Afrika

Wikipedia acewiki https://ace.wikipedia.org/wiki/%C3%94n_Keue MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Alat Kusuih Marit Ureuëng Ngui Marit Ureuëng Ngui Wikipedia Marit Wikipedia Beureukaih Marit Beureukaih MediaWiki Marit MediaWiki Seunaleuëk Marit Seunaleuëk Beunantu Marit Beunantu Kawan Marit Kawan TimedText TimedText talk Modul Pembicaraan Modul Acara Pembicaraan Acara Afrika 0 11 159052 158667 2026-10-21T14:35:41Z Ziv 29815 ([[c:GR|GR]]) [[File:Coat of arms of Burkina Faso (1984-2025).svg]] → [[File:Coat of arms of Burkina Faso (1997–2025).svg]] → The file was renamed on Commons, but the filename in the language versions was not changed ([[c:c:GR]]) 159052 wikitext text/x-wiki {{Infobox Continent |title = Afrika |image = [[Beureukaih:Africa (orthographic projection).svg|frameless]] |area = {{convert|30,221,532|km2|sqmi|abbr=on}} |population = 1,032,532,974<ref name="esa.un.org">[http://esa.un.org/unpd/wpp/Excel-Data/population.htm/ "World Population Prospects: The 2010 Revision"] [[United Nations]] (Department of Economic and Social Affairs, population division)</ref> (2011, [[Dapeuta beunuwa meunurôt ureuëung duëk|keu-2]]) |density = 30.51/km2 (about 80/sq mi) |demonym = Sukèë Afrika |countries = 54 |list_countries = |languages = |time = UTC-1 keu UTC+4 |cities = }} [[Beureukaih:AfricaCIA-HiRes.jpg|jmpl|Peuta Afrika]] '''Afrika''' nakeuh beunuwa paléng rayek keuduwa di dônya ngön paléng le ureuëng lheuëh [[Asia]]. Luwaih wilayah {{formatnum:30224050}} km2 rôh lam nyan pulo-pulo silingkajih. Meusaho 6% bak jeumeulah luwah ruëng dônya. Ngön 1,0 miliar ureuëng duëk, nyan jeut jipeuna 15% nibak ureuëng duëk lam dônya nyoë. Afrika ban silingkajih dikeuliléng le La'ôt Mèditerania röt barôh, lom na chit Terusan Suèz ngön La'ôt Mirah man sipanyang semenanjung Sinai röt timu laôt. Beunuwa nyoë chit rôh [[Madagaskar]] lom pulo-pulo la'én. Jinoë hat di Afrika kana 54 neugara nyang ka jiakô meudèëlat peunoh. == Tarèh == Narit '''Afrika''' nè jih nibak bahsa latén, ''Africa terra'' "tanoh Afri", keu teupeuleumah röt barôh beunuwa nyoë nakeuh neuduëk sinan Tunisia, nyang jituri seubagoë neuduëk bansa Romawi nibak Afrika. Afrika nakeuh mula phôn na seuneuduëk manusiya, bak beunuwa nyoë manusiya leuhnyan meuluwah trôk bak beunuwa-beunuwa laén. == Bumoë == Afrika nakeuh nyang paléng rayek nibak lhèë boh beunuwa nyang neuduëk jih röt blah teunong ruëng dônya. jipeucré nibak [[Iërupa]] lé laôt Mèditerania. Afrika meusaboh ngön [[Asia]] bak ujông timu laôt pah intang Terusan Suèz nyang luwah jih cit 163 km. === Iklém === [[Beureukaih:Vegetation Africa.png|jmpl|ka|Bioma di Afrika.]] Iklém Afrika mantöng lam kawasan tropis jitamöng chit bacut lam subtropis. Röt barôh beunuwa nyoë chit thô that-that saweuëb sinan neuduëk gurôn-gurôn, teungöh ngön teunong nibak beunuwa nyoë nakeuh darat nyang le savana ngön uteuën nyang tunjai that. Afrika nakeuh beunuwa paléng that seu-uëm lam dônya, tanoh nyang göt that thô lom meugurôn leubèh 60% nibak luwah meubileuëng bandum darat Afrika. Suhu nyang paléng seu-uëm nyang tom meutuléh nakeuh di [[Libya]] bak thôn 1922 (58o C). === Kruëng Nil === Kruëng Nil nakeuh kruëng nyang paléng panyang lam dônya, kruëng nyoë kuala jih u Laôt Teungoh (Mèditerania) röt blah timu laôt beunuwa. Ureuëng Mesir nakeuh saboh peradaban rayek nyang phôn lam dônya, nyang geuduËk ban silingka kruëng nyoë leubèh 5000 thôn nyang ka u likôt, trôk inohat mantöng na piramid-piramid nyang meugah meujula manyang disinan. === Gurôn Sahara === Sahara nakeuh gurôn nyang paléng luwah lam dônya, gurôn nyoë meuhalak mula phôn bak [[Samudra Atlantik]] röt barat trôk u Laôt Mirah röt blah timu. Sahara na luwah keunira 1/4 nibak jumeulah mandum luwah beunuwa nyoë. Jameuën dilèë, manusiya geungui unta keugeuba barang-barang keu geupeuleupah gurôn nyang that luwah nyoë. === Gunong Kilimanjarô === Gunong-gunong di Afrika yang paléng manyang jiteumeung nakeuh Kilimanjaro, neuduëk ji di timu [[Afrika Teungoh]]. Kilimanjaro nakeuh gunong udép nyang manyang jih 5.895 m. == Beunagi Wilayah == * [[Afrika Barat]] * [[Afrika Blah Seulatan]] * [[Afrika Teungoh]] * [[Afrika Timu]] * [[Afrika Utara]] == Neugara == {| class="sortable wikitable" ! style="line-height:100%; width:2em" class="unsortable" | '''Alam''' ! style="line-height:100%; width:2em" class="unsortable" | '''Lambang''' ! '''Nan''' ! '''Nang Nanggroë''' |- | [[Beureukaih:Flag of South Africa.svg|20px|pus]] || || [[Afrika Seulatan]] || [[Bloemfontein, Cape Town, Pretoria]]<ref>[[Bloemfontein]] nakeuh nang nanggroë yuridis Afrika Seulatan, meunyo Cape Town nakeuh neuduëk legislatif, lom Pretoria nakeuh neuduëk administrasi neugara. </ref> |- | [[Beureukaih:Flag of Angola.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Coat of arms of Angola.svg|20px|pus]] || [[Angola]] || [[Luanda]] |- | [[Beureukaih:Flag of Algeria.svg|20px|pus]] || || [[Aljazair]] || [[Aljir]] |- | [[Beureukaih:Flag of Benin.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Coat of arms of Benin.svg|20px|pus]] || [[Benin]] || [[Porto-Novo]] |- | [[Beureukaih:Flag of Botswana.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Coat of Arms of Botswana.svg|20px|pus]] || [[Botswana]] || [[Gaborone]] |- | [[Beureukaih:Flag of Burkina Faso.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Coat of arms of Burkina Faso (1997–2025).svg|20px|pus]] || [[Burkina Faso]] || [[Ouagadougou]] |- | [[Beureukaih:Flag of Burundi.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Coat of arms of Burundi.svg|20px|pus]] || [[Burundi]] || [[Bujumbura]] |- | [[Beureukaih:Flag of Chad.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Coat of arms of Chad.svg|20px|pus]] || [[Chad]] || [[N'Djamena]] |- | [[Beureukaih:Flag of Djibouti.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Coat of arms of Djibouti.svg|20px|pus]] || [[Djibouti]] || [[Djibouti, Djibouti|Djibouti]] |- | [[Beureukaih:Flag of Eritrea.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Emblem of Eritrea (or argent azur).svg|20px|pus]] || [[Eritrea]] || [[Asmara]] |- | [[Beureukaih:Flag of Eswatini.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Coat of arms of Eswatini.svg|20px|pus]] || [[Eswatini]] || [[Mbabane]] |- | [[Beureukaih:Flag of Ethiopia.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Coat of arms of Ethiopia.svg|20px|pus]] || [[Èthiopia]] || [[Addis Ababa]] |- | [[Beureukaih:Flag of Gabon.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Coat of arms of Gabon.svg|20px|pus]] || [[Gabon]] || [[Libreville]] |- | [[Beureukaih:Flag of Gambia.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Coat_of_arms_of_The_Gambia.svg|20px|pus]] || [[Gambia]] || [[Banjul]] |- | [[Beureukaih:Flag of Ghana.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Coat_of_arms_of_Ghana.svg|20px|pus]] || [[Ghana]] || [[Accra]] |- | [[Beureukaih:Flag of Guinea.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Guinea crest01.png|20px|pus]] || [[Guinea]] || [[Conakry]] |- | [[Beureukaih:Flag of Equatorial Guinea.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Coat of arms of Equatorial Guinea.svg|20px|pus]] || [[Guinea Khatulistiwa]] || [[Malabo]] |- | [[Beureukaih:Flag of Guinea-Bissau.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Emblem_of_Guinea-Bissau.svg|20px|pus]] || [[Guinea Bissau]] || [[Bissau]] |- | [[Beureukaih:Flag of Cameroon.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Coat of arms of Cameroon.svg|20px|pus]] || [[Kamèrun]] || [[Yaoundé]] |- | [[Beureukaih:Flag of Kenya.svg|20px|pus]] ||[[Beureukaih:Alternate Coat of arms of Kenya.svg|pus|20x20px]] || [[Kenya]] || [[Nairobi]] |- | [[Beureukaih:Flag of Lesotho.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Coat of arms of Lesotho (1966-2006).svg|20px|pus]] || [[Lèsothô]] || [[Maseru]] |- | [[Beureukaih:Flag of Liberia.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Coat of arms of Liberia.svg|20px|pus]] || [[Liberia]] || [[Monrovia]] |- | [[Beureukaih:Flag of Libya.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:The_emblem_on_the_passport_of_Libya.svg|20px|pus]] || [[Libya]] || [[Tripoli]] |- | [[Beureukaih:Flag of Madagascar.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Seal of Madagascar.svg|20px|pus]] || [[Madagaskar]] || [[Antananarivô]] |- | [[Beureukaih:Flag of Malawi.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Coat_of_arms_of_Malawi.svg|20px|pus]] || [[Malawi]] || [[Lilongwé]] |- | [[Beureukaih:Flag of Mali.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Coat of arms of Mali.svg|20px|pus]] || [[Mali]] || [[Bamako]] |- | [[Beureukaih:Flag of Mauritania.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Seal of Mauritania.svg|20px|pus]] || [[Mauritania]] || [[Nouakchott]] |- | [[Beureukaih:Flag of Mauritius.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Coat of arms of Mauritius (Original version).svg|20px|pus]] || [[Mauritius]] || [[Port Louis]] |- | [[Beureukaih:Flag of Egypt.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Coat of arms of Egypt (Official).svg|20px|pus]] || [[Mesir]] || [[Kairô]] |- | [[Beureukaih:Flag of Morocco.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Coat of arms of Morocco.svg|20px|pus]] || [[Moroko]] || [[Rabat]] |- | [[Beureukaih:Flag of France.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Coat of Arms of Mayotte.svg|20px|pus]] || [[Mayotte]] (Peurancih) || [[Mamoudzou]] |- | [[Beureukaih:Flag of Mozambique.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Emblem of Mozambique.svg|20px|pus]] || [[Mozambik]] || [[Maputo]] |- | [[Beureukaih:Flag of Namibia.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Coat of Arms of Namibia.svg|20px|pus]] || [[Namibia]] || [[Windhoek]] |- | [[Beureukaih:Flag of Niger.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Coat_of_arms_of_Niger.svg|20px|pus]] || [[Niger]] || [[Niamey]] |- | [[Beureukaih:Flag of Nigeria.svg|20px|pus]] || || [[Nigeria]] || [[Abuja]] |- | [[Beureukaih:Flag of Côte d'Ivoire.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Coat of arms of Ivory Coast.svg|20px|pus]] || [[Panté Gadéng]] || [[Abidjan]] |- | [[Beureukaih:Flag of the Central African Republic.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Coat of arms of the Central African Republic.svg|20px|pus]] || [[Rèpublik Afrika Teungoh]] || [[Bangui]] |- | [[Beureukaih:Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Coat of arms of the Democratic Republic of the Congo.svg|20px|pus]] || [[Rèpublik Dèmokratik Kongo]] || [[Kinsasha]] |- | [[Beureukaih:Flag of the Republic of the Congo.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Coat of arms of the Republic of the Congo.svg|20px|pus]] || [[Rèpublik Kongo]] || [[Brazzaville]] |- | [[Beureukaih:Flag of Rwanda.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Coat of arms of Rwanda.svg|20px|pus]] || [[Rwanda]] || [[Kigali]] |- | [[Beureukaih:Flag of the Sahrawi Arab Democratic Republic.svg|20px|pus]] || || [[Sahara Barat]] || [[El Aaiun]] |- | [[Beureukaih:Flag of São Tomé and Príncipe.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Coat of arms of São Tomé and Príncipe.svg|20px|pus]] || [[Sao Tome Principe]] || [[Sao Tomè]] |- | [[Beureukaih:Flag of Senegal.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Coat of arms of Senegal (official version).svg|20px|pus]] || [[Senegal]] || [[Dakar]] |- | [[Beureukaih:Flag of Seychelles.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Coat of Arms of the Republic of Seychelles.svg|20px|pus]] || [[Seychelles]] || [[Victoria]] |- | [[Beureukaih:Flag of Sierra Leone.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Coat of arms of Sierra Leone.svg|20px|pus]] || [[Sierra Leone]] || [[Freetown]] |- | [[Beureukaih:Flag of Somalia.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Coat of arms of Somalia.svg|20px|pus]] || [[Somalia]] || [[Moagdishu]] |- | [[Beureukaih:Flag of Sudan.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Emblem of Sudan.svg|20px|pus]] || [[Sudan]] || [[Khartoum]] |- | [[Beureukaih:Flag of South Sudan.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Coat_of_arms_of_South_Sudan.svg|20px|pus]] || [[Sudan Seulatan]] || [[Juba]] |- | [[Beureukaih:Flag of Tanzania.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Coat of arms of Tanzania.svg|20px|pus]] || [[Tanzania]] || [[Dodoma]] |- | [[Beureukaih:Flag of Togo (3-2).svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Coat of arms of Togo.svg|20px|pus]] || [[Togo]] || [[Lomé]] |- | [[Beureukaih:Flag of Uganda.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Coat of arms of Uganda.svg|20px|pus]] || [[Uganda]] || [[Kampala]] |- | [[Beureukaih:Flag of Zambia.svg|20px|pus]] || [[Beureukaih:Coat_of_arms_of_Zambia.svg|20px|pus]] || [[Zambia]] || [[Lusaka]] |} == Nè == {{reflist}}  {{DEFAULTSORT:Afrika}}  {{Commons|Africa}} [[Kawan:Afrika| ]] al6dhi3qvejpvb2b120yfpqhwrq4wuq