аштатқәа]], [[Недерланд]], [[Франциа]], [[Германиа]], [[Латвиа]], [[Литва]], [[Швециа]], [[Швеицариа]] уҳәа егьырҭ атәылақәагьы рҟны. * Андреи Сахаров инысмҩа иаку хәшьарак аҭара уадаҩуп, аха иара ихаҭагьы ибзианы еиликаауан ауаажәларра иқәыӡбалар шакәу, ирҽхәара акәымкәа.<ref>https://www.abcfact.ru/4826.html</ref> ==Азгәаҭақәа== {{reflist}} {{Авторитет змоу адыррақәа}} [[Акатегориа:Лаҵарамза 21 рзы ииз]] [[Акатегориа:1921 шықәсазы ииз]] [[Акатегориа:Ԥхынҷкәынмза 14 рзы иԥсыз]] [[Акатегориа:1989 шықәсазы иԥсыз]] [[Акатегориа:20-тәи ашәышықәсазтәи Урыстәылатәи ашәҟәыҩҩцәа]] [[Акатегориа:Урыстәылатәи афизикцәа]] [[Акатегориа:Асовет атомгәыцәтә физикцәа]] [[Акатегориа:Европатәи адемократиатә социалистцәа]] [[Акатегориа:СССР Аҭҵаарадыррақәа Ракадемиа алахәыла инақәыршәаны]] [[Акатегориа:Асоциалисттә Џьа Афырхацәа]] [[Акатегориа:СССР жәлар рдепутатцәа]] [[Акатегориа:Аҭынчра ахырхарҭаҿ Нобель ипремиа алауреатцәа]] [[Акатегориа:Нобель ипремиа асовет лауреатцәа]] [[Акатегориа:Асоветтә атомтә проект алахәылацәа]] [[Акатегориа:Атомгәыцәтә бџьар аҵарауааи анџьнырцәеи]] [[Акатегориа:Аибашьра хьшәашәа иадҳәалаз ауаа]] [[Акатегориа:Асовет атеистцәа]] [[Акатегориа:Асовет ҿыцхәыцҩцәа]] [[Акатегориа:Асовет атомгәыцәтә бџьар иаҿагыло активистцәа]] [[Акатегориа:Асовет демократиа активистцәа]] [[Акатегориа:Асовет диссидентцәа]] [[Акатегориа:Асовет исахьаркыратәым алитература ашәҟәыҩҩцәа]] [[Акатегориа:Асовет баандаҩцәа]] [[Акатегориа:Асовет социалистцәа]] [[Акатегориа:Асовет реформаторцәа]] [[Акатегориа:Асовет уаҩы изинқәа рыхьчаразы активистцәа]] [[Акатегориа:Асовет Еидгыла аилабгара иадҳәалаз ауаа]] h25x60vvvdositkenc9c5k5y982yxj2 14 41801 175599 143462 2026-10-16T14:03:45Z Fraxinus.cs 8381 Удaлeнa [[Акатегориа:20-тәи ашәышықәсазтәи афилософиа]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:20-тәи ашәышықәсазы афилософиа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала 175599 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Analytic philosophy}} {{Cat main}} [[Акатегориа:20-тәи ашәышықәсазы афилософиа]] [[Акатегориа: Ҳаамҭазтәи афилософиа]] 1xlrxi75kv360qcs8knpnui4us58d1u 14 44273 175600 148461 2026-10-16T14:03:58Z Fraxinus.cs 8381 Удaлeнa [[Акатегориа:20-тәи ашәышықәсазтәи афилософиа]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:20-тәи ашәышықәсазы афилософиа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала 175600 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Postmodern theory}} {{DEFAULTSORT:постмодернтә теориа}} [[Акатегориа:20-тәи ашәышықәсазы афилософиа]] [[Акатегориа:Аконтиненталтә философиа]] [[Акатегориа:Апостмодернизм]] [[Акатегориа:Аестетикаҿы аҵысрақәа]] 73jr0xemdvqhdb5h51dwtebhiuwzjka 14 44275 175601 148463 2026-10-16T14:04:10Z Fraxinus.cs 8381 Fraxinus.cs переименовал страницу [[Акатегориа:20-тәи ашәышықәсазтәи афилософиа]] в [[Акатегориа:20-тәи ашәышықәсазы афилософиа]] без оставления перенаправления 148463 wikitext text/x-wiki {{Navseasoncats}} [[Акатегориа:20-тәи ашәышықәса|философиа]] [[Акатегориа:Афилософиа ашәышықәсақәа рыла]] llr40sxmdn32x8kal4uheshc0oqc8i4 14 45768 175597 152088 2026-10-16T14:00:00Z Fraxinus.cs 8381 175597 wikitext text/x-wiki {{Navseasoncats}} [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәса|ҭҵаарадырра]] [[Акатегориа:Аҭҵаарадырра ашәышықәсақәа рыла]] [[Акатегориа:II-тәи азқьышықәсазы аҭҵаарадырра]] 6541ed8u06jolgexyl39tvdicsfnjeu 14 48617 175674 160526 2026-10-16T22:11:42Z Fraxinus.cs 8381 175674 wikitext text/x-wiki [[Акатегориа:Аҿара атәылақәа рыла]] [[Акатегориа:{{Title country}} руаажәларра|ҿара]] [[Акатегориа:Аҿара {{lc:{{Country2continental|{{Title country}}}}}} атәылақәа рыла]] hu6p280szy3rq4cplc2fcybivlce4yp 14 48619 175673 156550 2026-10-16T22:10:18Z Fraxinus.cs 8381 175673 wikitext text/x-wiki [[Акатегориа:Аҭаацәа атәылақәа рыла]] [[Акатегориа:{{Country2continent|{{Title country}}}} иҟоу аҭаацәа]] [[Акатегориа:{{Title country}} руаажәларра|ҭаацәа]] isl7yp9y6dkijmeftxbs1q3dfi2z9bd 14 51144 175666 161605 2026-10-16T22:01:44Z Fraxinus.cs 8381 Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Европа ауаажәларра]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала 175666 wikitext text/x-wiki [[Акатегориа:Ахәыҷра аконтинентқәа рыла]] [[Акатегориа:Европа ауаажәларра|хәыҷра]] [[Акатегориа:Европа иҟоу аҭаацәа| хәыҷра]] [[Акатегориа:Европа иҟоу аҿара| хәыҷра]] 8rvab2m1rr6izx8ag7x371v3bunkwdq 14 57288 175581 175324 2026-10-16T13:37:07Z Fraxinus.cs 8381 175581 wikitext text/x-wiki {{Category series navigation|cat={{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи Урыстәылатәи адраматургцәа}} [[Акатегориа:Урыстәылатәи аимпериа аҟынтәи адраматургцәа]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи адраматургцәа атәылақәа рыла|Урыстәылатәи аимпериа]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи Урыстәылатәи аимпериа аҟынтәи ашәҟәыҩҩцәа|драматургцәа]] [[Акатегориа:Урыстәылатәи адраматургцәа ашәышықәсақәа рыла]] 3fgyuxli2yau1y611i88uwaehw1ne1b 14 57334 175584 175366 2026-10-16T13:40:46Z Fraxinus.cs 8381 175584 wikitext text/x-wiki {{Category series navigation|cat={{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи Урыстәылатәи арҵаҩцәа}} [[Акатегориа:Урыстәылатәи аимпериа аҟынтәи арҵаҩцәа]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи арҵаҩцәа атәылақәа рыла|Урыстәылатәи аимпериа]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи Урыстәылатәи аимпериа инхоз ауаа рзанааҭла|рҵаҩцәа]] [[Акатегориа:Урыстәылатәи арҵаҩцәа ашәышықәсақәа рыла]] lzep8rur3jhxe6b7kpoath5emexy2po 14 57471 175603 175549 2026-10-16T16:12:09Z Fraxinus.cs 8381 175603 wikitext text/x-wiki {{Category series navigation|cat={{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи Урыстәылатәи ажәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа}} [[Акатегориа:Урыстәылатәи аимпериа аҟынтәи ажәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи ажәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа атәылақәа рыла|Урыстәылатәи аимпериа]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи Урыстәылатәи аимпериа аҟынтәи ашәҟәыҩҩцәа|жәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа]] [[Акатегориа:Урыстәылатәи ажәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа ашәышықәсақәа рыла]] d31da6lw95tpq59hzy7ajizhzmj9nqv 14 57477 175558 2026-10-16T12:55:12Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Navseasoncats}} [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи ашәҟәыҩҩцәа| жәабжьқәа]] [[Акатегориа:Ажәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа ашәышықәсақәа рыла]]» 175558 wikitext text/x-wiki {{Navseasoncats}} [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи ашәҟәыҩҩцәа| жәабжьқәа]] [[Акатегориа:Ажәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа ашәышықәсақәа рыла]] an2cmxa4rn8bzlfcis5hr6nj48nbavg 14 57478 175559 2026-10-16T12:56:35Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Аконтеинер акатегориа}} {{DEFAULTSORT:жәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа ашәышықәсақәа рыла}} [[Акатегориа:Ажәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа| шәышықәсақәа]] [[Акатегориа:Ашәҟәыҩҩцәа ашәышықәсақәа рыла]]» 175559 wikitext text/x-wiki {{Аконтеинер акатегориа}} {{DEFAULTSORT:жәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа ашәышықәсақәа рыла}} [[Акатегориа:Ажәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа| шәышықәсақәа]] [[Акатегориа:Ашәҟәыҩҩцәа ашәышықәсақәа рыла]] dz7t9m35211v40aj2exxxizigkj4rha 14 57479 175560 2026-10-16T12:58:21Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Аконтеинер акатегориа}} {{Category see also|Short story writers by nationality and century}} {{DEFAULTSORT:жәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа ашәышықәсақәа рылеи атәылақәа рылеи}} [[Акатегориа:Ажәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа ашәышықәсақәа рыла| тәылақәа]] Акатегориа:Ажәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа атәылақәа ры...» 175560 wikitext text/x-wiki {{Аконтеинер акатегориа}} {{Category see also|Short story writers by nationality and century}} {{DEFAULTSORT:жәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа ашәышықәсақәа рылеи атәылақәа рылеи}} [[Акатегориа:Ажәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа ашәышықәсақәа рыла| тәылақәа]] [[Акатегориа:Ажәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа атәылақәа рыла| шәышықәсақәа]] [[Акатегориа:Ашәҟәыҩҩцәа ашәышықәсақәа рылеи атәылақәа рылеи| жәабжьқәа]] c3jjgvc43fmfka9jlihzxejnm4fm58y 175561 175560 2026-10-16T12:58:48Z Fraxinus.cs 8381 175561 wikitext text/x-wiki {{Аконтеинер акатегориа}} {{Category see also|Ажәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа атәылақәа рылеи ашәышықәсақәа рылеи}} {{DEFAULTSORT:жәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа ашәышықәсақәа рылеи атәылақәа рылеи}} [[Акатегориа:Ажәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа ашәышықәсақәа рыла| тәылақәа]] [[Акатегориа:Ажәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа атәылақәа рыла| шәышықәсақәа]] [[Акатегориа:Ашәҟәыҩҩцәа ашәышықәсақәа рылеи атәылақәа рылеи| жәабжьқәа]] luuxvekxfrz1ekc8ge8cw6cez9xbipd 14 57480 175562 2026-10-16T13:00:48Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Аконтеинер акатегориа}} [[Акатегориа:{{Title country}}тәи ажәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа| шәышықәсақәа]] [[Акатегориа:{{Title country}}тәи ашәҟәыҩҩцәа ашәышықәсақәа рыла|жәабжьқәа]] [[Акатегориа:Ажәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа атәылақәа рылеи ашәышықәсақәа рылеи]]» 175562 wikitext text/x-wiki {{Аконтеинер акатегориа}} [[Акатегориа:{{Title country}}тәи ажәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа| шәышықәсақәа]] [[Акатегориа:{{Title country}}тәи ашәҟәыҩҩцәа ашәышықәсақәа рыла|жәабжьқәа]] [[Акатегориа:Ажәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа атәылақәа рылеи ашәышықәсақәа рылеи]] tvzo6ikrmb8wj0e13a0zhaej37j5e5n 14 57481 175563 2026-10-16T13:02:25Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Аконтеинер акатегориа}} {{Category see also|Ажәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа ашәышықәсақәа рылеи атәылақәа рылеи}} {{DEFAULTSORT:жәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа атәылақәа рылеи ашәышықәсақәа рылеи}} [[Акатегориа:Ажәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа атәылақәа рыла| шәышықәсақәа]] Акатегориа:А...» 175563 wikitext text/x-wiki {{Аконтеинер акатегориа}} {{Category see also|Ажәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа ашәышықәсақәа рылеи атәылақәа рылеи}} {{DEFAULTSORT:жәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа атәылақәа рылеи ашәышықәсақәа рылеи}} [[Акатегориа:Ажәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа атәылақәа рыла| шәышықәсақәа]] [[Акатегориа:Ажәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа ашәышықәсақәа рыла| тәылақәа]] [[Акатегориа:Ашәҟәыҩҩцәа атәылақәа рылеи ашәышықәсақәа рылеи| жәабжьқәа]] k0m0zgzcwbwd1fgtp20cjqfkkeqf7ky 14 57482 175564 2026-10-16T13:05:26Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Commons category|Anarchists}} {{Category see also|Акоммунистцәа|Адемократиатә социалистцәа|Алибертарианцәа|Асоциалистцәа}} [[Акатегориа:Анархизм|*]] [[Акатегориа:Алибертарианцәа]] [[Акатегориа:Ауаа аполитикатә ориентациала]]» 175564 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Anarchists}} {{Category see also|Акоммунистцәа|Адемократиатә социалистцәа|Алибертарианцәа|Асоциалистцәа}} [[Акатегориа:Анархизм|*]] [[Акатегориа:Алибертарианцәа]] [[Акатегориа:Ауаа аполитикатә ориентациала]] 5p4qc6x8g442rg7fu6d7gaesepdgxjn 14 57483 175565 2026-10-16T13:09:27Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Commons category|Libertarians}} {{Category see also|Анархистцәа|Алибералтә политикцәа|Акоммунистәа|Адемократиатә социалистцәа|Асоциалтә либералцәа|Асоциалистцәа}} {{DEFAULTSORT:либертарианцәа}} [[Акатегориа:Алибертарианизм|*либертарианцәа]] [[Акатегориа:Ахазхаҭалауаҩцәа]] Ак...» 175565 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Libertarians}} {{Category see also|Анархистцәа|Алибералтә политикцәа|Акоммунистәа|Адемократиатә социалистцәа|Асоциалтә либералцәа|Асоциалистцәа}} {{DEFAULTSORT:либертарианцәа}} [[Акатегориа:Алибертарианизм|*либертарианцәа]] [[Акатегориа:Ахазхаҭалауаҩцәа]] [[Акатегориа:Ауаа аполитикатә ориентациала]] qemkhm1w7q97q7p6mqn9f0k2x4o5jgx 175566 175565 2026-10-16T13:09:52Z Fraxinus.cs 8381 175566 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Libertarians}} {{Category see also|Анархистцәа|Алибералтә политикцәа|Акоммунистцәа|Адемократиатә социалистцәа|Асоциалтә либералцәа|Асоциалистцәа}} {{DEFAULTSORT:либертарианцәа}} [[Акатегориа:Алибертарианизм|*либертарианцәа]] [[Акатегориа:Ахазхаҭалауаҩцәа]] [[Акатегориа:Ауаа аполитикатә ориентациала]] jtjjutbgn146wc7u6q4zvzqhqw5a8l4 14 57484 175567 2026-10-16T13:12:30Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: « {{DEFAULTSORT:хазхаҭалауаҩцәа}} [[Акатегориа:Ахазхаҭалара| хазхаҭалауаҩцәа]] [[Акатегориа:Ауаа аполитикатә ориентациала]]» 175567 wikitext text/x-wiki {{DEFAULTSORT:хазхаҭалауаҩцәа}} [[Акатегориа:Ахазхаҭалара| хазхаҭалауаҩцәа]] [[Акатегориа:Ауаа аполитикатә ориентациала]] 7y7oqbz400fqjn98tu1il3n8qq2oysu 14 57485 175568 2026-10-16T13:14:19Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Navseasoncats}} [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи ақьырсианцәа|аиашахаҵаратә ]] [[Акатегориа:Аиашахаҵаратә қьырсианцәа ашәышықәсақәа рыла]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазы аиашахаҵара|қьырсианцәа]]» 175568 wikitext text/x-wiki {{Navseasoncats}} [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи ақьырсианцәа|аиашахаҵаратә ]] [[Акатегориа:Аиашахаҵаратә қьырсианцәа ашәышықәсақәа рыла]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазы аиашахаҵара|қьырсианцәа]] fkewi7l90q54w5web80xf6gp2np3rjl 14 57486 175569 2026-10-16T13:15:00Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Commonscat|{{Title century}}th-century Christians}} {{Navseasoncats}} [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазы ақьырсианра|қьырсианцәа]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазы инхоз ауаа адинхаҵарақәа рыла|қьырсианцәа]] [[Акатегориа:Ақьырсианцәа ашәышықәсақәа рыла]] Акатегориа:Аҿ...» 175569 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|{{Title century}}th-century Christians}} {{Navseasoncats}} [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазы ақьырсианра|қьырсианцәа]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазы инхоз ауаа адинхаҵарақәа рыла|қьырсианцәа]] [[Акатегориа:Ақьырсианцәа ашәышықәсақәа рыла]] [[Акатегориа:Аҿатә аамҭазтәи ақьырсианцәа| ]] oyoafkvfzk7xlj5eqblwsd6wze9a915 14 57487 175570 2026-10-16T13:15:54Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Cat main}} [[Акатегориа:Аҿатә аамҭазы ақьырсианра| ]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазы адин|қьырсианра]] [[Акатегориа:Ақьырсианра ашәышықәсақәа рыла]] [[Акатегориа:II-тәи азқьышықәсазы ақьырсианра]]» 175570 wikitext text/x-wiki {{Cat main}} [[Акатегориа:Аҿатә аамҭазы ақьырсианра| ]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазы адин|қьырсианра]] [[Акатегориа:Ақьырсианра ашәышықәсақәа рыла]] [[Акатегориа:II-тәи азқьышықәсазы ақьырсианра]] gxia1cu3p7ut6sve29n2urautnp1ip8 175571 175570 2026-10-16T13:16:45Z Fraxinus.cs 8381 175571 wikitext text/x-wiki {{commonscat|{{Title century}}th-century Christianity}} {{Cat main}} [[Акатегориа:Аҿатә аамҭазы ақьырсианра| ]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазы адин|қьырсианра]] [[Акатегориа:Ақьырсианра ашәышықәсақәа рыла]] [[Акатегориа:II-тәи азқьышықәсазы ақьырсианра]] 7v44wk9yaehx8y3qop6geosxp78nhge 14 57488 175572 2026-10-16T13:17:33Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Navseasoncats}} [[Акатегориа:Аиашахаҵара аҭоурых]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазы ақьырсианра|аиашахаҵара ]]» 175572 wikitext text/x-wiki {{Navseasoncats}} [[Акатегориа:Аиашахаҵара аҭоурых]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазы ақьырсианра|аиашахаҵара ]] p6g16e15zx8wa40y1v0gmcny52ejm3d 14 57489 175573 2026-10-16T13:23:36Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Category series navigation}} {{Category see also|Асовет ессеистцәа}} [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи аессеистцәа атәылақәа рыла|{{Title country}}]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи {{Title country}}тәи исахьаркыратәым алитература ашәҟәыҩҩцәа]] Акатегориа:{{Title country}}тәи...» 175573 wikitext text/x-wiki {{Category series navigation}} {{Category see also|Асовет ессеистцәа}} [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи аессеистцәа атәылақәа рыла|{{Title country}}]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи {{Title country}}тәи исахьаркыратәым алитература ашәҟәыҩҩцәа]] [[Акатегориа:{{Title country}}тәи аессеистцәа]] 8vtx6myuvnxubf5tpmkyaz3w5a41doj 14 57490 175574 2026-10-16T13:25:32Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{commons category|Essayists from Russia}} [[Акатегориа:Аессеистцәа атәылақәа рыла]] [[Акатегориа:{{Title country}}тәи исахьаркыратәым алитература ашәҟәыҩҩцәа|ессеистцәа]]» 175574 wikitext text/x-wiki {{commons category|Essayists from Russia}} [[Акатегориа:Аессеистцәа атәылақәа рыла]] [[Акатегориа:{{Title country}}тәи исахьаркыратәым алитература ашәҟәыҩҩцәа|ессеистцәа]] hqmwm7g8o6gfnvrc7zvk16jyu8vc8id 14 57491 175575 2026-10-16T13:26:46Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Commonscat|Essayists by country}} {{Аконтеинер акатегориа}} {{DEFAULTSORT:ессеистцәа атәылақәа рыла}} [[Акатегориа:Аессеистцәа| тәылақәа]] [[Акатегориа:Исахьаркыратәым алитература ашәҟәыҩҩцәа атәылақәа рыла|-ессеистцәа]]» 175575 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Essayists by country}} {{Аконтеинер акатегориа}} {{DEFAULTSORT:ессеистцәа атәылақәа рыла}} [[Акатегориа:Аессеистцәа| тәылақәа]] [[Акатегориа:Исахьаркыратәым алитература ашәҟәыҩҩцәа атәылақәа рыла|-ессеистцәа]] f9ekbq8xa3aslb1ab7x3sszycgkl2y5 14 57492 175576 2026-10-16T13:28:42Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Аконтеинер акатегориа}} {{Navseasoncats}} [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи аессеистцәа| тәылақәа]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи исахьаркыратәым алитература ашәҟәыҩҩцәа атәылақәа рыла| ессеистцәа]] Акатегориа:Аессеистцәа ашәышықәсақә...» 175576 wikitext text/x-wiki {{Аконтеинер акатегориа}} {{Navseasoncats}} [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи аессеистцәа| тәылақәа]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи исахьаркыратәым алитература ашәҟәыҩҩцәа атәылақәа рыла| ессеистцәа]] [[Акатегориа:Аессеистцәа ашәышықәсақәа рылеи атәылақәа рылеи]] 6dci5mjt0bhu5a69e9ehv9qlrxzu2r3 14 57493 175577 2026-10-16T13:31:04Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Commons category|{{Title century}}th-century essayists}} {{Navseasoncats}} [[Акатегориа:Аессеистцәа ашәышықәсақәа рыла]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи исахьаркыратәым алитература ашәҟәыҩҩцәа|ессеистцәа]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазы аессеқәа|+ессеистцәа]]» 175577 wikitext text/x-wiki {{Commons category|{{Title century}}th-century essayists}} {{Navseasoncats}} [[Акатегориа:Аессеистцәа ашәышықәсақәа рыла]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи исахьаркыратәым алитература ашәҟәыҩҩцәа|ессеистцәа]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазы аессеқәа|+ессеистцәа]] qau2lqhn8k1rwmgkxwkiyvkafhfqpjg 14 57494 175578 2026-10-16T13:31:55Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Navseasoncats}} [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазы иҟаз алитература|ессеқәа]] [[Акатегориа:Аессеқәа ашәышықәсақәа рыла| ]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи арҿиамҭақәа|ессеқәа]]» 175578 wikitext text/x-wiki {{Navseasoncats}} [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазы иҟаз алитература|ессеқәа]] [[Акатегориа:Аессеқәа ашәышықәсақәа рыла| ]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи арҿиамҭақәа|ессеқәа]] ooieoyevd21bagyxck189c1evajv5uu 14 57495 175579 2026-10-16T13:34:23Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Аконтеинер акатегориа}} {{Category see also|Аессеистцәа атәылақәа рылеи ашәышықәсақәа рылеи}} {{DEFAULTSORT:ессеистцәа ашәышықәсақәа рылеи атәылақәа рылеи}} [[Акатегориа:Аессеистцәа ашәышықәсақәа рыла| тәылақәа]] Акатегориа:Аессеистцәа атәылақәа рыла| шәышықәсақ...» 175579 wikitext text/x-wiki {{Аконтеинер акатегориа}} {{Category see also|Аессеистцәа атәылақәа рылеи ашәышықәсақәа рылеи}} {{DEFAULTSORT:ессеистцәа ашәышықәсақәа рылеи атәылақәа рылеи}} [[Акатегориа:Аессеистцәа ашәышықәсақәа рыла| тәылақәа]] [[Акатегориа:Аессеистцәа атәылақәа рыла| шәышықәсақәа]] [[Акатегориа:Исахьаркыратәым алитература ашәҟәыҩҩцәа ашәышықәсақәа рылеи атәылақәа рылеи]] pvgcxu8hb985hax0xp4hdfvrhwmyrk4 14 57496 175582 2026-10-16T13:37:30Z Fraxinus.cs 8381 Перенаправление на [[Акатегориа:19-тәи ашәышықәсазтәи Урыстәылатәи аимпериа аҟынтәи адраматургцәа]] 175582 wikitext text/x-wiki #перенаправление [[Акатегориа:19-тәи ашәышықәсазтәи Урыстәылатәи аимпериа аҟынтәи адраматургцәа]] frgh9j8xfo4idp2v0oiwck958ecwjar 14 57497 175583 2026-10-16T13:38:46Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Category series navigation}} [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи адраматургцәа атәылақәа рыла|{{Title country}}]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи {{Title country}}тәи ашәҟәыҩҩцәа|драматургцәа]] [[Акатегориа:{{Title country}}тәи адраматургцәа ашәышықәсақәа рыла]]» 175583 wikitext text/x-wiki {{Category series navigation}} [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи адраматургцәа атәылақәа рыла|{{Title country}}]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи {{Title country}}тәи ашәҟәыҩҩцәа|драматургцәа]] [[Акатегориа:{{Title country}}тәи адраматургцәа ашәышықәсақәа рыла]] tvapj1gakohdfislmzswewlc5i0pvj2 14 57498 175585 2026-10-16T13:41:02Z Fraxinus.cs 8381 Перенаправление на [[Акатегориа:19-тәи ашәышықәсазтәи Урыстәылатәи аимпериа аҟынтәи арҵаҩцәа]] 175585 wikitext text/x-wiki #перенаправление [[Акатегориа:19-тәи ашәышықәсазтәи Урыстәылатәи аимпериа аҟынтәи арҵаҩцәа]] a6ycxvp53p99ujcz6urt0zqskplw1w6 14 57499 175586 2026-10-16T13:43:53Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Category series navigation}} {{Category see also|Асовет рҵаҩцәа}} [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи арҵаҩцәа атәылақәа рыла|{{Title country}}]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи {{Title country}} инхоз ауаа рзанааҭла|рҵаҩцәа]] Акатегориа:{{Title country}}тәи арҵаҩцәа ашәышықәсақ...» 175586 wikitext text/x-wiki {{Category series navigation}} {{Category see also|Асовет рҵаҩцәа}} [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи арҵаҩцәа атәылақәа рыла|{{Title country}}]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи {{Title country}} инхоз ауаа рзанааҭла|рҵаҩцәа]] [[Акатегориа:{{Title country}}тәи арҵаҩцәа ашәышықәсақәа рыла]] kodck9f3ic3x8lhe1sy1yrs54nk3bto 14 57500 175587 2026-10-16T13:44:37Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Аконтеинер акатегориа}} {{Navseasoncats}} [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи арҵаҩцәа| тәылақәа]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазы инхоз ауаа рзанааҭлеи атәылақәа рылеи|рҵаҩцәа]] [[Акатегориа:Арҵаҩцәа ашәышықәсақәа рылеи атәылақәа рылеи]]» 175587 wikitext text/x-wiki {{Аконтеинер акатегориа}} {{Navseasoncats}} [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи арҵаҩцәа| тәылақәа]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазы инхоз ауаа рзанааҭлеи атәылақәа рылеи|рҵаҩцәа]] [[Акатегориа:Арҵаҩцәа ашәышықәсақәа рылеи атәылақәа рылеи]] krfalxlwe6u13g0hb6m0ro8o9psztzm 14 57501 175588 2026-10-16T13:45:10Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Navseasoncats}} [[Акатегориа:Арҵаҩцәа ашәышықәсақәа рыла]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазы инхоз ауаа рзанааҭла|рҵаҩцәа]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазы аҵара|+рҵаҩцәа]]» 175588 wikitext text/x-wiki {{Navseasoncats}} [[Акатегориа:Арҵаҩцәа ашәышықәсақәа рыла]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазы инхоз ауаа рзанааҭла|рҵаҩцәа]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазы аҵара|+рҵаҩцәа]] rsx8sk0erjhjolm6wwf6oliqnd8kwsx 14 57502 175589 2026-10-16T13:45:53Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Commons category|Education in the {{Title century}}th century}} {{Navseasoncats}} [[Акатегориа:{{Century name from decade or year|{{Title century}}00}}|ҵара]] [[Акатегориа:Аҵара ашәышықәсақәа рыла]]» 175589 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Education in the {{Title century}}th century}} {{Navseasoncats}} [[Акатегориа:{{Century name from decade or year|{{Title century}}00}}|ҵара]] [[Акатегориа:Аҵара ашәышықәсақәа рыла]] 54hlokp4q1to2l30b6uff6l1bfb6f1j 14 57503 175590 2026-10-16T13:49:26Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Category series navigation}} {{Category see also|Асовет романистцәа|{{Title century}}-тәи ашәышықәсазы {{Title country}}тәи ароманқәа}} [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи ароманистцәа атәылақәа рыла|{{Title country}}]] Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи {{Title country}}тәи ашәҟәыҩҩцәа|ро...» 175590 wikitext text/x-wiki {{Category series navigation}} {{Category see also|Асовет романистцәа|{{Title century}}-тәи ашәышықәсазы {{Title country}}тәи ароманқәа}} [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи ароманистцәа атәылақәа рыла|{{Title country}}]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи {{Title country}}тәи ашәҟәыҩҩцәа|романистцәа]] [[Акатегориа:{{Title country}}тәи ароманистцәа ашәышықәсақәа рыла]] d8t5qqkrgr66fz0gcsoambyr2lrvaqm 14 57504 175591 2026-10-16T13:50:20Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Аконтеинер акатегориа}} {{Navseasoncats}} [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи ароманистцәа| тәылақәа]] [[Акатегориа:Ароманистцәа ашәышықәсақәа рылеи атәылақәа рылеи| ]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи ашәҟәыҩҩцәа атәылақәа рыла| романистцәа]]» 175591 wikitext text/x-wiki {{Аконтеинер акатегориа}} {{Navseasoncats}} [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи ароманистцәа| тәылақәа]] [[Акатегориа:Ароманистцәа ашәышықәсақәа рылеи атәылақәа рылеи| ]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи ашәҟәыҩҩцәа атәылақәа рыла| романистцәа]] efqffr1bwafogov8uj2y3o5kkxdlqom 14 57505 175592 2026-10-16T13:51:37Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Navseasoncats}} {{CatAutoTOC}} [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи ашәҟәыҩҩцәа| романистцәа]] [[Акатегориа:Ароманистцәа ашәышықәсақәа рыла]]» 175592 wikitext text/x-wiki {{Navseasoncats}} {{CatAutoTOC}} [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи ашәҟәыҩҩцәа| романистцәа]] [[Акатегориа:Ароманистцәа ашәышықәсақәа рыла]] f4323wsur3mtw95f68ypy5hi060qo2e 14 57506 175593 2026-10-16T13:54:20Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Category series navigation}} {{Category see also|Асовет философцәа}} [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи афилософцәа атәылақәа рыла|{{Title country}}]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи {{Title country}} инхоз ауаа рзанааҭла|философцәа]] Акатегориа:{{Title country}}тәи афилософцәа...» 175593 wikitext text/x-wiki {{Category series navigation}} {{Category see also|Асовет философцәа}} [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи афилософцәа атәылақәа рыла|{{Title country}}]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи {{Title country}} инхоз ауаа рзанааҭла|философцәа]] [[Акатегориа:{{Title country}}тәи афилософцәа ашәышықәсақәа рыла]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи Урыстәылатәи исахьаркыратәым алитература ашәҟәыҩҩцәа|философцәа]] 9tqn2o1fy1xn7cevtzhnrrwrvkt0ia7 14 57507 175594 2026-10-16T13:55:03Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Аконтеинер акатегориа}} {{Navseasoncats}} [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи афилософцәа| тәылақәа]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазы инхоз ауаа рзанааҭлеи атәылақәа рылеи|философцәа]] Акатегориа:Афилософцәа ашәышықәсақәа рылеи атәылақәа рыл...» 175594 wikitext text/x-wiki {{Аконтеинер акатегориа}} {{Navseasoncats}} [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи афилософцәа| тәылақәа]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазы инхоз ауаа рзанааҭлеи атәылақәа рылеи|философцәа]] [[Акатегориа:Афилософцәа ашәышықәсақәа рылеи атәылақәа рылеи]] 0zzj7e81z8ib2ec7xlw1kw7e9kh6gid 14 57508 175595 2026-10-16T13:57:32Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Commons category|{{Title century}}th-century philosophers}} {{Category series navigation}} [[Акатегориа:Афилософцәа ашәышықәсақәа рыла]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи аҵарауаа|философцәа]] [[Акатегориа:Ҳаамҭазтәи афилософцәа]] Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазы афилософиа|фи...» 175595 wikitext text/x-wiki {{Commons category|{{Title century}}th-century philosophers}} {{Category series navigation}} [[Акатегориа:Афилософцәа ашәышықәсақәа рыла]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи аҵарауаа|философцәа]] [[Акатегориа:Ҳаамҭазтәи афилософцәа]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазы афилософиа|философцәа]] ijz1sa8gec8iyfxcto77n0luayzhnes 14 57509 175596 2026-10-16T13:58:52Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Commons category|{{Title century}}th-century scientists}} {{Category series navigation}} {{catseealso|{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи аҿыцхәыцҩцәа}} [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазы аҭҵаарадырра|ҵарауаа]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазы инхоз ауаа рзанааҭла|ҵарауаа]] Акатегориа:Аҵар...» 175596 wikitext text/x-wiki {{Commons category|{{Title century}}th-century scientists}} {{Category series navigation}} {{catseealso|{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи аҿыцхәыцҩцәа}} [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазы аҭҵаарадырра|ҵарауаа]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазы инхоз ауаа рзанааҭла|ҵарауаа]] [[Акатегориа:Аҵарауаа ашәышықәсақәа рыла]] 9bg772da0y77puerft4b23wt3f79chw 14 57510 175598 2026-10-16T14:00:12Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Navseasoncats}} [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәса|ҭҵаарадырра]] [[Акатегориа:Аҭҵаарадырра ашәышықәсақәа рыла]] [[Акатегориа:II-тәи азқьышықәсазы аҭҵаарадырра]]» 175598 wikitext text/x-wiki {{Navseasoncats}} [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәса|ҭҵаарадырра]] [[Акатегориа:Аҭҵаарадырра ашәышықәсақәа рыла]] [[Акатегориа:II-тәи азқьышықәсазы аҭҵаарадырра]] 6541ed8u06jolgexyl39tvdicsfnjeu 14 57511 175602 2026-10-16T16:09:37Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Аконтеинер акатегориа}} {{cat main|Ҳаамҭазтәи афилософиа}} [[Акатегориа:Афилософцәа аамҭақәа рыла]] [[Акатегориа:Ҳаамҭазтәи афилософиа|*философцәа]]» 175602 wikitext text/x-wiki {{Аконтеинер акатегориа}} {{cat main|Ҳаамҭазтәи афилософиа}} [[Акатегориа:Афилософцәа аамҭақәа рыла]] [[Акатегориа:Ҳаамҭазтәи афилософиа|*философцәа]] 5u43jdvmp9g1bl598bbzzjt9m93evrc 14 57512 175604 2026-10-16T16:12:46Z Fraxinus.cs 8381 Перенаправление на [[Акатегориа:19-тәи ашәышықәсазтәи Урыстәылатәи аимпериа аҟынтәи ажәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа]] 175604 wikitext text/x-wiki #перенаправление [[Акатегориа:19-тәи ашәышықәсазтәи Урыстәылатәи аимпериа аҟынтәи ажәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа]] 1ktrpnsfjp0j2g3p83fk4szgdi6l4h6 14 57513 175605 2026-10-16T16:13:37Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Category series navigation}} [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи ажәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа атәылақәа рыла|{{Title country}}]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи {{Title country}}тәи ашәҟәыҩҩцәа|жәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа]] Акатегориа:{{Title country}}тәи ажәабжьқәа рышәҟәыҩҩц...» 175605 wikitext text/x-wiki {{Category series navigation}} [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи ажәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа атәылақәа рыла|{{Title country}}]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи {{Title country}}тәи ашәҟәыҩҩцәа|жәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа]] [[Акатегориа:{{Title country}}тәи ажәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа ашәышықәсақәа рыла]] h0ml2mfz8citxev92hdcavwaqaq63cv 175606 175605 2026-10-16T16:14:26Z Fraxinus.cs 8381 175606 wikitext text/x-wiki {{Category series navigation}} {{Category see also|Асовет жәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа}} [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи ажәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа атәылақәа рыла|{{Title country}}]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи {{Title country}}тәи ашәҟәыҩҩцәа|жәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа]] [[Акатегориа:{{Title country}}тәи ажәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа ашәышықәсақәа рыла]] ia9bg0op61w8u98xas6870xu2uh4iyz 14 57514 175607 2026-10-16T16:15:06Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Аконтеинер акатегориа}} {{Navseasoncats}} [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи ажәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа| тәылақәа]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи ашәҟәыҩҩцәа атәылақәа рыла| жәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа]] Акатегориа:Ажәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа ашәыш...» 175607 wikitext text/x-wiki {{Аконтеинер акатегориа}} {{Navseasoncats}} [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи ажәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа| тәылақәа]] [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи ашәҟәыҩҩцәа атәылақәа рыла| жәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа]] [[Акатегориа:Ажәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа ашәышықәсақәа рылеи атәылақәа рылеи]] 1dbiadojtzas8arkc8l0e3zv46qzge6 14 57515 175608 2026-10-16T16:15:54Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Navseasoncats}} {{CatAutoTOC}} [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи ашәҟәыҩҩцәа| жәабжьқәа]] [[Акатегориа:Ажәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа ашәышықәсақәа рыла]]» 175608 wikitext text/x-wiki {{Navseasoncats}} {{CatAutoTOC}} [[Акатегориа:{{Title century}}-тәи ашәышықәсазтәи ашәҟәыҩҩцәа| жәабжьқәа]] [[Акатегориа:Ажәабжьқәа рышәҟәыҩҩцәа ашәышықәсақәа рыла]] 1rwtqq2q7f3vjx9e0ylp6310w2kt6wj 14 57516 175609 2026-10-16T16:17:17Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: « [[Акатегориа:Анархистцәа|шәҟәыҩҩцәа]] [[Акатегориа:Аполитикатә шәҟәыҩҩцәа]]» 175609 wikitext text/x-wiki [[Акатегориа:Анархистцәа|шәҟәыҩҩцәа]] [[Акатегориа:Аполитикатә шәҟәыҩҩцәа]] k7nvmpc6omnuodduzm8tb74bbvc6cit 14 57517 175610 2026-10-16T16:20:54Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Cat main|Анархо-пацифизм}} [[Акатегориа:Апацифистцәа]] [[Акатегориа:Анархистцәа рхәыцра ашколқәа|пацифистцәа]] [[Акатегориа:Анархо-пацифизм]]» 175610 wikitext text/x-wiki {{Cat main|Анархо-пацифизм}} [[Акатегориа:Апацифистцәа]] [[Акатегориа:Анархистцәа рхәыцра ашколқәа|пацифистцәа]] [[Акатегориа:Анархо-пацифизм]] fsael3gbo1pl3br317bpanmyxr8kncu 14 57518 175611 2026-10-16T16:22:52Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Cat main}} [[Акатегориа:Анархистцәа рхәыцра ашколқәа|пацифизм]] [[Акатегориа:Апацифизм]]» 175611 wikitext text/x-wiki {{Cat main}} [[Акатегориа:Анархистцәа рхәыцра ашколқәа|пацифизм]] [[Акатегориа:Апацифизм]] qv13h4g05ww48rb4yz5s7w9yw4kr3qq 175615 175611 2026-10-16T16:27:04Z Fraxinus.cs 8381 Удaлeнa [[Акатегориа:Анархистцәа рхәыцра ашколқәа]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Анархисттә хәыцратә школқәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала 175615 wikitext text/x-wiki {{Cat main}} [[Акатегориа:Анархисттә хәыцратә школқәа|пацифизм]] [[Акатегориа:Апацифизм]] 1autp2colfk7rworx4wyu4skeqsjtj9 14 57519 175612 2026-10-16T16:25:27Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{commonscat|Anarchist schools of thought.}} {{Cat main|Анархизм}} [[Акатегориа:Анархизм| әыцра ашколқәа]] [[Акатегориа:Аполитикатә ҵысрақәа]] [[Акатегориа:Аполитикатә системақәа]]» 175612 wikitext text/x-wiki {{commonscat|Anarchist schools of thought.}} {{Cat main|Анархизм}} [[Акатегориа:Анархизм| әыцра ашколқәа]] [[Акатегориа:Аполитикатә ҵысрақәа]] [[Акатегориа:Аполитикатә системақәа]] m239ba7t30x3lnvacdwyav5x1y739j1 175613 175612 2026-10-16T16:26:39Z Fraxinus.cs 8381 Fraxinus.cs переименовал страницу [[Акатегориа:Анархистцәа рхәыцра ашколқәа]] в [[Акатегориа:Анархисттә хәыцратә школқәа]] 175612 wikitext text/x-wiki {{commonscat|Anarchist schools of thought.}} {{Cat main|Анархизм}} [[Акатегориа:Анархизм| әыцра ашколқәа]] [[Акатегориа:Аполитикатә ҵысрақәа]] [[Акатегориа:Аполитикатә системақәа]] m239ba7t30x3lnvacdwyav5x1y739j1 14 57520 175614 2026-10-16T16:26:39Z Fraxinus.cs 8381 Fraxinus.cs переименовал страницу [[Акатегориа:Анархистцәа рхәыцра ашколқәа]] в [[Акатегориа:Анархисттә хәыцратә школқәа]] 175614 wikitext text/x-wiki #перенаправление [[:Акатегориа:Анархисттә хәыцратә школқәа]] 44q2q0fj73pgqjoyrbg2bgtjs39trrj 175616 175614 2026-10-16T16:28:22Z Fraxinus.cs 8381 Удалено перенаправление на [[Акатегориа:Анархисттә хәыцратә школқәа]] 175616 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Anarchists by school of thought}} {{Аконтеинер акатегориа}} [[Акатегориа:Анархистцәа| хәыцра ашколқәа]] [[Акатегориа:Анархисттә хәыцратә школқәа|*]] 5xdm6zlgs82cs433809u8nldktfnvm7 14 57521 175617 2026-10-16T16:32:13Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Commons category|Christian anarchists}} {{Cat more|Ақьырсиантә анархизм}} {{DEFAULTSORT:қьырсиантә анархистцәа}} [[Акатегориа:Ақьырсиантә анархизм|]] [[Акатегориа:Анархистцәа рхәыцра ашколқәа]] [[Акатегориа:Ақьырсиантә радикалцәа|анархистцәа]] Акатегориа:Ақьырсианцәа|анархистцә...» 175617 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Christian anarchists}} {{Cat more|Ақьырсиантә анархизм}} {{DEFAULTSORT:қьырсиантә анархистцәа}} [[Акатегориа:Ақьырсиантә анархизм|Ақьырсиантә анархизм]] [[Акатегориа:Анархистцәа рхәыцра ашколқәа]] [[Акатегориа:Ақьырсиантә радикалцәа|анархистцәа]] [[Акатегориа:Ақьырсианцәа|анархистцәа]] [[Акатегориа:Ақьырсиантә активистцәа|анархистцәа]] 7q8u5ezq6am81erfi555y1iqoaymjxm 14 57522 175618 2026-10-16T16:35:42Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Аконтеинер акатегориа}} {{DEFAULTSORT:қьырсиантә активистцәа}} [[Акатегориа:Ақьырсиантә динхаҵаратә усзуҩцәа|активистцәа]] [[Акатегориа:Адинхаҵаратә активистцәа]] [[Акатегориа:Активистцәа адинқәа рыла]]» 175618 wikitext text/x-wiki {{Аконтеинер акатегориа}} {{DEFAULTSORT:қьырсиантә активистцәа}} [[Акатегориа:Ақьырсиантә динхаҵаратә усзуҩцәа|активистцәа]] [[Акатегориа:Адинхаҵаратә активистцәа]] [[Акатегориа:Активистцәа адинқәа рыла]] 96n3t1g97ze12on0h61tn7syty572aj 14 57523 175619 2026-10-16T16:37:11Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Category see also|Адинхаҵаратә активистцәа}} [[Акатегориа:Ауаа адинқәа рыла|+]] [[Акатегориа:Активистцәа| динқәа]]» 175619 wikitext text/x-wiki {{Category see also|Адинхаҵаратә активистцәа}} [[Акатегориа:Ауаа адинқәа рыла|+]] [[Акатегориа:Активистцәа| динқәа]] 90poic42c04l5i9uebfxl337ikqcq5r 14 57524 175620 2026-10-16T16:40:14Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{commonscat|Religious activists}} {{Аконтеинер акатегориа}} {{Category see also|Адинхаҵаратә зинеиҟарамра иаҿагыло активистцәа|Активистцәа адинқәа рыла}} {{DEFAULTSORT:динхаҵаратә активистцәа}} [[Акатегориа:Адинхаҵаратә усзуҩцәа|активистцәа]] [[Акатегориа:Активистцәа ахкқәа рыла]]...» 175620 wikitext text/x-wiki {{commonscat|Religious activists}} {{Аконтеинер акатегориа}} {{Category see also|Адинхаҵаратә зинеиҟарамра иаҿагыло активистцәа|Активистцәа адинқәа рыла}} {{DEFAULTSORT:динхаҵаратә активистцәа}} [[Акатегориа:Адинхаҵаратә усзуҩцәа|активистцәа]] [[Акатегориа:Активистцәа ахкқәа рыла]] [[Акатегориа:Адинхаҵаратә активизм]] c71tuxtnupf6y135d359hp5o4uo2tsz 14 57525 175621 2026-10-16T16:43:03Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Commonscat|Christian radicals}} {{DEFAULTSORT:қьырсиантә радикалцәа}} [[Акатегориа:Ақьырсиантә радикализм|*радикалцәа]] [[Акатегориа:Арадикалцәа]] [[Акатегориа:Аимак-аиҿакқәа ирылахәу ақьырсианцәа|радикалцәа]]» 175621 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Christian radicals}} {{DEFAULTSORT:қьырсиантә радикалцәа}} [[Акатегориа:Ақьырсиантә радикализм|*радикалцәа]] [[Акатегориа:Арадикалцәа]] [[Акатегориа:Аимак-аиҿакқәа ирылахәу ақьырсианцәа|радикалцәа]] swa1tsahcxa3zc4cb0ind7y4oag64l3 14 57526 175622 2026-10-16T16:44:26Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Commonscat|Christians involved in controversies}} {{Аконтеинер акатегориа}} [[Акатегориа:Ақьырсианра иадҳәалоу аимак-аиҿакқәа|*]] [[Акатегориа:Ақьырсианцәа]] [[Акатегориа:Ауаа азыҟазаашьақәа рыла]]» 175622 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Christians involved in controversies}} {{Аконтеинер акатегориа}} [[Акатегориа:Ақьырсианра иадҳәалоу аимак-аиҿакқәа|*]] [[Акатегориа:Ақьырсианцәа]] [[Акатегориа:Ауаа азыҟазаашьақәа рыла]] 81qx56tqx7z47or0jafp4t2t99w5s2m 14 57527 175623 2026-10-16T16:46:12Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{DEFAULTSORT:радикалцәа}} [[Акатегориа:Ауаа аполитикатә ориентациала]] [[Акатегориа:Арадикализм|:радикалцәа]]» 175623 wikitext text/x-wiki {{DEFAULTSORT:радикалцәа}} [[Акатегориа:Ауаа аполитикатә ориентациала]] [[Акатегориа:Арадикализм|:радикалцәа]] 8giux56mh470wi9xqy9inik68idst7a 14 57528 175624 2026-10-16T16:48:27Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Cat main|Аклассикатә радикализм}} {{DEFAULTSORT:радикализм}} [[Акатегориа:Аклассикатә либерализм]] [[Акатегориа:Алиберализм]] [[Акатегориа:Аполитикатә ҵысрақәа]] [[Акатегориа:Аполитикатә идеологиақәа]] [[Акатегориа:Асоциалтә либерализм]] Акатегориа:Аполитикатә...» 175624 wikitext text/x-wiki {{Cat main|Аклассикатә радикализм}} {{DEFAULTSORT:радикализм}} [[Акатегориа:Аклассикатә либерализм]] [[Акатегориа:Алиберализм]] [[Акатегориа:Аполитикатә ҵысрақәа]] [[Акатегориа:Аполитикатә идеологиақәа]] [[Акатегориа:Асоциалтә либерализм]] [[Акатегориа:Аполитикатә теориақәа]] 0gj4a313jrj31qddcu3t6e25idqejna 14 57529 175625 2026-10-16T16:50:41Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Commonscat|Christian radicalism}} {{DEFAULTSORT:қьырсиантә радикализм}} [[Акатегориа:Ақьырсианцәа рҵысрақәа|радикализм]] [[Акатегориа:Ақьырсианра иадҳәалоу аимак-аиҿакқәа]] [[Акатегориа:Арадикалтә динҵара]]» 175625 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Christian radicalism}} {{DEFAULTSORT:қьырсиантә радикализм}} [[Акатегориа:Ақьырсианцәа рҵысрақәа|радикализм]] [[Акатегориа:Ақьырсианра иадҳәалоу аимак-аиҿакқәа]] [[Акатегориа:Арадикалтә динҵара]] nnm9tz0fzh0gr44mkoy2t54solyvf09 14 57530 175626 2026-10-16T16:51:36Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Commonscat|Radical theology}} {{DEFAULTSORT:радикалтә динҵара}} [[Акатегориа:Адинҵара]]» 175626 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Radical theology}} {{DEFAULTSORT:радикалтә динҵара}} [[Акатегориа:Адинҵара]] 0tj9hed5pk05hmfar07c9k7l8kfzvtj 14 57531 175627 2026-10-16T16:55:35Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Commons category|Christian anarchism}} {{Cat main}} {{DEFAULTSORT:қьырсиантә анархизм}} [[Акатегориа:Адинтә анархизм]] [[Акатегориа:Ақьырсиантә мчы ахархәара ҟалаӡом|анархизм]] [[Акатегориа:Ақьырсианреи аполитикатә идеологиақәеи|анархизм]] Акатегориа:Ақьырсианцәа рҵысрақәа|анар...» 175627 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Christian anarchism}} {{Cat main}} {{DEFAULTSORT:қьырсиантә анархизм}} [[Акатегориа:Адинтә анархизм]] [[Акатегориа:Ақьырсиантә мчы ахархәара ҟалаӡом|анархизм]] [[Акатегориа:Ақьырсианреи аполитикатә идеологиақәеи|анархизм]] [[Акатегориа:Ақьырсианцәа рҵысрақәа|анархизм]] [[Акатегориа:Ақьырсиантә радикализм|анархизм]] mvuzgqmwu44c9f81yj7jp3kpehlxy39 14 57532 175628 2026-10-16T16:57:10Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Commons category|Christian nonviolence}} {{Cat main|Ақьырсиантә пацифизм}} {{DEFAULTSORT:қьырсиантә мчы ахархәара ҟалаӡом}} [[Акатегориа:Амч ахархәара ҟалаӡом]] [[Акатегориа:Ақьырсианреи ақәымчреи]]» 175628 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Christian nonviolence}} {{Cat main|Ақьырсиантә пацифизм}} {{DEFAULTSORT:қьырсиантә мчы ахархәара ҟалаӡом}} [[Акатегориа:Амч ахархәара ҟалаӡом]] [[Акатегориа:Ақьырсианреи ақәымчреи]] qd115t2cr4w1uff7rvlpr6fwgup11u4 14 57533 175630 2026-10-16T18:01:34Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Commonscat|Christianity and violence}} {{Cat main}} {{DEFAULTSORT:қьырсианреи ақәымчреи}} [[Акатегориа:Адинхаҵареи ақәымчреи]] [[Акатегориа:Ақьырсиантә етика|қәымчреи]] [[Акатегориа:Ақьырсианра иадҳәалоу аимак-аиҿакқәа|қәымчреи]] [[Акатегориа:Ақьырсианреи ауаажәларреи|қәымчреи]] ...» 175630 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Christianity and violence}} {{Cat main}} {{DEFAULTSORT:қьырсианреи ақәымчреи}} [[Акатегориа:Адинхаҵареи ақәымчреи]] [[Акатегориа:Ақьырсиантә етика|қәымчреи]] [[Акатегориа:Ақьырсианра иадҳәалоу аимак-аиҿакқәа|қәымчреи]] [[Акатегориа:Ақьырсианреи ауаажәларреи|қәымчреи]] [[Акатегориа:Ақьырсианра акритика|қәымчреи]] 4fy13ihrbmo1m3fzs8akkg4zb6e1alw 14 57534 175631 2026-10-16T18:58:33Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Commons category|Christian ethics}} {{cat main}} {{DEFAULTSORT:қьырсиантә етика}} [[Акатегориа:Ақьырсианреи ауаажәларреи|етика]] [[Акатегориа:Ақьырсиантә динҵара|етика]] [[Акатегориа:Адинхаҵаратә етика]] [[Акатегориа:Ақьырсиантә философиа|етика]] Акатегориа:Ақьырсиантә хымҩаԥга...» 175631 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Christian ethics}} {{cat main}} {{DEFAULTSORT:қьырсиантә етика}} [[Акатегориа:Ақьырсианреи ауаажәларреи|етика]] [[Акатегориа:Ақьырсиантә динҵара|етика]] [[Акатегориа:Адинхаҵаратә етика]] [[Акатегориа:Ақьырсиантә философиа|етика]] [[Акатегориа:Ақьырсиантә хымҩаԥгашьақәа]] i1cf78j03q3genzlcnpiynojjnn9s85 14 57535 175632 2026-10-16T19:02:04Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Commonscat|Christian philosophy}} {{Cat main}} {{DEFAULTSORT:қьырсиантә философиа}} [[Акатегориа:Ақьырсиантә динҵара|философиа]] [[Акатегориа:Адинтә философиа]]» 175632 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Christian philosophy}} {{Cat main}} {{DEFAULTSORT:қьырсиантә философиа}} [[Акатегориа:Ақьырсиантә динҵара|философиа]] [[Акатегориа:Адинтә философиа]] ehkbrkawqeltuojuukdoo3riw51udmf 14 57536 175633 2026-10-16T19:05:57Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Commons category|Criticism of Christianity}} {{Cat main}} {{DEFAULTSORT:қьырсианра акритика}} [[Акатегориа:Адин акритика]] [[Акатегориа:Ақьырсианра иадҳәалоу аимак-аиҿакқәа|критика]]» 175633 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Criticism of Christianity}} {{Cat main}} {{DEFAULTSORT:қьырсианра акритика}} [[Акатегориа:Адин акритика]] [[Акатегориа:Ақьырсианра иадҳәалоу аимак-аиҿакқәа|критика]] nw9wl4fi3fdxkczt56369ooh9ey5xq1 14 57537 175634 2026-10-16T19:13:41Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Cat main|Анархизми адини}} {{DEFAULTSORT:динтә анархизм}} [[Акатегориа:Анархисттә хәыцратә школқәа]] [[Акатегориа:Адинтә социализм| анархизм]]» 175634 wikitext text/x-wiki {{Cat main|Анархизми адини}} {{DEFAULTSORT:динтә анархизм}} [[Акатегориа:Анархисттә хәыцратә школқәа]] [[Акатегориа:Адинтә социализм| анархизм]] g3by63pe5tzyqpbe677grahic899d90 14 57538 175635 2026-10-16T19:16:48Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Cat main}} {{DEFAULTSORT:динтә социализм}} [[Акатегориа:Адини аполитикеи|социализм]] [[Акатегориа:Асоциализм ахкқәа]]» 175635 wikitext text/x-wiki {{Cat main}} {{DEFAULTSORT:динтә социализм}} [[Акатегориа:Адини аполитикеи|социализм]] [[Акатегориа:Асоциализм ахкқәа]] ffsmqe72s3x077de2ps3q6crz2vr757 14 57539 175636 2026-10-16T19:21:29Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «[[Акатегориа:Урыстәылатәи аҟазара акритикцәа|*Imperial]] [[Акатегориа:Урыстәылатәи аимпериа аҟынтәи акритикцәа|ҟазара]]» 175636 wikitext text/x-wiki [[Акатегориа:Урыстәылатәи аҟазара акритикцәа|*Imperial]] [[Акатегориа:Урыстәылатәи аимпериа аҟынтәи акритикцәа|ҟазара]] 7n2xptnwi2kmkcc2na1q82y7nqu2zd6 14 57540 175637 2026-10-16T19:25:00Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{commons category|Art critics from Russia}} {{fooian fooers | Profession = Аҟазара акритикцәа | Nationality = Аурысцәа | Country = {{Title country}} | NationalityWithSuffix= {{Title country}}тәи | Supercategory = Акритикцәа }} [[Акатегориа:Аурыс аҟазара|+критикцәа]]» 175637 wikitext text/x-wiki {{commons category|Art critics from Russia}} {{fooian fooers | Profession = Аҟазара акритикцәа | Nationality = Аурысцәа | Country = {{Title country}} | NationalityWithSuffix= {{Title country}}тәи | Supercategory = Акритикцәа }} [[Акатегориа:Аурыс аҟазара|+критикцәа]] ow3plod363d3kezqxjz5hxnbqvpj1lt 14 57541 175638 2026-10-16T19:29:30Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{commons category|Art critics by country}} {{Аконтеинер акатегориа}} {{DEFAULTSORT:ҟазара акритикцәа атәылақәа рыла}} [[Акатегориа:Аҟазара акритикцәа| тәылақәа]] [[Акатегориа:Акритикцәа атәылақәа рыла| ҟазара]] Акатегориа:Аҟазаратә занааҭ иадҳәалоу ауаа атәылақәа рыла| ҟазара...» 175638 wikitext text/x-wiki {{commons category|Art critics by country}} {{Аконтеинер акатегориа}} {{DEFAULTSORT:ҟазара акритикцәа атәылақәа рыла}} [[Акатегориа:Аҟазара акритикцәа| тәылақәа]] [[Акатегориа:Акритикцәа атәылақәа рыла| ҟазара]] [[Акатегориа:Аҟазаратә занааҭ иадҳәалоу ауаа атәылақәа рыла| ҟазара акритикцәа]] [[Акатегориа:Аҟазара атәылақәа рыла|+ҟазара акритикцәа]] 833b9x4f0xvlwm6f8v6r5cs4939izp6 14 57542 175639 2026-10-16T19:34:04Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Commonscat|Art critics}} {{Cat main|Аҟазара акритик}} {{DEFAULTSORT:ҟазара акритикцәа}} [[Акатегориа:Аҟазара иҟоу акритикцәа]] [[Акатегориа:Аҟазаратә критика|:критикцәа]] [[Акатегориа:Аҟазара иазку ашәҟәыҩҩцәа|критикцәа]] [[Акатегориа:Ажурналистцәа ртематикала]]» 175639 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Art critics}} {{Cat main|Аҟазара акритик}} {{DEFAULTSORT:ҟазара акритикцәа}} [[Акатегориа:Аҟазара иҟоу акритикцәа]] [[Акатегориа:Аҟазаратә критика|:критикцәа]] [[Акатегориа:Аҟазара иазку ашәҟәыҩҩцәа|критикцәа]] [[Акатегориа:Ажурналистцәа ртематикала]] h4harqcrwufb7gi3f031bb6nbrcjkh5 14 57543 175640 2026-10-16T19:37:22Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Аконтеинер акатегориа}} {{DEFAULTSORT:ҟазара иҟоу акритикцәа}} [[Акатегориа:Аҟазара иҟоу акритицизм| критикцәа]] [[Акатегориа:Исахьаркыратәым алитература ашәҟәыҩҩцәа ажанрқәа рыла]] [[Акатегориа:Аҟазара иадҳәалоу ауаа|критикцәа]]» 175640 wikitext text/x-wiki {{Аконтеинер акатегориа}} {{DEFAULTSORT:ҟазара иҟоу акритикцәа}} [[Акатегориа:Аҟазара иҟоу акритицизм| критикцәа]] [[Акатегориа:Исахьаркыратәым алитература ашәҟәыҩҩцәа ажанрқәа рыла]] [[Акатегориа:Аҟазара иадҳәалоу ауаа|критикцәа]] qonagnry9sjeg1phqq76mqab3qw7s1k 14 57544 175641 2026-10-16T19:59:55Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: « {{DEFAULTSORT:ҟазара иҟоу акритицизм}} [[Акатегориа:Акритицизм]] [[Акатегориа:Аҟазара|критицизм]]» 175641 wikitext text/x-wiki {{DEFAULTSORT:ҟазара иҟоу акритицизм}} [[Акатегориа:Акритицизм]] [[Акатегориа:Аҟазара|критицизм]] kqbbuxmiqsl6jmjve3py168otaebb0c 14 57545 175642 2026-10-16T20:03:20Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «[[Акатегориа:Урыстәылатәи аимпериа аҟынтәи исахьаркыратәым алитература ашәҟәыҩҩцәа|критикцәа]] [[Акатегориа:Урыстәылатәи акритикцәа|:]] [[Акатегориа:Акритикцәа аҭоурыхтә тәылақәа рыла]]» 175642 wikitext text/x-wiki [[Акатегориа:Урыстәылатәи аимпериа аҟынтәи исахьаркыратәым алитература ашәҟәыҩҩцәа|критикцәа]] [[Акатегориа:Урыстәылатәи акритикцәа|:]] [[Акатегориа:Акритикцәа аҭоурыхтә тәылақәа рыла]] q87cz1rlb2vohy6o29rzvdyiasota5b 14 57546 175643 2026-10-16T20:05:47Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Аконтеинер акатегориа}} {{DEFAULTSORT:критикцәа аҭоурыхтә тәылақәа рыла}} [[Акатегориа:Ашәҟәыҩҩцәа аҭоурыхтә тәылақәа рыла| критикцәа]] [[Акатегориа:Акритикцәа атәылақәа рыла|,ҭоурыхтә]]» 175643 wikitext text/x-wiki {{Аконтеинер акатегориа}} {{DEFAULTSORT:критикцәа аҭоурыхтә тәылақәа рыла}} [[Акатегориа:Ашәҟәыҩҩцәа аҭоурыхтә тәылақәа рыла| критикцәа]] [[Акатегориа:Акритикцәа атәылақәа рыла|,ҭоурыхтә]] oo8vc1ag2ykdj1k3btz1edhp66aifrt 14 57547 175644 2026-10-16T20:11:06Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «[[Акатегориа:Урыстәылатәи аимпериа аҟынтәи ашәҟәыҩҩцәа|хәыҷтәы]] [[Акатегориа:Урыстәылатәи ахәыҷтәы шәҟәыҩҩцәа|:]]» 175644 wikitext text/x-wiki [[Акатегориа:Урыстәылатәи аимпериа аҟынтәи ашәҟәыҩҩцәа|хәыҷтәы]] [[Акатегориа:Урыстәылатәи ахәыҷтәы шәҟәыҩҩцәа|:]] imxf9hcu8qvhibgly77y42v5pwclakz 14 57548 175645 2026-10-16T20:14:26Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Commons category|Children's literature writers from Russia}} [[Акатегориа:Ахәыҷтәы шәҟәыҩҩцәа атәылақәа рыла]] [[Акатегориа:{{Title country}}тәи ашәҟәыҩҩцәа|хәыҷтәы]] [[Акатегориа:{{Title country}}тәи ахәыҷтәы литература|шәҟәыҩҩцәа]]» 175645 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Children's literature writers from Russia}} [[Акатегориа:Ахәыҷтәы шәҟәыҩҩцәа атәылақәа рыла]] [[Акатегориа:{{Title country}}тәи ашәҟәыҩҩцәа|хәыҷтәы]] [[Акатегориа:{{Title country}}тәи ахәыҷтәы литература|шәҟәыҩҩцәа]] mesyk2ox5biozoz3r71oemgvpvn3xoj 14 57549 175646 2026-10-16T20:18:56Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Commons category|Children's literature writers by country}} {{Аконтеинер акатегориа}} {{DEFAULTSORT:хәыҷтәы шәҟәыҩҩцәа атәылақәа рыла}} [[Акатегориа:Ахәыҷтәы литература атәылақәа рыла| шәҟәыҩҩцәа]] [[Акатегориа:Ахәыҷтәы шәҟәыҩҩцәа| тәылақәа]] Акатегориа:Ашәҟәыҩҩцәа ажанрқәа рылеи ат...» 175646 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Children's literature writers by country}} {{Аконтеинер акатегориа}} {{DEFAULTSORT:хәыҷтәы шәҟәыҩҩцәа атәылақәа рыла}} [[Акатегориа:Ахәыҷтәы литература атәылақәа рыла| шәҟәыҩҩцәа]] [[Акатегориа:Ахәыҷтәы шәҟәыҩҩцәа| тәылақәа]] [[Акатегориа:Ашәҟәыҩҩцәа ажанрқәа рылеи атәылақәа рылеи]] emgrrd8shtn202te6dnr1t68bs6jxuw 14 57550 175647 2026-10-16T20:21:27Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Commons category|Children's literature by country}} {{Аконтеинер акатегориа}} {{DEFAULTSORT:хәыҷтәы литература атәылақәа рыла}} [[Акатегориа:Ахәыҷтәы гәырҿыхара атәылақәа рыла|*литература]] [[Акатегориа:Ахәыҷтәы литература| тәылақәа]] Акатегориа:Алитературатә жанрқәа атәылақәа р...» 175647 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Children's literature by country}} {{Аконтеинер акатегориа}} {{DEFAULTSORT:хәыҷтәы литература атәылақәа рыла}} [[Акатегориа:Ахәыҷтәы гәырҿыхара атәылақәа рыла|*литература]] [[Акатегориа:Ахәыҷтәы литература| тәылақәа]] [[Акатегориа:Алитературатә жанрқәа атәылақәа рыла]] kstf7hkqonzatceau17due3f05uvp5m 14 57551 175648 2026-10-16T20:23:57Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Аконтеинер акатегориа}} {{DEFAULTSORT:хәыҷтәы гәырҿыхара атәылақәа рыла}} [[Акатегориа:Ахәыҷтәы гәырҿыхара| тәылақәа]] [[Акатегориа:Ахәыҷра атәылақәа рыла| гәырҿыхара]] [[Акатегориа:Агәырҿыхара атәылақәа рыла| хәыҷтәы]]» 175648 wikitext text/x-wiki {{Аконтеинер акатегориа}} {{DEFAULTSORT:хәыҷтәы гәырҿыхара атәылақәа рыла}} [[Акатегориа:Ахәыҷтәы гәырҿыхара| тәылақәа]] [[Акатегориа:Ахәыҷра атәылақәа рыла| гәырҿыхара]] [[Акатегориа:Агәырҿыхара атәылақәа рыла| хәыҷтәы]] g3uzj9mtr4g3nwsy9r4z45ki6w1tql8 14 57552 175649 2026-10-16T20:32:50Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Commonscat|Children's entertainment}} {{cat main|Агәырҿыхара#Ахәыҷқәа}} {{Category see also|Ахәыҷқәа ирызку арҿиамҭақәа|Ахәыҷтәы массатә информациа ахархәагақәа}} {{category explanation|ахәыҷқәа рзы иҟаҵоу агәырҿыхагақәа}} {{DEFAULTSORT:хәыҷтәы гәырҿыхара}} [[Акатегориа:Ахәыҷра|гәырҿыхара]] Акат...» 175649 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Children's entertainment}} {{cat main|Агәырҿыхара#Ахәыҷқәа}} {{Category see also|Ахәыҷқәа ирызку арҿиамҭақәа|Ахәыҷтәы массатә информациа ахархәагақәа}} {{category explanation|ахәыҷқәа рзы иҟаҵоу агәырҿыхагақәа}} {{DEFAULTSORT:хәыҷтәы гәырҿыхара}} [[Акатегориа:Ахәыҷра|гәырҿыхара]] [[Акатегориа:Агәырҿыхара адемографиала]] [[Акатегориа:Ажанрқәа]] 301qjeh2ixinaj37nvpt4102uptfeyd 14 57553 175650 2026-10-16T20:35:14Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Commonscat|Entertainment by demographic}} {{Аконтеинер акатегориа}} {{DEFAULTSORT:гәырҿыхара адемографиала}} [[Акатегориа:Агәырҿыхара| демографиала]] [[Акатегориа:Акатегориақәа рдемографиа ала]]» 175650 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Entertainment by demographic}} {{Аконтеинер акатегориа}} {{DEFAULTSORT:гәырҿыхара адемографиала}} [[Акатегориа:Агәырҿыхара| демографиала]] [[Акатегориа:Акатегориақәа рдемографиа ала]] n03ao93h9i8hs90pp74u6s4be6kgznc 14 57554 175651 2026-10-16T20:58:08Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Commonscat|Children's literature}} {{Cat main}} {{DEFAULTSORT:хәыҷтәы литература}} [[Акатегориа:Ахәыҷқәеи аҿареи ирызку алитература]] [[Акатегориа:Ахәыҷтәы гәырҿыхара|литература]] [[Акатегориа:Ахәыҷтәы массатә информациа ахархәагақәа|литература]] Акатегориа:Ахәыҷқәа раԥхьатәи...» 175651 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Children's literature}} {{Cat main}} {{DEFAULTSORT:хәыҷтәы литература}} [[Акатегориа:Ахәыҷқәеи аҿареи ирызку алитература]] [[Акатегориа:Ахәыҷтәы гәырҿыхара|литература]] [[Акатегориа:Ахәыҷтәы массатә информациа ахархәагақәа|литература]] [[Акатегориа:Ахәыҷқәа раԥхьатәи аҵарадырразы аматериалқәа|литература]] [[Акатегориа:Ахыҭҳәаа ажанрқәа рыла]] [[Акатегориа:Аҿартә культура]] 97drbg9ylluuys13l0ftn7kljm171kq 175655 175651 2026-10-16T21:16:25Z Fraxinus.cs 8381 Удaлeнa [[Акатегориа:Ахәыҷқәа раԥхьатәи аҵарадырразы аматериалқәа]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Ахәыҷқәа раԥхьатәи аҵаразы аматериалқәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала 175655 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Children's literature}} {{Cat main}} {{DEFAULTSORT:хәыҷтәы литература}} [[Акатегориа:Ахәыҷқәеи аҿареи ирызку алитература]] [[Акатегориа:Ахәыҷтәы гәырҿыхара|литература]] [[Акатегориа:Ахәыҷтәы массатә информациа ахархәагақәа|литература]] [[Акатегориа:Ахәыҷқәа раԥхьатәи аҵаразы аматериалқәа|литература]] [[Акатегориа:Ахыҭҳәаа ажанрқәа рыла]] [[Акатегориа:Аҿартә культура]] o7o8t41dr8ob7wbnakpqhngw3m75fb9 175656 175655 2026-10-16T21:23:14Z Fraxinus.cs 8381 Удaлeнa [[Акатегориа:Ахәыҷқәа раԥхьатәи аҵаразы аматериалқәа]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Ахәыҷқәа ашколқәранӡатәи аҵаразы аматериалқәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала 175656 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Children's literature}} {{Cat main}} {{DEFAULTSORT:хәыҷтәы литература}} [[Акатегориа:Ахәыҷқәеи аҿареи ирызку алитература]] [[Акатегориа:Ахәыҷтәы гәырҿыхара|литература]] [[Акатегориа:Ахәыҷтәы массатә информациа ахархәагақәа|литература]] [[Акатегориа:Ахәыҷқәа ашколқәранӡатәи аҵаразы аматериалқәа|литература]] [[Акатегориа:Ахыҭҳәаа ажанрқәа рыла]] [[Акатегориа:Аҿартә культура]] hv1z2ujqmu4azxdthyrs7fufbrnxj0x 175657 175656 2026-10-16T21:23:50Z Fraxinus.cs 8381 Удaлeнa [[Акатегориа:Ахәыҷқәа ашколқәранӡатәи аҵаразы аматериалқәа]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Ахәыҷқәа ршколқәранӡатәи аҵаразы аматериалқәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала 175657 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Children's literature}} {{Cat main}} {{DEFAULTSORT:хәыҷтәы литература}} [[Акатегориа:Ахәыҷқәеи аҿареи ирызку алитература]] [[Акатегориа:Ахәыҷтәы гәырҿыхара|литература]] [[Акатегориа:Ахәыҷтәы массатә информациа ахархәагақәа|литература]] [[Акатегориа:Ахәыҷқәа ршколқәранӡатәи аҵаразы аматериалқәа|литература]] [[Акатегориа:Ахыҭҳәаа ажанрқәа рыла]] [[Акатегориа:Аҿартә культура]] 9uvj275oxypjb3ad9ffaxbacaiyvtly 175658 175657 2026-10-16T21:26:10Z Fraxinus.cs 8381 Удaлeнa [[Акатегориа:Ахәыҷқәа ршколқәранӡатәи аҵаразы аматериалқәа]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Ашколнӡатәи аҵаразы аматериалқәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала 175658 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Children's literature}} {{Cat main}} {{DEFAULTSORT:хәыҷтәы литература}} [[Акатегориа:Ахәыҷқәеи аҿареи ирызку алитература]] [[Акатегориа:Ахәыҷтәы гәырҿыхара|литература]] [[Акатегориа:Ахәыҷтәы массатә информациа ахархәагақәа|литература]] [[Акатегориа:Ашколнӡатәи аҵаразы аматериалқәа|литература]] [[Акатегориа:Ахыҭҳәаа ажанрқәа рыла]] [[Акатегориа:Аҿартә культура]] b0w2ihhd5bly3glpzbupkjh808apcao 14 57555 175652 2026-10-16T21:01:07Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: « {{DEFAULTSORT:хәыҷқәеи аҿареи ирызку алитература}} [[Акатегориа:Алитература ажанрқәа рыла]] [[Акатегориа:Аҿартә культура]] [[Акатегориа:Ахәыҷтәы гәырҿыхара]] [[Акатегориа:Ахәыҷтәы массатә информациа ахархәагақәа]]» 175652 wikitext text/x-wiki {{DEFAULTSORT:хәыҷқәеи аҿареи ирызку алитература}} [[Акатегориа:Алитература ажанрқәа рыла]] [[Акатегориа:Аҿартә культура]] [[Акатегориа:Ахәыҷтәы гәырҿыхара]] [[Акатегориа:Ахәыҷтәы массатә информациа ахархәагақәа]] nbefp5t5m7y5jcpj0i15q6q001qgqlq 14 57556 175653 2026-10-16T21:03:39Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Commons category|Youth culture}} {{Cat main}} {{DEFAULTSORT:ҿартә культура}} [[Акатегориа:Аҿара|культура]] [[Акатегориа:Акультурақәа]] [[Акатегориа:Асубкультурақәа]]» 175653 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Youth culture}} {{Cat main}} {{DEFAULTSORT:ҿартә культура}} [[Акатегориа:Аҿара|культура]] [[Акатегориа:Акультурақәа]] [[Акатегориа:Асубкультурақәа]] 771e6wlidz8vaakr81u9k9vcnizxyia 14 57557 175654 2026-10-16T21:06:46Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Commons category|Children's media}} {{DEFAULTSORT:хәыҷтәы массатә информациа ахархәагақәа}} [[Акатегориа:Ахәыҷра|массатә информациа ахархәагақәа]] [[Акатегориа:Амасса-информациатә хархәагақәа азҿлымҳарақәа рыла]]» 175654 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Children's media}} {{DEFAULTSORT:хәыҷтәы массатә информациа ахархәагақәа}} [[Акатегориа:Ахәыҷра|массатә информациа ахархәагақәа]] [[Акатегориа:Амасса-информациатә хархәагақәа азҿлымҳарақәа рыла]] r2iw9ckgo8eg7owrhvqx2y9larsqukk 14 57558 175659 2026-10-16T21:27:36Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «* 2 ш. инаркны 7 ш. рҟынӡа зхыҵуа ахәыҷқәа рзы аҵаратә материалқәа. {{DEFAULTSORT:школнӡатәи аҵаразы аматериалқәа}} [[Акатегориа:Ашколнӡатәи аҵара|материалқәа]] [[Акатегориа:Аҵаразы аматериалқәа]]» 175659 wikitext text/x-wiki * 2 ш. инаркны 7 ш. рҟынӡа зхыҵуа ахәыҷқәа рзы аҵаратә материалқәа. {{DEFAULTSORT:школнӡатәи аҵаразы аматериалқәа}} [[Акатегориа:Ашколнӡатәи аҵара|материалқәа]] [[Акатегориа:Аҵаразы аматериалқәа]] b7e9nbf8uq9wurgvxh6yzws3skwy43b 14 57559 175660 2026-10-16T21:30:08Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Commons category|Early childhood education}} {{Cat main}} {{DEFAULTSORT:школнӡатәи аҵара}} [[Акатегориа:Аҵара аҩаӡарақәа]] [[Акатегориа:Ахәыҷра]]» 175660 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Early childhood education}} {{Cat main}} {{DEFAULTSORT:школнӡатәи аҵара}} [[Акатегориа:Аҵара аҩаӡарақәа]] [[Акатегориа:Ахәыҷра]] filwoz8dgatw1ksk7ykxiuke1ajbyx4 14 57560 175661 2026-10-16T21:36:01Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Commons category|Educational materials}} {{DEFAULTSORT:ҵаразы аматериалқәа}} [[Акатегориа:Аҭыжьра аус]] [[Акатегориа:Арҵара]]» 175661 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Educational materials}} {{DEFAULTSORT:ҵаразы аматериалқәа}} [[Акатегориа:Аҭыжьра аус]] [[Акатегориа:Арҵара]] e4bl45kws2ez3cuillapfz7noi37n12 14 57561 175662 2026-10-16T21:40:50Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Commons category|Children's literature writers}} {{DEFAULTSORT:хәыҷтәы шәҟәыҩҩцәа}} [[Акатегориа:Ашәҟәыҩҩцәа ажанрқәа рыла]] [[Акатегориа:Ахәыҷтәы литература|*шәҟәыҩҩцәа]]» 175662 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Children's literature writers}} {{DEFAULTSORT:хәыҷтәы шәҟәыҩҩцәа}} [[Акатегориа:Ашәҟәыҩҩцәа ажанрқәа рыла]] [[Акатегориа:Ахәыҷтәы литература|*шәҟәыҩҩцәа]] pwhvzlaxsmr0md6qjv2sn0auqtm58zf 14 57562 175663 2026-10-16T21:48:48Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «[[Акатегориа:{{Title country}}тәи алитература|хәыҷтәы]] [[Акатегориа:Ахәыҷтәы литература атәылақәа рыла]] [[Акатегориа:{{Title country}}тәи ахәыҷтәы гәырҿыхара|литература]]» 175663 wikitext text/x-wiki [[Акатегориа:{{Title country}}тәи алитература|хәыҷтәы]] [[Акатегориа:Ахәыҷтәы литература атәылақәа рыла]] [[Акатегориа:{{Title country}}тәи ахәыҷтәы гәырҿыхара|литература]] 6j0805ho3qtzoz387ty56efyl5e3s2f 14 57563 175664 2026-10-16T21:51:45Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Аконтеинер акатегориа}} [[Акатегориа:{{Title country}} иҟоу агәырҿыхара|хәыҷтәы]] [[Акатегориа:Ахәыҷтәы гәырҿыхара атәылақәа рыла]] [[Акатегориа:{{Title country}} иҟоу ахәыҷра|гәырҿыхара]]» 175664 wikitext text/x-wiki {{Аконтеинер акатегориа}} [[Акатегориа:{{Title country}} иҟоу агәырҿыхара|хәыҷтәы]] [[Акатегориа:Ахәыҷтәы гәырҿыхара атәылақәа рыла]] [[Акатегориа:{{Title country}} иҟоу ахәыҷра|гәырҿыхара]] rwthrkimoebtso05ulzo3c0ctdo926p 14 57564 175665 2026-10-16T22:00:20Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Аконтеинер акатегориа}} [[Акатегориа:Ахәыҷра атәылақәа рыла]] [[Акатегориа:{{Title country}} иҟоу аҿара|хәыҷра]] [[Акатегориа:{{Title country}} иҟоу аҭаацәа|хәыҷра]] [[Акатегориа:{{Country2continent|{{Title country}}}} иҟоу ахәыҷра]] [[Акатегориа:{{Country2continent|{{Title country}}|2nd=yes}} иҟоу ахәыҷра]]» 175665 wikitext text/x-wiki {{Аконтеинер акатегориа}} [[Акатегориа:Ахәыҷра атәылақәа рыла]] [[Акатегориа:{{Title country}} иҟоу аҿара|хәыҷра]] [[Акатегориа:{{Title country}} иҟоу аҭаацәа|хәыҷра]] [[Акатегориа:{{Country2continent|{{Title country}}}} иҟоу ахәыҷра]] [[Акатегориа:{{Country2continent|{{Title country}}|2nd=yes}} иҟоу ахәыҷра]] eebvbcfhewz1ib7uuwbkrgz4vb3h4c4 14 57565 175667 2026-10-16T22:02:19Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: « [[Акатегориа:Ахәыҷра аконтинентқәа рыла]] [[Акатегориа:Азиа ауаажәларра|хәыҷра]] [[Акатегориа:Азиа иҟоу аҭаацәа| хәыҷра]] [[Акатегориа:Азиа иҟоу аҿара| хәыҷра]]» 175667 wikitext text/x-wiki [[Акатегориа:Ахәыҷра аконтинентқәа рыла]] [[Акатегориа:Азиа ауаажәларра|хәыҷра]] [[Акатегориа:Азиа иҟоу аҭаацәа| хәыҷра]] [[Акатегориа:Азиа иҟоу аҿара| хәыҷра]] 0q8pjk6pg42j5himifdfkqoarzpxl52 14 57566 175668 2026-10-16T22:04:40Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{commonscat|Family in Asia}} [[Азиа]] иҟоу [[аҭаацәа]]. [[Акатегориа:Аҭаацәа аконтинентқәа рыла]] [[Акатегориа:Азиа ауаажәларра|ҭаацәа]]» 175668 wikitext text/x-wiki {{commonscat|Family in Asia}} [[Азиа]] иҟоу [[аҭаацәа]]. [[Акатегориа:Аҭаацәа аконтинентқәа рыла]] [[Акатегориа:Азиа ауаажәларра|ҭаацәа]] n1ii1k692ozbd7ovuqc59hbcfijf3mc 14 57567 175669 2026-10-16T22:06:13Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «[[Азиа]] иҟоу [[аҿара]]. [[Акатегориа:Аҿара аконтинентқәа рыла]] [[Акатегориа:Азиа ауаажәларра|ҿара]]» 175669 wikitext text/x-wiki [[Азиа]] иҟоу [[аҿара]]. [[Акатегориа:Аҿара аконтинентқәа рыла]] [[Акатегориа:Азиа ауаажәларра|ҿара]] hjko7gconr9woh613ujpjdccja69vom 14 57568 175672 2026-10-16T22:09:24Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «[[Акатегориа:Аҭаацәа атәылақәа рыла]] [[Акатегориа:{{Country2continent|{{Title country}}}} иҟоу аҭаацәа]] [[Акатегориа:{{Country2continent|{{Title country}}|2nd=yes}} иҟоу аҭаацәа]] [[Акатегориа:{{Title country}} ауаажәларра|ҭаацәа]]» 175672 wikitext text/x-wiki [[Акатегориа:Аҭаацәа атәылақәа рыла]] [[Акатегориа:{{Country2continent|{{Title country}}}} иҟоу аҭаацәа]] [[Акатегориа:{{Country2continent|{{Title country}}|2nd=yes}} иҟоу аҭаацәа]] [[Акатегориа:{{Title country}} ауаажәларра|ҭаацәа]] hj3ih4yjlknuprxsarlydmg5qq5eqyn 14 57569 175675 2026-10-16T22:12:22Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: « [[Акатегориа:Аҿара атәылақәа рыла]] [[Акатегориа:{{Title country}} ауаажәларра|ҿара]] [[Акатегориа:Аҿара {{lc:{{Country2continental|{{Title country}}}}}} атәылақәа рыла]] [[Акатегориа:Аҿара {{lc:{{Country2continental|{{Title country}}|2nd=yes}}}} атәылақәа рыла]]» 175675 wikitext text/x-wiki [[Акатегориа:Аҿара атәылақәа рыла]] [[Акатегориа:{{Title country}} ауаажәларра|ҿара]] [[Акатегориа:Аҿара {{lc:{{Country2continental|{{Title country}}}}}} атәылақәа рыла]] [[Акатегориа:Аҿара {{lc:{{Country2continental|{{Title country}}|2nd=yes}}}} атәылақәа рыла]] 4jxjjj56ogp3pbu0reqfjc9rwkiuqjr 14 57570 175676 2026-10-16T22:14:04Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Аконтеинер акатегориа}} [[Акатегориа:Ауаажәларра европатәи атәылақәа рыла| ҿара]] [[Акатегориа:Европа иҟоу аҿара| тәылақәа]]» 175676 wikitext text/x-wiki {{Аконтеинер акатегориа}} [[Акатегориа:Ауаажәларра европатәи атәылақәа рыла| ҿара]] [[Акатегориа:Европа иҟоу аҿара| тәылақәа]] myua9i4v1k636aguas2b6oxoywgf1im 14 57571 175677 2026-10-16T22:15:40Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: «{{Аконтеинер акатегориа}} [[Акатегориа:Ауаажәларра азиатәи атәылақәа рыла| ҿара]] [[Акатегориа:Азиа иҟоу аҿара| тәылақәа]]» 175677 wikitext text/x-wiki {{Аконтеинер акатегориа}} [[Акатегориа:Ауаажәларра азиатәи атәылақәа рыла| ҿара]] [[Акатегориа:Азиа иҟоу аҿара| тәылақәа]] so0kwbcz89wq0qngywvbesk5brpppr2 14 57572 175678 2026-10-16T22:18:36Z Fraxinus.cs 8381 Новая страница: « {{DEFAULTSORT:қьырсиантә романистцәа}} [[Акатегориа:Ақьырсиантә шәҟәыҩҩцәа|романистцәа]] [[Акатегориа:Ақьырсиантә романқәа|*романистцәа]]» 175678 wikitext text/x-wiki {{DEFAULTSORT:қьырсиантә романистцәа}} [[Акатегориа:Ақьырсиантә шәҟәыҩҩцәа|романистцәа]] [[Акатегориа:Ақьырсиантә романқәа|*романистцәа]] mx9krixg3c3793iltp2pac24to15g2b