Wikipedia
acewiki
https://ace.wikipedia.org/wiki/%C3%94n_Keue
MediaWiki 1.47.0-wmf.20
first-letter
Alat
Kusuih
Marit
Ureuëng Ngui
Marit Ureuëng Ngui
Wikipedia
Marit Wikipedia
Beureukaih
Marit Beureukaih
MediaWiki
Marit MediaWiki
Seunaleuëk
Marit Seunaleuëk
Beunantu
Marit Beunantu
Kawan
Marit Kawan
TimedText
TimedText talk
Modul
Pembicaraan Modul
Acara
Pembicaraan Acara
Dayah
0
63
158750
152005
2026-09-23T16:18:25Z
Atjeh Moorden
34264
158750
wikitext
text/x-wiki
[[Beureukaih:Dayah Umi Rawiyah.JPG|jmpl|300px|Saboh meunasah bak dayah]]
[[Beureukaih:Dayah Babul Huda Lhokseumawe.jpg|jmpl|300px|Bilék ngon balè seumeubeuët bak dayah di [[Lhôk Seumaw‘è]]]]
'''Dayah''' nakeuh saboh teumpat meurunoë di [[Acèh]]. Masa awai kön kana di Acèh, "dayah", "dèëyah", "déah" atawa "dèah" (meunurôt lugat ureuëng da'irah [[Acèh Rayek]]) asay tutô nibak {{Lang-ar|زاوية|Zāwiyah}}, nyang hareutoejih meumakna sagoë, wab nibak masa [[Muhammad|Rasulullah saw]] geupeurunoë ureueng [[Iseulam]] bak sagoë-sagoë meuseujid. Nan nyan teuma geungui sampoë 'an jinoë. Teuma lam bhaih administrasi neugara di [[Indônèsia]] keu narit dayah kayém neugantoë ngon '''pesantren''' atawa '''pondok pesantren''' geupeusaban ngon neukheun nan teumpat meununtut èleumèe agama Islam di Indônèsia khusuihjih di pulo [[Jawa]].
Dayah di Acèh kayém geusatöh lé sidroë ureuëng mat, nyang kayém geurasi nan [[teungku chik]], [[abu]], [[abuya]], tu, atawa la'én nibak nyan. Lam masyarakat tradisional ngon modern [[ureuëng Acèh]] dayah nyan wajéb na nibak tiep-tiep da'irah, sampoe beu that balèe seumeubeuët nyan ubeut ngon seuderhana meuhat keuh geukheun dayah cit. Saweueb ka mangat bak geukheun lé ureuëng Acèh tiep-tiep nan teumpat ureuëng beuet semeubeuët nyankeuh nyang geukheun dayah. Biasajih lam tiep-tiep gampông di Acèh na dayah-dayah ubeut, ladôm gampông cit leubèh nibak saboh jumeulah jih.
Le that dayah ka lawét nyoë, di kuta-kuta atawa di [[gampông]]. Na nyang dayah [[salafiyah]], na cit nyang ka modèrèn atawa terpadu. Bak saboh keunira lam thôn 2007 nyang geupeugot le Dinas Pendidikan Provinsi Acèh (masa nyan: NAD), jumeulah dayah di Acèh na 631 boh, meunurôt Departemen Agama geujumeulah na 879 boh ngon bak beunileuëng nyang la'én le [[Rabithah Thaliban Acèh]] jumeulah dayah di Acèh na 900 boh. Bak thôn keunira nyan geupeugot nakeuh lam bhaih jumeulah dayah nyan golom ''final'' atawa na ''standar'' nyang hana saban bak maséng-maséng lembaga keu geuteujeumah ma'na ngon rupa dayah nyang paih.<ref>[https://web.archive.org/web/20101229042213/http://bppd.acehprov.go.id/index.php?kategori=fikrah&linkjudul=mukhlissuddin-ilyas Teunuléh Mukhlisuddin Ilyas] geuakses 21 Buleuen Limong 2013</ref>
== Tarèh ==
[[Beureukaih:Dayah yang sederhana.JPG|jmpl|300px|Saboh dayah lam gampông nyang na di Acèh Barôh]]
=== Tarèh awai ===
Riwayat phôn dayah di [[Acèh]] bak peuneugah ahli tarèh nakeuh Dayah Cot Kala atawa geukheun ngon Zawiyah Cot Kala di [[Kabupaten Acèh Timu]]. Lam seujarah Dayah Cot Kala nyankeuh seubagoë dayah nyang phôn di [[Asia Teunggara]], gurèe-gurèe seumeubeuët bak dayah nyan teuka dari nanggroë [[Arab]], [[Parsi]] ngon [[India]]. Dayah-dayah dudoë 'oh lheuëh dayah Cot Kala nakeuh lagèe Dayah [[Serele]] nyang geusatoh lé Teungku Syèkh Sirajuddin nyang geupeudong bak thôn 1012 M sampoë thôn 1059, Dayah Blang Peuriya nyang geusatoh lé Teungku Ya'kob geupeudong bak thôn 1153 sampoë 1233 M, Dayah Batu Karang nyang na di [[Keurajeuën Teumiëng]] nyang geusatoh lé Teungku Ampôn Tuan. Lheuëh nyan na lom dayah Kan'an di wilayah Lam Keuneu'eun [[Acèh Rayek]] ([[Keurajeuën Lamuri]]), dayah nyoe geupeudong bak thôn 1196 M sampoë 1225 M lé [[Syèkh Abdullah Kan'an]] sidroë ulama meubansa [[Palestina]].
Dudoë that na Dayah [[Tanoh Abèe]] antara thôn 1823-1836 M ngon Dayah [[Tiro]] di Kecamatan Tiro Kabupatèn Pidie antara thôn 1781-1795 M, ngon dayah-dayah la'én nyang meusipreuëk ban sigom Acèh yôh masa nyan. Lam masa surôt [[Keurajeuën Acèh Darussalam]] na cit peuneudong-peuneudong dayah (lam Abad keu 18 ngon keu 19 M). Dayah nyang geupeudong bak masa nyan nakeuh lagèe Dayah [[Tgk Chi' Kuta Karang]], Dayah [[Lam Birah]], Dayah [[Lamnyong]], Dayah [[Lambhuk]], Dayah [[Kruëng Rumpét]], pajan keuh dayah-dayah nyan geupeudong hana ceunatat tarèh nyang paih lon.<ref>[https://web.archive.org/web/20160307162209/http://aceh1.kemenag.go.id/index.php?a=artikel&id2=dayah%7C Sejarah Dayah| http://aceh1.kemenag.go.id| akses 29-05-2013]</ref>
=== Masa Keurajeuën Acèh Darussalam ===
Lam tarèh neugara [[Keurajeuën Acèh Darussalam]] bak masa [[Sultan Iskandar Muda]] watèe nyan na dayah manyang bak [[Meuseujid Raya Baiturrahman]], dayah manyang nyan geusatoh lé leubèh kureuëng 40 droë ulama chi' dari nanggroë Parsi ngon India. Jinoe dayah tuha nyang mantong teudong nakeuh [[Dayah Tanoh Abèe]], [[Seulimeum, Acèh Rayek|Seulimeum]], [[Acèh Rayek]], dayah nyoe phôn geupuga bak phôn abad keu 17 M. Zawiyah nyoe jeuet keu teumpat keuneubah na 4.000 naseukah ngon meumacam bagoë kitab jameun nyang geutuléh jaroë lé ulama masa dilèe.
Seubagoë saboh neugara nyang neumumat bak hukôm agama [[Islam|Éseulam]] nakeuh meuhubôngan nyang that peunténg antara dayah ngon peumeréntah Keurajeuën Acèh. Saweuëb qanun ngon hukôm nanggroë neu angkèe nibak hukôm agama.
Teuningkat dayah bak masa Keurajeuën Acèh Darussalam nakeuh :
* '''Meunasah''' atawa '''madrasah''': dayah teuningkat phôn nyang na di tiëp gampông. Disinan geupeurunoë bhah meubaca [[al-Qur'an]], teumuléh ngon meubaca haraih Arab, cara meuibadah, meuakheulak, [[rukôn Éseulam]], ngon [[rukôn iman]]. Nyang beuët disinan nakeuh aneuk-aneuk miët cut-cut.
* '''Rangkang''' : dayah teuningkat keu duwa nyang na diseulingka meuseujid ngon na teumpat neudom bagi ureuëng meurunoë. Disinan geubeuët [[Fiqah|èleumèe Fiqah]], '[[ibadat]], [[tauhid]], [[tasawuf]], [[tarèh Éseulam]], [[bahsa Arab]]. kitab-kitab meurunoë na nibak [[bahsa Meulayu]] ngon bahsa Arab.
* '''Dayah''' : teuningkat nyoë na lam tiëp-tiëp da'irah, na cit nyang meuteumpat bak meuseujid meusapat ngon rangkang. Nyang teuleubèh le nakeuh meuklèh ngon meuseujid. Dayah nyoë geuseudia saboh balèe utama nyang geupeuguna keu teumpat seumeubeuët ngon teumpat [[salat|seumayang meujama'ah]]. Di dayah, mandum kitab nyang geupeubeuët nakeuh lam bahsa Arab. Éleumèe agama nyang geupeurunoë bak dayah nakeuh éleumèè fikih muamalah, tauhid, tasawuf, akheulak, éleumèè bumoë, éleumèè atô nanggroë, ngon bahsa Arab. Na cit dayah nyang geupeurunoë éleumèe 'umum lagèe éleumèe meuneugoë, meu utôh ngon éleumèe meuniaga.
* '''Dayah Teungku Chik''' : nakeuh saboh teuningkat leubèh manyang di ateuëh dayah meujan geukheun cëit ngon Dayah Manyang. Dayah nyoe hana that le. Di sinan geupeubeuët bahsa Arab, fikih jinayah (hukôm pidana), fikih munakahat (hukôm meukawén), fikih duali (hukôm atô nanggroë), tarèh Éseulam, taréh neugara-neugara, éleumèe manthiq, tauhid, filsafat, tasawuf/akheulak, éleumèe falaq, tafsir, ngon hadits.
* '''Jami'ah Baiturrahman''': Jami'ah nyoe na di nang nanggroë nyang meusapat ngon Meuseujid Jami' Baiturrahman. Jami'ah Baiturrahman nyoë geuweuëk bak meumacam '''"Daar"''' nyang meunyoë ta peusaban bak masa jinoë saban ngon [[fakultas]]. Na 17 "Daar" nyang geupuga bak watèe nyan: (1) Daar al-Tafsir wa al-Hadits (Tafsir ngon Hadits), (2) Daar al-Thibb (Èleumèe Medisn), (3) Daar al-Kimya (Kimia), (4) Daar al-Taarikh (Tarèh), (5) Daar al-Hisaab (ÉLeumèe Pasti), (6) Daar al-Siyasah (Siyasat), (7) Daar al-Aqli (Éleumèe Akay), (8) Daar al-Zira'ah (Éleumèe Meuneugoë), (9) Daar al-Ahkaam (Hukôm), (10) Daar al-Falsafah (Filsafat), (11) Daar al-Kalaam (Teologi), (12) Daar al-Wizaraah (Éleumèe Atô neugara), (13) Daar Khazaanah Bait al-Maal (Éleumèe Pèng ngon areuta neugara), (14) Daar al-Ardhi (Éleumèe Tambang), (15) Daar al-Nahwi (Bahsa Arab), (16) Daar al-Mazahib (Éleumèe Agama), dan (17) Daar al-Harbi (Éleumèe Prang).
Bak masa Sultan Alaidin Iskandar Muda Darma Wangsa Perkasa Alam Syah neumat kuwasa thôn (1016-1045 H/1607-1636 M), gurèe-gurèe ch' jami'ah nyan la'én nibak ulama Acèh, na cit nyang gurèe nyang teuka dari Arab, Turki, Parsi, ngon India.
=== Masa Beulanda ===
[[Beureukaih:Dayah near mosque.JPG|jmpl|ka|300px|Dayah meusapat ngon meuseujid]]
Bak masa [[Prang Acèh]] geulawan [[Beulanda]] le that dayah nyang jeuet keu hancô ngon le that ulama nyang geujak lam seuëh prang keu geujak meu jihad. Lam prang nyan dayah jeuet keu teumpat kawom mujahidin Acèh neu atô taktik prang, teungku-teungku dayah that le nyang jeuet keu panglima peujuang lam prang nyan. Ureuëng-ureuëng dayah nyang geuthèe jeuet keu ureuëng peunténg lawan peunjajah di Acèh lagèe Teungku. Chi' Tanoh Abèe nyang jeuet keu peunasihat prang neugara.<ref>[https://web.archive.org/web/20130403164921/http://bppd.acehprov.go.id/index.php?kategori=relevansi&linkjudul=seluk-beluk-dayah-di-aceh Seluk beluk dayah di Aceh]</ref>
Na cit ulama dayah nyang jeuet keu bak geuteumanyong lé peujuang lagèe [[Teungku Chi' Tanoh Abèe]] (Teungku Chi' Abdul Wahab) Tanoh Abèe, [[Acèh Rayek]]. Ban duwa golongan ulama nyoe teutap neusatoh ngon neupeurunoë sampoë le cit ulama Acèh bak masa prang nyan nyang neubeuët lam glé. Miseuëjih [[Teungku Haji Ahmad Hasballah Indrapuri]] ngon [[Teungku H. Abdullah Lam U]].<ref>[https://web.archive.org/web/20101229042050/http://bppd.acehprov.go.id/index.php?kategori=berita&linkjudul=dayah-sejak-sultan-hingga-sekarang Dayah sejak sultan hingga sekarang]</ref>
Bak watèe Beulanda ka meu asé di peudong peumeurintahan kolonial di Acèh, ngon sigra laju jibagi nanggroë ngon beunagi barô nyang jikheun ''landscap''. Na 129 boh landschap nyang na di Acèh yôh nyan. Lam saboh landschap nyang na meuhat ji peuizin peudong saboh dayah. Ngon keujadian nyan, jumeulah dayah lam masa Beulanda leubeh kureuëng nna 129 boh.
=== Masa Jeupang ===
Bak masa [[Jeupang]] na prang cit nyang geupimpén lé sidroë ulama dayah. Phôn that nakeuh bak thôn 1944 di [[Syamtalira Bayu, Acèh Barôh|Syamtalira Bayu]] [[Kabupatèn Acèh Barôh|Acèh Barôh]] nyang neupimpèn lè ulama dayah nan gobnyan [[Teungku Abdul Jalil]] (Teungku di Cot Pliëng) nyang meuhasé geupeutalo saboh kompi teutra Jeupang. Lheuëh nyan nyang teujadi di [[Pandrah]], Kecamatan [[Jeunieb]].
=== Masa Reubot Meurdeka ===
Neugara Indônèsia geupeunyata meurdéka bak 17 uroë buleuën 8 thôn 1945, aseuka Jeupang talô lam [[Prang Dônya II]] ngon teuntra sikutu jiteuka lom u Indônèsia. Buleuën 10 thôn an saboh neugara Indônèsia ka abéh jikuwasa keulayi lé teuntra sikutu, dari Mèdan teuntra nyan jikeuneuk tamong u Acèh. Yôh nyan keuh bak 15 uroë buleuën 10 thôn 1945 ulama dayah di Acèh geupeunyata saboh ma'lumat nyang that peunténg lam seujarah. Ma'lumat nyan geurasi nan ngon '''Ma'lumat Ulama ban sigom Acèh''' nyang nakeuh ngon ma'lumat nyan ulama Acèh geumeufatwa Prang Sabi lawan peunjajah bèk sampoë leupah jitamong u Acèh. Ngon neucok peunutôh nibak ma'lumat nyan meuribèe droë ureuëng meudagang bak dayah geubeudoh jak meuprang sajan ngon mandum mujahidin Acèh u ceuë Acèh ngon Sumatera ret Barôh (Sumatera Utara) Nyang geukheun cit ngon [[Peuristiwa Medan Area]].
Lam peuristiwa nyan geuthèe na 2 boh aseuka meuseunjata nyang geuturi aseuka nyan geuhimpôn nibak ureuëng meudagang :
* [[Laskar Mujahidin]]: Geukheun cit '''Barisan Mujahidin''' Aseuka nyoe geupeudong di Pidië, lam saboh pakat raya bak [[Meuseujid Tiro]] bak 17 uroë buleuën 11 thôn 1945. Pakat raya nyan na meusapat disinan ± 600 droe ulama ngon peumimpén masyarakat. Seubagoë nyang pimpén Laskar nyan geu angkèe Teungku Umar Tiro, sidroe cuco [[Teungku Chi' Ditiro Muhammad Saman]].
* [[Barisan Hizbullah]] : Aseuka nyoe geupeudong di [[Banda Acèh|Kutaraja]] lam saboh pakat bak [[Meuseujid Raya Baiturrahman]]. Geupeudong bak 23 uroë buleuën 11 thôn 1945. Barisan nyoe geu pimpén lé [[Daud Beureu'éh|Teungku Muhammad Daud Beureu'éh]], ngon waki gobnyan [[Teungku Haji Ahmad Hasballah Indrapuri]], geubantu cit lé [[Teuku Muhammad Amin]], [[Syèkh Marhaban Kruëng Kalé]] ngon [[Teungku Sulaiman Mahmud Ulèe Karéng]].<ref>[http://www.parlemen.net/privdocs/dc8629cf47ee12180d740eb606c9cb3a.pdf Naseukah geudraih le Pusat Studi Hukum & Kebijakan Indonesia]{{Dead link|date=September 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Rupa dayah di Acèh ==
[[Beureukaih:Dayah Umi Rawiyah 2.JPG|jmpl|300px|Saboh bale bak dayah]]
Lheuëh nibak tarèh panyang nyang na bak riwayat dayah di Acèh, dayah nyan teutap keuh seubagoë lembaga non formal teumpat ureuëng Acèh meurunoë ngon neupeurunoë èleumèe agama Islam. Rupa dayah jinoe di Acèh lagèe hana meubida jeu'ôh that meunyoë ta bandéng ngon dayah yôh masa awai.
=== Rupa fisik ===
Rupa fisik nyang that biasa dayah di Acèh nakeuh lam saboh lampôh seumeubeuët nyang ureuëng meudagang meununtôt èleumèe disinan neupiyôh bak bilék-bilék sederhana ngon neubeuët bak balèe beuët meunurôt tingkat èleumèe nyang teungoh neubeuët. Bilék-bilék ubeut biasajih geuduëk meuduwa lhèe droë ureuëng. Antara bilék gurèe ngon bilék aneuk murid geupeumeuklèh. Salang balèe seumeubeuët nakeuh rangkang-rangkang ubeut nyang hana rayek that luwahjih, meubintéh sikhan ngon ureuëng beuët lam balèe nyan geuduëk meulingka.
=== Buët si uroë-uroë ===
Si uroë-uroë di dayah ureuëng meudagang di sinan geubeuët, meuulang, geujaga watèe seumayang meujama'ah ngon na neubuët la'én miseuëjih muhadharah, dala'é ngon geumeuseuraya bak uroë-uroë nyang ka meuteuntèe. Gurèe-gurèe geuseumeubeuët, peu ulang aneuk miët beuët.<ref>[https://web.archive.org/web/20101229042345/http://bppd.acehprov.go.id/index.php?kategori=fikrah&linkjudul=apa-itu-dayah Apa itu dayah]</ref> Di dayah na cit geu atô anggèeta keu geupeujak atôran lam dayah ngon geujaga keuamanan, nyang geukheun ngon '''haréh''' tugaih haréh nyan nakeuh neuseumeugoë tiëp-tiëp watèe lheëh masa istirahat. Ngon geuteurimong jamèe nyang trôh u dayah.
[[Beureukaih:Santriwati meuseuraya.JPG|jmpl|kiri|240px|Aneuk dayah di [[Acèh Barôh]] ngon meuneunguy nyang lazém teungoh meuseuraya peugléh leuën dayah]]
Neunguy nyang ''identik'' ngon ureuëng meudagang nyang agam bak dayah di Acèh nakeuh bajèe [[keumija]] ngon [[teulôk beulanga]] atawa nyang jinoe geukheun bajèe koko. Biasa jih geumeupinggang ija krông ngon geuseu'ôn kupiah. Dilèe kon meunyoe ureuëng nyan geutubiët nibak lampôh dayah hantom neusôk siluweuë panyang. Ka meubida bacut ngon jinoë, ka na jinoe ta kalon geusôk cit siluweuë panyang ija 'oh geujak u luwa dayah. Nyang hana ubah lom cit bhaih neuseu'ôn kupiyah, 'an jinoë neunguy kupiyah bak aneuk dayah nakeuh saboh cara keu geujaga martabat ureuëng meununtut ngon marwah gobnyan.
Neunguy nyang biyasa bak ureuëng inong bak dayah nakeuh neunguy nyang sopan ngon meutôp mandum tubôh. Biasa yôh thôn 90 u meuyub ureuëng nyan geusawak ija panyang nyang meutôp banmandum ulèe ngon tubôh. Meubida bacut cit ngon jinoe, nyang ka geunguy jeuleubab nyang rayek bak ulèe. Lam bhaih meutôp [[aurat]] nyan nakeuh hukôm jih saban, cit meubida bak cara geumeunguy.
Meurata ureuëng meudagang nyan bak dayah keu peuë geupajôh si uroë-uroë nakeuh peunajôh nyang geutaguën keudroe. Nyan bhaih maguën 'oh takalon le that nyang geumeupakat ngon meupadum-padum droë rakan geuh bak geumaguën lam saboh dapu. Keu beulanja geumeuripèe-ripèe breuëh ngon péng ubéna peuë nyang neupajôh. Bagi ureuëng meununtut bhaih peunajôh nakeuh nyang sederhana ngon jeuët keusihat tubôh, meujan-jan nacit 'oh watèe pré neubeuët bak malam-malam nyang ka meuteuntèe ladôm ureuëng neu meuripèe beulanja neupeugot peunajôh mamèh. Miseuëjih peunajôh mangat nyan lagèe [[cagruk]] (kulak) atawa geutaguën bu leumak. Peukateuën nyan geurasi nan bak dayah ngon '''''meuleumak'''''.
== Kitab ngon èleumèe neubeuët di dayah ==
Neubeuët nyang neupeurunoë bak dayah di Acèh na keuh geubagi bak na padum-padum boh teuningkat.
=== Tajhizi ===
[[Beureukaih:Tajhizi class.JPG|jmpl|300px|Saboh balèe seumeubeut ngon glah tajhizi nyang teungoh jibeuët]]
Nyang phôn nakeuh teuningkat [[Tajhizi]], teuningkat nyoë geubeuët lé ureuëng atawa aneuk meudagang bak watèe phôn-phôn that geutamong u dayah. Bak glah Tajhizi aneuk miët beuët biasa jih geupeurunoë kitab-kitab ubeut meubahsa [[Bahsa Jawoë|Jawoë]]. Meujan nacit lom geupeurunoë èleumèe [[Éleumée Nahwu|Nahwu]], [[Éleumée Sharaf|Sharaf]] ngon laén nibak nyan keu peuduman meurunoë [[Bahsa Arab]]. Cara geumeurunoë Nahwu-Sharaf bak aneuk miët beuët glah Tajhizi mantong ngon cara meuhaphai. Nyang kayém bak geuhaphai nakeuh kitab-kitab nyang geu ngui keu meureunoë Bahasa Arab.
Kitab nyang kayém geupeurunoë bak glah Tajhizi nakeuh:
{| class="wikitable"
! Nan Kitab
! Éleumée
! Bahsa/haraih
! Baréh
|-
|| [[Al-Qur'an]] || align="center" | [[Tajwid]] || align="center" | [[Bahsa Arab]] || align="center" | Na
|-
|| [[Pelajaran Akhlak]] || align="center" | [[Akheulak]] || align="center" | [[Jawoë]] || align="center" | Hana
|-
|| [[Kitab Tauhid]] || align="center" | [[Tauhid]] || align="center" | [[Jawoë]] || align="center" | Hana
|-
|| [[Dhammun]] || align="center" | [[Sharaf]] || align="center" | [[Bahsa Arab]] || align="center" | Na
|-
|| [['Awamil Al Jarjani]] || align="center" | [[Nahwu]] || align="center" | [[Bahsa Arab]] || align="center" | Na
|-
|| [[Safinatun Naja]] || align="center" | [[Fiqh]] || align="center" | [[Bahsa Arab]] || align="center" | Na
|}
=== Ibtidaiyah ===
[[Beureukaih:Dayah belajar.JPG|jmpl|ka|300px|Beuët ngon seumeubeuët kitab kunéng bak saboh dayah di Jeunieb, Bireuen]]
Teuma nyang keu duwa geukheun ibtidaiyah atawa glah I (sa), teuningkat nyoë hana that meuhat soë mantong nyang jeuët neuduëk bak teuningkat nyan. Nyang ka teuntèe na keuh bak teuningkat Ibtidaiyah nyan geupeuphôn neubeuët padum-padum boh kitab meubahsa Arab, geuploh hukôm-hukôm fiqih nyang dasar, tauhid, nahwu, sharaf, akheulak ngon Tarèh Nabi.
Kitab nyang kayém geupeurunoë bak glah Ibtidaiyah nakeuh:
{| class="wikitable"
! Nan Kitab
! Éleumée
! Bahsa/haraih
! Baréh
|-
|| [[Al-Ghayah Wat Taqrib]] || align="center" | [[Fiqh]] || align="center" | [[Bahsa Arab]] || align="center" | Na
|-
|| [[Matan Ajurrumiyah]] || align="center" | [[Nahwu]] || align="center" | [[Bahsa Arab]] || align="center" | Na
|-
|| [[Matan Bina' Wal Asas]] || align="center" | [[Sharaf]] || align="center" | [[Bahsa Arab]] || align="center" | Na
|-
|| [['Aqidah Islamiyah]] || align="center" | [[Tauhid]] || align="center" | [[Bahsa Arab]] || align="center" | Na
|-
|| [[Taysirul Khallaq]] || align="center" | [[Tasawuf]] || align="center" | [[Bahsa Arab]] || align="center" | Na
|-
|| [[Khulasah I]] || align="center" | [[Tarèh]] || align="center" | [[Bahsa Arab]] || align="center" | Na
|-
|| [[Al-Quran]] || align="center" | [[Tajwid]] ''(lanjutan)''|| align="center" | [[Bahsa Arab]] || align="center" | Na
|}
=== Tsanawiyah ===
[[Beureukaih:Dayah in nibong south aceh.JPG|jmpl|ka|300px|Balèe neubeuët bak dayah di Nibông Acèh Barôh]]
[[Beureukaih:Isyrafi Darussaadah Cot Girek Peusangan Bireuen.jpg|jmpl|ka|300px|Dayah ''Isyrafi Darussa'adah'' di Gampong Cot Girek, Peusangan, Bireuen]]
Teuningkat nyang keu lhèe geukheun tsanawiyah atawa glah II (duwa), teuningkat nyoë neuduëk lé soe mantong nyang ka meuphôm cara baca ngon bôh ma'na asoë kitab lam bahasa Arab. Nyan keuh bak teuningkat tsanawiyah nyan ban mandum peunutôh hukôm agama ka leubèh lom neu peujeulaih deungon [[Surah kitab|surah]] nyang panyang. Bak teuningkat tsanawiyah ladôm dayah nyang rayek-rayek cit ka neutamah lom meurunoë padum-padum boh bideueng èleumèe nyang hana geudraih bak teuningkat di meuyub nyan, miseuëjih èleumèe [[Mantéq|Mantèq]], [[Èleumèe Hadits|Hadits]], [[Èleumèe Tafsir|Tafsir]] ngon [[Èleumèe Ushul Fiqh|Ushul Fiqh]]. Bak glah Tsanawiyah nyan keuh phôn geubeuët kitab nyang hana meubaréh atawa kayém geukheun ngon [[kitab kunèng]].
Kitab nyang kayém geupeurunoë bak glah Tsanawiyah nakeuh:
{| class="wikitable"
! Nan Kitab
! Éleumée
! Bahsa/haraih
! Baréh
|-
|| [[At-Tibyan]] || align="center" | [[Èleumèe Tafsir|Tafsir]] || align="center" | [[Bahsa Arab]] || align="center" | Hana
|-
|| [[Tafsir Jalalain]] || align="center" | [[Tafsir]] || align="center" | [[Bahsa Arab]] || align="center" | Hana
|-
|| [[Matan Arbai'in]] || align="center" | [[Èleumèe Hadits|Hadits]] || align="center" | [[Bahsa Arab]] || align="center" | Na
|-
|| [[Minhatul Mughits]] || align="center" | [[Ulumul Hadits]] || align="center" | [[Bahsa Arab]] || align="center" | Hana
|-
|| [[Kifayatul 'Awam]] || align="center" | [[Tauhid]] || align="center" | [[Bahsa Arab]] || align="center" | Hana
|-
|| [[Bajuriy]] || align="center" | [[Fiqh]] || align="center" | [[Bahsa Arab]] || align="center" | Hana
|-
|| [[Al-Waraqat]] || align="center" | [[Èleumèe Ushul Fiqh|Ushul Fiqh]] || align="center" | [[Bahsa Arab]] || align="center" | Hana
|-
|| [[Bidayatul Hidayah]] || align="center" | [[Èleumèe Tashawuf|Tashawuf]] || align="center" | [[Bahsa Arab]] || align="center" | Hana
|-
|| [[Mutammimah]] || align="center" | [[Èleumèe Nahwu|Nahwu]] || align="center" | [[Bahsa Arab]] || align="center" | Hana
|-
|| [[Matan As-Sullam Al-Munawraq]] || align="center" |[[Mantéq|Mantèq]]|| align="center" |[[Bahsa Arab]] || align="center" | Na
|-
|| [[Ar-rahiqul Makhtum]] || align="center" | [[Èleumèe Tarèh|Tarèh]] || align="center" | [[Bahsa Arab]] || align="center" | -
|-
|| [['Uqud Al Juman]] || align="center" | [[Èleumèe Balaghah|Balaghah]] || align="center" | [[Bahsa Arab]] || align="center" | -
|}
=== 'Aliyah ===
Teuningkat nyang keu peuet geukheun 'Aliyah atawa glah III (lhèe). Kitab nyang kayém geupeurunoë bak glah 'Aliyah nakeuh:
{| class="wikitable"
! Nan Kitab
! Éleumée
! Bahsa/haraih
! Baréh
|-
|| [[Ibnu Katsir]] || align="center" | [[Èleumèe Tafsir|Tafsir]] ngon [[Èleumèe Tafsir Ahkam|Tafsir Ahkam]] || align="center" | [[Bahsa Arab]] || align="center" | Hana
|-
|| [[Mabahits fi 'ulum Al-Qur'an]] || align="center" | [[Èleumèe Tafsir|Tafsir]] || align="center" | [[Bahsa Arab]] || align="center" | Hana
|-
|| [[Riyadhus Shalihin]] || align="center" | [[Èleumèe Hadits|Hadits]] || align="center" | [[Bahsa Arab]] || align="center" | Hana
|-
|| [[Albaiquniyyah]] || align="center" | [['Ulumul Hadits]] || align="center" | [[Bahsa Arab]] || align="center" | Hana
|-
|| [[Al-Hasan al-Hammidiyyah]] || align="center" | [[Tauhid]] || align="center" | [[Bahsa Arab]] || align="center" | Hana
|-
|| [[I'anatuth Thalibin]] || align="center" | [[Fiqh]] || align="center" | [[Bahsa Arab]] || align="center" | Hana
|-
|| [[Al-Luma']] || align="center" | [[Èleumèe Ushul Fiqh|Ushul Fiqh]] || align="center" | [[Bahsa Arab]] || align="center" | Hana
|-
|| [[Bidayatul Hidayah]] || align="center" | [[Èleumèe Tashawuf|Tashawuf]] || align="center" | [[Bahsa Arab]] || align="center" | Hana
|-
|| [[Syarh Ibn 'Aqil]] || align="center" | [[Èleumèe Nahwu|Nahwu]] || align="center" | [[Bahsa Arab]] || align="center" | Hana
|-
|| [[Salsu Al-Madkhal]] || align="center" | [[Sharaf]] || align="center" | [[Bahsa Arab]] || align="center" | Hana
|-
|| [[Tarikh Tasyri']] || align="center" | [[Èleumèe Tarèh|Tarèh]] || align="center" | [[Bahsa Arab]] || align="center" | Hana
|-
|| [[Ahmad as-Shawi]] || align="center" | [[Èleumèe Balaghah|Balaghah]] || align="center" | [[Bahsa Arab]] || align="center" | Hana
|-
|[[Sabban Malawi]]
|[[Mantéq]]
|[[Bahsa Arab]]
|Hana
|}
== Statistik Dayah di Acèh ==
[[File:Dayah Darul Ihsan.jpg|thumb|300px|[[Dayah Darul Ihsan]] di [[Krueng Kalé, Darussalam, Acèh Rayek|Krueng Kalé]], [[Siem]], Acèh Rayek]]
Hana jumeulah nyang pasti lom keu meudum na jumeulah dayah nyang na di Acèh lawét nyoë. Bah pih kana badan peumeurintah Acèh nyang mat bideuëng keurija keu dayah nyang geupeunan [[Badan Pembinaan Pendidikan Dayah]]. Seubab hana peunutôh nyang jeulaih keu kiban ''kriteria'' dayah nyang seubeutôijih<ref>[http://www.dayahinstitute.com/index.php?option=com_k2&view=item&id=73:banyak-intrik-dalam-penentuan-tipe-dayah-aceh&Itemid=1| Wawancara Sekretaris Jenderal (Sekjen) Himpunan Ulama Dayah Aceh (HUDA) Teungku H. Faisal M. Ali, desember 2012| http://www.dayahinstitute.com| Akses 29-05-2013]{{Dead link|date=September 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Meunyoë tameumat bak database nyang geupeuteubiët lè Badan Pembinaan Pendidikan Dayah bak thôn 2011 jumeulah dayah ngon nan lembaga seumeubeuët nyang teudapeuta seubagoë dayah di Acèh nakeuh:
# [[Sabang|Kota Sabang]]: Jumeulah na 4 boh ''([[dapeuta dayah di Kota Sabang]])''
# [[Banda Acèh]] : Jumeulah na 17 boh ''([[dapeuta dayah di Kota Banda Acèh]])''
# [[Acèh Rayek]] : Jumeulah na 115 boh ''([[dapeuta dayah di Acèh Rayek]])''
# [[Pidië]] : Jumeulah na 75 boh ''([[dapeuta dayah di Pidië]])''
# [[Pidië Jaya]] : Jumeulah na 43 boh ''([[dapeuta dayah di Pidië Jaya]])''
# [[Bireuën]] : Jumeulah na 102 boh ''([[dapeuta dayah di Bireuën]])''
# [[Lhôk Seumaw‘è]] : Jumeulah na 34 boh ''([[dapeuta dayah di Kuta Lhôk Seumaw‘è]])''
# [[Acèh Barôh]] : Jumeulah na 181 boh ''([[dapeuta dayah di Acèh Barôh]])''
# [[Acèh Timu]] : Jumeulah na 86 boh ''([[dapeuta dayah di Acèh Timu]])''
# [[Langsa]] : Jumeulah na 11 boh ''([[dapeuta dayah di Langsa]])''
# [[Acèh Teumiëng]] : Jumeulah na 35 boh ''([[dapeuta dayah di Acèh Teumiëng]])''
# [[Bener Meriah]] : Jumeulah na 8 boh ''([[dapeuta dayah di Bener Meriah]])''
# [[Acèh Teungöh]] : Jumeulah na 13 boh ''([[dapeuta dayah di Acèh Teungöh]])''
# [[Acèh Tunong]] : Jumeulah na 55 boh ''([[dapeuta dayah di Acèh Tunong]])''
# [[Kabupatèn Gayo Lues|Gayo Lues]] : Jumeulah na 21 boh ''([[dapeuta dayah di Gayo Lues]])''
# [[Kabupatèn Acèh Teunggara|Acèh Teunggara]] : Jumeulah na 20 boh ''([[dapeuta dayah di Acèh Teunggara]])''
# [[Kabupatèn Acèh Jaya|Acèh Jaya]] : Jumeulah na 14 boh ''([[dapeuta dayah di Acèh Jaya]])''
# [[Kabupatèn Acèh Barat|Acèh Barat]] : Jumeulah na 26 boh ''([[dapeuta dayah di Acèh Barat]])''
# [[Kabupatèn Nagan Raya|Nagan Raya]] : Jumeulah na 14 boh ''([[dapeuta dayah di Nagan Raya]])''
# [[Kabupatèn Acèh Barat Daya|Acèh Barat Daya]] : Jumeulah na 32 boh ''([[dapeuta dayah di Acèh Barat Daya]])''
# [[Kabupatèn Simeuluë|Simeuluë]] : Jumeulah na 3 boh ''([[dapeuta dayah di Simeuluë]])''
# [[Kabupatèn Acèh Singké|Acèh Singké]] : Jumeulah na 14 boh ''([[dapeuta dayah di Acèh Singké]])''
# [[Subulussalam]] : Jumeulah na 14 boh ''([[dapeuta dayah di Subulussalam]])''
== Dayah-dayah rayek di Acèh ==
Na leubèh kureuëng nibak 1.000 boh dayah rayek ngon ubeut nyang na di Acèh jinoë. Padum-padum boh dayah rayek keu miseuë:
* [[Dayah Darussalam, Labuhan Haji]]
* [[Dayah Budi]], [[Lam No]]
* [[Dayah Mudi Mesra]], [[Samalanga]]
* [[Dayah Istiqamatuddin|Dayah Istiqamatuddin Darul Mu'arrif]], [[Lam Ateuëk]]
* [[Dayah Inshafuddin]]
* [[Dayah Darul Munawwarah]] Kuta Kruëng, [[Ulèë Glé, Pidië Jaya|Ulèë Glé]]
* Dayah Darul Huda Luëng Angèn
* Dayah Al-Madinatunniyah Babussalam Blang Blahdeh
* [[Dayah Ruhul Fata]], [[Seulimeum, Aceh Rayek|Seulimeum]], [[Acèh Rayek]]
* [[Dayah Ulèë Titi]]
* La'én-la'én
== Dayah Modèrèn ==
La'èn nibak dayah salafiyah di Acèh na cit dayah terpadu atawa nyang geukheun Dayah Modern, bak dayah moderen nyan seula'èn èleumèe agama disinan na geupeurunoë cit èleumèe umum lagèe bak rumoh sikula. Na meupadum boh dayah moderen di Acèh, bak mandum kabupaten kota di Acèh na nyang nanjih dayah moderen nyan. Padum-padum boh dayah moderen miseuëjih:
* [[Madrasah 'Ulumul Qur'an Langsa]], atawa MUQ Langsa di gampong Alue Pineung Kuta Langsa.
* [[Jeumala 'Amal]] di Pidie Jaya.
* [[Al-Muslimun]] di Lhôk Sukôn.
* [[Dayah Syamsuddhuha]] di Dewantara, Acèh
* Babun najah,Banda Aceh
* Ngon la'én-la'én.
== Dayah Multimedia Acèh ==
Lam keuèrija peumeurentah keu modernisasi dayah di Acèh, jinoë kana saboh dayah nyang meucurak salafi ngon modern lam bideuëng multimedia. Nyankeuh nyang geupeunan ngon DMA atawa Dayah Multimedia Aceh. Pilot project keu dayah nyan na di dayah [[Babussalam al-Aziziyah]] di [[Jeuniëb]] [[Bireuën]]. Lam dayah multimedia la'én nibak beuët kitab agama lagèe dayah nyang biasa disinan geupeurunoë cit bhaih teknologi informasi ban nyang geunguy lé manusia jameun nyoë.
== Kitab Meuneumat ==
* Prof. Dr. M. Hasbi Amiruddin, MA, ''Ulama Dayah: Pengawal Agama Masyarakat Aceh'', Lhokseumawe, NAD. Penerbit: Yayasan Nadiya, cetakan ke-2. 2007, hal. 45
== Nè seunurat ==
{{Reflist|2}}
[[Kawan:Dayah| ]]
[[Kawan:Islam di Acèh]]
ji5dtxwyf1ntxn1x7c4negexhxxs1ud
Bắc Ninh
0
1703
158753
154692
2026-09-24T09:00:42Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Bắc Ninh]] u [[Bắc Ninh]]
154692
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Propinsi Bắc Ninh
| official_name =
| native_name = Tỉnh Bắc Ninh
| native_name_lang = vi<!-- ISO 639-2 code: vi for Vietnamese -->
| other_name =
| type = [[Propinsi]]
| image_seal =
| image_skyline =
| image_caption =
| nickname = The homeland of [[Quan họ]]<ref>http://www.vietnamonline.com/culture/quan-ho-folk-singing-a-long-way-from-the-past.html Quan họ folk singing</ref>
| image_map = Bac Ninh in Vietnam.svg
| map_caption = Location of Bắc Ninh within Vietnam
| coordinates = {{coord|21|5|N|106|10|E|region:VN_type:adm1st|display=inline,title}}
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = {{flag|Vietnam}}
| subdivision_type1 =
| subdivision_name1 =
| seat_type =
| seat =
| leader_title =
| leader_name =
| leader_title1 =
| leader_name1 =
| leader_title2 =
| leader_name2 =
| area_footnotes = <ref name="Statistic office">[http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=512&idmid=5&ItemID=14277 Statistical Handbook of Vietnam 2014] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150706154400/http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=512&idmid=5&ItemID=14277 |date=2015-07-06 }}, General Statistics Office Of Vietnam</ref>
| area_total_km2 = 822.7
| population_total = 1,445,626<ref name="Statistic office"/>
| population_as_of = 2019
| population_density_km2 = 1244
| population_density_rank = 3
| demographics_type1 = Demographics
| demographics1_title1 = [[List of ethnic groups in Vietnam|Ethnicities]]
| demographics1_info1 =
| timezone = [[Indochina Time|ICT]]
| utc_offset = +7
| area_code_type = [[Telephone numbers in Vietnam|Area codes]]
| area_code = 222
| iso_code = [[ISO 3166-2:VN|VN-56]]
| registration_plate = 99
| website = {{URL|http://www.bacninh.gov.vn/}}
}}
'''Propinsi Bắc Ninh''' nakeuh saboh propinsi di [[Viètnam]]. Nang nanggroejih nakeuh [[Bắc Ninh]].
== Asai seunurat ==
{{reflist}}
{{Commonscat|Bac Ninh Province}}
[[Kawan:Viètnam]]
91nvxyjji0c7ysxcrmsv5zkomatamzu
Hà Tĩnh
0
1710
158811
73219
2026-09-24T09:43:26Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Hà Tĩnh]] u [[Hà Tĩnh]]
73219
wikitext
text/x-wiki
'''Propinsi Hà Tĩnh''' nakeuh saboh propinsi di [[Viètnam]]. Nang nanggroejih nakeuh [[Hà Tĩnh]].
{{Commonscat|Ha Tinh Province}}
[[Kawan:Viètnam]]
mp2w9pd9pldfs5jowj0htsv2jsfyvl4
Quảng Trị
0
1711
158807
119090
2026-09-24T09:39:36Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Quảng Trị]] u [[Quảng Trị]]
87734
wikitext
text/x-wiki
'''Propinsi Quảng Trị''' nakeuh saboh propinsi di [[Viètnam]]. Nang nanggroejih nakeuh [[Đông Hà]].
[[Kawan:Viètnam]]
t91ktwx07t942av31z0cjxt151ei8mi
Quảng Bình (propinsi)
0
1712
158809
73332
2026-09-24T09:41:52Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Quảng Bình]] u [[Quảng Bình (propinsi)]]
73332
wikitext
text/x-wiki
'''Propinsi Quảng Bình''' nakeuh saboh propinsi di [[Viètnam]]. Nang nanggroejih nakeuh [[Đồng Hới]].
{{Commonscat|Quang Binh Province}}
[[Kawan:Viètnam]]
jheq37h0l6ifsidh6ea3efn35dgioz9
Nghệ An
0
1713
158813
73295
2026-09-24T09:44:28Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Nghệ An]] u [[Nghệ An]]
73295
wikitext
text/x-wiki
'''Propinsi Nghệ An''' nakeuh saboh propinsi di [[Viètnam]]. Nang nanggroejih nakeuh [[Vinh]].
{{Commonscat|Nghe An Province}}
[[Kawan:Viètnam]]
11291heh55eo4rgt2dxexa5lpzyp1zm
Thanh Hóa
0
1714
158815
73382
2026-09-24T09:46:06Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Thanh Hoá]] u [[Thanh Hóa]]
73382
wikitext
text/x-wiki
'''Propinsi Thanh Hoá''' nakeuh saboh propinsi di [[Viètnam]]. Nang nanggroejih nakeuh [[Thanh Hoá]].
{{Commonscat|Thanh Hoa Province}}
[[Kawan:Viètnam]]
asjkcx91utg82andbngy1t1t5i5cl6o
Cao Bằng
0
1718
158783
73182
2026-09-24T09:28:12Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Cao Bằng]] u [[Cao Bằng]]
73182
wikitext
text/x-wiki
'''Propinsi Cao Bằng''' nakeuh saboh propinsi di [[Viètnam]]. Nang nanggroejih nakeuh [[Cao Bằng]].
{{Commonscat|Cao Bang Province}}
[[Kawan:Viètnam]]
fg250loorxfchcxp90cjgpal0y490r5
Đắk Lắk
0
1729
158793
121423
2026-09-24T09:34:44Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Daklak]] u [[Đắk Lắk]]
73205
wikitext
text/x-wiki
'''Propinsi Daklak''' nakeuh saboh propinsi di [[Viètnam]]. Nang nanggroejih nakeuh [[Buôn Ma Thuột]].
{{Commonscat|Dak Lak Province}}
[[Kawan:Viètnam]]
3v6m9mqxs4xsca6tpvemkb3k3abizu9
Kon Tum (propinsi)
0
1732
158801
120621
2026-09-24T09:37:39Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Kontum]] u [[Kon Tum (propinsi)]]
73250
wikitext
text/x-wiki
'''Propinsi Kontum''' nakeuh saboh propinsi di [[Viètnam]]. Nang nanggroejih nakeuh [[Kontum]].
{{Commonscat|Kon Tum Province}}
[[Kawan:Viètnam]]
ef723v0phig1t86vde9vbhf5wz36bq0
Đắk Nông
0
1733
158787
120516
2026-09-24T09:33:09Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Dak Nông]] u [[Đắk Nông]]
71220
wikitext
text/x-wiki
'''Propinsi Dak Nông''' nakeuh saboh propinsi di [[Viètnam]]. Nang nanggroejih nakeuh [[Gia Nghĩa]].
[[Kawan:Viètnam]]
2lyn8z7yliwqjwf1oggqcltan0ihnbk
Gia Lai
0
1734
158797
87724
2026-09-24T09:36:09Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Gia Lai]] u [[Gia Lai]]
87724
wikitext
text/x-wiki
'''Propinsi Gia Lai''' nakeuh saboh propinsi di [[Viètnam]]. Nang nanggroejih nakeuh [[Pleiku]].
[[Kawan:Viètnam]]
k3s8xb08e20vsji7h4rfdi9vy3v4cmd
Lâm Đồng
0
1735
158781
73268
2026-09-24T09:18:52Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Lâm Đồng]] u [[Lâm Đồng]]
73268
wikitext
text/x-wiki
'''Propinsi Lâm Đồng''' nakeuh saboh propinsi di [[Viètnam]]. Nang nanggroejih nakeuh [[Đà Lạt]].
{{Commonscat|Lam Dong Province}}
[[Kawan:Viètnam]]
hdyizihxj31m4iokz2og4x67exb0tr3
Bình Định (propinsi)
0
1736
158799
73172
2026-09-24T09:37:06Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Bình Định]] u [[Bình Định (propinsi)]]
73172
wikitext
text/x-wiki
'''Propinsi Bình Định''' nakeuh saboh propinsi di [[Viètnam]]. Nang nanggroejih nakeuh [[Quy Nhơn]].
{{Commonscat|Binh Dinh Province}}
[[Kawan:Viètnam]]
gd8ked37i2wwalwai20doz09f83cgvp
Khánh Hòa
0
1737
158785
73248
2026-09-24T09:32:02Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Khánh Hòa]] u [[Khánh Hòa]]
73248
wikitext
text/x-wiki
'''Propinsi Khánh Hòa''' nakeuh saboh propinsi di [[Viètnam]]. Nang nanggroejih nakeuh [[Nha Trang]].
{{Commonscat|Khanh Hoa Province}}
[[Kawan:Viètnam]]
aulvhy90gzwnisdveokzdo96pq4l60b
Quảng Ngãi
0
1738
158803
154697
2026-09-24T09:38:00Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Quảng Ngãi]] u [[Quảng Ngãi]]
154697
wikitext
text/x-wiki
[[File:Quang Ngai in Vietnam.svg|thumb|Peuta neuduek Quang Ngai]]
'''Propinsi Quảng Ngãi''' nakeuh saboh propinsi di [[Viètnam]]. Nang nanggroejih nakeuh [[Quảng Ngãi]].
[[Kawan:Viètnam]]
rfkh452flhd7gta31y97zpc9n1efe3f
Quảng Nam
0
1739
158805
145139
2026-09-24T09:38:55Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Quảng Nam]] u [[Quảng Nam]]
145139
wikitext
text/x-wiki
'''Propinsi Quảng Nam''' nakeuh saboh propinsi di [[Viètnam]]. Nang nanggroejih nakeuh [[Tam Kỳ]].
{{Commonscat|Quang Nam Province}}
[[Kawan:Viètnam]]
jyx4rtt4cnsy9hquj3aune3ux2l25ks
Phú Yên (propinsi)
0
1740
158795
73325
2026-09-24T09:35:45Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Phú Yên]] u [[Phú Yên (propinsi)]]
73325
wikitext
text/x-wiki
'''Propinsi Phú Yên''' nakeuh saboh propinsi di [[Viètnam]]. Nang nanggroejih nakeuh [[Tuy Hòa]].
{{Commonscat|Phu Yen Province}}
[[Kawan:Viètnam]]
50ussgtq1pd6j8qj48esd6p53mtfx0p
Bình Thuận (propinsi)
0
1744
158789
73171
2026-09-24T09:33:45Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Bình Thuận]] u [[Bình Thuận (propinsi)]]
73171
wikitext
text/x-wiki
'''Propinsi Bình Thuận''' nakeuh saboh propinsi di [[Viètnam]]. Nang nanggroejih nakeuh [[Phan Thiết]].
{{Commonscat|Binh Thuan Province}}
[[Kawan:Viètnam]]
7me2w4t118n4wumfn88qzmw2tvaelfp
Đồng Nai
0
1745
158755
73411
2026-09-24T09:03:02Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Đồng Nai]] u [[Đồng Nai]]
73411
wikitext
text/x-wiki
'''Propinsi Đồng Nai''' nakeuh saboh propinsi di [[Viètnam]]. Nang nanggroejih nakeuh [[Biên Hòa]].
{{Commonscat|Dong Nai Province}}
[[Kawan:Viètnam]]
mqdgr2hjsh7epxd21ylglqdwwh2rhbx
Ninh Thuận
0
1746
158791
150800
2026-09-24T09:34:10Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Ninh Thuận]] u [[Ninh Thuận]]
150800
wikitext
text/x-wiki
'''Propinsi Ninh Thuận,''' sebelumnya bernama provinsi '''Phan Rang''', nakeuh saboh propinsi di [[Viètnam]]. Nang nanggroejih nakeuh [[Phan Rang-Tháp Chàm]].
{{Commonscat|Ninh Thuan Province}}
[[Kawan:Viètnam]]
9auzajp8s65l2xdkyza6ndecg7q9h30
Tây Ninh
0
1747
158779
73393
2026-09-24T09:16:20Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Tây Ninh]] u [[Tây Ninh]]
73393
wikitext
text/x-wiki
'''Propinsi Tây Ninh''' nakeuh saboh propinsi di [[Viètnam]]. Nang nanggroejih nakeuh [[Tây Ninh]].
{{Commonscat|Tay Ninh Province}}
[[Kawan:Viètnam]]
ismeqb4yodm4661gw3hvqh778tgvrtw
Bạc Liêu (propinsi)
0
1748
158763
73875
2026-09-24T09:06:36Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Bạc Liêu]] u [[Bạc Liêu (propinsi)]]
73875
wikitext
text/x-wiki
'''Propinsi Bạc Liêu''' nakeuh saboh propinsi di [[Viètnam]]. Nang nanggroejih nakeuh [[Bạc Liêu]].
{{Commonscat|Bac Lieu Province}}
[[Kawan:Viètnam]]
e8exilrg83p85u2y2siyzb8qssuwpx7
An Giang
0
1749
158759
122631
2026-09-24T09:04:17Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi An Giang]] u [[An Giang]]
122631
wikitext
text/x-wiki
'''Propinsi An Giang''' nakeuh saboh propinsi di [[Viètnam]]. Nang nanggroejih nakeuh [[Long Xuyên]].
{{Commonscat|An Giang Province}}
[[Kawan:Viètnam]]
fdp3fk13r1q51g39ojy3n4sgf1hectc
Cà Mau
0
1750
158757
73203
2026-09-24T09:03:49Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Cà Mau]] u [[Cà Mau]]
73203
wikitext
text/x-wiki
'''Propinsi Cà Mau''' nakeuh saboh propinsi di [[Viètnam]]. Nang nanggroejih nakeuh [[Cà Mau]].
{{Commonscat|Ca Mau Province}}
[[Kawan:Viètnam]]
oe12thq6l1416gp3adj2etah2nlf4p4
Đồng Tháp
0
1751
158761
73412
2026-09-24T09:05:55Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Đồng Tháp]] u [[Đồng Tháp]]
73412
wikitext
text/x-wiki
'''Propinsi Đồng Tháp''' nakeuh saboh propinsi di [[Viètnam]]. Nang nanggroejih nakeuh [[Cao Lãnh]].
{{Commonscat|An Giang Province}}
[[Kawan:Viètnam]]
memdudpv6835rw6q6f8mxfzrk9z4am8
Hậu Giang
0
1752
158767
73222
2026-09-24T09:07:46Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Hậu Giang]] u [[Hậu Giang]]
73222
wikitext
text/x-wiki
'''Propinsi Hậu Giang''' nakeuh saboh propinsi di [[Viètnam]]. Nang nanggroejih nakeuh [[Vị Thanh]].
{{Commonscat|An Giang Province}}
[[Kawan:Viètnam]]
ixg2bcvdfxo92bzn5cptkwl1h0vir6k
Sóc Trăng (propinsi)
0
1753
158769
73374
2026-09-24T09:08:27Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Sóc Trăng]] u [[Sóc Trăng (propinsi)]]
73374
wikitext
text/x-wiki
'''Propinsi Sóc Trăng''' nakeuh saboh propinsi di [[Viètnam]]. Nang nanggroejih nakeuh [[Sóc Trăng]].
{{Commonscat|Soc Trang Province}}
[[Kawan:Viètnam]]
joqnrkilaqfqytstadw19uu7aflurgr
Long An (propinsi)
0
1754
158777
73264
2026-09-24T09:15:55Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Long An]] u [[Long An (propinsi)]]
73264
wikitext
text/x-wiki
'''Propinsi Long An''' nakeuh saboh propinsi di [[Viètnam]]. Nang nanggroejih nakeuh [[Tân An]].
{{Commonscat|Long An Province}}
[[Kawan:Viètnam]]
jq8wdt9fxfn9mmv33wd6et0p09l1uq1
Kiên Giang
0
1755
158765
73249
2026-09-24T09:07:10Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Kiên Giang]] u [[Kiên Giang]]
73249
wikitext
text/x-wiki
'''Propinsi Kiên Giang''' nakeuh saboh propinsi di [[Viètnam]]. Nang nanggroejih nakeuh [[Rạch Giá]].
{{Commonscat|An Giang Province}}
[[Kawan:Viètnam]]
aj8gq7xq9spvmahfwult9cg5dk2ic03
Tiền Giang
0
1756
158775
73387
2026-09-24T09:09:53Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Tiền Giang]] u [[Tiền Giang]]
73387
wikitext
text/x-wiki
'''Propinsi Tiền Giang''' nakeuh saboh propinsi di [[Viètnam]]. Nang nanggroejih nakeuh [[Mỹ Tho]].
{{Commonscat|Tien Giang Province}}
[[Kawan:Viètnam]]
8v9815g2u1teewpu53ctluxt8nd2n64
Trà Vinh (propinsi)
0
1758
158771
89828
2026-09-24T09:09:01Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Trà Vinh]] u [[Trà Vinh (propinsi)]]
89828
wikitext
text/x-wiki
'''Propinsi Trà Vinh''' nakeuh saboh propinsi di [[Viètnam]]. Nang nanggroejih nakeuh [[Trà Vinh]].
{{Commonscat|Tra Vinh Province}}
[[Kawan:Viètnam]]
llhpt83b1spve91j7yoytob1k47zclp
Seunaleuëk:Ka
10
1926
158747
75217
2026-09-23T15:48:16Z
Si Gam
4266
158747
wikitext
text/x-wiki
<onlyinclude>[[File:Yes check.svg|16px|Done]] '''Ka lôn pubuet'''</onlyinclude>
20agy9s1kqftyve8mvzhz6gp9g0a5js
Bến Tre (propinsi)
0
3051
158773
73177
2026-09-24T09:09:29Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Bến Tre]] u [[Bến Tre (propinsi)]]
73177
wikitext
text/x-wiki
'''Propinsi Bến Tre''' nakeuh saboh propinsi di [[Viètnam]]. Nang nanggroejih nakeuh [[Bến Tre]].
{{Commonscat|Ben Tre Province}}
[[Kawan:Viètnam]]
sp0nz4f9hhswva5rby7drrnadx7xltp
Sôleutan Éseukanda Muda
0
4648
158729
158023
2026-09-23T11:59:14Z
Atjeh Moorden
34264
158729
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox royalty
| name = Éseukanda Muda<br> {{nobold|<small>{{Nastaliq|سلطان إسكندر مودا
}}</small>}}
| title = [[Sôleutan Acèh Darussalam]]
| image = Lukisan Iskandar muda.jpg
| caption = Gamba Sôleutan Éseukanda Muda
| succession = [[Sôleutan Acèh Darussalam]]
| reign = 4 April 1607 – 27 Desember 1636
| predecessor = [[Ali Ri'ayat Syah III dari Aceh|Ali Ri'ayat Syah III]]
| successor = [[Iskandar Tsani dari Aceh|Iskandar Tsani]]
| birth_name =
| birth_date = 1583
| birth_place = [[Banda Aceh]], [[Acèh Darussalam|Keurajeuën Acèh Darussalam]]
| death_date = 27 Desember 1636
| death_place = [[Banda Aceh]], [[Acèh Darussalam|Keurajeuën Acèh Darussalam]]
| burial_date =
| burial_place = Komplek pemakaman Kandang Meuh
| spouse = 1. Putroe Tsani (Peureumoësuri)
2. Putroe Meuligoe (Putroe Al Habsy dari Habasya)
3. Kamaliah dari [[Pahang|Phang]] (Putroe Phang)
4. Siti Ungu Putri Inai ([[Kesultanan Asahan|Asahan]])
| issue = * Tuanku Maharaja Hitam (Panglima Polim I
* [[Putra Mahkota]] Meurah Pupok
* [[Safiatuddin dari Aceh|Putri Sri Alam]]
* Raja Abdul Jalil Syah I dari [[Kesultanan Asahan|Asahan]]
| full name =
| regnal name = Perkasa Alam Darmawangsa Tun Pangkat Johan Berdaulat Zilullahi Fil Alam
Paduka Seri Sultan Iskandar Muda Meureuhom Meukuta Alam
| royal house = [[Ali Mughayat Syah dari Aceh|Meukuta Alam]]
| father = Sultan Mansur Syah
| mother = Puteri Raja Inderabangsa
| religion = Eseulam [[Sunni]]
| signature =
| module = '''[[Pahlawan nasional Indonesia]]'''<br> S.K. Presiden No. 077/TK/Tahun 1993, tanggal 14 September, 1993
}}
'''Sôleutan Éseukanda Muda''' ([[Acèh]], [[Kuta Banda Acèh|Bandar Acèh]], 1593 atawa 1590 – Bandar Acèh, 27 September 1636) na keuh sidroë [[sôleutan]] nyang that rayeuk lam masa [[Keurajeuën Acèh Darussalam]], droëneuh nyang neu mat kuwasa nibak thôn 1607 sampoe 1636. Keurajeun Acèh that makmu nibak masa droëneuh neu mat kuwasa. Wilayah Keurajeuen Acèh nyang that luwah nibak masa nyan, Acèh jithee lom nibak watee nyan sibagoë pusat dagang internasional ngon pusat eleumee agama Islam di Asia Tenggara.<br />
== Silsilah ==
[[Beureukaih:Jirat Soleutan Eseukanda Muda.JPG|jmpl|Jirat Sôleutan Éseukanda Muda di [[Banda Aceh]]]]
Nibak ureung chi' inong (ma), Éseukanda Muda na keuh turônan nibak Raja Darôl-Kamal, nibak ureung chi' agam (ayah) na keuh turônan Raja Meukuta Alam. Darôl-Kamal dan Meukuta Alam bak saboh peuneugah, dilee na keuh dua boh teumpat mukim nyang hana jiôh (meupisah ngon krueng) meusapat dua kawom ngon dua wilayah nyan (Darôl-Kamal - Meukuta Alam) nyan keuh asay mula teu dong Keurajeuen Acèh. Éseukanda Muda sibagoe sidroe nyang meu waki nibak dua cabeueng nyan, meu hak peunöh ateueh ''takhta'' nanggröe Keurajeuen Acèh.
Nan ma' neuh, Putroë Raja Indra Bangsa, nyang geupeunan chit Padôka Syah Alam, na keuh aneuk inong Sôleutan Alauddin Riayat Syah, Sôleutan Acèh nyang keu-10; sôleutan nyoe aneuk agam Sôleutan Firman Syah, Sôleutan Firman Syah na keuh aneuk atawa cuco (meunurôt [[Hoesein Djajadiningrat|Djajadiningrat]]) Sôleutan Inayat Syah, Raja Darôl-Kamal.
Putroë Raja Indra Bangsa geu meunikah deungon [[Sôleutan Mansur Syah]], aneuk Sôleutan Abdul-Jalil, Abdul-Jalil nyan na keuh aneuk Sôleutan Alauddin Riayat Syah al-Kahhar, Sôleutan Acèh ke-3.<br />
== Meunikah ==
Sôleutan Éseukanda Muda neu meukawen deungon sidroe Putroë dari Pahang. Putroë nyan geu turi deungon nan Putroe Phang. Meunurôt narit dilee, Sôleutan neu peurintah untok neupeugot saboh taman nyang geupeunan [[Gunongan]] nibak teungoh-teungoh Mideun Khayali (Taman Istana) seubagoe langgeum cinta neuh keu tuan putroë. Nibak saboh peuneugah, putroë sabe weueh hate neuh meusyen keu gampong neuh di Nanggroe Pahang nyang meu buket-buket. Sampoë 'an jinoë Gunongan nyan mantong jeut ta kalon ngon ta kunjông.
Aneuk Sôleutan Éseukanda Muda nyang kayém na lam tulésan seujarah na keuh 2 (dua) droë. Sidroë aneuk agam [[Meurah Pupôk]] ngon si droë aneuk inong [[Sri Ratu Safiatuddin]]. Meurah Pupôk ka neu hukôm le Sôleutan Éseukanda Muda, saweueb Meurah Pupôk ka neu meuzina.
[[Kawan:Sôleutan Acèh|Éseukanda Muda]]
p9kvvipy3zbcnvkx2h96mc678m08hmy
Turuki Useumani
0
5584
158737
146346
2026-09-23T15:21:04Z
Atjeh Moorden
34264
158737
wikitext
text/x-wiki
{{utsmaniyah_khalifate_infobox}}
'''Keurajeuën Turuki Useumani''' ([[Bahsa Turuki Utsmaniyah|Bahsa Turuki Useumaniyah]]:''' َوْلَتِ عَلِيَّهِ عُثْمَاِنیَّه''' ''Devlet-i ʿĀliye-yi ʿOsmāniyye'',<ref name="twareekh.com">{{cite web |url=http://www.twareekh.com/images/upload/aboutus/ottmani10liras1334F-.jpg |title=Ottoman banknote with Arabic script |accessdate= |archive-date=2017-03-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170328141013/http://www.twareekh.com/images/upload/aboutus/ottmani10liras1334F-.jpg |dead-url=yes }}</ref> lam bahasa Turki modèrn geukheun ''Osmanlı İmparatorluğu''), nakeuh saboh keurajeuën Islam nyang teuduëk di [[Turuki]] jinoë ngon silingkajih.
Neugara nyoë geupuga lé kawôm [[Bani Utsman]], lam masa 600 thôn leubeh Bani Useuman geumat kuwasa (1299 - 1923) neugara nyan geupimpén lé 36 droë [[sultan]]. Nibak akhé [[Prang Dônya I]] Turuki Useumani runtôh ngon jeuët keu padum-padum boh neugara ubeut di [[Jazirah Arab]], [[La'ôt Arktik|La'ôt Mediterania]] ngon [[Balkan]] di [[Iërupa]].
== Tarèh ==
Phôn that dilèë nibak thôn 1299, Turuki Useumani nyan nakeuh saboh kawan na padum boh sukèë bansa Turkiyé nyang meuteumpat blah rot barat laôt [[Anatolia]], kawan sukèë nyan geupimpin lé sidroë raja nyang nan geuh Osman Bey.<ref>{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/434996/Ottoman-Empire |title=Ottoman Empire |publisher=Britannica Online Encyclopedia |date= |accessdate=}}</ref> Thôn 1354, wangsa Bani Useumani ka mulai geulingkeuë u [[Iërupa|Èropa]], lheuëh hasé geupeutalô dairah Balkan, meubarô keuh geuthèë Turki Useumani keu saboh keurajeuën nyang meuhasé nibak dua boh benua. Sireutôh thôn leupah nibak nyan Useumani, ngon geupimpin lé [[Mehmed II|Muhammad al-Fatih]] ka geureubôt banda [[Konstatinopel]], deungon geureubot banda nyan keuh ka talô [[Keurajeuën Romawi Timu]] ngon geusampôh keuh nan keurajeuën tuha nyan.<ref>The A to Z of the Ottoman Empire, by Selcuk Aksin Somel, 2010, p.179</ref><ref>The Ottoman Empire, 1700–1922, Donald Quataert, 2005, p.4</ref><ref>The Grove Encyclopedia of Islamic Art and Architecture: Delhi to Mosque, Jonathan M. Bloom, Sheila Blair, 2009. p.82</ref>
== Nè ==
{{Commons|Ottoman Empire}}
[[Kawan:Keurajeuën Islam]]
50yr4o8z9z099kq34dq552mk3yeeek4
158742
158737
2026-09-23T15:44:47Z
Si Gam
4266
Si Gam geupinah laman [[Turuki Utsmani]] u [[Turuki Useumani]]
158737
wikitext
text/x-wiki
{{utsmaniyah_khalifate_infobox}}
'''Keurajeuën Turuki Useumani''' ([[Bahsa Turuki Utsmaniyah|Bahsa Turuki Useumaniyah]]:''' َوْلَتِ عَلِيَّهِ عُثْمَاِنیَّه''' ''Devlet-i ʿĀliye-yi ʿOsmāniyye'',<ref name="twareekh.com">{{cite web |url=http://www.twareekh.com/images/upload/aboutus/ottmani10liras1334F-.jpg |title=Ottoman banknote with Arabic script |accessdate= |archive-date=2017-03-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170328141013/http://www.twareekh.com/images/upload/aboutus/ottmani10liras1334F-.jpg |dead-url=yes }}</ref> lam bahasa Turki modèrn geukheun ''Osmanlı İmparatorluğu''), nakeuh saboh keurajeuën Islam nyang teuduëk di [[Turuki]] jinoë ngon silingkajih.
Neugara nyoë geupuga lé kawôm [[Bani Utsman]], lam masa 600 thôn leubeh Bani Useuman geumat kuwasa (1299 - 1923) neugara nyan geupimpén lé 36 droë [[sultan]]. Nibak akhé [[Prang Dônya I]] Turuki Useumani runtôh ngon jeuët keu padum-padum boh neugara ubeut di [[Jazirah Arab]], [[La'ôt Arktik|La'ôt Mediterania]] ngon [[Balkan]] di [[Iërupa]].
== Tarèh ==
Phôn that dilèë nibak thôn 1299, Turuki Useumani nyan nakeuh saboh kawan na padum boh sukèë bansa Turkiyé nyang meuteumpat blah rot barat laôt [[Anatolia]], kawan sukèë nyan geupimpin lé sidroë raja nyang nan geuh Osman Bey.<ref>{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/434996/Ottoman-Empire |title=Ottoman Empire |publisher=Britannica Online Encyclopedia |date= |accessdate=}}</ref> Thôn 1354, wangsa Bani Useumani ka mulai geulingkeuë u [[Iërupa|Èropa]], lheuëh hasé geupeutalô dairah Balkan, meubarô keuh geuthèë Turki Useumani keu saboh keurajeuën nyang meuhasé nibak dua boh benua. Sireutôh thôn leupah nibak nyan Useumani, ngon geupimpin lé [[Mehmed II|Muhammad al-Fatih]] ka geureubôt banda [[Konstatinopel]], deungon geureubot banda nyan keuh ka talô [[Keurajeuën Romawi Timu]] ngon geusampôh keuh nan keurajeuën tuha nyan.<ref>The A to Z of the Ottoman Empire, by Selcuk Aksin Somel, 2010, p.179</ref><ref>The Ottoman Empire, 1700–1922, Donald Quataert, 2005, p.4</ref><ref>The Grove Encyclopedia of Islamic Art and Architecture: Delhi to Mosque, Jonathan M. Bloom, Sheila Blair, 2009. p.82</ref>
== Nè ==
{{Commons|Ottoman Empire}}
[[Kawan:Keurajeuën Islam]]
50yr4o8z9z099kq34dq552mk3yeeek4
Sôleutan Mansur Syah
0
19604
158735
157703
2026-09-23T14:32:47Z
Atjeh Moorden
34264
158735
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox royalty
| name = Alauddin Ibrahim Mansur Shah<br>{{nobold|<small>{{Nastaliq|علاء الدين إبراهيم منصور شاه
}}</small>}}
| title = [[Sultan]]
| image = Head Tombstone of Sultan Mansur Syah of Aceh.jpg
| caption = Head Tombstone of Sultan Mansur Shah of Aceh
| succession = [[Sultan of Aceh]]
| reign = 1857 - 1870
| predecessor = [[Alauddin Sulaiman Ali Iskandar Syah|Alauddin Sulaiman Ali Iskandar Shah]]
| successor = [[Alauddin Mahmud Syah II|Alauddin Mahmud Syah II]]
| birth_name =
| birth_date = 1808
| birth_place = [[Banda Aceh|Bandar Aceh Darussalam]], [[Aceh Sultanate]]
| death_date = 1870
| death_place = [[Banda Aceh|Bandar Aceh Darussalam]], [[Aceh Sultanate]]
| burial_date =
| burial_place = Komplek pemakaman Kandang Meuh
| spouse = *Pocut Rumoh Geudong, also known as Meurah Limpah or Pocut Lamseupeueng
| issue = *Tuanku Husain
*Tuanku Zainul Abidin
*Pocut Sri Banun
| full name =
| regnal name = Sri Sultan Alauddin Ali Ibrahim Mansur Shah Meureuhom Baro
| royal house = [[Dinasti Aceh-Wajo|Aceh-Wajoq]]
| father = [[Alauddin Jauhar ul-Alam Syah|Alauddin Jauharul Alam Syah]]
| mother =
| religion = [[Islam]] [[Sunni]]
| signature =
| module = '''Penghargaan'''<br/>[[Order of the Medjidie|Order of the Medjidie]] from [[Ottoman Empire]]
}}
'''Sôleutan Mansur Syah''', geuturi cit ngön nan '''Sôleutan Alauddin Ibrahim Mansur Syah''' dengön gla '''Meureuhom Barô''' (abéh umu thôn 1870) nakeuh Sôleutan nyang keu lhèe [[Keurajeuën Acèh Darussalam]]. Gobnyan nakeuh sidroë sôleutan nyang teuka nibak wangsa [[Bugéh]].
== Masa away ==
Yôh goh lom jeuët keu sôleutan, nan aseuli gobnyan nakeuh Tuwanku Ibrahim, aneuk agam nibak [[Sôleutan Alauddin Jauharul 'Alam]] (1795-1823), aduën gobnyan nakeuh [[Sôleutan Alauddin Muhammad Daud Syah I]] nyang jeuët keu sôleutan nibak thôn 1823 sampoë 'an thôn 1838, nibak watèe nyan Tuwanku Ibrahim geuduëk seubagoë Raja Muda. Tugaih gobnyan geubantu sôleutan nyang leumöh. Ban abéh umu sôleutan Muhammad Daud Syah I thôn 1838, neuduëk sôleutan geugantoë lé [[Sôleutan Sulaiman Ali Iskandar Syah]], nyang mantong ubit. Ngön neuduëk aneuk keumuën nyan yang leumöh keuh jeuët deungön sigra Raja Muda Tuwanku Ibrahim neucok mandum kuasa sôleutan, meuseubab nyan gobnyan geumeuhoi Alauddin Ibrahim Mansur Syah.
== Garéh masa ==
Sôleutan Alauddin Ibrahim Mansur Syah geukheun seubagoë sôleutan nyang that gigèh ngon jeumot, nyang geuparèntah Keurajeuën Acèh Darussalam lam masa-masa peunténg nibak abad keu tujôh blah. Seugohlom nyan dum panglima ngön ulèebalang jeuët geupeulaku puë mantöng ban nyang hawa lam dairah-dairah Keurajeuën Acèh Darussalam. Mandum raja-raja ubit nyan geumat kuasa kuwasa bibeuëh lam dairah-dairah peuntèng nyang kaya hasè meuneugoëh padè di pantè barat.
Nibak thôn 1850 Sôleutan Alauddin Sulaiman Ali Iskandar Syah nyang ka chik geulakée pulang hak gobnyan jeuët keu sôleutan nibak raja muda Alauddin Ibrahim Mansur Syah. Tapi lè Alauddin han geutèm peuturôt puë nyang geulakée nyan, punca nyankeuh jeuët keu pakè nyang that brat di Acéh. Dum panglima ngön kawôm ulée balang peutheun bandua blah nyang meuseulisèh, tapi ngon ceureudèk Alauddin Ibrahim Mansur Syah jeut geupeutheun [[Kuta Raja]]. Alauddin Sulaiman ALi Iskandar Syah abèh umu thôn 1857, deungön seubab nyan keuh Sôleutan Alauddin Ibrahim Mansur Syah jeuët geumat kuwasa keurajeuën Acéh sampoë 'an abèh umu gobnyan nibak thôn 1870.<ref>Van Langen (1888), p. 17.</ref>
== Ne ==
{{Reflist}}
[[Kawan:Sôleutan Acèh|Mansur Syah]]
kipkrwp3s5lsowatrw26zp8eayrmqay
Ureuëng Ngui:Atjeh Moorden
2
33759
158730
2026-09-23T12:00:27Z
Atjeh Moorden
34264
Geupeugöt laman ngön asoë 'Radicool'
158730
wikitext
text/x-wiki
Radicool
n49vnu372y01lgrqh2vfv1s97zqi834
Maklumat Prang Aceh (1873)
0
33760
158731
2026-09-23T14:10:34Z
Atjeh Moorden
34264
Dibuat dengan menerjemahkan halaman "[[:id:Special:Redirect/revision/29135652|Deklarasi Perang Aceh (1873)]]"
158731
wikitext
text/x-wiki
'''Surat Peunyata Prang Acèh 1873''' ([[Basa Indônèsia|bahsa Indonesia]]: ''Manifesto Perang Aceh''; [[bahsa Beulanda]]: ''Oorlogsmanifest tegen Atjeh'') nakeuh maklumat prang nyang geupeumaklum lé pamaréntah kolonial [[Hindia Blanda|Hindia Beulanda]] keu Keurajeuën Acèh bak 26 Buleuën Lhèë 1873. Maklumat nyoë geupeuteubiët lé Frederik Nicolaas Nieuwenhuijzen, Komisaris Pamaréntah Hindia Beulanda keu Acèh, nibak kapai prang ''Citadel van Antwerpen'' nyang teungöh meulabôh di laôt Acèh Rayek.
Deklarasi nyoë geupeuna tanda phôn [[Prang Acèh]], saboh konflik nyang tréb antara pamaréntah kolonial Beulanda ngön Keusôleutanan Acèh, nyang bak watèë nyan geupimpén lé Sôleutan Alauddin Mahmud Syah II.
0lfdixb3isuw8g807e6oar9es6i335n
Sôleutan Mahmud Syah II
0
33761
158732
2026-09-23T14:24:48Z
Atjeh Moorden
34264
Dibuat dengan menerjemahkan halaman "[[:id:Special:Redirect/revision/29754183|Sultan Mahmud Syah II]]"
158732
wikitext
text/x-wiki
'''Sôleutan Alauddin Mahmud Syah II''' atawa '''Mahmud Syah Meureuhom Pagar Aye''' ([[Basa Arab|bahsa Arab]]: علاء الدين محمود شاه الثاني; lahé kira-kira bak thôn 1856 – wapheuët 28 Januari 1874), nakeuh Sôleutan Acèh nyang geuparéntah Keurajeuën Acèh phôn bak thôn 1870 sampoë wapheuët bak Buleuën Sa 1874. Masa peurintah gobnyan nyang hana tréb, sabab masa nyan sabab ka meuubah arah keubijakan kolonial Eropa di Sumatra, krisis diplomatik Acèh–Beulanda, keurana usaha Acèh jak mita sokongan nanggroë luwa nibak Keurajeuën Useumaniyah, Amerika Serikat, ngon Italia, lam masa nyoë keuh geumula phôn Prang Acèh bak thôn 1873.<ref name="Ibrahim1991">{{Cite book|last1=Ibrahim|first1=Muhammad|last2=Arifin|first2=M.|last3=Sulaiman|first3=Nasruddin|last4=Sufi|first4=Rusdi|last5=Ahmad|first5=Zakaria|last6=Ambary|first6=Hasan Mu'arif|last7=Alfian|first7=T. Ibrahim|year=1991|title=Sejarah Daerah Propinsi Daerah Istimewa Aceh|location=Jakarta|publisher=Direktorat Sejarah dan Nilai Tradisional, Departemen Pendidikan dan Kebudayaan|pages=113–143}}</ref><ref name="Reid1969">{{Cite book|last=Reid|first=Anthony|year=1969|title=The Contest for North Sumatra: Atjeh, the Netherlands and Britain, 1858–1898|location=Kuala Lumpur|publisher=University of Malaya Press}}</ref>
spygh4t4hbzhmf1ob89rbi264qgtz2b
158733
158732
2026-09-23T14:25:41Z
Atjeh Moorden
34264
158733
wikitext
text/x-wiki
'''Sôleutan Alauddin Mahmud Syah II''' atawa '''Mahmud Syah Meureuhom Pagar Aye''' ([[Basa Arab|bahsa Arab]]: علاء الدين محمود شاه الثاني; lahé kira-kira bak thôn 1856 – wapheuët 28 Januari 1874), nakeuh Sôleutan Acèh nyang geuparéntah Keurajeuën Acèh phôn bak thôn 1870 sampoë wapheuët bak Buleuën Sa 1874. Masa peurintah gobnyan nyang hana tréb, sabab masa nyan sabab ka meuubah arah keubijakan kolonial Eropa di Sumatra, krisis diplomatik Acèh–Beulanda, keurana usaha Acèh jak mita sokongan nanggroë luwa nibak Keurajeuën Useumaniyah, Amerika Serikat, ngon Italia, lam masa nyoë keuh geumula phôn Prang Acèh bak thôn 1873.<ref name="Ibrahim1991">{{Cite book|last1=Ibrahim|first1=Muhammad|last2=Arifin|first2=M.|last3=Sulaiman|first3=Nasruddin|last4=Sufi|first4=Rusdi|last5=Ahmad|first5=Zakaria|last6=Ambary|first6=Hasan Mu'arif|last7=Alfian|first7=T. Ibrahim|year=1991|title=Sejarah Daerah Propinsi Daerah Istimewa Aceh|location=Jakarta|publisher=Direktorat Sejarah dan Nilai Tradisional, Departemen Pendidikan dan Kebudayaan|pages=113–143}}</ref><ref name="Reid1969">{{Cite book|last=Reid|first=Anthony|year=1969|title=The Contest for North Sumatra: Atjeh, the Netherlands and Britain, 1858–1898|location=Kuala Lumpur|publisher=University of Malaya Press}}</ref>
== Nè ==
p9zul6f9paz0j19yyk5hdcqzfy0fszl
158734
158733
2026-09-23T14:30:14Z
Atjeh Moorden
34264
158734
wikitext
text/x-wiki
'''Sôleutan Alauddin Mahmud Syah II''' atawa '''Mahmud Syah Meureuhom Pagar Aye''' ([[Basa Arab|bahsa Arab]]: علاء الدين محمود شاه الثاني; lahé kira-kira bak thôn 1856 – wapheuët 28 Januari 1874), nakeuh Sôleutan Acèh nyang geuparéntah Keurajeuën Acèh phôn bak thôn 1870 sampoë wapheuët bak Buleuën Sa 1874. Masa peurintah gobnyan hana tréb, sabab masa nyan ka meuubah arah keubijakan kolonial [[Iërupa]] di [[Ruja|Pulo Ruja]], krisis diplomatik Acèh–Beulanda, keurana usaha Acèh jak mita sokongan nanggroë luwa nibak [[Turuki Utsmani|Keurajeuën Useumaniyah]], [[Amirika Syarikat]], ngön [[Itali]], lam masa nyoë keuh geumula phôn [[Prang Blanda|Prang Acèh]] bak thôn 1873.<ref name="Ibrahim1991">{{Cite book|last1=Ibrahim|first1=Muhammad|last2=Arifin|first2=M.|last3=Sulaiman|first3=Nasruddin|last4=Sufi|first4=Rusdi|last5=Ahmad|first5=Zakaria|last6=Ambary|first6=Hasan Mu'arif|last7=Alfian|first7=T. Ibrahim|year=1991|title=Sejarah Daerah Propinsi Daerah Istimewa Aceh|location=Jakarta|publisher=Direktorat Sejarah dan Nilai Tradisional, Departemen Pendidikan dan Kebudayaan|pages=113–143}}</ref><ref name="Reid1969">{{Cite book|last=Reid|first=Anthony|year=1969|title=The Contest for North Sumatra: Atjeh, the Netherlands and Britain, 1858–1898|location=Kuala Lumpur|publisher=University of Malaya Press}}</ref>
== Nè ==
nwp2cmnz8q711ty6styg8mvtqhhz7ss
158736
158734
2026-09-23T14:43:06Z
Atjeh Moorden
34264
158736
wikitext
text/x-wiki
{{short description|Sultan Aceh yang memerintah pada 1870–1874}}
{{Infobox royalty
| name = Alauddin Mahmud Syah II<br>{{nobold|<small>{{Nastaliq|علاء الدين محمود شاه الثاني
}}</small>}}
| title = [[Sôleutan]]
| image = File:Sultan Mahmud Syah II of Aceh.png
| caption = Potret Sultan Alauddin Mahmud Syah II
| succession = [[Sôleutan Aceh]]
| reign = 1870 – 28 Januari 1874
| predecessor = [[Sultan Mansur Syah|Alauddin Ibrahim Mansur Syah]]
| successor = [[Muhammad Daud Syah dari Aceh|Alauddin Muhammad Daud Syah II]]
| regent = [[Abdurrahman az-Zahir]]
| reg-type = Wazir
| birth_name = Tuanku Mahmud
| birth_date = {{circa}} 1856
| birth_place = [[Kesultanan Aceh]]
| death_date = {{death date|1874|1|28}}
| death_place = Pagar Aye, [[Aceh Besar|Aceh Rayek]], [[Keurajeuën Acèh]]
| burial_date = 1874
| burial_place = Kandang Cot Bada, kini [[Tumbo Baro, Kuta Malaka, Aceh Besar|Tumbo Baro]], [[Kuta Malaka, Aceh Besar|Kuta Malaka]], [[Kabupaten Aceh Besar|Aceh Rayek]]
| spouse = Pocut Meurah Awan
| issue = ''Hana''
| full name =
| regnal name = Paduka Sri Sultan Alauddin Mahmud Syah Johan Berdaulat
| royal house = [[Dinasti Aceh-Wajo|Aceh-Wajoq]]
| father = [[Sultan Sulaiman Ali Iskandar Syah|Alauddin Sulaiman Ali Iskandar Syah]]
| mother = ''Hana meuturi''
| religion = [[Islam Sunni]]
| signature =
| module =
}}
'''Sôleutan Alauddin Mahmud Syah II''' atawa '''Mahmud Syah Meureuhom Pagar Aye''' ([[Basa Arab|bahsa Arab]]: علاء الدين محمود شاه الثاني; lahé kira-kira bak thôn 1856 – wapheuët 28 Januari 1874), nakeuh Sôleutan Acèh nyang geuparéntah Keurajeuën Acèh phôn bak thôn 1870 sampoë wapheuët bak Buleuën Sa 1874. Masa peurintah gobnyan hana tréb, sabab masa nyan ka meuubah arah keubijakan kolonial [[Iërupa]] di [[Ruja|Pulo Ruja]], krisis diplomatik Acèh–Beulanda, keurana usaha Acèh jak mita sokongan nanggroë luwa nibak [[Turuki Utsmani|Keurajeuën Useumaniyah]], [[Amirika Syarikat]], ngön [[Itali]], lam masa nyoë keuh geumula phôn [[Prang Blanda|Prang Acèh]] bak thôn 1873.<ref name="Ibrahim1991">{{Cite book|last1=Ibrahim|first1=Muhammad|last2=Arifin|first2=M.|last3=Sulaiman|first3=Nasruddin|last4=Sufi|first4=Rusdi|last5=Ahmad|first5=Zakaria|last6=Ambary|first6=Hasan Mu'arif|last7=Alfian|first7=T. Ibrahim|year=1991|title=Sejarah Daerah Propinsi Daerah Istimewa Aceh|location=Jakarta|publisher=Direktorat Sejarah dan Nilai Tradisional, Departemen Pendidikan dan Kebudayaan|pages=113–143}}</ref><ref name="Reid1969">{{Cite book|last=Reid|first=Anthony|year=1969|title=The Contest for North Sumatra: Atjeh, the Netherlands and Britain, 1858–1898|location=Kuala Lumpur|publisher=University of Malaya Press}}</ref>
== Nè ==
7pkj5dn5y5xkskh9d93ms98y5sdhyso
Marit:Turuki Useumani
1
33762
158738
2026-09-23T15:24:50Z
Atjeh Moorden
34264
/* Ganti Judul */ bideung barô
158738
wikitext
text/x-wiki
== Ganti Judul ==
Utsman, Utsmani atawa Utsmaniyah lebih baik diganti menjadi Useuman, Useumani, Useumaniyah.
Utsmaniyah sendiri dari kata Usman, dalam pengucapan orang aceh nama '''Usman''' menjadi '''Useuman''' atawa '''Seuman'''. [[Pengguna:Atjeh Moorden|Atjeh Moorden]] ([[Pembicaraan Pengguna:Atjeh Moorden|marit]]) 23 Buleuen Sikureueng 2026 22.24 (WIB)
tqsco0ctk3fs4mcxiq9vmnvy1tea0pe
158744
158738
2026-09-23T15:44:48Z
Si Gam
4266
Si Gam geupinah laman [[Marit:Turuki Utsmani]] u [[Marit:Turuki Useumani]]
158738
wikitext
text/x-wiki
== Ganti Judul ==
Utsman, Utsmani atawa Utsmaniyah lebih baik diganti menjadi Useuman, Useumani, Useumaniyah.
Utsmaniyah sendiri dari kata Usman, dalam pengucapan orang aceh nama '''Usman''' menjadi '''Useuman''' atawa '''Seuman'''. [[Pengguna:Atjeh Moorden|Atjeh Moorden]] ([[Pembicaraan Pengguna:Atjeh Moorden|marit]]) 23 Buleuen Sikureueng 2026 22.24 (WIB)
tqsco0ctk3fs4mcxiq9vmnvy1tea0pe
158746
158744
2026-09-23T15:47:13Z
Si Gam
4266
158746
wikitext
text/x-wiki
== Ganti Judul ==
Utsman, Utsmani atawa Utsmaniyah lebih baik diganti menjadi Useuman, Useumani, Useumaniyah.
Utsmaniyah sendiri dari kata Usman, dalam pengucapan orang aceh nama '''Usman''' menjadi '''Useuman''' atawa '''Seuman'''. [[Pengguna:Atjeh Moorden|Atjeh Moorden]] ([[Pembicaraan Pengguna:Atjeh Moorden|marit]]) 23 Buleuen Sikureueng 2026 22.24 (WIB)
:{{ka}}. -- [[Pengguna:Si Gam|Si Gam]] ([[Pembicaraan Pengguna:Si Gam|marit]]) 23 Buleuen Sikureueng 2026 22.47 (WIB)
sup6zemgcybhasz429qqdfimc90gb5y
Prang Teumiëng (1893–1895)
0
33763
158739
2026-09-23T15:41:30Z
Atjeh Moorden
34264
Dibuat dengan menerjemahkan halaman "[[:id:Special:Redirect/revision/29922347|Perang Tamiang (1893–1895)]]"
158739
wikitext
text/x-wiki
'''Prang Tamiang''' atawa '''Kampanye''' '''Teuku Nyak Makam''', kadang geuturi ngon nan '''Ekspedisi Tamiang''' ( Bahsa Beulanda : '''''Tamiangsche expeditie''''' ) nakeuh saboh rangkaian operasi militè ngön prang gerilya antara pasukan [[Acèh Darussalam|Keurajeuën Acèh]] ngon milisi Teumiëng geulawan peumeurèntah kolonial [[Kabupaten Langkat|Hindia]] [[Hindia Blanda|Beulanda]] di wilayah Teumiëng dengon peubatasan Langkat. Prang nyan nakeuh saboh bagian nibak [[Prang Blanda|Prang Acèh]] ngön nakeuh tahap nyang paléng brat lam prang ngon cukop panyang watee geupimpin le Panglima Teuku Nyak Makam di panté timu Acèh ngon Sumatra Timu nyang ka meulangsông seujak teungöh thôn 1880-an.
pm3m31190wnj70jwwg1v5ohasjn893r
158740
158739
2026-09-23T15:43:43Z
Atjeh Moorden
34264
158740
wikitext
text/x-wiki
'''Prang Tamiang''' atawa '''Kampanye''' '''Teuku Nyak Makam''', kadang geuturi ngon nan '''Ekspedisi Tamiang''' ([[Bahsa Beulanda]]: '''''Tamiangsche expeditie''''' ) nakeuh saboh rangkaian operasi militè ngön prang gerilya antara pasukan [[Acèh Darussalam|Keurajeuën Acèh]] ngon milisi Teumiëng geulawan peumeurèntah kolonial [[Kabupaten Langkat|Hindia]] [[Hindia Blanda|Beulanda]] di wilayah Teumiëng dengön peubatasan Langkat. Prang nyan nakeuh saboh bagian nibak [[Prang Blanda|Prang Acèh]] ngön nakeuh tahap nyang paléng brat lam prang ngön cukôp panyang watèë geupimpin lé Panglima Teuku Nyak Makam di panté timu Acèh ngön Sumatra Timu nyang ka meulangsông seujak peuteungöhan thôn 1880-an.
1kblcy8ta9bop2z2foy1b7tcduwouz8
158741
158740
2026-09-23T15:44:40Z
Atjeh Moorden
34264
158741
wikitext
text/x-wiki
'''Prang Tamiang''' atawa '''Kampanye''' '''Teuku Nyak Makam''', kadang geuturi ngon nan '''Ekspedisi Tamiang''' ([[Bahsa Beulanda]]: '''''Tamiangsche expeditie''''' ) nakeuh saboh rangkaian operasi militè ngön prang gerilya antara pasukan [[Acèh Darussalam|Keurajeuën Acèh]] ngon milisi Teumiëng geulawan peumeurèntah kolonial [[Kabupaten Langkat|Hindia]] [[Hindia Blanda|Beulanda]] di wilayah [[Kabupatèn Acèh Teumiëng|Teumiëng]] dengön peubatasan Langkat. Prang nyan nakeuh saboh bagian nibak [[Prang Blanda|Prang Acèh]] ngön nakeuh tahap nyang paléng brat lam prang ngön cukôp panyang watèë geupimpin lé Panglima Teuku Nyak Makam di panté timu Acèh ngön Sumatra Timu nyang ka meulangsông seujak peuteungöhan thôn 1880-an.
cz4xq5wyrw9ert0yv6fzkxu22sm6vjl
158749
158741
2026-09-23T15:58:13Z
Atjeh Moorden
34264
158749
wikitext
text/x-wiki
'''Prang Teumiëng''' atawa '''Kampanye''' '''Teuku Nyak Makam''', kadang geuturi ngon nan '''Ekspedisi Tamiang''' ([[Bahsa Beulanda]]: '''''Tamiangsche expeditie''''' ) nakeuh saboh rangkaian operasi militè ngön prang gerilya antara pasukan [[Acèh Darussalam|Keurajeuën Acèh]] ngon milisi Teumiëng geulawan peumeurèntah kolonial [[Kabupaten Langkat|Hindia]] [[Hindia Blanda|Beulanda]] di wilayah [[Kabupatèn Acèh Teumiëng|Teumiëng]] dengön peubatasan Langkat. Prang nyan nakeuh saboh bagian nibak [[Prang Blanda|Prang Acèh]] ngön nakeuh tahap nyang paléng brat lam prang ngön cukôp panyang watèë geupimpin lé Panglima Teuku Nyak Makam di panté timu Acèh ngön Sumatra Timu nyang ka meulangsông seujak peuteungöhan thôn 1880-an.
5lbs5wxpu7tkp8yeyjp13a63p85oqgw
Turuki Utsmani
0
33764
158743
2026-09-23T15:44:48Z
Si Gam
4266
Si Gam geupinah laman [[Turuki Utsmani]] u [[Turuki Useumani]]
158743
wikitext
text/x-wiki
#PUPINAH [[Turuki Useumani]]
7arc8nzmrmaf7grbua8nkpft436a7ps
Marit:Turuki Utsmani
1
33765
158745
2026-09-23T15:44:48Z
Si Gam
4266
Si Gam geupinah laman [[Marit:Turuki Utsmani]] u [[Marit:Turuki Useumani]]
158745
wikitext
text/x-wiki
#PUPINAH [[Marit:Turuki Useumani]]
o45t7v3isirrzfbq6gfy24qdkesbue2
Teuku Nyak Makam
0
33766
158748
2026-09-23T15:51:49Z
Atjeh Moorden
34264
Dibuat dengan menerjemahkan halaman "[[:id:Special:Redirect/revision/29770286|Teuku Nyak Makam]]"
158748
wikitext
text/x-wiki
'''Teuku Nyak Makam''' atawa geuturi cit deungön '''Panglima Nyak Makam''' ([[bahsa Beulanda]]: '''Toekoe Nja Makam''' atawa '''Nja Makam'''; 1838 – 21/22 Buleuen Tujôh 1896) nakeuh sidroë ureuëng bangsawan ngön panglima prang [[Acèh Darussalam|Kesultanan Acèh]] nyang na peran peunténg lam geupeutheun peungarôh peuliték ngön militè Acèh di wilayah-wilayah [[Kabupatèn Acèh Teumiëng|Teumiëng]][[Kabupaten Langkat|,]] [[Kabupatèn Acèh Timu|Acèh Timu]], ngön [[Ruja|Sumatra Timu]] (Deli ngön Langkat) nibak ekspansi [[Hindia Blanda|Hindia Beulanda]]. Gobnyan ka geumeulibat lam peutheun wilayah timu seujak akhé thôn 1850-an, leubèh nibak saboh dasawarsa sigohlom teubuka [[Prang Blanda|prang Acèh]] bak thôn 1873.
dq88q70smrz05konzkecsmqm9tve20w
Tuanku Hasyém Banta Muda
0
33767
158751
2026-09-23T16:39:01Z
Atjeh Moorden
34264
Dibuat dengan menerjemahkan halaman "[[:id:Special:Redirect/revision/29770232|Tuanku Hasyim Banta Muda]]"
158751
wikitext
text/x-wiki
'''Sri Paduka Banta Muda Tuanku Hasyém''' (kira-kira 1834 – 22 Buleuen Sa 1897), nyang leubèh geuturi ngön nan '''Tuanku Hasyim Banta Muda''', '''Bangta Muda Tuanku Hasyém''', atawa '''Tuanku Rajeuë''', na keuh sidroë tokoh neugarawan, bangsawan, ngön panglima prang [[Acèh Darussalam|Keurajeuen Acèh]] nyang jeuët keu salah sidroë tokoh utama lam [[Prang Blanda|Prang Acèh]] lawan [[Hindia Blanda|Hindia Beulanda]]. Gobnyan ka lheuëh tom jeuët keu waki Sôleutan Acèh di kawasan [[Acèh Timu]] ngön [[Ruja Timu]], dudoë jeuet keu panglima nyang paléng manyang, mangkubumi atawa wadir rayek, ngön wali nanggroë geudampingi sôleutan bak watèë Muhammad Daud Syah II mantöng cut silama masa awai phôn [[Prang Blanda]].
2bmsqxizbgqaglzkz6trhu6aqegw6vn
Jasmine Guy
0
33768
158752
2026-09-24T07:07:37Z
~2026-51410-68
34269
Geupeugöt laman ngön asoë '{{hana geupeukeumang|d=24|m=09|y=2026|i=24|ket=}} [[File:Jasmine Guy.jpg|thumb|Guy (2010)]] '''Jasmine Chanel Guy''' (1962 – ) nakeuh sidroe aktor asay [[Amirika Syarikat]]. {{Commonscat}} [[Kawan:Aktor]]'
158752
wikitext
text/x-wiki
{{hana geupeukeumang|d=24|m=09|y=2026|i=24|ket=}}
[[File:Jasmine Guy.jpg|thumb|Guy (2010)]]
'''Jasmine Chanel Guy''' (1962 – ) nakeuh sidroe aktor asay [[Amirika Syarikat]].
{{Commonscat}}
[[Kawan:Aktor]]
chupmx6ajhh5d9kz3auxr226bazq403
Propinsi Bắc Ninh
0
33769
158754
2026-09-24T09:00:43Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Bắc Ninh]] u [[Bắc Ninh]]
158754
wikitext
text/x-wiki
#PUPINAH [[Bắc Ninh]]
7krwjr4gp2khh90909kd4qhhejdvt8c
Propinsi Đồng Nai
0
33770
158756
2026-09-24T09:03:02Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Đồng Nai]] u [[Đồng Nai]]
158756
wikitext
text/x-wiki
#PUPINAH [[Đồng Nai]]
qkt7yrpsz9onz3vgdr3xst5jexyrmkz
Propinsi Cà Mau
0
33771
158758
2026-09-24T09:03:49Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Cà Mau]] u [[Cà Mau]]
158758
wikitext
text/x-wiki
#PUPINAH [[Cà Mau]]
kqrtrf7g2wh7vxjrb9r7zbwsmo5xjn6
Propinsi An Giang
0
33772
158760
2026-09-24T09:04:17Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi An Giang]] u [[An Giang]]
158760
wikitext
text/x-wiki
#PUPINAH [[An Giang]]
jq0m4irnlzwobe29ora7xtu45ihtrt2
Propinsi Đồng Tháp
0
33773
158762
2026-09-24T09:05:55Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Đồng Tháp]] u [[Đồng Tháp]]
158762
wikitext
text/x-wiki
#PUPINAH [[Đồng Tháp]]
2gqcbq7st9dmk0ph7l9kp47ne6ip0wh
Propinsi Bạc Liêu
0
33774
158764
2026-09-24T09:06:36Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Bạc Liêu]] u [[Bạc Liêu (propinsi)]]
158764
wikitext
text/x-wiki
#PUPINAH [[Bạc Liêu (propinsi)]]
e7elansjm2pp9winl4ahk8nve0zjz7i
Propinsi Kiên Giang
0
33775
158766
2026-09-24T09:07:10Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Kiên Giang]] u [[Kiên Giang]]
158766
wikitext
text/x-wiki
#PUPINAH [[Kiên Giang]]
91uu8c0o7f3y0miuc9huvpbqepogpby
Propinsi Hậu Giang
0
33776
158768
2026-09-24T09:07:46Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Hậu Giang]] u [[Hậu Giang]]
158768
wikitext
text/x-wiki
#PUPINAH [[Hậu Giang]]
id08psmkfaarh6bolk8k6s2o9iccanm
Propinsi Sóc Trăng
0
33777
158770
2026-09-24T09:08:27Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Sóc Trăng]] u [[Sóc Trăng (propinsi)]]
158770
wikitext
text/x-wiki
#PUPINAH [[Sóc Trăng (propinsi)]]
h02ja682d383ahkz4h01l3vonfcbgmu
Propinsi Trà Vinh
0
33778
158772
2026-09-24T09:09:01Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Trà Vinh]] u [[Trà Vinh (propinsi)]]
158772
wikitext
text/x-wiki
#PUPINAH [[Trà Vinh (propinsi)]]
5wiszx1myl5hvpm18036dfhlzdbo6en
Propinsi Bến Tre
0
33779
158774
2026-09-24T09:09:29Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Bến Tre]] u [[Bến Tre (propinsi)]]
158774
wikitext
text/x-wiki
#PUPINAH [[Bến Tre (propinsi)]]
lh2cmdlpaaupwzmk7pv6qf1ehkyzxmp
Propinsi Tiền Giang
0
33780
158776
2026-09-24T09:09:53Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Tiền Giang]] u [[Tiền Giang]]
158776
wikitext
text/x-wiki
#PUPINAH [[Tiền Giang]]
q07nf1rqyk6nuebksdlb8k81fer5h46
Propinsi Long An
0
33781
158778
2026-09-24T09:15:55Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Long An]] u [[Long An (propinsi)]]
158778
wikitext
text/x-wiki
#PUPINAH [[Long An (propinsi)]]
ocfodvc912a9swkbbj4oh531f987b6s
Propinsi Tây Ninh
0
33782
158780
2026-09-24T09:16:20Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Tây Ninh]] u [[Tây Ninh]]
158780
wikitext
text/x-wiki
#PUPINAH [[Tây Ninh]]
22xrvldxz87d1tmxu9dnpwxgduzg8bv
Propinsi Lâm Đồng
0
33783
158782
2026-09-24T09:18:52Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Lâm Đồng]] u [[Lâm Đồng]]
158782
wikitext
text/x-wiki
#PUPINAH [[Lâm Đồng]]
7ofrpn443e0yb1lfikkwv7i80jsh9lc
Propinsi Cao Bằng
0
33784
158784
2026-09-24T09:28:12Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Cao Bằng]] u [[Cao Bằng]]
158784
wikitext
text/x-wiki
#PUPINAH [[Cao Bằng]]
560bno7av7k0ogfdf3tlk4bkszf0pik
Propinsi Khánh Hòa
0
33785
158786
2026-09-24T09:32:02Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Khánh Hòa]] u [[Khánh Hòa]]
158786
wikitext
text/x-wiki
#PUPINAH [[Khánh Hòa]]
jvpkkyzs4yl5gaw3p29vgk27ehz8bek
Propinsi Dak Nông
0
33786
158788
2026-09-24T09:33:09Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Dak Nông]] u [[Đắk Nông]]
158788
wikitext
text/x-wiki
#PUPINAH [[Đắk Nông]]
od1a3e23a48cjjbjyg9ygc1mge88fb7
Propinsi Bình Thuận
0
33787
158790
2026-09-24T09:33:45Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Bình Thuận]] u [[Bình Thuận (propinsi)]]
158790
wikitext
text/x-wiki
#PUPINAH [[Bình Thuận (propinsi)]]
csenuvakb4rtk191sxk4a4d4da6qjoi
Propinsi Ninh Thuận
0
33788
158792
2026-09-24T09:34:10Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Ninh Thuận]] u [[Ninh Thuận]]
158792
wikitext
text/x-wiki
#PUPINAH [[Ninh Thuận]]
kf9560n0xbuflfc0hgfn39bntr2gi13
Propinsi Daklak
0
33789
158794
2026-09-24T09:34:44Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Daklak]] u [[Đắk Lắk]]
158794
wikitext
text/x-wiki
#PUPINAH [[Đắk Lắk]]
tvfyalgt4oea0kiu5hbh0d0oglc5rwa
Propinsi Phú Yên
0
33790
158796
2026-09-24T09:35:45Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Phú Yên]] u [[Phú Yên (propinsi)]]
158796
wikitext
text/x-wiki
#PUPINAH [[Phú Yên (propinsi)]]
4d55iih5rldzvb36nf7727vodf20c41
Propinsi Gia Lai
0
33791
158798
2026-09-24T09:36:09Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Gia Lai]] u [[Gia Lai]]
158798
wikitext
text/x-wiki
#PUPINAH [[Gia Lai]]
gw3gms522b1k4j0szq8qvtmobymgv5q
Propinsi Bình Định
0
33792
158800
2026-09-24T09:37:06Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Bình Định]] u [[Bình Định (propinsi)]]
158800
wikitext
text/x-wiki
#PUPINAH [[Bình Định (propinsi)]]
nj83mt6zkn5hglutqkfug7kh5le25if
Propinsi Kontum
0
33793
158802
2026-09-24T09:37:39Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Kontum]] u [[Kon Tum (propinsi)]]
158802
wikitext
text/x-wiki
#PUPINAH [[Kon Tum (propinsi)]]
kdrb5v6dymh4mcmi2x9s8m4f7slorop
Propinsi Quảng Ngãi
0
33794
158804
2026-09-24T09:38:01Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Quảng Ngãi]] u [[Quảng Ngãi]]
158804
wikitext
text/x-wiki
#PUPINAH [[Quảng Ngãi]]
g4exlwjm2pihehozu3sy0fwt4bwt3s0
Propinsi Quảng Nam
0
33795
158806
2026-09-24T09:38:55Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Quảng Nam]] u [[Quảng Nam]]
158806
wikitext
text/x-wiki
#PUPINAH [[Quảng Nam]]
a4iflkgxbz5p1sjkwrs6tn900yh3wnj
Propinsi Quảng Trị
0
33796
158808
2026-09-24T09:39:37Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Quảng Trị]] u [[Quảng Trị]]
158808
wikitext
text/x-wiki
#PUPINAH [[Quảng Trị]]
chga9uvpjj85e5vd60z4vcme0m20qi1
Propinsi Quảng Bình
0
33797
158810
2026-09-24T09:41:52Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Quảng Bình]] u [[Quảng Bình (propinsi)]]
158810
wikitext
text/x-wiki
#PUPINAH [[Quảng Bình (propinsi)]]
nynq93toj1kqm2kgw70uu2e8yfnc720
Propinsi Hà Tĩnh
0
33798
158812
2026-09-24T09:43:26Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Hà Tĩnh]] u [[Hà Tĩnh]]
158812
wikitext
text/x-wiki
#PUPINAH [[Hà Tĩnh]]
pdt7t2j3yuea6xbfbdxwf5ay4as1za6
Propinsi Nghệ An
0
33799
158814
2026-09-24T09:44:28Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Nghệ An]] u [[Nghệ An]]
158814
wikitext
text/x-wiki
#PUPINAH [[Nghệ An]]
scokcui6ul8ac6p1rkvobbejsau5zb1
Propinsi Thanh Hoá
0
33800
158816
2026-09-24T09:46:06Z
Vietic2
33954
Vietic2 geupinah laman [[Propinsi Thanh Hoá]] u [[Thanh Hóa]]
158816
wikitext
text/x-wiki
#PUPINAH [[Thanh Hóa]]
fprik7fikyzn2w2qun14qudxay3yqf5